Folia legomo

eta|
eta|
eta|

Foliaj legomoj, ankaŭ nomataj "verdaj legomoj" estas plantaj folioj manĝataj kiel legomoj, foje akompanate de delikataj petioloj kaj burĝonoj. Kvankam ili venas de larĝa vario de plantoj, la plej multaj foliaj legomoj tre similas laŭ nutraj detaloj kaj preparmanieroj por manĝado.

Konatas preskaŭ mil specioj de foliaj legomoj. La plej multaj venas de mallongvivaj herbaj plantoj kiel laktuko aŭ spinaco. Lignaj plantoj kies folioj manĝeblas estas interalie specioj de baobabo, aralio, moringo kaj moruso.

Ankaŭ la folioj de multaj specioj de furaĝo estas home manĝeblaj, sed kutime manĝatas nur okaze de granda malsato. Tiuj plantoj ofte pli facile kreskas kaj disvastiĝas ol tradiciaj foliaj legomoj, sed la ekspluatado de ilia nutra valoro pli malfacilas unuavide pro granda kvanto de plantaj fibroj.

 Nutra valoro 
Foliaj legomoj tipe havas malmultajn kaloriojn, malmultan grason, multe de proteino, multe da plantaj fibroj, da fero kaj kalcio, kaj tre grandajn kvantojn da plantaj ĥemiaĵoj kiel vitamino C, karotenoidoj, luteino, foliata acido kaj vitamino K.

 Preparo 
Plej multaj foliaj legomoj manĝeblas krude, ekzemple en sandviĉoj aŭ salatoj. Ili uzeblas por ĉirkaŭvolvi aliajn manĝeblajn enhavaĵojn kompareble al tortiljo. Same eblas ilin boligi, friti aŭ aŭ kuiri per vaporo. Foliaj legomoj farĉitaj per porkaĵo estas tipaj pladoj en la kuirarto ekzemple de suda Usono. Ankaŭ en la kuirarto de suda kaj sudorienta Azio, foliaj legomoj (precipe vaporkuiritaj) havas tre grandan rolon.

Folia aŭ folilegomo estas:
 petroselo
 folibeto
 spinaco
 blanka brasiko
 ruĝa brasiko
 savoja brasiko
 sabeliko aŭ krispa brasiko
 laktuko
 laktukofolio
 valerianelo
 endivio kaj skarolo
 cikorio
 ĉina brokolo
 eruko
 akvokreso
 ampeloprazo
 cerefolio
 ĉina brasiko
 kardono
 portulako
 mirido
 tetragonio aŭ nov-zelanda spicaco
 kaj multaj aliaj, speciale el tropikaj aŭ subtropikaj landoj

150px|Eruko kreskanta en legombedo|eta|maldekstra

Aliaj legomgupoj estas
 brasika legomo
 florlegomo
 cepa legomo
 fruktlegomo
 tiglegomo
 radiklegomo.

 Eksteraj ligiloj 

 Eintrag bei lebensmittellexikon.de

Kategorio:Folilegomoj