Samseksemo en Eŭropo

La samseksemo en Eŭropo estis diversmaniere traktata kaj (mal)tolerata dum la paso de la tempo en la eŭropa kontinento. Kvankam nuntempe ĝi estas akceptata relative normale en multaj landoj de la malnova kontinento, ĝi estis severe persekutata dum diversaj historiaj periodoj kaj ideologiaj sistemoj, tiaj kiaj naziismo, komunismo aŭ pli frue la inkvizicio. En la plimulto de landoj el iama socialisma Eŭropo ne ekzistas leĝoj kiuj egaligas samseksemulojn al aliseksemuloj dume en okcidenta troviĝas pluraj landoj kiuj protektas kaj defendas iliajn rajtojn.

 Historio 
Kiel oni jam diris, la akceptado de la samseksemo en Eŭropo multe ŝanĝiĝis depende de la historia periodo, ekde la plej toleremaj de la Antikveco kaj ĝis la nuntempo kiam estis persekutata de pluraj religiaj kaj politikaj sistemoj.

 En la Antikveco 
eta|Samseksaj rilatoj de antikva Grekio
En la Antikveco, samseksemo ne estis persekutata kaj estis normale akceptata la fakto ke knabo (inter la pubereco kaj la kreskado de la barbo) estu amanto de pli aĝa viro, kiu okupiĝis pri la edukado kaj kleriĝo de lia amatohttp://www.historia-homosexualidad.org/historia-gay/historia-homosexualidad/costumbres-gay/grecia-gay/grecia-gay.html. Ankaŭ ekzistis samseksemaj rilatoj inter adoltoj, kvankam tiaj rilatoj estis malpli oftaj ol la menciitaj adolto-adoleskanto, kelkaj el tiuj kazoj estis la amrilatoj inter Aĥilo kaj Patroklohttp://rosi2006.multiply.com/journal/item/254; la soldatparoj de la Bataliono de Tebo kaj Aleksandro la Granda (disĉiplo de Aristotelo), kiu havis amrilatojn kun aliaj samrangaj kaj samaĝaj viroj, Hefestionohttp://www.islaternura.com/APLAYA/NoEresElUnico/aLETRA/Al/Alejandro/AlejandroHefestion.htm kaj Bagoasohttp://www.historia-homosexualidad.org/historia-gay/historia-homosexualidad/literatura-gay/homosexuales-famosos/alejandro-magno-gay/alejandro-magno-gay.html inter ili, kaj eĉ oni diras ke kiam Hefestiono forpasis, Aleksandro kuŝis sur lia korpo dum tuta tago kaj nokto, ĝis li estis disigita el la korpo fare de siaj amikoj. Dum tri tagoj li restis muta, ploregis kaj nenion manĝis. Kaj kiam finfine li ellitiĝis estis por la ĝishaŭta razado kaj por retirigi ĉiujn ornamaĵojn kiuj pendis de la muroj de la urbo. Finfine, li malpermesis la muzikon kaj ordonis solenaĵojn en ĉiuj urboj de la imperio. Post tio li sendis mesaĝistojn al la oraklo de Amono en la oazo de Sivao, en Egiptio, kie li petis la koncedadon de diaj honoroj por lia mortinta amanto. La korpo de Hafestiono estis enbalzamigita kaj translokita al Babilono kie estis bruligita. Tamen menciindas ke Aleksandro la Granda dufoje geedziĝis, unuafoje kun Roksana (princino de Persio) kaj poste kun Barsine-Estatira, kaj eble kun alia virino nomata Parisatis)

Dum tiu tempo, kvankam samseksemo estis relative normala afero, esti pasiva gejo ne estis bone akceptata antaŭ la socio, ĉar tio signifis esti malpli klera kaj nesperta ol la aktiva gejo. Malgraŭ tio ke samseksemo estis tolerata, la ina samseksemo ne estis pozitive akceptata de la socio. Pri tio ekzistis helena maksimo kiu diris ke "la virinoj por la koncipiĝo kaj la viroj por la vivĝuado".
eta|maldekstre|Antinoo, juna amanto de la imperiestro Hadriano
En Romiohttp://www.imperioromano.com/156/la-sexualidad-en-roma.html, kiu havis similan sistemon al la helena, ankaŭ estis akceptataj samseksaj rilatoj, konsiderante ke ĉiuj homoj iam sentas samseksajn dezirojn, tamen, ĉi tie ankaŭ estis malakceptata antaŭ la socio la pasiva pozicio dum samseksaj rilatoj inter virinoj, sklavoj kaj junuloj, ĉar la aktiva rolo estis konsiderata kiel sinonimo de supereco kaj povo. Kiel ekzemplo troviĝas Julio Cezaro, la fondinto de la Romia Imperio, pri kiu oni diras ke li estis "la viro de ĉiuj virinoj kaj la virino de ĉiuj viroj". Ankaŭ Marko Antonio kaj Oktavio (poste konata kiel Aŭgusto Cezaro) havis virajn amantojn.

Malgraŭ ĉio, la edziĝo inter samseksuloj ne estis agnoskata eĉ ne menciata en la leĝtekstoj de la Romia Juro. Tiu epoko de toleremo kiam la samseksemo ne estis persekutata iom post iom malaperis pro la penetrado de la juda kaj kristana moraloj kiu daŭras ĝis niaj tagoj.

 La Inkvizicio 
eta|Bruligado de la kavaliro de Hohenberg kaj de lia servanto, kondamnita je la mortpuno en la brulŝtiparo pro sodomio, antaŭ la urbomurego de Zuriko, 1482.

La persekutado de la samseksemo fare de la Katolika Eklezio estis senhalta dum la tuta Mezepoko, kvankam la sodomio (uzata koncepto) estis utila akuzado kiu kuniĝis kaj ne ĉiam distingiĝis disde la herezo kio malfaciligas ajnan analizadon pri tiu temo. La plej konataj procezoj, kiel la atako al la templanoj, akuzitaj je samseksemaj rilatoj kaj herezaĵoj, estas dubindaj kaj suspektindaj kiuj estis uzitaj tiutempe pro politikaj kialoj. En normalaj cirkonstancoj la nobeluloj kaj privilegiitoj estis malofte akuzataj pri tiuj ĉi "deliktoj", kiuj ĉiam falis sur homoj politike aŭ nobele negravaj, pri kiuj oni malmulte scias.
Dum la 5-a jarcento ĝis la 18-a jarcento, la torturo kaj la mortpuno, ĝenerale en la brulŝtiparo, estis la punoj de la samseksemaj kondamnitoj en la plejparto de Eŭropo.

 19-a jarcento kaj komenco de la 20-a 
Dum la Franca Revolucio de 1789 la politiko, ekonomio kaj socio de Francio tute transformiĝis, tiu revolucio finigis la absolutismon kaj la feŭdismon, kaj eĉ la iam plenpova Katolika Eklezio perdis multe da influo sur la socio kaj registaro. Tiuj ĉi ŝanĝoj baldaŭ etendiĝis al la tuta Eŭropo danke al la imperiestro Napoleono, kiu ankaŭ kreos novan punleĝaron, nomata Franca civila kodekso, kio estos la bazo por la novaj punleĝaroj, kie la konsentitaj samseksemaj rilatoj inter adoltoj estos laŭleĝaj. Tiu leĝo en la komenco de la 19-a jarcento markas novan etapon por la samseksamaj rilatoj en granda parto de la kontinento. La samseksemo estis leĝigata en Portugalio (1852) kaj en Pollando (1932). Malgraŭ tio, ankoraŭ restis leĝoj kontraŭ samseksemo kiel la Artikolo 175 en Germanio, la plialtiĝo de la aĝo por konsentitaj samseksemaj rilatoj al 21 jaroj en Nederlando (1911) aŭ la konsiderado de la samseksemo kiel punebla krimo per 2 jaroj en karcero laŭ la punleĝoj de Finnlando (1889).

Je la fino de la 19-a jarcento en Germanio aperas forta kaj vigla samseksema movado kun la centro en Berlino (kie eĉ aĉeteblis gejaj publikigaĵoj ĉe la kioskoj ). Fakte, estis en tiu ŝtato funkciis la Scienc-Humanitara Komitato kaj tie naskiĝis la unua revuo por la samseksema publiko, Der Eigene kaj la unuaj prigejaj filmoj.

 Totalismo de la 20-a jarcento 
eta|Studentoj de la Deutsche Studentenschaft, organizata de la nazia partio, defilas antaŭ la Institut für Sexualwissenschaft en Berlino la 6-an de majo 1933 - antaŭ ol disrabi kaj konfiski arkivojn, librojn kaj fotojn por bruligi ilin.
Post la florado de tiu samseksema movado, en diversaj landoj instaŭriĝis diktatorecaj reĝimoj kiuj en multaj kazoj akrigis la leĝaron kontraŭ la samseksemo. Kelkaj el tiuj diktaturoj estis naci-socialisma: de Adolf Hitler (en Germanio), tiu de Benito Mussolini (en Italio) kaj tiu de Francisco Franco (en Hispanio), kaj ankaŭ la komunismaj diktaturoj en la Oriento, kiuj malbonigis la rajtojn de la samseksema komunumo.

 Faŝismaj diktaturoj (nacisocialismo, faŝismo kaj frankismo) 
La faŝismo, same kiel aliaj diktatorecaj ideologioj kaj politikaj sistemoj populariĝis en Eŭropo dum la 1930-aj jaroj. Granda parto de Eŭropo estis regata de tiuj diversaj totalitaraj sistemoj, ĉar la ekspansio de la nazia Germanio tra granda teritorio de la kontinento, escepte de Britio kaj Irlando, aŭ aliaj aliancitaj aŭ neŭtralaj diktaturoj (la Italio de Benito Mussolini (vidu Faŝisma Italio) https://archive.is/20120529020806/noticias.terra.es/2008/genteycultura/0727/actualidad/la-nieta-de-mussolini-dice-que-el-dictador-no-odiaba-a-los-gays.aspx aŭ la Hispanio de Francisco Franco (vidu Frankisma Hispanio) http://foros.universogay.com/mensaje-homosexualidad-en-la-guerra-civil-espanola-y-la-dictadura-de-franco-tomo-iix.html) okazigis la preskaŭ tutan ekspansion de tiaj diktaturoj tra la plejparto de Eŭropo. Sub tiuj diktaturoj, en multnombraj kazoj estas la eklezia aŭtoritato kiu kontrolas la publikan kaj privatan moralon, kiu inkluzivas subpreman seksan konduton pri ajna devojigo de la reganta modelo de tio kio apartenas al viro kaj tio kio apartenas al virino. Tio videblis en la persekutado de la samseksemo en la reĝimoj de Franco aŭ de Hitlero.

Laŭ la statistikoj, sub la nazia Germanio, pro samseksemo, estis arestitaj ĉ. 100.000 personoj, el kiuj 50.000 estis kondamnitaj je enkarcerigo. Krome, oni estimas ke en tiu periodo estis murdataj inter 15.000 kaj 600.000 samseksemuloj (la granda diferenco temas pri la kalkulado aŭ ne de la judoj), la plimulto el ili en koncentrejoj, kie la kuracistoj eksperimentis kun ili por la trovado de la "geno de la samseksemo" kun la celo "kuraci" la estontajn germanajn samseksemulojn. Cetere, la gejoj estis viktimoj de iliaj karcerkunuloj pro la tiuepoke reganta homofobio. En Hispanio, dum la frankismo, estas ĉirkaŭkalkulataj pli ol 5.000 personoj arestitaj pro ilia samseksemeco.

 Socialismaj diktaturoj 
Ekde la komenco de la 1950-aj jaroj ĝis 1989 ĉiuj ŝtato de Orienta Eŭropo suferis plurajn komunismajn diktaturojn kiuj estis kontrolataj de Sovetunio. La samseksemo estis persekutata en la komenco de multaj el tiuj reĝimoj, kvankam ĝenerale, la leĝaro malrapide ŝanĝiĝis, ĉar la samseksemo estis laŭleĝa en Hungario (1961), en Ĉeĥio (1962), en Bulgario (1968) kaj en Orienta Germanio… kiel escepto, en Rumanio estis ellaborata la Artikolo 200 kiu persekutis la samseksajn rilatojn kaj publike kaj private.

 Nuntempo 
eta|Samseksa juna paro zorgas infanon.
Post la malaperado de tiuj ĉi diktaturoj, la demokratio reaperis en tuta Eŭropo. Menciindas ankaŭ ke la Eklezio perdadas influon en la politika vivo, ĉar la disiĝo inter Eklezio kaj la Ŝtato iom post iom efektiviĝis. Tiu fakto, plus la vigliĝo de la GLAT-komunumo, estis grava faktoro por la moderniĝo de la eŭropa socio kaj por la akceptado de la samseksemo. Laŭ tiu vojo, la diversaj eŭropaj administradoj, kaj ŝtataj kaj regionaj, iom post iom nuligis la leĝojn kiuj punis aŭ diskriminaciis la samseksemulojn, sed multe pli ĵuse, tiuj leĝoj ampleksiĝadas por ke la samseksemuloj havu la samajn rajtojn kiel la aliseksemuloj, tiaj kiaj la registrita partnereco aŭ la edzeco, aŭ la nuligado kaj punigado de la homofobio. Ekzemplo de tiu intensa laboro estas tiu kiun faris la Eŭropa Parlamento (la sola organizo de la Unio kiu estas rekte elektata de la eŭropanoj) kiu konsideras la homofobion kiel timon kaj absurdan malakcepton de la GLAT-a komunumo bazataj sur antaŭjuĝoj kaj ĝi estas komparata kun rasismo aŭ ksenofobio.
eta|maldekstre|Geja Fiero en Rejkjaviko en 2004.
Tiu ĉi eŭropunia institucio firme kontraŭstaras la diskriminacion (inter ili, la diskriminacio pro seksa orientiĝo) kaj petas la ŝtatojn garantiadon de la protektado de la GLAT-a komunumo je homofobiaĵoj, pliiĝo de la kampanjoj kontraŭ la homofobio (pere de edukaj, administraj, juraj kaj leĝaj metodoj) kaj ke la Eŭropa Komisiono okupiĝu pri la plenumado de la Ĉarto de fundamentaj rajtoj de la Eŭropa Unio kaj de la traktatoj de la Eŭropa Komunumo. Aldone, Thomas Hammarberg de Eŭropa Konsilio autoris dokumenton "Diskriminacio pro seksa orientiĝo kaj seksa identeco".http://www.coe.int/t/Commissioner/Source/LGBT/LGBTStudy2011_en.pdf

Malgraŭ tiu akcelado, kaj la agnoskado de samseksemo post la Dua mondmilito, menciindas ke en la junaj demokratioj de Orienta Eŭropo ankoraŭ regas fortan homofobion kaj la akceptado de la samseksemo ne estas tiel alta kiel en Okcidenta Eŭropo.

 Registritaj partnerecoj 
Konsekvence de la novaj trajtoj de samseksemo kiu fortikiĝis ekde la reveno de la demokratio al Eŭropo, la malsamaj ŝtatoj ĝustigis siajn leĝojn laŭ tiu celo, t.e. ne plu persekuti la samseksemulojn unue, kaj pli malfrue, aprobi pliajn rajtojn al GLAT-personoj. Tiuj ĉi rajtoj speciale aperis ekde la 1990-aj jaroj, kelkaj ekzemploj estas la registrita partnereco kaj la samseksa edzeco. Ĉio ĉi igis Eŭropon la plej avangarda kontinento rilate al la rajtoj de la samseksemuloj. Tamen, homofobio ankoraŭ regas ĉefe en la oriento de Eŭropo kie socialismaj diktaturoj malpermesis ĝin kaj en la konservativaj kaj kristanaj partioj.

 Leĝigado pri samseksemo laŭ landoj 
 Norda Eŭropo 
Lando Samseksemaj praktikoj senpunigitaj Agnoskataj unioj Edziĝo inter samseksuloj Samseksemuloj rajtas militservi Adoptado Malpermesas diskriminacion Britio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1967 (1980 en Skotlando kaj 1982 en Nord-Irlando) 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2005 15ra|Jes aktualiĝos en 2014 15ra|Jes 15ra|Jes 15ra|Jes malpermesas la plimulton de la diskriminacioj Danio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1933 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1989 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2012 15ra|Jes 15ra|Jes 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Estonio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1992 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Finnlando 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1971 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2002 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2017 15ra|Jes 15ra|Jes nur idoj de la edz(in)oj 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Irlando 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1993 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2011 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2015 15ra|Jes 15ra|Jes nur idoj de la paro 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Islando 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1940 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1996 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2010 15ra|Jes 15ra|Jes nur registritaj paroj 15ra|Jes malpermesas plimulto de la diskriminacioj Latvio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1992 15ra|Ne 15ra|Ne konstitucia malpermeso 15ra|Ne malpermesita la militservado 15ra|Ne nur edziĝintaj paroj 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Litovio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1993 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Manksinsulo 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1994 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2005 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas la plimulto de diskriminacioj Norvegio 15ra|Sí laŭleĝa ekde 1972 15ra|Sí laŭleĝa ekde 1993 15ra|Sí laŭleĝa ekde 1/1/2009 15ra|Sí 15ra|Sí 15ra|Sí malpermesas kelkajn diskriminaciojn Svedio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1944 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1995 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1/05/2009 15ra|Jes 15ra|Jes nur registritaj paroj 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn

 Suda Eŭropo 
 Lando Samseksaj praktikoj senpunigitaj Agnoskataj unioj Edziĝo inter samseksuloj Samseksemuloj rajtas militservi Adoptado Malpermesas diskriminacion Grekio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1951 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne ne rajtas militservi 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Hispanio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1979 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1998 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2005 15ra|Jes 15ra|Jes 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Italio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1890 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne nur edziĝintaj paroj rajtas 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Kipro 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1998 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne ne rajtas militservi 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Malto 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1973 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Portugalio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1983 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2001 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2010 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion San-Marino 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1864, denove punita en 1974 kaj sen puno ekde 2001 15ra|Ne 15ra|Ne Nekonata 15ra|Ne 15ra|Ne Turkio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1858 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne ne rajtas militservi 15ra|Ne 15ra|Ne Vatikano 15ra|No 15ra|No 15ra|No 15ra|No sen armeo 15ra|No 15ra|No

 Centra Eŭropo 
 Lando Samseksemaj praktikoj senpunigitaj Agnoskataj unioj Edziĝo inter samseksuloj Rajto je militservado Adoptado Malpermesas diskriminacion Aŭstrio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1971 15ra|Jes kunvivado sen registro ekde 2003, propono por registrado 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas kelkajn diskriminaciojn Belgio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1792 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2000 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2003 15ra|Jes 15ra|Jes 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Ĉeĥio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1962 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2001 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Francio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1791 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1999 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2013 15ra|Jes 15ra|Jes fraŭlaj gejoj rajtas adopti 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Germanio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1969 (1968 en Orienta Germanio) 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2001 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Jes nur idoj de edz(in)oj 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Liĥtenŝtejno 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1989 15ra|Ne 15ra|Ne Nekonata 15ra|Ne 15ra|Ne Luksemburgo 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1795 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2004 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Monako 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1793 15ra|Ne 15ra|Ne dependas de la armeo de Francio Nekonata Nekonata Nederlando 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1811 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1998 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2001 15ra|Jes 15ra|Jes 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Pollando 15ra|jes laŭleĝa ekde 1932 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|jes 15ra|Ne 15ra|jes malpermesas ĉian diskriminacion Slovakio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1962 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Slovenio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1977 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2006 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas la plimulton de la diskriminacioj Svislando 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1942 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2007 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion

 Orienta Eŭropo 
 Lando Samseksemaj praktikoj senpunigitaj Agnoskataj unioj Edziĝo inter samseksuloj Rajto je militservado Adoptado Malpermesas diskriminacion Albanio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1995 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Armenio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2003 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne Azerbajĝano 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2000 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Ne Belorusio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1994 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne ne rajtas militservi 15ra|Ne 15ra|Ne Bosnio-Hercegovino 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1996 (1998 en Serba Respubliko) 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas la plimulton de la diskriminacioj Bulgario 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1968 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Hungario 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1962 15ra|Jes registrita kunvivado en 1/1/2009 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Kartvelio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2000 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas la plimulton de la diskriminacioj Kroatio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1977 15ra|Jes laŭleĝa ekde 2003 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Makedonio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1996 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Ne Moldavio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1995 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|Jes 15ra|Ne 15ra|Ne Montenegro 15ra|jes laŭleĝa ekde 1977 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|jes 15ra|Ne 15ra|Ne Rumanio 15ra|jes laŭleĝa ekde 1996 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|jes 15ra|Ne 15ra|jes malpermesas ĉian diskriminacion Rusio 15ra|Jes laŭleĝa ekde 1993 15ra|Ne 15ra|Ne 15ra|jes 15ra|Ne 15ra|Ne Serbio 15ra|Yes laŭleĝa ekde 1994 (1981 en Vojvodino) 15ra|No 15ra|No konstitucia malpermeso 15ra|No ne rajtas militservi 15ra|No 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion Ukrainio 15ra|Yes laŭleĝa ekde 1992 15ra|No 15ra|No 15ra|Yes 15ra|No 15ra|Jes malpermesas ĉian diskriminacion

 Registrita partnereco 

La civilaj ligoj aperis fine de la 1980-aj kaj komence de la 1990-aj jaroj por la kreado de nova familia ligo simile al la edziĝo sed centrita en la samseksaj paroj. La unuaj ŝtatoj kiuj adoptis tiujn civilajn ligojn estis eŭropaj, Danio (en 1989) kaj Norvegio (en 1993), ĝis nun, granda parto de la ŝtatoj kaj regionoj permesas la registritan partnerecon.

 Samseksa edzeco 

eta|Nupto de Mathieu Chantelois kaj Marcelo Gomez.
La samseksa edzeco estis unuafoje regulata en Nederlandohttp://anodis.com/nota/6746.asp (2001) kun la celo avanci pli ol la registritaj partnerecoj, la edziĝo inter samseskuloj egaligas la edziĝojn de samseksaj kaj aliseksaj paroj, kiu ankaŭ inkluzivas la infanadoptadon. En Eŭropo, ĝi estas nun laŭleĝa en kvin ŝtatoj, dume la resto de la ŝtatoj debatas tiun edziĝon aŭ ne videblas baldaŭa aprobo.

Tradicie la ekologiaj, socialismaj, socialdemokrataj, centristaj kaj liberalaj partioj favorigas la edziĝon inter samseksuloj aŭ la GLAT-ajn rajtojn ĝenerale; tamen, la konservativaj, demokristianaj kaj naciistaj partioj oponiĝas al ties agnoskado. Tamen, tio ne estas ĝenerala tendenco, ĉar ekzistas kelkaj esceptoj kiel tiu de Italio, kie la socialdemokratoj de Romano Prodi konsideras ke la edziĝo inter samseksuloj estas "tre radikala", aŭ kiel tiuj de Nederlando, Norvegio aŭ Svedio kie konservativaj partioj favorigas kaj eĉ aprobis leĝojn en la parlamento por la samseksaj edziĝojhttp://www.lemonde.fr/cgi-bin/ACHATS/acheter.cgi?offre=ARCHIVES&type_item=ART_ARCH_30J&objet_id=958694&clef=ARC-TRK-D_01http://www.elmundo.es/2000/09/13/sociedad/13N0007.html

 Socio kaj samseksemo 
 Homofobio 

Malgraŭ la avancoj rilate la rajtojn de la GLAT-a kolektivo en Eŭropo kaj la batalo kontraŭ la homofobio, ankoraŭ ĝi ne malaperis, kaj ĝi regas ĉefe en la antaŭaj komunismaj ŝtatoj. Ankaŭ en Italio la homofobio estas tre forta, malgraŭ tio ke ĝi estas unu el la plej progresismaj landoj de la kontinento. La polemikaĵoj denove ekiĝis post kiam la itala registaro malakceptis subskribi dokumenton por la senpunigado de la samseksemo en la tuta mondo, laŭ propono de la registaro de Francio antaŭ la Unuiĝintaj Nacioj. Alia polemikaĵo estis ke teknika direktoro de futbalteamo, deklaris dum intervjuo ke li neniam konatiĝis kun samseksemaj futbalistoj kaj se tio okazas li ne listigas ilin por sia futbalteamo.

 En la institucioj 
En la institucia etoso (precipe je ŝtata kaj municipa niveloj), menciindas kelkaj kazoj de homofobio, kiuj eĉ se estas konmdanitaj de la eŭropuniaj institucioj, daŭre ekzistas.
eta|maldekstre|Kazimierz Marcinkiewicz (maldekstre) kaj Lech Kaczyński (dekstre).
Ekzemplo de tiu homofobio estas kelkaj agoj de la nuna registaro de Pollando, kiu estas formata de konservativaj kaj naciismaj partioj, kiuj leĝigas kontraŭ la "promociado de samsekesmo" (principe ili celis malpermesi al samseksemuloj esti instruistoj, sed poste ili intencis mildigi tion, sen klarigi la punon,http://www.elpais.com/articulo/sociedad/Polonia/quiere/excluir/profesores/homosexuales/ensenanza/elpepusoc/20070316elpepusoc_4/Tes oni esploris la eblan samseksemon de la Teletubbies por vidi ĉu ĝi disvastigis ĝin inter la polaj infanoj,http://www.20minutos.es/noticia/240031/0/polonia/teletubbies/gay/ aŭ malpermesita la elsendo de epizodo de Little Britain pro la apero de samseksema pastro kaj ties amanto.http://www.diarioadn.com/sociedad/detail.php?id=29949 Plej oftaj estas malpermesoj aŭ provoj pri paradoj de samseksemuloj (kiel la Geja Fiero) en diversaj urboj, inter ili Moskvo, kie okaze de Eŭrovido la polico arestis manifestantojn, inter ili, esperantistinonhttp://www.liberafolio.org/2009/esperantisto-brutale-arestita-en-moskvo; Varsovio, Poznano aŭ Rigo (en la kazo de Moskvo, grupo da gejoj kaj lesboj estis insultitaj kaj agresitaj de radikalaj naciistoj kaj ortodoksuloj kiam la grupo celis atingi la Urbodomon por liveri leteron favore al la geja paradohttp://www.elpais.com/articulo/sociedad/Detenidos/veinte/activistas/orgullo/gay/Moscu/elpepusoc/20070528elpepisoc_1/Tes kaj la aŭtoritatuloj, anstataŭ protekti ilin, arestis 20 aktivistojn. La urbestro diris ke tia parado estas 'satanaĵo'.

 En la socio 
Socie, la homofobio ankoraŭ multe gravas en specifaj sektoroj, ĝi estas esprimata diversmaniere:
eta|Bertrand Delanoë
 La homofobiaj komentoj havas longan historion, kiel ekzemple tiu de Rocco Buttiglione koncipante la samseksemon kiel "peko",http://www.elmundo.es/elmundo/2004/10/26/internacional/1098784691.html tiuj de la unua pola ministro diris ke "Se iu persono celas kontaĝi aliajn sian samseksemon, la Ŝtato devas interveni en tiu perforto de la libereco" aŭ tiu de Alessandra Mussolini (nepino de la itala diktatoro Benito Mussolini) al Vladimir Luxuria (transgenra parlamentano) "Pli bone esti faŝisto ol gejaĉo".
 Ankaŭ la enketoj kaj esploroj montras la gradon je ekzistanta homofobio, kiuj indikas ke pli ol 40% de la rumanoj pensas ke la samseksemuloj devus esti forpelitaj de la lando.
 La agresoj kaj ĝenadoj, ne oftas en Eŭropo, sed ili okazas. Ekzemplo povus esti la okazintaĵo je la 6-a de oktobro 2002, kiam viro vundtranĉis Bertrand Delanoë en la abdomeno dum publika evento. La urbestro de Parizo (unu el la unuaj politikistoj kiu publike deklaris sian samseksemon en Francio) estis operaciita kaj post kelkaj ripoztagoj, revenis al la Urbodomo. En la unuaj deklaroj, la arestito agnoskis ke li ne ŝatis "la politikistojn kaj speciale la gejojn".http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/news/newsid_2303000/2303053.stm Ankaŭ menciindas la agresado suferita de du junaj gejoj kiam ili kisis unu la alian en publika naĝejo de Madrido,http://www.nodo50.org/tortuga/article.php3?id_article=4230 aŭ la okazintaĵoj dum la parado de 2004 en Krakovo nomata "Parado de Toleremo", kie grupo da personoj akompanis la manifestantojn krie timigante ilin dirante "Murdistoj!" "Gejaĉoj al hospitalo!",

 Festoj, paradoj kaj manifestacioj 
 Geja Fiero 

En multaj eŭropaj urboj, la Tago de la Geja Fiero estas celebrata per multnombraj festoj, manifestacioj kaj karavanoj. Kelkaj el ili, kiel tiu de Berlino, estas inter la plej multnombraj de la mondo. Ĝenerale, ili estas permesataj kaj ne ekzistas surstrataj konfliktoj, kvankam multfoje ekzistas konfliktoj kun la institucioj kaj homofobaj grupoj de la socio kiuj intencas malpermesi tiun defiladon.

 Europride 
eta|Ĉielarka flago en Piccadilly Circus, Londono, Eŭroparado 2006
eta|Elirejo de la metrostacio en Chueca

La Europride estas evento organizata ĉiujare ekde 1992 kun la celo promocii la videbligon de la GLAT-personoj kaj de iliaj defendantoj en Eŭropo.

Ĉiujare ĝi estas celebrata en malsama urbo, kaj ĝis nun ĝi estis celebrata en urboj kiaj Londono (1992 kaj 2006), Berlino (1993), Amsterdamo (1994), Parizo (1997) kaj Madrido (2007).

 Zonoj kun aktiva kaj grava GLAT-a kolektivo 
Urboj: Sitges (Hispanio)

Kvartaloj kaj stratoj:
 Canal Street (Manchester, Britio)
 Chueca (Madrido, Hispanio)
 Eixample (Barcelono, Katalunio, Hispanio)
 Hurst Street (Birmingham, Britio)
 Le Marais (Parizo, Francio)
 Motzstraße (Berlino, Germanio)
 Nordend (Frankfurto, Germanio)
 Old Compton Street (Londono, Britio)
 The Pink Mile (Dublino, Irlando)
 Vauxhall (Londono, Britio)

 Koncernaj ŝtatoj 
  Samseksemo en Armenio
  Samseksemo en Ĉeĥio
  Samseksemo en Hispanio
  Samseksemo en Islando
  GLAT-rajtoj en Litovio
  Samseksemo en Pollando

 Vidu ankaŭ 

 Samseksemo
 Homofobio
 Samseksemo en la mondo
 Samseksemo en Pollando
 Samseksemo kaj kristanismo
 Registrita partnereco
 Samseksa edzeco
 Principoj de Jogjakarto

 Piednotoj 

Kategorio:GLAT
Kategorio:Samseksemo