Kariamedoj

La kariamoj estas la nuraj vivantaj membroj de malgranda birda familio Cariamidae (Kariamedoj), kiu estas ankaŭ siavice la nura survivanta stirpo de la ordo Cariamiformes. Iam oni kredis ilin rilataj al la Gruoformaj, ili estis metitaj apud la falkoj, papagoj, kaj paserinoj, same kiel la formortintaj Phorusrhacidae (terurbirdoj).Hackett, S. J. et al. (2008) A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History. Science 320(5884):1763–1768  La kariamoj estas grandaj, longkruraj teritoriemaj birdoj kiuj gamas el 70 ĝis 90 cm de longo. Ili vivas en herbejoj, savanoj, sekaj arbaroj kaj malfermaj arbaroj de Brazilo, Bolivio, Argentino, Paragvajo kaj Urugvajo. Estas du specioj de kariamoj, nome la Kresta kariamo (Cariama cristata aŭ ruĝkrura kariamo) kaj la Burmejstera kariamo (Chunga burmeisteri aŭ nigrakrura kariamo).del Hoyo, J. Elliott, A. & Sargatal, J. (editors). (1996) Handbook of the Birds of the World. Volume 3: Hoatzin to Auks. Lynx Edicions.  Nomoj por tiuj birdoj en Tupiaj lingvoj estas tre varie literumitaj kiel siriema, sariama, kaj çariama, ĉiuj kun la signifo "kresta".New Shorter Oxford English Dictionary

Aspekto
Ambaŭ specioj estas ĉirkaŭ 90 cm longaj (la Kresta kariamo estas iom pli granda ol la nigrakrura kariamo, kun 90 and 70–85 cm respektive). Ili manĝas piedirante kaj kuras el danĝero anstataŭ flugi (kvankam ili povas flugi mallongdistance, kaj ili ripozas en arboj). Ili havas longajn kurorjn, kolojn kaj vostojn, sed nur mallongajn flugilojn, kio kongruas kun ilia vivostilo. Krome, ili estas inter la plej grandaj grundovivantaj birdoj endemiaj de Neotropiso (nur malantaŭ reaoj).

Ili estas brunecaj birdoj kun mallongaj bekoj kaj starigeblaj krestoj, trovitaj en sufiĉe seka malferma kamparo, la ruĝkrura kariamo preferas herbejojn kaj la nigrakrura kariamo preferas arbustaron kaj malferman maldensan arbaron. Krome, ili elsendas laŭtajn, jelpantajn vokojn kaj ofte ili estas aŭditaj antaŭ ol ili estas vidataj. Krome, ili havas akrajn ungegojn, kun etendebla kaj tre kurba dua fingroungego.

maldekstra|eta|230px|Kariamo
dekstra|eta|230px|Kariamo kun ĉasakiraĵo
dekstra|eta|Kapo de la Kresta kariamo.

Kutimaro kaj ekologio
Ekologie, la kariamoj estas la sudamerika partnero de la afrika sekretaribirdo. Ili manĝas insektojn, serpentojn, lacertojn, ranojn, birdidojn, kaj rodulojn, kun malgrandaj kvantoj de planto (kiel maizo kaj fazeoloj). Ili ofte asociiĝas kun paŝtanta brutaro, probable por kapti insektojn fortimigitajn de la pli grandaj bestoj. Kiam kariamoj kaptas malgrandajn reptiliojn, ili frapas la predon surgrunden (Redford kaj Peters 1986) aŭ ĵetas ilin kontraŭ malmola surfaco por rompi rezistemon kaj ankaŭ la ostojn. Se la predo estas tro granda kaj malfacile englutebla, ili disŝirigas ilin en pli malgrandaj pecojn pere de falĉila ungego tenante la predon per la beko kaj disigante ĝin per la ungego.

Kontakte kun homoj, kariamoj estas nefidantaj kaj se ili sentas sin minacataj, kutime etendas siajn flugilojn kaj frontas la minacon. Ili piediras laŭ paroj aŭ malgrandaj grupoj. Kvankam tute kapablaj flugi, ili preferas pasigi plimulton de sia tempo surtere. Ili ekflugas nur kiam tio necesas, ekzemple por fuĝi el predanto. Nokte ili ŝirmiĝas sur arbopintojn, kie ili ankaŭ konstruas siajn nestojn.

Reproduktado
La reprodukta biologio de la kariamoj estas nebone konata, kaj multe de kio estas konata venas nur de ruĝkruraj kariamoj. Paroj ŝajnas esti teritoriemaj kaj evitas aliajn de siaj specioj dum reproduktado, kaj bataloj inter rivaloj estis foje observitaj. Tiuj bataloj implikantaj piedbatadon de rivaloj, povas daŭri dum longaj tempodaŭroj, kaj implikas multe da vokado de la implikitaj birdoj.Gonzaga, Luiz P. & Bonan, A. (2017). Seriemas (Cariamidae). In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eld.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. (Aliritaj ĉe  la 4an de Aprilo 2017).

Kariamoj konstruas grandan dikan neston el bastonetoj, kovritan per folioj kaj sterko, kiu estas metita en arbon 1-5 m super la grundo. La lokigo de la nesto estas tiel ke la plenkreskuloj povas atingi la neston piede prefere ol flugante, pere de saltetoj kaj foja flugetado. Ambaŭ seksoj okupiĝas pri nestokonstruado. La ino demetas du aŭ tri blankajn aŭ sablokolorajn ovojn iom makulecaj je bruna kaj purpura. La ino faras la plej grandan parton de la kovado, kiu daŭras de 24 ĝis 30 tagoj. Idoj estas lanugaj, sed restas en la nesto ĉirkaŭ du semajnojn; post kio ili forlasas la neston kaj sekvas ambaŭ gepatrojn. Ili atingas plenan maturecon en la aĝo de kvar ĝis kvin monatoj. Estas nekonate kiam elnestiĝintaj idoj atingas seksan maturiĝon.

Specioj
Estas du vivantaj specioj de kariamoj. 
 Bildo  Genro Specio  Priskribo Distribuado120px Cariama  Kresta kariamo, aŭ ruĝkrura kariamo (Cariama cristata)  Ĝi estas pli granda kaj nestumas surgrunde aŭ en arbustoj aŭ arboj ĝis 3 m supergrunde.  Orienta Brazilo, ĝis centra Argentino120px  Chunga   Burmejstera kariamo  (Chunga burmeisteri aŭ nigrakrura kariamo) Ili nestumas en arboj. Nordokcidenta Argentino kaj Paragvajo 

Referencoj

Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Kariamoformaj