Picinae

La pegoj de la grupo Picinae estas preskaŭ paserinaj birdoj de la ordo Pegoformaj. Temas pri subfamilio de la familio Pegedoj, kiu inkludas ankaŭ la rondvostajn pegojn kaj koltordulojn. Ili troviĝas tutmonde kaj inkludas ĉirkaŭ 180 speciojn.

Tiuj birdoj ege frapas brue sur la arbotrunkoj per siaj bekoj kaj kapoj. Tio estas kaj komunikilo por signifigi posedon de la teritorio al siaj rivaloj, kaj metodo de lokigi kaj atingi insektolarvojn troviĝantajn sub la arboŝelo aŭ laŭlonge elfosante tunelojn en la arbo aŭ eĉ en fosto.

 Fisiologio kaj kutimaro 
Kelkaj pegoj kaj koltorduloj de la ordo Pegoformaj havas zigodaktiliajn piedojn, kun du fingrojn antaŭen kaj du malantaǔen. Tiuj piedoj, kvankam adaptitaj por grimpi sur vertikalaj surfacoj, povas esti uzataj por alpreni aŭ ripoziĝi. Kelkaj specioj havas nur tri fingrojn. La longa lango de tiuj pegedoj, en multaj kazoj tiom longa kiom la propra birdo povas esti lanĉita antaŭen por kapti insektojn. La lango ne estas ligita al la kapo de la pegedo same kiel ĉe plej parto de birdoj, sed anstataŭe ĝi bobeniĝas ĉirkaŭ la kranio, kio permesas esti tiom longa.

La pegedoj unue lokigas tunelon per frapado surtrunken per kapo. Kiam la tunelo estas trovita, la pegedoj elĉizas lignon ĝis kiam faras malfermon en la tunelo. Tiam ĝi enmetas kiel vermon sian langon en la tunelon por klopodi lokigi larvojn. La lango de la pegedo estas longega kaj finas en pinto. Per sia lango la pegedo trapikas la larvon kaj forigas ĝin el la trunko.

La pegedoj uzas siajn bekojn ankaŭ por krei grandajn truojn kiel nestojn kiuj estas 15 ĝis 45 cm sub la enirejo. Tiuj nestoj estas kovritaj nur per ligneroj kaj enhavas 2 ĝis 8 blankajn ovojn demetitajn de la ino. Ĉar la nestoj estas for de rigardo, ili ne estas videblaj al eventualaj predantoj kaj la ovoj ne bezonas esti kamuflaj. La truoj kreitaj de pegedoj estas reuzataj ankaŭ kiel nestoj de aliaj birdoj, kiel Quiscalus quiscula, sturnedoj, kelkaj anasoj kaj strigoj, kaj eĉ de mamuloj, kiel arbosciuroj.

Kelkaj adaptiĝoj kombiniĝas por protekti la cerbon de la pegedo el eventuala batado kiun la bekofrapa kutimaro kaŭzas: ĝi havas relative maldikan kranion kun relative spongan ostaron por kusenigi la cerbon; estas malmulte da cerbospina fluaĵo en tiu eta subaraknea spaco; la birdo kuntiras la musklojn de la makzeloj tuj antaŭ la frapo, tiel permesante la frapon transpasi la cerbon kaj la tutan korpon helpi absorbi la frapon; ties relative eta cerbo estas malpli vundebla ol tiu de aliaj animaloj'. Cure for a headache, Ivan R. Schwab, British Journal of Ophthalmology. 86(8):843, August 2002.

Kelkaj specioj modifis artikojn inter ostoj en la cerbo kaj supra makzelo, kaj musklojn kiuj kuntiriĝas por absorbi la frapon de la bekomartelado. Fortaj kolo kaj muskloj de vostoplumoj, kaj ĉizilforma beko estas aliaj marteladaptiĝoj kiuj videblas en plej parto de specioj. Aliaj specioj de pegedoj, kiel la Brustornama pego, uzas sian longan langon ĉefe por kapti predojn elgrunde aŭ el sub arboŝelo. Ĝi havas kelkajn frapabsorbajn adaptiĝojn, kaj preferas manĝi surgrunde al vagi tra putrintaj ligno kaj arboŝelo, kutimaro observita ĉe birdoj eĉ for de la familio de pegedoj. Same pri cerbostrukturoj, el malpli al pli alte specializo pri batado videblas ĉe diferencaj genroj (grupoj de rilataj specioj) de pegedoj ankoraŭ vivantaj. En sia klasika "Birds of America," John James Audubon priskribas la etan gradadon ĉe hioida ostolongo ĉe diferencaj specioj de vivantaj pegoj. La malstreĉo de la lango kuŝas sub la mola haŭtaĵo malantaǔ la kolo. La etaj osto dividas ĝin en du langoj, kiuj revenas kune antaŭ eniri la bekon.

 Taksonomio 
La taksonomio de la pegedoj estas tre polemika. Surbaze de nereala malalta konverĝo ĉe detaloj de plumaro kaj kutimaro, oni distingas 5 subfamiliojn. Tamen, rezultis, ke similaj plumarbildoj kaj vivmanieroj ne implicas nepre pli altan filogenetikan rilataron ĉe pegedoj kaj pro tio oni akceptu nur 3 subfamiliojn.

Ekzemple, la genroj Dryocopus (Eŭrazio kaj Ameriko) kaj Campephilus (Ameriko) de grandaj pegedoj oni supozas kiel formantaj diferencan grupon. Tamen, ili estas nerilataj kaj anstataue proksimaj al genroj de Sudorienta Azio, nome Mulleripicus kaj Chrysocolaptes, respektive. Krome, la genrolokigo de multaj specioj, ekz. la Ruĝeca pego, rezultis erara, kaj kelkaj taksonoj kun neklaraj rilatoj devas esti lokataj en filogenio Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): Placing key taxa on the phylogenetic tree, Molecular Phylogenetics and Evolution, Brett W. Benz, Mark B. Robbins kaj A. Townsend Peterson Volumo 40, Numero 2, Aŭgusto 2006, Paĝoj 389-399Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus Veniliornis (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns, Biological Journal of the Linnean Society, William S. Moore, Amy C. Weibel and Andrea Aguis Volumo 87 Numero 4 Paĝoj 611-624, Aprilo 2006.

 Necertaj fosiliaj formoj 
 Genro Palaeonerpes (Ogalalla frua Plioceno de Hitchcock County, Usono) - eble dendropicina
 Genro Pliopicus (Frua Plioceno de Kansaso, Usono) - eble dendropicina
 cf. Colaptes DMNH 1262 (Frua Plioceno de Ainsworth, Usono) - malarpicina?

 Specioj laŭ taksonomia ordo 
Tiu ĉi estas listo de specioj de pegedoj, prezentita laŭ taksonomia ordo.

Tribo Dendropicini
eta|250px|dekstra|Orfrunta melanerpo, Melanerpes aurifrons
eta|250px|dekstra|Hofmana melanerpo, Melanerpes hoffmannii
 Genro Melanerpes aŭ Melanerpoj
 Blanka melanerpo, Melanerpes candidus
 Luiza melanerpo, Melanerpes lewis
 Gvadelupa melanerpo, Melanerpes herminieri
 Puertorika melanerpo, Melanerpes portoricensis
 Ruĝkapa melanerpo, Melanerpes erythrocephalus
 Glanpego, Melanerpes formicivorus
 Ornuka melanerpo, Melanerpes chrysauchen
 Nigravanga melanerpo, Melanerpes pucherani
 Flavtufa melanerpo, Melanerpes cruentatus
 Flavfrunta melanerpo, Melanerpes flavifrons
 Blankfrunta melanerpo , Melanerpes cactorum
 Stria melanerpo, Melanerpes striatus
 Jamaika melanerpo, Melanerpes radiolatus
 Orvanga melanerpo, Melanerpes chrysogenys
 Grizbrusta melanerpo, Melanerpes hypopolius
 Jukatana melanerpo, Melanerpes pygmaeus
 Ruĝkrona melanerpo, Melanerpes rubricapillus
 Hofmana melanerpo, Melanerpes hoffmannii
 Sagvara melanerpo, Melanerpes uropygialis
 Orfrunta melanerpo, Melanerpes aurifrons
 Karolina melanerpo, Melanerpes carolinus
 Nigrabrova melanerpo, Melanerpes superciliaris

 Genro Sphyrapicus aŭ Sevsuĉuloj
 Nigrablanka sevsuĉulo, Sphyrapicus thyroideus
 Buntvizaĝa sevsuĉulo, Sphyrapicus varius
 Ruĝnuka sevsuĉulo, Sphyrapicus nuchalis
 Ruĝbrusta sevsuĉulo, Sphyrapicus ruber

 Genro Xiphidiopicus
 Kuba pego, Xiphidiopicus percussus (Provizore en Dendropicini)

 Genro Dendropicos aŭ Dendropikoj (Afrikaj pegoj)
 Sahela dendropiko, Dendropicos elachus
 Punktobrusta dendropiko, Dendropicos poecilolaemus
 Abisina dendropiko, Dendropicos abyssinicus
 Brilpego, Dendropicos fuscescens
 Gabona pego, Dendropicos gabonensis
 Gvinea dendropiko, Dendropicos lugubris
 Stirlinga dendropiko, Dendropicos stierlingi
 Barba dendropiko, Dendropicos namaquus
 Faijventra dendropiko, Dendropicos pyrrhogaster
 Orkrona dendropiko, Dendropicos xantholophus
 Eliota dendropiko, Dendropicos elliotii
 Griza dendropiko, Dendropicos goertae
 Afrika grizkapa dendropiko, Dendropicos spodocephalus
 Grizkapa dendropiko, Dendropicos griseocephalus
 Brundorsa dendropiko, Dendropicos obsoletus

 Genro Dendrocopos aŭ Dendrokopoj
 Oranĝpuga buntpego, Dendrocopos temminckii
 Filipina buntpego, Dendrocopos maculatus
 Brunkrona buntpego, Dendrocopos nanus
 Sunda buntpego, Dendrocopos moluccensis
 Grizkrona buntpego, Dendrocopos canicapillus
 Kizuka buntpego, Dendrocopos kizuki
 Brunfrunta buntpego, Dendrocopos auriceps
 Okrabrusta buntpego, Dendrocopos macei
 Stribrusta buntpego, Dendrocopos atratus
 Flavkrona buntpego, Dendrocopos mahrattensis
 Arabia buntpego, Dendrocopos dorae
 Ruĝventra buntpego, Dendrocopos hyperythrus
 Darjila buntpego, Dendrocopos darjellensis
 Ruĝbrusta buntpego, Dendrocopos cathpharius
 Mezgranda buntpego, Dendrocopos medius
 Blankdorsa buntpego, Dendrocopos leucotos
 Granda buntpego, Dendrocopos major
 Siria buntpego, Dendrocopos syriacus
 Blankflugila buntpego, Dendrocopos leucopterus
 Pakistana buntpego, Dendrocopos assimilis
 Himalaja buntpego, Dendrocopos himalayensis

eta|250px|dekstra|Masklo (live) kaj ino de Amerika trifingra buntpego, Picoides dorsalis. Verko de Louis Agassiz Fuertes.
 Genro Picoides - tiu genro bezonas revizion (Moore et al., 2006). Vidu la artikolon pri la genro.
 Grupo de malgrandaj
 Malgranda buntpego, Picoides minor - iam Dendrocopos
 Strivizaĝa buntpego, Picoides pubescens
 Nutala buntpego, Picoides nuttallii
 Ŝtupardorsa buntpego, Picoides scalaris
 Grupo de grandaj
 Blankvizaĝa buntpego, Picoides borealis
 Fumbruna buntpego, Picoides fumigatus
 Hararpego, Picoides villosus
 Blankkapa buntpego, Picoides albolarvatus
 Striklanda buntpego, Picoides stricklandi
 Arizona buntpego, Picoides arizonae
 Grupo de trifingraj (Veraj Picoides)
 Eŭrazia trifingra buntpego , Picoides tridactylus
 Amerika trifingra buntpego, Picoides dorsalis
 Nigradorsa buntpego, Picoides arcticus

 Genro Veniliornis
 Ruĝpuga pego, Veniliornis kirkii
 Orkola pego, Veniliornis cassini
 Ĉokoa pego, Veniliornis chocoensis
 Flavnuka pego, Veniliornis maculifrons
 Ruĝmakula pego, Veniliornis affinis
 Nigrakrona pego , Veniliornis nigriceps
 Ruĝblanka pego, Veniliornis callonotus
 Flavventra pego, Veniliornis dignus
 Paserpego, Veniliornis passerinus
 Fruntpunkta pego, Veniliornis frontalis
 Sangkolora pego, Veniliornis sanguineus
 Helmakula pego, Veniliornis spilogaster
 Stripego, Veniliornis lignarius
 Batarazo, Veniliornis mixtus

Tribo Malarpicini
 Genro Campethera aŭ Kampeteroj (Afrikaj pegoj)
 Punkteta kampetero, Campethera punctuligera
 Nubia kampetero, Campethera nubica
 Beneta kampetero, Campethera bennettii
 Punktogorĝa kampetero, Campethera scriptoricauda
 Orvosta kampetero, Campethera abingoni
 Mombasa kampetero, Campethera mombassica
 Sudafrika kampetero, Campethera notata  Knajsnaj-amatolaj montarbaroj 
 Gvinea kampetero, Campethera maculosa
 Verddorsa kampetero, Campethera cailliautii
 Tulberga kampetero, Campethera tullbergi
 Okrapunkta kampetero, Campethera nivosa
 Brunorela kampetero, Campethera caroli

 Genro Geocolaptes
 Grundopego, Geocolaptes olivaceus

 Genro Dinopium aŭ Fajrdorsuloj
 Olivdorsa pego, Dinopium rafflesii
 Himalaja fajrdorsulo, Dinopium shorii
 Komuna fajrdorsulo, Dinopium javanense
 Nigrapuga fajrdorsulo, Dinopium benghalense

 Genro Meiglyptes (Sudorientaziaj pegoj)
 Okrapuga pego, Meiglyptes tristis
 Java okrapuga pego , Meiglyptes tristis tristis - formortinta (ĉ.1920)
 Nigrokra pego, Meiglyptes jugularis
 Okrakola pego, Meiglyptes tukki

 Genro Hemicircus (Provizore en Malarpicini)
 Grizokra pego, Hemicircus concretus
 Kordorsa pego , Hemicircus canente

 Genro Micropternus (iam en Celeus)
 Ruĝeca pego, Micropternus brachyurus

Tribo Picini
 Genro Picus
 Vermiljona pego, Picus mineaceus
 Malgranda flavnukulo, Picus chlorolophus
 Karmezinflugila pego, Picus puniceus
 Flavnuka verdpego, Picus flavinucha
 Strigorĝa pego , Picus mentalis
 Stribrusta pego, Picus viridanus
 Punta pego, Picus vittatus
 Skvambrusta pego, Picus xanthopygaeus
 Skvampego, Picus squamatus
 Japana verdpego, Picus awokera
eta|250px|dekstra|Verda pego serĉante insektojn, desegnita en Scientific American Suplemento, N. 492, Junio 6, 1885
 Verda pego, Picus viridis
 Vaijanta pego, Picus vaillantii
 Rugkola verdpego, Picus rabieri
 Nigrakapa verdpego, Picus erythropygius
 Griza pego, Picus canus

 Genro Mulleripicus (Sudorientaziaj pegoj)
 Cindropego, Mulleripicus fulvus
 Fulgopego, Mulleripicus funebris
 Ardezpego,  Mulleripicus pulverulentus

 Genro Dryocopus, Driokopoj aŭ Nigropegoj
 Strikola nigropego, Dryocopus galeatus
 Strivizaĝa nigropego, Dryocopus lineatus
 Blankvizaĝa nigropego, Dryocopus pileatus
 Stria nigropego, Dryocopus schulzi
 Blankventra nigropego, Dryocopus javensis
 Andamana nigropego, Dryocopus hodgei
 Nigra pego, Dryocopus martius

 Genro Celeus (Sudamerikaj pegoj)
 Cinamopego, Celeus loricatus
 Skvambrusta pego, Celeus grammicus
 Onda pego, Celeus undatus
 Kaŝtankolora pego, Celeus castaneus
 Avelkolora pego, Celeus elegans
 Helkresta pego, Celeus lugubris
 Flavkresta pego, Celeus flavescens
 Flavkolora pego, Celeus flavus
 Ruĝeckapa pego, Celeus spectabilis
 Kaempfera pego, Celeus obrieni
 Nigrabrusta pego, Celeus torquatus

 Genro Piculus (Sudamerikaj pegoj)
 Ruĝflugila pego, Piculus simplex
 Strivanga pego aŭ Panama pego, Piculus callopterus
 Litaa pego , Piculus litae
 Blankgorĝa pego, Piculus leucolaemus
 Flavgorĝa pego, Piculus flavigula
 Orverda pego, Piculus chrysochloros
 Flavbrova pego, Piculus aurulentus

 Genro Colaptes (Sudamerikaj pegoj)
 Oroliva pego, Colaptes rubiginosus
 Grizkrona pego, Colaptes auricularis
 Skarlatdorsa pego, Colaptes rivolii
 Nigrakola pego, Colaptes atricollis
 Punktobrusta pego, Colaptes punctigula
 Verdanigra pego, Colaptes melanochloros
 Brustornama pego, Colaptes auratus
 Brustomakula pego, Colaptes chrysoides
 Fernandina pego, Colaptes fernandinae
 Ĉilia pego, Colaptes pitius
 Anda pego, Colaptes rupicola
 Kampopego, Colaptes campestris

Tribo Megapicini
 Genro Campephilus aŭ Kampefiloj (Amerikaj pegoj)
 Grandpova kampefilo, Campephilus pollens
 Ruĝventra kampefilo, Campephilus haematogaster
 Ruĝkola kampefilo, Campephilus rubricollis
 Fortika kampefilo, Campephilus robustus
 Ruĝkresta kampefilo, Campephilus melanoleucos
 Gvajakila kampefilo, Campephilus gayaquilensis
 Helbeka kampefilo, Campephilus guatemalensis
 Ruĝkapa kampefilo, Campephilus leucopogon
 Magelana kampefilo, Campephilus magellanicus
 Eburbeka kampefilo, Campephilus principalis (eble formortinta)
 Imperia kampefilo , Campephilus imperialis (eble formortinta)
eta|250px|dekstra|Ino de Granda fajrdorsulo ĉe Okcidentaj Gatoj, Chrysocolaptes lucidus socialis
 Genro Chrysocolaptes (Sudorientaziaj pegoj)
 Blanknuka fajrdorsulo, Chrysocolaptes festivus
 Granda fajrdorsulo, Chrysocolaptes lucidus
 Genro Reinwardtipicus
 Oranĝdorsa pego, Reinwardtipicus validus
 Genro Blythipicus
 Grenatkolora pego, Blythipicus rubiginosus
 Ruĝnuka pego, Blythipicus pyrrhotis
 Genro Gecinulus (Provizore en Megapicini)
 Pale-headed Woodpecker, Gecinulus grantia
 Bambua pego, Gecinulus viridis
 Genro Sapheopipo (Provizore en Megapicini)
 Okinava pego , Sapheopipo noguchii

 En Esperanto 
Marjorie Boulton kolektas tradician popolrakonton el Rumanio pri la mita deveno de pegoj. Laŭ tiu, Dio volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj. Marjorie Boulton, Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro, Universala Esperanto-Asocio, Roterdamo, 1984, dua eldono 1993. paĝo 329-330.

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Pegaj filmoj ĉe Interreta Birdokolekto
 Anatomio kaj Evoluo de la lango de Pegoj

*
Kategorio:Pegedoj