Senekoj

Senekoj estas indiana etno en Nordameriko. Ili nomas sin mem tshoti-nondawaga aŭ oneniuteronron (la montetaranoj). La seneka lingvo (/ˈsɛnɪkə/; en la seneka Onödowá'ga꞉ aŭ Onötowá'ka꞉) estas la lingvo de la seneka popolo.

Senekoj apartenas al la irokeza ligo de kvin nacioj, el kiuj ili okupas la plej okcidentan terenon, ĉefe borde de Seneka Lago kaj rivero Genesee (usona federacia ŝtato Novjorkio).

Hodiaŭ ili precipe vivas en la rezervejoj Towananda, Catarauga, Alleghany kaj Oil Springs (New York) - en 1960 estis 3.507 personoj, kaj kelkaj en Oklahoma (877 personoj) kaj Grand River (Ontario), Kanado (300). En la censo de 2000 registriĝis 13.676 Senekoj.

Senekoj vivtenas sin per virinoj kultivantaj maizon, fazeolojn kaj kukurbojn ("la tri fratinoj") kaj viroj ĉasantaj kaj fiŝkaptantaj.

 Historio 
Dum la Milito de Sendependeco Senekoj kune kun la najbaraj Kajugoj gvidis multajn atakojn kontraŭ setlejoj kaj fortikaĵoj de la sendependiĝemaj blankuloj (ofte instigite de la britoj en Fort Niagara).

Packontrakton kun la usona registaro ili faris la  en Canandaigua.

 Konataj Senekoj 
• :en:Network Jacket • :en:Cornplanter • :en:Handsome Lake • :en:Ely Parker • :en:Arthur C. Parker • :en:Jesse Cornplanter • :en:Paula Underwood • :en:Jamie Sams

 Vidu ankaŭ 
 Mingoj
 Listo de indianaj etnoj en Nordameriko

 Literaturo 
 Anthony F. C. Wallace: The Death and Rebirth of the Seneca, New York: Alfred A. Knopf 1970 Wallace priskribas la iaman potencon de la Senekoj super la najbaraj Algonikinoj, kaj la iom-post-ioman perdon ĝis dependeco de la rezerveja sistemo en 1800. En la „mizerurboj sovaĝejaj“ montriĝis socia malprospero kaj kultura malorientiĝo, ekscesa alkoholumado, perforto kaj kredo je magiaĵoj. La religia gvidanto kaj profeto Handsome Lake rekonsciigis sian popolon pri propra kulturo kaj memestimo, sed fine lia agado kontraŭ "sorĉistinoj" subfosis lian pozicion.

 Eksteraj ligiloj 

 Senekoj - informoj pri historio kaj kulturo  
 retejo de la Seneka nacio de indianoj (SNI), Novjorko 

Kategorio:Indianaj etnoj en Usono
Kategorio:Indianaj etnoj en Kanado
Kategorio:Haudenosaunee