Langenthal BE

Langenthal estas urbo en la administra distrikto Supra Argovio de kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 14547 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

 Geografio 
eta|maldekstra|150px|Turisma informtabulo ĉe la norda urboenveturejo flanke de la kantona ĉefvojo venante de Rothrist
Langenthal situas en la regiono Supra Argovio inter Olten kaj Berno. Tra la urbo fluas la rivereto Langete, kiu kunfluas en Murgenthal kun la rivero Rot kaj tiam kiel Murg alfluas la riveron Aro. Langenthal konsistas el la municipoj kaj setlejoj Langenthal mem, Schoren, Waldhof, Hopfern, Zelgli, kaj ekde la 1-a de januaro 2010 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Untersteckholz.

 Najbaraj komunumoj 
La urbo Langenthal limas en nordo al Aarwangen, en nordoriento al Roggwil, en oriento al Pfaffnau (LU), en orientsudoriento al Melchnau, en sudoriento al Busswil ĉe Melchnau, en sudsudoriento al Obersteckholz, en sudo al Lotzwil, en sudokcidento al Bleienbach, kaj en okcidento al Thunstetten.

 Trafiko 
eta|maldekstra|150px|Stacidomo de 
Langenthal estas regiona trafiknodo. Ĝi situas ĉe la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Berno kaj estas haltejo de rapidtrajnoj. De Langenthal krome ekzistas fervojlinioj al Niederbipp en Kantono Soloturno kaj tra la Emme-Valo al Lucerno. En la najbara komunumo Bleienbach situas la aerodromo Langenthal kun ICAO-kodo LSPL.

 Partnerurboj 
Langenthal havas urban partnerecon kun Brig-Glis en Kantono Valezo kaj Neviano en Italio.

 Historio 
La unua dokumenta mencio de Langenthal datiĝas el la jaro 861 kiel Langatun. Trovaĵoj el la ŝtonepoko pruvas, ke en Langenthal jam en prahistoria tempo ekzistis homaj setlejoj.

En frua mezepoko la Monaĥejo Sankt-Galo posedis bienojn en Langenthal. Ek de 1313 la loko estis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj falis en la jaro 1406 al Berno.

En 1893 Langenthal estis kunigita kun Schoren kaj ek de 1997 la komunumo estas pro la kreskanta loĝantaro konsiderata kiel urbo.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Untersteckholz estis integrita al la komunumo Langenthal.

 Esperanto-movado 
Laŭ Svisa Espero jam en 1909 ekzistis unua Esperanto-grupo en Langenthal. En Langenthal vivis dum multaj jaroj ĝis sia morto Lilly Schaerer, kiu estis de 1957 ĝis 1960 prezidantino kaj de 1960 ĝis 1988 sekretariino de Svisa Esperanto-Societo. De 1960 ĝis 1988 la domo de Lilly Schaerer estis tial la oficiala sidejo de Svisa Esperanto-Societo. 

De la 4-a ĝis la 6-a de julio 2017 okazis en la loka gimnazio tritaga festivalo pri lingvoj LINGUISSIMA. Okaze de tio Mireille Grosjean kaj Ueli Haenni prezentis Esperanton en 90-minuta kunsido. Entute partoprenis 50 junuloj.

 En arto 
En Langenthal en 1916 disvolviĝas intrigo de la spiona filmo “Sekreta agento” de Alfred Hitchcock

 Vidu ankaŭ 
 Aliaj lokoj kun la nomo Langenthal
 Langenthal (stacidomo)
 Langenthal Gaswerk (stacidomo)
 Langenthal Industrie Nord (stacidomo)
 Langenthal Süd (stacidomo)

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo de la urbo Langenthal
 Langenthal en la Historia Leksikono de Svislando

 Referencoj 

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Esperanto-movado en Svislando laŭ lokoj