Ĝermanaj diaĵoj

En Ĝermana paganismo, la naturreligio de la antikvaj ĝermanaj popoloj kiuj enloĝis la ĝermanan Eŭropon, ekzistis kelkaj diversaj dioj kaj diinoj. Ĝermanaj diaĵoj estas atestitaj de multaj fontoj, inkluzive de verkoj de literaturo, diversaj kronikoj, runskribajoj, personaj nomoj, loknomoj, kaj aliaj fontoj. Tiu artikolo prezentas ampleksan liston de tiuj diaĵoj.

 Dioj 
NomoNomosignifoKonstatitaj partnerojKonstatitaj gefilojKonstatojBaldr (Norena lingvo), Bældæg (Malnova angla)Norena formo estas pridisputata. Malnovangla formo rekte tradukeblas al "brila tago".Simek (2007:26).NannaForsetiMagiaj formuloj de Merseburg, Poezia Edda, Proza Edda, Gesta Danorum, Chronicon Lethrense, Annales Lundenses, eble BeowulfBragi (Norena lingvo)Konekto kun Bragr ("poezio")Simek (2007:43).IðunnNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, skalda poezioDellingr (Norena lingvo)Eble "tagiĝo"Bellows (1936:75). aŭ "brilaĵo"Orchard (1997:32).NóttDagrPoezia Edda, Proza EddaForseti (Norena lingvo)"Prezidanto"Orchard (1997:46).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaFreyr (Norena lingvo), Frea (Malnova angla), Yngvi (Norena lingvo), Ing (Malnova angla)"Senjoro"Orchard (1997:47).GerðrFjölnir (Heimskringla)Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, Poezia Edda, Proza Edda, Heimskringla, Ögmundar þáttr dytts, Gesta Danorum, variaj aliajHeimdallr (Norena lingvo)"Mondopoluranto"Orchard (1997:78).Neniu atestisNeniu atestisProza Edda, Poezia EddaHermóðr (Norena lingvo), Heremod (Malnova angla)"Militospirito"Orchard (1997:83).Neniu atestisSceaf (nur Malnova angla)Poezia Edda, Proza Edda, Beowulf, Malnovanglaj reĝaj genealogiojHöðr (Norena lingvo)"Militisto"Orchard (1997:88).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, Gesta Danorum, Chronicon Lethrense, Annales Lundenses, eble BeowulfHœnir (Norena lingvo)PridisputataNeniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, skalda poezioMeili (Norena lingvo)"amatindulo"Simek (2007:210).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaNjórðr (Norena lingvo)PridisputataIama sennoma fratino, iame SkaðiFreyr, FreyjaPoezia Edda, Proza Edda, Heimskringla, Egils saga, Hauksbók, toponimojOdino: Óðinn (Norda Ĝermana), Wōden (Okcidenta Ĝermana), *Wōdanaz (Pra-Ĝermana) (vidu Listo de nomoj de Odino)"Frenezeco"Orchard (1997:123).Frigg (partnero), Skaði (nur Heimskringla), Gunnlöð, Jörð, RindrVidu Gefiloj de OdinoPlejaj atestoj de Ĝermana paganismoÓðr (Norena lingvo) "La frenezulo"Orchard (1997:121).FrejaHnoss, GersemiPoezia Edda, Proza EddaSaxnōt (Malnovsaksa lingvo), Seaxnet, Seaxnēat, Saxnat (Malnova angla)PridisputataNeniu atestisNeniu atestisMalnovsaksa Baptodiro, Malnovanglaj reĝaj genealogiojToro aŭ Thor: Þórr (Norda Ĝermana), Þunor (Malnova angla), Thunaer (Malnovsaksa), Donar (Suda Ĝermana)"Tondro", ĉiuj nomoj devenas el Pra-Ĝermana *ÞunraRSimek (2007:322).Sif (partnero), JarnsaksoMóði kaj Magni, ÞrúðrPlejaj atestoj de Ĝermana paganismoTýr (Norena lingvo), Tīw, Tīg (ambaŭ en Malnova angla), Ziu (Malnova Alta Ĝermana)"Dio", devena el Pra-Ĝermana *TīwazSimek (2007:337).Sennoma, eble ZisaNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, skalda poezio, altaro de Muro de HadrianoLóðurr (Norena lingvo)PridisputataNeniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, skalda poezioLoki (Norena lingvo)PridisputataSigyn, AngrbodaNari/Narfi, Váli, Fenrir, Hel, Jörmungandr, kaj SleipnirPoezia Edda, Proza Edda, Heimskringla, Loka Táttur, Norvega runpoemo, danaj popolrakontojUllr (Norena lingvo)Io kia "Gloro"Lindow (2001:301).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, skalda poezio, Gesta Danorum, glavingo de Thorsberg, toponimoj en Norvegio kaj SvedioVáli (Norena lingvo)Io kia "batalmortigito"Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, Gesta Danorum (kiel Bous)Viðarr (Norena lingvo)Eble "granda regulanto"Orchard (1997:174—175).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaVé (Norena lingvo)SanktejoOrchard (1997:173).Eble FriggNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaVili (Norena lingvo)VoloSimek (2007:363).Eble FriggNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda

 Diinoj 
NomoNomosignifoKonstatitaj partnerojKonstatitaj gefilojKonstatojBaduhenna (Latinigita Ĝermana)Badu-, eble al Pra-Ĝermana *badwa- signife "batalo." La dua parto de la nomo -henna eble rilata al -henae, kiu aperas komune en la nomoj de matronoj.Simek (2007:26).Neniu atestisNeniu atestisAnnales de TacitoBil (Norena)Neniu atestisNeniu atestisProza EddaBeyla (Norena)Proponita kiel rilata al "bovino," "fazeolo," aŭ "abelo."Lindow (2001:78).ByggvirNeniu atestisPoezia EddaEir (Norena)"Paco, kompato"Lindow (2001:105). aŭ "helpo, donaco"Orchard (1997:36).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaEostre (Malnova angla)"Oriento"Barnhart (1995:229).Neniu atestisNeniu atestisDe temporum rationeFreja (Norena)"Senjorino"Lindow (2001:126)ÓðrHnoss, GersemiPoezia Edda, Proza Edda, Heimskringla, Sörla þáttrFrigg (Norena)Devena el radiko de Hindeŭropa signife "Amo"Lindow (2001:129).OdinBaldr, HöðrPoezia Edda, Proza Edda, Gesta Danorum, Historia LangobardorumFulla (Norena)Eble "malavara"Orchard (1997:49).Neniu atestisNeniu atestisMagiaj formuloj de Merseburg, Proza EddaGefjun (Norena)Rilata al "doni"North (1997:71).Skjöldr, sennoma giganto jötunnKvar oksojProza Edda, Ynglinga saga, Völsa þáttr,Gersemi (Norena)"Trezoro, valoraĵo"Simek (2007:106).Neniu atestisNeniu atestisHeimskringlaGerðr (Norena)"Ĉirkaŭbarita"Orchard (1997:54).FrejoFjölnir (Heimskringla)Poezia Edda, Proza Edda, HeimskringlaGná (Norena)Eble rilata al Norena Gnæfa signife "projekti"Lindow (2001:147).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaGullveig (Norena)Eble "ora trinkaĵo"Lindow (2001:154).Neniu atestisNeniu atestisPoezia EddaHariasaEble rilata al valkiria nomo Herja aŭ signife "diino kun multa hararo"Simek (2007:131).Neniu atestisNeniu atestisŜtono el Kolonjo, Germanio (CIL XIII 8185)Hel (Norena)Eble "kovranto aŭ kaŝanto"Dyggvi (Ynglingatal)Neniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, YnglingatalHlín (Norena)Eble rilata al la Norena esprimo hleinir, eble signife "protekti"Lindow (2001:177).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaHretha (Malnova angla)Eble "famulo" aŭ "venkinto"Simek (2007:159).Neniu atestisNeniu atestisDe temporum rationeHnoss (Norena)"Treasure"Lindow (2001:177).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaIlmrEble konekto al agrablaj aromojNeniu atestisNeniu atestisProza Edda, skalda poezioIðunn (Norena)Eble "ĉiam juna"Lindow (2001:199).BragiNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaIrpa (Norena)Eble rilata al "malhelbruna"Simek (2007:176).Neniu atestisNeniu atestisJómsvíkinga saga, Njáls sagaLofn (Norena)Eble rilata al "Preĝo"Lindow (2001:213).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaNanna (Norena)Eble "patrino" el nanna, aŭ eble rilata al nanþ-, signife "sentimulo"Simek (2007:227).BaldrForsetiPoezia Edda, Proza Edda, Gesta Danorum, Chronicon Lethrense, la kombilo de SetreNerthus (Latinigita Ĝermana)Ine, Latinigita formo de Njörðr.Lindow (2001:237-238)Neniu atestisNeniu atestisGermania MagnaNjörun (Norena)Eble rilate al la Norena dio Njórðr kaj al la romia diino NerioFinnur Jónsson (1913:110) sugestas konekton al Njörðr, Magnússon (1989:671) sugestas Njörðr kaj Nerio.Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, skalda poezioNótt (Norena)"Nokto"Orchard (1997:120).Naglfari, iam Annar, DellingAuðr, Jörð, DagrProza EddaRán (Norena)"Ŝtelo"Simek (2007:260).ÆgirNaŭ filinojPoezia Edda, Proza Edda, Friðþjófs saga hins frœknaRindr (Norena)Eble rilate al *VrindrSimek (2007:266).OdinoVáliPoezia Edda, Proza Edda, Gesta DanorumSága (Norena)Eble "vidi"Lindow (2001:265).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, skalda poezioSandraudiga (Latinigita Ĝermana)"Ŝi kiu tinkturas ruĝe la sablon."Nordisk Familjebok (1916:665).Neniu atestisNeniu atestisNordbrabanta ŝtonoSif (Norena)"Boparenceco"Lindow (2001:266).ToroÞrúðr, UllrPoezia Edda, Proza EddaSigyn (Norena)"Venkinta fianĉino"Orchard (1997:146).LokiNari, Narfi kaj/aŭ VáliPoezia Edda, Proza EddaSinthgunt (Malnova altĝermana)PridisputataNeniu atestisNeniu atestisMagiaj formuloj de MerseburgSjöfn (Norena)"Amo"Lindow (2001:268).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaSkaði (Norena)Eble rilata al Skandio.Simek (2007:287).Ullr, Odino, iam Njórðr.SæmingrPoezia Edda, Proza Edda, Ynglinga sagaSnotra (Norena)"Inteligentulo"Simek (2007:296).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaSól (Norena), Sunna (Malnova altĝermana)"Sun"Orchard (1997:152).GlenPoezia Edda, Proza Edda, Magiaj formuloj de MerseburgSyn (Norena)"Rifuzo"Orchard (1997:157).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaTanfana (Latinigita ĝermana)NekonataNeniu atestisNeniu atestisGermania, skribaĵo Tamfanae sacrumÞrúðr (Norena)"Povo"Orchard (1997:165).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza Edda, Karlevia RunŝtonoÞorgerðr Hölgabrúðr (Norena)Laŭlitere "Þorgerðr Hölgi's Bride"Simek (2007:326-327).Neniu atestisHölgi, eble aliajJómsvíkinga saga, Njáls saga, Skáldskaparmál, Færeyinga SagaVár (Norena)"Amata"Simek (2007:353).Neniu atestisNeniu atestisPoezia Edda, Proza EddaVör (Norena)Eble "la zorgulo"Simek (2007:368).Neniu atestisNeniu atestisProza EddaZisaRilata al *TiwazNeniu atestisEble Tyr

 Falsaj nordiaj dioj kaj diinoj 
 Notoj 

 Referencoj 
 Bellows, Henry Adams (Trans.) (1936). The Poetic Edda. Princeton University Press.
 [Robert Barnhart (1995). The Barnhart Concise Dictionary of Etymology. Harper Collins ISBN 0-06-270084-7
 John Lindow (2001). Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford University Press. ISBN 0-19-515382-0
 Nordisk Familjebok (1916). Available online: 
 North, Richard (1997). Heathen Gods in Old English Literature. Cambridge University Press ISBN 0-521-55183-8
 Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
 Simek, Rudolf (2007) translated by Angela Hall. Dictionary of Northern Mythology. D.S. Brewer. ISBN 0-85991-513-1

!
Kategorio:Ĝermana mitologio