La Jara

eta|350px|Natura vojo de la Jara.
La Jara estas natura komarko aŭ regioneto situanta okcidente de la provinco de Toledo kvankam ĝi havas kelkajn zonojn de la provinco de Ciudad Real, kiaj la angulo de Anchuras kaj diversajn lokojn en la provinco de Cáceres. Ĝi apartenas siavice al la pli etenda komarko Teroj de Talavera.

La nomo de La Jara devenas el la hispana nomo de cistoj, nome jara [ĥAra].

 Geografio 
Ĝi karakteras geografie pro esti kruta tereno, kun arbaraj montaretoj kaj intermontaj stepoj. Norde limas kun la Rivero Taĵo kaj sude kun la Rivero Gvadiano kaj la Montoj de Toledo, korespondante al tiu komarko la Sierra de Altamira. El ties montoj fluas al la Taĵo la rivero Pusa kaj aliaj alfluantoj pli malgrandaj, kiaj la riveroj Gévalo aŭ Estenilla. La Montopasejo de Sankta Vicento, en la okcidenta limo de la komarko, faciligas la aliron al la Sierra de Guadalupe, en Cáceres, kaj havigas privilegian rigardejon de la loko, dum alia de la punktoj kiuj elstaras super la tuta komarko estas la Risco de la Atalaya, en la ĉirkaŭo de Robledo del Mazo kaj lime kun la eksklavo de Anchuras.

 Municipoj 
eta|350px|Jarcenta anzino ĉe Cabañeros

 Municipo  Populacio  Areo  Denseco Los Navalucillos  2.670  355,94 7,50 Los Navalmorales  2.636  104,95 25,12 La Pueblanueva  2.145  122,10 17,57 Alcaudete de la Jara  1.976  156,12 12,66 Belvís de la Jara  1.735  114,03 15,22 Sevilleja de la Jara  907  233,95 3,88 San Martín de Pusa  825  104,54 7,89 Las Herencias  759  90,73 8,37 Aldeanueva de Barbarroya  703  91,80 7,66 La Nava de Ricomalillo  702  39,53 17,76 Espinoso del Rey  588  48,28 12,18 Aldeanueva de San Bartolomé  530  34,61 15,31 Mohedas de la Jara  522  60,42 8,64 San Bartolomé de las Abiertas  447  56,86 7,86 El Campillo de la Jara  434  88,06 4,93 Santa Ana de Pusa  411  19,44 21,14 Robledo del Mazo  399  136,71 2,92 La Estrella  322  77,23 4,17 Torrecilla de la Jara  303  70,61 4,29 Puerto de San Vicente  248  46,51 5,33 Retamoso de la Jara  132  48,24 2,74 Villarejo de Montalbán  76  65,37 1,16

 Flaŭro kaj faŭno 
250px|eta|Nacia Parko Cabañeros.
La flaŭro estas stepeca kaj en ĝi hegemonias la olivarbo, la korkokverko, la sabino kaj la pinaroj. Ankaŭ makiso kaj la cistejoj kiuj nomigas la komarkon. En la valoj de la plej altaj areoj estas arbaroj de montokverkoj, pinoj kaj kaŝtanarboj. Estas unu de la zonoj plej riĉaj de Hispanio laŭ ĉasado, kaj ekzistas grandaj ĉasrezervejoj por ĉasado kaj de malgrandaj ĉasbestoj (kuniklo, leporo, perdriko) kaj de grandaj (apro, cervo). Sude estas la enirejo al la Nacia Parko Cabañeros.

 Historio 
eta|290px|Elaera vido de Mohedas de la Jara
Historie ĝi estis ligata al la urbo de Talavera de la Reina, kiu servas kiel ĉefurbo. El tie post la reconquista la reĝo Alfonso la 6-a ordonis la reloĝigon de tiuj ruinigitaj zonoj per mozaraboj. Etimologie la nomo de La Jara, krom korespondo kun tiu de unu el la specioj vegetalaj plej abundaj tie, ŝajne estas rilata ankaŭ kun la termino araba Cha'ara, "(zono) senhoma"; ĉar tia estis la komarko dum multaj jaroj.

Plej lokoj de tiu tero apartenis al la senjorlando de la arkiepiskopoj de Toledo sub la administrado de la klerikularo de Talavera de la Reina. En 1833 malaperis la Senjorlando de Talavera kaj ekapartenis al la provinco de Toledo.

 Ekonomio 
Ekonomie la ĉefa riĉeco estas la agrikulturo kaj la brutobredado, ĉefe ŝafoj kaj porkoj. Gravas ankaŭ la produktado de olivoleo, de granda kvalito. Turisme temas pri tereno aprezata de ĉasistoj kaj naturaj piedirantoj. Tio, kaj proksimeco al la Nacia Parko Cabañeros, estis origino de nombraj ĵusaj gastejoj de rura turismo. Tion favoras la aranĝon de la verda vojo de la Jara ĉ. 52 km de la iama projektita fervojo kiu devis ligi Talavera de la Reina kun Villanueva de la Serena (provinco de Badajoz). Aktuale ekzistas la intenco ligi tiun verdan vojon al la simila vojero de Ekstremaduro.

 Demografio 
dekstra|eta|500px|Panoramo de Los Alares, submunicipo de Los Navalucillos.
La zono suferis fortan senloĝigon laŭlonge de la dua duono de la 20a jarcento, pro rural senloĝigo. La populacio, kondiĉita de la montara etoso, estis ĉiam maldensa kaj ege disa; ekzistas ofte multaj submunicipoj ene de ununura municipo.

Plej parto de la populacio estas en malaltaj areoj, en lokoj kiaj Belvís de la Jara, Los Navalmorales aŭ Los Navalucillos, kaj minimume en la parto plej alta, en domaroj kiaj Los Alares, Buenasbodas aŭ la submunicipoj de Robledo del Mazo: Las Hunfrías, Robledillo, Navaltoril, ktp.

 Setlejoj 
La Diputación Provincial de Toledo (provinca municipara instanco) agnoskas la jenajn setlejojn ene de la komarko de La Jara, el kiuj ĉirkaŭ duono estas submunicipoj dependaj de diversaj municipoj.

 Los Alares
 Alcaudete de la Jara
 Aldeanueva de Barbarroya
 Aldeanueva de San Bartolomé
 Belvís de la Jara
 Buenasbodas
 El Campillo de la Jara
 Espinoso del Rey
 La Estrella
 La Fresneda de la Jara
 Fuentes
 Gargantilla de la Jara
 Las Herencias
 Las Hunfrías
 El Membrillo
 Minas de Santa Quiteria
 Mohedas de la Jara
 La Nava de Ricomalillo
 Los Navalmorales
 Navaltoril
 Los Navalucillos
 Piedraescrita
 La Pueblanueva
 Puerto de San Vicente
 Puerto Rey
 Retamoso de la Jara
 Robledillo
 Robledo del Buey
 Robledo del Mazo
 San Bartolomé de las Abiertas
 San Martín de Pusa
 Santa Ana de Pusa
 Sevilleja de la Jara
 Torrecilla de la Jara
 Valdeazores
 Villarejo de Montalbán

La enklavo de Anchuras, municipo apartenanta al la provinco de Ciudad Real, estas konsiderata geografie parto de La Jara, kaj estus aldonenda al la listo:

 Anchuras
 Encinacaída
 Enjambre
 Las Huertas
 Gamonoso.

Kategorio:Geografio de Kastilio-Manĉo
Kategorio:Komarkoj de Kastilio-Manĉo
Kategorio:Provinco Toledo