Johano de Antioĥio

Johano de Antioĥio aŭ greke:Ιωάννης Α΄ της Αντιόχειας estis siria episkopo. Li gvidis la orientajn episkopojn dum la nestoriana disputo. Li estis unu el la protagonistoj de la Koncilio de Efezo (431). Johano estis antaŭita de Teodoto (383-429) kaj sekvata de Dono kiel Patriarko de Antioĥio.

Biografio
Ĉe la Koncilio de Efezo
Johano estis nomumita Ĉefepiskopo de Antioĥio en 429. La Eklezio de Antioĥio en Sirio, tiutempe, estis unu el la ĉefaj centroj pri teologia penso. Siria kristanismo estis ligita, ekde ĝiaj originoj, al la ideo, ke en Kristo kunekzistis du naturoj (homa kaj dia) kaj du hipostazoj (en la senco de "esenco" aŭ "persono").

En la 5-a jarcento, tempo de grandaj kristologiaj konfliktoj, la Skolo de Antioĥio estis nefleksebla pri la apartigo de la du naturoj de Kristo, homa kaj dia.

eta|maldekstre|300px|Nestorio de Konstantinopolo: Johano de Antioĥio estis adepto de la Nestorianismo.

eta|dekstre|300px|Cirilo de Aleksandrio: Li estis centra figuro en la Koncilio de Efezo en 431, kiu kondukis al la detronigo de Nestorio kiel Patriarko de Konstantinopolo.

eta|dekstre|300px|Teodozio la 2-a subtenis la decidojn de Cirilo kaj ricevis la aprobon de la papo Celesteno la 1-a.

eta|maldekstre|400px|La divido inter la orientaj kaj okcidentaj eklezioj.

eta|maldekstre|500px|Bildo de Antioĥio, pentrita de William Leighton Leitch (1804-1883), Skota Nacia Galerio.

eta|dekstre|400px|Divido de la Eklezio inter la Aleksandrianoj kaj Antioĥianoj.

Unu jaron antaŭ la nomumo de Johano, Nestorio (ĉ. 386-451), ankaŭ membro de la Eklezio de Antioĥio, fariĝis Patriarko de Konstantinopolo (428). Celante racie interpreti kaj kompreni la enkarniĝon de la dia Logoso, la dua persono de la Sankta Triunuo, nome Jesuo Kristo, li instruis, ke la homaj kaj diaj esencoj en Jesuo estas dividitaj tiel, ke en li estas du personoj: la homo Jesuo Kristo kaj la dia Logoso.

La ideoj de Nestorio renkontis severan kritikon de la Aleksandria Skolo pri Teologio, kies ĉefa reprezentanto estis Cirilo, Patriarko de Aleksandrio. Certe ekzistis teologiaj kaj dogmaj diferencoj inter la du pozicioj. Sed historiistoj hodiaŭ kredas, ke la kialo de la konflikto estis pure kultura kaj lingva.

La siria lingvo, fakte, la superreganta lingvo tra Sirio kaj norda Mezopotamio (Asirio), apartenas al la semida grupo de lingvoj, do multaj grekaj substantivoj (la greka estis la lingvo parolata kaj en Konstantinopolo kaj en Aleksandrio) ne povis esti precize tradukitaj. Tiel, la distingo inter estaĵo, persono kaj naturo ne havis la saman signifon en Antioĥio ol en Konstantinopolo aŭ Aleksandrio.

En 430, Cirilo de Aleksandrio kunvokis sinodon, kiu okazis en novembro. Tiuokaze, li publike legis siajn dek du Anatemojn kontraŭ Nestorio. Arda disputo eksplodis kun la patriarka sidejo de Antioĥio. Johano de Antioĥio defendis Nestorion, grupo de subtenantoj formiĝis ĉirkaŭ li, konsistanta je episkopoj el Sirio kaj Malgranda Azio.

Unu el ili, Teodoreto de Ciro, verkis refuton de la Anatemoj, kies titolo, tradukita en la latinan, estis: Reprehensio duodecim capitum seu anathematismorum Cyrilli ("Refuto de la Dek Du Ĉapitroj aŭ Anatemoj de Cirilo"). Por malhelpi, ke la disputo eskaladu en skismon, imperiestro Teodozio la 2-a kunvokis ekumenan koncilion okazontan en Efezo la 7-an de junio 431.

Johano kaj Nestorio konsentis aperi kune ĉe la koncilia kunveno. Sed dum Nestorio alvenis antaŭ la 7-a de junio, Johano kaj lia akompanantaro ne alvenis en la difinita tago. La imperia reprezentanto, Kandidiano, akceptante la ideon de Nestorio, sugestis, ke Cirilo atendu ĝis ĉiuj episkopoj alvenos.

Cirilo donis du semajnojn da indulgo, poste malfermis la konciliajn procedojn per unupartia decido. En la foresto de Nestorio kaj Johano, la nestoria doktrino estis kondamnita. La koncilio ankaŭ establis, ke Kristo estis persono kun du neapartigeblaj naturoj kaj ke Maria estis la Dipatrino (Dipatrino). Cirilo ankaŭ provis igi la asembleon aprobi rezolucion, kiu detronigus kaj ekskomunikus Nestorion, sed tio malsukcesis.

Johano, kun la orientaj episkopoj lojalaj al li, fine alvenis en Efezo la 26-an de junio. Li unue demandis pri la progreso de la laboro. Informite pri la situacio, Johano tuj kunvokis kontraŭsinodon. La kvardek tri episkopoj kunvenintaj kondamnis Cirilon, Memnonon de Efezo, kaj ilian akompanantaron. La senditoj de Johano alportis la konciliajn dekretojn al la imperiestro por inspektado.

La imperiestro konfirmis la verecon de la versio de Johano. La 29-an de junio, imperia reskripto nuligis la konciliajn dekretojn de Cirilo, malpermesis al la episkopoj forlasi Efezon, kaj anoncis la alvenon de altranga imperia oficisto, kiu gvidus la procedojn de la koncilio ĝis ilia fino.

La 10-an de julio alvenis la episkopoj de Arkadio (Grekio) kaj papaj senditoj, konfirmante la kunsidon de la Koncilio okazintan la 22-an de junio kaj, kun ĝi, la kondamnon de Nestorio.

Imperiestro Teodozio, siaflanke, decidis detronigi kaj Cirilon kaj Nestorion kaj malliberigis ilin, sed la papaj senditoj poste persvadis lin akcepti la unuan decidon de la koncilio, kondamnante Nestorion. En aŭgusto, la imperiestro deklaris la konciliajn procedojn finitajn. Cirilo estis liberigita kaj resendita al Aleksandrio, dum Nestorio, detronigita kaj forpelita el Konstantinopolo (3-an de septembro), retiriĝis al monaĥejo en Antioĥio.

Post la Koncilio
La polemiko inter Antioĥio kaj Aleksandrio daŭris eĉ post la fino de la Koncilio. Imperiestro Teodozio la 2-a provis solvi la disputon denove invitante Johanon kaj Cirilon al Nikomedio, sed sen sukceso. Li tiam serĉis la mediacion de konata asketo, Simeono Stilito (390-459), kaj poste serĉis la helpon de la glora Ĉefepiskopo de Berejo, Akacio.

La pozicioj de Johano kaj Cirilo restis diametre kontraŭaj. La situacio neatendite solviĝis kiam kelkaj siriaj episkopoj retiris sian subtenon favore al Johano. La plej rimarkinda kazo estis tiu de Rabula de Edeso (350-436) (urbo en Supra Mezopotamio), kiu transfuĝis al la kontraŭa flanko.

Johano decidis reakiri la iniciaton. Fine de 432, subtenata de siaj plej fidindaj episkopoj, inkluzive de Teodoreto, li argumentis, ke Cirilo, en liaj pli postaj skribaĵoj, rekonis la duecon pri la naturo de Kristo. Sed Cirilo mem komencis sperti internajn problemojn. Li ankaŭ komencis ricevi premon de la imperiaj aŭtoritatoj por moligi sian rigidecon kaj adopti pli akordeman sintenon. Korespondado kun la sidejoj de Antioĥio kaj Konstantinopolo rekomenciĝis.

Komence de 433, Johano skribis leteron al Cirilo, prezentante doktrinan kompromison: li deklaris sin preta akcepti la kondamnon de Nestorio kaj rekoni Maksimianon, la posteulon de Nestorio, kiel Patriarkon de Konstantinopolo. Cirilo, jam ne kapablante rezisti, akceptis la proponon en ĝia tuteco. La respondo de Cirilo estas konata kiel "Laetentur coeli" ("Ĝoju la ĉieloj"): per ĝi, Cirilo festis la nove restarigitan pacon en la Eklezio.

En la dua parto, la Patriarko de Aleksandrio transskribis la Simbolon de Unio senditan al li de Johano kaj aprobis la akordigan formulon agnoskantan la "nekonfuzan unuiĝon de du apartaj naturoj en la unu prozopono de Kristo."

Du jarojn poste, Johano vidis agnoskitajn la decidojn, kiujn li subskribis kun la orientaj episkopoj la 26-an de junio en Efezo dum la aparta kunsido de la Koncilio. Ĉi tiu venko pli ol kompensis la rezignon de signifa parto de la antioĥia monaĥa komunumo, kiu akuzis lin pri adoptado de por-nestoriana pozicio.

La atingita kompromiso kaŭzis rezignojn ambaŭflanke kaj ekestis novan misharmonion. Fina paco estis atingita nur en 435 per la ekzilo de Nestorio. Ĉi-foje, Johano devis akcepti la finan kondamnon de Nestorio, kiu ne plu povis loĝi en Antioĥio kaj finis siajn tagojn en la libia dezerto. Johano kaj Cirilo forte subtenis la atingitan delikatan ekvilibron. Ili estis aligitaj de Proklo (390-446), kiu sukcedis Maksimianon kiel Patriarko de Konstantinopolo en 434.Tradukita el la itala Vikipedio.

Johano de Antioĥio mortis en 441 aŭ 442; Cirilo sekvis lin en 444.
Verkaro
Letero al Nestorio
 Ἐπιστολαί (Epistoloj)
 Ἀναφοραί (Raportoj)
 Ὁμιλία, (Homilioj)
 Περὶ τῶν Μεσαλιανιτῶν, (Pri la eŭkitoj)
Contra eos qui una tantum substantia asscrunt adorandum Christum ("Kontraŭ tiuj, kiuj serĉas nur unu substancon por preĝi al Kristo").

 Referencoj 

Kategorio:Naskiĝintoj en 395
Kategorio:Mortintoj en 441
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio
Kategorio:Mortintoj en Romo
Kategorio:Grekaj religiuloj
Kategorio:Grekaj episkopoj
Kategorio:Grekaj patriarkoj
Kategorio:Historio de Romo

Kategorio:Patriarkoj de Antioĥio
Kategorio:Ekumenaj Koncilioj