Provinco Badaĥŝan

Badaĥŝan, ankaŭ latinliterigita Badakhshan (paŝtoe/perse بدخشان), estas provinco de Afganio en la pleja nordoriento de la lando. La provinco kovras areon de 44.059 km². La provinca ĉefurbo estas Faizabad. En 2008, Badaĥŝan havas proksimume 900 000 loĝantojn. Norde la teritorio limas al Taĝikio, sudoriente al Pakistano kaj en la pleja oriento al Ĉinio. La ĉefa lingvo estas la persa (Dari). Plej oriente la provinco enhavas la longan kaj mallarĝan patotenilon nome Vaĥana Koridoro.

 Geografio 
Badaĥŝan situas inter la rivero Amudarjo en la nordo, la nordaj partoj de la montaro Hindukuŝo en la sudo kaj flankaj partoj de la montaro Karakorumo en la oriento. La Amudarjo kaj ties fontaj riveretoj samtempe konsistigas la limon al Taĝikio. La tiel nomata Vaĥan-koridoro, mallarĝa kaj pli-malpli 300 kilometrojn longa regiono, konsistigas la plej orientan parton de la provinco. Tie situas la plej alta monto de Afganio, la 7485 metrojn alta Noŝak.

Preskaŭ ĉiuj partoj de de Badaĥŝan havas la karakteron de alta montaro. Nur la areoj en la pleja nordokcidento, laŭ la rivero Kokŝa kaj en malvasta strio ĉe la rivero Pjanĝ, situas sub 1500 metroj da alteco.

En la sudo la limo de la provinco situas tie kie komenciĝas la alfluoj al la rivero Kabul respektive en la Vaĥan-koridoro proksime de la rivero Induso, tiel ke ĉiuj riveroj en Badaĥŝan estas alfluoj al la rivero Amudarjo.

La plej grandaj lagoj en Badaĥŝan nomiĝas Ŝiva - inter la riveroj Ŝiva kaj Pjanĝ en la nordokcidento de la provinco kaj Zorkul en la Vaĥan-koridoro, el kiu fontas la rivero Pamir.

 Historio 
Badaĥŝan estas historia regiono kiu enhavas partojn de tio kio estas nune nordorienta Afganio, orienta Taĝikio, kaj la kantono Taŝkurgan en Ĉinio. La nomo restis en la Provinco Badaĥŝan de Afganio.

 Administra divido 
La provinco Badaĥŝan disdividiĝas laŭ distriktoj. Ties nombro en 2005 pro pluaj dividoj plialtiĝis al 29.

La distriktoj estas:
 Argani Ĥvah
 Argu
 Baharak (Baharakstan)
 Darajem
 Darvaz
 Darvazi Bala (en 2005 dividita de Darvaz)
 Eŝkaŝem
 Faizabad (aŭ Fejzabad)
 Jafta e Sufla
 Jamgan
 Javan
 Ĝorm (aŭ Ĝurm)
 Keŝ
 Keŝem
 Kuf Ab
 Kuhestan
 Kuran va Munjan (aŭ Koran va Monjan)
 Rag
 Ŝari Buzurg
 Ŝegnan
 Ŝiki
 Ŝuhada
 Tagab
 Taŝkan (aŭ Tiŝkan)
 Tergeran
 Tergeran
 Ĥvahan {Aŭ Khwahan}
 Zibak (aŭ Zebak)

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Terglito en Afganio (2014)

 Eksteraj ligiloj 

 detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
 provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

Kategorio:Provincoj de Afganio