Saĥarov-Premio

La Saĥarov-Premio por pensa libereco (ankaŭ nomata "EU-premio pri homaj rajtoj") estas donata de la Eŭropa Parlamento ekde 1988 al homoj aŭ organizoj penantaj por la homaj rajtoj aŭ la libereco de opinio. La premio nomiĝas laŭ Andrej Saĥarov, ricevanto de la Nobel-premio pri paco kaj dotiĝas je 50.000 eŭroj. Ĝi estas donita ĉiujare en Strasburgo, kutime en oktobro.

 Ricevintoj 
 1988: Nelson Mandela (gvidanto de la ANC) kaj Anatoli Marĉenko (sovetia disidento, † 1986)
 1989: Alexander Dubček, ĉeĥoslovaka politikisto kaj kuninicianto de Praga printempo 1968
 1990: Aung San Suu Kyi, neperforta pordemokrata aktivistino en Mjanmao
 1991: Adem Demaçi, albana aŭtoro el Kosovo
 1992: Madres de Plaza de Mayo, argentina movado por homaj rajtoj
 1993: Oslobođenje, gazeto el Sarajevo, Bosnio kaj Hercegovino
 1994: Taslima Nasrin, aŭtorino el Bangladeŝo
 1995: Leyla Zana, kurda membro de la turka parlamento
 1996: Wei Jingsheng, ĉina kritikanto de la registaro
 1997: Salima Ghezali, alĝeria ĵurnalistino kaj aktivulino por homaj rajtoj
 1998: Ibrahim Rugova, politika gvidanto de la albana popolgrupo en Kosovo
 1999: Xanana Gusmão, gvidanto de la sendepenc-movado en Orienta Timoro
 2000: ¡Basta Ya!, organizaĵo kontraŭ la ETA-terorismo
 2001: Don Zacarias Kamuenho, ĉefepiskopo de Lubango (Angolo); Nurit Peled-Elhanan, israela docentino; Isat Ghasawi, palestina aŭtoro
 2002: Oswaldo José Payá Sardiñas, kuba kritikanto de la registaro
 2003: Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Kofi Annan kaj ĉiuj kunlaborantoj de la Unuiĝintaj Nacioj – "kun aparta rememoro al Sérgio Vieira de Mello kaj al la multaj aliaj UN-oficistoj, kiuj perdis deĵore la vivon por paco en la mondo."
 2004: Belorusa Asocio de Ĵurnalistoj
 2005: Kuba virin-movado Blankevestitaj Damoj; Raportistoj sen limoj, ne-registara internacia organizo; nigeria advokatino Hauwa Ibrahim
 2006: Aljaksandr Milinkeviĉ, belorusa opozicia politikisto
 2007: Salih Mahmoud Osman, sudana advokato por homaj rajtoj
 2008: Hu Jia, ĉina aktivulo por civilaj rajtoj kaj mediprotekto.
 2009: Memorial, asocio el Rusio
 2010: Guillermo Fariñas el Kubo
 2011: Mohamed Bouazizi, Asmaa Mahfouz, Ahmed al-Senussi, Razan Zaitouneh kaj Ali Farzat
 2012: Ĝafar Panahi kaj Nasrin Sotudeh
 2013: Malala Yousafzai
 2014: Denis Mukwege
 2015: Raif Badawi
 2016: Lamija Aĝi Baŝar kaj Nadia Murad
 2017: Venezuela demokratia opozicio
 2018: Oleh Sentsov, ukraina homrajta aktivulo
 2019: Ilham Tohti, ĉina homrajta aktivulo
 2020: Belorusa demokratia opozicio
 2021: Aleksej Navalnij
 2022: la popolo de Ukrainio, nun defendanta sin kontraŭ la agreso de Rusio
 2023: Mahsa Amini kaj Virino, Vivo, Libereco, la morto de Mahsa Amini sub suspektindaj cirkonstancoj kaŭzis ĝeneraligitajn protestojn, ofte sub la slogano Virino, Vivo, Libereco.https://www.dw.com/en/amini-wins-sakharov-prize-will-it-help-iranian-women/a-67148334
 2024: María Corina Machado kaj Edmundo González Urrutia

 Eksteraj ligiloj 

 Retpaĝo pri la Saĥarov-Premio, multlingve

 Referencoj 


Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Premioj
Kategorio:Eŭropa Parlamento