Walter Baade

Wilhelm Heinrich Walter BAADE (naskiĝis la 24-an de marto 1893 en Schröttinghausen, parto de la urbo Preußisch Oldendorf, mortis la 25-an de junio 1960 en Göttingen) estis germana astronomo kaj astrofizikisto. Li migris al Usono en 1931.

Li lernis pri matematiko, fiziko, geografio kaj astronomo en la universitatoj de Münster kaj Göttingen. Pro (aŭ dank'al) denaska difekto de la kokso, li eskapis el la devigan militservon kaj la unuan mondmiliton. En 1919 li ricevis sian doktorecon en la universitato de Göttingen.

eta|maldekstra|250ra|
Sekve li dungiĝis en la observatorio de Hamburgo, kie ekde 1911 funkciis spegula teleskopo de unumetra diametro, kiu tiam estis inter la kvar tutmonde plej grandaj teleskopoj. Tie li malkovris 10 asteroidojn, inter kiuj la tre discentrajn objektojn 944 Hidalgon kaj 1566 Ikaron. Tiu-ĉi asteroido, pasante tre proksime de Suno, permesis konstati la fenomenon de precesio de la periapsido antaŭvidita de la ĝenerala teorio de relativeco.

Dum restado en Usono okaze de la observo de suna eklipso en 1925, li konatiĝi kun Harlow Shapley kaj de li ricevis stipendion por lerni en la observatorioj de la Universitato Harvard, Yerkes, Lick kaj de Monto Wilson. Li tie observis la stelamasojn
kaj la spiralajn galaksiojn.

Li reiris al Hamburgo en 1929, kaj denove iris al Usono pot labori en la observatorioj Lick kaj de la Monto Palomar. Kun la preno de potenco de Adolf Hitler en Germanio, li suferis labormalpermeson en sia lando kaj restis en Usono, kun Rudolph Minkowski.

Dum la dua mondmilito, li profitis de la deviga lumestingo, kiu malintensigis la luman poluon ĉirkaŭ la observatorio de Monto Wilson, por observi la centron de la Andromeda galaksio kaj distingi ties stelojn. De tiuj observoj, li difinis la du stelajn loĝantarojn (loĝantaroj I kaj II).

Tiu sama observo montris la ekziston de du tipoj da cefeidoj, tiu, kiu kondukis duobligi la kalkulitan grandon de la konata universo.

Kun Fritz Zwicky, li difinis la supernovaojn kiel novaj astronomiaj objektoj"On Super-Novae" de W. Baade kaj F. Zwicky, 1934   malsimilaj de la novaoj. Fritz Zwicky sugestis la ekziston de la neŭtronaj steloj, kaj ke tiaj objektoj povus rezulti de la supernovaoj.

Li identigis la Kraban Nebulozon kiel supernovaa restaĵo de la supernovao SN 1054, kaj studis la neŭtronan stelon ene de tiu ĉi en ĝiaj variaj elektromagnetaj elsendoaĵoj. (En la 1960-aj jaroj tiu objekto estis identigita kiel pulsaro.)

En 1951 li malkovris la Fenestron de Baade, regiono de la lakta Vojo malriĉa je kosma polvo, kiu permesas observojn de la galaksia centro.

 Honoroj 
Li ricevis:
 La oran medalon de la Reĝa Astronomia Societo de BritioWinners of the Gold Medal of the Royal Astronomical Society (Ricevintoj de la Ora medalo de la Reĝa Astronomia Societo)  en 1954,
 La Bruce-MedalonBruce-Medaluloj: Walter Baade   en 1955The Award of the Bruce Gold Medal to Dr. Walter Baade (Dr. W. Baade ricevis la Bruce Medalon) ,
 La premion "Henry Norris Russell Lectureship" de la Usona Astronomia Societo en 1958.

Oni donis lian nomon al:
 La luna kratero Baade,
 Vallis Baade, luna valo.
 La asteroido 1501 BaadeJPL Small-Body Database Browser 1501 Baade (1938 UJ) ,
 Unu el la du Magelanaj teleskopoj??? de la observatorio de Las Campanas???

 Noto kaj referencoj 


 Vidu ankaŭ 
 :Kategorio:Malkovrita de Walter Baade

 Eksteraj ligiloj 

  Zum Geburtstag von Walter Baade 

Nekrologiaj noticoj :
  Mitteilungen der Astronomischen Gesellschaft, Vol. 14, p.5
  Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society, Vol. 2, p.118
  Journal of the Royal Astronomical Society of Canada, Vol. 55, p.113

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj astrofizikistoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj