Linia skribo B

La skribo Linia B (pro diferencigi de la pli malnova linia skribo A) estas silabskribo de la mikena kulturo de Grekio. Ĝi estiĝis en la 15-a jarcento a. K. kaj estis uzata ĝis la 12-a jarcento a. K. el Knossos sur Kreto kaj la greka kontinento.

Konataj estas ĉirkaŭ 90 silabsignoj, 160 signoj kun vortosignifo kaj diversaj signoj por numeroj.

 Malkovro 
La skribo iĝis konata danke al trovitaĵo en 1878 sur Kreto. La nomumo venas de Siro Arthur Evans, elfosanto de Knossos, laŭ la skribsignoj gratitaj per unuopaj linioj en la argilajn tabulojn. Pro la parenceco al linia skribo A, oni pensis, ke ankaŭ tiu skribo apartenas al la minoja kulturo. Oni trovis tie ĉirkaŭ 4360 tabulojn.

Oni trovis tabulojn en la palaca arĥivejo en Pilos (1087 tabuloj), kiun malkovris Carl Blegen. Pliaj troviĝejoj estas en Ĥania (4 tabuloj, sur Kreto), Mikeno (73), Tirinto (27) kaj Tebo (99+238) sur la kontinenta Grekio.

 Deĉifrado 
La deĉifrado de la skribo sukcesis en 1952, la deĉifrantoj estis la brita arkitekto kaj lingvoesploristo Michael Ventris kun John Chadwick. Ili montris, ke la trovitaj tekstoj estis verkitaj en la frua formo de la antikva greka lingvo (mikena greka lingvo).

Ĉe la trovitaĵoj temas ĉefe pri notoj al ekonomiaj kaj administraj aferoj, kiuj estis dediĉitaj por longa rezervado. La argilaj tabuloj konserviĝis do nur pro brulkatastrofoj, kiuj igis ilin longtempe konserveblaj. Tiel ili sciigas nin pri ekonomiaj rilatoj kaj administrado de la lastaj monatoj antaŭ la katastrofo.

Por la skribado sur argilo, la linia skribo kun detalaj simboloj estas malbone uzebla. Oni tial supozas, ke oni skribadis ĉefe sur aliaj, ne longrezistaj materialoj kiel papiruso aŭ pergameno.

Ekzemplo pri linia B

 Silabsignoj 
Oni devas legi la skribon de maldekstro al dekstro, desupre al subo. Oni dividas la vortojn per kurta vertikala komo. La silaboj signifas malfermitajn silabojn, tiel ĉiu silabo finiĝas je vokalo. La silaboj entenas 5 konatajn vokalojn (a, e, i, o, u) kaj 12 konsonantojn (d, j, k, m, n, p, q, r, s, t, w, z). La KV-paroj (unu konsonanto + unu vokalo) povas kombiniĝi tiel 12*5 = 60. Oni ne scias la silaban signo por 6 KV-paroj (ji, ju, qu, wu, zi, zu). Ekzistas signoj, kies sonvaloro egalas al alia (el a, ra ekzistas 3 tipoj, el pu, ro, ta 2-2); aŭ signifas pli komplikajn silabojn (au, dwe, dwo, nwa, pte, twe, two). Krom tiuj ekzistas 16 ne-deĉifritaj silabsignoj.

+ Ideogramoj Signo Unikodo Numerado de Bennett CIPEM-kodo en Esperanto Homoj kaj bestojDosiero:Linear B Ideogram B100 Man.svg U+10080 100 A- VIRvir viroDosiero:Linear B Ideogram B102 Woman.svg U+10081 102 A- MULmulier virinoDosiero:Linear B Ideogram B104 Deer.svg U+10082 104 Cn CERVcervus cervo

 Konataj silabsignoj (plej simplaj malfermitaj silaboj)-a-e-i-o-u 𐀀 Dosiero:Linear B Syllable B008 A.svga
*08 𐀁 Dosiero:Linear B Syllable B038 E.svge
*38 𐀂 Dosiero:Linear B Syllable B028 I.svgi
*28 𐀃 Dosiero:Linear B Syllable B061 O.svgo
*61 𐀄 Dosiero:Linear B Syllable B010 U.svgu
*10d- 𐀅 Dosiero:Linear B Syllable B001 DA.svgda
*01 𐀆 Dosiero:Linear B Syllable B045 DE.svgde
*45 𐀇 Dosiero:Linear B Syllable B007 DI.svgdi
*07 𐀈 Dosiero:Linear B Syllable B014 DO.svgdo
*14 𐀉 Dosiero:Linear B Syllable B051 DU.svgdu
*51j- 𐀊 Dosiero:Linear B Syllable B057 JA.svgja
*57 𐀋 Dosiero:Linear B Syllable B046 JE.svgje
*46 𐀍 Dosiero:Linear B Syllable B036 JO.svgjo
*36k- 𐀏 Dosiero:Linear B Syllable B077 KA.svgka
*77 𐀐 Dosiero:Linear B Syllable B044 KE.svgke
*44 𐀑 Dosiero:Linear B Syllable B067 KI.svgki
*67 𐀒 Dosiero:Linear B Syllable B070 KO.svgko
*70 𐀓 Dosiero:Linear B Syllable B081 KU.svgku
*81m- 𐀔 Dosiero:Linear B Syllable B080 MA.svgma
*80 𐀕 Dosiero:Linear B Syllable B013 ME.svgme
*13 𐀖 Dosiero:Linear B Syllable B073 MI.svgmi
*73 𐀗 Dosiero:Linear B Syllable B015 MO.svgmo
*15 𐀘 Dosiero:Linear B Syllable B023 MU.svgmu
*23n- 𐀙 Dosiero:Linear B Syllable B006 NA.svgna
*06 𐀚 Dosiero:Linear B Syllable B024 NE.svgne
*24 𐀛 Dosiero:Linear B Syllable B030 NI.svgni
*30 𐀜 Dosiero:Linear B Syllable B052 NO.svgno
*52 𐀝 Dosiero:Linear B Syllable B055 NU.svgnu
*55p- 𐀞 Dosiero:Linear B Syllable B003 PA.svgpa
*03 𐀟 Dosiero:Linear B Syllable B072 PE.svgpe
*72 𐀠 Dosiero:Linear B Syllable B039 PI.svgpi
*39 𐀡 Dosiero:Linear B Syllable B011 PO.svgpo
*11 𐀢 Dosiero:Linear B Syllable B050 PU.svgpu
*50q- 𐀣 Dosiero:Linear B Syllable B016 QA.svgqa
*16 𐀤 Dosiero:Linear B Syllable B078 QE.svgqe
*78 𐀥 Dosiero:Linear B Syllable B021 QI.svgqi
*21 𐀦 Dosiero:Linear B Syllable B032 QO.svgqo
*32r- 𐀨 Dosiero:Linear B Syllable B060 RA.svgra
*60 𐀩 Dosiero:Linear B Syllable B028 RE.svgre
*27 𐀪 Dosiero:Linear B Syllable B053 RI.svgri
*53 𐀫 Dosiero:Linear B Syllable B002 RO.svgro
*02 𐀬 Dosiero:Linear B Syllable B026 RU.svgru
*26s- 𐀭 Dosiero:Linear B Syllable B031 SA.svgsa
*31 𐀮 Dosiero:Linear B Syllable B009 SE.svgse
*09 𐀯 Dosiero:Linear B Syllable B041 SI.svgsi
*41 𐀰 Dosiero:Linear B Syllable B012 SO.svgso
*12 𐀱 Dosiero:Linear B Syllable B058 SU.svgsu
*58t- 𐀲 Dosiero:Linear B Syllable B059 TA.svgta
*59 𐀳 Dosiero:Linear B Syllable B004 TE.svgte
*04 𐀴 Dosiero:Linear B Syllable B037 TI.svgti
*37 𐀵 Dosiero:Linear B Syllable B005 TO.svgto
*05 𐀶 Dosiero:Linear B Syllable B069 TU.svgtu
*69w- 𐀷 Dosiero:Linear B Syllable B054 WA.svgwa
*54 𐀸 Dosiero:Linear B Syllable B075 WE.svgwe
*75 𐀹 Dosiero:Linear B Syllable B040 WI.svgwi
*40 𐀺 Dosiero:Linear B Syllable B042 WO.svgwo
*42z- 𐀼 Dosiero:Linear B Syllable B017 ZA.svgza
*17 𐀽 Dosiero:Linear B Syllable B074 ZE.svgze
*74 𐀿 Dosiero:Linear B Syllable B020 ZO.svgzo
*20

 Aliaj silaboj Jel 𐁀 Dosiero:Linear B Syllable B025 A2.svg 𐁁 Dosiero:Linear B Syllable B043 A3.svg 𐂋 Dosiero:Linear B Syllable B085 AU.svg 𐁃 Dosiero:Linear B Syllable B071 DWE.svg 𐁄 Dosiero:Linear B Syllable B090 DWO.svg 𐁅 Dosiero:Linear B Syllable B048 NWA.svg 𐁇 Dosiero:Linear B Syllable B062 PTE.svg 𐁆 Dosiero:Linear B Syllable B029 PU2.svg 𐁈 Dosiero:Linear B Syllable B076 RA2.svg 𐁉 Dosiero:Linear B Syllable B033 RA3.svg 𐁊 Dosiero:Linear B Syllable B068 RO2.svg 𐁋 Dosiero:Linear B Syllable B066 TA2.svg 𐁌 Dosiero:Linear B Syllable B087 TWE.svg 𐁍 Dosiero:Linear B Syllable B091 TWO.svgTransskribo a2 (ha) a3 (ai) au dwe dwo nwa pte pu2 (phu) ra2 (rya) ra3 (rai) ro2 (ryo) ta2 (tya) twe two *25 *43 *85 *71 *90 *48 *62 *29 *76 *33 *68 *66 *87 *91

 Necertaj aŭ ne-deĉifritaj silabsignoj Jel 𐁐 Dosiero:Linear B Symbol B018.svg 𐁑 Dosiero:Linear B Symbol B019.svg 𐁒 Dosiero:Linear B Symbol B022.svg 𐁓 Dosiero:Linear B Symbol B034.svg 𐁔 Dosiero:Linear B Symbol B047.svg 𐁕 Dosiero:Linear B Symbol B049.svg 𐁖 Dosiero:Linear B Symbol B056.svg 𐁗 Dosiero:Linear B Symbol B063.svg 𐁘 Dosiero:Linear B Symbol B064.svg 𐀎 Dosiero:Linear B Syllable B065 JU.svg 𐁙 Dosiero:Linear B Symbol B079.svg 𐁚 Dosiero:Linear B Symbol B082.svg 𐁛 Dosiero:Linear B Symbol B083.svg 𐁜 Dosiero:Linear B Symbol B086.svg 𐁝 Dosiero:Linear B Symbol B089.svgTransskribado *18 *19 *22 *34 *35 *47 *49 pa3? *63 swi? ju? zu? swa? *83 *86 *89 Numerado de Benett *18 *19 *22 *34 *35 *47 *49 *56 *63 *64 *65 *79 *82 *83 *86 *89

Kategorio:Skribo
Kategorio:Antikva Grekio