Izotopoj de jodo

Estas 37 izotopoj de jodo (I) kaj nur unu el ili, 127I, estas stabila. La norma atompezo estas 126.90447(3) u.

Je multaj flankoj, 129I estas simila al kloro 36Cl. Ĝi estas solvebla halogeno, ne tre reakciokapabla, ekzistas ĉefe kiel ne-sorbanta anjono, kaj estas produktata pro kosmaj radioj, fuziaj, kaj en-_situ_ reagoj. En akvikaj studoj, koncentriteco de 129I estas kutime raportita kiel la rilatumo de 129I al tuteca I (kiu estas preskaŭ tute 127I). Same kiel estas en okazo de rilatumo 36Cl/Cl, la rilatumo 129I/I en naturo estas sufiĉe malgranda, inter 10−14 al 10−10. La maksimumo estis dum la 1960-aj jaroj kaj 1970-aj jaroj pro fuzio, kaj la rilatumo 129I/I estis tiam proksimume 10−7. 129I diferencas de 36Cl en ĝia pli longa duoniĝotempo (15,7 anstataŭ 0,301 milionoj jaroj), ĝi estas pli ema eniri biologiajn substancojn kaj okazas en multaj jonaj formoj (kutime, I− kaj IO3−) kiuj havas malsamajn kemiajn kondutojn.

Pli grandaj kvantoj de stabila 129Xe en meteoritoj estas rezulto de disfalo de la denaska 129I produktita per la supernovaoj kiuj kreis la polvon kaj gason el kiu la suna sistemo estis formita. 129I estis la unua estinginta radioaktiva izotopo kiu estis identigita kiel estinta en la frua suna sistemo. Ĝia disfalo estas la bazo de la I-Xe radiomezura datigo projekto, kiu kovras la unuajn 83 milionojn jarojn de sunsistema evoluo.

Iuj el la jodaj izotopoj estas uzataj kiel radioaktivaj izotopoj en atomkerna medicino:
jodo-123 kaj jodo-131 estas uzita por sola fotona eliga komputila tomografio kaj jodo-124 por pozitrona emisia tomografio. Ili povas rezulti je malsamaj bildaj kvalitoj.

En kazo de jodo-131-poluado dum nuklea akcidento, "jodaj tablojdoj" uzataj por saturi la jodeman tiroidon, tipe enhavas 65 aŭ 130 mg da kalia jodido; ili devas esti prenitaj rapide post la akcidento. Iuj (tamen toksaj) molekuloj malrapidigas aŭ blokas la eniron de polua jodo en la tiroidon, inkluzive de nitratoj, perkloratoj kaj tiocianatoj, kiuj laŭdire estas "strumgenoj" (kun eblaj akumulaj efikojM. Tonacchera, A. Pinchera, A. Dimida, E. Ferrarini, P. Agretti, P. Vitti, F. Santini, K. Crump & J. Gibbs. « Relativaj potencoj kaj aldoneco de perklorato, tiocianato, nitrato kaj jodido sur la inhibicio de radioaktiva jodidsorbado fare de la transigiloj de natria jodido en la homa korpo». Thyroid, 2004, p. 1012–1019 (resumo). ()).

 Tabelo 
 Izotopo Z(p) N(n) Izotopa maso (u) Duoniĝotempo Atomkerna  spino Molea frakcio  de la izotopo Limigoj de natura  variado  de la molea frakcio Ekscita energio 108I 53 55 107,94348(39)# 36(6) ms (1)# 109I 53 56 108,93815(11) 103(5) µs (5/2+) 110I 53 57 109,93524(33)# 650(20) ms 1+# 111I 53 58 110,93028(32)# 2,5(2) s (5/2+)# 112I 53 59 111,92797(23)# 3,42(11) s 113I 53 60 112,92364(6) 6,6(2) s 5/2+# 114I 53 61 113,92185(32)# 2,1(2) s 1+ 114mI 265,9(5) keV 6,2(5) s (7) 115I 53 62 114,91805(3) 1,3(2) min (5/2+)# 116I 53 63 115,91681(10) 2,91(15) s 1+ 116mI 400(50)# keV 3,27(16) µs (7-) 117I 53 64 116,91365(3) 2,22(4) min (5/2)+ 118I 53 65 117,913074(21) 13,7(5) min 2- 118mI 190,1(10) keV 8,5(5) min (7-) 119I 53 66 118,91007(3) 19,1(4) min 5/2+ 120I 53 67 119,910048(19) 81,6(2) min 2- 120m1I 72,61(9) keV 228(15) ns (1+,2+,3+) 120m2I 320(15) keV 53(4) min (7-) 121I 53 68 120,907367(11) 2,12(1) h 5/2+ 121mI 2376,9(4) keV 9,0(15) µs 122I 53 69 121,907589(6) 3,63(6) min 1+ 123I 53 70 122,905589(4) 13,2235(19) h 5/2+ 124I 53 71 123,9062099(25) 4,1760(3) d 2- 125I 53 72 124,9046302(16) 59,400(10) d 5/2+ 126I 53 73 125,905624(4) 12,93(5) d 2- 127I 53 74 126,904473(4) Stabila 5/2+ 1,0000 128I 53 75 127,905809(4) 24,99(2) min 1+ 128m1I 137,850(4) keV 845(20) ns 4- 128m2I 167,367(5) keV 175(15) ns (6)- 129I 53 76 128,904988(3) 1,57(4)×107 a 7/2+ 130I 53 77 129,906674(3) 12,36(1) h 5+ 130m1I 39,9525(13) keV 8,84(6) min 2+ 130m2I 69,5865(7) keV 133(7) ns (6)- 130m3I 82,3960(19) keV 315(15) ns - 130m4I 85,1099(10) keV 254(4) ns (6)- 131I 53 78 130,9061246(12) 8,02070(11) d 7/2+ 132I 53 79 131,907997(6) 2,295(13) h 4+ 132mI 104(12) keV 1,387(15) h (8-) 133I 53 80 132,907797(5) 20,8(1) h 7/2+ 133m1I 1634,174(17) keV 9(2) s (19/2-) 133m2I 1729,160(17) keV ~170 ns (15/2-) 134I 53 81 133,909744(9) 52,5(2) min (4)+ 134mI 316,49(22) keV 3,52(4) min (8)- 135I 53 82 134,910048(8) 6,57(2) h 7/2+ 136I 53 83 135,91465(5) 83,4(10) s (1-) 136mI 650(120) keV 46,9(10) s (6-) 137I 53 84 136,917871(30) 24,13(12) s (7/2+) 138I 53 85 137,92235(9) 6,23(3) s (2-) 139I 53 86 138,92610(3) 2,282(10) s 7/2+# 140I 53 87 139,93100(21)# 860(40) ms (3)(-#) 141I 53 88 140,93503(21)# 430(20) ms 7/2+# 142I 53 89 141,94018(43)# ~200 ms 2-# 143I 53 90 142,94456(43)# 100# ms [>300 ns] 7/2+# 144I 53 91 143,94999(54)# 50# ms [>300 ns] 1-#

 Notoj 
 Mallongigoj de duoniĝotempo estas: a=jaro, d=diurno, h=horo, min=minuto, s=sekundo, ms=milisekundo, µs=mikrosekundo, ns=nanosekundo.
 Valoroj markitaj per # estas ne pure derivitaj de eksperimentaj datumoj, sed almenaŭ parte de sistemaj tendencoj. Spinoj kun malfortaj asignaj argumentoj estas enmetitaj en krampojn.
 Necertecoj estas donitaj en konciza formo en krampoj post la respektivaj lastaj ciferoj. Necertecaj valoroj signifas unu norman diferencon, escepte izotopan komponaĵon kaj norman atompezon de IUPAC kiuj uzas elvolvitajn necertecojn.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Izotopaj masoj de Ame2003 pritakso de atomaj masoj  de G. Audi, A.H. Wapstra, C. Thibault kaj O. Bersillon en Atomkerna Fiziko A729 (2003).
 Izotopaj komponaĵoj kaj normaj atomaj masoj de Atompezoj de la eroj. Recenzo 2000 (Teknika Raporto de IUPAC). Pure Appl. Chem. Volumo. 75, No. 6, pp. 683–800, (2003) kaj Atomaj pezoj peviziitaj (2005) .
 Audi, Bersillon, Blachot, Wapstra. La Nubase2003 pritakso de atomkernaj kaj disfalaj propraĵoj , Nuc. Phys. 729, pp. 3–128 (2003).
 Nacia Atomkerna Datuma Centro, Brookhaven Nacia Laboratorio. Informo ekstraktita de la NuDat 2.1 datumbazo (ekstraktita en septembro de 2005).
 Jodaj izotopaj datumoj de La izotopa projekto de Laboratorioj Berkeley 

Kategorio:Izotopoj