Primasa baziliko de Esztergom

Primasa Baziliko de Sankta Adalberto kaj Ĉielenpreno de Maria (ankaŭ ĉefkatedralo; latine: Caput, mater et magistra ecclesiarum Hungariae) estas la plej alta domo en Hungario kaj la plej granda eklezia konstruaĵo de la hungaroj. Ĝi situas sur monteto laŭ la dekstra bordo de Danubo en urbo Esztergom. En la interno estas la unusola hungara restanta renesanca konstruaĵo, nomata kapelo de Bakócz. Malantaŭ la altaro estas la plej granda pentraĵo sur tolo en la mondo (13,5×6,6 m).
eta|maldekstra|Aerfoto pri Esztergom, antaŭe estas la fortikaĵo, malantaŭe la baziliko, la urbo kaj Danubo ĉirkaŭbrakumas ilin
eta|Ĉefenireja vido al baziliko de Esztergom
eta|Baziliko de Esztergom, antaŭe la Danubo

 Bazaj informoj 
 supermara alteco: 157 m
 larĝo: 49 m
 longo: 118 m
 kupolo: diametro 34 m kun 24 kolonoj kaj 12 fenestroj
 interna alto sub la kupolo: 71 m (de la subpreĝejo ĝis la pinto 100 m)
 kruco (sur la kupolo): 7 m
 altoj de la kolonoj por timpanono: 22 m
 vasto de la muro: 17 m (la plej vasta en Mez-Eŭropo)

 Historio 
La unua preĝejo konstruiĝis jam dum regado de Sankta Stefano la 1-a (Hungario), kiu bruldetruiĝis en 1180. Baldaŭe ĝi renoviĝis, sed la turkoj okupis ĝin en 1543. Ili uzis ĝin moskeo. En 1594 pro sieĝo (ja la fortikaĵo troviĝis apude) la preĝejo eksplodiĝis, tamen la pli supre menciita kapelo Bakócz (konstruita en 1511) ne difektiĝis. Nova baroka preĝejo konstruiĝis en 1770.

La nuna baziliko en la 19-a jarcento konstruiĝis en klasikisma stilo por esti la hungara Sion. La arkitekto estis József Hild. Oni uzis ŝtonojn, marmorojn kaj kuprojn (ĉi lastan por la kupolo). En 1831 la subpreĝejo pretiĝis imitanta la praegiptan stilon. Oni metis la supran krucon sur la kupolon en 1846. Ekfunkcio de la baziliko okazis en 1856. Dum la inaŭguro Franz Liszt prezentis novan muzikaĵon.

La konsekrinto estis János Scitovszky. Parto de la baziliko funkcias, kiel muzeo kaj estas ankaŭ elvidejo.

 Kapelo 
Dum konstruado de la preĝejego la menciita Bakócz-kapelo estis malkonstruita laŭ ŝtonoj kaj poste rekonstruita laŭeble en origina stato en la bazilikon. La ĉefarkitekto estis János Packh. La kapelo estas pilgrimloko.

 Entombigitoj (elekto) 
 János Csernoch
 Zoltán Meszlényi (episkopo)
 József Mindszenty
 János Simor
 János Scitovszky
 Dénes Szécsi
 János Vitéz

 Eksteraj ligiloj 
  (blogaĵo pri ekskursa vizito en 2016)

Kategorio:Katedraloj en Hungario
Kategorio:Bazilikoj en Hungario
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de la Ĉielenpreno de Sankta Maria
Esztergom
Kategorio:Esztergom
Esztergom
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Esztergom
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1860-1869
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1869