Megapodo

Megapodoj, konataj ankaŭ kiel nestamasuloj, kovejbirdoj aŭ amaskonstruistoj, estas fortikaj, mezgrandaj kokecaj birdoj kun malgrandaj kapoj kaj grandaj piedoj de la familio de Megapodedoj aŭ Megapodiedoj. Ties nomo laŭlitere signifas grandaj piedoj (greka: mega = granda, poda = piedoj), kaj aludas al la fortikaj kruroj kaj piedoj tipaj de tiuj surteraj birdoj. Ĉiuj estas plukopaŝtuloj, escepte la Ocela nestamasulo, kiu okupas arbarajn habitatojn, kaj plej parto estas brunaj aŭ nigraj. Megapodoj estas superfrumaturaj, kaj eloviĝas en la plej matura kondiĉo inter ĉiuj birdoj. Ili eloviĝas kun malfermaj okuloj, kun korpaj kontrolo kaj forto, kun plenaj flugilplumoj kaj lanugaj korpoplumoj, kapablaj kuri, persekuti predon, kaj, ĉe kelkaj specioj, ekflugi la saman tagon de la eloviĝo.Starck, J.M., Ricklefs, R.E.(1998) "Avian Growth and Development. Evolution within the altricial precocial spectrum." Oxford University Press, New York, 1998.

 Priskribo 
eta|maldekstra|Nestamasuloj povas ofte troviĝi ĉe parkoj aŭ ĝardenoj.
Megapodoj estas mezgrandaj al grandaj surteraj birdoj kun grandaj kruroj kaj piedoj kun akraj ungoj. Ili gamas el 28 al 70 cm. La plej grandaj membroj de la klado estas la specioj de la genroj Alectura kaj Talegalla. La plej malgrandaj estas la Mikronezia nestamasulo (Megapodius laperouse) kaj la Moluka nestamasulo (Eulipoa wallacei). Ili havas malgrandajn kapojn, mallongajn bekojn, kaj rondoformajn kaj grandajn flugilojn. Ties flugaj kapabloj varias ene de la klado. Ili prezentas la halukson samnivele kun aliaj fingroj ĝuste kiel la specioj de la klado Kracedoj. La aliaj Kokoformaj havas siajn haluksojn super la nivelo de la antaŭaj fingroj.

 Distribuado kaj habitato 
Megapodoj troviĝas en pli ampleksa regiono de Aŭstralazio, inklude insulojn en okcidenta Pacifiko, Aŭstralio, Novgvineo, kaj insuloj de Indonezio oriente de la Linio de Wallace, sed ankaŭ ĉe Andamanoj kaj Nikobaroj en la Golfo de Bengalo. La distribuado de tiu familio malpliiĝis en Pacifiko pro la alveno de homoj, kaj nombraj insularoj kiaj Fiĝioj, Tonga, kaj Novkaledonio estis perdintaj multajn aŭ ĉiujn el ties specioj.

 Kutimaro kaj ekologio 
eta|maldekstra|Lathama alekturo sur sia amaso.
eta|dekstra|250px|Sekcia bildo de megapoda nestamaso montras tavolon de sablo (ĝis 1 m dika) uzata por izoligo, ovejon, kaj tavolon de putriĝinta rubo. La ovejo estas je konstantaj  per malfermo kaj fermo de ventejoj en la izoliga tavolo, dum varmo venas el la suba putriĝinta rubo.

Megapodoj estas ĉefe solemaj birdoj kiuj ne kovas siajn ovojn per sia korpovarmo kiel faras aliaj birdoj, sed enterigas ilin. Ties ovoj estas unikaj je tio ke ili havas grandan flavon, kio faras ĝis 50-70 % el la ovopezo. Ili estas konataj ĉar konstruas amasajn nestamasojn el falintaj vegetaĵeroj, kiujn la masklo zorgas, aldonante aŭ forigante rubon por reguli la internan varmon dum la ovoj koviĝas. Tamen kelkaj enterigas siajn ovojn alimaniere; estas trunestantoj kiuj uzas geotermikan varmon, kaj aliaj kiuj simple fidas je la varmo de la sunvarma sablo. Kelkaj specioj varias siajn kovostrategion depende el loka medio.Steadman D, (2006). Extinction and Biogeography in Tropical Pacific Birds, University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-77142-7 Kvankam oni supozis, ke la Lathama alekturo montras temperaturdependan seksdeterminon, poste oni montris tion kiel falsa,Göth, Ann. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1629050/ kaj oni eĉ spekulaciis, ke tio estas komuna al ĉiuj Megapodoj, ĉar ili kunhavas nestometodojn unike inter birdoj.Göth, A. & D.T. Booth. (2005) "Temperature-dependent sex ratio in a bird." Biology Letters 1(1):31-3. La ne-socia naturo de ties kovado starigas demandojn pri kiel la idoj rekonas aliajn membrojn de sia specio, kio funkcias per stampaĵo ĉe aliaj membroj de la ordo Kokoformaj. Juŝa studaro sugestas instinktan vidan rekonon de specifaj movomodeloj fare de unuopaj specioj de megapodo.Göth, A., & Evans, C. S. (2004). Social responses without early experience: Australian brush-turkey chicks use specific visual cues to aggregate with conspecifics. Journal of Experimental Biology, 207, 2199-2208. doi 10.1242/jeb.01008

Megapodido ne havas ovodenton kaj uzas siajn povegajn ungojn por rompi la ovon, kaj poste tunelas sian vojon al la surfaco de la nestamaso, kuŝe surdorse kaj skrapante sablon kaj vegetalan materialon. Simile al aliaj superfrumaturaj birdoj, ili eloviĝas tute plumohavaj kaj aktivaj, jam kapablaj flugi kaj vivas sendepende el siaj gepatroj.Starck, JM & SUtter E (2000) Patterns of growth and heterochrony in moundbuilders (Megapodiidae) and fowl (Phasianidae). J. Avian Biol. 31:527-547

 Specioj 
Pli ol 20 specioj estas en 7 genroj. Kvankam la evolua rilataro inter Megapodedoj estas necerta, la morfologiaj grupoj estas klaraj:Birks, S. M., kaj S. V. Edwards. 2002. A phylogeny of the megapodes (Aves: Megapodiidae) based on nuclear and mitochondrial DNA sequences. Molecular Phylogenetics and Evolution 23: 408-421.

 Megapodedoj 
 Megapoduloj
 Genro: Macrocephalon
 Grandkapa nestamasulo, Macrocephalon maleo
 Genro: Eulipoa (foje inkludita en Megapodius)
 Moluka nestamasulo, Eulipoa wallacei.
 Genro: Megapodius
 Tonga nestamasulo, Megapodius pritchardii
 Mikronezia nestamasulo, Megapodius laperouse
 Marianinsula nestamasulo, Megapodius laperouse laperouse
 Palaŭa nestamasulo, Megapodius laperouse senex
 Nikobara nestamasulo, Megapodius nicobariensis
 Filipina nestamasulo, Megapodius cumingii
 Sula nestamasulo, Megapodius bernsteinii
 Tanimbara nestamasulo Megapodius tenimberensis
 Malhela nestamasulo, Megapodius freycinet
 Forstena nestamasulo, Megapodius (freycinet) forstenii
 Biaka nestamasulo Megapodius geelvinkianus
 Melanezia nestamasulo, Megapodius eremita
 Vanuatua nestamasulo, Megapodius layardi
 Novgvinea nestamasulo, Megapodius affinis
 Oranĝpieda nestamasulo Megapodius reinwardt
 †Arbara pranestamasulo Megapodius molistructor
 †Vitilevua nestamasulo Megapodius amissus
 †Konsuma nestamasulo Megapodius alimentum
 Genro: Megavitiornis
 †Nobela nestamasulo, Megavitiornis altirostris
 Grupo de Ocela nestamasulo
 Genro: Leipoa
 Ocela nestamasulo, Leipoa ocellata
 †Gigantocela nestamasulo , Leipoa gallinacea
 Alekturoj aŭ Arbaraj nestamasuloj
 Genro: Alectura
 Lathama alekturo, Alectura lathami
 Genro: Aepypodius
 Brida nestamasulo, Aepypodius arfakianus
 Vaigea nestamasulo, Aepypodius bruijnii
 Genro: Talegalla
 Ruĝbeka nestamasulo, Talegalla cuvieri
 Nigrabeka nestamasulo, Talegalla fuscirostris
 Koluma nestamasulo, Talegalla jobiensis

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 

 nestamasulaj filmetoj, fotoj kaj sonoj ĉe Internet Bird Collection
 Foto de nestamaso de M. tenimberensis  el Oriental Bird Club

Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio