Ergotfungo

Ergotfungo (science Claviceps purpureaSaccardo, Sylloge fungorum omnium hucusque cognitorum (Abellini) 2: 564 (1883) Sylloge ) estas specio de fungoj el la ordo de hipokrealoj kaj parazito de floroj de poaloj (ĉefe Poaceae). La specio vivas precipe en holarktiso. La nomo devenas de la ergoto de koko. La formo de la skleroto similas al la birda ergoto.

 Nomoj en naciaj lingvoj 
En kelkaj lingvoj la nomo signifas "sekala korneto", do sekala grajno kun la formo de korneto (Secale cornutum latine, Segale cornuta itale, Secară cornută rumane, Cornezuelo del centeno hispane ...). Aliloke la nomo signifas "longedaŭra faruno", do estas io kiu igas la farunon pli longe daŭri (Meldrøjer dane, Mjöldryga svede, Meldrøye norvege (Bokmål) ...) aŭ la nomo signifas "patrinsemo" do estas semo, kiu kuracas novajn patrinojn aŭ estus fabela patrino de grajno (Mutterkorn germane, Moederkoorn nederlande  ...). Ankoraŭ aliaj landoj uzas ergoton (ergot france, angle, japane ...).

 Sciencaj nomoj 
Fries nomigis ĝin Spermoedia clavus en 1822 Spermoedia clavus   kaj nomigis ĝin Sphaeria purpurea en 1823 Sphaeria purpurea  .

Tulasne definitive en 1853 priskribis ĝin kiel Claviceps purpurea.

 Priskribo 
Claviceps purpurea estas fungo, kiu havas sinsekve tri aspektojn :
Sclerotium clavus, nigra maso anstataŭas la grajnon. Poste ĝi falas en la grundon. Printempe, ĝi ĝermas, ĝi fariĝas la formo Claviceps purpurea. La askosporoj infektas la florojn de Poales. Ĝi estas la formo Sphacelia segetum. Poste ĝi fariĝas ree Sclerotium clavus.

 Sclerotium clavus 
Sclerotium clavus De Candolle A.-P Mémoire sur le genre Sclerotium Mém. Mus. Hist. Nat. 2, page 401-420 (1815)De Candolle & Lamarck, Flore française, Edn 3 (Paris) 5/6: 115 (1815)., la skleroto iĝas matura ĉirkaŭ 5 semajnojn post infektado.
Tiam ĝi estas ĝis 4,5 x 0,9 cm en Secale cereale sed ĝi nur longas ĉirkaŭ 1–2 mm en Poa annua aŭ Phalaris tuberosa.
Du tipoj de histoj estas : histo por la konekto kun la kreskaĵo kaj histo por la provizaĵo. La skleroto enhavas de 10% ĝis 30% lipidojn. Lipidoj estas ĉefe trigliceridoj. Plejparte de trigliceridoj enhavas ricinoleata acido.
La skleroto bezonas malvarmajn temperaturojn (proksimajn de ) dum pluraj semajnoj por ĝermi.Kirchhoff H. (1929) Beiträge zur Biologie und Physiologie des Mutterkornpilzes. Centralblat. Bakteriol. Parasitenk. Abt. II, 77, 310-369.

La venenaj alkaloidoj situas nur en la skleroto, ili ne estas ekskrecataj.

Acylomus pugetanus aŭ Omophlus rugosicollis manĝas skleroton.

 Claviceps purpurea 
eta|maldekstra|cp : peritecioB : stipoD : askosp : askosporoj
eta|dekstra|Infektado
Claviceps purpurea Tulasne, L.-R. Mémoire sur l'ergot des glumacées Ann. Sci. Nat. (Partie Botanique), 20 5-56 (1853) La Biblioteca Digital del Real Jardín Botánico  estas proksimume unuploida sed ĝia nombro da kromosomoj estas ege varia. Ĝi formas stromoj sur longaj stipoj. En bordo de stromoj, anteridioj produktas virseksajn gametojn kaj askogonioj produktas inseksajn gametojn. Askogonioj kaj anteridioj kuniĝas kaj formas dikariajn hifojn. Unu ulo povas esti fekundigita per si mem, (Claviceps purpurea estas homotalika). Ĉirkaŭ la fekundata askogonio, hifoj formas periteciojn. En peritecioj askoj estas formataj. La askosporoj longas ĉirkaŭ 0,6 x 100 µ. Ili estas ĵetataj ĝis 7 cm alte kaj ili estas transportaj per vento. Ili infektas la spiketojn. Ili eniras per la stigmoj. Post ĉirkaŭ 4 tagoj, la hifo atingas la ovolon kaj post ĉirkaŭ 3 tagoj ĝi atingas la suktubetojn de la pedunklo. Plue dank'al enzimo kontraŭ kalozo la fungo povas deturni pli da suko ol normalaj grajnoj. Tiam la fungo anstataŭas la ovarion.
eta|center|Askosporoj

 Sphacelia segetum 
eta|dekstra|Sphacelia stadio
eta|maldekstra|Mielroso sur sekalo
eta|dekstra|Kulturo de Sphacelia stadio: Tranĉaĵoj de sklerotoj en terpoma dekstrosa agagara nutraĵo
Sphacelia segetum Joseph-Henri Léveillé, Mémoire sur l'ergot, Mém. Soc. Linn. Paris 5 (1827) estas Tuberculariaceae (Saccardo 1884) aŭ Phialosporae (Barron 1968). Sphacelia signifas seka gangreno kaj segetum signifas de grenrikolto.
La stromo montriĝas ĉirkaŭ 4 tagojn post la infektado unua baze de la ovario. Ĝi anstataŭas la ovarion. Ĝi puŝis supre reston de ovario kaj la ovolon. La produktado de sporoj ekas ĉirkaŭ 6 tagojn post la infektado kaj daŭras proksimume dum 5 tagoj.Luttrell, E.S. Host-parasite relationships and development of the ergot sclerotium in Claviceps purpurea Can. J. Bot. 58:942-958 (1980)
Sporoj Viennot-Bourgin G., Les champignons parasites des plantes cultivées, Masson & Cie, (1949) estas helaj, rondaj grandas ĉirkaŭ 5,7 X 3,4 µ.
G1 longas 5 ĝis 8 µ. G2 longas 7 ĝis 10 µ. G3 longas 10 ĝis 12 µSylvie Pažoutová Chemoraces and Habitat Specialization of Claviceps purpurea Populations Applied and Environmental Microbiology dec 2000. La sporoj estas dissendataj en miela flava fluaĵo (mielroso) kiu allogas insektojn, ekzemple Sitodiplosis mosellana.

 Sistematiko 
En 1853 Tulasne priskribis latine la specion, li priskribis ankaŭ Claviceps microcephala en Molinia caerulae kaj Phragmites. Sed ekde 1937Petch, T. More about Claviceps The naturalist, No 961, 25-28 (1937), Claviceps microcephala kaj Claviceps purpurea estas rigarditaj kiel sinonimoj sed ankaŭ hodiaŭ kun modernaj metodoj kiel RAPD ke oni trovas ambaŭ Claviceps purpurea kaj alian specion (do C. microcephala) en fragmito aŭ molinio.

Multaj fungosciencistoj klopodis difini rasojn laŭ gastingantoj. Sed hodiaŭ fungosciencistoj akcepti kiel veran nur kvar grupojn (G1, G2, G2a kaj G3) kun ekologiaj preferoj,G. W. Douhan kaj al, Multigene analysis suggests ecological speciation in the fungal pathogen Claviceps purpurea Molecular Ecology 2008,Negård, Mariell, Indole-alkaloid profiles in Norwegian Claviceps purpurea populations - relationships between chemoraces, genetic groups, and ecology Disertaĵo universitato Oslo 2013 PDF,. Kvar grupoj estas verŝajne kvar kriptospecioj.

 Gastigantaj kreskaĵoj 
eta|maldekstra|Skleroto de Claviceps purpurea kreskante sur semo de Alopecurus myosuroides
La tuta subfamilio Pooideoj (latine Pooideae) estas gastigantoj, ĉefe Secale cereale, sed ankaŭ X Triticosecale, T. turgidum durum, Triticum aestivum, Hordeum vulgare, Poa pratensis, Poa annua (G2), Elytrigia repens, Alopecurus myosuroides, Alopecurus pratensis, Holcus lanatus, Holcus mollis, Dactylis glomerata, Lolium perenne, Arrhenatherum elatius, Phalaris arundinea, Hordelymus europaeus, Milium effusum ...
kaj kelkaj Chloridoideae, Arundinoideae, Danthonioideae.

Kelkaj Panicoideae kaj Cyperaceae ankaŭ povus esti parazitataj sed ne estas grava en naturo.

 Komponantoj 

Alkaloidoj de la indola grupo konstituas ĝis 1 % de la maso sed kutime 1-2 ‰.
Estas ergokristino, ergotamino, ergokriptino, ergometrino, ergozino, ergokornino, ergovalino kaj ankaŭ ĝiaj izomeroj ergometrinino, ergotaminino, ergozinino ... kaj kelkaj klavinoj.
Ĝiaj biologiaj efikoj rezultas de ĝiaj interagadoj kun ricevantoj de adrenalino, dopamino aŭ serotonino. Ili kaŭzas malsanon, ergotismon, ĉe la homoj kaj la bestoj.

La LSD provenas de la lizerga acido.

Ergoto enhavas plurajn pigmentojn (1-2 % de la maso), antrakinonoj kaj ergokromoj .

 Metodoj pri luktado 
 Malpliigi la unuagradan inokuladon 
Sklerotoj (Sclerotium clavus) konstituigas la unuagradan inokuladon.
La unua antaŭrimedo estas semi purigatajn grenojn. Plugado ebligas mortigi la sklerotojn. Alternaj kultivoj limigas ankaŭ la sklerotojn.

 Malpliigi la duagradan inokuladon 
Konidioj de Sphacelia segetum konstituigas la duagradan inokuladon. La unua antaŭrimedo estas regi la poacojn en kaj apud la kulturo, exemple Lolium aŭ Alopekuro (Alopecurus). Regi insektojn vehiklojn de konidioj ebligus ankaŭ malpliigi la duagradan inokuladon.

 Malpliigi la daŭroeksponon 
La sporoj imitas la polenon. Ili atakas nur la ankaŭ ne fekundiĝintajn ovariojn dum la florado. Grupigi la floradon, plibonigi la polenecon aŭ la fekundecon malpliigas la riskon.

 Historio 


 Moderna epoko 
La malsano kaŭzis en Etiopio en 1977-1978 47 mortintojn kaj en 2001 plurajn gangrenulojnErgoto en Aveno en Etiopio : Laboratory studies on the outbreak of Gangrenous Ergotism associated with consumption of contaminated barley in Arsi, Ethiopia .. Claviceps purpurea infektis ne kultivatajn avenojn en hordeo.
En 1985 okazis sola kazo en Germanio kun ekologia manĝaĵoWirth kaj Gloxhuber, 1993 Toxicologie.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 




 Venenaj kreskaĵoj 
 La biblioteko de Dr. PI bloobookoj 
 Epidemiologio 
 Foto de Jan Gaisler en Domov Amatérských Mykologů Rychnov u Jablonce nad Nisou, 12.6.2008
 Trudherbo pdf  
 Infektado de poacoj  vidu paĝojn 111-158 

Kategorio:Sordariomycetes
Kategorio:Plantaj malsanoj
Kategorio:Mikologio
Kategorio:Venenaj plantoj
Kategorio:Fungospecioj