Pitango (arbo)

|-
|

|}
PitangoLaŭ Plena Vortaro Esperanto-Germana, volumo 2 (L-Z), paĝo 1012  estas la frukto de  pitangarbo (Eugenia uniflora), apartenanta al la orienta marbordo de tropika Sudameriko, ekde Surinamo, Franca Gujano ĝis suda Brazilo, same kiel Urugvajo kaj partoj de Paragvajo kaj Argentino. tiu eta planto  apartenas al la familio de  Mirtacoj. La pitango estas serĉata de pluraj birdoj kiuj ŝatas ĝian dolĉan kaj acidan guston. La arbo estas kutime kultivata en ĝardenoj kaj kortoj en Brazilo. Ĝi estas ofte uzata en ĝardenoj kiel heĝo aŭ ŝirmejo. La arbo estis enkondukita en Bermuda por ornamaj celoj sed nun estas listigita kiel entruda specio.   La arbo ankaŭ estis enkondukita en Florido, Usono.

 Priskribo 
eta|maldekstre

Eugenia uniflora estas granda arbedo aŭ malgranda arbo kun konusa formo, kreskanta malrapide ĝis 8 metroj (26 futoj) alta. Kiam kontuzitaj, dispremitaj aŭ tranĉitaj, la folioj kaj branĉoj havas spican rezinan parfumon, kiu povas kaŭzi spiran malkomforton ĉe sensivaj individuoj. La folioj estas sen stipuloj, ovalaj, brilaj kaj tenataj en kontraŭaj paroj. Novaj folioj estas bronza, kupro aŭ kuprokolora-rozkolora, maturiĝante ĝis profunda brila verdo, ĝis 4 centimetrojn (1,6 colo) longa. Dum vintro la folioj ruĝiĝas.

Floroj havas kvar blankajn petalojn kaj estas portataj sur maldikaj longaj pedunkloj, kun videbla centra areto de blankaj stamenoj finiĝantaj per flavaj anteroj. Floroj disvolviĝas en riphavaj fruktoj longaj 2 ĝis 4 centimetrojn (0,79 ĝis 1,57 in), komencante kiel verdaj, kaj poste tra oranĝaj, skarlataj kaj kaŝtanbrunaj dum ili maturiĝas. Ĉar la semoj estas distribuataj de fruktomanĝantaj birdoj ĝi povas iĝi fiherbo en taŭgaj tropikaj kaj subtropikaj vivejoj, delokigante indiĝenan flaŭron.

 Uzoj 

 Frukto  
La manĝebla frukto estas botanika bero. La gusto varias de dolĉa ĝis acida, depende de la kulturvario kaj nivelo de maturiĝo (la pli malhela ruĝa ĝis nigra stadioj estas sufiĉe dolĉa, dum tiuj verda aŭ oranĝa  estas forte acida). Ĝia superrega manĝuzo estas kiel aromaĵo kaj bazo por konfitaĵoj kaj ĵeleoj. La frukto estas alta en vitamino C kaj fonto de provitamino A. Oni uzas ĝin en sukoj kaj glaciaĵoj.

 Folioj 
La folioj estas disvastigitaj sur iuj domaj plankoj en Brazilo, tiel ke kiam dispremitaj sub la piedoj, ili elspiras odoron, kiu forpuŝas muŝojn. La folioj ankaŭ estas uzataj por teo en iuj partoj de Urugvajo.

 Medicinaj studoj 
Eugenia uniflora havas plurajn signifajn farmakologiajn ecojn. Ĝia esenca oleo estas kontraŭhipertensa, kontraŭdiabeta, kontraŭtumora kaj kontraŭdoloriga, kaj ĝi montris kontraŭvirusan kaj kontraŭfungan agadon. Ĝi agis kontraŭ mikroorganismoj kiel Trichomonas gallinae (in vitro), Trypanosoma cruzi kaj Leishmania amazonensis..

Ĝi ankaŭ montras signifajn kontraŭinflamajn ecojn, kaj estas vaste uzata kiel popola kuracilo en Sudameriko kontraŭ stomakaj malsanoj.

 Galerio 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

Purdue University New Crop Resource Online Program
Eugenia uniflora in the Global Invasive Species Database 
Eugenia uniflora information from the Pacific Island Ecosystems at Risk project (PIER) 
Weed risk assessment for Eugenia uniflora for Hawaii/Pacific  Retrieved 2010-06-20.
Bermuda Department of Conservation Services, Invasive Species Page for Suriname Cherry. 

Kategorio:Arboj de Brazilo
Kategorio:Neotropisa flaŭro