Aleksander Belajev

Aleksander Romanoviĉ Belajev (; naskiĝis la 4-an (16-an) de marto 1884, mortis la ) estas fama sovetia ruslingva sciencfikcia verkisto. Li meritis la kromnomon "Rusa Jules Verne"Русские писатели и поэты. Краткий биографический словарь. Moskvo, 2000 (ruse).. Oni eldonis pli ol 70 liajn fantastajn librojn, inter ili 13 romanojn.

 Vivo 
Belajev naskiĝis la 4-an (16-an) de marto 1884 en Smolensk, Rusia Imperio.

Lia patro Roman Petroviĉ Belajev estis pastro de Rusa Ortodoksa Eklezio. Li kune kun edzino Nadeĵda Vasilievna havis tri gefilojn. Fratino Nina mortis junaĝe pro sarkomo kaj frato Bazilo dronis estinte studanto de bestokuraca universitato. Ekde 1895 ĝis 1901 Saĉjo studis laŭ volo de lia patro en loka seminario. Tamen li tiam revis pri teologio kaj pli preferis jurosciencon. Li ĝin studis en Demidov Jura Liceo situanta en Jaroslavlo. En 1906 li iĝis diplomita juristo kaj komencis labori kiel advokato en Smolensk.

Baldaŭ lia konateco grave plialtiĝis kaj ĉi tio donis al li altajn honorariojn.

En 1916 lin ekatakis terura malsano - osta tuberkulozo, ĝi enlitigis lin por 6 jaroj. Kuracado ne sukcesis, tial lia juna edzino Anna rifuzis flegi kaj forlasis lin.

Denaske aktiva optimisto kaj brava gajulo Belajev ne perdis vane tempon en la malsanulejo: li studis fremdajn lingvojn (inter ili Esperanton) kaj multe legis.

Ekde 1922 li laboris en Jalto (Krimeo) kiel inspektisto pri adoleskaj aferoj kaj edukisto en orfejo.

Ekde 1923 ĝis 1930 li loĝis en Moskvo, tie li laboris en diversaj oficejoj.

Ekde 1931 li loĝis en Leningrado kaj poste en urbo Puŝkin situanta proksime. Tie la malsano progresis kaj reenlitigis lin.

En Leningrado okazis rendevuo de Belajev kun brita angla verkisto Herbert Wells vizitinta Sovetunion en 1934. Kelkaj ties verkoj ankaŭ apartenis al sciencfikcia ĝenro. Tiam Wells jam tralegis angle du librojn de Belajev kaj tre laŭdis sian rusan samideanon.

Septembre de 1941 la urbon okupis germania armeo kaj baldaŭ la invadintoj kunprenis parton de literatura arkivo de la verkisto. Alian parton lia familio sukcesis kaŝi.

La  Aleksander Belajev mortis pro malsato en okupita urbo Puŝkin (Leningrada regiono). Dum vintro la kadavro troviĝis en loka malvarma kapelo. Liaj familianoj petegis serviston de urba Kazana tombejo enterigi la korpon printempe en ĉerko ĉar ili devis esti ekzilitaj al Germanio februare. Tiu efektivigis sepulton, sed pro malfavoraj militaj kondiĉoj preciza loko ne estas konata. La  oni metis memorŝtonon sur supozeblan tombon.

 Familio 
eta|Ĉefpaĝo de revuo La Urala Spuristo (1935) kun verko Blinda flugo de Belajev
La verkisto estis trifoje edzo. Lia unua edzino nomiĝis Anna, la dua Vera. Ambaŭ virinoj ne havis infanojn. La tria edzino Margarita Konstantinovna Magnuŝevskaja (Belajeva, 06.09.1895 – 24.09.1982) naskis du filinojn: Ludmila (15.03.1925 – 19.03.1931) travivinta nur ses jarojn kaj Svetlana naskita en 1929.

 Literatura kariero 
Aleksander Belajev verkadis dum dekses jaroj ĝismorte. Lia unua fantasta romano "Kapo de profesoro Dowell" estis publikigita en 1925 en "Ĵurnalo por laboristoj". La lasta verko "Ariel" aperis en 1941. Kelkajn liajn librojn oni eldonis kun pseŭdonomoj: "A.Rom", "A.Roms", "Rom", "A.Romanoviĉ", "Arbel", "B.A.", "Nemo" k.a. en rusa kaj multaj naciaj lingvoj.

Laŭ kalkuloj de iuj spertuloj el 50 liaj fantastaj hipotezoj oni jam realigis 18.

 Verkoj 
 Romanoj kaj noveloj 
 Nomo en Esperanto  Originala nomo  Lingvo  Unua publikigo  Notoj Kapo de profesoro Doŭel  Голова профессора Доуэля  rusa  1 (рассказ): «Рабочая газета» (М.), 1925, 16—21, 24—26 июня; «Всемирный следопыт», 1925, № 3—4; 2 (роман). «Смена» (газ., Л.), 1937, 1—6, 8—9, 11, 14—18, 24, 28 февр., 1, 3—6, 9—11 марта; «Вокруг света», 1937, № 6—10; отд. изд. — ЗИФ, 1927; Л., «Сов. писатель», 1938  filmita Lasta atlantidano  Последний человек из Атлантиды  rusa  «Всемирный следопыт», 1926, № 5—8; отд. изд. — М., «ЗиФ», 1927  Posedanto de mondo  Властелин мира  rusa  газ. «Гудок», 1926, окт.-нояб., с сокр.; отд. изд. — Л., «Красная газета», 1929, 240 с.  Insulo de pereintaj ŝipoj  Остров погибших кораблей  rusa  «Всемирный следопыт», 1926, № 3—4; 1927, № 6; отд. изд. — М., «ЗиФ», 1927; 1929  filmita Luktado en kosmo  Борьба в эфире  rusa  «Жизнь и техника связи», 1927, № 1—9, под загл. «Радиополис»; отд. изд. — М.-Л., «Молодая гвардия», 1928, с. 9—142  Amfibiohomo  Человек-амфибия  rusa  «Всемирный следопыт», 1928, № 1—6, 11—13; отд. изд. — М., «ЗиФ», 1928  filmita Eterna pano  Вечный хлеб  rusa  «Борьба в эфире». М.-Л., «Молодая гвардия», 1928  Ora monto  Золотая гора  rusa  «Борьба миров» (Л.), 1929, № 2  Aerovendisto  Продавец воздуха  rusa  «Вокруг света», 1929, № 4—13  filmita Homo perdinta la vizaĝon  Человек, потерявший лицо  rusa  «Вокруг света», 1929, № 19—25  Subakvaj terkulturistoj  Подводные земледельцы  rusa  «Вокруг света», 1930, № 9—23  Tero brulas  Земля горит  rusa  «Вокруг света», 1931, № 30—36  Salto al nenio  Прыжок в ничто  rusa  М., «Молодая гвардия», 1933; 2-е изд. — 1935  Aera ŝipo  Воздушный корабль  rusa  «Вокруг света», 1934, № 10—12, 1935, № 1—6  Mirakla okulo  Чудесне око  ukraina   Stelo KEC  Звезда КЭЦ  rusa  «Вокруг света», 1936, № 2—11  Ĉiela gasto  Небесный гость  rusa  1937—1938  Laboratorio W  Лаборатория Дубльвэ  rusa  «Вокруг света», 1938, № 7—9, 11—12  Sub arkta ĉielo  Под небом Арктики  rusa  «В бой за технику», 1938, № 4, 7, 9—12; 1939, № 1—2, 4   Замок ведьм  rusa  «Молодой колхозник», 1939, № 5—7  Teksto de ĉelo  Человек, нашедший своё лицо  rusa  Л., «Сов. писатель», 1940  Ariel  Ариэль  rusa  Л., «Сов. писатель», 1941  filmita

 Rakontoj 
 Nomo en Esperanto  Originala nomo (ruse)  Unua publikigo  Notoj  Восхождение на Везувий  «Смоленский вестник», 1913, № 181, 185, 189   Прогулка на гидроаэроплане  «Смоленский вестник», 1913   Ни жизнь, ни смерть  «Всемирный следопыт», 1926, № 5—6   Идеофон  «Всемирный следопыт», 1926, № 6  Sovaĝa blankulo  Белый дикарь  «Всемирный следопыт», 1926, № 7   Охота на Большую Медведицу  «Знание — сила», 1927, № 4   Среди одичавших коней  «Всемирный следопыт», 1927, № 12   Легко ли быть раком  «Вокруг света», 1929, № 19  Sezamo, malfermiĝu!!!  Сезам, откройся!!!  «Всемирный следопыт», 1928, № 4, подпись: А. Ром; «Вокруг света», 1928, № 49, под загл. «Электрический слуга»   Мёртвая голова  «Вокруг света», 1928, № 17   Мёртвая зона  «Вокруг света», 1929, № 12   Отворотное средство  «Вокруг света», 1929, № 27   В трубе  «Вокруг света», 1929, № 33   Инстинкт предков  «На суше и на море», 1929, № 1—2   Верхом на ветре  «Вокруг света», 1929, № 23   Светопреставление  «Вокруг света», 1929, № 1—4,7   Держи на Запад!  «Знание — сила», 1929, № 11   Воздушные столбы  «Борьба миров», 1929, № 2   Нетленный мир  «Знание — Сила», 1930, № 2   ВЦБИД  «Знание — Сила», 1930, № 6—7   Город победителя  «Всемирный следопыт», 1930, № 4   Зелёная симфония  «Вокруг света», 1930, № 4   Воздушный змей  «Знание — сила», 1931, № 2   Сильнее бога  «Природа и люди», 1931, № 10   Солнечные лошади  «Природа и люди», 1931, № 19   Шторм  «Революция и природа», 1931, № 3—5   Заочный инженер  «Революция и природа», 1931, № 2 (21)   Необычное происшествие  «Ёж», 1933, № 9-11   Рекордный полёт  «Ёж», 1933, № 10   Слепой полёт  «Уральский следопыт» [Свердловск], 1958, № 1; с. 5-12   Мистер Смех  «Вокруг света», 1937, № 5   Подземный город  «Вокруг света», 1937, № 9   Невидимый свет  «Вокруг света», 1938, № 1   Рогатый мамонт  «Вокруг света», 1938, № 3   Анатомический жених  «Ленинград», 1940, № 6   Всё вижу, всё слышу, всё знаю  «Радио и телевидение», 1967, № 22 

Rakontoj el serio "Inventoj de profesoro Vagner" ():
 Nomo en Esperanto  Originala nomo (ruse)  Unua publikigo  Notoj  Человек, который не спит  сборник «Голова профессора Доуэля». М., «ЗиФ», 1926   Гость из книжного шкафа  «Всемирный следопыт» 1926, № 9; сборник «Голова профессора Доуэля». М., «ЗиФ», 1926   Над бездной  «Вокруг света» (Москва) 1927, № 2-3   Чёртова мельница  «Всемирный следопыт», 1929, № 9   Творимые легенды и апокрифы  «Всемирный следопыт» 1929, № 4   Амба  «Всемирный следопыт», 1929, № 10   Хойти-Тойти  «Всемирный следопыт», 1930, № 1—2   Ковёр-самолёт  «Знание — Сила», 1936, № 12 

 Scenaroj 
 "Kiam estingiĝos lumo" (, ne filmita)

 Filmoj 
 1961 — «Человек-амфибия» (Homo-Amfibio)
 1967 — «Продавец воздуха» (Aerovendisto)
 1984 — «Завещание профессора Доуэля» (Testamento de profesoro Dowell)
 1987 — «Остров погибших кораблей» (Insulo de kraŝintaj ŝipoj)
 1992 — «Ариэль» (Ariel)
 1994 — «Дожди в океане» (Pluvoj en la oceano)
 2004 — «Человек-амфибия» — (Homo-Amfibio) kvarparta
 2010 — «Охота на Большую Медведицу» (Ĉasado por la Granda Ursino)

 Esperanto 
Dum kuracado en Jalto Belajev konatiĝis kun Esperanto kaj komencis studi ĝin. Li estis membro de Sovetrespublikara Esperantista Unio. En lia verko "Batalo en etero" la aliplanedanoj eĉ parolas esperante. Pri Esperanto kaj en Esperanto Aleksander Belajev kelkfoje konversaciis kun elstara sovetia sciencisto Konstantin Ciolkovskij, pioniro de la kosmoesploro.

 Memoro 
Ekde 1990 en Rusio ekzistas literatura premio nome de Aleksander Belajev, por ĝi konkuras sciencfikciaj verkistoj.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Biografio, fotoj, tekstoj  (ruse)
 Biografio, verkoj, 50 hipotezoj (ruse)
 Bibliografio (ruse)

Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Sovetiaj fantastaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj fantastaj verkistoj
Kategorio:Sovetiaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj juristoj
Kategorio:Ruslingvaj verkistoj
Kategorio:Viktimoj de la Sieĝo de Leningrado
Kategorio:Mortintoj pro malsato