Sjamen

Sjamen ( estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo, marhaveno kaj universitata urbo en Ĉina Popola Respubliko. La historia loknomo estas Amoj (el la loka lingvo, la minnana). La municipo administras ankaŭ proksimajn distriktojn kaj zonojn.

Insulo Gulangyu, aŭ Insulo Kulansu (normĉine: 鼓浪嶼,鼓浪屿, pinjino Gǔlàngyǔ) estas marborda insulo en la Tajvana Markolo, situanta en la urbo Sjamen. Ekde 1845 ekzistas eŭropa setlejo ĉi tie.
eta|maldekstre|La insulo Sjamen

 Geografio 
Sjamen etendiĝas laŭ Tajvana markolo. La urbego konsistas el insulo kaj la kontraŭa kontinenta parto, kiujn ponto kunligas. Aliaj proksimaj insuloj, nome la insularo Ĝinmenoj, apartenas al Tajvano.

 Historio 
Sjamen menciiĝis jam en 282. Jam dum la mezepoko ĝi estis internacia havenurbo kaj ankaŭ bazo kontraŭ piratoj. Ekde 1541 ankaŭ portugaloj uzis la havenon. Pro la Opia milito la britoj akiris la urbon en 1842.

 Ekonomio 
Sjamen estas speciala ekonomia zono ekde la 1980-aj jaroj. La plej gravaj industriaj branĉoj estas fiŝkaptado, ŝipkonstruado, nutraĵprilaboro, teksaĵoj, maŝinkonstruado, kemiaj industrioj, telekomunikado, kaj financaj servoj.

 Edukado 
eta|maldekstra|Universitato en Sjamen
La subprovincnivela urbego estas ankaŭ universitata urbo.

 Klimato 
Sjamen etendiĝas en subtropika klimato kun influo de musono. La tutjara averaĝa temperaturo estas . Inter junio-septembro tio estas . Jare pluvas po 1350 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aprilo-septembro. Frosto estas tre malofta.

 Trafiko 
eta|maldekstre|Stacidomo de Sjamen
Sjamen havas internacian flughavenon, aŭtovojon, stacidomon kaj havenon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Taksioj estas oftaj. Multaj uzas biciklojn, ĉar la motorcikloj kaj mopedoj estas malpermesitaj.

La Metroo de Sjamen ekfunkciis la .
eta|maldekstre|Templo kaj biblioteko en Sjamen
eta|Strato en Sjamen

 Vidindaĵoj 
 strandoj kaj feriejoj
 botanika ĝardeno
 templo kun biblioteko

 Ĝemelurboj 
  Cardiff, Britio, 1983
  Sasebo, Japanio, 1983
  Cebuurbo, Filipinoj, 1984
  Baltimore, Usono, 1985
  Wellington, Nov-Zelando, 1987
  Penango, Malajzio, 1993
  Sunbrila Bordo, Aŭstralio, 1999
  Kaunas, Litovio
  Guadalajara, Meksiko, 2003
  Zoetermeer, Nederlando, 2004
  Kuching, Malajzio, 2006
  Surabajo, Indonezio, 2006
  Mokpo, Sud-Koreio, 2007
  Richmond, Kanado, 2008
  Maratono (urbo), 2009

 Fontoj 
 Hungara kaj angla Vikipedioj

 Eksteraj ligiloj 
 Mapo pri Sjamen
eta|260ra|Mozaikbildoj pri Sjamen (financa urboparto, universitato, domo en la insulo, la ponto)

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Marhavenaj urboj