Joseph Whittaker (botanikisto)

Joseph WHITTAKER (1813 – 1894) estis Brita botanikisto kiu vizitis Sud-Aŭstralion en 1839. Whittaker havis 300 plantojn el tiu vojaĝo en Kew Gardens kaj 2,200 prem-platigitajn Britajn plantojn en Muzeo kaj artgalerio de Derby. 

 Biografio 
 Fruaj tagoj 
La preciza naskiĝdato de Whittaker ne estas konata. Li estis baptita en Quarndon apud Derby la . Lia patro, ankaŭ nomita Joseph, estis laboristo, adziĝinta kun Sarah (naskiĝnomita Clarke).Quarndon Baptism Register 1813-80 D4038/1/2 in Kraehenbuehl and Moyes Oni kelkfoje raportis, ke la filo naskiĝis en Breadsall en 1815.

 Botaniko de Aŭstralio 
eta|maldekstra|Adelajdo en 1839 kie Whittaker estis ĝardenisto
En 1838 Whittaker lasis sian okupon de "ĝardenisto" kiam li eknavigis kun sia nova dunganto Lt. Kol. George Gawler, kiu antaŭ nelonge estis nomita kiel dua Guberniestro de Sud-Aŭstralio. Whittaker, sep aliaj dungitoj el Derbyshire, Gawler kaj liaj edzino kaj infanoj alvenis sur la Pestonjee Bomanjee la  en Adelajdo. Ili faris kvar-monatan vojaĝon tra Tenerifo kaj Rio-de-Ĵanejro.   Kiam Whittaker kaj Gawler alvenis ili trovis ke la kondiĉoj estis malbonaj, tial ĝardenado ne estis la ĉefa prioritato. - ISSN 1833-7538

eta|dekstra|La Kompania Fiŝkapta Stacio en Encounter Bay en 1838 laŭ William Light
Li estas konata pro la plantoj kiujn li kolektis ĉirkaŭ Adelajdo en Sud-Aŭstralio en 1839-1840. Dum paŭzoj en sia okupo Whittaker vojaĝis al multaj lokoj en Sud-Aŭstralio kie li kolektis kaj konservis plej diversajn specimenojn de plantoj. Tiuj ĉi inkludis Lofti-Montaron, Mount Jagged, River Torrens, Murej-Riveron kaj Hindmarsh River. Whittaker estis la unua persono kiu serioze kolektis el la montara distrikto de Fleurieu Peninsula, Encounter Bay kaj Mount Barker.

Whittaker restis en Sud-Aŭstralio dum 19 monatoj antaŭ ol navigi hejmen sur la Katherine Stuart Forbes kiu eknavigis de Port Adelaide la . Dum la vojaĝo hejmen lia ŝipo haltis kvarfoje en Kanguru-Insulo, Maŭricio, Sankta Heleno kaj Corvo Island en la Acoroj. Whittaker kolektis kaj prem-platigis pliajn specimenojn de plantoj kiam la ŝipo troviĝis en tiuj ĉi havenoj.

 Botaniko de Derbyshire 
eta|dekstra|Orchis morio. unu el la prem-platigitaj plantoj de Whittaker en herbario de Muzeo de Derby

Whittaker revenis al Anglio la  kaj en 1844 li rekomencis kolekti plantojn. Lia aktiveco kulminis en 1851 kaj 1852, ĉesante iom post 1867. Li kolektis el multaj partoj de Derbyshire, sed li okaze vojaĝis ekster la provincon inkluzive Bulwell, Nottinghamshire, Rhyl kaj Denbigh en Kimrio.Herbarium specimens at Derby Museum & Art Gallery

En 1846 li vivis en Breadsall en Derbyshire kie li estis lernejestro de Breadsall Boys SchoolDerby Mercury 11/6/1856 reported ten years service. El ĉi tie li korespondis kun William Jackson Hooker Direktoro de botanikaj Kew Gardens klopodante interŝanĝi kelkajn el siaj aŭstraliaj kaj rilataj specimenoj kontraŭ nombro da libroj pri Brita botaniko. Whittaker kolektis proksimume 300 plantojn kiuj estis fine akiritaj de Kew.
La kolektoj de Whittaker el ekster Unuiĝinta Reĝlando estas nun en Kew Gardens. Specio de Drozero Drosera whittakeri estis nomita laŭ Whittaker.

En februaro 1847 Whittaker estis elektita membro de "Botanical Society of London" kaj li kontribuis per specimenoj al ĝia interŝanĝa aranĝo inter 1849 kaj 1853. Li poste aliĝis al "Botanical Exchange Club" kaj fine al "Botanical Locality Record Club". En 1847 li amasigis sufiĉe da botanikaj informoj por publikigi "Listo de raraj plantoj trovitaj en ĉirkaŭaĵo de Breadsall, Derbyshire". Ĝi enhavis mikson de ambaŭ raraj kaj relative abundaj specioj, kaj donis bonan indikon pri la botanika diverseco de tiu-tempa areo. En 1857 li estis lernejestro de 90 infanoj en Breadsall en Derbyshire, vilaĝo kies enloĝantoj inkluzivis la naturalistojn Pastro Henry Harpur Crewe kaj Francis Darwin. La lernejo estis financita de la familio Harpur-Crewe.

Whittaker vivis en malgranda vilaĝo de Morley apud Derby en Ferriby Brook (la nomo de lia domo) kun sia edzino Mary en la malfruaj 1850-aj jaroj. Li daŭrigis instruadon tie, prenante ĝis 12 studentoj en sian klason, kutime post kiam ili forlasis la lokan lernejon, kaj estis inter 8 kaj 18-jaraĝaj. Li fine starigis grandan kolekton de vivaj plantoj. Lokaj hortikulturaj grupoj raportis, ke li kreskigis pli ol 1,300 malsamaj specioj. En 1864 li publikigis verkon notante la lokan malaperon de la Cypripedium calceolus kun pastro Henry Harpur Crewe.  En 1871 li ne plu estis lernejestro, kaj listigis sin kiel "grajn- kaj flor-vendiston".1871 census reported in Kraehenbuehl and Moyes En 1881 tiuj ĉi raportoj priskribis lin kiel "planto-vartiston kaj farmiston", kun du servistoj vivantaj en lia domo, plus 20-jaraĝa William Whitehead.1881 census reported in Kraehenbuehl and Moyes Whitehead estis fariĝonta partnero en ilia entrepreno de legom-kultivado.Derby Probate Register 1894 reported in Kraehenbuehl and Moyes

La aktiveco de kolektado de plantoj de Whittaker komencis malkreski ĉirkaŭ 1863, ĉirkaŭ la tempo kiam lia botanika partnero, Henry Harpur Crewe, translokiĝis por fariĝi Rektoro de Drayton Beauchamp en Buckinghamshire. La sekvan jaron ili kunlaboris en la produktado de manuskripta listo de la ĉefaj florantaj plantoj kaj filikoj de Derbyshire. Lia partnereco kun Crewe daŭris almenaŭ 18 jarojn kaj estis tre produktiva. La sidejo de la familio Harpur Crewe estis bazita apud Calke Abbey kaj ili fondis la lernejon de Breadsall.

En la malfruaj 1880-aj jaroj Joseph Whittaker donis valoran helpon, kaj provizis diversajn specimenojn de plantoj, al pastro William Hunt Painter kiu estis publikigonta libron pri la Flaŭro de Derbyshire.Painter, W.H. 1889 A contribution to the flora of Derbyshire, LondonPainter, W.H. 1902 A supplement to a contribution to the flora of Derbyshire Multaj el la specimenoj kaj raportoj de Whittaker estis ankaŭ uzitaj de William Richardson Linton, vikario de Shirley, Derbyshire en posta Flaŭro de Derbyshire en 1903.

Whittaker mortis la  kaj memor-pupitro kaj gravurita plato el latuno estis starigitaj per popola subskribo en St Matthew's Church, Morley, Derbyshire, kie li estis preĝej-administranto kaj kie li estis entombigita.

 Legaco 
La kolekto de Whittaker en Kew Gardens devenas de lia vojaĝo al Aŭstralio kaj de ŝip-haltejoj dum lia revena vojaĝo hejmen. Li ankaŭ lasis kolekton de 2,200 prem-platigitaj plantoj en 79 volumoj, plejparte el Derbyshire, kiuj nun estas enkorporitaj en la herbario de Muzeo kaj artgalerio de Derby. Ili provizas gravajn atest-specimenojn por lokaj studoj pri flaŭro de Derbyshire. Dank' al lia partopreno en kluboj de botanikaj interŝanĝoj, estas nun specimenoj de Whittaker en multaj muzeaj kolektoj de Unuiĝinta Reĝlando, inkluzive tiujn de Bolton, Birmingham, Gloucester kaj Manchester. La Muzeo de Wisbech kaj Fenland ankaŭ havas malgrandan kolekton.  

La specio de karnovoraj drozeroj estis science priskribita de franca botanikisto Jules Émile Planchon en 1848. Ĝi estas komune konata kiel Scented Sundew aŭ Whittaker's Sundew. 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby

Kategorio:Britaj botanikistoj
Kategorio:Adelajdo
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Kategorio:Botanikistoj