Timothy Dalton

Timothy Peter Dalton (naskiĝis la 21-an de marto 1946 en Colwyn Bay, Norda Kimrio, Britio) estas brita aktoro.

 Vivo 
Post la lernejaj jaroj li strudis draman arton kaj baldaŭ turneis kun la brita Nacia Junula Teatro (National Youth Theatre). Li ne finis la studon, sed en 1966 eklaboris en la Repertory Theatre de Birmingham kaj samtempe komencis aktori en britaj televidaj filmoj, aparte de la televida korporacio BBC.

En la kineja filmo The Lion en Winter ("La leono dumvintre", 1968) kun la ĉefaj aktoroj Katharine Hepburn kaj Peter O’Toole li havis sian unuan filman rolon, de la reĝo Filipo la 2-a de Francio. Jam tiam la filmproduktisto Albert Broccoli demandis lin ĉu li estonte ŝatus transpreni la rolon de la fikcia agento James Bond de Sean Connery. Timothy Dalton tamen tiutempe preferis aktori en literaturaj filmigoj kaj samtempe sceneje aktoris en dramoj de Vilhelmo Ŝekspiro. Krome li havis roleton en la scienc-fikcia kineja filmo Flash Gordon de 1980.

Internacie Timothy Dalton konatiĝis kiel kvara rolulo de la fikcia agento James Bond en la kinejaj filmoj The Living Daylights (La Vivaj Taglumoj) de 1987, kiu enspezis 191 200 000 usonajn dolarojn, kaj Licence to Kill (Licenco pri mortigo) de 1989, kiu enspezis 156 200 000 dolarojn. Multaj kritikistoj laŭdis, ke lia aktora interpreto de la agento plej proksimiĝis al la romana originalo de la aŭtoro Ian Fleming. La du filmoj signife pli sukcesis kaj pli enspezis ol la du antaŭaj, en kiuj Roger Moore aktoris la heroan agenton.

La filma serio pri la agento James Bond ofte temigis la Malvarman Militon, kaj la "neceso defendi la liberan mondon kontraŭ la diktatoreco de Sovetunio". Tial la disfalo de Sovetunio en la jaroj 1990 kaj 1991 kaŭzis plurjaran paŭzon de la filma serio. Kiam en 1995 produktiĝis kaj publikiĝis sekva filmo el la serio (sub la titolo GoldenEye), Timothy Dalton malakceptis la oferton de la filmprodukta firmao daŭre aktori la agenton.

En la daŭrigo Scarlett de la filma klasikaĵo Gone with the Wind kiel televida serieto en 1994, Timothy Dalton transprenis la rolon de Rhett Butler, kiun antaŭe havis la aktoro Clark Gable. Sekve li aktore aperis en pluraj televidaj serioj kaj teatraj produktaĵoj.

Timothy Dalton nuntempe vivas en Los-Anĝeleso. Li havas filon kune kun la rusia komponistino Oksana Grigorieva.

 Filmaro 
 Kinejaj filmoj 
 The Lion en Winter (1968) en la rolo de reĝo Filipo la 2-a de Francio
 The Voyeur / Giochi particolari (1970) en la rolo de Mark
 Wuthering Heights (1970) en la rolo de Heathcliff
 Cromwell (1970) en la rolo de princo Rupert
 Mary, Queen of Scots (1971) en la rolo de Lord Henry Darnley
 Permission to Kill (1975) en la rolo de Charles Lord
 Sextette (1978) en la rolo de Sir Michael Barrington
 The Man Who Knew Love (1978) en la rolo de Juan de Dios
 Agatha (1979, pri la aŭtorino Agatha Christie) en la rolo de Archibald Christie, edzo de la aŭtorino
 Flash Gordon (1980) en la rolo de princo Barin
 Chanel Solitaire (1981) en la rolo de Boy Capel
 The Doctor and the Devils (1985) en la rolo de Doctor Thomas Rock
 The Living Daylights (1987) en la rolo de James Bond
 Hawks (1988) en la rolo de Bancroft
 Licence to Kill (1989) en la rolo de James Bond
 Brenda Starr (1989) en la rolo de Basil St. John
 The King's Whore (1990) en la rolo de Le Roi Vittorio Amadeo
 The Rocketeer (1991) en la rolo de Neville Sinclair
 Naked en New York (1993) en la rolo de Elliot Price
 Salt Water Moose (1996) en la rolo de Lester Parnell
 The Beautician and the Beast (1997) en la rolo de Boris Pochenko
 The Informant (1997) en la rolo de DCI Rennie
 Made Men (1999) en la rolo de Sheriff Dex Drier
 The Reef (1999) en la rolo de Charles Darrow
 Time Share (2000) en la rolo de Matt Farragher
 American Outlaws (2001) en la rolo de Allan Pinkerton
 Looney Tunes: Back en Action (2003) en la rolo de Damen Drake
 Tales from Earthsea (2006) en la rolo de Sparrowhawk (respektive Ged, voĉo)
 Hot Fuzz (2007) en la rolo de Simon Skinner
 Toy Story 3 (2010) en la rolo de Mr. Pricklepants
 Clean Out (2010) en la rolo de Kupfer

 Televido 
 Sat'day While Sunday (televida serio, 1967) en la rolo de Peter
 The Three Princes (televido, 1968) en la rolo de Ahmed
 Judge Dee: A Place of Great Evil (televido, 1969)
 Play of the Month: Five Finger Exercise (televido, 1970)
 Play of the Month: Candida (televido, 1971)
 Centennial (televida serieto, 1978) en la rolo de Oliver Seccombe
 The Flame Is Love (televido, 1979) en la rolo de Marquis de Guaita
 Charlie's Angels: Fallen Angel (televido, 1979) en la rolo de Damien Roth
 Antony and Cleopatra (televido, 1983) en la rolo de Marko Antonio
 Jane Eyre (televida serieto, 1983) en la rolo de Edward Fairfax Rochester
 Mistral's Daughter (televida serieto, 1984) en la rolo de Perry Kilkullen
 The Master of Ballantrae (televido, 1984) en la rolo de Francis Burke
 Florence Nightingale (televido, 1985) en la rolo de Richard Milnes
 Faerie Tale Theatre: The Emperor's New Clothes (televido, 1985, voĉo)
 Sins (televida serieto, 1986) en la rolo de Edmund Junot
 Tales from the Crypt: Werewolf Concerto (televido, 1992) en la rolo de Lokai
 Framed (televido, 1992) en la rolo de Eddie Myers
 Lie Down with Lions / Red Eagle (televido, 1994) en la rolo de Jack Carver
 Scarlett (televida serieto, 1994) en la rolo de Rhett Butler
 Stories from My Childhood (televido, 1998, voĉo) en la rolo de princo Guidon
 Cleopatra (televida filmo, 1999) en la rolo de Julio Cezaro
 Possessed (televida filmo, 2000) en la rolo de Willam Bowden
 Dunkirk (televida serio, 2004) en la rolo de rakontisto
 Hercules (televida serieto, 2005) en la rolo de Amphitryon (Αμφιτρύων)
 The Sittaford Mystery (televido, 2006) en la rolo de Clive Trevelyan
 Unknown Sender: If You're Seeing This Tape... (televido) (2008) en la rolo de Miles
 Doctor Who (televido, 2009) en la rolo de Time Lord / rakontisto
 Tinker Bell: A Winter Story (2011) en la rolo de Lord Milori

 Eksteraj ligiloj 



Kategorio:Kimraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1946
Kategorio:James Bond