Vyhne

Vyhne, hungare Vihnyepereszény [vihnjeperesEnj], germane Eisenbach [ejzenbah] estas unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom.
eta|dekstra|330ra|Vyhne troviĝas en la plej griza parto

 Bazaj informoj 
 Areo: 18 km²
 Supermara alteco: 344 m
 Koordinatoj: 
 Loĝantaro: 1320
 Poŝtkodo: 966 02
 Aŭtokodo: ZH
 Telefonprefikso: 45

 Situo 
Vyhne situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Banská Štiavnica troviĝas 12, Žiar nad Hronom 17 km-ojn.

 Historio 
Pragermanoj jam antaŭ Kristo minadis tie feron. En la 13-a jarcento germanaj ministoj alvenis, kiuj nomumis la lokon "Eisenbach". Tiutempe ankaŭ la termobanejo funkciis.

Vyhne menciiĝis unuafoje en 1326 en formoj "Vyhine, Vyhinie". Tiam servistoj de fortikaĵo de Léva fondis la vilaĝon. Baldaŭe oni minadis oron, arĝenton kaj feron. En la banejo havanta -an akvon kun fero banadis Francisko Rákóczi la 2-a. En 1747 incendio okazis. En la 18-a jarcento la ministoj fondis tie kuracbanejan centron. En 1828 vivis tie 934 homoj en 133 domoj. En 1819 ferofabriko, iom poste bierofarejo ekfunkciis.

Pereszény germane Besserung menciiĝis unuafoje en 1519 en formo „Perezen”. En 1828 vivis tie 548 homoj en 80 domoj.

Vihnye, Vihnyefürdő (=Vihnyebanejo) kaj Peszerény unuiĝis en 1891, kies loknomo estis Vihnye. En 1910 vivis en Vihnyepereszény 1623 homoj, (1411 slovakoj, 180 hungaroj, 26 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1940-1944 deportejo por judoj funkciis tie, ĝis la partizanoj detruis ĝin. En 2001 loĝis en Vyhne 1391 homoj (1366 slovakoj, 9 ciganoj, po 6 ĉeĥoj kaj hungaroj). En la vilaĝo bierofabriko nomata Steiger funkcias.

 Vidindaĵoj 
 romkatolika baroka preĝejo de 1776
 baroka kaj klasikisma paroĥo el la 18-a jarcento
 bierfarejo de 1895
 ferogisejo de 1835

 Famuloj 
En la iama Vihnye hungara kuracisto István Boleman levis al alta nivelo la bankulturon.

 Eksteraj ligiloj 
 Vyhne sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Žiar nad Hronom