Koliziigilo

Koliziigilo (foje ankaŭ koliziilo) estas tipo de partikla akcelilo en kiu la partikloj estas akcelitaj en kontraŭaj direktoj. Per tio sciencistoj povas aldoni al la partiklo grandan kinetan energion, koliziigi ilin kaj studi novajn partiklojn, produktajn de kolizio. Laŭ strukturo kaj aspekto estas du tipoj de koliziigilo - lineara kaj ringa.

Plej gravaj koliziigiloj
Informo el http://pdg.lbl.gov
 Koliziilo
 Institucio, loko, lando
 Jaroj de funkcio
 Partikloj
 Maksimuma energio, GeV
 Lumeco, 1030 cm−2sek−1
 Longo de vojo, km
  ВЭПП-2000
 INF, Novosibirsko, Rusio
 ekde 2006
 е+е−
 1,0
 100
 0,024
  ВЭПП-4М
 INF, Novosibirsko, Rusio
 ekde 1994
 е+е−
 6
 20
 0,366
  ВЕРС
 IHEP, Pekino, Ĉinio
 1989—2005
 е+е−
 2,2
 5  1,55 GeV ; 12,61,843 GeV
 0,2404
  ВЕРС-II
 IHEP, Pekino, Ĉinio
 ekde 2007
 е+е−
 1,89
 1000
 0,23753
  DAФNE
 Frascati, Italio
 1999—2008
 е+е−
 0,7
 150
 0,098
  CESR
 Cornell
 1979—2002
 е+е−
 6
 1280 на 5,3 GeV
 0,768
  CESR-C
 Cornell
 с 2002
 е+е−
 6
 60 на 1,9 GeV
 0,768
  KEKB
 KEK, Japanio
 с 1999
 е+е−
 е− × е+ 8 × 3,5
 16270
 3,016
  PEP-II
 SLAC, Stanford, Usono
 с 1999
 е+е−
 е−: 7—12 GeV; e+: 2.5—4 GeV
 10025
 2,2
  SLC
 SLAC, Stanford, Usono
 1989—1999
 е+е−
     LEP - Granda Elektron-Pozitrona Koliziigilo
 CERN
 1989—2000
 е+е−
 100—104,6
 24 на Z0; 100 при >90 GeV
 26,659
  HERA
 DESY, Germanio
 ekde 1992
 еp
 е 30; p 920
 75
 6,336
  TEVATRON
 Fermilab, Usono
 ekde 1987
  980
 171
 6,28
  RHIC
 Brookhaven, Usono
 ekde 2000
 pp, Au Au, Cu Cu, d Au
 100
 10, 0,0015, 0,02, 0,07
 3,834
  LHC - Granda Koliziigilo de Hadronoj
 CERN, Francio-Svisio
 ekde 2008
 pp, Pb Pb
 7000, 2760
 10000, 0,001
 26,659


Kategorio:Aparatoj
Kategorio:Partikla fiziko