Dukupolo (geometrio)

En geometrio, dukupolo estas pluredro per kunigo de du kupoloj je ilia bazoj.

Estas du klasoj de dukupoloj, ĉar ĉiu kupola duono havas randon de alterne situantaj trianguloj kaj kvarlateroj. Se similaj edroj estas alfiksitaj, kune la rezulto estas ortodukupolo; se kvarlateroj estas alfiksitaj al trianguloj, ĝi estas turnodukupolo.

Estas malfiniaj aroj de kupoloj kaj dukupoloj simile al malfiniaj aroj de la aliaj pluredroj – piramidoj, dupiramidoj, prismoj, kontraŭprismoj, trunkoj, dutrunkoj, kajtopluredroj, senpintigitaj kajtopluredroj.

Ses dukupoloj povas esti konstruitaj kun nur regulaj plurlateraj edroj: triangula ortodukupolo, kvadrata ortodukupolo, kvinlatera ortodukupolo, triangula turnodukupolo, kvadrata turnodukupolo, kvinlatera turnodukupolo. La triangula turnodukupolo estas kubokedro, kiu estas unu el arĥimedaj solidoj; la aliaj kvin estas solidoj de Johnson.

Dukupoloj de pli alta ordo povas esti konstruitaj nur, se la flankaj edroj estas streĉitaj kiel ortanguloj kaj izocelaj trianguloj anstataŭ kvadratoj kaj egallateraj trianguloj.

Dukupoloj havas po kvar edrojn je ĉiu vertico. Ĉi tio signifas, ke iliaj dualaj pluredroj havas nur kvarlaterajn edrojn. La plej bone sciata ekzemplo estas la duala de triangula turnodukupolo, la romba dekduedro kunmetita el 12 rombaj edroj. La duala de la orta formo, la triangula ortodukupolo, estas trapezo-romba dekduedro, simila al la romba dekduedro, sed ĝi havas 6 trapezajn edrojn kun alterne longaj kaj mallongaj lateroj ĉirkaŭ la cirkonferenco.

 Formoj 
Ortodukupoloj:
 Bildo  Nomo  Edroj 110x110px Triangula ortodukupolo (J27)  8 trianguloj, 6 kvadratoj 110x110px Kvadrata ortodukupolo (J28)  8 trianguloj, 10 kvadratoj 110x110px Kvinlatera ortodukupolo (J30)  10 trianguloj, 10 kvadratoj, 2 kvinlateroj Seslatera ortodukupolo  12 trianguloj, 12 kvadratoj, 2 seslateroj ... n-latera ortodukupolo  2n trianguloj, 2n kvadratoj, 2 n-lateroj

Turnodukupoloj:
 Bildo  Nomo  Edroj 110x110px Turnodufirsto (J26) povas esti konsiderata dulatera turnodukupolo  4 trianguloj, 4 kvadratoj 110x110px Triangula turnodukupolo aŭ kubokedro : 8 trianguloj, 6 kvadratoj 110x110px Kvadrata turnodukupolo (J29)  8 trianguloj, 10 kvadratoj 110x110px Kvinlatera turnodukupolo (J31)  10 trianguloj, 10 kvadratoj, 2 kvinlateroj Seslatera turnodukupolo  12 trianguloj, 12 kvadratoj, 2 seslateroj ... n-latera turnodukupolo  2n trianguloj, 2n kvadratoj, 2 n-lateroj

Kategorio:Pluredroj