Pola Enlanda Armeo

Pola Enlanda Armeo () estis konspirita armita forto de la Pola Subtera Ŝtato dum la Dua Mondmilito, aganta sub germana kaj soveta okupadoj de la pola ŝtato, kiam la antaŭa pola armeo ne plu povis agi en la armee okupita Pollando. Estis la plej forta kaj la plej bone organizita subtera armeo tiutempe aganta en Eŭropo. Ĝia ĉefa celo estis armita rezisto kontraŭ la germana okupanto kaj pretigo de eksplodonta tutpollanda ribelo.

 Deveno 
 la 27-an de septembro 1939 - ekesto de  (Servo al Venko de Pollando)
 la 13-an de novembro 1939 - ordone de Supera Komandanto kreiĝas  (Asocio de Armita Batalado), baziĝanta sur la strukturoj de la Servo al Venko de Pollando
 la 14-an de februaro 1942 - renomumo laŭ ordono de Supera Komandanto de Pola Armila Fortaro, generalo Władysław Sikorski je  (Enlanda Armeo)
 la 19-an de januaro 1945 malfondo de AK (Enlanda Armeo)

Kvankam Pola Enlanda Armeo devenis de la Asocio de Armita Batalado kaj  (Pola Ribela Asocio) en ĝian konsiston eniris multe da etaj organizoj, kiel:

  (Nacia Armea Organizo) - ekde 1942 (parte)
  (Konfedero de Nacio) - de aŭgusto 1943
  (Nacia Armita Fortaro) - ekde 1944 (parte)
  (Kamparanaj Batalionoj) (parte)
  (Popola Gvardio) - de 1940 (aŭtonoma)

 Militagadoj 
 Lvova Ribelo
 Operaco Tempesto
 Ne realigita Ribelo de Krakovo
 Ribelo de Varsovio

 Komandantoj de Landa Armeo 
 Michał Tokarzewski-Karaszewicz, 1939-1940
 Kazimierz Sosnkowski, 1940
 Stefan Rowecki, 1940-1943
 Tadeusz Komorowski, 1943-1944
 Leopold Okulicki, 1944-1945

 Komunistaj reprezalioj 
La 23-an de aŭgusto 1944 250 oficiroj de Pola Enlanda Armeo kaj Naciaj Armitaj Fortoj de Pollando, enprizonigitaj de NKVD en postgermana koncentrejo Majdanek, estis forveturigitaj al gulagoj de Sovetunio (en Rjazan, Grjazovec, Ĉerepovec kaj aliloke).

 Memorigo 
Bataloj de la soldatoj de Landa Armeo estis memorigitaj sur la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio, per surskribo sur unu el tabuloj post 1945 "ARMIA KRAJOWA".

 Vidu ankaŭ 
 Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento
 "Biuletyn Informacyjny"
 Libero kaj Sendependo
 Anatemitaj Soldatoj
 Muzeo de la Varsovia Ribelo

 Interesaĵoj 
 31.10.1941: En Varsovio konspira "Rzeczpospolita Polska" enkondukan artikolon titolis Du armeoj de Pollando (eksterlanda en Skotlando, Egiptio, Kaŭkazio, Kanado, Norvegio, Francio, Afriko kaj la subtera en Pollando) - represata en Nov-Jorko, Londono kaj Palestino
 12.08.1943: Speciala taĉmento de Pola Enlanda Armeo forkondukis en Varsovio bankan aŭton kun pli ol 105 milionoj da zlotoj - dum 2,5 minutoj likvidis kelkpersonan germanan eskorton, du polaj soldatoj vundiĝis - la Operaco Montarano („Akcja Góral”) apartenas al la plej bone aranĝitaj flanke de Pola Subtera Ŝtato, preparoj daŭris 14 monatojn kaj partoprenis ĝis ĉirkaŭ 50 personoj
 2.11.1943: Post perdo de Orientaj Limregionoj, favore al Ukrainio, Belorusio kaj Litovio, komandanto de la Enlanda Armeo ordonis intensigon de propagando kontraŭsoveta kaj kontraŭkomunista
 30.11.1944: Taĉmento de ĝendarmoj de Pola Enlanda Armeo en batalo kontraŭ SS-Divizio Galizien liberigis arestitajn polojn

 Bibliografio 
 Michał Tokarzewski-Karaszkiewicz, U podstaw tworzenia AK (Ĉe fundamentoj de la kreo de Landa Armeo). [prelego] Montrealo 1951 (Teksto multobligata, eldonita en 1980; Biblioteko de filio "Radogoszcz" Muzeo de Sendependecaj Tradicioj en Lodzo, sygn. 30401/R).
 Tadeusz Bór-Komorowski, Secret Army, New York, Macmillan Company, 1951, ISBN 0-89839-082-6.
 Richard C. Lukas, Forgotten Holocaust: The Poles under German Occupation, 1939–1944 (Forgesita holokaŭsto. Poloj sub la germana okupado, 1939-1945) Nov-Jorko 1997
 Marek Ney-Krwawicz, Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945 (Ĉefkomandejo de Landa Armeo 1939-1945), PAX Warszawa 1990, ISBN 832111055X
 Norman Davies, Rising '44, Macmillan, 2003

 Eksteraj ligiloj 
 Muzeum Armii Krajowej w Krakowie  Muzeo de Pola Enlanda Armeo en Krakovo
 Warsaw Uprising Museum


Kategorio:Pollando en la Dua Mondmilito
Kategorio:Pola rezistado
Kategorio:Trupoj kaj formacioj de Pollando en la Dua Mondmilito
Kategorio:Movadoj de Rezistado en la Dua Mondmilito
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1942