Slavonski Brod

eta|dekstra|300ra|Fortikaĵo de Slavonski Brod
eta|dekstra|290ra|Abatejo de Slavonski Brod
Slavonski Brod () estas urbo kun riverhaveno en Kroatio apud la landlimo al Bosnio kaj Hercegovino. Ĝis 1934 la nomo estis (ru) Brod, urbo, Enciklopedia Vortaro de Brockhaus kaj Efron en 86 volumoj (82 volumoj kaj 4 pliaj). - Sankt-Peterburgo, 1890—1907..

 Geografio 
Slavonski Brod estas landlima urbo, sur la dekstra bordo de la rivero Sava estas la bosnia urbo Bosanski Brod . Konektita per regulaj busaj kaj trajnaj servoj al la plej grandaj urboj en Kroatio.
Slavonski Brod situas inter monto kaj rivero sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de la rivero Sava, laŭ aŭtovojo Zagrebo-Beogrado (A3) kaj laŭlonge de la fervojo Zagrebo-Vukovar. Proksime estas lago kaj fiŝkaptista lago.
La urbo situas 78 km nordoriente de Banjaluko, 148 km norde de Sarajevo, 86 km nordokcidente de Tuzla, 68 km sudokcidente de Osijek kaj 175 km sudoriente de Zagrebo. 
 Bazaj informoj 
 Areo: 55 km²
 Supermara alteco: 92 m
 Loĝantaro: 64 600
 Poŝtkodo: 35 000
 Telefonprefikso: 35
 Aŭtokodo: SB

 Historio 
La romianoj havis tie urbon "Marsonia". La turkoj faris senhoma la komunumon ost la mezepoko. En 1694 oni fondis abatejon, kiu tute trakonstruiĝis en 1727. En 1780 fortikaĵo konstruiĝis kun 155 kanonoj. Vaporŝipo unuafoje aperis en 1846 kaj komenciĝis la trafiko inter Sisak-Zemun. Fervoja ponto konstruiĝis en 1879, kiu eksplodiĝis en 1941, post 20 jaroj rekonstruita. Ĝis Traktato de Trianon Slavonski Brod apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Pozsega (reĝa departemento), al distrikto de Slavonski Brod, kies distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

 Ekonomio 
Slavonski Brod unu el la plej grandaj industriaj centroj en Kroatio. Lokaj inĝenieraj entreprenoj, produktantaj lokomotivojn, tramojn kaj multe pli, estas gravaj por la kroata ekonomio. Ankaŭ en la urbo estas entreprenoj de la lumo, nutrado, lignoprilaborado kaj kemia industrioj. En la lastaj jaroj, la turisma industrio komencis disvolviĝi.

Apudaĵo de la urbo estas grava vinkultura regiono, en la urbo troviĝas peza kaj malpeza industrioj. En Slavonski Brod universitato kaj ĉeflernejo funkcias.

 Kulturo 
La ĉefaj kaj turistoj plej vizitataj lokoj estas la monumento de Slavonské Brod kiu estas fortikaĵo (kroate Tvrđava Brod) de la komenco de la 18-a jarcento. Ekzistas ankaŭ kelkaj arkeologiaj lokoj en la najbareco de la urbo. Kulturaj monumentoj en la urbo ankaŭ inkluzivas la franciskanan monaĥejon de 1694, starantan sur la bordoj de la rivero Sava. 

 Vidindaĵoj 
 baroka Fortikaĵo Brod
 baroka abatejo kun preĝejo kaj biblioteko
 paroĥa katolika preĝejo de 1754
 malsanulejo de 1898
 hotelo de 1935
 impona ĉefplaco
 kroata Domo (kroate: Hrvatski dom) de 1925
 akvoturon de 1903

 Famuloj 
hungara maristo-akademiano Albert Kenessey
Ivana Brlić-Mažuranić, porinfana verkisto
Josip Stadler, arkiepiskopo

 Rilatoj al Esperanto 
En Slavonski Brod inter la du mondmilitoj interalie aktivis la kuracisto Leo Kun kaj la ĵurnalisto Franjo Homar, kiu sinmortigis en 1933, en aĝo de nur 28 jaroj, kaj tiel frue finis promesan movadan karieron. Ekde la jaro 1932 en la urbo eldoniĝis la periodaĵo La Suda Stelo, organo de Jugoslavia Esperanto-Ligo.

 Kroata Esperanto-kongreso 
Tie okazos la 13a kongreso de Kroata Esperanto-Ligo, okazonta la 16-18an de majo 2025.

 Referencoj 
Kategorio:Urboj de Kroatio
eta|maldekstra|270ra|Universitato de Slavonski Brod