Rongellen

Rongellen (en la romanĉa lingvo: Runtgaglia) estas komunumo de la komunumaro Schams kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 44 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

 Geografio 
La komunumo Rongellen situas ĉe la okcidenta flanko de la Viamala-Ravino, unu el la plej grandaj obstakloj de la vojo de Thusis al Splugo- kaj San-Bernardino-Pasejo, kiun fosis la Malantaŭa Rejno. La komunumo konsistas el la du partoj Unter Rongellen kaj Ober Rongellen.

 Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rongellen limas en okcidento kaj nordo al Thusis, en nordoriento al Sils en Domleschg, en sudoriento al Zillis-Reischen, kaj en sudo al Lohn.

 Trafiko 
Tra la teritorio de Rongellen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj la svisa aŭtovojo A13, kiuj ambaŭ ĉirkaŭveturas la Viamala-Ravinon kaj ankaŭ la vilaĝocentron per tuneloj. La komunumo-parto Unter Rongellen situas ĉe la kantona ĉefvojo, tra kiu pasas la poŝtaŭtolinio de Thusis al Zillis kaj pluen al Splugo- respektive San-Bernardino-Pasejo. De la kantona ĉefvojo flanka vojo kondukas al Ober Rongellen, sur kiu cirkulas konekta poŝtaŭtolinio.

 Lingvoj 
Rongellen estas la sola komunumo en Schams, kiu estas tradicie germanlingva, verŝajne - tamen ne dokumentita - tio estas la sekvo de setlado fare de valzoj. Pro almigro de romanĉlingvanoj, la komunumo ĉiam disponis pri romanĉlingva malplimulto de inter 10 kaj 20%.

 Historio 
La unua dokumenta mencio de Rongellen datiĝas el la jaro 1344 kiel Rungal. Supozeble dum mezepoko ekzistis valza setlejo en Rongellen. Landaj mastroj estis la Senjoroj de Vaz kaj poste ĝis la Milito de Schams la Grafoj de Werdenberg, kiuj 1456 devis revendi la valon al la episkopo de Koiro. En la jaro 1458 la loĝantoj de Schams kaj kun ili ankaŭ de Rongellen sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo.
Fonto: Jürg Simonett: Rongellen en Historia Leksikono (2010-11-10)

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 

 Paĝo pri la komunumo Rongellen en la retejo pri la Viamala-Ravino