Diferenco inter Sud-Koreio kaj Nord-Koreio en Korea lingvo

La korea lingvo: diferencoj inter Nord-Koreio kaj Sud-Koreio

Diferencoj troviĝas en la prononcado, ortografio, gramatiko kaj leksiko.Kanno, Hiroomi (ed.) / Society for Korean Linguistics in Japan (1987). Chōsengo o manabō (『朝鮮語を学ぼう』), Sanshūsha, Tokyo. ISBN 4-384-01506-2

 Prononco 
En Nord-Koreio, palataligo de /si/ estas laŭvola, kaj /ʨ/ inter vokaloj povas esti prononcata kiel [z].

Vortoj kiuj estas skribitaj same povus esti prononcitaj malsame, ekzemploj sube. La prononcoj sube estas laŭ norma transskribo, McCune-Reischauer kaj Hangul, tiu lasta reprezentas tion, kia estus la Hangul se oni skribus la vorton laŭ ĝia prononco.

 Vorto Signifo PrononcadoNorda (RR/MR)Norda (Hangul)Suda (RR/MR)Suda (Hangul)넓다vastaneoptta (nŏpta)넙따neoltta (nŏlta)널따읽고legi(kontinua formo)ilkko (ilko)일꼬ilkko (ilko)일꼬압록강Amnok Riveroamrokgang (amrokkang)암록강amnokkang (amnokkang)암녹깡독립sendependencodongrip (tongrip)동립dongnip (tongnip)동닙관념ideo / senso / elpensaĵogwallyeom (kwallyŏm)괄렴gwannyeom (kwannyŏm)관념혁신적*novenkondukemahyeoksinjeok (hyŏksinchŏk)혁씬쩍hyeoksinjeok (hyŏksinjŏk)혁씬적

* Similan prononcadon oni uzas en la nordo ĉiam, kiam la hanja "的" estas ligita al ĉina-korea vorto kiu finiĝas per ㄴ, ㅁ aŭ ㅇ. (En La sudo, ĉi tiu regulo aplikiĝas nur kiam ĝi estas ligita al iu unusigna korea vorto.)

 Literumo 

Iuj vortoj estas literumataj malsame de la nordo kaj la sudo, sed la prononco estas la sama.

 Vortumo Signifo Prononcado (RR/MR) RemarkoNordaSudasunbrilohaetbit (haetpit)The "sai siot" ('ㅅ' used for indicating sound change) is almost never written out in the North.ĉeriza florobeotkkot (pŏtkkot)ne kapablas legimonnikda (monnikta)Spacing.Hallasanhallasan (hallasan)Kiam ㄴ-ㄴ kombinaĵo prononciĝas kiel ll, la originala Hangul-vortumo konserviĝas en la Nordo, dum la Hangul ŝanĝiĝas en la Sudo.rulesgyuyul (kyuyul)En vortoj kie la originala hanja estas "렬" aŭ "률" kaj sekvas vokalon, la  iniciala ㄹ ne prononciĝas en la Nordo, farante la prononcon sama al tiu en la Sudo kie ㄹ mankas en la vortumo.

 Literumo kaj prononco 

Iuj vortoj havas malsaman vortumon kaj prononcon en la nordo kaj la sudo:

VortoSignifoRemarko Norda ortografio Norda prononcado Suda ortografio Suda prononcado  ryeongryang (ryŏngryang)  yeongnyang (yŏngnyang) strength En koreaj vortoj originale komenciĝantaj per r aŭ n oni ellasas la r aŭ n en Sudkoreio se la sekva sono estas i aŭ y'.
|-
| 
| rodong (rodong)
| 
| nodong (nodong)
| work
| En koreaj vortoj originale komenciĝantaj per r oni ŝanĝas je la r en Sudkoreio se la sekva sono ne estas i aŭ y'.  wonssu (wŏnssu)  wonsu (wŏnsu) enemy "Malamiko" kaj "ŝtatestro" estas homofonoj en la Sudo. Eble por eviti referi al  Kim Il-sung / Kim Jong-il kiel malamiko, oni prononcas kaj skribas la duan silabon de "malamiko" 쑤 en la Nordo.  rajio (rajio)  radio (radio) radio  u (u)  wi (wi) sur; super  anhae (anhae)  anae (anae) edzino  kkuba (kkuba)  kuba (k'uba) Kubo Kiam oni transskribas fremdajn vortojn el lingvoj kiuj ne havas kontraston inter aspiraciaj kaj neaspiraciaj haltoj, nordkoreoj ĝenerale uzas streĉajn haltojn por la neaspiraciaj dum sudkoreoj uzas aspiraciajn por ambaŭ.pe (p'e)pye (p'ye),  pe (p'e)pulmojĈiujn hanja prononcatajn kiel 'pye (p'ye) aŭ pe (p'e) en la Sudo, oni prononcas kiel pe (p'e'') en la Nodo. La ortografio tial ankaŭ estas malsama.

Ĝenerale, kiam oni transskribas loknomojn, Nord-Koreoj emas uzi la prononcon en la originala lingvo pli ol Sud-Koreoj, kiuj ofte uzas la prononcon en la angla, ekzemple:

 Originala nomo Norda transskribo angla nomo Suda transskribo Ortografio Prononcado Ortografio Prononcado Ulaanbaatar 울란바따르 ullanbattareu (ullanbattarŭ) Ulan Bator 울란바토르 ullanbatoreu (ullanbat'orŭ) København 쾨뻰하븐 koeppenhabeun (k'oeppenhabŭn) Copenhagen 코펜하겐 kopenhagen (k'op'enhagen) al-Qāhirah 까히라 kkahira (kkahira) Cairo 카이로 kairo (k'airo)

 Gramatiko 

Iuj gramatikaj konstruoj ankaŭ estas malsamaj:
VortoSignifoRemarko Norda ortografio Norda prononcado Suda ortografio Suda prononcado  doeyeotda (toeyŏtta)  doeeotda (toeŏtta) estinteca 되다 (doeda/toeda), "iĝi" Ĉiuj simila gramatiko formoj de verboj aŭ adjektivoj kiuj finiĝas per ㅣ en la radiko (t.e. ㅣ, ㅐ, ㅔ, ㅚ, ㅟ kaj ㅢ) en la nordo uzas 여 anstataŭ la suda 어.  gomawayo (komawayo)  gomawoyo (komawŏyo) dankon ㅂ-nergulaj verboj en la norda uzas 와 (wa) por ĉiuj kiuj havas pozitivan finaĵon vokalon; ĉi tio nur okazas en la sudo se la verbo havas nur unu silabon.  halgayo (halkayo)  halkkayo (halkkayo) Ĉu ni faru? Kvankam la hangul diferencas, la prononco estas la sama (t.e. kun la tensed ㄲ sono).

 Leksiko 
Iuj vortoj estas malsamaj inter La nordo kaj La sudo:

VortoSignifoRimarkoj Norda literumo Norda pronun. Suda literumo Suda pronun.  munhwajutaek (munhwajut'aek)  apateu (ap'at'ŭ) Apartamento 아빠트 (appateu/appat'ŭ) ankaŭ estas uz en La nordo.  joseonmal (chosŏnmal)  han-gugeo(han'gugeo) Korea lingvo  gwakbap (kwakpap)  dosirak (tosirak) lunĉujo

 Aliaj 

En La nordo, 《 kaj 》 estas la simboloj uz por citaĵoj; en La sudo, citosignoj respond al La angloj iuj, “ kaj ”, estas normo, kvankam 『 』 kaj 「 」 estas foje uz en popularaj romanoj.

 Referencoj 

Kategorio:Korea lingvo