Antipodo

En geografio, la antipodo, vorto el la malnovgreka farita per anti-, "opozicia" kaj pous, "piedo", de kiu ajn loko sur la Tero estas la punkto sur la tersurfaco kiu estas diametre opozicia. Du punktoj antipodaj unu al la alia estas ligeblaj per rekta linio tra la centro de la terglobo.

En Britio, la vorto "la antipodoj" ofte uziĝas por aludi al Aŭstralio kaj Novzelando. Geografie tamen la antipodo de la britaj insuloj estas la Pacifiko sude de Novzelando. Partoj de Hispanio, Portugalio, kaj Maroko antipodas al Novzelando. La antipodoj de Sudafriko kaj Zimbabvo estas en la Norda Pacifiko, kun Bocvano antipoda al Havajo.

Entute, malpli ol 4% de la tero havas teron kiel antipodon.J. W. Gregory (1912) The Making of the Earth, paĝo 138 La plej grandaj antipodaj regionoj estas la malajzia insularo, rilate al la Amazona Baseno; orienta Ĉinio kaj Mongolio antipodas al Ĉilio kaj Argentino; kaj Groenlando kaj la kanada arkta insularo antipodas al orienta Antarkto.

 Urboj 
Precizaj aŭ preskaŭ precizaj antipodoj:
 Palembang (Indonezio) — Neiva (Kolombio)
 Padango (Indonezio) — Esmeraldas (Ekvadoro)
 Valdivia (Ĉilio) — Wuhai (Ĉinio)
 Christchurch (Novzelando) — A Coruña (Hispanio)
 Hamilton (Novzelando) — Kordovo (Hispanio) (Hispanio)
 Tauranga (Novzelando) — Jaén (Hispanio)
 Whangarei (Novzelando) — Tanĝero (Maroko)
 Ulan Ude (Rusio) — Puerto Natales (Ĉilio)

Ene de 100 km, kun almenaŭ unu grava urbo (1 miliono da loĝantoj):
 Xi'an (Ĉinio) — Santiago, aŭ pli precize Rancagua aŭ San Bernardo (Ĉilio)
 Auckland (Novzelando) — Sevilo kaj Málaga (Andaluzio, Hispanio)
 Tianjin (Ĉinio) — Bahía Blanca (Argentino)
 Ŝanhajo (Ĉinio)— Salto (Urugvajo)
 Tajpeo (Tajvano) — Asunciono (Paragvajo)
 Honkongo — Humahuaca (Argentino)
 Montpellier (Francio) — Waitangi, (Novzelando)
 Pekino (Ĉinio) — Bahía Blanca (Argentino)

Tajvano (iam nomata Formosa) estas parte antipoda al la provinco Formosa en Argentino.

Aliaj gravaj urboj aŭ ĉefurboj preskaŭ antipodaj:
 Pekino (Ĉinio) — Bonaero (Argentino); ambaŭ havas plurmilionan loĝantaron kaj ĝemeliĝis ekde 1983.
 Madrido (Hispanio) — Wellington (Novzelando), ~160 km
 Bogoto (Kolombio) — Ĝakarto (Indonezio), ~200 km
 Guayaquil (Ekvadoro) — Medan (Indonezio), ~220 km
 Phnom Penh (Kamboĝo) — Limo (Peruo), ~220 km
 Dili (Timoro) — Paramaribo (Surinamo), ~310 km
 Irkutsk (Rusio)— Punta Arenas (Ĉilio)
 Tongĉuan (Ĉinio) — Licantén (Ĉilio)
 Suva (Fiĝio) — Timbuktuo (Malio)
 Jaisalmer (Barato)— Paska Insulo
 Pago Pago (Usona Samoo) — Zinder (Niĝero)
 Barranquilla (Kolombio)— Kristnaskinsulo (Aŭstralio)
 Doha (Kataro) — Pitkarna Insulo
 Hué kaj Da Nang (Vjetnamio)— Arequipa (Peruo)
 Manila (Filipinoj) — Cuiabá (Brazilo)
 Kuala Lumpur (Malajzio) — Cuenca (Ekvadoro)
 San Juan (Puerto Rico)— Karratha (Aŭstralio)
 Limerick (Irlando) — Kampbelinsuloj (Novzelando)
 Arrecife, Lanzarote (Kanariaj Insuloj) — Norfolka Insulo
 Sharm el Sheikh (Egiptio) — Rapa Iti (Franca Polinezio)
 Bangkok (Tajlando) — Lima (Peruo)
 Quito (Ekvadoro) — Singapuro
 Perth (Aŭstralio) — Bermudo
 Montevideo (Urugvajo) — Seoul (Sudkoreio)

 Urboj kaj geografiaj trajtoj 
Ĝibraltaro estas proksimume antipoda al la plaĝo Te Arai, ĉ. 85 km norde de Auckland, Novzelando. Tion montras la malnova onidiro, ke la suno neniam malleviĝas en la Brita Imperio, kvankam la suno ankoraŭ neniam subiras en la Komunumo de Nacioj (British Commonwealth).

Santa Vitória do Palmar, la plej suda urbeto kun pli ol 10 mil loĝantoj en Brazilo antipodas al la insulo Jejuo, la plej suda lando de Sudkoreio.

Laŭdifine la Norda Poluso kaj la Suda Poluso estas antipodoj.

Kiel eblas vidi sur la viola/blua mapo, la Pacifika Oceano tiel vastas, ke ĝi etendiĝas tra duono de la mondo; partoj de ĝi antaŭ la bordo de Peruo estas antipodaj al partoj de la sama oceano laŭlonge de la bordo de Suda Azio.

 Landoj 
La jenaj landoj estas opoziciaj al pli ol unu alia lando (Antarkto estas konsiderata
aparte de iu ajn teritoria pretendo)

 Landoj  Nombro da antipodaj landoj  Antipodaj landoj Novzelando  12  : Hispanio, Portugalio, Maroko, UK (Ĝibraltaro)Insuloj Chatham: FrancioKermadekoj: AlĝerioNiue: NiĝeroTokelao: NiĝerioKukinsuloj: Ĉado, (Penrhyn) Centr-Afrika Respubliko, (Mangaia) Libio, (Pukapuka) Kamerunio, (Nassau) Niĝerio Francio  12  : Novzelando (Insuloj Chatham)Francaj Sudaj kaj Antarktaj landoj: Kanado, UsonoFranca Gujano: IndonezioNovkaledonio: Maŭritanio, Okcidenta SaharoValiso kaj Futuno: NiĝeroFranca Polinezio: Sudano, Egiptio, Saud-Arabio, Eritreo, Etiopio Brazilo  8  Japanio, Sudkoreio, Filipinoj, Malajzio, Indonezio, Brunejo, Palaŭo, Mikronezio Indonezio  8  Ekvadoro, Peruo, Kolombio, Venezuelo, Brazilo, Surinamo, Franca Gujano Peruo  7  Vjetnamio, Kamboĝo, Laoso, Tajlando, Malajzio, Indonezio, Ĉinio Usono  7  : Francio (Francaj Sudaj kaj Antarktaj landoj)Havajo: Bocvano, NamibioAlasko: AntarktoPalmyra Atoll & Kingman Reef: DR KongoUsona Samoo: Niĝero, Niĝerio Britio  6  (Falklands) Ĉinio, Rusio; (Ĝibraltaro) Novzelando; (Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj) Rusio; (Pitkarna Insulo) Saud-Arabio, UAE Niĝero  5  Samoo, Tongo, Usono (Usona Samoo), Francio (Wallis kaj Futuna), Novzelando (Niue) Antarkto  5  Groenlando, Kanado, Usono, Rusio, Norvegio Ĉinio  5  : Argentino, Ĉilio, Urugvajo, Bolivio, UK (Falkland Islands)Insularo Paracel: Bolivio Malajzio  4  Ekvadoro, Peruo, Brazilo, Kolombio Argentino  4  Ĉinio, Tajvano, Mongolio, Rusio Ĉilio  4  Ĉinio, Mongolio, Rusio; Paska Insulo: India Kiribato  4  Phoenix Islands (Orona): Niĝerio; Line Islands: DR Kongo, CAR, Sudano Rusio  4  Antarkto, Ĉilio, Argentino, Britio (Falklandoj ktp.) Ekvadoro  3  Malajzio, Singapuro, Indonezio Filipinoj  3  Brazilo, Bolivio, Paragvajo Vanuatuo  3  Maŭritanio, Senegal, (Mere Lava) Malio Paragvajo  3  Tajvano, Japanio, Filipinoj Malio  3  Fiĝio, Vanuatuo, Salomonaj Insuloj Kolombio  3  Indonezio, Malajzio, Aŭstralio (Kristnaskinsulo) Niĝerio  3  Novzelando (Tokelao, Cook Ils), Usono (Usona Samoo), Kiribato Kanado  3  Antarkto, Francio (Kerguelen), Aŭstralio (Insulo Herdo kaj insuloj Makdonaldaj) Tajvano  2  Paragvajo, Argentino Tongo  2  Alĝerio, Niĝero Mongolio  2  Ĉilio, Argentino Tuvalo  2  Ganao, (Nanumanga, Nanumea) Ebura Bordo Fiĝio  2  Malio; (Rutuma) Burkino Salomonaj Insuloj (Temoto)  2  Gvineo, (Tikopia) Malio Urugvajo  2  Ĉinio, Sudkoreio Bolivio  2  Ĉinio, Filipinoj Sudano  2  Francio (Franca Polinezio), Kiribato Maŭritanio  2  Francio (Novkaledonio), Vanuatuo Alĝerio  2  Tongo, Novzelando (Kermadec) Centr-Afrika Respubliko  2  Kiribato, Novzelando (Cook Ils) Saud-Arabio  2  Francio (Franca Polinezio), UK (Pitkarna Insulo) DR Kongo  2  Kiribato, Usono (Palmyra, Kingman Reef)Japanio  2  (Ryukyu) Brazilo, Paragvajo Sudkoreio  2  Urugvajo, Brazilo Aŭstralio  2  (Insulo Herdo kaj insuloj Makdonaldaj) Kanado, (Kristnaskinsulo) Kolombio Norvegio  2  (Svalbard) Antarkto, (Insulo Petro la Unua) Rusio
Landoj, kiuj opozicias al nur unu lando estas Maroko, Hispanio, Portugalio (ĉiuj al Novzelando); Ĉado, Libio, Kamerunio (al Kukinsuloj de Novzelando); Egiptio, Eritreo, Etiopio (al Franca Polinezio); Senegalio (al Vanuatuo); Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (al Pitkarna Insulo); Ganao, Ebura Bordo (al Tuvalo); Burkino (Rotuma en Fiĝio); Gvineo (al Salomonaj Insuloj); Barato (Paska Insulo); Laoso, Kamboĝo, Vjetnamio kaj Tajlando (ĉiuj al Peruo); Singapuro (al Ekvadoro); Brunejo, Palaŭo kaj Mikronezio (ĉiuj al Brazilo).

El tiuj, la plej grandaj landoj antipodaj al lando estas Filipinoj, Malajzio, Tajvano, Fiĝio, Vanuatuo, Brunejo kaj Samoo. Ĉilio same estis, antaŭ ĝia ekspansio al Atakama-Dezerto per la t.n. Milito de Pacifiko.

 En la populara kulturo 
 En 2006, Ze Frank defiis spektantojn de sia taga retprezentado the show with zefrank krei "Tersandviĉon" metante samtempe du pecojn da pano sur antipodaj punktoj de la terglobo. La defion sukcese plenumis spektantoj el Hispanio kaj Novzelando.If the earth were a sandwich , the show with zefrank

 Ordinara miskoncepto, ofte esprimata en la populara kulturo, estas tio, ke se oni fosus tra la terglobo el Usono, oni atingus Ĉinion. Fakte nur partoj de Sudameriko estas antipodoj de Ĉinio. La scienca termino Ĉinia sindromo gajnis sian nomon (kvankam ne la koncepton) el tiu miskompreno.

 Vidu ankaŭ 
 Antipodaj Insuloj

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Earth Sandwich Map  duopa mapo por trovi la antipodojn de kiu ajn punkto de la Tero.
 Antipodes map duopa mapo por trovi la antipodojn de kiu ajn punkto de la Tero.
 3D dual globe skema tridimensia reprezento de la Tero kaj la "anti-Tero" sur la sama loko.
 Konvertilo de latitudo kaj longitudo kaj antipoda kalkulilo .
 Map Tunneling Tool Tunelo al la alia flanko de la Tero.
 Kalkulu la alian flankon de la mondo

Kategorio:Geografia terminologio