Újbuda

Újbuda estas la 11-a urbodistrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: nova-Buda. Laŭ la stato de  en Újbuda vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

eta|maldekstra|250ra|Loko de la 11-a distrikto
maldekstra|eta|250ra|Ponto havanta la nomon Petőfi
eta|250ra|maldekstra|Lago kaj la kirko Sankta Emeriko de Hungario (Szent Imre)
eta|maldekstra|250ra|Preĝejo en Albertfalva

 Bazaj informoj 
 poŝtkodoj: 1111-1119
 komunuma kodo: 14216
 kvartaloj: 21
 oficiala retejo:  ()

 Situo 
La urbodistrikto Újbuda situas en la okcidenta parto de la ĉefurbo plejparte sur ebenaĵo, okcidente de la Danubo. Aparte menciindaj lokoj estas Albertfalva (ger. Sachsenfeld), Gazdagrét, Kamaraerdő, Lágymányos, Kelenföld (ger. Krenfeld), Monto Gellért (hun. Gellérthegy, ger. Kelenberg), Monto Sas. Nordokcidente limas la 12-a distrikto, Hegyvidék, nordoriente la 1-a, Vár kaj sude najbaras la 22-a distrikto, Budafok-Tétény.

 Historio 
La plej frue keltoj vivis tie, poste romianoj, fine hungaroj alvenis, kiuj iom pli poste miksiĝis kun germanlingvanoj. Dum regado de turkoj (kaj ankaŭ poste) sporadaj komunumoj vivtenis sin. La supre menciita Albertfalva en 1819 fondiĝis. La evoluo komenciĝis nur en la 20-a jarcento. Ponto, universitato, diversaj uzinoj, interurba tramo konstruiĝis. Ĝis 1930 la lokoj apartenis al Vár (distrikto), poste fondiĝis la nova distrikto, la 11-a. En 1950 aldoniĝis Albertfalva kaj ceteraj lokoj. Dum la socialismo precipe 10-etaĝaj domoj konstruiĝis, sekve nun en tiu distrikto loĝas la plej multaj homoj en Budapeŝto. En 2005 la oficiala nomo iĝis Újbuda, pli frue oni uzis precipe Kelenföld kaj Lágymányos.

 Trafiko 
 metroo, aŭtobusoj, tramoj, stacidomoj

 Vidindaĵoj 
 novromanika abatejo de 1934, iom supre Preĝejo de Sankta Gerardo (Monto Gellért)
 kuracbanejo Gellért
 Senfunda lago, apude Preĝejo de Emeriko de Hungario (Újbuda) kaj gimnazio
 moderna romkatolika Preĝejo de Sankta Mikaelo (Újbuda) de Albertfalva de 1941
 moderna Preĝejo de Sankta Gerardo (Újbuda) en Kelenföld
 moderna Kirko Hungaraj Sanktuloj (Budapeŝto)
 moderna Preĝejo de Sanktaj Anĝeloj (Újbuda) en Gazdagrét
 moderna Kirko Sankta Triunuo (Újbuda)
 Kirko Sankta Sabina (Újbuda)
 moderna Kalvinana kirko (Újbuda)
 novromanika Luterana kirko (Újbuda) de 1928
 skulptaĵoj pri Emeriko de Hungario kaj pri Géza Gárdonyi
 en distriktoparto Őrmező oni profitas mineralakvon nomatan Apenta

 Konataj lokuloj 
 En Albertfalva naskiĝis la tenora kantisto de operetoj kaj operoj [István Kozma (1856-1925).
 En Albertfalva mortis aktoro Gyula Szőreghy (1883 aŭ 1887 - 1942 aŭ 1943).
 En Újbuda krome en 1987 naskiĝis la esperantistino Stela Besenyei-Merger.

 Ĝemelurboj 
laŭ alfabeta ordo de la urbonomoj
  Ada (Serbio)
  Bad Cannstatt en Stutgarto, Germanio
  Kézdiszentlélek, Rumanio
  Marosvásárhely, Rumanio
  Nádszeg, Slovakio
  5-a distrikto en Prago, Ĉeĥio
  Ruse, Bulgario
  Trogir, Kroatio
  Ustroń, Pollando

 Eksteraj ligiloj 
  ()

eta|782ra|maldekstre|

Ujbuda