Gränichen

Pri la komunumo 
 Gränichen estas komunumo en la distrikto Araŭo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 6444 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

 Geografio 
Gränichen situas ĉe ambaŭ flankoj de la rivero Wyna, kiu trafluas la komunumon de sudo al nordo. Al la komunumo apartenas ek de 1820 ankaŭ la setlejoj Rütihof, Gulmhof, Pfendel kaj Liebegg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 17,23 km², de kiuj iom pli ol la duono, nome 9,90 km², estas kovritaj de arbaro kaj 2,36 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 615 m s.m. sur la monteto Pfendel, dum la plej malalta punkto troviĝas ĉe la bordo de la rivero Wyna sur alteco de 402 m s.m., ĉe la norda limo de la komunumo.

 Najbaraj komunumoj 
La komunumo Gränichen limas en nordokcidento al Suhr, en nordo al Hunzenschwil, en nordoriento al Schafisheim, en oriento al Seon, en sudoriento al Teufenthal, en sudo al Unterkulm, en sudokcidento al Muhen, kaj en okcidento al Hirschthal.

 Trafiko 
La komunumo Gränichen estas konektita al la publika trafikreto per la trama etŝpur-fervojo Wynentalbahn, kiun funkciigas regiona fervoj- kaj buskompanio de Araŭo.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Araŭo al Beromünster. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas 7 kilometrojn nordoriente en Hunzenschwil.

 Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|150ra|Kastelo Liebegg
Sur monteto tri kilometrojn sudoriente de la vilaĝo centro situas la Kastelo Liebegg, kiu estis konstruita en la 11-a jarcento kaj unuan fojon menciita en la jaro 1241. Ĝi estis la familia de la Senjoroj de Liebegg, kiu kiel vasaloj de la Grafoj de Habsburgo-Laufenburg regis en mezepoko pri Gränichen. Nuntempe la kastelo estis posedaĵo de la kantono kaj estas uzata kiel renkontiĝejo kaj kulturcentro.

 Historio 
La unua dokumenta mencio de Gränichen datiĝas el la jaro 1184 kiel Cranechon. En mezepoko la vilaĝo apartenis al la Monaĥejo Engelberg, kiu ĝin posedis kiel servuto de la Grafoj de Lencburgo, kaj poste de la Grafoj de Kiburgo. Fine la senjoreco falis al la Grafoj de Habsburgo-Laŭfenburgo, flanka linio de la Habsburgoj, kiu ĝin donis kiel feŭdaĵon al siaj vasaloj, la Senjoroj de Liebegg. Ek de 1306 la jurisdikcio apartenis al la ĉeflinio de la Habsburgoj.

En 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Gränichen falis sub berna servuteco, kiel parto de la Berna Argovio. Ek dem 1798, kiam dum la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion de la ĵurkomunuma servuteco, Gränichen apartenas al la distrikto Araŭo de la nove fondita Kantono Argovio.

 Vidu ankaŭ 
 Gränichen (stacidomo)
 Gränichen Oberdorf (stacidomo)
 Gränichen Töndler (stacidomo)
 Bleien Liebegg (stacidomo)

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo de la komunumo Gränichen
 Gränichen en la Historia Leksikono de Svislando