Listo de mallongigoj sur receptoj

La listo enhavas latinajn mallongigojn uzataj sur receptoj

Enhavo
A B C D E F G H I L M N OP Q R S T U V
 Literaturo

 A 
 āā – ana partes aequales – po samaj partoj, samparte
 abs – absolutus – absoluta
 a. c. – ante cibum – antaŭ manĝo, manĝonte
 ac. – acidum, acidus – acido, acida
 acet. – acetum – aceto
 acid. – acidum, acidus – acido, acida
 ad baln. – ad balneum – al bano
 ad. – adde, addatur, addantur – aldonu, estu aldonita, estu aldonitaj
 add. – adde, addatur, addantur – aldonu, estu aldonita, estu aldonitaj
 ad baln. – ad balneum – al bano, en banon
 ad caps. – ad capsulas – en kapsulojn
 ad caps. amyl. – ad capsulas amylacelas – en amelajn vaflojn
 ad caps. gelat. – ad capsulas gelatinosas – en ĝelatenajn kapsulojn
 ad diagn. – ad diagnosim – al diagnostikaj celoj
 ad fict. – ad fictile – en plastan pokalon
 ad lib. – ad libidum – laŭplaĉe, libervole
 adm. – admisce – almiksu
 ad oll. – ad ollam – en plastan pokalon
 ad sac. – ad sacculum – en saketon
 ad sac. pap. – ad sacculum papyraceum – en paperan saketon
 ad scat. – ad scatulam – en skatolon
 adsp. – adspersorius – pudriga
 ad us. ext. – ad usum externum – al ekstera uzo
 ad us. int. – ad usum internum – al interna uzo
 ad us. techn. – ad usum technicum – al teknika uzo
 ad us. vet. – ad usum veterinarium – por veterinara bezono
 ad vitr. – ad vitrum – en boteleton
 ad vitr. adl. – ad vitrum adlatum – en alportitan botelon
 ad vitr. all. – ad vitrum allatum – en alportitan botelon
 ad vitr. gutt. – ad vitrum guttatum – en gutigan boteleton
 amp. – ampulla – ampoleto
 anhydr. – anhydricus – senakva
 aq. – aqua – akvo
 aq. dest. – aqua destillata – distilita akvo
 aq. ophth. – aqua ophthalmica – okul-akvo
 aq. redest. – aqua redestllata – ripetite distilita akvo (redistilita akvo)
 aq. steril. – aqua sterilisata – sterilizita akvo
 aquos. – aquosus – akva
 arom. – aromaticus – aroma (bonodora)

 B 
 b. a. – balneum arenae – sabla bano
 bac. – bacilli, bacillus – stangetoj, stangeto
 bals. – balsamum – balsamo
 b. aq. – balneum aquae – akva bano
 b. d. – bis in die – dufoje ĉiutage
 b. i. d. – bis in die – dufoje ĉiutage
 bis d. – bis die – dufoje ĉiutage
 bis i. d. – bis in die – dufoje ĉiutage
 bis i. sept. – bis in septimana – dufoje ĉiusemajne
 bol. – bolus – gluto (granda kapsulo)
 but. – butyrum – butero
 butyr. – butyrum – butero
 b. v. – balneum vaporis – vapora bano
 b. vap. – balneum vaporis – vapora bano

 C 
 c. – cum – kun
 calefact. – calefactus – varmigita
 calid. – calidus – varma
 caps. – capsula – kapsulo
 caps. amyl – capsula amylacela – amela kapsulo
 c.aq. – cum aqua – kun akvo
 catapl. – cataplasma – kaĉa kompreso
 cib. – cibus – manĝo
 cito – cito – rapide
 coch. – cochlear – kulero
 cochleat. – cochleatim – po kulere
 col. – cola, colatura, colatus, coletur – dekantu, dekantaĵo, dekantita, estu dekantita
 collod. – collodium – kolodio
 colloid. – colloidalis – kolodia
 collut. – collutorium – buŝakvo
 collyr. – collyrium – kolirio (okul-akvo, okulgutoj)
 comp. – compositus – kunmetita
 compr. – compressus – kunpremita, komprimita
 concis. – consisus – tranĉita
 conc. – concentratus – koncentrita
 concs. – concisus – tranĉita
 conct. – concentratus – koncentrita
 consp. – consperge – surŝutaĵo
 cont. – contunde – disbatita (erigita)
 coq. – coque, coquatur – kuiru, estu kuirita
 cor. – corium – haŭto
 cort. – cortex – ŝelo
 cp. – compositus – kunmetita
 cpt. – compositus – kunmetita
 cps. – capsula – kapsulo
 crd. – crudus – kruda (nepura)
 crud. – crudus – kruda (nepura)
 ct. – contusus – batita
 cryst. – crystallisatus – kristala
 cus. cultr. – cuspis cultri – pinto de tranĉilo

 D 
 d. – da, detur, dentur, divide, diviatur; dies; dosis – donu (eldonu), estu donita (eldonita), estu donitaj, dividu, estu dividita; tago; dozo
 d. c. f. – detur cum formula – estu donita kun indiko de konsisto
 dct. – decoctum – dekokto
 dct. inf. – decoctum infusum – dekokto kun infusio
 deglut. – degliatur – estu glutita (estu glutata)
 den. – denaturus – denaturigita
 denat. – denaturus – denaturigita
 dent. – dentalis – denta
 dental. – dentalis – denta
 dent. tal. dos. – dentur tales doses – estu donitaj de tiaj ĉi dotoj
 dep. – depuratus – purigita
 depil. – depilatorium – al depilado (al forigo de viloj)
 dest. – destillatus – distilita
 det. – detur – estu donita (estu eldonita)
 det. at chart. – detur chartam ceratam – estu donita en saketon el vaksa papero
 det. at oll. – detur ad ollam – estu donita en plastan pokalon
 det. at scat. – detur ad scatulam – estu donita en skatoleton
 det. at vitr. – detur ad vitrum – estu donita en boteleton
 dilut. – dilutus – maldensigita
 d. in dplo. – detur in duplo – estu donita duoblo (duoble)
 d. in p. aeq. – divide in partes aequales – dividu al samaj partoj (samparte)
 disp. – dispensa, dispensetur – dividu (eldonu), estu dividita (estu eldonita)
 div. – divide, dividetur – dividu, estu dividita
 div. in d. – divide in doses – dividu al samaj dozoj
 div. in d. aeq. – divide in doses aequales – dividu al samaj dozoj
 div. in p. aeq. – divide in partes aequales – dividu al samaj partoj
 d. n. – die nocteque – tage kaj nokte
 dos. – dosis – dozo
 dpl. – duplum – duoblo
 d.s.s.v. – detur sub signo veneni – estu eldonita kun marko Veneno
 dulc. – dulcis – dolĉa
 dup. – duplum, duplex – duoblo, duobla
 dur. – durus – dura
 d. t. d. – dentur tales doses – estu donitaj de tiaj ĉi dozoj
 d. u. s. – datum ut supra – dato, kiel estas supre (indikita supre – kiel estas supre indikite)
 dx. – dexter – dekstra

 E 
 el. – elue, electus – lavu (tralavu), elektita
 elect. – electus, electuraium – elektita, elektaro
 electiss. – electissimus – precipe elektita
 em. – emulsio – emulsio
 emul. – emulsio – emulsio
 emet. – emeticum – vomigilo
 emp. – emplastrum – plastro
 empl. – emplastrum – plastro
 enem. – enema – klistero
 epist. – epistomium – ŝtopilo
 exact. – exacte – ekzakte, precize
 exh. – exhibeatur – estu farita
 exhib. – exhibeatur – estu farita
 ext. – extende, extensus, externus – ŝmiru, ŝmirita, ekstera
 extr. – extractum – ekstrakto

 F 
 f. – fiant, fiat – estiĝu
 ferv. – fervens, fervidus – bolanta, varma
 fict. – fictile – plasta pokalo
 filt. – filtrum, filtra – filtrilo, filtrigu (defiltrigu)
 filtr. – filtrum, filtra – filtrilo, filtrigu (defiltrigu)
 fl. – flavus, flos, flores, fluidus – flava, floro, floroj, fluida
 flav. – flavus – flava
 flor. – flos, flores – floro, floroj
 fluid. – fluidus – fluida
 f. l. a. – fiat lege artis – estu preparita laŭ reguloj de arto
 fol. – folio – folio
 follic. – folliculus – legumeno
 font. – fontanus, fontis – fonta, fontana
 fort. – fortis, fortior – forta, pli forta
 fortiss. – fortissimus – las plej forta
 fragm. – fragmentum – rompitaĵo (fragmento)
 freq. – frequenter – ofte
 frigid. – frigidus – frigida (malvarma)
 fruct. – fructus – frukto
 f. s .a. – fiat secundum artem – estiĝu laŭ reguloj de arto
 f. sol. – fiat solutio – estiĝu solvaĵo

 G 
 garg. – gargarisma – gargaraĵo
 gel. – gelatina, gelatinosus – gelatenaĵo, gluaĵo
 gelat. – gelatina, gelatinosus – gelatenaĵo, gluaĵo
 gi. – gummi – guma rezino
 gum. – gummi – guma rezino
 glycer. – glycerinum, glyceritum – glicerino, fluida preparaĵo enhavanta glicerinon
 gossyp. – gossypium – vato
 grad. – gradus, gradatim – grado, iom post iom
 gran. – granula, granulattus – grajnetoj, granulita (grajna-grajnigita)
 granul. – granula, granulattus – grajnoj, granulita (grajna-grajnigita)
 gross. – grossus – maldelikata
 gtt. – gutta, guttae, guttatorius, guttatim – guto, gutoj, gutiga, pogute
 gum. – gummi – guma rezino
 gutt. – gutta, guttae, guttatorius, guttatim – guto, gutoj, gutiga, pogute

 H 
 haust. – haustus – gluteto
 herb. – herba – tigo
 hum. – humanus – homa
 hyd. – hydrosus – akva (kun akvo)
 hydr. – hydrosus – akva (kun akvo)

 I 
 i. c. – inter cibos, intra cutim – inter manĝo, en haŭton
 i. d. – in die, intra derma, intradermalis – ĉiutage, sub haŭton (en haŭton), subhaŭta (enhaŭta)
 i. m. – intra musculum, intramuscularis – en muskolon, enmuskola
 in d. – in die – dum tago (tage)
 in fasc. – in fascibus – en faskoj (en fasketoj)
 in fol. – in foliis – en folioj
 in fragm. – in fragmentis – en rompitaĵoj (po fragmente)
 in globul. – in globulis – en globuloj
 in gran. – in granis – en grajnoj
 inj. – injectio – injekto (injekte)
 inject. – injectio – injekto (injekte)
 in p. aeq. – in partes aequales – al samaj partoj (samparte)
 in rotul. – in rotulis – en lensoj (en kernetoj)
 in scat. – in scatula – en skatolo
 insip. – insipidus – sen apetito
 isoton. – isotonicus – izotona
 int. – internus – interna
 in tabul. – in tabulis – en tabuloj
 in tabulett. – in tabulettis – en tablojdoj
 in vas.claus. – in vase clauso – en fermita ujo
 in vit. – in vitro – en glaso
 irrig. – irrigatio – irigacio
 i.p. – intra peritoneum – en ventron (enventra)
 irrig. – irrigatio – irigacio
 it. – iteretur – estu ripetita (ripetite)
 iter. – iteretur – estu ripetita (ripetite)
 i. v. – intra venam, intravenosus – en vejnon, envejna (envejne)

 L 
 l. a. – lege artis – laŭ reguloj de arto
 lag. – lagena, lagoena – botelo
 leg. art. – lege artis – laŭ reguloj de arto
 lago. – lagoena – botelo
 lagoenul. – lagoenula – boteleto
 lamel. – lamella – skvameto (tabuleto, folieto)
 lamell. – lamellatus – poskvame
 lan. – lana – ondo
 lat. – latus, latitudo – flanko (larĝa), larĝo
 len. – lenis – milda
 lenit. – leniter – milde
 lev. – levis – leĝera
 leviss. – levissimus – la plej leĝera (tre leĝera)
 lin. – linimentum – linimento, ŝmirado
 ling. – linguetta – kapsulo enmetata sub lango
 linim. – linimentum – linimento, ŝmirado
 lint. – linteum – tolo
 lint.calicut. – linteum calicutense – kaliko
 liq. – liquefac, liquefactus, liquidum, liquidus, liquor – solvu, fluida, fluidaĵo
 liguef. – liquefactus – fluidigita (fluida)
 longit. – longitudinis – longa, longoj
 lut. – luteus – flava
 lycop. – lycopodium – likopodaj sporoj
 lycopod. – lycopodium – likopodaj sporoj

 M 
 m. – mixtura, misce, misceatur – miksaĵo, kunmiksu, estu miksita
 mass. – massa – maso
 med. – medicamentum, medicus, medius – medikamento (kuracilo), kuracisto, meza
 medic. – medicinalis – kuracigema
 m. et s. – misce et signa – miksu kaj marku
 m. f. – misce fiat – miksu kaj marku
 m. f. l. a. – misce fiat lege arris – miksu kaj preparu laŭ reguloj de arto
 m .f. m. – misce fiat massa, misce fiat mixtura – miksu kaj preparu materion, miksu kaj preparu miksaĵon
 m.f.p. – misce fiat pilulae, misce fiat pulvis – miksu kaj preparu kapsulojn, miksu kaj preparu pulvoron
 m. f. sol. – misce fiat solutio – miksu kaj preparu solvaĵon
 m. f. ung. – misce fiat unguentum – miksu kaj preparu ungventon (estiĝu ungvento)
 misc. – miscendus – al miksado
 misceat. – misceatur – estu miksita
 mixt. – mixtura – miksaĵo
 mod.dict. – modo dicto – laŭ instrukcio
 mod. pr. – modo praescripto – laŭ preskribo
 mod. praesc. – modo praescripto – laŭ preskribo
 moll. – mollis – mola
 m.p. – manipulus – plenmano
 m. q. du. – mitte quantitatem duplicem – eldonu duoblon
 muc. – mucilago – mukozo
 mucil. – mucilago – mukozo

 N 
 n. – nomen – nomo
 nat. – naturalis – natura
 natur. – naturalis – natura
 nebul – nebulae – vafloj (amelaj kapsuloj)
 ne iter. – ne iteretur – ne ripeti
 ne reit. – ne reiteretur – ne ripeti
 nig. – niger – nigra
 nigr. – niger – nigra
 No. – numero – nombro
 noct. – nocte, nocturnus – nokto, nokta
 nom. reg. – nomen registratum – registrita nomo
 norm. – normalis, normatus – normala (kutima), norma (normaligita)
 nov. – novus – nova
 Nr. – numerus – numero

 O 
 obd. – obduce – pakumo
 ol. – oleum, oleosus – oleo, olea
 oleos. – oleosus – olea
 op. – operculatus – kun fermilo
 operc. – operculatus – kun fermilo
 opert. – opertus – kovrita
 ophthal. – ophthalmicus – okula
 ord. – ordinarius, ordinatio – ordinara, preskribo, instrukcio
 orig. – originalis – devena (originala)
 ov. – ovum – ovolo, ovo

 P 
 p. – pars, post, pulveratus, pulvis – parto, po, pulvorita, pulvoro
 p. aeq. – partes aeuquales – samaj partoj
 part. aeq. – partes aeuquales – samaj partoj
 part. vic. – partitis vicibus – en dividitaj dozoj
 parv. – parvus – malgranda
 parvul. – parvulus – eta
 past. – pasta – paŝto
 pastil. – pastillus – pastileto
 p.c. – per centum, pro centum – procento
 pct. – per centum, pro centum – procento
 pd. – ponderis – kun pezo (laŭ pezo)
 p. d. – pro dosi – por unu dozo (en unu dozo)
 p. die. – pro die – dum tago (tage, por unu tago)
 percut. – percutaneus – efikanta tra haŭto (perkuta)
 peroral. – peroralis – donita tra buŝo (perorala)
 phil. – phiala – boteleto
 pil. – pilula, pilulae – pilolo
 pip. – pipette – gutigilo (pipeto)
 p.n. – pro narcosi – al narkoto
 pro narc. – pro narcosi – al narkoto
 post. – posterior – posta
 post cib – post cibos – post manĝo, manĝinte
 praec. – praecipitatus – precipita
 praecip. – praecipitatus – precipita
 praep. – praeparatus – preparadita
 pro adult. – pro adultis – por plenkreskuloj
 pro baln. – pro balneo – en banon (al bano)
 pro capil. – pro capillis – por haroj
 pro inf. – pro infantibus – por infanoj
 pro infus. – pro infusione – por infuzio
 pro inj. – pro injectione – por injekto (por preparo de injekto)
 pro iontophor. – pro iontophoresi – por iontoforezo
 prop. – proprius – propra (konvena)
 propr. – proprius – propra (konvena)
 prophyl. – prophylacticus – profilaksa (preventa)
 pro rect. – pro recto – en rektumon
 pro ureth. – pro urethra – en uretron
 pro us. – pro usu – al uzo
 pro vagina – pro vagina – en vaginon (pervagine)
 pt. – perstetur – estu daŭrigata
 pulv. – pulvis, pulveres, pulveratus (pulverisatus) – pulvoro, pulvoroj, pulvorforma
 pulv.adsp. – pulvis adspersorius – pudro
 pur. – purus – pura
 purg. – purgans – vomigema
 purif. – purificatus – purigita

 Q 
 q. l. – quantum libet – kiom estas plaĉe (laŭplaĉe)
 q. p. – quantum placet – kiom estas plaĉe (laŭplaĉe)
 q. pl. – quantum placet – kiom estas plaĉe (laŭplaĉe)
 q. r. – quantum rectum – ĝusta kvanto
 q. s. – quantum satis – kiom estas bezone

 R 
 r. – radix – radiko
 rad. – radix – radiko
 raff. – raffinatus – purigita per rafinado (rafinita)
 rc. – recipe – prenu
 rcp. – recipe – prenu
 rec. – recens, recenter, recipe – freŝa, freŝe, prenu
 refriger. – refrigeratus – frostigita
 reit. – reiteretur – estu ripetita (ripetite)
 rep. – repete, repetat, repetatur – ripetu, estu ripetita
 res. – resina – rezino
 resubl. – resublimatus – resublimita
 rhiz. – rhizoma – rizomo
 rot. – rotula – lenso (kerneto)
 rp. – recipe – prenu
 rpt. – repetatur – estu ripetita (ripetite)
 rub. – ruber – ruĝa
 rubr. – ruber – ruĝa

 S 
 s. a. – secundum artem – laŭ reguloj de arto
 sac. – sacculus – saketo
 sacc. – sacculus – saketo
 sac. chart. – cacculus chartaceus – papera saketo
 sapon. - saponatus - sapa (kun sapo)
 s. a. r. – secundum artis regulas – laŭ reguloj de arto
 sat. – satis, saturatus – sufiĉe, saturigita
 s. c. – sub cutim, subcutaneus – sub haŭto, subhaŭta
 sec. – secundum – laŭ
 sec. ord. med. – secundum ordinationem medici – laŭ instrukcio de kuracisto (kiel kuracisto preskribis)
 sem. – semis, semen, semel – duono, semo, unu
 sic. – siccus – seka (senakva)
 sicc. – siccus – seka (senakva)
 siccat. – siccatus – sekigita
 sign. – signum – signo (marko)
 sine aq. – sine aqua – sen akvo
 sir. – sirupus – siropo
 s. n. – secundum naturam, suo nomine – laŭ karaktero, per nomo de preparaĵo
 s. n. p. – signetur nomine proprio – estu signita per sia nomo
 sol. – solutio, solutus, solubilis – solvaĵo, solvita, solvema
 solub. – solubilis – solvema
 solut. – solutio, solutus – solvaĵo, solvita
 s. o. s. – si opus sit – se estas necese (dum bezono)
 spec. – species, specificus – tea miksaĵo, specifa
 spir. – spiritus, spirituosus – spirituso (etilalkoholo), spiritusa (enhavanta etanolon)
 spirit. – spiritus, spirituosus – spirituso (etilalkoholo), spiritusa (enhavanta etanolon)
 spir. vin. rect. – spiritus vini rectificatus – spirituso rektifikita
 spir. vin. ten. – spiritus vini tenuis – spirituso solvita
 spir. vin. vit. – spiritus vitis  – vinspirito
 spiss. – spissus – densa
 s. q. – sufficiente quantitate – en sufiĉa kvanto
 s. s. n. – signetur suo nomine – estu signita per sia nomo
 s. s. v. – sub signo veneni – signita kiel "veneno" (sub marko "veneno")
 stat. – statim – tuj (senprokraste)
 sterilis. – sterilisatus, sterilisetur – sterilizita (sterila), estu sterilizita
 subcut. – subcutaneus – subhaŭta
 subl. – sublimatus – sublimita
 sublim. – sublimatus – sublimita
 subst. – substantia – materio (substanco)
 subt. – subtilis, subtiliter – fajna (subtila), fajne
 subtlss. – subtilissimus – la plej fajna (tre fajna)
 subtliss. – subtilissimus – la plej fajna (tre fajna)
 suc. – succus – suko (dekokto)
 succ. – succus – suko (dekokto)
 suill. – suillus – porka
 sum. – sume, sumat, sumatur, sumendus – prenu, estu uzata, al uzo
 supp. – suppositorium – supozitorio en anuson
 suppos. – suppositorium – supozitorio en anuson
 susp. – suspensio – suspensio

 T 
 t. - talis - tia
 tab. – tabella, tabletta, tabula, tabuletta – tablojdo, tabelo, tabeleto
 tal. – talis – tia (tiel granda)
 tc. – tinctura – tinkturo
 tct. – tinctura – tinkturo
 t. d. – tales doses – tiaj dozoj
 ten. – tenuis – maldensa (solvita, maldika)
 therap. – therapeuticus – kuraciga (terapia)
 ti. – tinctura – tinkturo
 titr. – titratus – titrita
 tub. – tuba, tubus – tubo (tubeto)
 tub. expl. – tubus exploratorius – test-tubo
 tubul. – tubulus – tubeto
 tubul. capill. – tubulus capillaris – kapilaro

 U 
 ung. – unguentum – ungvento
 us. – usus – uzo

 V 
 vac. – vaccinum – vakcino
 vacc. – vaccinum – vakcino
 vehic. – vehiculum – portanto (peranto)
 ven. – venalis – venda (ordinara)
 v. h. p. – via humida paratus – preparita per humida vojo
 vitr. – vitrum, vitreus – botelo, boteleto
 vitr. gutt. – vitrum guttatorium – gutiga boteleto (botelo kun gutigilo)
 vulg. – vulgaris – ĝenerala (ordinara)

 Literaturo 
 KOS, Zdeněk. Zkratky, značky, akronymy. Praha : Horizont, 1983.
 MODR, Zdeněk; HEJLEK, Jan; ŠEDIVÝ, Josef. Praescriptiones magistrales. Praha : Grada, Avicenum, 1994. ISBN 80-7169-105-4. s. 42–47.
 PEŘINOVÁ, Jana, et al. Solutio. Praha : Medon, 2001. Dostupné online. ISBN 80-902122-6-3. Kapitola Přehled recepturních zkratek

Kategorio:Listoj
Kategorio:Mallongigoj