Tekaŝo

Tekaŝo aŭ Tekax estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Tekax. La komunumo apartenas al la regiono 9 "Sur". La regiono "Sur" limas al la meksika, federacia subŝtato Campeche (okcidente) kaj al Quintana Roo (oriente). Krome norde ĝi limas al la regiono 8 "Sur Poniente" kaj al la regiono 5 "Centro Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31079.
maldekstra|eta|300ra|La situo de la regiono 9 en Yucatán

 Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 37454 loĝantojn. El tiuj estis 18513 viroj kaj 18941 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2748,40 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 37 metroj super la marnivelo.

 Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 75,4 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas . Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

 Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 21619 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 17099 scipovis legi kaj skribi kaj 4505 personoj estis analfabetoj. Do 20,84% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 34802 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 21933 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 63% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

 Politiko 
La aktuala komunuma prezidanto estas José Teodoro Alonzo Avila (2007 - 2010). Jen sekvas listo de la antaŭaj komunumaj prezidantoj ekde 1941:
 C.Tranquilino Marin 1941-1942
 C.Ramon Montore P. 1943-1944
 C.Pedro Romero Solis 1945-1946
 C.Avelino Ceballos Cetina 1947-1949
 C.Joaquin Buenfil G. 1950-1952
 C.Hernando Castillo 1953-1955
 C.José Carrillo Alonso 1956-1958
 C.Felipe Buenfil Palma 1959-1961
 C.Eustaquio Blanco Pasos 1959-1961
 C.Rafael Romero Vázquez 1962-1964
 C.Eduardo Buenfil Segovia 1965-1967
 C.Arturo Escalante Galera 1968-1970
 C.Rodolfo Avila M. 1971-1973
 C.Juan Buenfil Góngora 1974-1975
 C.René Avila Torres 1976-1978
 C.Fernando Romero Ayuso 1979-1981
 C.Rafael Romero Vázquez 1982-1984
 C.Gilberto Puerto Vázquez 1982-1984
 C.Florentino Cabañas 1982-1984
 C.José Torres Romero 1985-1987
 C.Juan Buenfil Góngora 1988-1990
 C.Felipe Romero Ayuso 1991-1993
 C.Fernando Catzin Perez 1994-1995
 C.Aristeo de Jesus Catzin Caceres 1995-1998
 C.Nanci Aracelly Martinez Montalvo 1998-2001
 C. Fernando Romero Ayuso 2001-2004
 C. Pedro Acosta Marín 2004-2007

 Eksteraj ligiloj 
 Tekax  en Enciclopedia de los Municipios de México ()
 Tekax  en ''Nuestros municipios” (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) ()

Kategorio:Komunumoj de Yucatán