Izotopoj de nitrogeno

Nitrogeno (N) havas du stabilajn izotopojn 14N kaj 15N, kiuj ambaŭ okazas en naturo.

La norma atompezo estas 14,0067(2) u.

Multaj radioaktivaj izotopoj de nitrogeno estas konataj.

 nitrogeno-13 

nitrogeno-13 (13N) estas radioaktiva izotopo de nitrogeno.

 nitrogeno-14 
nitrogeno-14 (14N) estas stabila, ne-radioaktiva izotopo de nitrogeno. Ĉiu atomkerno de la izotopo enhavas 7 protonojn kaj 7 neŭtronojn.

Nitrogeno-14 estas proksimume 99% da la tuta nature ekzistanta nitrogeno. Ĝi estas la fonto de nature-ekzistanta karbono-14, kiu estas kreata kiam kosma radiado interagas kun nitrogeno-14 en la supra parto de atmosfero. Kiam karbono-14 disfalas, ĝi konvertiĝas reen enen de nitrogeno-14. Simile al preskaŭ ĉiuj elementoj pli pezaj ol heliumo, la originala fonto de nitrogeno-14 en la universo estas la stela atomkernosintezo. Ĝi estas produktata kiel parto de la CNO-ciklo de stelaj atomkernaj reakcioj. Neparaj kvantoj de protonoj kaj neŭtronoj (po 7 de ĉiu) donas po 1/2 de spino, donante la entutan atomkernan magnetan spinon 1.

 nitrogeno-15 
Nitrogeno-15 (15N) estas stabila, ne-radioaktiva izotopo de nitrogeno. Ĉiu atomkerno de la izotopo enhavas 7 protonojn kaj 8 neŭtronojn.

Nitrogeno-15 estas uzata en agrikulturaj kaj medicinaj esploroj. Nitrogeno-15 estas ofte uzata en nuklea magneta resonanca spektroesploro (NMR), ĉar malsimile al la pli abunda nitrogeno-14, ĝi havas atomkernan spinon 1/2, kio plisimpligas observadon de ĝi per NMR. Proteinoj povas esti izotope markita per kreskigo de ili en medio enhavanta nur nitrogenon-15.

Nitrogeno-15 estas produkto de beto-disfalo de oksigeno-15. Tiel ĝi aperas en steloj.

 Tabelo 
 Izotopo Z(p) N(n) Izotopa maso (u) Duoniĝotempo Atomkerna  spino Molea frakcio  de la izotopo Limigoj de natura  variado  de la molea frakcio Ekscita energio  de la izomero 10N 7 3 10,04165(43) 200(140)×10−24 s [2,3(16) MeV] (2-) 11N 7 4 11,02609(5) 590(210)×10−24 s [1,58(+75-52) MeV] 1/2+ 11mN 740(60) keV 6,90(80)×10−22 s 1/2- 12N 7 5 12,0186132(11) 11,000(16) ms 1+ 13N 7 6 13,00573861(29) 9,965(4) min 1/2- 14N 7 7 14,0030740048(6) Stabila 1+ 0,99636(20) 0,99579-0,99654 15N 7 8 15,0001088982(7) Stabila 1/2- 0,00364(20) 0,00346-0,00421 16N 7 9 16,0061017(28) 7,13(2) s 2- 17N 7 10 17,008450(16) 4,173(4) s 1/2- 18N 7 11 18,014079(20) 622(9) ms 1- 19N 7 12 19,017029(18) 271(8) ms (1/2)- 20N 7 13 20,02337(6) 130(7) ms 21N 7 14 21,02711(10) 87(6) ms 1/2-# 22N 7 15 22,03439(21) 13,9(14) ms 23N 7 16 23,04122(32)# 14,5(24) ms [14,1(+12-15) ms] 1/2-# 24N 7 17 24,05104(43)# <52 ns 25N 7 18 25,06066(54)# <260 ns 1/2-#

 Notoj 
 Mallongigoj de duoniĝotempo estas: min=minuto, s=sekundo, ms=milisekundo, µs=mikrosekundo, ns=nanosekundo.
 La precizeco de la izotopaj abundecoj kaj atompezo estas limigita per variadoj. La donitaj limigoj devus esti aplikeblaj al ĉiu normala surtera materialo.
 Valoroj markitaj per # estas ne pure derivitaj de eksperimentaj datumoj, sed almenaŭ parte de sistemaj tendencoj. Spinoj kun malfortaj asignaj argumentoj estas enmetitaj en krampojn.
 Necertecoj estas donitaj en konciza formo en krampoj post la respektivaj lastaj ciferoj. Necertecaj valoroj signifas unu norman diferencon, escepte de izotopa komponaĵo kaj norma atompezo de IUPAC kiuj uzas elvolvitajn necertecojn.

 Referencoj 
 Izotopaj masoj de Ame2003 pritakso de atomaj masoj  de G. Audi, A.H. Wapstra, C. Thibault kaj O. Bersillon en Atomkerna Fiziko A729 (2003).
 Izotopaj komponaĵoj kaj normaj atomaj masoj de Atompezoj de la eroj. Recenzo 2000 (Teknika raporto de IUPAC). Pure Appl. Chem. volumo 75, no. 6, pp. 683-800, (2003) kaj Atomaj pezoj peviziitaj (2005) .
 Audi, Bersillon, Blachot, Wapstra. La Nubase2003 pritakso de atomkernaj kaj disfalaj propraĵoj , Nuc. Phys. 729, pp. 3-128 (2003).
 Nacia Atomkerna Datuma Centro, Brookhaven Nacia Laboratorio. Informo ekstraktita de la NuDat 2.1 datumbazo (ekstraktita en septembro de 2005).

Kategorio:Izotopoj