Leda (mitologio)

En la helena mitologio, Leda (Λήδα) estis filino de la reĝo Testio de
Etolio, edzino de Tindaro, reĝo de Sparto, kaj patrino de
Helena, Klitemnestro, Kastoro kaj Polukso.

eta|Leda kaj la cigno. Romia kopio de skulptaĵo far
de Timoteos de Epidaŭro (4-a jarcento a. K.). (Prado-Muzeo, Madrido)

 Mitoj 
Pluraj malsamaj mitoj elvokas, kiel ŝi naskis idaron.

 Leda kaj la ovo de Nemezo 
Laŭ unua mito, Zeŭso amantiĝis kun Nemezo, diino de la venĝo, kiu rifuzis
sin al li. Provante eskapi, la diino aliformiĝis al diversaj bestoj, sed ĉiam
Zeŭso aliformiĝis al pli rapida besto. Ŝi prenis formon de sovaĝa
ansero, sed Zeŭso fariĝinte cigno fine kaptis kaj
seksperfortis ŝin.

Sekve al tio, Nemezo naskis ovon, kiun ŝi donis al Leda, (aŭ kiun trovis, laŭ
variaj rakontoj, ŝafisto, aŭ la dio Hermeso...kiu donis ĝin al Leda). El la ovo
naskiĝis Helena, kiun Leda adoptis kiel sia filino.

 Leda kaj la cigno 
Laŭ alia versio mito, Zeŭso amantiĝis de ŝi. Ĉar ŝi ne volis cedi al li, la dio
petis helpos de Afrodito. Ŝi prenis la formon de aglo kaj li
aliformiĝis al cigno.

Iam, kiam Leda banis sin en rivero Eŭrotas, la aglo Afrodito
ŝajnigis ataki la cignon Zeuson. Leda, kredente savi minacitan birdon, prenis
Zeuson en siaj brakoj kaj dorlotis lin kontraŭ si; kaj la dio profitis por
amori kun ŝi.

De tiu unuiĝo, Leda naskis ovon, el kiu eliris Helena
kaj Polukso. Sed, ĉar, ŝi estis amorinta kun sia
legitima edzo Tindaro, ŝi demetis alian ovon de kiu eliris Klitemnestro
kaj Kastoro. Tio faris ke Polukso estis senmorta, kaj Kastoro mortonta.

 Leda en la arto 
La dua versio de la mito multe pli konatiĝis, ĉar ĝi fariĝis preteksto
de amaso da bild-verkoj: skulptaĵoj, mozaikoj, pentradoj (foje erotikaj)
montrantaj Ledan, jen perfortite, jen konsentante, amorantan kun cigno.

Leda plej freŝe inspiris al Salvador Dalí lian Leda Atomica.

Leda, en la antikvaj bildaro

Leda, en la renesanca kaj moderna artoj

 Eksteraj ligiloj 
  el "Le grenier de Clio"
  (el "Insecula", surretaj vizitoj) 
  Leda kaj la cigno en la arto. (el la paĝaro de Philippe Solers) 
  Leda reĝino de Sparto (el "Theoi Project")

Kategorio:Roluloj de la helena mitologio