Tipaj kokoj

La tipaj kokoj estas la kvar vivantaj specioj de birdoj el la genro Gallus de la Kokoformaj birdoj, kiuj loĝas nature en Barato, Srilanko, Sudorienta Azio kaj Indonezio.

Temas pri grandaj birdoj, kun kolorplenaj maskloj, sed tamen malfacile videblaj en la densa vegetaĵaro kie ili loĝas.

Kiel ĉe multaj birdoj de la familio de Fazanedoj, la masklo ne partoprenas en la kovado de la ovoj aŭ la idozorgado de la frumaturaj idoj. Tiujn taskojn plenumas la senkolora kaj bone kamufla ino.

La tipaj kokoj estas semomanĝantoj, sed ili manĝas ankaŭ insektojn, ĉefe la junuloj.

Unu el la specioj en tiu genro, nome la Bankiva koko, estas de historia gravo kiel la verŝajna praulo de la hejmigita koko, kvankam oni sugestis, ke ankaŭ la Griza koko estus implikita.Eriksson J, Larson G, Gunnarsson U, Bed'hom B, Tixier-Boichard M, et al. (2008) Identification of the Yellow Skin Gene Reveals a Hybrid Origin of the Domestic Chicken. PLoS Genet January 23, 2008  .

La Srilanka koko estas la Nacia birdo de Srilanko.

 Specioj 
 Bankiva koko, Gallus gallus
 Srilanka koko, Gallus lafayetii
 Griza koko, Gallus sonneratii
 Verda koko, Gallus varius

Prahistorie la genro Gallus troviĝis en la tuta Eŭrazio; fakte ĝi ŝajne evoluis en sudorienta Eŭropo. Oni priskribis kelkajn speciojn el fosilioj, sed ties distingeco ne estis firme decidita en ĉiuj kazoj:
 Gallus aesculapii (Fina Mioceno/Komenca Plioceno de Grekio) - eble apartenas al Pavo
 Gallus moldovicus (Fina Plioceno de Moldavio) - foje misliterumita moldavicus, povus esti sinonimo de Pavo bravardi
 Gallus beremendensis (Fina Plioceno/Komenca Pleistoceno de Or Eŭropo)
 Giganta koko Gallus karabachensis (Komenca Pleistoceno de Montara Karabaĥo)
 Gallus tamanensis (Komenca Pleistoceno? de Tamana Duoninsulo)
 Gallus kudarensis (Komenca/Meza Pleistoceno de Kudaro, Sud-Osetio)
 Gallus europaeus (Meza Pleistoceno de Italio)
 Gallus sp. (Meza/Fina Pleistoceno de Kavo Trinka, Moldavio)
 Gallus imereticus (Fina Pleistoceno de Gvardjilas-Klde, Imeretio)
 Gallus meschtscheriensis (Fina Pleistoceno de Soungir, Rusio)
 Gallus georgicus (Fina Pleistoceno - Komenca Holoceno de Kartvelio)
 Gallus sp. (Fina Pleistoceno de Kavo Krivtĉa, Ukrainio)
 Gallus sp. (Komenca Holoceno de la regiono Dnieper)

 Referencoj

 Madge kaj McGowan, Pheasants, Partridges and Grouse ISBN 0-7136-3966-0

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Kokoj