Ventspils

Ventspils (germane historie Windau, inter la jaroj 1795 kaj 1918 rusigite Виндава/ Vindava) estas havenurbo borde de la Balta Maro en Latvio. Ĝi situas en la nordo de la historia regiono Kuronio, en la pejzaĝo Venta, nomata laŭ samnoma rivero. Ventspils estas la sesa plej granda urbo de Latvio.

 Geografio 
Ventspils situas en Kuronio norde de la urbo Liepāja, en la loko kie la rivero Venta enfluas la Baltan Maron – laŭvorte la latva urbonomo signifas "Venta-fortikaĵo". La urbo troviĝas proksimume 190 kilometrojn okcidente de la latvia ĉefurbo Rigo kaj komence de 2006 havis 43.806 loĝantoj.

 Historio 
Dum la 13-a jarcento la germanlingva Livonia Ordeno, kiu provis armee kontroli la teritoriojn de la hodiaŭaj ŝtatoj Latvio kaj Estonio, tiam loĝitajn de diversaj baltaj popoloj kaj en la nordo de estonoj, konstruis fortikaĵon Windau kaj ĉirkaŭ ĝi fondis samnoman urbon. La urbo dum la mezepoko apartenis al la Hansa Ligo kaj estis prospera komercejo.

Poste apartenanta al la mezepoka regno Pollando-Litovio, la urbo post la tria kaj fina dispartigo de la regno dum 1795 estis konkerita kaj aneksita fare de la Rusia Imperio kaj post la Unua Mondmilito iĝis parto de la sendependiĝinta respubliko Latvio.

eta|maldekstra|220ra|

 Ekonomio 
La urbo havas senglacian grandan komercan havenon kaj estas grava ĉenero de la transportovojo de nafto kaj karbo el Rusio al Norda Eŭropo. Kun subteno de la Eŭropa Unio en la urbo fondiĝis centro por la evoluo de novaj teknologioj, kiu subtenu lokajn entreprenojn teknologie avangardajn.

 Trafiko 
Estas du tutjaraj pramŝipaj linioj al Rostock en Germanio kaj Nynäshamn en Svedio. Krome somere ekzistas plia regula prama linio al la insulo Saaremaa en Estonio.

Kun Rigo kaj pliaj latviaj urboj, Ventspils konektiĝas per aŭtoŝoseoj kaj per transregionaj busaj linioj. Persona fervoja trafiko laŭ la stato de somero 2008 ne ekzistas.

La dum 1975 malfermita internacia flughaveno Ventspils estas inter la tri signifaj flughavenoj de Latvio (krom tiuj de Rigo kaj Liepaja). Ekde aprilo 2008 ekzistas aviada ligo al Rigo dufoje ĉiutage.

eta|180ra|

 Edukado 
En la Altlernejo Ventspils (Ventspils Augstskola) dum 2006 estis registritaj 840 studentoj.

 Esperanto 
La Baltaj Esperanto-Tagoj (BET-57) okazos en 2023 en Ventspils de la 15-a al la 22-a de julio 2023.

 Vidindaĵoj 
Aparte vidindaj estas la bone restaŭrita historia urbocentro kaj la plaĝo ĉe la Balta Maro.

La urba kastelo de la Livonia Ordeno, kiu unuafoje skribe menciiĝis dum la jaro 1290, konstruiĝis dum la dua duono de la 13-a jarcento kaj nuntempe estas la plej nova konservita konstruaĵo de la urbo. Post restaŭro ĝi ekde septembro 2001 gastigas la urban muzeon, kiu antaŭe ekde 1928 troviĝis aliloke en la urbo. Al la instalaĵo ankaŭ apartenas subĉiela etnografia muzeo rekte ĉe la marbordo, kiu montras ĉiujn aspektojn de la vivo de la latvaj kaj livoniaj fiŝistoj kaj kamparanoj dum la pasintaj jarcentoj.

30 kilometrojn pli nordoriente situas la internacia radio-astronomia centro de Ventspils.

 Partneraj urboj 
Partneraj urboj de Ventspils estas
 20ra Lorient (Francio) ekde 1974
 20ra Stralsund (Germanio) ekde 1987
 20ra Västervik (Svedio)
 20ra Parchim (Germanio)

 Vidu ankaŭ 
 Haveno de Ventspils

 Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo de la urbo (en la latva kaj angla) 
 paĝoj de la urba muzeo 


Kategorio:Urboj de Latvio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Hansourboj