Milvokio

Milwaukee, prononco [], tre dubinde esperantigebla Milvokio,<ref>Ne troveblis ĝis nun Esperanto-vortaro, kiu notus la vorton "Milvokio", ankaŭ PIV 1970 ĝis 2020 ne, Reta Vortaro ne, la esperantlingva poŝatlaso de la mondo ĉie notas la urbo kiel "Milwaukee", nenie esperantigite, kaj post kiam tiu ĉi vikipedia teksto de 2006 en aprilo 2010 estis ŝanĝita de titolo "Milwaukee" al "Milvokio" kun nur argumento "kontraŭ-kokodilado", en la sekvaj jaroj laŭ la serĉilo tekstaro.com''' nur unu citaĵo en la esperanta literaturo adoptis tiun vorton, nome subnoto post poemo en la revuo Kontakto de TEJO, en 2018 aŭ 2019. Tio kvankam neniu iam pridubis la senreferencan Esperanto-bapton en Vikipedio kaj la esperantlingva enciklopedio kompreneble mem uziĝas kiel aŭtoritata referenco</ref> estas la plej granda urbo de la usona subŝtato Viskonsino, kaj la 23-a plej granda en Usono. Ĝi estas la ĉefurbo de kantono Milwaukee, kaj la kultura kaj ekonomia centro de la aglomeraĵo Milwaukee-Racine-Kenosha. Ĝi estas parto de la Megalopolo Grandaj Lagoj.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun . Kompare, la urbo havis  loĝantojn la 1-an de aprilo 2010, enkalkulante la antaŭurbojn ĉ.  milionojn.

 Historio 
La unuaj Eŭropanoj pasinte ĉi-tie estis misiistoj kaj pelt-komercistoj francaj. En 1818, franc-kanada komercisto Solomon Juneau kaj lia edzino indiĝena establiĝis apud la lago; kaj en 1846 la urbeto de Juneau kaj du rivala urbetoj kuniĝis por krei la Urbon de Milvokio.  Granda kvanto de germanaj, irlandaj, polaj kaj aligentaj envenantoj kreskigis la loĝantaron dum la sekvantaj jardekoj; kaj la anoj de la 48-uloj kreis kulturon de progresema, kelkfoje preskaŭ revolucia, liberpenso.

Dum la dua duono de la 19a jarcento, Milvokio ŝanĝiĝis de loka centro por komerco de greno, viando kaj ligno, ĝis grava usona fabrikurbo, mondfama bierfarista centro, kaj ĉefa centro de germanlingva kulturo en Nord-Ameriko (Deutsche-Athen). Samtempe, ĝia laboristaro kreskiĝis en sinkonato kaj organizado. Ĝis 1910, la Socialista Partio, laborante kun la lokaj sindikatoj, povis elekti Socialistan urbestron kaj konsilantaron urban, kaj la kantonan konsilantaron ankaŭ. Dum la 20a jarcento, Milvokio estas la plej granda usona urbo kiu elektis (multfoje, multjare) socialistan registaron. Post 1960, tiu tradicio socialdemokratia malfortiĝis, aŭ almenaŭ montriĝis en la loka Demokrata Partio.

Kun la kaduko de la usona fabrik-industrio post 1974, Milvokio malkreskis en loĝantaro kaj ĝia ekonomio malsaniĝis. Lastatempe, aperis malgrandaj indikoj de plifortiĝo en la ekonomio de la centra urbo.

 Etimologio 
La nomo "Milwaukee" devenas de la algonkina vorto millioke, kiu signifas bona/bela/plezura lando, de la lingvo de la Potawatomi-indianoj minwaking aŭ de la aniŝinabeka lingvo ominowakiing, kunvenejo [ĉe la akvo].William George Bruce, 1936, A Short History of Milwaukee, eldonejo The Bruce Publishing Company, LCCN 36010193, paĝo 15Ojibwe Dictionary, Freelang
Unuaj eŭropanoj nomis la riveron Milwaukee kaj la ĉirkaŭan landon laŭ diversaj nomoj: Melleorki, Milwacky, Mahn-a-waukie, Milwarck kaj Milwaucki. Dum multaj jaroj oni skribis "Milwaukie".

Unu rakonto pri la nomo de Milwaukee estas jena: "Unu tagon en la 30-aj jaroj de la lasta jarcento [1800] gazeto simple ŝanĝis la nomon al Milwaukee kaj ĝis nun ĝi restis Milwaukee."William George Bruce, 1936, A Short History of Milwaukee, eldonejo The Bruce Publishing Company, LLCN 36010193, paĝoj 15–16 Oni daŭre trovas la skribmanieron Milwaukie por tiunoma loĝloko en Oregono, nomita laŭ la viskonsina urbo en 1847, antaŭ ol disvastiĝis la nuna skribmaniero de Milwaukee.

 Vidindaĵoj 
 Milvokia Arta Muzeo

 Servoj 
 Universitato Marquette

 Famuloj 
 Milwaukee Bucks
 En Milvokio naskiĝis la hungardevena lingvisto John Lotz kaj la animzorganto kaj filologo Reginald Foster.
 En Milvokio mortis István Ferenc Borhegyi, hungara-usona arkeologo
eta|250px|Art-muzeo de Milwaukee

Vidu ankaŭ
 Flago de Milvokio

 Notoj kaj referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

  de la urbo (angle)
 Vizitu Milwaukee-n (turismaj informoj) (angle) 
 Germana Festo en Milwaukee (angle)

Kategorio:Milvokio
Kategorio:Urboj de Viskonsino