Mezeŭropa tempo

La mezeŭropa tempo (MET) ( (CET)) estas por partoj de Eŭropo – interalie por la germanlingvaj landoj kaj teritorioj – kaj partoj de Afriko laŭleĝe valida horo. Ĝi egalas al la averaĝa suntempo sur la longitudo 15° oriente. La diferenco de la mezeŭropa normala tempo (MET) al la universala tempo UTC estas +1 horo, mallonge UTC+1. La diferenco de la mezeŭropa somera tempo (MEST, angl. CEST) al la universala tempo estas +2 horoj, mallonge UTC+2. Ĝi do egalas al la averaĝa suntempo sur la longitudo 30° oriente.

 Valideco 
Kun validiĝo de la leĝo pri la enkonduko de unueca difino de tempo la 1-an de Aprilo 1893 estis difinita la mezeŭropa tempo kiel unueca tempo por la tuta Germana Imperiestra Regno. Antaŭe tie validis la Berlina tempo.
eta|Memorŝtono, kiu simbolas la etendiĝon de la 15-a meridiano, en Görlitz, la plej orienta urbo de Germanio
En Eŭropo la sekvaj urboj situas sur la 15-a meridiano – tio estas ĉi tie MET kaj la averaĝa suntempo estas egalaj:
 Motala en Svedio
 Gudhjem (sur Bornholm) en Danio
 Stargard en Pollando
 Görlitz/Zgorzelec (ĉe la Luzacia Neiße) en Germanio/Pollando
 Jindřichův Hradec (germane Neuhaus) en Ĉeĥio
 Gmünd im Waldviertel en Aŭstrio
 Catania sur Sicilio.
La ideala okcidenta limo de la submetita horzono etendiĝas sur la longitudo 7,5° oriente, do tra Dortmund kaj iomete okcidente de Straßburg, do estas klare transirata en multaj okcidenteŭropaj landoj per MET. En Benelukso, Francio kaj Hispanio egalus plie la Greenwich-tempo (UTC) kaj en Galegio la Acora tempo (UTC−1) al la respektive lokala suntempo.

La ideala orienta limo (22,5° oriente) de la horzono etendiĝas proksime al la urbo Lublin en la oriento de Pollando. Ĝi estas esence transirata nur en la nordo de Norvegio (la orienta loko Vardø situas kun 31° 6′ eĉ 6' oriente de la meridiano por la orienteŭropa tempo, UTC+2).

La validotereno de la MET etendiĝas en centra Eŭropo de Kap Touriñán en Hispanio (9° 17′ okcidente) ĝis la rivero Bug apud Hrubieszów en Pollando (24° 10' oriente), en la ĉepolusa regiono eĉ ĝis Vardø en Norvegio (31° 6′ oriente). La ideala latituda diferenco de 15° estas grave transirata kun preskaŭ 33,5° resp. preskaŭ 39,5°. Sufiĉe granda estas la malsameco inter zona tempo kaj averaĝa suntempo je la randoj de la fakta horzono: pli ol +1½ horoj (en somero +2½ horoj) ĉe Kap Touriñán, proksime −1 horo en Vardø.

En la sama horzono situas pluraj afrikaj ŝtatoj, ekzemple Angolo, Benino, Kameruno, Libio, Niĝero, Niĝerio, Ĉado, la Centr-Afrika respubliko, la Respubliko Kongo kaj la okcidenta parto de Demokratia Respubliko Kongo.

En Germanio la MET estas disvastigata kiel laŭleĝe difinita tempo per la longonda sendejo DCF77 en Mainflingen, kies tempa signalo devenas de atoma horloĝo de la Fizika-Teknika federacia institucio en Braunschweig. Tiel nomataj radiosignalaj horloĝoj povas akcepti ĉi tiun temposignalan sendejon.

 Uzado 
Landoj, en kiuj la mezeŭropa (somera) tempo estas aŭ estis uzata.

 Enkonduko ĝis la 1920aj jaroj 
 Nord-Makedonio, Montenegro, Serbio: 1884
 Aŭstrio-Hungario:
 1884: Bosnio kaj Hercegovino, Kroatio,
 1890: Hungara reĝlando
 1891: Landoj de Krono ĉeĥa
 1893: Aŭstrio
 Italio, Malto: 1893
 Germanio: 1893
 Svislando: 1894
 Liĥtenstejno: 1894
 Danio: 1894
 Norvegio: 1895
 Svedio: 1900
 Luksemburgo: 1904–1918
 Albanio: 1914
 Belgio, 1914–1919
 Pollando, 1915–1918 kaj ekde 1922
 Litovio: 1920–1940

 Enkonduko dum la Dua Mondmilito 
 Francio, Nederlando, Belgio, Luksemburgo: 1940
 Unuiĝinta reĝlando havis 1940–1945 la British Summer Time kiel norman tempon (War Time) en uzado, kiel somera tempo validis British Double Summer Time (BDST) GMT+2<span class="cite">
 Irlando uzis 1940–1946 la Irish Standard Time (IST) tutjare, 1941–1945 kaj 1947 sen la British Double Summer Time

 Enkonduko post la Dua Mondmilito 
 Monako: 1945
 Hispanio: 1946 (krom Kanarioj)
 Andoro: 1946
 Ĝibraltaro: 1957
 Unuiĝinta reĝlando kaj Irlando: 1968–1971 British Summer Time/Irish Standard Time tutjare 
 Portugalio: 1966–1976 kaj 1992–1996: Portugalio enkondukis la MET por intensigo de la komercaj rilatoj kun Hispanio kaj Francio, sed denove rezignis pri ĝi, ĉar la infanoj ankaŭ dum somero (intensigata de la somera tempo) ankoraŭ dum malhelo devis iri al la lernejo, la lando situas sur proksimume 7,5° okcidente, havas do proksimume 1½ horan tempodiferencon al 15° oriente

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 http://zeitzonen.net/html/geschichte.html 
 Breusing: Eisenbahnzeit. En: Röll, Freiherr von (Hrsg.): Enzyklopädie des Eisenbahnwesens, volumo 4, Berlin und Wien 1913, p. 149–152.

 Vidu ankaŭ 
 Horzonoj en Eŭropo

Kategorio:Horzonoj