Leo Slezak

Leo Slezak (n. 18-an de aŭgusto 1873 en Mährisch-Schönberg, Aŭstrio-Hungario; m. 1-an de junio 1946 en Rottach-Egern, Bavario) estis populara kantisto (tenoro) kaj aktoro.

 Vivo 
Leo Slezak naskiĝis kiel infano de muelisto en Mährisch-Schönberg. Lian infanaĝon stampis materia mizero; kiel pli malbona kaj discipline „malfacila“ lernanto li devis antaŭtempe fini la lernadon en la reallernejo. Mallonge poste li elprovis dum mallonga tempo lernoservon kiel ĝardenisto en Gmunden ĉe Traun-lago (Aŭstrio), kaj finfine li lernis dum tri jaroj kiel maŝinmuntisto en Brünn. Dum tiu ĉi tempo kreskis lia fervoro por teatro, precipe por komikaj roloj. Post esti ĥorkantisto de la urboteatro li fariĝis statisto. Unu vesperon li „blekis la ĥorpartiojn, kiujn li rememoris“ dum prezentado de „Bajazzo“, per tio atentiĝis pri li baritono Adolf Robinson, kiu sindoneme akceptis lin kiel lernanto kaj edukis lin. Ĉar kantado nur malmulte harmoniis kun la profesio de maŝinmuntisto, li iris al armeo kaj poste trabatis sian vojon per okazaj laboroj kiel advokatskribisto kaj reprezentanto por "Powidl".

En 1896 li debutis en Brno kiel Lohengrin, En 1898 li iris al la Reĝa Kortegopero en Berlino, tamen li ne estis dungita, pro kio li jam post jaro ŝanĝis al la teatro en Vroclavo. Tie li konatiĝis kun sia posta edzino, aktorino "Elisabeth Wertheim" (n. 25-an de aprilo 1874; m. 27-an de majo 1944). Sekvis gastprezentadoj en Londono kaj Vieno, kie li estis entuziasme akceptata. Ekde septembro 1901 li estis daŭra esemblano de la Viena Ŝtatopero (1926 honora membro) kaj komencis sia grandioza kariero. En 1907 li studis en Parizo ĉe la mondfama tenoro Jean de Reszke por doni al si la lasta poluron por mondkariero. En 1909 li ricevis trijaran kontrakton ĉe la Metropola Operejo en Novjorko kaj estis fervore akceptata kiel kantisto de Wagner kaj Verdi. Kiam dum gastprezentado en Rusio eksplodis la unua mondmilito, li devis fuĝi, kaj la Vienanoj denove akceptis lin malfermabrake. Ne nur sur la operscenejo, ankaŭ lidkantisto li tutmonde sukcesis. Aprilon 1934 li lastan fojon sursceniĝis kiel Othello ĉe la Viena Ŝtatopero.

La voĉo de Slezak estis heroa tenoro, „mamutotenoro de antaŭdiuva grando“, kiel skribis samtempa kritikisto. Lia pianissimo estis legenda, eĉ sur la teknike mankohavaj surdiskigoj de lia tempo lia voĉo fascinas interalie per surpriza tekstokomprenebleco. Pro sia alteco de 195 cm kaj pezo de ĉ. 150 kg li ankaŭ vide estis okulfrapa aperaĵo.

Multaj anekdotoj, kies vereco tamen ne ĉiam estas sendubaj, rakontas pri la ega humuro de Slezak, kiu lin ne forlasis ankaŭ sur la scenejo: Kiam ekz. en „Lohengrin“ scenejoteknikisto tro frue ekmovis la cignon, antaŭ ol la tenoro surgrimpis, li demandus la perpleksan publikon: „Pardonu, kiam ekiĝos la venonta cigno?“

En 1932 li komencis sian duan karieron kiel stelulo en germanaj filmoj, en kiuj li plejparte plenumis komikajn rolojn kaj ankaŭ preskaŭ ĉiam kantis. La pli konataj titoloj estas „La Paloma“ (1934), „Gasparone“ (1937) kaj „Es war eine rauschende Ballnacht“ (1939).

Leo Slezak ĉefe vivis en Vieno, ekde majo de 1938 en Berlino, en feriaj tempoj ekde 1911 en malnova kampdomo en Rottach-Egern, kie li ankaŭ estis amikiĝinta kun Georg Hirth kaj la verkistoj Ludwig Thoma kaj Ludwig Ganghofer. En Vieno li estis membro de framasona loĝio. Siajn lastajn vivojarojn li pasigis en Rottach-Egern, kie li ankaŭ kuŝas sur la tiea tombejo apud sia edzino Elisabeth.

Liaj gefiloj Walter kaj Margarethe Slezak (n. 9-an de januaro 1901 en Bratislavo, germane Pressburg; m. 30-an de aŭgusto 1953) ankaŭ decidiĝis por sceneja kariero, Walter Slezak fariĝis konata filmaktoro en Usono.

Kiel verkisto Leo Slezak publikigis kvar librojn, en kiuj li priskribas sian viglan vivon laŭ humura maniero:

 1922: Meine sämtlichen Werke, Berlin. Rowohlt
 1927: Der Wortbruch, Berlin. Rowohlt
 1940: Rückfall, Berlin. Rowohlt
 1948: Mein Lebensmärchen, München. Piper

 Filmoj 
 1932: Der Frauendiplomat
 1932: Skandal in der Parkstraße
 1932: Ein toller Einfall
 1932: Moderne Mitgift
 1932: Die Galavorstellung der Fratinellis / Spione im Savoy-Hotel
 1932: Die Herren vom Maxim
 1933: Ich und die Kaiserin
 1933: Unser Kaiser / Mein Liebster ist ein Jägersmann
 1933: Großfürstin Alexandra
 1934: Freut Euch des Lebens
 1934: Musik im Blut
 1934: La Paloma
 1934: G'schichten aus dem Wienerwald
 1934: Ihr größter Erfolg
 1934: Der Herr ohne Wohnung
 1934: Die Fahrt in die Jugend
 1935: Die blonde Carmen
 1935: Tanzmusik
 1935: Die ganze Welt dreht sich um Liebe
 1935: Die Pompadour
 1935: Zirkus Saran / Knox und die lustigen Vagabunden
 1935: Sylvia und ihr Chauffeur / Ein Walzer um den Stephansturm
 1935: Eine Nacht an der Donau 1935: Herbstmanöver
 1935: Unsterbliche Melodien
 1935: Die lustigen Weiber
 1935: Der König lächelt – Paris lacht
 1936: Rendezvous in Wien
 1936: Konfetti
 1936: Das Frauenparadies
 1936: Liebe im Dreivierteltakt / Der letzte Wiener Fiaker
 1937: Die glücklichste Ehe der Welt / Die glücklichste Ehe von Wien
 1937: Husaren, heraus!
 1937: Gasparone
 1938: Der Mann, der nicht nein sagen kann
 1938: Heimat (kun Zarah Leander kaj Heinrich George)
 1938: Die 4 Gesellen
 1939: Frau am Steuer
 1939: Es war eine rauschende Ballnacht (kun Zarah Leander)
 1940: Golowin geht durch die Stadt
 1940: Der Herr im Haus
 1940: Rosen in Tirol (kun Johannes Heesters)
 1940: Operette
 1941: Alles für Gloria
 1943: Münchhausen (kun Hans Albers)
 1943: Geliebter Schatz

 Sonekzemploj 
 „Magische Töne“ (en Die Königin von Saba / Goldmark / kun piana akompano 1905)
 „Magische Töne“ (en Die Königin von Saba / Goldmark / kun orkestra akompano 1909)

 Eksteraj ligiloj 

 Leo Slezak en la retejo www.cyranos.ch
 fotoj pri Leo Slezak
 "Allerlei. Österreich. Leo Slezaks Tochter(…)" gazeto "Badener Zeitung", la 2-an de februaro 1927, p. 5

Kategorio:Aŭstraj kantistoj
Kategorio:Ĉeĥaj kantistoj
Kategorio:Tenoroj