Ernst Specker

Ernst P. SPECKER (fonetike: "Ŝpeker") (n. 11-an de februaro 1920 en Zuriĥo - 10-an de decembro 2011) estis svisa matematikisto.

 Biografio 
 Li studis ekde 1940 matematikon en ETH Zuriĥo.
 Liaj instruistoj estis Michel Plancherel, Ferdinand Gonseth, Heinz Hopf, W. Saxer, Paul Bernays kaj Beno Eckmann; kaj en Universitato de Zuriko Paul Finsler.
 Li faris sian diplomon pri topologio kun profesoro Heinz Hopf.
 Li estis asistento de ETH ekde 1945.
 Li doktoriĝis en 1948 pri topologio en ETH.
 Ekde 1949/1950 li laboris en Institute for Advanced Study en Princeton, (New Jersey); Universitato Princeton. Li aŭdis la profesorojn Carl Ludwig Siegel kaj Alonzo Church kaj li renkontiĝis kun Kurt Gödel.
 En 1951 li faris la habilitiĝon kaj estis privatdocento en ETH.
 En 1955 li estis profesoro en ETH.
 Ekde 1955 ĝis 1987 li instruis en ETH.
 Ernst Specker studis precipe la matematikan logikon kaj la aksioman Aroteorion; (aksiomo).
 En 1967 li publicis kun Simon Bernard Kochen gravan teoremon pri kvantummeĥaniko, la Kochen-Specker-Teoremo. La Kochen-Specker-Teoremo provas la neeblon de nekunteksta modelo kun kaŝaj/latentaj variantaj/variabloj de kvantummeĥaniko; (kaŝaj variantaj, kaŝaj variabloj, latentaj variantaj, latentaj variabloj).

 Kolokvo pri 90a datreveno de Ernst Specker en ETH 
 En 29a-30a oktobro 2010, la ETH faros kolokvon pri 90a datreveno de Ernst Specker, en ETH Zuriĥo

 pri topologio,
 teorio de la aroj, (Aroteorio),
 matematika logiko
 logikaj fundamentoj de matematiko kaj fiziko;
 kombinatoriko

kun la fakparolistoj:

 Andreas R. Blass (Miĉigano); Universitato de Miĉigano - Departmento de mathematiko: Ann Arbor, Usono (MI);
 Eldar Fischer (Haifa); Technion, Israelo;
 Jörg Flum (Freiburg); Alberto-Ludoviko-Universitato Freiburg, Albert-Ludwigs-Universitato Freiburg, Germanujo;
 Martin Fürer (Pensilvanio); Pensilvania ŝtata Universitato, Departmento of komputa scienco kaj inĝenierarto,(inĝenierado);
 Haim Gaifman (Novjorko); filosofia departmento Universitato Kolumbio New York, NY 10027 Usono
 Erich Grädel (Aachen); matematika fundamentoj de informadiko RWTH Aachen D-52056 Aachen, Rejna-vestfalia-teĥnika altlernejo, Aachen (Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen)
 Norbert Hungerbühler, (Fribourg); ĝis julio 2010 Matematika departmento, Universitato de Friburgo (Svisujo); ekde 1-a aŭgusto 1, 2010, matematika departmento, ETH Zuriĥo
 Roman Kossak (New York); Mathematics Ph.D. Program at the Universitato de Novjorko The CUNY Graduate Center;, Usono
 Katrin Tent (Münster); Instituto pri matematika logiko kaj fundamentesplorado, vestfalia Vilhelmo-universitato Distriktaro Monastero Münster (Vestfalio), Germanujo, Westfälische Wilhelms-Universität, Münster
 Stefan Wolf (Zuriĥo); Instituto pri teoria komputika scienco, ETH Zuriĥo
 Martin Ziegler (Freiburg). Albert-Ludwigs-Universität Freiburg, Alberto-Ludoviko-Universitato Freiburg matematika instituto fako/sekcio pri matematika logiko Freiburg Germanujo

 Libroj de Ernst Specker 
 Die erste Cohomologiegruppe von Überlagerungen und Homotopieeigenschaften dreidimensionaler Mannigfaltigkeiten, Zürich: Art. Inst. Orell Füssli, (eldonejo Orel Fuesli, Zuriĥo) 1949 (Disertacio)
 Selecta, eldonejo Birkhäuser, (Birkhaeser) Bazelo, Berlino, 1990
 Die Entwicklung der axiomatischen Mengenlehre, Jahresbericht DMV (Deutscher Mathematikerverein), volumo 81, 1978, paĝoj 13-21
 Der Winkel, (eldonejo) Teamart, Zuriĥo, 2006
 Wie ein Dieb in der Nacht, (eldonejo) TVZ, Zuriĥo, 2008

 Ligiloj 
 germana nacia biblioteko - libroj
  MacTutor History of Mathematics archive
 Kolokvo pri 90a datreveno de Ernst Specker, 29a-30a oktobro 2010 en ETH 
 pri kolokvo
 pri kolokvo

Kategorio:Svisaj matematikistoj