Salivo

Salivo estas biologia likvaĵo, sekreciata de la salivaj glandoj en la buŝo de homo kaj aliaj bestoj.

 Fiziologia rolo 
Salivo utilas por malseki la buŝajn mukozojn, tio, kio helpas la voĉadon. Ĝi estas ankaŭ la unua digesta suko, kiu estas nepra al la digesto de amelo, dank'al la amelazo kiuj ĝi entenas. Ĝi estas antisepso kaj protektas la ezofagon.

 Salivado 
la salivado estas denaska reflekso, stimulata de la buŝa kontakto kun nutraĵoj aŭ de ties odoro, vido aŭ eĉ imago. La eksperimento de Ivan Pavlov montris ke salivado povas esti estigita de kondiĉa reflekso.

La homa sekrecio de salivo varias inter po 500 ĝis 1200 ml por tago. Ĉirkaŭ duono de la kvanto da salivo estas sekreciata dum la manĝoj, la cetera utilas malsekigi la mukozojn kaj malhelpi la infektojn (inter aliaj, la kariojn).

 Fizikaj ecoj 
Salivo konsistigas el 99% da akvo. Ĝi estas malpli da jonoj ol la sangoplasmo (estas tiel nomata hipotona solvo), escepte koncern'al la jono kalio (K+), kiu estas de 5 ĝis 10 foje pli koncentrata en salivo ol en la plasmo. La kemia konsistaĵo de la salivo varias, laŭ ke ĝia sekrecio estas stimulata aŭ ne.

 Jono Ne stimulata (mEk/L)   Stimulata (mEk/L)   Sangolasmo (mEk/L)   Na+ 2,7 54,8 143,3 K+ 46,3 18,7 4,1 Cl- 31,5 35,9 100,9 HCO3-  0,6 29,7 27,5

La viskozeco de la salivo varias de 1,5 al 13 centipoise 1 Paskalo.sekundo = 10 poise, do, 1000 centipoise = 1 Pa.s. La viskozeco de akvo estas 1 centipoise.

La pH varias inter -0,5 kaj -2,5.

La pH kaj la viskozeco de la salivo varias laŭ la saliva glando, kiu sekrecias ĝin. La salivo secreciata per stimulo havas pli grandan pH.

 Organikaj komponaĵoj 
La salivo entenas ĉefe Ureon, Albuminon, Glukozon, Amelazon kaj aliaj enzimojn, Lisozimon (kiu agas kiel natura antibiotiko).

Ĝi entenas ankaŭ hormonojn, proteinojn kaj RNA-molekulojn, kiuj povas utili por la diagnozo de malsanoj.

 Vidu ankaŭ 

 Bavo (biologio)
 Ĉasveneno
 Muko

 Referencoj kaj notoj 


Kategorio:Buŝo
Kategorio:Korpaj likvaĵoj
Kategorio:Ekzokrinaj glandoj
Kategorio:Digesta sistemo