Akordsimbolo

Akordsimbolojn oni uzas en notacio por karakterizi akordojn.

La nuntempe plejofte uzataj simboloj devenas el la ĵazo kaj la populara muziko. Oni evoluigis kaj uzis ilin por helpi la soloiston ĉe la improvizado pri certa akordserio.

 Sistema superrigardo 

Unu el la plej uzataj notadosistemoj fiksas jenaj skribmanierojn:

{| class="prettytable" 
| bgcolor=#BBBBFF colspan=2 | Alteraciiloj
|-----
| align=center | [tonlitero]♯
| akordo sur tono duontonon pli alta (Ekz.: G♯ = G♯)
|-----
| align=center | [tonlitero]♭
| akordo sur tono duontonon pli malalta (Ekz.: G♭ = G♭)
|-----
| bgcolor=#BBBBFF colspan=2 | Trisonoj
|-----
| align=center | C, D♯, G♭, B, B♭ || maĵora trisono sur C, D♯, G♭, B, B♭ ktp.
|-----
| align=center | Cm, E♭m, aŭ ankaŭ F♯–, A♭– || minora trisono sur C, E♭, F♯, A♭ ktp.
|-----
| align=center | Cdim, E♭ dim aŭ Cm−5 || diminuita trisono sur C, E♭ ktp. (du malgrandaj tercioj, kadrointervalo diminuita kvinto)
|-----
| align=center | C+ aŭ ankaŭ E♭+, ankaŭ aug ekz. Caug || aŭgmentita trisono sur C, E♭ ktp. (du grandaj tercioj; kadrointervalo aŭgmentita kvinto)
|-----
| bgcolor=#BBBBFF colspan=2 | Kvar- kaj plursonoj
|-----
| bgcolor=#EEEEFF colspan=2 | kun maĵora tercio
|-----
| align=center | A6, C♯6 || trisono kun aldonita seksto sur A, C♯ ktp.
|-----
| align=center | E6/9, D♭ 6/9 || trisono kun aldonita seksto kaj naŭno sur E, 'D♭ ktp.
|-----
| align=center | Dmaj7 aŭ DΔ aŭ Dj7 || kvarsono kun granda septimo sur D|-----
| align=center | C7 || kvarsono kun malgranda septimo sur C (dominanto-septimakordo)
|-----
| align=center | F9, B♭9 (ankaŭ F7/9 ktp.) || dominanto-septimakordo kun naŭno (dominanto-septimnaŭno-akordo)
|-----
| align=center | B13 (ankaŭ B7/9/13) || dominanto-septimakordo kun naŭno kaj tredecimo
|-----
| align=center | B♭9♭13 (ankaŭ B7/♭9/♭13) ofte ankaŭ nekompleta Bb9 || dominanto-septimakordo kun malgranda naŭno kaj malgranda tredecimo de dominato el minora kadenco. Ĝi uzas la harmonian minorgamon kaj ne havas aŭgmentitan naŭnon (♯9). Ĝi estas plejparte ne detale notita, foje nur per ♭9, kaj pro tio malĝuste intermiksita kun la alteraciita akordo.
|-----
| align=center | Gadd9 || trisono kun aldonita naŭno, (add signifas, ke la tono estas aldonata sen la sub tiu situantaj opciotonoj; ekz.: F♯add9 ne enhavas septimon, sed nur la naŭnon kiel opciotonon)
|-----
| align=center | D7 add13(malpli ofte ankaŭ D7/6) || dominanto-septimakordo kun tredecimo (sen naŭno kaj undecimo!)
|-----
| align=center | E♭7♯5 aŭ Eb7+5 || dominanto-septimakordo kun (duontonon) s alteraciita resp. aŭgmentita kvinto (saman oni ankaŭ povas fari kun la naŭno (♯9) kaj la kvarto, resp. undecimo (♯11) aŭ laŭbezone kombini (ekz. Eb7♯5♯9)) (*)
|-----
| align=center | C7♭5 aŭ C7-5 || dominanto-septimakordo kun (duontonon) malsupren alteraciita resp. diminuita kvinto (sama funkcias ankaŭ pri seksto (resp. tredecimo: ♭13) kaj naŭno (♭9), kiuj estas interkombineblaj kun la akordo (ekz. C7♭9♭13)) (*)
|-----
| align=center | A♭7alt.aŭ A♭7♭9♯9♭13resp. A♭7♭9♯9♯11 || t.n. alteraciita akordo.
|-----
| bgcolor=#EEEEFF colspan=2 | kun minora tercio
|-----
| align=center | G♭m6 aŭ G♭–6 || minora trisono sur G♭ kun aldonita (kutime granda) seksto
|-----
| align=center | F♯m6/9 aŭ F♯–6/9 || minora sekstnaŭno-akordo
|-----
| align=center | Cm7 aŭ C–7|| minora septimakordo sur C|-----
| align=center | B♭mmaj7 aŭ B♭mj7, resp. B♭–maj7 ktp. || minora septimakordo kun granda septimo
|-----
| align=center | Dm9 / Dm11 || minora septimakordo kun naŭno /  kun naŭno kaj undecimo
|-----
| align=center | C♯madd9 || minora trisono kun aldonita naŭno, sen septimo (sama funkcias ankaŭ pri add11, per kiu oni aldonas undecimon aŭ kvarton sen septimo kaj naŭno))
|-----
|align=center |  Fm7 ♭5 aŭ Fm7 -5 aŭ FØ || duondiminuita septimakordo sur F|-----
| align=center |  C° || diminuita septimakordo sur C (tri malgranda tercioj, kadrointervalo estas la diminuita septimo, kiu rezultigas enharmonie interŝanĝate sekston; ĉe C: C, E♭, G♭, A)
|-----
| bgcolor=#BBBBFF colspan=2 | Pluaj akordoj
|-----
| align=center | Fsus4 aŭ F7 sus4 || la kvarto substituas en la akordo la tercion
|-----
| align=center | Fsus2 oder F2 || la sekundo substituas (!) en la akordo la tercion
|-----
| align=center | C5 aŭ C5 aŭ C3 || senterciaj akordoj kun toniko C: c¹-f¹, c¹-g¹, c¹-f¹-c²
|-----
| bgcolor=#BBBBFF colspan=2 | Apartaĵoj
|-----
| align=center | A/B♭ aŭ G7/C aŭ Am/B ktp. || akordoj kun deviga bastono — oni aldonas al akordo alian bastonon ol la toniko. Tiu povas deveni el la originala akordo kaj tiam prezentas akordinvertadon (ekz. C/G) , aŭ ĝi povas estis akordfremda tono, je kio ĉiuj tonoj enestaj la bazan akordon restas senŝanĝe.
|-----
| align=center |  D° C♯° || dutonala akordo (du akordoj ludataj samtempe — kutime sur piano: la supra akordo kun la dekstra mano, la malsupra akordo kun la maldekstra mano)
|-----
| bgcolor=#FFFFFF colspan=2 | (*) La alteraciitaj akordo- kaj opciotonoj ne estas senlime kombinitaj. Do ekzistas jenaj reguloj:
 ne ekzistas ♯13 (ĉar tio egalus malgrandan septimon)
 ne ekzistas ♭11 ( ĉar tio egalus tercion)
 ♯11 kaj ♭5 rezultigas la saman sonon, sama validas por ♯5 kaj ♭13, do estas superflue, skribi ilin samtempe pokaze
 ♭5 signifas, ke ne ekzistas en la akordo perfekta kvinto (dum kiam ĝi eblus ĉe ♯11)
 ♭13 signifas, ke ne ekzistas granda tredecimo en la akordo, sed povas ekzisti perfekta kvinto (malgraŭ duontona distanco)
krom tio preskaŭ ĉio eblas (kombini ♭9, ♯9, ♯11/5, ♯5/♭13 kaj/aŭ ellasi laŭplaĉe)
|}

 Alternativoj 

 Anstataŭ marki la minorakordojn per „m“, parte ankaŭ estas kutime uzi minusklajn tonsliterojn.
 Alteraciitaj akordotonoj troveblas ankaŭ notitaj per  + kaj – malantaŭ la nombro, anstataŭ ♯ kaj ♭ antaŭ la nombro.

 Eksteraj ligiloj 
Tabelo de akordsimboloj de Ulrich Kaiser

 Literaturo 
 Jamey Aebersold: Ein neuer Weg zur Jazz Improvisation, Advance Music, 1996
 Carlo Bohländer: Harmonielehre, Schott, 1961
 Wolf Burbat: Die Harmonik des Jazz. Neuauflage. dtv, München 1998, ISBN 3-423-30140-6
 Richard Graf, Barrie Nettles: Die Akkord-Skalen-Theorie und Jazz-Harmonik, Advance Music, ISBN 3-89221-055-1
 Frank Haunschild: Die neue Harmonielehre, Band I. 1997. ISBN 3927190004
 Axel Jungbluth: Jazz-Harmonielehre, Schott, 1981
 Frank Sikora: Neue Jazz Harmonielehre. Schott Music, 2003. ISBN 3-7957-5124-1 (mit 2 CDs)
 Gerald Smrzek: The Book Of Chords, Canticum, 2005
 Joe Viera: Grundlagen der Jazzharmonik'', universal edition, 1980

 Vidu ankaŭ 
 Figurita baso
 Tabulaturo
 Gvidpaĝo

Kategorio:Akordoj
Kategorio:Ĵazo

et:Akord#Akordi tähistus