Etnoj en Ĉinio

La sekvantaro estas listo de etnaj grupoj en Ĉinio kie "Ĉinio" estas prenita signifhavaj areojn regaditajn de la du statoj uzanta "Ĉinion" en iliaj formalaj nomoj, la  Ĉina Popola Respubliko (ĈPR) kaj la Respubliko de Ĉinio (ROĈ, "Tajvano").

La etnoj de la Ĉina Popola Respubliko inkluzivas 56 etnojn kiuj estas oficiale agnoskita de la registaro, inter aliaj. La Hanoj konsistigas la etnan plimulton, kun 91,59% de la loĝantaro klasifikita kiel Hanoj. Krom la Hanoj, estas 55 aliaj agnoskitaj etnoj kun loĝantaro de proksimume 105 milionoj kiuj loĝas en ĉina teritorio.

La Hanoj estas la plej granda etna grupo, kie kelkaj 91.59%  el la loĝantaro estis klasifikita kiel ĉinaj hanoj (~1.2 miliardo). Cetere la plimulta ĉinaj hanoj, 55 aliaj "nacioj" aŭ etnaj grupoj estas rekonita en Ĉinio de la ĈPRa registaro, nombro je proksimume 105 milionoj da loĝantoj, plejparte koncentrita en la nordokcidento, nordo, nordoriento, sudo kaj sudokcidenta sed kun kelkaj en centraj internaj areoj.

La gravaj malplimultaj etnaj grupoj estas ĝŭangoj (16.1 miliono), Manĉuroj (10.6 miliono), hujoj (9.8 miliono), mjaŭoj (8.9 miliono), ujguroj (8.3 miliono), tuĝjaoj (8 miliono), jioj (7.7 miliono), Mongoloj (5.8 miliono), Tibetanoj (5.4 miliono), Bujioj (2.9 miliono), Dungoj (2.9 miliono), Jaŭoj (2.6 miliono), Koreoj (1.9 miliono), Bajoj (1.8 miliono), Hanioj (1.4 miliono), Kazaĥoj (1.2 miliono), Lioj (1.2 miliono) kaj Tajoj (1.1 miliono).

 Oficiale konfirmitaj etnaj grupoj en la ĉeftera Ĉinio 
En ordo de loĝantaro,Listo de etnaj grupoj en Ĉinio kaj iliaj loĝantaj grandecoj Paul kaj Bernice Fenestro de Noll sur la Mondo. Tio ĉi estas la listo de la 56 etnaj grupoj en Ĉinio kiu estas oficiale konfirmita de la registaro de la Ĉina Popola Respubliko. Membroj de pluraj etnaj grupoj loĝas en Honkongo kaj Makao, sed pro la longa apartigo de Ĉinio, multaj de ĉi tiuj etnaj grupoj estas ĝenerale nesciata  al la Speciala Administra Regiono de Ĉinio (Ĉina Popola Respubliko) de Hongkongo kaj Makao.

 Listo 
Laŭloĝantare, ĉi tiu estas la listo de la 56 nacimalplimultoj kiuj estas oficiale agnoskita de la registaro de la Ĉina Popola Respubliko.
Esperanta nomoAKodoBPinjineS. ĉineT. ĉineLoĝantaroCHanojHan/HAHàn Zú汉族漢族ĜŭangojZhuang/ZHZhuàng Zú壮族壯族ManĉurojVira/MAMǎn Zú满族滿族Hujoj1Hui/HU Huí Zú回族回族Mjaŭoj2Miao/MHMiáo Zú苗族苗族Ujgurojujgura/UGWéiwúěr Zú维吾尔族維吾爾族TuĝjaojTujia/TJTǔjiā Zú土家族土家族JiojYi/YIYí Zú彝族彝族MongolojMongol/MGMěnggǔ Zú蒙古族蒙古族Tibetanoj3Zang/ZAZàng Zú藏族藏族BujiojBuyei/BYBùyī Zú布依族布依族DungojDong/FARIDòng Zú侗族侗族JaŭojYao/YAYáo Zú瑶族瑤族KoreojChosen/CSCháoxiǎn Zú朝鲜族朝鮮族BajojBai/BABái Zú白族白族HaniojHani/HNHāní Zú哈尼族哈尼族KazaĥojKazak/KZHāsàkè Zú哈萨克族哈薩克族LiojLi/LILí Zú黎族黎族Tajoj4Dai/DADǎi Zú傣族傣族ŜeojŜi/SHShē Zú畲族畲族LisuojLisu/LSLìsù Zú傈僳族傈僳族GolaŭojGelao/GLGēlǎo Zú仡佬族仡佬族DungŝjangojDongxiang/DXDōngxiāng Zú东乡族東鄉族Gaŭŝanoj5Gaoshan/GSGāoshān Zú高山族高山族LahuojLahu/LHLāhù Zú拉祜族拉祜族ŜujojSui/SUShuǐ Zú水族水族VaojVa/VAWǎ Zú佤族佤族Naŝioj6Naxi/NXNàxī Zú纳西族納西族ĈjangojQiang/QIQiāng Zú羌族羌族TuojTu/TUTǔ Zú土族土族MolaŭojMulao/MLMùlǎo Zú仫佬族仫佬族ŜiboojXibe/XBXíbó Zú锡伯族錫伯族ĤalĥazojKirgiz/KGKēěrkèzī Zú柯尔克孜族柯爾克孜族DahurojDaur/DUDáwòěr Zú达斡尔族達斡爾族Ĝingpooj7Jingpo/JPJǐngpō Zú景颇族景頗族MaŭnanojMaonan/MNMàonán Zú毛南族毛南族SalarojSalar/SLSǎlá Zú撒拉族撒拉族BulangojBulang/BLBùlǎng Zú布朗族布朗族TaĝikojTajik/TATǎjíkè Zú塔吉克族塔吉克族AĉangojAchang/ACĀchāng Zú阿昌族阿昌族PumiojPumi/PMPǔmǐ Zú普米族普米族EvenkojEwenki/EWÈwēnkè Zú鄂温克族鄂温克族NuojNu/NUNù Zú怒族怒族Ĝinoj8Ĝina/GIJīng Zú京族京族ĜinoojJino/JNJīnuò Zú基诺族基諾族BenglungojDeang/DEDéáng Zú德昂族德昂族Baŭ'anojBonan/BOBǎoān Zú保安族保安族RusojRuss/RSÉluōsī Zú俄罗斯族俄羅斯族JugurojYugur/YGYùgù Zú裕固族裕固族UzbekojUzbeka/UZ]Wūzībiékè Zú乌孜别克族烏孜别克族MenbaojMonba/MBMénbā Zú门巴族門巴族OroĉjunojOroqen/ORÈlúnchūn Zú鄂伦春族鄂倫春族DulungojDerung/DRDúlóng Zú独龙族獨龍族TatarojTatar/TTTǎtǎěr Zú塔塔尔族塔塔爾族Heĝeoj9Hezhen/HZHèzhé Zú赫哲族赫哲族LŭobaojLhoba/LBLuòbā Zú珞巴族珞巴族A La nomoj ĉi tie estas bazaj sur "Esperanta-Ĉina Vortaro", Pekino 1986.
B GB(Nacia Normo) 3304－91 "Naciaj nomoj de Ĉinio en romanĉo kun kodoj".GB 3304－91 Naciaj nomoj de Ĉinio en romanĉo kun kodoj .
C La loĝantaro nur inkluzive de la Ĉina Popola Respubliko kaj la Respubliko Ĉinio.
1 Inkluzivas Uculojn en Hajnano
2 Sama kiel Hmongoj en Hindoĉinio
3 Konsistas el subgrupojn Amdovaoj kaj Ĥambaoj
4 Termino por kelkaj Kradaja-parolantaj grupoj, ke nomiĝis historie Baj-ji 
5 Kollektiva nomo por Aborigenoj de Tajvano
6 Inkluzivas eventuale distingeblan Mosuojn
7 Sama kiel Kaĉinoj en Mjanmao
8 Vjetnamoj, ke loĝas historie en Ĉinio 
9 Sama kiel Nanajoj en Rusio

 Festoj de la ĉinaj nacimalplimultoj 
En Ĉinio multas ne nur la nacimalplimultoj, sed ankaŭ iliaj festoj. Pri tio ne estas troiga la esprimo: "La nacimalplimultoj festas post tri aŭ kvin tagoj." Iam okazas, ke malsamaj nacioj festas la saman tagon pro malsamaj kaŭzoj.

Ekzemple, la oka tago de la kvara monato laŭ la ĉina luna kalendaro estas festo por pluraj nacimalplimultoj. Tiutage, en meza kaj sudokcidenta Ĉinio mjaŭ-aj junuloj ludas luŝengon kaj junulinoj vigle dancas memore al sia nacia heroo; kaj gŭangoj en suda parto de Guanĝi (Gŭangŝji) okazigas ceremonion memore al la sia. La celebrado de bujioj en la sama tago rilatas al kamplaboro - ili manĝigas al la bovoj kvinkoloran gluecan rizaĵon kaj ripozigas ilin por unu tago. En malsamaj lokoj la tuĝjaoj festas tiun tagon kun diversaj enhavoj: iuj festas datrevenon de la naskigo de la Budho; aliaj - naskiĝtagon de bovo; ceteraj festas por pliigi sian energion, t.e. manĝi nove kreskantajn bambuŝosojn.

La unua tago de la unua monato laŭ la ĉina luna kalendaro, nome la Printempa festo, estas unu el la plej gravaj tradiciaj festoj de la ĉina popolo. En la festotago oni okazigas solenadon por adiaŭi la malnovan jaron kaj peti riĉan rikolton en la venonta jaro. Drakdanco kaj leondanco estas ofte ludataj tiutage.

Ne nur hanoj, sed ankaŭ ĝŭangoj, manĉuroj, kore-nacianoj, mongoloj kaj aliaj nacimalplimultoj solenas la Printempan Feston, ĉiu kun siaj propraj naciaj trajtoj. Ekz., la ĝŭangoj kutimas manĝi gluecan rizaĵon volvitan per bambuaj folioj en la festo. Tia rizaĵo ĝenerale estas tre granda, iu pezas eĉ 5-6 kilogramojn. Frumatene de tiu tago lahuaj junuloj konkure iras al fonto por ĉerpi akvon, kiu estas rigardata kiel simbolo de pureco kaj feliĉo.
Pro geografia kaj klimata diferencoj nacimalplimultoj festas sian novjaron en malsamaj tagoj kaj per malsamaj manieroj. Ekz., la jioj de Sichuan-provinco festas Novjaron en oktobro. La taj-oj de Yunnan-provinco en aprilo festas sian Novjaron - La Akvoverŝan Feston. La tibetanoj festas Ia Novjaron laŭ sia propra kalendaro,

En Ĉinio la nacimalplimultoj plejparte havas religian kredon. El religioj originis multaj festoj. Por la hujoj, ujguroj, kazahoj kaj aliaj nacimalplimultoj, kiuj kredas islamon, la Fasto-rompa festo, Mahomet-nasko kaj korbanfesto estas la plej gravaj. La tibeta preĝ-kunsido estas tradicia festo de tibeta budhismo.

La de tajoj atentataj Pordoferma kaj Pordomalferma festoj estas budhismaj. De la Pordoferma festo ĝis la Pordomalferma festo, en ĉiuj unua, sepa, dekkvina kaj dudektria tagoj, la pli-ol-40-jaraj budhistoj enloĝigas en la templon por du noktoj kaj tri tagoj. En la templo ili aŭskultas reciton de sutroj, vivas kiel bonzoj. Iliaj manĝaĵoj estas portataj de iliaj gefiloj.

Iuj festoj originis de laboro. Printempe, en sudoriento de Guizhou (Gujĝoŭ)-provinco, la dongoj celebras la Vojo-vivigan Feston, kiu signifas komencon de printempa terkultivado. La vilaĝanoj kolektiĝas sur kampo, iu respektato faras modelon plugi kampon, planti pajlojn por signifi rizid-prikladon. Post la ceremonio oni kantas kaj dancas. La bajoj en Yunnan-provinco lertas kulturi rizon. ĉiujare en la tempo de rizidpriklado ili okazigas koncernan aktivadon.
La evenkoj sur stepo de norda Ĉinio celebras la Rikoltan Feston en la 22-a de la kvina monato laŭ la ĉina luna kalendaro. Tiutage en festaj vestoj oni vizitas unu alian.

Malgraŭ diferencaj naciaj trajtoj en la nacimalplimultaj festoj oni prenas amuzon kiel ĉefan enhavon. La tria monato laŭ la ĉina luna kalendaro estas flora sezono ĉe la Nujiang (Nuĝjang)-rivero en Yunnan. Tiam ĉiuj nuoj en florumitaj vestoj, kun floroj en la manoj drinkas rizvinon kaj reciprokas kantojn por celebri la Floran Feston.

Wenquan (Ŭenĉjŭan) subdistrikto de Dushan-gubernio, Guizhou-provinco, famas pro siaj termofontoj. La sesa tago de la sesa monato laü la ĉina luna kalendaro estas tradicia Festo por Bano de la lokanoj - ŝuj-oj. En la festotago sennombraj homoj sin banas en fonto kaj faras reciprokadon de kantoj tagnokte.

Nuntempe la antikvaj festoj portas ankaŭ novepokajn trajtojn: en la festotagoj oni ne nur sin amuzas, sed ankaŭ faras komercadon. Nadam estas pompa kunveno de mongoloj. ĉiujare, en somera fino kaj aŭtuna komenco, la mongoloj feste vestitaj kolektigas sur stepo por celebri sian feston. En la kunveno okazas ne nur la tradiciaj sportaj konkursoj, kiaj luktado, ĉevalkonkuro, sagpafado, ŝnurtira lukto kaj pilkoludo, sed ankaü artaj prezentoj, diversaj ekspozicioj kaj komercaj traktadoj.

Menciindaj estas ankaŭ la Torĉa Festo de ji-oj, la Festo "1a Tria de la Tria Monato" de güang-oj, la cxabaj-a Kantfesto de la buji-oj, la Festo de "Triamonata Strato" de baj-oj ktp.

pri la nacioj en Eo

 Bildaro 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de etnoj
 Transmaraj ĉinoj

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Familio albumo de ĉina 56 etnaj grupoj 


Azio
Kategorio:Ĉinio