Nok-kulturo

eta|Terakota figuro el la hodiaŭa Niĝerio (Parizo, Louvre)
eta|maldekstra|Nok-rajdanto kaj ĉevalo53 cm altaAĝo: 1.400 ĝis 2.000 jaroj
eta|virina statuo48 cm altaAĝo: 900 to 1,500 jaroj
La Nok-kulturo en meza Niĝerio estas konata ĉefe pro siaj impresaj terakotaj figuroj, kapoj, pretigitaj en 500 a.K. ĝis 200 p.K., laŭ la karbonanaliza metodo. La Nok-figuroj tiel apartenas al la plej malnovaj figuraj artoj de Nigra Afriko.

Oni trovis la unuajn figurojn en 1928, dum stano-minado, proksime al loko nomata Nok. La terakotoj mondfamiĝis, post kiam britoj trovis en 1944 figuron, kiu servis kiel birdotimigilo kaj publikigis pri ĝi. La troviĝejoj etendiĝas sur ĉ. 500 x 170 km en la sudokcidento de la Jos-altebenaĵo en centra Niĝerio. La komunumo de Katsina kaj Sokoto situas je la nordokcidenta limo de la ĝis nun konataj trovejoj.

Karakterizaj estas la stilizitaj figurigoj de bestoj kaj homoj, ties elipsaj ĝis triangulaj okuloj, kies pupilo estas enpremita. La figuroj ofte havas barbon, ornamaĵojn, interesan hararon. La kruda kaj grajna surfaco estas kaŭze de erodo.

Oni trovis ankaŭ pruvaĵojn pri fer-prilaboro el tiu periodo.

 Vidu ankaŭ 
 Jos-Altebenaĵo
 Taruga

 Literaturo 
 P. Breunig, N. Rupp: Nichts als Kunst. Archäologische Forschungen zur früheisenzeitlichen Nok-Kultur in Zentral-Nigeria. en: Forschung Frankfurt. Frankfurt 2006,2-3,73-76. 
 P. Breunig, N. Rupp: Das Rätsel der Nok-Kultur. en: Spektrum der Wissenschaft. Heidelberg 7.2008, 64-72. 
 C. Boullier, A. Person, J.-F. Saliège, J. Polet: Bilan chronologique de la culture Nok et nouvelle datations sur des sculptures. en: Afrique - Archéologie & Arts. Paris 2.2001,9-28. 
 Angela Fagg: A preliminary report on an occupation site in the Nok valley, Nigeria: Samun Dukiya, AF/70/1. en: West African Journal of Archaeology. Ibadan 2,1972,75-79. 
 Bernhard Fagg: The Nok Culture in prehistory. in: Journal of the Historical Society of Nigeria. Ibadan 1.1959,4, 288-293. 
 B. Fagg: The Nok Culture. Excavations at Taruga. en: The West African Archaeological Newsletter. Ibadana 10.1968, 27-30. 
 B. Fagg: Recent work in West Africa, new light on the Nok Culture. en: World Archaeology. Abingdon 1.1969,1, 41-50. 
 B. Fagg: Nok terracottas. National Commission for Museums and Monuments, Lagos. London 1977. ISBN 0-905788-00-1
 J. Jemkur: Aspects of the Nok Culture. Zaria 1992. ISBN 978-125-081-X
 N. Rupp, J. Ameje, P. Breunig: New studies on the Nok Culture of Central Nigeria. en: Journal of African Archaeology. Frankfurt 3.2005,2, 283-290. 

 R. Tylecote: The origin of iron smelting in Africa. en: Westafrican Journal of Archaeology. Ibadan 5.1975, 1-9. 
 R. Tylecote: Iron smelting at Taruga, Nigeria. en: Journal of Historical Metallurgy. London 9.1975,2, 49-56. 

 Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Niĝerio
Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Afrika arto