Anas

Anas estas genro de birdoj nome plaŭdanasoj. Ĝi inkludas platbekajn anasojn, fajfanasojn, krekojn, pintvostanasojn kaj kuleranasojn en nombraj subgenroj. Kelkaj fakuloj preferas levi tiujn subgenrojn al genran rangon.Carboneras, C. (1992) Tamen, ĉar la moa-naloj estas tre proksimaj al tiu klado kaj povus esti evoluintaj pli poste ol kelkaj el tiuj stirpoj, temas pli pri foresto de plua revizio ol pri manko de neceso ke tiu genro estas tro speciariginta.

 Sistematiko 
La filogenezo de tiu genro estas unu el la plej konfuzaj inter ĉiuj vivantaj birdoj. Priserĉado estas malhelpata de la fakto ke la radiado de la du ĉefaj grupoj de Anas – la grupoj de la krekoj kaj de la platbekaj anasoj – okazis en tre mallonga tempo kaj preskaŭ ĵuse, en mez-fina Pleistoceno. Krome hibridiĝo povus de longe esti ludinta gravan rolon en la evoluo de la genro Anas, kie subgenraj (kaj ekstersubgenraj) hibridoj regule ne malofte estas tute fruktodonaj. La rilataro inter specioj estas multe malklarigita de tiu fakto, kaj informo pri DNA estas de dubinda valoro por solvi ties rilataron;e.g. Kulikova, I. et al. (2005) aliflanke, sekvencoj de nuklea DNA evoluas tro malrapide por solvi la filogenion de la subgenro Anas ekzemple.

Kelkaj ĉefaj kladoj devas esti klarigitaj. Ekzemple ke la tradicia subgenro Anas, nome la grupo de platbekaj anasoj, formas monofiletikan grupon (en izola senco, tio estas ne-holofiletika) neniam estis serioze pridiskutita fare de moderna scienco kaj estas tiom bona kiom konfirmata (sed vidu sube). Aliflanke la filogenio de la krekoj estas tre konfuza.

Pro tiuj tialoj, la stirpoj de plaŭdanasoj pli malproksime rilataj al la grupo de platbekaj anasoj (kio inkludas la tipan specion de Anas platyrhynchos) ol la fajfanasoj estus diskutate separataj en siaj propraj genroj. Tio inkludus la speciojn de la Bajkala kreko, la Marĉanaso, la punkteca nigrakrona grupo Punanetta, kaj la kuleranasoj kaj la aliaj bluflugilaj specioj. Ĉu la fajfanasoj, kiu estas tre distingaj laŭ morfologioLivezey, B. (1991) kaj kutimaro,Johnson, K. et al. (2000) sed multe malpli laŭ analizoj per DNA,Johnson, K. & Sorenson, M. (1999) estus ankaŭ konsiderataj distinga genro Mareca (inklude la Knaranason kaj la Falĉilanason) estas esence la ununura restanta punkto de pridisputado pri la afero de kiuj taksonoj restus en tiu genro kaj kiuj ne.

 Specioj 
La suba aranĝo estas bazata sur nunaj morfologiaj, molekulaj,McCracken, K. et al. (2001) kaj kondutaj karakteroj kaj prezentas ŝajnajn ĉefajn evoluajn grupigojn kompare al la subgenroj kie la specioj estis lokigitaj en diversaj epokoj.

eta|dekstra|Bajkala kreko, Anas formosa

Probable genro Sibirionetta – Bajkala kreko
 Bajkala kreko, Anas formosa (iam en Nettion)

Probable genro Querquedula – Marĉanaso (povus inkludi Punanetta)
 Marĉanaso, Anas querquedula

Probable genro Punanetta
 Kapuĉanaso, Anas versicolor
 Punaa kreko, Anas puna – iam inkludata en Anas versicolor
 Hotentota kreko, Anas hottentota

eta|Spatelbeka anaso, Anas platalea
Probable genro Spatula – Bluflugilaj anasoj/Kuleranasoj kaj aliaj (polifiletika)
 Bluflugila anaso, Anas discors
 Cinamokapa anaso, Anas cyanoptera
 Borera cinamokapa anaso, Anas cyanoptera borreroi – eble formortinta (fine de la 20a jarcento?)
 Spatelbeka anaso, Anas platalea
 Kablanda kuleranaso, Anas smithii
 Aŭstralia kuleranaso, Anas rhynchotis
 Kuleranaso, Anas clypeata

eta|Amerika fajfanaso, Anas americana
Eble genro Mareca – fajfanasoj (povus inkludi Chaulelasmus kaj Eunetta)
 Fajfanaso, Anas penelope
 Amsterdama anaso, Anas marecula – provizore lokigita ĉi tie; formortinta (ĉ. 1800)
 Amerika fajfanaso, Anas americana
 Sudamerika fajfanaso, Anas sibilatrix

Subgenro Chaulelasmus – Knaranaso
 Knaranaso, Anas strepera
 Knaranaso de Coues aŭ Knaranaso de insulo Washington, Anas strepera couesi – formortinta (fine de la 19a jarcento)

Subgenro Eunetta – Falĉilanaso
 Falĉilanaso, Anas falcata

Subgenro Dafila – Pintvostanasoj
 Pintvostanaso, Anas acuta
 Eatona pintvostanaso, Anas eatoni
 Kergelena pintvostanaso, Anas eatoni eatoni
 Pintvostanaso de Krozet-Insuloj, Anas eatoni drygalskii
 Flavbeka pintvostanaso, Anas georgica
 Pintvostanaso de Suda Georgio, Anas georgica georgica
eta|Pintvostanaso, Anas acuta
 Ĉilia pintvostanaso, Anas georgica spinicauda
 Nicefora pintvostanaso, Anas georgica niceforoi – formortinta (1950-aj jaroj)
 Blankavanga pintvostanaso, Anas bahamensis (iam en Poecilonetta)
 Ruĝbeka kreko, Anas erythrorhyncha (iam en Poecilonetta)
 Kablanda kreko, Anas capensis (iam en Nettion)

Subgenro Nettion – krekoj (parafiletika)
 Klado de Hinda Oceano (foje subgenro Virago)
 Berniera kreko, Anas bernieri
 Maŭricia anaso, Anas theodori – formortinta (fine de la 1690-aj jaroj)
 Sunda kreko, Anas gibberifrons
 Kreko de insulo Rennell, Anas gibberifrons remissa – formortinta (ĉ. 1959)
 Andamana kreko, Anas albogularis – iam inkludata en Anas gibberifrons
 Gracia kreko, Anas gracilis – iam inkludata en Anas gibberifrons
 Helbruna kreko, Anas castanea

eta|Nordamerika kreko, Anas carolinensis
 Atlantika klado de ruĝverdaj kapoj (veraj krekoj)
 Kreko, Anas crecca
 Nordamerika kreko, Anas carolinensis – iam inkludata en Anas crecca
 Flavbeka kreko, Anas flavirostris
 Anda kreko, Anas andinum

 Novzelanda klado (nesolvita situo)
 Aŭklanda kreko, Anas aucklandica
 Novzelanda kreko, Anas chlorotis – iam inkludata en Anas aucklandica
 Kreko de insuloj Macquarie, Anas cf. chlorotis – prahistoria birdo de fino de Kvaternaro
 Kampbela kreko, Anas nesiotis – iam inkludata en Anas aucklandica

Subgenro Melananas – Afrika nigra anaso
 Nigra anaso, Anas sparsa

eta|Flavbeka anaso, Anas undulata
Subgenro Anas – platbekanasoj kaj parencoj (povus inkludi Melananas)
 Bazaj afrikaj specioj ("Afranas")
 Melera anaso, Anas melleri
 Flavbeka anaso, Anas undulata

eta|La lasta masklo de Mariana anaso, ĉirkaŭ 1980
 Amerika klado
 Makulanaso, Anas fulvigula – foje inkludata en Anas platyrhynchos
 Florida makulanaso, Anas fulvigula fulvigula – foje inkludata en Anas platyrhynchos
 Oranĝkrura anaso, Anas rubripes – foje inkludata en Anas platyrhynchos
 Meksika anaso, Anas diazi – foje inkludata en Anas platyrhynchos

 Pacifika klado – la moa-naloj povus esti devenaj el tiu grupo.
 Mariana anaso, Anas (platyrhynchos) oustaleti – foje konsiderata subspecio de Anas superciliosa; formortinta (1981)
 Havaja anaso, Anas wyvilliana – foje inkludata en Anas platyrhynchos
 Filipina anaso, Anas luzonica
 Lajsana anaso, Anas laysanensis – foje inkludata en Anas platyrhynchos
 Lisianskia anaso, Anas cf. laysanensis – hipoteza; formortinta (ĉ. 1845)
 Pacifika brovanaso, Anas superciliosa
eta|Punktobeka anaso, Anas poecilorhyncha
 Ambigua
 Platbeka anaso, Anas platyrhynchos
 Hejma anaso, Anas domesticus foje Anas platyrhynchos domesticus
 Punktobeka anaso, Anas poecilorhyncha

Iam klasita en Anas:
 Okulvitra anaso, Speculanas specularis
 Krestanaso, Lophonetta specularioides
 Salvadoria anaso, Salvadorina waigiuensis

 Fosilioj 
eta|dekstra|Pacifika brovanaso, Anas superciliosa (ne fosilia)
Oni priskribis nombrajn speciojn de Anas el fosilio. Ties rilataro estas ofte sendetermina:
 Specio Anas (fina Mioceno de Ĉinio)
 Specio Anas (fina Mioceno de Rudabánya, Hungario)Mezgranda specio: Bernor, R. et al. (2002)
 Anas greeni (fina Mioceno?/komenca Plioceno de Ash Hollow, Suda Dakota, Usono) – Nettion klado de ruĝverdaj kapoj (dubinda)?
 Anas ogallalae (fina Mioceno?/ komenca Plioceno de Ogalalla, Kansaso, Usono) – Nettion klado de ruĝverdaj kapoj (dubinda)?
 Anas pullulans (fina Mioceno?/ komenca Plioceno de Juntura, Kantono Malheur, Oregono, Usono) – Punanetta?
 Anas cheuen (komenca-meza Pleistoceno de Argentino) – Dafila?
 Anas bunkeri ( komenca -? meza Plioceno – komenca Pleistoceno de OkC Usono) – Nettion klado de ruĝverdaj kapoj?
 Bermuda nefluga anaso, Anas pachyscelus (fina Pleistoceno de Shore Hills en Bermudo, Ok Atlantiko)
 Anas schneideri (fina Pleistoceno de Little Box Elder Cave, Usono)

Kelkaj prahistoriaj akvobirdoj supozate parto de la grupo Anas jam ne plu estas klasataj en tiun genron, almenaŭ ne certe:
 "Anas" basaltica (fina Oligoceno de "Warnsdorf", Ĉeĥio) estas ŝajne nedeterminata ardeo.
 "Anas" blanchardi, "A." consobrina, "A." natator estas nune en Mionetta
 "Anas" creccoides (komenca-meza Oligoceno de Belgio), "A." risgoviensis (fina Mioceno de Bavario, Germanio) kaj "A." skalicensis (komenca Mioceno de "Skalitz", Ĉeĥio), kvankam eble anseroforma, ne povas esti klasata certe inter modernaj birdoj entute.
 "Anas" albae (fina Mioceno de Polgárdi, Hungario), "A." eppelsheimensis (komenca Plioceno de Eppelsheim, Germanio), "A." isarensis (fina Miocenode Aumeister, Germanio) kaj "A." luederitzensis (komenca Mioceno de Lüderitzbucht, Kalahari, Namibio) estas ŝajne de Anasedoj de neklara aliĝo; la unua povus esti maranaso.
 "Anas" integra kaj "A." oligocaena estas nune en Dendrochen
 "Anas" robusta estas nune provizore klasata en Anserobranta
 "Anas" velox (meza – fina? Mioceno de C Eŭropo) kaj "A." meyerii (meza Mioceno de Öhningen, Germanio; eble la sama specio) ne ŝajnas aparteni al nuna genro; ili povus rezulti praulo de plaŭdanasoj.

Tre problemiga estas la klasado de la moa-nalok. Tiuj povus deveni el komuna praulo de la Pacifika brovanaso, de la Lajsana anaso, kaj de la Platbekanaso, kaj de nekonata kvanto de aliaj stirpoj. Filogenetike ili povus eĉ formi kladon ene de la tradicia genro Anas.Sorenson et al. (1999) Tamen, male al tiuj specioj – kiuj estas bonaj reprezentantoj de la plaŭdanasoj ĝenerale – la moa-naloj estas la plej radikala eliro el la anseroforma baŭplano konata al la scienco. Tio bildigas la fakton ke en vera evolua senco, strikta filogenetika taksonomio povus esti malfacile aplikebla.

 Vidu ankaŭ 
Anaso en komunuma lingvo.

 Notoj 

 Referencoj
 Bernor, R.L.; Kordos, L. & Rook, L. (eds): Recent Advances on Multidisciplinary Research at Rudabánya, Late Miocene (MN9), Hungary: A compendium. Paleontographica Italiana 89: 3–36. PDF plena teksto

 Carboneras, Carles (1992): Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans). In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (editors): Handbook of Birds of the World, Volume 1: Ostrich to Ducks: 536–629. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-10-5

 Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus Anas): a comparison of molecular and morphological evidence. Auk 116(3): 792–805. PDF plena teksto 

 Johnson, Kevin P. McKinney, Frank; Wilson, Robert & Sorenson, Michael D. (2000): The evolution of postcopulatory displays in dabbling ducks (Anatini): a phylogenetic perspective. Animal Behaviour 59(5): 953–963 PDF plena teksto 

 Kulikova, Irina V.; Drovetski, S. V.; Gibson, D. D.; Harrigan, R. J.; Rohwer, S.; Sorenson, Michael D.; Winker, K.; Zhuravlev, Yury N. & McCracken, Kevin G. (2005): Phylogeography of the Mallard (Anas platyrhynchos): Hybridization, dispersal, and lineage sorting contribute to complex geographic structure. Auk 122(3): 949–965. [angla kun rusia resumo] DOI: 10.1642/0004-8038(2005)122[0949:POTMAP]2.0.CO;2 PDF plena teksto  Erratum: Auk 122(4): 1309. DOI: 10.1642/0004-8038(2005)122[0949:POTMAP]2.0.CO;2

 Livezey, B. C. (1991): A phylogenetic analysis and classification of recent dabbling ducks (Tribe Anatini) based on comparative morphology. Auk 108(3): 471–507. PDF plena teksto

 McCracken, Kevin G.; Johnson, William P. & Sheldon, Frederick H. (2001): Molecular population genetics, phylogeography, and conservation biology of the mottled duck (Anas fulvigula). Conservation Genetics 2(2): 87–102.  PDF plena teksto 

 Sorenson, et al. (1999): Relationships of the extinct moa-nalos, flightless Hawaiian waterfowl, based on ancient DNA. Proceedings of the Royal Society.

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo