Eŭrinomo

Etimologio 
Ŝian nomon oni kutime dividas en Eŭri kaj Nomo. La unua parto, kiu signifas vasta, jam aperis en linia skribo B (e-u-ru), malofta prefikso en viraj nomoj, kaj tute ne uzata por mikenaj virin-nomoj. Same okazas al la afikso Nomo, kiu devenas de la hindeŭropa Nem-, kun diversaj signifoj. En la vorto Eŭrinomo, la plej taŭgaj estus vaganta kaj reganto.

Laŭ Robert Graves, Eŭrinomo estis luna diino, kiu devenis el pelasga (prahelena) patrin-diino, kutima en la Neolitika Eŭropo. Laŭ tiu hipotezo, la afikso -nomo signifus vaganta, kaj rilatus al la nomadaj triboj kiuj vadadis en sia serĉado de taŭgaj paŝtejojFakte, oni kultadis Eŭrinomon kiel diinon de la paŝtejoj.. La alia alternativa signifo ankaŭ taŭgus, pro tio ke tiu diino regis kaj disdonis leĝojn kaj justecon.

Tamen, greka nomo por pragreka diino ne multe kongruas, do oni deduktas du hipotezojn: se la nomo estas hindeŭropa, ĝi povis evolui en grekan lingvon, kune kun la tuta lingvo. Se ĝi ne devenas de tiu pralingvo, eble oni re-nomigis ŝin per vorto elektita laŭ ĝia homonimeco.

 Mitaro 
eta|Ofiono kaj la kosma ovo. Laŭ la pelasgoj li kaj Eŭrinomo generis la mondon.
La plej antikva fonto kie Eŭrinomo aperas estas fragmento de la Iliado, kiu rakontas ke kiam Hero forpelis Hefeston el la monto Olimpo, Eŭrinomo kaj Tetiso ofertis rifuĝon al li en ilia mar-funda kaverno. Tie li loĝis dum naŭ jaroj, dum kiuj Hefesto donacadis mirindajn artefaktojn al la nimfojHomero. Iliado, 18.388.. Ankaŭ Heziodo menciis ŝin, ĉi-foje kiel filino de OceanoHeziodo. Teogonio, 355. kaj patrino de la Gracioj, kun ZeŭsoHeziodo. Teogonio, 907.. Ambaŭ verkistoj pravigas la ekziston de la kultado al tiu oceanidino jam de la plej antikvaj epokoj, en religio komuna por ĉiuj grekoj.

Laŭ tiu mitaro, kiu inspiris la orfean religion, Eŭrinomo estis la diino de ĉio ekzistanta. Ŝi spruĉis nude el Ĥaoso kaj, tial kial ŝi trovis nenion por apogi siajn piedojn, dividis ĉielon kaj maron, kaj ekdancis sur la ondoj. En sia dancado, ŝi turniĝadis pli kaj pli rapide, kaj generis per siaj movoj la Sudan kaj Nordan Ventojn. Tiu lasta estas fekundiga fortoPlinio. Natura historio, 4.35., el kiu aperis la eterna serpento Ofiono, kiu aliĝis la dancadon kaj unuiĝis al Eŭrinomo. Post tio, ŝi aliformiĝis en kolumbo kaj demetis la kosman ovon. Ofiono ringiĝis sur ĝi, kaj el tiu kovado naskiĝis la tuta universo.

Eŭrinomo kaj Ofiono translokiĝis al Monto Olimpo, sed la serpenta-diaĵo kolerigis la diinon pro tio ke li fanfaronis pri esti la kreanto de la Universo. Eŭrinomo piedbatis lin, elŝiris liajn dentojn kaj ekzilis Ofionon en la subteran abismonJohanno Tzetzes. Pri Likofrono, 1191.. Malgraŭ tio, ŝi daŭrigis sian kreadan dancadon: Eŭrinomo generis la planedojn, kaj asignis ĉiun al titana paroAristofano. Birdoj, 692.. La unua homo spruĉis el tero, en Arkadio. Li estis Pelasgo, praulo de tiu raso, kiu lernis de Eŭrinomo la manieron konstrui kabanojn, kudri tunikojn el porkaj feloj kaj manĝi glanojnPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 8.1.2..

 Aliaj roluloj same nomiĝintaj 
Krom la antaŭa, Eŭrinomo estas la nomo de diversaj rolulinoj de la helena mitologio:

 Per la nomo Eŭrinomo oni alvokis Artemison en la arkadia urbo Figalio. Tie ŝi havis templon, ĉirkaŭita de cipresoj, kiun oni malfermis nur unufoje jare por plenumi publikajn kaj privatajn oferadojn. La skulptaĵo de la diino prezentis ŝin kun fiŝa vosto anstataŭ kruroj, kaj ligita per or-ĉenoj, do eble oni unuigis tie la kultadojn al Artemiso kaj al la oceanidino antaŭe preskribitaPaŭzanio. Priskribo de Grekio, 8.41.5-6..
 Filino de Doriklo el Lemnoso, kiu edziniĝis al Kodro. Ŝi pasigis malĝojan vivon, pro tio ke aperis onidiroj pri ke lia edzo unuiĝis al alia virino en TrakioValerio Flako. Pri la argonaŭtoj, 2.136..
 Filino de Ifito kaj patrino, kun Talao, de Adrasto, reĝo de Argo kaj ĉefo de la ekspedicio de la Sep kontraŭ TeboHigeno. Fabloj, 70..
 Filino de Nizo, reĝo de Megaro. Kvankam ŝi edziniĝis al Glaŭko, Eŭrinomo estis la patrino de la heroo Belerofono, kun la mara dio PosejdonoHigeno. Fabloj, 157..
 Nimfo, filino de Orkamo el Persio kaj patrino de Leokotoo, amantino de la suna dio HeliosoOvidio. Metamorfozoj, 4.208..
 Edzino de la reĝo Likurgo de Arkadio, kiun kiu ŝi havis kvar filojn: Amfidamanto, Epoko, Anceo kaj JasoApolodoro. Mitologia biblioteko, 3.9.2..
 Fidela servistino de Odiseo. Ŝi elkore malamis la svatiĝantojn de Penelopo, kiuj ĝenadis ŝin dum la foresto de la reĝoHomero. Odiseado, 17.495..

 Fontoj 
 Apolodoro. Mitologia biblioteko, 1.3.
 Apolonio el Rodiso. Pri la argonaŭtoj, 1.
 Heziodo. Teogonio, 908.
 Higeno. Fabloj, 70.
 Homero. Odiseado, 17-18.
 Nono. Pri Dionizo, 2.
 Ovidio. Metamorfozoj, 4.
 Paŭzanio. Priskribo de Grekio, 8.
 Johano Tzestes. Pri Likofrono, 1191.
 Valerio Flako. Pri la argonaŭtoj,2.

 Vidu ankaǔ 
 79 Eurynome

 Eksteraj ligiloj 

  Eŭrinomo ĉe Theoi.com

 Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Bazaj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kategorio:Nimfoj
Kategorio:Oceanidinoj
Kategorio:Epitetoj de Artemiso
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la Odiseado