Unio de Kalmar

La Unio de Kalmar estis unio de la reĝlandoj Danio, Norvegio kaj Svedio, kiu konsistis inter la jaroj 1397 ĝis 1523. La unio estis fakta politika realaĵo, kvankam ĝi formale neniam estis oficialigita.

 Teritorio 
Krom la nunaj ŝtatoj Danio, Norvegio kaj Svedio la unio ampleksis ankaŭ partojn de Finnlando, kiuj tiam estis parto de Svedio, la insulon Islando kaj la insularon Ferooj, kiuj estis parto de Norvegio, kaj dumtempe ankaŭ Ŝlesvigo-Holstinion, la plejan nordon de Germanio. La Regnaj Konsilantaroj en Danio, Svedio kaj Norvegio neniam subskribis la unian dokumenton, ĉar la reĝino Margareta la 1-a volis multe pli unuecan union ol la nobelaro en la tri nordiaj ŝtatoj. La insuloj kaj urboj de la burĝa komerca Hansa ligo en la regiono ne estis parto de la unio, kaj estis en forte konkurenca rilato al la najbaraj monarkioj. La okcidenta marbordo de Svedio kaj la insulo Bornholm tiuepoke estis okupitaj de Danio.

Krom la Unio de Kalmar, kiu dominis preskaŭ la tutan nordon de la Balta Maro, en la sudo de la maro ekzistis pluraj regnoj de la germanlingva Sankta Romia Imperio, nome la duklandoj Holstinio, Meklenburgo kaj Pomerio, la ŝtato de la Ordeno de germanaj kavaliroj ĉirkaŭ la urbo Königsberg (ekde 1945 Kaliningrado), aldone la regnoj Pollando kaj Litovio kaj dumtempe flanke la Grandduklando Moskvo, kiu kun ŝanĝiĝanta sukceso bataladis kontraŭ Svedio, Litovio kaj la germanlingva Livonia ordeno pri iom da aliro al la Balta Maro.

La Unio de Kalmar estis dominita de la reĝlando Danio, kaj en Svedio kaj Norvegio nur estis tolerita fare de parto de la nobelaro kaj la ekleziaj gvidantoj. Gravaj temoj en la unio daŭre estis la libera aŭ monarkie kontrolita komerco, aparte pro la komerce fortaj Hansaj urboj de la regiono, la propraj interesoj de la plej altaj svedaj nobeloj kaj la posedo de la duklando Schleswig (Ŝlesvigo) en norda Germanio.

 Antaŭhistorio 
Dum 970 la dana reĝo Harald Bludenta (Harald Blåtand) konkeris grandan parton de Norvegio kaj nomumis la orienton de la lando parto de Danio. Dum 995 Norvegio denove ricevis norvegan reĝon, Olav la 1-a Tryggvason.

Dum la jaro 1035 la Ferooj iĝis parto de Norvegio, dum 1261 Grenlando kaj inter 1262 kaj 1264 Islando. Ekde 1319 la sveda reĝo ankaŭ restis reĝo de Norvegio, kaj tiel restis ĝis 1355.

 Margareta la 1-a 
eta|altdekstre=1.25|Ĉerko de Margareta la 1-a (1423)
Margareta la 1-a estis la filino de la dana reĝo Valdemaro la 4-a kaj edzino de la norvega reĝo Håkon la 6-a Magnusson. Kiam ŝia patro mortis dum la jaro 1375 kaj ne havis filon, ŝi helpe de diplomatoj kaj konsilantoj aranĝis, ke la dana Regna Konsilio elektis ŝian neplenaĝan filon Olaf la 3-a reĝo de Danio. Ŝi mem transprenis la regadon por sia filo.

Dum 1380 ankaŭ mortis reĝo Håkon, kaj Olav iĝis infana reĝo de Norvegio. Fakte Margareta nun estis reĝino de ambaŭ regnoj. Dum 1387 Olav mortis, ankoraŭ ne plenaĝa, kaj formale la regado de Margareta nun estus finita. Tamen ŝi konvinkis la Regnajn Konsiliojn de ambaŭ ŝtatoj konfirmi ŝian regadon: Ŝia juna parenco Eriko de Pomerio (el la pomeria princa dinastio Grifoj) iĝis unue reĝo de Norvegio, poste ankaŭ de Danio, kaj fakte Margareta ĝis ŝia morto restas regantino de ambaŭ regnoj.

 Eriko de Pomerio 
eta|220ra|dekstra|La statuo de Eriko de Pomerio - la princo de Słupsk kiu estis la reĝo de Danlando, Norvegio, Svedio (kun Finnlando). Ĝi troviĝas en la Kastelo de Darłowo en Pollando. Lia sarkofago ankaŭ troviĝas en la loka preĝejo de Sankta Madono el Ĉenstoĥovo en Darłowo.

Juna parenco de Margareta la 1-a la Princo de Slupsko (Pomerio, Pollando) el la pomeria princa dinastio Grifoj Eriko de Pomerio iĝis unue reĝo de Norvegio, poste ankaŭ de Danio, kaj fakte Margareta ĝis ŝia morto restas regantino de ambaŭ regnoj.

Dum 1397 Margareta krome sukcesis establi la Union de Kalmar kaj unuigi la duoblan regnon Danio-Norvegio kun Svedio. Post ŝia morto Eriko de Pomerio transprenis la regadon de ĉiuj tri regnoj, kvankam la rilato al la sveda Regna Konsilio restis problema.

Nur dum 1523 Svedio sub la reĝo Gustavo Vasa malmembriĝis el la Unio. Norvegio kun siaj kolonioj plue restis ligita al Danio.

 Regantoj 
Listo de regantoj de la Kalmara unio.

NomoRegado DanioRegado NorvegioRegado SvedioRimarkoj Margareta la 1-a  1387–1412  1388–1412  1389–1412  Regentino Eriko de Pomerio  1412–1439  1412–1441  1412–1442  Dinastio Grifoj (Greifen). Pranevo de la antaŭa Kristoforo de Bavario  1439–1448  1441–1448  1442–1448  Dinastio Vitelsbaĥoj. Nevo de la antaŭa Karolo la 1-a / 8-a  —  1449–1450  1448–1470  Dinastio Bonde Kristiano la 1-a  1448–1481  1450–1481  1457–1464  Oldenburga dinastio Johano la 1-a  1481–1513  1481–1513  1497–1501  Oldenburga dinastio. Filo de la antaŭa Kristiano la 2-a  1513–1523  1513–1523  1520–1521  Oldenburga dinastio. Filo de la antaŭa. Lia posteulo estis Frederiko la 1-a por Danio-Norvegio kaj Gustavo Vasa por Svedio.

 Bildoj 

 Vidu ankaŭ 
 Nacia tago de Svedio
 Nordio
 la artikolojn pri la duobla monarkio Danio-Norvegio,
 la Hansa Ligo kaj
 la pirataro Vitalienbröder, kiu kontraŭbatalis kaj la danan reĝinon Margareta la 1-a kaj la Hansan Ligon

Kategorio:Historio de Danio
Kategorio:Historio de Norvegio
Kategorio:Historio de Svedio
Kategorio:Historio de Islando
Kategorio:Historio de Finnlando
Unio de Kalmar
Kalmar
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1390-1399
Kategorio:Aperis en 1397
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1520-1529
Kategorio:Malaperis en 1523
Kategorio:16-a jarcento en Danio
Kategorio:16-a jarcento en Svedio
Kategorio:16-a jarcento en Norvegio
Kategorio:16-a jarcento en Finnlando