Halden

Halden estas urbo kaj komunumo en la provinco Østfold en la pleja sudoriento de Norvegio. Inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Østfold, kiu en 2024 estis restarigita. Ĝi situas borde de la Balta Maro kaj tre proksime de la limo al Svedio. Fine  de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

 Historio 
La urbon dominas la proksima fortikaĵo Fredriksten. Inter la jaroj 1665 kaj 1928 Halden nomiĝis Fredrikshald – kaj la urbo kaj la fortikaĵo estis nomataj laŭ la reĝo Frederiko la 3-a de Danio-Norvegio. Dum la sieĝo de la fortikaĵo fare de la sveda armeo dum aŭtuno de la jaro 1718 ĉi tie la 30-an de novembro mortis la sveda reĝo  Karolo la 12-a.

 Vidindaĵoj 
La fortikaĵo Fredriksten situas sur monteto super la urbo kaj de ĝi oni havas panoraman vidon de la urbo, ĝia haveno kaj la proksima fjordo de la Balta Maro. Fredriksten konstruiĝis dum 1661-1671 kaj 1682-1701 protekte al la ree atakanta armeo de la proksima reĝlando Svedio. Ĝi konsistas el kvar bastionoj kaj centra citadelo.

eta|maldekstra|<center>rigardo de la fortikaĵo al la urbo
Moderna konstruaĵo estas la betona radio-turo "Höiåsmasten", kiu konsideriĝas la dua plej granda konstruaĵo de Norvegio.

 Ekonomio 
La ekonomia bazo de la urbo estas prilaboro de ligno, elektrotekniko, ĥemia kaj kroma industria produktado.

 Trafiko 
 konektiĝas per diversaj naciaj vojoj per individua motora trafiko kaj per publika transporto. Krome la urbo ankaŭ estas parto de la longdistanca biciklada vojo EuroVelo 3, nomata Pilgrima vojo, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

 Eksteraj ligiloj 
  ()

Kategorio:Komunumoj de Østfold
Kategorio:Urboj de Norvegio