Akvofonto

Akvofonto (aŭ mallonge Fonto) estas la loko, kie akvo nature eliĝas el tero.

Ofte estas la komenco de akvofluo, rojo, torento,
rivero, sed akvofonto povas rekte flui al lago, marĉo, maro.

 Formiĝo 
Fonto povas aperi en karsto, kiam la surfaca akvo sorbiĝas en la teron, iĝante grundakvo, kiu poste povas flui tra ŝtonaj poroj, fendetoj, aŭ kavernoj.

Se la tavolo da terkrusto, en kiu akvo trairas, (tiel nomata grundakvejo) kontaktas la ternivelon, okaze de terkavo, talvego, pliiĝo de deklivo aŭ fosado, grundakvo elfluas. Povas esti nur ŝvitiĝo, malsekejo, malgranda marĉo. Sed, se la grundakvejo estas tie limigita de netralasivaj tavoloj, povas esti lokalizata elfluo, aŭ eĉ ŝpruco.

La hidrogeologio povas klasi la akvofontojn en variaj tipoj.
 Elverŝa fonto, aŭ grundakvo
 Karsta fonto
 Reelfluejo, tie, kie akvovojo, kiu subteriĝis, reeliras al surfaco
 Ŝpruca fonto, aŭ Arteza puto
 Varma fonto, aŭ termofonto.

Akvofonto povas esti daŭra (kontinua) aŭ nedaura (nekontinua). Nekontinuaj, ekzemple, estas la karstaj fontoj. Akvo cirkulas rapide en karsta grundakvejo, kaj fontoj povas esti abundaj kaj nedaŭraj.

 Klasifiko 
La akvofontoj estas ofte klasifigataj laŭ iliaj debito, la plej akvodonaj, tiuj, kiuj donas almenaŭ 2800 litrojn en sekundo (L/s), estas tiel dirataj "Unua grando"

 grando debito (L/s)1a grando28002a grando280 al 2 8003a grando28 al 2804a grando6,3 al 285a grando0,63 al 6,36a grando63 mL/s al 630 mL/s7a grando8 al 63 mL/s8a grandomalpli ol 8 mL/s0 grandonenia fluo (estinta/historia fonto)

 Ĥemia komponado 
La akvo trairinte rokojn povas dissolvi mineralojn. Pro tio, akvo de fonto estas ofte vendata en botelo kun la (ofte trompa) nomo de mineralakvo.

 Akvofonto kiel vivmedio 
La vivmedio en fonto (tiel nomata Krenalovidu ankaŭ (germanlingve) :de:Krenal, el la greka κρήνη, = fonto), karakteriziĝas per :
 malgranda vario de la akva temperaturo, kaj dumtage, kaj dumjare
 malmulteco da sterkaj elementoj
 ŝanĝa fluo sur malgranda distanco
 malgranda kvanto da solvata oksigeno, la akvo venante de sub tero.

Pliofte tie kreskas briofito (aŭ muskoj), ĉar vaskulaj plantoj ne povas instaliĝi pro la fluo kaj la ombro.

Oni tie ĝenerale ne trovas fiŝojn.

 Notoj kaj referencoj