Karpodakoj

La Karpodakoj estas birdoj de la familio de Fringedoj. Plej parto de la specioj de la genro Carpodacus havas diversajn kvantojn de ruĝa aŭ roza koloro en la plumaro kio estas karaktera de tiu grupo. La Komuna karpodako estas ofte nomata simple "Karpodako", tio estas la sama termino, kiel ofte okazas, utilas por la genro kaj por la plej tipa, disvastigata, komuna aŭ konata specio.

Karpodakoj troviĝas tra la norda hemisfero, sed la plej granda diverseco estas en Azio. Plej parto de specioj estas tradicie lokataj en la granda genro Carpodacus, sed estas duboj ĉu ĉiuj el ili vere apartenas al genro.

 Sistematiko 
Komparo pere de DNA ege indikas, ke la genro Carpodacus bezonas revizion.  Ekzemple, la Brunbrusta karpodako, specio kun tre distinga aspekto, estas ankaŭ tre distinga genetike kaj eble definitive apartenas al alia genro, kiu povus esti lokita kun la fringo kaj la montofringo en la subfamilio de Fringilenoj; dum ĉiuj aliaj specioj apartenas al la fringa subfamilio de Karduelenoj.

Estis nombro de radiadoj de Karpodakoj. Unuaj disigintaj estis la prauloj de la nordamerikaj specioj; la Komuna karpodako kaj la Skarlata karpodako, ĝenerale lokataj en sia propra genro. Tiuj grupoj, kiu povus esti rilataj, disiĝis en la Meza Mioceno (antaŭ ĉirkaŭ 14-12 milionoj da jaroj) el la prakarpodakoj. Ĉiu el tiuj grupoj ŝajne konstituus distingajn genrojn. La tipoj de la genroj Erythrina Brehm 1829 kaj Carpodacus Kaup 1829 estas ofte konsiderataj same kiel la Komuna karpodako, sed ambaŭ aludas al la Roza karpodako.
La nordamerikaj specioj eble meritas distingan genron Burrica.

La Longvosta karpodako, tradicie lokita ankaŭ en monotipa genro, estas ege rilata al la Strieca karpodako kaj eble al aliaj specioj; ili disiĝis antaŭ ĉirkaŭ 11-10 milionoj da jaroj kaj ĉu estu lokataj en Carpodacus ĉu unuigitaj en Uragus. Se tio lasta adoptiĝas, la kerno de la aziaj specioj estu retenita en Carpodacus aŭ lokita en la genro Rubicilla.

La Urocinkramo (Urocynchramus pylzowi) rezultis ne esti Karpodako, kaj eĉ ne vere fringo (eble inter fringo kaj emberizo), sed ĝi konstituas monotipan familion Urocinkramedoj.

 Specioj 
 Amerikaj karpodakoj (probable distinga genro Haemorhous aŭ Burrica)
 Kasina karpodako, Carpodacus cassinii
 Purpura karpodako, Carpodacus purpureus
 Ruĝkapa karpodako, Carpodacus mexicanus
 Brunbrusta karpodako (probable distinga genro Procarduelis, eble apartenanta al subfamilio de Fringenoj)
 Brunbrusta karpodako, Carpodacus nipalensis
 Komuna karpodako (probable distinga genro)
 Komuna karpodako, Carpodacus erythrinus
 Skarlata karpodako (tradicie separata kiel Haematospiza)
 Skarlata karpodako, Carpodacus sipahi
 Striecaj karpodakoj ( probable distinga genro Uragus aŭ Rubicilla)
 Makula karpodako, Carpodacus rubicilla
 Strieca karpodako, Carpodacus rubicilloides
 Longvosta karpodako, Carpodacus sibiricus
 Tibeta karpodako (eble distinga genro Kozlowia)
 Tibeta karpodako, Carpodacus roborowskii
 Ruĝfrunta karpodako (eble distinga genro Pyrrhospiza)
 Ruĝfrunta karpodako, Carpodacus puniceus
 Aziaj karpodakoj, Carpodacus proper
 Blankabrova karpodako, Carpodacus thura
 Roza karpodako, Carpodacus roseus
 Trizona karpodako, Carpodacus trifasciatus
 Incertae cedis, lokigo necerta (plej probable apartenanta al azia grupo)
 Blanforda karpodako, Carpodacus rubescens - eble rilata al la Brunbrusta karpodako
 Bela karpodako, Carpodacus pulcherrimus
 Rozpuga karpodako, Carpodacus eos
 Rozbrova karpodako, Carpodacus rhodochroa
 Vinkarpodako, Carpodacus vinaceus
 Malhelpuga karpodako, Carpodacus edwardsii
 Hela karpodako, Carpodacus synoicus
 Punktoflugila karpodako, Carpodacus rhodopeplus
 Rozmantela karpodako, Carpodacus rhodochlamys
 Ruĝkapa pinikolo, ĝenerale lokita en Pinicola aŭ en monotipa genro, povus aparteni al la grupo de la karpodakoj.
 Ruĝkapa pinikolo, Propyrrhula subhimachala

Karpodakoj estas birdoj brunecaj, kun ruĝaj aŭ rozkoloraj ĝeneralaj nuancoj aŭ markoj en kapo, brusto, pugo ktp.

 Referencoj 










 Eksteraj ligiloj 

 Filmetoj, fotoj kaj sonoj de Karpodakoj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko