Bengala gipo

La Bengala gipo aŭ Bengala vulturo (Gyps bengalensis) estas granda taga rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu enhavas ankaŭ aliajn tagajn rabobirdojn kiel milvoj, agloj, cirkuoj kaj akcipitroj, el kiuj gipoj estas sufiĉe malsimilaj, sed ne tiom disde aliaj similaj rabobirdoj, nome malnovmondaj vulturoj. Tiu specio estas proksime rilata al la eŭropa Gipo (Gyps fulvus). Iam oni supozis, ke ĝi estas pli proksima al la Blankadorsa gipo kaj estis konata kiel Orienta blankadorsa gipo. La specio ekzistis en grandaj nombroj, en Suda kaj Sudorienta Azio ĝis la 1990-aj jaroj, sed poste malpliiĝis rapide laŭ nombroj ekde tiam.10.1016/S0006-3207(02)00164-7 Catastrophic collapse of Indian white-backed Gyps bengalensis and long-billed Gyps indicus vulture populations, 2003, Prakash, V. Biological Conservation, 109, 3, paĝoj 381–390. En 1985 tiu specio estis priskribata kiel "eble la plej abunda granda rabobirdo de la mondo"White-rumped Vulture (Gyps bengalensis) — BirdLife species factsheet, BirdLife International, BirdLife.org http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3374 
2011-06-01. kaj ofte konsiderata problemo sed ĝi estas nune rara.New nestlings bring cautious hope for Asia's Threatened vultures, 2009-06-08, BirdLife International, BirdLife.org, http://www.birdlife.org/news/news/2009/08/vulture_success.html  2011-06-01

Tiu vulturo konstruas sian neston en altaj arboj ofte ĉe homaj setlejoj en norda kaj centra Barato, Pakistano, Nepalo, kaj sudorienta Azio. La ino demetas ununuran ovon. Birdoj formas ripozajn koloniojn. La populacio estas ĉefe de loĝantaj birdoj.

eta|Bengala vulturo (Gyps bengalensis)
eta| Bengala vulturo (Gyps bengalensis)
eta| Bengala vulturo (Gyps bengalensis)

Kiel ĉe aliaj vulturoj, ankaŭ tiu ĉi estas kadavromanĝanta, kiu manĝas ĉefe el kadavraĵoj de mortintaj animaloj kiujn ĝi trovas per alta ŝvebado super termikoj kaj rigardante aliajn kadavromanĝantojn. Ĝi ofte moviĝas laŭ aroj. Iam ĝi estis la plej multnombra el la vulturoj de Barato.Rasmussen, Pamela C., Anderton, J. C., 2005, Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2, paĝoj 89–90, Smithsonian Institution and Lynx Edicions, harv.

Ene de la bone konfirmita klado de la genro Gyps kio inkludas populaciojn de Azio, Afriko kaj Eŭropo, oni determinis, ke tiu specio estas baza kaj la aliaj specioj estus pli ĵusaj en siaj specidiverĝo.doi 10.1186/1471-2148-6-65, 2006, Johnson, Jeff A, Lerner, Heather RL, Rasmussen, Pamela C, Mindell, David P, BMC Evolutionary Biology, vol 6, paĝo 65.doi 10.1098/rstb.1995.0150, Evolutionary History of New and Old World Vultures Inferred from Nucleotide Sequences of the Mitochondrial Cytochrome b Gene, 1995, Seibold, I., Helbig, A. J., Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, vol 350, 1332, paĝoj 163–178, 8577858.

 Aspekto 
eta|80px|upright|maldekstra|Subflugila bildo de plenkreskulo.
La Bengala gipo estas tipa vulturo, kun senplumaj kapo kaj kolo, tre larĝaj flugiloj kaj mallongaj vostoplumoj. Ĝi estas multe pli malgranda ol la eŭropa gipo. Ĝi havas blankan kolumon (plumtufon). La blankecaj dorso, pugo kaj subflugilaj kovriloj de plenkreskulo kontrastas kun la resta malhela plumaro. La korpo estas nigreca kaj la duarangaj estas arĝentogrizaj. La kapo estas nuanca al rozkolora kaj la beko estas arĝentogriza kun malhelaj vaksaĵoj. La naztruoj estas fendecaj. Junuloj estas tre malhelaj kaj nur post 4 aŭ 5 jaroj ili akiras plumaron de plenkreskulo. Dumfluge plenkreskulo montras malhelan flugilbordon kaj havas blankan flugillinion en subflugiloj. La subvostaj kovriloj estas nigraj.Rasmussen, Pamela C., Anderton, J. C., 2005, Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2, paĝoj 89–90, Smithsonian Institution and Lynx Edicions, harv.

Tiu estas la plej malgranda el la vulturoj de la genro Gyps, sed ĝi estas ankoraŭ tre granda birdo. Ĝi pezas 3.5-7.5 kg, estas 75 – 93 cm longa,Rasmussen, Pamela C., Anderton, J. C., 2005, Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2, paĝoj 89–90, Smithsonian Institution and Lynx Edicions, harv. kaj havas enverguron de 1.92 – 2.6 m.Hume, Allan Octavian, 1896, My Scrap Book or rough notes on Indian Ornithology, paĝoj 26–31, Baptist Mission Press, Calcutta, http://www.archive.org/details/myscrapbookorrou00hume
2011-06-01.Raptors of the World de Ferguson-Lees, Christie, Franklin, Mead & Burton. Houghton Mifflin (2001), ISBN 0-618-12762-3

 Kutimaro kaj ekologio 
Tiuj birdoj estas kutime neaktivaj ĝis la matena suno varmiĝas la aeron per sufiĉa termiko kiu eltenu ties ŝvebadon. Ili cirklas kaj ascendas en altitudo kaj ariĝas al glitomovo per ŝanĝoj de termikoj. Grandaj nombroj estis iam videblaj en la matenaj ĉieloj super hindaj urboj.Cunningham, David Douglas, 1903, Some Indian friends and acquaintances, paĝo 238, J Murray, London, http://www.archive.org/details/someindianfriend00cunnrich
2011-06-01.

Kiam oni trovas manĝon, ili rapide descendas kaj manĝas vorege, kaj poste ripozos sur proksimaj arboj; oni konas ke foje descendas eĉ post malhelo por manĝi kadavraĵon. Kiam ili manĝas kadavraĵojn ili estas dominataj de la Ruĝkapa vulturo, Sarcogyps calvus.Morris, R. C., 1934, Death of an Elephant Elephas maximus Linn. while calving, J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 37, 3, paĝo 722. Tuta bovo estis tutpurigita de aro de vulturoj en ĉirkaŭ 20 minutoj.Ali, Sálim, Ripley, Sidney Dillon, 1978, Handbook of the birds of India and Pakistan, Volume 1, paĝoj 307–310, Oxford University Press, isbn = 978-0-195-62063-4, harv. En arbaroj la vido de ties ŝvebo estis ofte indiko de tigropredo.Gough, W., 1936, Vultures feeding at night, J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 38, 3, paĝo 624.Morris, R. C., 1935, Vultures feeding at night, J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 38, 1, paĝo 190. Ili povas engluti ankaŭ ostopecojn.Grubh, R. B., 1973, Calcium intake in vultures of the genus Gyps, J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 70, 1, paĝoj 199–200. Kiam akvo disponeblas tiuj birdoj baniĝas regule kaj ankaŭ trinkas akvon.Ali, Sálim, Ripley, Sidney Dillon, 1978, Handbook of the birds of India and Pakistan, Volume 1, paĝoj 307–310, Oxford University Press, isbn = 978-0-195-62063-4, harv.

Allan Octavian Hume notis baze sur observado de "centoj de nestoj" ke ili ĉiam nestumas en grandaj arboj ĉe loĝejoj eĉ kiam estis konvenaj klifoj najbare. La preferataj nestarboj estis Ficus benghalensis, Ficus religiosa, Terminalia arjuna kaj Azadirachta indica. La ĉefa reprodukta sezono estas novembro al marto; ovodemetado okazas ĉefe en januaro. Nestoj estas kutime en grupoj kaj izolataj nestoj tendencas esti de pli junaj birdoj. Solecaj nestoj estas neniam uzataj regule kaj estas foje reuzataj de la Ruĝkapa vulturo kaj de grandaj gufoj kiaj la Hindia gufo. Nestoj estas kutime preskaŭ 3-futaj diametre kaj duonfutaj dike. Antaŭ ovodemeto la nesto estas kovrataj per verdaj folioj. La ino demetas ununuran ovon kiu estas blanka kun bluecverda nuanco. Oni informis, ke inoj detruas la neston kaze de ovoperdo. Ili estas kutime silentemaj sed elsendas fajfajn kaj rorajn sonojn ĉe nesto aŭ dum kverelado pro manĝado.Hume, Allan Octavian, 1896, My Scrap Book or rough notes on Indian Ornithology, paĝoj 26–31, Baptist Mission Press, Calcutta, http://www.archive.org/details/myscrapbookorrou00hume
2011-06-01.

La arboj sur kiuj ili regule ripozas estas ofte farbitaj je blanko pro ties fekaĵoj kaj tiu acideco ofte mortigas la arbojn. Tio malbonvenigas ilin ĉe fruktoĝardenoj kaj arboplantejoj.Ali, Sálim, Ripley, Sidney Dillon, 1978, Handbook of the birds of India and Pakistan, Volume 1, paĝoj 307–310, Oxford University Press, isbn = 978-0-195-62063-4, harv.

Oni notis strangan kazon de birdo kaptata en la buŝon de mortanta bovido.Greenwood, J. A. C., 1938, Strange accident to a Vulture, J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 40, 2, paĝo 330. Oni izoligis bakteriojn de genro Mycoplasma el histoj el la birdo.doi 10.1128/JCM.42.12.5909-5912.2004 Identification of a Novel Mycoplasma Species from an Oriental White-Backed Vulture (Gyps bengalensis), 2004, Oaks, J. L., Donahoe, S. L., Rurangirwa, F. R., Rideout, B. A., Gilbert, M., Virani, M. Z., Journal of Clinical Microbiology, vol 42, 12, paĝoj 5909–5912, pmid 15583338, pmc 535302. Oni kolektis ankaŭ pedikojn el subordo Mallophaga kaj genroj kiaj Falcolipeurus kaj specioj kiaj Colpocephalum turbinatumPrice, R. D., Emerson, K.C., 1966, New synonymies within the bird lice (Mallophaga), J. Kansas. Ent. Soc., vol 39, 3, paĝoj 430–433, http://www.phthiraptera.org/Publications/0999.pdf el tiu specio.doi 10.1111/j.1365-3113.1964.tb01599.x Mallophaga from birds of the Indian subregion. Part VI Falcolipeurus Bedford*, 2009, Tandan, B. K., Proceedings of the Royal Entomological Society of London. Series B, Taxonomy, vol 33, 11–12, paĝoj 173–180. Oni kolektis en grandaj nombroj iksodojn kiaj Argas (Persicargas) abdussalami el la ripozarboj de tiuj vulturoj en Pakistano.pmid 5834930, 1965, Hoogstraal, H, McCarthy, VC, The subgenus Persicargas (Ixodoidea, Argasidae, Argas). 2. A. (P.) abdussalami, new species, associated with wild birds on trees and buildings near Lahore, Pakistan, vol 58, 5, paĝoj 756–62, Annals of the Entomological Society of America. Specimeno en kaptiveco vivis almenaŭ 12 jarojn.Stott, Ken, Jr., 1948, Notes on the longevity of captive birds, Auk, vol 65, 3, paĝoj 402–405, http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v065n03/p0402-p0405.pdf 

Oni vidis ekzemplerojn de Grandbeka korvo stxelante manĝon alportatan de plenkreskulo kaj vomatan al junulo.McCann, Charles, 1937, Curious behaviour of the Jungle Crow (Corvus macrorhynchus) and the White-backed Vulture (Gyps bengalensis), J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 39, 4, paĝo 864. Ili povas ankaŭ manĝi mortintajn vulturojn de sia propra specioRana, G., Prakash, V., 2003, Cannibalism in Indian White-backed Vulture Gyps bengalensis in Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan, J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 100, 1, paĝoj 116–117. dum la Kadavrogrifo estis konstatita manĝanta idojn de mortinta vulturo.Prakash, Vibhu, 1988, Indian Scavenger Vulture (Neophron percnopterus ginginianus) feeding on a dead White-backed Vulture (Gyps bengalensis), J. Bombay Nat. Hist. Soc., vol 85, 3, paĝoj 614–615.

 Statuso kaj malpliiĝo 
 En Hinda subkontinento 
Tiu orientalisa specio estis tre komuna, ĉefe en la Gangaj ebenaĵoj de Barato kaj ofte vidataj nestumantaj en avenuarboj de grandaj urboj de la regiono. Hugh Whistler notis ekzemple en sia gvidilo al barataj birdoj ke ĝi "estas la plej komuna el ĉiuj vulturoj de Barato, kaj devas esti familiara al tiuj kiuj vizitis la Silentoturojn de Mumbajo."Whistler, Hugh, 1949, Popular Handbook of Indian Birds, paĝoj 354–356, Gurney & Jackson, London, isbn = 1406745766 http://www.archive.org/details/popularhandbooko033226mbp
harv T. C. Jerdon notis, ke "[T]iu estas la plej komuna vulturo de Barato, kaj troviĝas en enormaj nombroj ĉie en la lando, ... Ĉe Kalkato videblas sidanta sur la ŝvela kadavro de ia hinduo flosanta aŭ ĉe la tajdo havante apertajn flugilojn atendante ties preparon..."Jerdon, T. C., 1862, The Birds of India. Volume 1, Military Orphan Press, paĝo 11 http://www.archive.org/details/birdsofindiabein01jerd
2011-06-01. Antaŭ la 1990-aj jaroj ili videblis kiel ĝeno, ĉefe por aernavigado ĉar ili ofte implikiĝis en birdofrapoj. Singh, R B (1999) Ecological strategy to prevent vulture menace to aircraft in India. Defence Science Journal 49(2):117-121 PDF En 1990 la specio jam iĝis rara en Andra Pradeŝo en la distriktoj Guntur kaj Prakaŝam. La ĉasado de birdoj por viando fare de la Bandolaoj estis atribuata kiel kialo. Ciklono en la regiono dum 1990 rezultis en nombraj mortoj de brutaro kaj ne troviĝis vulturoj ĉe la kadavraĵoj. 

Tiu specio, same kiel la Hindia kaj la Fajnbeka gipoj suferis je 99 % de populacimalpliiĝo en Barato  kaj najbaraj landoj ekde komenco de la 1990-aj jaroj. Tiu malpliiĝo amplekse atribuiĝis al venenado pro diklofenako, kiu estas uzata kiel veterinara nesteroida kontraŭsvela medikamento (NSAID), kio lasas restojn en bredobrutaj kadavraĵoj kiuj siavice estas manĝataj de la birdoj.doi 10.1111/j.0021-8901.2004.00954.x Diclofenac poisoning as a cause of vulture population declines across the Indian subcontinent, 2004, Green, Rhys E., Newton, IAN, Shultz, Susanne, Cunningham, Andrew A., Gilbert, Martin, Pain, Deborah J., Prakash, Vibhu, Journal of Applied Ecology, vol 41, 5, paĝoj 793–800. Diklofenako estas ankaŭ mortiga je malaltaj dozoj al aliaj specioj de la genro Gyps.doi 10.1098/rsbl.2005.0425 Toxicity of diclofenac to Gyps vultures, 2006, Swan, G. E, Cuthbert, R., Quevedo, M., Green, R. E, Pain, D. J, Bartels, P., Cunningham, A. A, Duncan, N., Meharg, A. A, Biology Letters, vol 2, 2, paĝoj 279–282, pmid 17148382, pmc 1618889. Ankaŭ aliaj NSAIDoj estas venenaj, kaj al Gyps kaj al aliaj birdoj kiaj cikonioj.doi 10.1098/rsbl.2006.0554 NSAIDs and scavenging birds: potential impacts beyond Asia's critically endangered vultures, 2007, Cuthbert, R., Parry-Jones, J., Green, R. E, Pain, D. J, Biology Letters, vol 3, paĝoj 91–94. Organokloraj pesticidoj troviĝis el montroj de ovoj kaj histoj el Barato varie en koncentroj el 0.002 μg/g de DDE ĉe muskoloj de vulturo el Mudumalai al 7.30 μg/g en hepateroj el vulturoj de Delhi. Dieldrino variis el 0.003 al 0.015 μg/g. Tiuj pesticidoniveloj tamen ŝajne ne efikis al malpliiĝo.doi 10.1007/s00128-008-9529-z Persistent Organochlorine Pesticide Residues in Tissues and Eggs of White-Backed Vulture, Gyps bengalensis from Different Locations in India, 2008, Muralidharan, S., Dhananjayan, V., Risebrough, Robert, Prakash, V., Jayakumar, R., Bloom, Peter H., Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, vol 81, 6, paĝoj 561–565, pmid 18806909. Aliaj hipotezoj estis ke ili suferis pro birda malario, kiel ekzemple okazis ĉe formortoj de birdoj en Havajo.

Oni konstatis birdojn montrante sintenojn kun falantaj koloj kaj tio estis konsiderata simptomo de pesticida venenado,doi 10.1016/S0006-3207(02)00164-7 Catastrophic collapse of Indian white-backed Gyps bengalensis and long-billed Gyps indicus vulture populations, 2003, Prakash, V, Biological Conservation, vol 109, 3, paĝoj 381–390. sed kelkaj studoj sugestis, ke tio povas esti termoregula reago ĉar tiu sinteno videblas ĉefe dum varma vetero.doi 10.3356/0892-1016(2007)41[35:NPIOWV]2.0.CO;2 issn 0892-1016, 2007, vol 41, paĝo 35 Neck-drooping Posture in Oriental White-Backed Vultures (Gyps bengalensis): An Unsuccessful Predictor of Mortality and Its Probable Role in Thermoregulation, Gilber, Martin, Watson, Richard T., Virani, Munir Z., Oaks, J. Lindsay, Ahmed, Shakeel, Chaudhry, Muhammad Jamshed Iqbal, Arshad, Muhammad, Mahmood, Shahid, Ali, Ahmad, Journal of Raptor Research.

Oni sugestis, ke kazoj de rabio pliiĝis en Barato pro la vultura malpliiĝo.doi 10.1016/j.ecolecon.2008.04.020 Counting the cost of vulture decline—An appraisal of the human health and other benefits of vultures in India, 2008, Markandya, Anil, Taylor, Tim, Longo, Alberto, Murty, M.N., Murty, S., Dhavala, K., Ecological Economics, vol 67, 2, paĝoj 194–204.

 En Sudorienta Azio 
En Sudorienta Azio la preskaŭtotala malapero de tiu specio estis antaŭa al la nuna diklofenaka krizo, kaj eble rezultis el malpliiĝo de la grandaj naturaj hufulaj populacioj kaj plibonigo de administrado de mortinta brutaro kio rezultis en manko de disponeblaj kadavraĵoj por vulturoj.White-rumped Vulture (Gyps bengalensis) — BirdLife species factsheet, BirdLife International, BirdLife.org http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3374 
2011-06-01.

 Konservado 
Nune nur la populacioj de Kamboĝo kaj Birmo estas stabilaj.White-rumped Vulture (Gyps bengalensis) — BirdLife species factsheet, BirdLife International, BirdLife.org http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3374 
2011-06-01. Oni sugestis, ke Meloxicam (alia NSAID) kiel veterinara surogato kiu estas nedamaĝa al vulturoj povus helpi al rekupero.doi 10.1371/journal.pbio.0040066 Removing the Threat of Diclofenac to Critically Endangered Asian Vultures, 2006, Swan, Gerry, Naidoo, Vinasan, Cuthbert, Richard, Green, Rhys E., Pain, Deborah J., Swarup, Devendra, Prakash, Vibhu, Taggart, Mark, Bekker, Lizette, PLoS Biology, vol 4, 3, paĝo e66, pmid 16435886, pmc 1351921. Okazis kampanjoj por malpermesi la uzadon de diklofenako en veterinara praktiko en kelkaj sudaziaj landoj.Local increase in vultures thanks to diclofenac campaign in Nepal 2008-11-01, BirdLife International http://www.birdlife.org/news/news/2008/01/nepal_vultures.html 
2011-06-01, Hem Sagar Baral (BCN), Chris Bowden (RSPB), Richard Cuthbert (RSPB), Dev Ghimire (BCN).

Konservopolitiko konsideris reenmeton, kaptivbredajn programojn kaj homan manĝigadon aŭ "vulturajn manĝejojn".doi 10.1017/S0959270906000621 Vulture restaurants and their role in reducing diclofenac exposure in Asian vultures, 2007, Gilbert, Martin, Watson, Richard T., Ahmed, Shakeel, Asim, Muhammad, Johnson, Jeff A., Bird Conservation International, vol 17, |paĝo 63. Du vulturidoj, ŝajne la unuaj kaptivbredataj Bengalaj gipoj, eloviĝis januare de 2007, ĉe Pinjore. Tamen ili mortiĝis post kelkaj semajnoj, ŝajne ĉar ties gepatroj estis neesperta paro reproduktanta la unuan fojon – komuna okazaĵo ĉe rabobirdoj.Reuters, 2007-02-23, First Captive-Bred Asian Vulture Chicks Die, planetark.com
http://www.planetark.com/dailynewsstory.cfm/newsid/40468/story.htm
2011-06-01

 Referencoj  

 Aliaj fontoj 
 Ahmad, S. 2004. Time activity budget of Oriental White-backed Vulture (Gyps bengalensis) in Punjab, Pakistan. M. Phil. thesis, Bahauddin Zakariya University, Multan, Pakistan.
 Grubh, R. B. 1974. The ecology and behaviour of vultures in Gir Forest. Ph.D. dissertation, University of Bombay, Bombay, India.
 Grubh, R. B. 1988. A comparative study of the ecology and distribution of the Indian White-backed Vulture (Gyps bengalensis) and the Long-billed Vulture (G. indicus) in the Indian region. Pages 2763-2767 in Acta 19 Congressus Internationalis Ornithologici. Volume 2. Ottawa, Canada 22–29 June 1986 (H. Ouellet, Ed.). University of Ottawa Press, Ottawa, Ontario.
 Eck, S. 1981. [Thanatose beim Bengalgeier (Gyps bengalensis)]. Ornithologische Jahresberichte des Museums Heineanum 5-6:71-73.
 Naidoo, Vinasan 2008. Diclofenac in Gyps vultures : a molecular mechanism of toxicity. Ph.D. Thesis, University of Pretoria. Fulltext (Includes old photos showing their numbers)

 Eksteraj ligiloj 

 Vulturteritorio kaj karakteroj: Bengala gipo
 BirdLife Species Factsheet
 media on Arkive 
 Bengala gipo ĉe Internet Bird Collection 

Kategorio:Gipaetenoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Bengalio