Ŝabele

Pasintece, la areo de la rivero Shebelle estis tre afektita de malsanoj transmititaj de la muŝo cece, sed ŝajne ili estis forigitaj almenaŭ en kelkaj partoj de la valo de la Shebelle.

 Alfluantoj 
La Shebelle havas nombrajn alfluantoj, kaj sezonaj kaj konstantaj riveroj. Inter ili:
 Erer
 Galetti
 Wabe

La Fafen atingas la Ŝebelen nur dum inundoj; ties fluo kutime foriras antaŭ atingi la ĉefan riveron.

 Historio 
La fonto de la rivero Shebelle estas adorita de la Arsi Oromo kaj la Sidamoj. Ĝi estas ĉirkaŭita de sankta arbaro de junipero, kiu ekde 1951 estis sub la protekto de islamaj Arsi.J. Spencer Trimingham, Islam in Ethiopia (Oxford: Geoffrey Cumberlege for the University Press, 1952), p. 260.

En 1989 danke al helpo de sovetaj inĝenieroj, estis konstruita la akvobaraĵo Melka Wakena en la Supra Ŝebele ĉe la Montaro Bale. Produktante 153 megavatojn, tiu akvobaraĵo estas la plej granda Hidroelektra centralo de Etiopio.Lulseged Ayalew, "Something that We Need to Know about Our River’s Hydropower Potential" . Konsultita la 20an de aprilo de 2006

La ĵusa historio de la Shabelle estis markita de ofta detrua inundaro. Oni diras, ke la Shabelle inundiĝis ĉiujn jarojn antaŭ la 1960aj jaroj; tiu jardeko vidis nur du detruegajn inundojn, nome la hidigsajlej de 1965, kaj la soogudud de 1966. En la 1970aj jaroj, la plej detrua inundo estis la kabahaj de 1978.Ayele Gebre-Mariam, The Critical Issue of Land Ownership , Working Paper No. 2 (Bern: NCCR North-South, 2005), pp. 35f (konsultita la 19an de januaro de 2009) En 1996, inundoj detruis tri woreda en Etiopio. La 23an de oktobro 1999 la rivero neatendite inundiĝis meze de la nokto, detruante hejmojn kaj rikoltojn en 14 el la 117 kebele de Kelafo, kaj en 29 el la 46 kebele de najbara Mustahil. Laŭ la lokaj aŭtoritatoj, 34 homoj kaj ĉirkaŭkalkulitaj 750 gregoj mortis, kun 70,000 afektitaj de inundoj kaj en helponeceso."Drought and Floods: Stress Livelihoods and Food Security in the Ethiopian Somali Region" UNDP Emergencies Unit for Ethiopia report, dated November 1999 (konsultita la 28a de decembro de 2008) Du pli ĵusaj inundoj estis la dawdle de 2003, kiam ĉirkaŭ 100 brutoj kaj 119 homoj estis forportitaj, kaj la inundo de aprilo de 2005, kiam ĉirkaŭ 30,000 personoj estis ĉirkaŭitaj de inundo kaj 2000 kameloj kaj 4000 kaproj estis forportitaj; kelkaj lokanoj konsideras tiun la plej damaĝan inundon en 40 jaroj.

En malfrua aprilo de 2005, fortaj pluvoj kaŭzis ampleksan inundon en la Somala Regiono, Etiopio kaj en Somalio, kaj kaŭzis ke la Shebelle rompas siajn bordojn. Maje de tiu jaro, la inundo nur en la Somala Regiono kaŭzis ĉirkaŭ 100 konfirmitajn mortojn kaj ampleksan damaĝon afektante ĉirkaŭ 100,000 personojn. La inundoj detruis ankaŭ ŝirmejojn de 25,000 somalaj rifuĝintoj en Kenjo.

 Vidu ankaŭ 
 Listo de etiopiaj riveroj
 Geografio de Etiopio
 Geografio de Somalio

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 


 Somalaj Bantuoj 
 Nacia Parko Montaro Bale
 Mapo de la Shebelle ĉe Water Resources eAtlas
 Hidropolitiko en la Korno de Afriko 
 "Ethiopia: Rains pound Somali region as death toll rises", IRIN, 5a de majo 2005
 "Floods plague Horn of Africa, wash away refugee shelters" - UN News

Kategorio:Riveroj en Etiopio
Kategorio:Riveroj en Somalio
Kategorio:Internaciaj riveroj en Afriko
Kategorio:Bale Montaro
Kategorio:Etiopaj Altaĵoj
Kategorio:Juba (rivero)