Citronkardelo

eta|Carduelis citrinella
La Citronkardelo (Carduelis citrinella, iam Serinus citrinella aŭ
Fringilla citrinella) estas malgranda paserina birdo, membro de la familio de Fringedoj. Dum longe tiu kardela fringedo estis lokita en la genron Serinus, sed ĝi ŝajne estas pli proksime rilata al la Eŭropa kardelo (C. carduelis).Arnaiz-Villena et al. (1998-99), van den Elzen & Khoury (1999)

Tiu palearktisa birdo estas specio de loĝantaj birdoj en la montoj de sudokcidenta Eŭropo el Hispanio al Alpoj. Ties plej norda reprodukta areo troviĝas en la Nigra Arbaro de sudokcidenta Germanio. Individuoj vidataj pli norde estas plej probable skapintoj el kaptiveco, ĉar plej parto de tiaj vidaĵoj okazis antaŭlonge. Ekzemple la specimeno 582 de la Staatliches Museum für Tierkunde Dresden estas unujara masklo pafita supozeble en Saksio antaŭ 1849; la specimeno 21956 de tiu sama muzeo estis la kranio de alia Citronkardelo supozeble kaptita ankaŭ en Saksio en 1915, sed ĝi estis detruita dum la Dua Mondmilito.Förschler & Kalko (2006b), Töpfer (2007)

 Aspekto kaj sistematiko 
Ĝi estas 12 cm longa; la Citronkardelo estas grizeca supre ĉefe en kolumo, kun bruneca nuanco en dorso kiu ankaŭ havas nigrecan striecon. La subaj partoj kaj la duobla flugilstrio estas flavecaj. Ĝi kunhavas kun siaj parencoj brilan maskon kiu en tiu specio estas ankaŭ flava. Ankaŭ la pugo estas flava.

Ambaŭ seksoj estas similaj, kvankam junaj inoj povus esti pli senkoloraj sube, kaj junaj birdoj -malkiel ĉe eŭropaj specioj de Serinus- estas brunaj sen flava aŭ verda koloroj en plumaro.

La birdokanto estas arĝenteca pepado simila al tiuj de la Eŭropa kardelo (C. carduelis) kaj de la Eŭropa kanario (Serinus serinus). La ĉefa alvoko estas tii-ii tre simila al tiu de la Verda kardelo (C. spinus).

La Korsika kardelo (C. corsicana) estas konsiderata subspecio de la CitronkardeloArnaiz-Villena A; Álvarez-Tejado M; Ruiz-del-Valle V; García-de-la-Torre C; Varela P; Recio MJ; Ferre S & Martínez-Laso J. (1998-99): Phylogeny and rapid Northern and Southern Hemisphere speciation of goldfinches during the Miocene and Pliocene Epochs. Cellular and Molecular Life Sciences 54: 1031–1041  PDF plena teksto , sed ĝi diferencas en morfologio kaj voĉo tiom kiom ĉe DNA, tiele ke ĝi estas ankaŭ konsiderata distinga specio fare de kelkaj fakuloj.Pasquet & Thibault (1997), Sangster (2000), Sangster et al. (2002), Förschler & Kalko (2007), Förschler et al. (2009)

 Ekologio 
La Citronkardelo diferencas el la Korsika kardelo C. corsicana laŭ habitatoselekto. Dum la kontinenta Citronkardelo estas limigita al subalpaj arbaroj de koniferoj kaj al alpaj herbejoj, la insula Korsika kardelo povus troviĝi en diferencaj habitatoj el marnivelo al plej altaj montodeklivoj. La Citronkardelo nestumas ĉefe en koniferoj kiaj pinoj (Pinus) kaj piceoj (Picea) dum la Korsika kardelo uzas ankaŭ pli malaltaj arbustoj kiaj la Vepreja eriko (Erica arborea), junipero (Juniperus) kaj la rubuso (Rubus).Förschler & Kalko (2006a), Förschler et al. (2006a,b)

Ĉar ties teritorio estas pli ampleksa ol tiu de la same komuna orienta parenco, la Citronkardelo estas klasita kiel Specio Malplej Zorgiga fare de la IUCN.BLI (2008)

 Notoj 

 Referencoj 
  (1999): Rapid radiation of canaries (Genus Serinus). Mol Biol Evol 16:2-11 

  (1993): Finches and Sparrows: an identification guide. Helm Identification Guides, London. ISBN 0-7136-8017-2
  (1994): The Birds of the Western Palearctic (Vol. 8). Oxford University Press, Oxford.
  (2006a): Breeding ecology and nest site selection in allopatric mainland Citril Finches Carduelis [citrinella] citrinella and insular Corsican Finches Carduelis [citrinella] corsicanus. Journal of Ornithology 147(4): 553-564.  (HTML resumo, bildo de unua paĝo)
  (2006b): Age-specific reproductive performance in Citril Finches Carduelis [citrinella]. Ardea 94(2): 275-279. HTML resumo 
  (2007): Geographical differentiation, acoustic adaptation and species boundaries in mainland citril finches and insular Corsican finches, superspecies Carduelis [citrinella]. Journal of Biogeography 34(9).  (HTML resumo)
  (2009): The species status of the Corsican Finch Carduelis corsicana assessed by three genetic markers with different rates of evolution. Molecular Phylogenetics and Evolution 52:234-240.  (HTML resumo)
  (2006a): Inter-locality variation in breeding phenology and nesting habitat of the Citril Finch Carduelis citrinella in the Catalonian Pre-Pyrenees. Ardeola 53(1): 115-126. PDF plena teksto
  (2006b): Flowering intensity of spruces Picea abies and the population dynamics of Siskins Carduelis spinus, Common Crossbills Loxia curvirostra, and Citril Finches Carduelis citrinella. Ornis Fennica 83(2): 91-96. PDF plena teksto
  (1997): Genetic differences among mainland and insular forms of the Citril Finch Serinus citrinella. Ibis 139(4): 679–684.  (HTML resumo)
  (2000): Genetic distance as a test of species boundaries in the Citril Finch Serinus citrinella: a critique and taxonomic reinterpretation. Ibis 142(3): 487–490. 
  (2002): Taxonomic recommendations for European birds. Ibis 144(1): 153–159. 
  (2007): Nachweise seltener Vogeltaxa (Aves) in Sachsen aus der ornithologischen Sammlung des Museums für Tierkunde Dresden [Records of rare bird taxa (Aves) in Saxony from the ornithological collection of the Zoological Museum Dresden]. Faunistische Abhandlungen 26(3): 63-101 [Germane kun angla resumo]. PDF plena teksto
  (1999): Systematik, phylogenetische Analyse und Biogeographie der Großgattung Serinus Koch, 1816 (Aves, Carduelidae) ["Systematics, phylogenetic analysis and biogeography of the supergenus Serinus"]. Courier Forschungsinstitut Senckenberg 215: 55–65. [Germane]

 Plia legado 
  (2003): The Howard and Moore complete check list of the birds of the world. Dickinson EC, London.
  (2006): Absence of insular density inflation in Corsican Finches Carduelis [citrinella] corsicanus. Acta Ornithologica 41(2): 171-175. http://www.miiz.waw.pl/periodicals/acta-ornithologica/abstracts/ao_41_2.pdf 
  (2007) Microgeographic variation in Citril Finch Carduelis citrinella abundance as a consequence of resource availability. European Journal of Wildlife Research 53: 29-34. 
  (2007) Seasonal variation in the diet of citril finches Carduelis citrinella: are they specialists or generalists? European Journal of Wildlife Research 53. 
  (2006): Macrogeographic variations in food choice of mainland citril finches Carduelis [citrinella] citrinella versus insular Corsican (citril) finches Carduelis [citrinella] corsicanus. Journal of Ornithology 147(3): 441-447.  (HTML resumo, bildo de unua paĝo)
  (2005): Inter-locality variation in reproductive success of the citril finch Serinus citrinella. Journal of Ornithology 146: 137-140. 

 Eksteraj ligiloj 

 Oiseaux Photos
 Aĝoj kaj seksoj (PDF) fare de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Eŭropo