Bonaduz

Pri la komunumo 
Bonaduz (prononcu bonaduc; en romanĉa lingvo Panaduz) estas komunumo de la komunumaro Rhäzüns kaj la distrikto Imboden en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 2762 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

 Geografio 
Bonaduz situas en la ebenaĵo de la kunfluejo de la du fontriveroj de Rejno, Malantaŭa Rejno kaj Antaŭa Rejno. Sur la teritorio de la komunumo Bonaduz situas la ruino de la Burgo Wackenau.

 Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bonaduz limas en nordo al Tamins, en oriento al Domat/Ems, en sudo al Rhäzüns, en okcidento al Versam, kaj en nordokcidento al Trin.

 Trafiko 
Tra Rhäzüns pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj paralele al ĝi la svisa aŭtovojo A13. Rhäzüns disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Koiro al Filisur.

 Lingvoj 
Origine la komunumo Bonaduz estis romanĉlingva. En la jaro 1880 ankoraŭ 75% de la loĝantaro parolis la romanĉan lingvon. Ĝis 1900 la parto de la romanĉlingvanoj malkreskis al 55%. Tial la parto de la germanlingvanoj kun la kreskanta loĝantaro rapide grandiĝis. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 parolis la germanan 87,96% de la loĝantaro, la romanĉan 5,38% kaj la italan 2,14%. La resto parolis aliajn lingvojn.

 Historio 
La unua dokumenta mencio de Bonaduz datiĝas el la jaro 960 kiel Beneduces.

La historio de Bonaduz estas forte ligita kun la historio de la Senjorujo Rhäzüns. Kiel parto de la Senjorujo Rhäzüns Bondaduz fariĝis en la jaro 1497 havaĵo de la imperiestro Maksimiliano la 1-a de Habsburgo kaj tiel parto de Aŭstrio. Per verdikto de la Viena Kongreso Bonaduz en la jaro 1819 estis atribuita al Kantono Grizono kaj tiel fariĝis parto de Svislando.

La 11-an de julio 1908 grava inscendio detruis grandan parton de la vilaĝo Bonaduz. 562 homoj post la fajro restis sen loĝejo.
Fondo: Linus Bühler: Bonaduz en Historia Leksikono de Svislando (2004-08-11)

 Notoj kaj referencoj 


 Vidu ankaŭ 
 Bonaduz (stacidomo)

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la komunumo Bonaduz