3-a jarmilo a.K.

La 3-a jarmilo antaŭ Kristo aŭ antaŭ nia erao formale komenciĝis la 1-an de januaro 3000 kaj finiĝis la 31-an de decembro de la jaro 2001 antaŭ nia erao. Ĝi ampleksas la 30-an ĝis 21-an jarcentojn antaŭ nia erao (internajn ligilojn vidu en la navigilo supre).

En Mezeŭropo ĉirkaŭ 2200 a.K. komencis la bronzepoko (ĝis 800 a.K.).

 Epokoj 
 Mezeŭropo: fina ŝtonepoko kun la arkeologiaj kulturoj de ŝnurceramiko, kulturo de sonorilformaj pokaloj, kulturo de Schönfeld
 2800-2200 a.K.: kulturo de Cikladoj
 Fino de la Liangzhu-kulturo en Ĉinio (komenco ĉirkaŭ 3300 a.K.), sekvis la Longshan-kulturo (ĉ. 3000–2000 a.K.)
 ĉirkaŭ 2070 a.K.: komenco de la dinastio Xia en Ĉinio (fino ĉirkaŭ 1600 a.K.)
 ĉirkaŭ 2640–2160 a.K.: malnova imperio en Egiptio (3.–6. dinastio)
 ĉirkaŭ 2040 a.K.: komenco de la meza imperio de Egiptio per imperia unuigo de Mentuhotep la 1-a
 2900-2330 a.K.: frusumeraj dinastioj
 ĉirkaŭ 2400 a.K.: dinastio de Avan en reĝlando Elamo
 2800-1800 a.K.: Induso-civilizacio

 Eventoj 
 Fondado de la urbo Caral en Peruo kiel plej antikva urbo de Ameriko (27-a jarcento a.K.).
 Starigo de la 40 m alta Silbury Hill en Wiltshire, Anglio, la plej alta monteto starigita antaŭ la industriepoko en Eŭropo (26-a jarcento a.K.).
 Fino de la Dawenkou-kulturo en nordorienta Ĉinio.
 Reĝlando Elamo en Irako.
 Dinastio de Lagaŝ en Sumero.
 Florepoko de Ur en Mezopotamio (2474–2398 a.K.).
 Unua dinastio de Babilono, ricevis pli grandan gravecon tamen nur en 2000 a.K..
 3-a dinastio (ĉ. 2640–2575 a.K.) kaj 4-a dinastio (ĉ. 2575–2465 a.K.) en Egiptio, komenco de la malnova imperio (3-a ĝis 6-a dinastioj), piramidepoko.
 2500 a.K.: unua setlado de Gronlando.
 Meze de la jarmilo pramalajoj loĝatigis, venintaj el la sudĉina regiono, la malajan duoninsulon kaj Borneon (nunaj posteuloj estas i.a. la Dajakoj kaj Mokenoj).
 Fondado de la urbo Mari (Sirio) (24-a jarcento a.K.).
 Hindogermanoj loĝatigis Grekion (23-a jarcento a.K.).
 Konkostaka kulturo de la Ajnuoj en Japanio.
 Kulturo de sonorilformaj pokaloj en Hispanio.
 Unuaj ŝipvojaĝoj de egiptoj.
 Laŭ kalkuloj de la irlanda teologo James Ussher en 2501 a.K. okazis la tutmonda diluvo.

 Gravaj personoj 
 Ur-nina, legenda reĝo de Lagaŝ (29-a jarcento a.K.)
 Gilgameŝ estis reĝo de Uruk
 Meskalamdug estis ĉirkaŭ 2600 a.K. reĝo de Ur
 Urukagina estis ĉirkaŭ 2350 a.K. reĝo de Lagaŝ, elstara reformisto, kreis la unuajn leĝotabulojn. (24-a jarcento a.K.)
 Lugalzagisi, reĝo de Uruk kaj Umma. Konkeris Lagaŝ (2371–2347 a.K.)
 Sargon de Akado, fondinto de la imperioj de Akado kaj Sumero (2371–2316 a.K.)
 Ur-Nammu, fondinto de la 3-a dinastio de Ur (2112–2095 a.K.)
 Supozata vivtempo de Budho Dipamkara
 Gudea de Lagaŝ, plej grava reganto de la 2-a dinastio de Lagaŝ en Sumero
 Faraono Ĝoser, (ŝtupopiramido de Sakkara), unuafoja formado de reĝotombo kiel piramido fare de konstruestro Imhotep
 Faraono Ĥufu
 Faraono Raĥef, Ĥefren
 Faraono Mikerino
 Faraono Mentuhotep la 2-a (2061-2010 a.K., datigo malcerta, eble li nur regis en la 2-a jarmilo), fondinto de la meza imperio, nova faraona rezidejo en Tebo kun ĉeftemplo en Karnak

 Inventaĵoj kaj eltrovaĵoj 
 Metrologiaj tabeloj kaj kalkultabeloj en Mezopotamio
 Hejmigado de ĉevalo
 Konstruado de la granda piramido de Gizo (26-a jarcento a.K.)
 Konstruado de la sfinkso far faraono Ĥefren
 Unuaj Ziguratoj en Sumero
 En Ĉinio ĉirkaŭ 2800 a.K. la Dawenkou-kulturo evoluis skribsimbolojn sur keramikaĵoj.
 Veninte el Ĉinio la akvuma kultivado de rizo disvastiĝis en Sud-Orienta Azio