Dinard

Dinard () estas franca komunumo, situanta en la departemento de Ille-et-Vilaine kaj en la regiono Bretonio. Ĝi estas fama banurbo, aparte por britoj kaj usonanoj.

La loĝantoj estas nomataj Dinardais kaj Dinardaises.

 Geografio 
La banurbo Dinard, 7-a plej loĝata en Ille-et-Vilaine, situas ĉe la marbordo nomata Côte d'Émeraude, proksime de la limoj de la departemento Côtes-d'Armor kaj de la urbo Saint-Malo (kie la rivero Rance estas la limo). La tajdbaraĵo de Rance, situanta sur la komunumo La Richardais, teknologia pinto de la 1960-aj jaroj kaj turisma loko, kiu ligas Dinard kaj la korsaran civiton.

Dinard estas la centro de la 4-a interkomunumreto de la departemento, kiu enhavis  en 1999 kun Pleurtuit, Saint-Lunaire, La Richardais, Saint-Briac-sur-Mer kaj  kun la parto de Côtes-d'Armor (Lancieux kaj Ploubalay).

Ne malproksime troviĝas la Manikinsuloj, je unu horo per altrapidaj ŝipoj de Saint-Malo aŭ je 15 minutoj per avio de la flughaveno de Dinard Pleurtuit Saint-Malo.

La kvar ĉefaj plaĝoj de la urbo estas la plaĝoj 'Prieuré', 'l'Écluse', 'Saint-Énogat' kaj 'Port-Blanc'. Ekzistas aliaj plaĝoj, ne gardataj kaj malpli grandaj, alireblaj per la borda pado, kiu ligas 'Prieuré' al 'Port-Blanc' (plaĝoj 'la Malouine', 'port-Riou', 'Notre-Dame-du-Roc'…).

 Historio 
La nomo Dinard, skribita Dinart en la frua Mezepoko, venas de la vortoj "Din" ( monteto/ fortikaĵo) kaj "Arz" (urso) aŭ Art (ArturoArthur mem signifanta "reĝo de la ursoj". Por la keltoj, la urso simbolis la suverenecon simile al la leono por la eŭropaj monarkioj.), en la nuna bretona lingvo Dinard estas Dinarzh reprenante la etimologion "fuorto de la urso".

En la malnova divido de la episkopejo de Saint-Malo antaŭ la kreado de la departementoj, la urbo apartenis al la lando de Puduvro. Okaze de la kreado de la departementoj, la urbo Saint-Malo, kiu deziris departementon ĉirkaŭ si ne atingis sian celon, kompense, kvankam la buŝo de la rivero Rance apartigis la departementojn Ille-et-Vilaine kaj Côtes-d'Armor (nomatan 'Côtes du Nord' tiutempe), enklavo de la okcidenta bordo enhavanta Dinard kaj la najbarajn komunumojn (Pleurtuit, La Richardais, Saint-Lunaire kaj Saint-Briac-sur-Mer) estis inkluzivigitaj en la departemento Ille-et-Vilaine.

La komunumo enhavis du vilaĝojn en la franca revolucio : Saint-Énogat, kiu estis la ĉefloko de la komunumo kaj Dinard, simpla fiŝkaptista vilaĝo. Tiutempe, la loĝantaro favoris la ŝanĝojn faritajn de la franca revolucio de 1789, precipe post la fino de la Teroro. La ĉefa revolucia festo estis tiu memoriganta la datrevenon de la ekzekucio de Ludoviko la 16-a, akompanata de abomenjuro kontraŭ la reĝeco kaj kontraŭ anarkio, festata ekde 1795Louis Dubreuil,  « Fêtes révolutionnaires en Ille-et-Vilaine », in Annales de Bretagne, volumo 21, tomo 4, 1905, p. 398-399.

Origine, Dinard estis parto de la paroĥo de Saint-Énogat. Poste, fine de la 19-a jc, la britoj komencis veni por ferii kaj konstruigis luksajn vilaojn ĉe la marbordo. Tiam Dinard disvolviĝis, antaŭ ol konstati ŝatoperdon ekde la 1930-aj jaroj, kiam la alta socio deiris plivole al la Bordo Lazura sude de Francio, proksime al Italio. Nun, Dinard estas, sendube, la banurbo la plej « brita » en Francio kun 407 klasitaj vilaoj.

Nu, la oficiala nomo de la komunumo estis Saint-Énogat ĝis en 1879, kiam la nomo estis modifita al Dinard-Saint-Énogat. En 1921, la nomo de la komunumo estis denove modifita, tiam ĝi fariĝis la nuna nomo de Dinard.

 Heraldiko 
 100ra Blazono de la urbo Dinard

 De sinople à la croix d’hermine, chaque canton chargé d’un pal de gueules

 De sinoplo kun ermena kruco, ĉiu kantono kun palo de gorĝo
La blazonita flago de la urbo estis modifita en 1997. Ĉar la blazono ne obeas la regulon de kontrastigo de la koloroj. Nova flagoFlago de Dinard estis kreita de la bretona societo pri veksilologio : dek egalaj horizontalaj alterne bluaj kaj blankaj kun larĝa oblikva flava bendo kun stango ŝargita per nigra urso, surperata de orkrono. La urso atestas pri la supozata etimologio de Dinard (Dinarzh : fuorto de la urso) kaj la bluaj kaj blankaj bendoj pensigas pri la plaĝotendoj.

 Administracio 
De 2002, Dinard akiris la labelon Arta kaj Historia Urbo.

 Ekonomio 
La urbo estis la sidejo de la kompanio Rousseau Aviation de 1963 ĝis 1976, funkciiganta la unuajn flugliniojn kun la Manikinsuloj kaj tiutempe la flughaveno de Dinard Pleurtuit Saint-Malo estis la 3-a provinca flughaveno por la nombro de transportitaj pasaĝeroj ()Ouest-France 29-a de decembro 2010. En 2010, kun  , la loka flughaveno estas nun la 37-a en FrancioStatistikoj 2010 de Unuiĝo de la Francaj Flughavenoj..

 Transportoj 
En 1901 estis malfermita la linio de Tramo inter Dinard kaj Saint-Briac. Temis pri vapora tramlinio je metra trako, kiu iris inter Saint-Briac kaj Dinard tra Saint-Lunaire. En 1929, ĝi estis fermita por esti anstataŭigita per busservo.

 Heredaĵo 
 Monumentoj Historiaj 

La komunumo enhavas 5 Monumentojn Historiajn kaj 146 inventaritajn konstruaĵojnDatumbazo 'Mérimée': Listo de la noticoj por la komunumo Dinard :
 La murtomboj de la kavaliroj Olivier kaj Geoffroy de Montfort de la 14-a jc ; ili situas en la ruinoj de kapelo de la malnova priorejo proksime de la plaĝo Prieuré. Ili estis registritaj per dekreto de la 4-a de Decembro 1942Datumbazo 'Mérimée' : PA00090543.
 La domo dirata de la Nigra Princo, konstruita ankaŭ en la 14-a jc, registrita per dekreto en la 15-a de Decembro 1926Datumbazo 'Mérimée' : PA00090541.
 La palaceto de la Baronnais, laŭ bretona renesanca stilo kun franca-stilaj ĝardenoj, estis konstruita en 1647. Li estis registrita per dekreto en la 28-a de Junio 1972{Datumbazo 'Mérimée' : PA00090542.
 La fuorto de insulo Harbour, malnova reduto fortikigita de Siméon Garangeau en 1689, klasita per dekreto en la 4-a de Junio 1952Datumbazo 'Mérimée' : PA00090540.
 La tenisklubejo, unu el la unuaj konstruitaj en Francio (en 1879), registrita per dekreto en la 18-a de Aprilo 1994. Tiu registrado estis nuligita per juĝo de la administra tribunalo de Rennes, la 26-an de Januaro 1995Datumbazo 'Mérimée' : PA00132549.

 Aliaj monumentoj 

eta|maldekstra|altdekstre=3|Dinard

 Plaĝoj 

 Ĝemeliĝoj 
La urbo estas ĝemeligita kun :


 , ekde 1977.

 Personoj ligitaj al urbo 

La duko Johano la Kvara albordiĝis revene de Anglio en la . Unu el la plej famaj kanzonoj de Barzaz Breiz, An Alarc'h (la Cigno), priskribas la albordiĝon en Dinard, komencon de la rekonkero de Bretonio post la provo akapari la duklandon fare de la franca reĝo Karolo la Kvina. Tabulo memorigas tiun eventon sur la promenadejo de Clair de Lune, fiksita en 1937 sekve de subskripcio, tiu kupra bareliefo estas verko de la skulptisto Armel-Beaufils.

 Naskiĝintoj 
 Victor Colas de La Baronnais (Saint-Énogat, 1764 - Saint-Servan, 1825), vendea oficiro.
 Malo Colas de La Baronnais (Saint-Énogat, 1770 - Plessix-Balisson, 1795), vendea oficiro, frato de la antaŭa.
 Pierre Guillaume Gicquel des Touches (Saint-Énogat, 1770 - Saint-Malo, 1824), franca maristo.
 Philippe Barot (Dinard, 1949), franca futbalisto.
 Jean-Paul Cohuet (Dinard, 1954), franca futbalisto.
 Yves Colleu (Dinard, 1961), franca futbalisto kaj poste trejnisto.

 Mortintoj 
 Aimé Morot (Nancy, 1850 - Dinard-Saint-Énogat, 1913), franca pentristo.
 Judith Gautier (Parizo, 1845 - Dinard-Saint-Énogat, 1917), filino de Théophile kaj amikino de Victor Hugo.
 Jean Abel Gruvel (Le Fleix (Dordogne), 1870 - Dinard, 1941), franca mara biologo.
 Michel Roux-Spitz (Liono, 1888 - Dinard, 1957), franca arkitekto.
 Camille Le Mercier d'Erm (Niort, 1888 - Dinard, 1978), franca poeto kaj bretona naciisto.
 Nadia Sibirskaïa (Dinard, 1900 - Dinard, 1980), franca aktorino.
 Clara Tambour (Parizo, 1891 - Dinard, 1982), franca komediistino.
 Albert Poli (Colzate (Italio), 1945 - Dinard, 2008) futbalisto kaj poste franca-itala trejnisto.
 Henri Sérandour (Le Mans, 1937 - Dinard, 2009), internacia ludisto de akvopolo kaj poste franca sporta estro.

 Feriantoj 
Multaj personoj vizitadas aŭ vizitadis Dinard, el kiuj laŭ alfabeta ordo :
 Alberto la Unua, reĝo de la belgoj
 Pierre Blayau, industriisto, iama prezidanto de la pariza futbalklubo PSG
 Jacques Chirac, iama prezidanto de la franca respubliko, tie inaŭguris la ekspozicion Pinault somere de 2009

 Agatha Christie, brita verkistino
 Winston Churchill, brita ĉefministro
 Geoffroy Dauvergne, franca pentristo
 Georgo la Kvina, brita monarkoDinard à travers ses célébrités 1858-1914 d'Henri Fermin, mars 2000
 Eduardo la 7-a, princo de Kimrujo, poste reĝo de Unuiĝinta Reĝlando
 Hugh Grant, brita aktoro
 Familio Hennessy, posendanto de fama konjako
 Victor Hugo, kiu restadis ĉe Judith Gautier
 Albert Lacroix, eldonisto
 Lawrence d'Arabie loĝis en Dinard kiam li estis infano de 1891 ĝis 1894
 Georges-Émile Lebacq (1876-1950), belga impresionisma kaj postimpresionisma pentristo tie pentris kaj ekspoziciis dum mallonga tempo post la unua mondmilito.
 Auguste kaj Louis Lumière, 15-jaraj kaj 13-jaraj respektive, preparis en 1877 en la groto 'la Goule-aŭ-fées', en Saint-Énogat, la sentivajn platojn destinitajn al iliaj fotoj.
 Jules Michelet, franca historiisto, restadis somere de 1872.
 Sir Robert Mond, industriisto kaj kemiisto kaj ties edzino Lady Mond
 François Pinault, franca industriisto
 Pablo Picasso, hispana pentristo
 Familio Radziwiłł, tre ligita al la familio Kennedy
 Jean-Yves Tadié, franca universitatano
 Paul Valéry, franca verkisto
 Roger Vercel, franca verkisto, premio Goncourt 1934
 Dominique de Villepin, franca ĉefministro (2005-2007)

 Kelkaj fotoj 

 Notoj kaj referencoj 
 Notoj 

 Referencoj 

 Ligiloj 

 Bibliografio 
 Carole Lavoie,  Éclats d'émeraude, historia romano kiu priskribas la kreadon de la stacio. Prix Jackie Bouquin 1995 « La Femme dans l'Histoire », Eldoninto 'Sol' Air' 1995 por la unua eldono, 'Editions Prologue' 2007 por la 3-a eldono.
 H. Fermin,  Mémoires en images : Dinard, quartiers et gens d'hier, Eldoninto A. Sutton, Rennes, 1994, 128 p.
 H. Fermin,  Dinard : la vie balnéaire à travers ses hôtels du Second Empire à nos jours, Dinard, 1986, 167 p.
 R. Lemesle,  L'architecture balnéaire : Dinard, Saint-Cast, Guildo. La création bretonne (1900-1940), Presses universitaires de Rennes, Rennes, 1995.

 Vidu ankaŭ 
 Komunumoj de Ille-et-Vilaine

 Eksteraj ligiloj 
   Retpaĝo de urbo Dinard
 Dinard sur retpaĝo de Nacia Geografia Instituto

Dinard
Dinard
Kategorio:Côte d'Émeraude
Kategorio:Artaj kaj historiaj urboj kaj landoj de Francio
Kategorio:Banstacioj de Francio
Kategorio:Havenurboj de Francio
Kategorio:Jaĥtohavenoj de Francio