János Xántus (etnologo)

János XÁNTUS [jAnoŝ ksAntus], hungare Xántus János, angle John Xantus de Vesey estis hungara etnologo kaj zoologo.
eta|230px|<center>Grafikaĵo pri János Xántus
225px|eta|Skulptaĵo pri Xántus
Li naskiĝis la 5-an de oktobro 1825 en la tiama Csokonya. Li mortis la 13-an de decembro 1894 en Budapeŝto. Lia nomo estas rekonebla en Chaenactis xantiana, Hylocharis xantusii, Phyllodactylus xanti, Xantusiidae.

 Biografio 
Li frekventis lernejojn en Győr kaj Pécs kaj diplomis pri juro en 1847 en Pest (urbo). Li batalis en la hungara armeo en 1848, kie li estis militkaptito. La Habsburgoj kondamnis lin je mallibereco, kie li rifuĝis kaj migris al Usono. En 1853 li instruis en universitato, kolektis diversajn bestojn kaj kreskaĵojn, fine, kiel Lajos VÉSEY [lajoŝ vEŝei], servis en la usona armeo. Tiutempe Karl May profitis priskribojn de Xántus en la mondfamaj indianaj libroj. Li sendis kolektitan materialon al Hungario, tial li estis ekstera ano de Hungara Scienca Akademio. En 1861 li revizitis Hungarion, poste li estis usona diplomato, fine li hejmenvenis en 1864. Post 2 jaroj li fondis Bestoĝardenon kaj Botanikan ĝardenon de Budapeŝto, poste li vojaĝis al Cejlono, Ĉinio, Siamo, Japanio kaj Borneo. Lia kolektaĵo faris pli riĉa la Hungaran Nacian Muzeon.

 Verkoj (elekto) 
 Leteroj el Usono Xantus János levelei Éjszakamerikából 1858
 Descriptions of supposed new species of birds, from cape St. Lucas, Lower California, Notes on a collection of birds, made … at cape St. Lucas, Filadelfio 1859
 Vojaĝo en suda Kalifornio Utazás Kalifornia déli részeiben 1860
 Kelkaj semajnoj en Cejlono Néhány hét Ceylon szigetén 1877
 Dumvojaĝaj rememoroj pri Singapuro kaj la ĉirkaŭaĵo Uti-emlékeim Singapoore és vidékéről,'' 1879

 Fontoj 
 Hungarlingva Vikipedio

Kategorio:Hungaraj etnologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj