Tago de la Galega Beletro

La Tago de la Galega Beletro (Día das Letras Galegas en la galega) estas festotago kreita en 1963 de la Reĝa Galega Akademio por omaĝi verkistojn en la galega kaj samtempe festi tiun lingvon. Ĉiujare oni dediĉas ĝin al nova verkisto, elektita de la Akademio. La omaĝato havu gravan verkaron en la galega, ricevu la apogon de almenaŭ tri membroj de la Akademio kaj estu mortinta minimume dek jarojn. Nur en 1998 oni escepte dediĉis la tagon al tri personoj, nome la mezepokaj menestreloj Johan de Cangas, Martin Codax kaj Meendinho.

La festotago estas la 17a de majo ĉar tiutage en 1883 oni unue eldonis en Vigo la libron Cantares gallegos (Galegaj kantoj) de Rosalía de Castro, rigardata la fondo-verko de la Renaskiĝo de la galega kiel literatura kaj kultura lingvo.

La Tago de la Galega Beletro estas oficiala festotago en la aŭtonoma komunumo Galegio. Hispanlingvaj ĵurnaloj aperigas siajn kovrilojn en la galega (nur la kovrilojn) kaj oni kutime okazigas manifestacion en Santiago de Compostela por defendi tiun ĉi lingvon. La galega lingvo, el lingvistika vidpunkto loka varianto de la galega-portugala lingvo, suferadis drastan perdon de parolantoj en la lastaj jardekojhttp://www.consellodacultura.org/arquivos/cdsg/loia/socio.php?idioma=1&id=3. Solenaĵoj, prelegoj kaj diversaj aktivaĵoj okazas dum la tuta semajno, tiel ke oni ofte parolas pri la Semajno de la Galega Beletro. Unu el la plej konataj okazaĵoj estas la tiel nomata Correlingua (Lingvokurado), amase partoprenata de ĉiuaĝaj homoj.
Aliflanke, la plej gravaj galegaj eldonejoj publikigas studojn verkitajn de fakuloj pri la tiujara omaĝata verkisto, tiel kontribuante al disvastigo de profundaj esploroj pri figuroj de la galega beletro.

 Historio 
eta|300ra|2018.
La 20an de marto 1963 tri membroj de la Reĝa Galega Akademio, Manuel Gómez Román, Xesús Ferro Couselo kaj Francisco Fernández del Riego prezentis en tiu institucio la proponon festi la 17an de majo por kunigi la "efektivajn korbatojn de la intelekta galega aktivado". Ili taksis la poemaron de Rosalía de Castro Galegaj kantoj la unua majstroverko de la Renaskiĝo de la galega literaturo.

Por soleni tiun unuan Tagon de la Galega Beletro oni publikigis eldonon de Galegaj kantoj kun komentarioj de la verkisto Fermín Bouza Brey. La festo ricevis eksterordinaran rekonon kaj estis varme akceptita ne nur de la literaturaj rondoj sed ankaŭ de la tuta socio.

 Polemiko 
La Reĝa Galega Akademio plu rifuzas dediĉi la Tagon de la Galega Beletro al Ricardo Carvalho Calero malgraŭ la insistaj proponoj de reintegrismaj organizojhttp://agal-gz.org/blogues/index.php/carvalho/. Ricardo Carvalho Calero estis la unua profesoro pri galega-portugala filologio en la Universitato de Santiago de Compostela (tiam la sola universitato en Galegio), kaj ankaŭ la aŭtoro de la unua romano publikigita en la galega post la Hispana Enlanda Milito (Xente na barreira, 1950) kaj de tre gravaj gramatiko kaj literatur-historia libro. En la lastaj jardekoj de sia vivo, li iĝis la plej elstara defendanto de la uzo por la galega de skribado laŭ la portugalaj normoj (tiun proponon kaj la kulturan movadon ĉirkaŭ ĝi oni nomas reintegrismo). Li do kontraŭis la nunan oficialan ortografion laŭ reguloj tre similaj al tiuj de la hispana, porpledata de la Reĝa Galega Akademio.

 Bildaro 

 Listo de omaĝitoj 

 1963 - Rosalía de Castro
 1964 - Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
 1965 - Eduardo Pondal
 1966 - Francisco Añón
 1967 - Manuel Curros Enríquez
 1968 - Florentino López Cuevillas
 1969 - Antonio Noriega Varela
 1970 - Marcial Valladares Núñez
 1971 - Gonzalo López Abente
 1972 - Valentín Lamas Carvajal
 1973 - Manuel Lago González
 1974 - Johán Vicente Viqueira Cortón
 1975 - Xoán Manuel Pintos Villar
 1976 - Ramón Cabanillas
 1977 - Antón Villar Ponte
 1978 - Antonio López Ferreiro
 1979 - Manuel Antonio
 1980 - Afonso la 10a
 1981 - Vicente Risco
 1982 - Luis Amado Carballo
 1983 - Manuel Leiras Pulpeiro
 1984 - Armando Cotarelo Valledor
 1985 - Antón Losada Diéguez
 1986 - Aquilino Iglesia Alvariño
 1987 - Francisca Herrera Garrido
 1988 - Ramón Otero Pedrayo
 1989 - Celso Emilio Ferreiro
 1990 - Luís Pimentel
 1991 - Álvaro Cunqueiro
 1992 - Fermín Bouza Brey
 1993 - Eduardo Blanco Amor
 1994 - Luis Seoane
 1995 - Rafael Dieste
 1996 - Xesús Ferro Couselo
 1997 - Ánxel Fole
 1998 - Johan de Cangas, Martin Codax kaj Meendinho
 1999 - Roberto Blanco Torres
 2000 - Manuel Murguía
 2001 - Eladio Rodríguez
 2002 - Frei Martín Sarmiento
 2003 - Antón Avilés de Taramancos
 2004 - Xaquín Lorenzo
 2005 - Lorenzo Varela
 2006 - Manuel Lugrís Freire
 2007 - María Mariño
 2008 - Xosé María Álvarez Blázquez
 2009 - Ramón Piñeiro
 2010 - Uxío Novoneyra
 2011 - Lois Pereiro
 2012 - Valentín Paz-Andrade
 2013 - Roberto Vidal BolañoDía das Letras Galegas a Roberto Vidal Bolaño  Real Academia Galega, 23 de junio 2012
 2014 - Xosé María Díaz CastroDía das Letras Galegas a Díaz Castro  Real Academia Galega, 22 de junio 2013
 2015 - Xosé Filgueira Valverde
 2016 - Manuel María
 2017 - Carlos Casares
 2018 - María Victoria Moreno
 2019 - Antón Fraguas
 2020 - Ricardo Carballo Calero
 2021 - Xela Arias
 2022 - Florencio Delgado
 2023 - Francisco Fernández del Riego
 2024 - Luísa Villalta

 Referencoj 

Kategorio:Galeglingva literaturo
Kategorio:Majo