Gävle

Gävle ['jɛ:vlə] estas urbo en orienta centra Svedio apud la Balta Maro. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas la sidejo de la samnomaj komunumo Gävle kaj de la moderna provinco Gävleborgs län. La urbo estas membro de eŭropa ligo de mezgrandaj urboj, nomata Eurotowns. Gävle estis unu el la plej aktivaj lokoj en la frua Esperanto-movado en Svedio.

Enciklopedio de Esperanto de 1934 nomas la urbon Gevle. Tio estis loka propono por nova literumado de la malnova Gefle, anstataŭ la en 1903 landoregistare decidinta formo Gävle, kiun la urbo adaptis loke nur en 1940.https://www.arbetarbladet.se/2009-10-11/tjugosex-satt-att-stava-till-gavle

Gävle estas la plej malnova urbo en la historia regiono Norrland (la nordaj landopartoj de Svedio) kaj apartenas al la historia provinco Gästrikland. Ĝi ricevis urban statuson en 1446 de Kristoforo de Bavario.

La socialista gazeto Arbetarbladet ekde la jaro 1902 aperas en la urbo.

La "Kapro de Gävle" estas konata loka tradicio ekestinta en 1966. Ĝi estas grandega, 13 metrojn alta versio de la tradicia sveda kristnaska kapro el pajlo, starigita en la urbo-centro. Ĝi estas konata por ofta vandalismo, en kiu vandaloj ekbruligas la kapro, kiu kutime plenbrulas.

 Esperanto-movado 

En la vintro 1905–1906 la estro de la bontemplana ordeno IOGT, parlamentano Edvard Wavrinsky, partoprenis kurs­on de Paul Nylén kaj decidis fari Esperanton oficiala lingvo internacia de la ordeno. Poste tio, la bontemplanoj komencis uzi sekretajn esperantajn signalvortojn ĉe la bontemplanoj, kiu kaŭzis lernemon pri la lingvo.

Speciale en Gävle, tio donis intereson al esperantokursoj de Johan Helsing, kiu ankaŭ fondis la unuan esperantoklubon en Gävle, la 8-an de marto 1907. Ĝia unua prezidanto estis J. Norrman. Aliaj pioniroj estis interalie la policisto August Kristian Örn, Werner Wahlund, inĝeniero Rudolf Pehrsson, Frans Olsson, G. Hedström kaj A. Liljemark. Laŭ EdE, la grupo ”vigle agadis kaj konstante kre­skis.” La adreso de la klubo, Gävle Esperantoförening, estis en 1916 Norra Kungsgatan 5, ĉe aŭ apud Lundgrens Handelsinstitut, iaspeca komerco-firmao.La Espero, majo 1916 , p. 7

En februaro 1913, Pehrsson kaj Wahlund fondis la gazeton La Espero en la urbo. Wahlund ankaŭ ”en kriza tempo malavare monhelpis al la propagando.” La inĝeniero kaj komercisto John Lundgren estis krom Pehrsson frua redaktisto, kaj eblas ke estis ĉe aŭ apud lia firmao kie la klubejo situis.

De 1911 la ekspedejo kaj de 1913 la komitato de la Sveda Esperanto-Federacio (SEF) funkciis en Gävle, ĝis 1922. G. Hedström estis prezidento de SEF 1921–1923 (poste tio la antaŭe menciita Nylén),La Espero, majo 1956  (p. 42) kaj Gösta Ahlstrand gvidis porinstru­istajn kursojn en Stockholm 1930–1931 (aranĝitaj de Sveda Instruista Esperantisto-Fede­racio, kiu li membris) – ambaŭ tiuj de la Gävle-grupo.EdE ankaŭ mencias "novaj propagandistoj Hedbom, G. Aström", sed minimume la lasta nomo strangas kaj povas esti eraro

 Ĝemelaj urboj 
La ĝemelaj urbo de Gävle estas:
  Buffalo City, Sudafriko
  Álftanes, Islando
  Gjøvik, Norvegio
  Næstved, Danio
  Rauma, Finnlando
  Jūrmala, Latvio
  Galva, Usono
  Santa Ana, Salvadoro

 Komentoj 

 Fontoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Retejo de la komunumo de Gävle  (svede, angle)

Kategorio:Urboj de Svedio
Kategorio:Komunumoj de Svedio
Kategorio:Gestricio
Kategorio:Gävleborgs län