Administrado

Administrado estas la procezo de organizi, plani, kunordigi, kaj kontroladi la rimedojn de organizo, entrepreno aŭ grupo por atingi specifajn celojn. Ĝi ampleksas diversajn aspektojn de gvidado kaj decidofarado, inkluzive de la efika uzado de homaj, financaj, kaj materiaj rimedoj por atingi organizajn celojn. Administrado havas gravajn rolojn en privataj kompanioj, publikaj institucioj, kaj ankaŭ neprofitaj organizoj.

La koncepto de administrado estas fundamenta por funkciado de organizoj, kie administrantoj devas trovi optimumajn manierojn por atingi difinitajn celojn per efika uzado de disponeblaj rimedoj, ĉu en komerca sektoro aŭ en publika administrado. Tiu procezo implikas decidofaradon pri kiel kaj kiam asigni rimedojn, kunordigi laborojn, kaj starigi strategiojn.

 Historio de administrado 

La disvolviĝo de administrado kiel disciplino estis influita de pluraj gravaj figuroj. Unu el la plej famaj estis Frederick Winslow Taylor, kiu lanĉis la koncepton de scienca administrado, kiu celis plibonigi la efikecon de laborprocezoj per sciencaj metodoj. Lia influo vidigis kiel grava estas la studo de laborfluo por akiri maksimuman produktivecon.

Alia pionira figuro estis Henri Fayol, kiu evoluigis la klasikajn funkciojn de administrado: planado, organizo, komandado, kunordigado, kaj kontrolado. Fayol, kun aliaj kiel Max Weber kun sia teorio pri burokratio, helpis establi la bazojn de moderna administrado, kiujn oni daŭre uzas hodiaŭ en diversaj organizaj kaj sociaj kuntekstoj.

 Modernaj tendencoj en administrado 

Hodiaŭ, administrado evoluis por adaptiĝi al novaj teknologioj kaj rapide ŝanĝiĝantaj merkataj postuloj. Agile kaj Lean-administrado estas ekzemploj de modernaj aliroj, kiuj temigas efikecon kaj respondemon al klientaj bezonoj. Tiuj metodologioj prioritatigas flekseblan planadon kaj konstantan plibonigon, kontraste al tradiciaj hierarkiaj strukturoj.

 Hierarkiaj niveloj de administrado 

Administrado funkcias je diversaj niveloj ene de organizoj:

 Altrangaj administrantoj: Ili faras strategiajn decidojn kaj difinas la ĝeneralan direkton de la organizo.
 Meznivelaj administrantoj: Ili agas kiel ligilo inter la altrangaj kaj frontliniaj administrantoj, kontrolante fakojn kaj certigante, ke la organizaj celoj estas realigitaj.
 Frontliniaj administrantoj: Ili gvidas ĉiutagajn operaciojn kaj certigas, ke taskoj estas plenumataj laŭ la planoj de la organizo.

Ĉi tiu hierarkio helpas certigi la glatan funkciadon de organizoj, de la strategia ĝis la operacia nivelo.

 Rolo de administrado 

La rolo de administrado estas vasta kaj havas gravan efikon sur sociaj kaj ekonomiaj aspektoj. Ĝi kontribuas al:

 Optimuma uzo de rimedoj: Tra efika planado kaj organizo, administrado certigas, ke disponeblaj rimedoj (homaj, financaj, materialaj) estas uzataj por atingi maksimumajn rezultojn.
 Problemsolvado: Administrantoj ofte estas taskigitaj per solvado de kompleksaj problemoj kaj adaptiĝo al ŝanĝiĝantaj cirkonstancoj.
 Celo-orientado: Administrado starigas klarajn celojn kaj monitoras la progreson por certigi, ke organizoj moviĝas en la ĝusta direkto.

Administrado ne limiĝas nur al komercoj; ĝi ankaŭ ludas gravan rolon en ŝtataj institucioj kaj neprofitaj organizoj.

 Vidu ankaŭ 
 Administradoscienco
 Administracio
 Komerca administrado