Filipina peso

La filipina peso () estas la valuto de Filipinoj. La hispana vorto peso havas la signifon "pezo". La peso estas subdividata en 100 centavojn aŭ cendojn (/). La ISO-kodo estas PHP. La oficiala valuta simbolo estas , litero P kun du horizontalaj strekoj.

 Historio 
 Ŝanĝokurza evoluo 
En la 1950-aj jaroj la peso je ŝanĝokurzo de ĉirkaŭ 2 pesoj po usona dolaro dum pli ol 10 jaroj estis fikse ligita al la usona valuto. Pro malsamaj kvotoj de inflacio kaj ekonomia kresko en Usono kaj la Filipinoj, la filipina valuto tamen ankoraŭ dum la epoko de la Bretton-Woods-sistemo plurfoje perdis valoron kompare al la usona, tiel ke la kurzo en 1970 estis 3,9 pesoj po usona dolaro.

Fine de la Bretton-Woods-sistemo de fiksaj valutokurzoj, en 1970 la ŝanĝokurza ligo de la peso al la usona dolaro nove konceptiĝis: anstataŭ unusola, enkondukiĝis multaj ŝanĝokurzoj por varoj transportataj al kaj el la lando, kaj por eksterlandaj ŝuldoj. Tiel ekzemple komence 80 procentaĵoj de la enspezoj de filipinaj entreprenoj pro vendoj eksterlande devis esti ŝanĝata en la filipina centra banko je la oficiala kurzo de 3,9 PHP po USD kaj la restaj 20 procentaĵoj rajtis esti libere ŝanĝataj je merkata kurzo. La sistemo de multaj kurzoj en pluraj variaĵoj ekzistis ĝis inkluzive la jaro 1984, sed tiam sekve de la forta financa krizo de 1983 kolapsis. Ĝis tiam la peso sur la financa merkato multajn pliajn fojojn perdis valoron kaj en 1983 unuafoje pasis la limon de 10 PHP po USD.

Kiam meze de la 1980-aj jaroj la najbaraj aziaj kaj pacifikaj ŝtatoj eniris fazon de forta ekonomia kresko, ankaŭ la filipinaj ŝtatestroj ekkonis la problemojn de ne merkate kreitaj valutaj kurzoj kaj transiris al sistemo de flekseblaj kurzoj. La centra banko ekde tiam laŭ propraj informoj nur intervenas por teni la kadron de nacia ekonomio kaj por atingi politikajn celojn. En 1998 la ŝtataj influoj al la libera kreo de valuta kurzo plue reduktiĝis.

Ĝis la mezo de la 1990-aj jaroj la filipina peso plue kontinue perdis valoron kaj en 1997 la rilato estis iom malpli ol 30 pesoj po usona dolaro. Kadre de la azia ekonomia krizo kaj la malfacila tutmonda ekonomia situacio komence de la 2000-aj jaroj la filipina valuto ekde tiam perdis proksimume duonon de sia valoro kaj en 2004 la rilato estis ĉirkaŭ 56 pesoj po usona dolaro. Atendeblas plua malplivalorigo kompare al la usona valuto kaj tiuj de aliaj industrie fortaj landoj.

 Monbiletoj kaj moneroj 
eta|<center>speciala 25-pesa arĝenta monero

 Monbiletoj 
 1000 pesoj
 500 pesoj
 200 pesoj
 100 pesoj
 50 pesoj
 20 pesoj
 10 pesoj¹
 5 pesoj¹

 Moneroj 
 10 pesoj
 5 pesoj
 2 pesoj²
 1 peso
 50 centavoj²
 25 centavoj
 10 centavoj
 5 centavoj
 1 centavo

¹ ne plu produktiĝas, sed daŭre estas oficiala pagilo
² ne plu produktiĝas kaj ne plu estas oficiala pagilo

 Eksteraj ligiloj 

 retejo de la Filipina Centra Banko (angle)
 klarigoj pri sekurecaj karakterizaĵoj kaj motivoj de la monbiletoj kaj moneroj (angle, 2,2 megabajtojn granda pdf-dosiero)

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de la Filipinoj
Kategorio:Historio de la Filipinoj