Distrikto Baden (Svislando)

La distrikto Baden estas administra unuo de Kantono Argovio. Ĝi havis 125691 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Baden.

 Geografio 
La distrikto Baden situas en la suba parto de la valo de la rivero Limato kaj apartenas hodiaŭ al la aglomeraĵo de la urbo Zuriko, kun kiu ĝi estas ligita ek de 1847 per la unua svisa fervojlinio, la tiel nomita Hispanpan-Fervojo. La distrikto estas tranĉita geografie per ĉeno de la Ĵurasa montaro, kiun pasas sude de Baden tra profunda ravino la rivero Limato inter la Lägern en oriento kaj Hundsbuck en okcidento.

 Historio 
Historie la distrikto Baden evoluis el la mezepoka Grafejo Baden, kiu estis en la jaro 1798 integrita al la helveta Kantono Baden. En la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj kunigita kun la helvetaj kantonoj Argovio kaj Frick-Valo al la aktuala Kantono Argovio. El la antaŭa Grafejo Baden fariĝis la distrikto Baden de Kantono Argovio.

 Trafiko 
Tra Baden pasas la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Olten al Berno, respektive de Zuriko tra Frick al Bazelo, kies unua etapo inter Zuriko kaj Baden, kiu estis malfermita en 1847 estis la unua fervojlinio en Svislando.

Tra la distrikto pasas ankaŭ la naciaj aŭtoŝoseoj A1 de Berno al Zuriko kaj A3 de Bazelo al Zuriko, kiuj en Baden antaŭ la Baregg-Tunelo kuniĝas ĝis Zuriko.

 Monaĥejo Fahr 
Al la distrikto Baden apartenas ankaŭ la Priorejo Fahr, kiu ĝis 2007 ne apartenis al iu-ajn politika komunumo kaj estas eksklavo de Kantono Argovio en la zurika Limatvalo. Ek de 2008 la monaĥejo apartenas al la tereno de la argovia komunumo Würenlos. Jam en la jaro 1889 la komunumo Würenlos unuan fojon provis enteritoriigi al si la monaĥejan bienon kun areo de 0,0148 km².

 Komunumoj de la distrikto Baden 
La distrikto Baden konsistas el 26 komunumoj, la plej granda el inter ili estas Vetingo. Jen la listo laŭ stato de 2009:

 Blazono Nomo Loĝantoj(2007-12-31) Areoen km² Komunumkodo 35ra|Baden  Baden  17'098  13.17 4021 35ra|Bellikon  Bellikon  1473  4.94 4022 35ra|Bergdietikon  Bergdietikon  2228  5.94 4023 35ra|Birmenstorf  Birmenstorf  2434  7.80 4024 35ra|Ehrendingen  Ehrendingen  3884  7.31 4049 35ra|Ennetbaden  Ennetbaden  2938  2.11 4026 35ra|Fislisbach  Fislisbach  4966  5.05 4027 35ra|Freienwil  Freienwil  863  3.99 4028 35ra|Gebenstorf  Gebenstorf  4474  5.64 4029 35ra|Killwangen  Killwangen  1792  2.43 4030 35ra|Künten  Künten  1586  4.89 4031 35ra|Mägenwil  Mägenwil  1820  3.48 4032 35ra|Mellingen  Mellingen  4508  4.86 4033 35ra|Neuenhof  Neuenhof  7989  5.37 4034 35ra|Niederrohrdorf  Niederrohrdorf  3035  3.33 4035 35ra|Oberrohrdorf  Oberrohrdorf  3617  4.30 4037 35ra|Obersiggenthal  Obersiggenthal  8078  8.36 4038 35ra|Remetschwil  Remetschwil  1942  3.88 4039 35ra|Spreitenbach  Spreitenbach  10'328  8.60 4040 35ra|Stetten  Stetten  1522  4.41 4041 35ra|Turgi  Turgi  2830  1.55 4042 35ra|Untersiggenthal  Untersiggenthal  6393  8.28 4044 35ra|Vetingo  Vetingo  19'454  10.59 4045 35ra|Wohlenschwil  Wohlenschwil  1346  4.39 4046 35ra|Würenlingen  Würenlingen  3838  9.37 4047 35ra|Würenlos  Würenlos  5255  9.03 4048 Totale (26)  125'691  153.07 1902

 Eksteraj ligiloj 
 Retpaĝo de la Distrikta oficejo Baden 
 La grafejo Baden en la Historia Leksikono de Svislando