Wynton Marsalis

Vivo 
Wynton Marsalis naskiĝis kiel dua el la ses filoj de ĵazpianisto Ellis Marsalis kaj ties edzino Dolores kaj komencis ludi trumpeton en la aĝo de 12 jaroj. Spertojn pri tradicia ĵazo li kolektis kiel junulo en la bando de Danny Barker. Post la studo ĉe Juilliard-Muzikaltlernejo en Novjorko li membriĝis en 1980 je la ĵazbando Jazz Messengers de Art Blakey. Ekde 1982 Marsalis aktivas kiel soloisto kaj instruisto, je kio li sin dediĉas kaj al la ĵazo kaj al la klasika muziko. Ĵazverkisto Joachim Ernst Berendt juĝis pri li: "Ekde Dizzy Gillespie la trumpete en la ĵazo ne plu estis blovata per tia klara instrument-teknika majstreco kiel de Wynton Marsalis." Berendt, Das Jazzbuch, 1989, S. 186

Marsalis validas kiel treege konservema muzikisto, kiu rigore rifuzas multajn stilajn evoluojn de la ĵazo ekde la fino de la 60-aj jaroj – ekz. liberan ĵazon aŭ kunfandon. Tamen li partoprenis ekz. la sonregistradon de la komponaĵo laŭ la stilo de tria fluo Epitaph de Mingus kaj de la disko Lush Life: The Music of Billy Strayhorn de Joe Henderson. Kiel instruisto ĉe la novjorka Lincoln Center kaj estro de la tiea ĵazosekcio li akiris en la 1990-aj jaroj konsiderindan influon. Unu el liaj plej famaj kunbatalanto estas verkisto kaj publikigisto Stanley Crouch. Li estis ankaŭ grava konsilanto por la televidserio de Ken Burns pri ĵazo, kiu ankaŭ estis kritikata pro sia limigita rigardo sur la ĵazhistorio.

Lia pli aĝa frato estas ĵazsaksofonisto Branford Marsalis.

 Diskografio 
eta|170ra|statuo dediĉita al Wynton Marsalis en Vitoria-Gasteiz, Hispanujo
 1983: Wynton Marsalis
 1983: Think of One ...
 1983: Haydn, L. Mozart, Hummel: Trumpet Concertos
 1984: Purcell, Handel, Torelli, More Trumpet Concertos
 1984: Hot House Flowers
 1985: Black Codes (From the Underground)
 1986: Tomasi: Trumpet Concerto / Jolivet: Trumpet Concerto & Concertino
 1986: J Mood
 1987: Carnaval
 1987: Marsalis Standard Time, Vol. 1
 1988: Baroque Music for Trumpets
 1988: The Wynton Marsalis Quartet Live at Blues Alley
 1988: Best of Wynton Marsalis
 1989: The Majesty of the Blues (kun Dr. Michael White)
 1989: Crescent City Christmas Card
 1990: Standard Time, Vol. 3: The Resolution of Romance
 1990: Julia und ihre Liebhaber (Tune in Tomorrow ...) The Original Soundtrack
 1991: Standard Time, Vol. 2: Intimacy Calling
 1991: Thick in the South - Soul Gestures in Southern Blue, Vol. 1
 1991: Uptown Ruler Soul Gestures in Southern Blue, Vol. 2
 1991: Levee Low Moan Soul Gestures in Southern Blue, Vol. 3
 1992: Baroque Duet
 1992: Blue Interlude
 1992: Baroque Duet – A Film by Susan Froemke, Peter Gelb, Albert Maysles, Pat Jaffe
 1993: Citi Movement
 1993: On the Twentieth Century ... Hindemith; Poulenc; Bernstein; Ravel
 1994: In This House, on This Morning
 1994: The London Concert
 1995: Joe Cool's Blues
 1995: Marsalis on Music – Listening for Clues: Marsalis on Form
 1995: Marsalis on Music – Why Toes Tap: Marsalis on Rhythm
 1997: Blood on the Fields
 1997: Jump Start
 1998: The Midnight Blues - Standard Time, Vol. 5
 1998: Classic Wynton
 1999: Marsalis Plays Monk - Standard Time, Vol. 4
 1999: At the Octoroon Balls - String Quartet No. 1; A Fiddler's Tale Suite
 1999: Big Train
 1999: Sweet Release and Ghost Story: Two More Ballets by Wynton Marsalis
 1999: Mr. Jelly Lord - Standard Time, Vol. 6
 1999: Reeltime
 2001: Popular Songs: The Best of Wynton Marsalis
 2002: Trumpet Concertos
 2002: Marsalis: All Rise
 2004: The London Concert (Expanded Edition)
 2004: The Magic Hour
 2005: Unforgivable Blackness (Soundtrack)
 2005: A Love Supreme
 2005: Live at House of Tribes
 2005: Don’t Be Afraid ... The Music of Charles Mingus
 2007: From the Plantation to the Penitentiary
 2008: Two Men with the Blues (kun Willie Nelson)
 2009: He and She
 2009: Christmas Jazz Jam

 Germanlingva literaturo 
 Wynton Marsalis: Jazz - mein Leben. Von der Kraft der Improvisation, elangligita de Sabine Schmidt, Siedler Verlag 2010 ISBN 978-3-88680-934-9 (angla originalo: Moving to higher ground. How Jazz can change your life, Random House 2008)
 Christian Broecking, Der Marsalis-Faktor, Oreos, 1995
 Christian Broecking, Black Codes, Verbrecher Verlag, 2005
 Wynton Marsalis - Fotographien von Frank Stewart, Sweet Swing Blues, Hoffmann und Campe Verlag, Hamburg, 1995

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retpaxo (anglalingva)
 Ĵazo ĉe Lincoln Center 
 Kaplan's Trumpeting Mediocrity

Kategorio:Usonaj ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj