Atlantika Ĉarto

La atlantika ĉarto estas komuna deklaro de la membroj de kontraŭhitlera koalicio, kiun eldonis dum la Dua Mondmilito, la 14-an de aŭgusto de 1941 la brita ĉefministro Winston Churchill kaj usona prezidento Franklin D. Roosevelt. La deklaro okazis post kvintaga traktado, en la Norda Atlantiko, sur militŝipo ankrita apud Novlando.

 Decidoj 
Oni komune deklaris, ke
 ili volas pligrandigi siajn landojn nek teritorie nek alimetode
 ili ne deziras tiajn teritoriajn ŝanĝojn, kiujn kontraŭas libera deklaro de la tuŝitaj popoloj
 ili estimas rajtojn de popoloj por libere elekti la ŝtatformon, volas reakiron de perditaj suverenecoj pro okupado
 volas helpi egalan akiron al monda komerco, krudmaterialoj
 ili esperas antaŭhelpon de internacia kunlaborado por pli bonaj laborkondiĉoj, ekonomia evoluo kaj sociala sekureco
 ili volas certigi sentiman, sekuran vivon post neniigo de la nacisocialista tiraneco
 ili volas liberajn marovojojn
 ili volas neniigon de potencialaj agresoroj

La Atlantika ĉarto iĝis baza dokumento por Ligo de Nacioj. Ĝi similas al la 14 punktoj de Woodrow Wilson.

Pluraj punktoj de la ĉarto estis diskutita inter Roosevelt kaj Churchill. Tiel la punktoj 3 kaj 4 minacis la britan regadon, ekskluzivan rajtojn en ties Komunumo de Nacioj. Churchill akceptis la ĉarton kun aldono, ke Britio ne permesas uzon de tiu je Commonwealth. Sovetunio same neglektis la ĉarton en la okupitaj landoj kiel la venkintaj landoj la rajtojn de la enlandaj minoritatoj.
eta|180ra|Roosevelt kaj Churchill
eta|180ra|Roosevelt kaj Churchill dum preĝeja servo en ŝipo HMS Princo de Kimrujo.
eta|180ra|Winston Churchill redaktis kopion de la fina malneto de la atlantika ĉarto.
eta|180ra|Atlantika ĉarto

 Bibliografio 
 Prawo międzynarodowe i historia dyplomatyczna. Wybór dokumentów (Internacia juro kaj diplomatia historio. Elekto de dokumentoj), prilaboris L. Gelberg, 3-a volumo, Varsovio 1960
 United States Information Service: Druga wojna światowa, KAW, Lublin 1990, ISBN 83-03-03103-1

 Vidu ankaŭ 
 Ekonomia Modelo de Bretton Woods
 Lend-Lease
 Teherana Konferenco
 Unuiĝintaj Nacioj
 Homaj rajtoj
 Jalta konferenco

 Eksteraj ligiloj 
 Originala teksto
 Pola traduko

Kategorio:1941
Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Ĉarto
Kategorio:Politiko de la Dua Mondmilito
Kategorio:Brita imperio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Britio en la Dua Mondmilito