Claude Chabrol

Claude CHABROL  (naskiĝis la 24-an de junio 1930 en Parizo, mortis 80-jara en Parizo la 12-an de septembro 2010) estis franca reĝisoro, ankaŭ produktoro, aktoro, scenaristo kaj dialogisto.

 Biografio 
Post juneco en Sardent, en departemento Creuse, kien liaj gepatroj, apotekistoj, sendis lin dum dua mondmilito, kaj juraj studoj kie li renkontis Jean-Marie Le Pen, Claude Chabrol partoprenis kiel kina kritikisto, lanĉon de Franca Nova Ondo, kune kun François Truffaut kaj Jacques Rivette, liaj kunlaborantoj en Cahiers du Cinéma. En la revuo kun flava kovrilo, fondita de André Bazin kaj Jacques Doniol-Valcroze, li partoprenis la defendon de aŭtora politiko kaj publikigis en 1957 kun Éric Rohmer libron pri Alfred Hitchcock, tiu kiu sukcesis trudi sian stilon al la holivuda sistemo.

Li intertempe edziĝis kun Agnès, riĉa heredantino, kiu ebligis al li financi la kreadon de sia produkta firmao. Tiu ĉi debutis per kurtfilmo de Rivette, Le Coup du berger, kun Jean-Claude Brialy. En 1959 li filmis en Creuse sian unuan filmon, Le Beau Serge, kiu fariĝis inaŭgura manifesto de Franca Nova Ondo.

Li eksedziĝis kvin jarojn poste por edziĝi kun komediistino Stéphane Audran, kun kiu li startis fruktoplenan kunlaboradon, ĝis ilia apartiĝo en 1980. Dum tiu periodo, li fariĝis specialisto de kruela analizo de la franca burĝaro, kies ŝajna konformismo kaŝis abundon da malvirtoj kaj malamoj. Koncerne komedion aŭ policajn filmojn, ofte asociita al scenaristo Paul Gégauff, li ne ĉesis spuri hipokritecon, perfidon kaj stultecon, kun rara kaj ĝojiga ĝuo, kiun aktive partoprenis liaj preferataj aktoroj: Stéphane Audran, Michel Bouquet, Jean Yanne. Li tiel pentris senkompatan portreton de Francio en la 70-aj jaroj, aspran kaj korodan, kie elstaris La Femme infidèle, Juste avant la nuit aŭ Les Biches.

Fine de la jardeko, li faris ŝanĝon, elektante pli eklektikajn subjektojn en kiu lia inspiro foje malakriĝis. Tamen lia renkonto en 1978 kun juna Isabelle Huppert, kiun li kontribuis riveli, estis decida. Violette Nozière, la patricida venenigintino, kiu skandalis dum la 30-aj jaroj, aldonis kroman dimension al galerio de monstroj ĝis tiam filmitaj de Chabrol (li jam estis adaptinta alian sangan aferon en Landru kun Charles Denner). Samtempe, li formis kun la aktorino terure efikan duopon, kiu aliros tiel la bordojn de polica komedio (Rien ne va plus) kiel tiujn de literatura adapto (Madame Bovary) aŭ de politika filmo (L'Ivresse du pouvoir), kulminante per la senbrida La cérémonie kun Jacqueline Bisset, adaptita de romano de Ruth Rendell, "Analphabète".

En pli leĝera tono, li ankaŭ ludis ĝuindan partituron kune kun Jean Poiret, neforgesebla polic-inspektoro en Inspecteur Lavardin kaj en Poulet au vinaigre, sammaniere kiel li regule revenis al provinca polic-romano, pere de filmoj kiel Au cœur du mensonge aŭ La Demoiselle d'honneur.

En 2005, la tuto de lia kina verko estis honorita per Premio René Clair de Franca Akademio.

Lia tria edzino estis Aurore Paquiss, aktorino kaj reĝisora asistantino.

 Filmografio 
 Reĝisoro 
 1959: Le Beau Serge (Premio Jean-Vigo)
 1959: Les Cousins
 1959: À double tour
 1960: Les Bonnes Femmes
 1961: Les Godelureaux
 1962: Les Sept Péchés capitaux (skeĉo)
 1962: L'Œil du Malin
 1963: Ophelia
 1963: Landru
 1964: L'Homme qui vendit la Tour Eiffel (skeĉo en Les Plus Belles Escroqueries du monde)
 1964: Le Tigre aime la chair fraîche
 1965: Paris vu par... (skeĉo)
 1965: Marie-Chantal contre docteur Kha
 1965: Le Tigre se parfume à la dynamite
 1966: La Ligne de démarcation
 1967: Le Scandale
 1967: La Route de Corinthe
 1968: Les Biches
 1969: La Femme infidèle
 1969: Que la bête meure
 1970: Le Boucher
 1970: La Rupture
 1971: Juste avant la nuit
 1971: La Décade prodigieuse
 1972: Docteur Popaul
 1973: Les Noces rouges
 1974: Nada
 1975: Une partie de plaisir
 1975: Les innocents aux mains sales
 1976: Les magiciens
 1976: Folies bourgeoises
 1977: Alice ou la dernière fugue
 1978: Les Liens de sang
 1978: Violette Nozière
 1980: Le Cheval d'orgueil
 1982: Les Fantômes du chapelier
 1984: Le Sang des autres
 1985: Poulet au vinaigre
 1986: Inspecteur Lavardin
 1987: Masques
 1988: Le Cri du hibou
 1989: Une Affaire de femmes
 1990: Jours tranquilles à Clichy
 1990: Docteur M
 1991: Madame Bovary
 1992: Betty
 1993: L'Œil de Vichy, elektaĵo de aktualaĵoj de politika reĝimo de Vichy
 1994: L'Enfer
 1995: La Cérémonie
 1997: Rien ne va plus
 1999: Au cœur du mensonge
 2000: Merci pour le chocolat (Premio Louis-Delluc)
 2002: La Fleur du mal
 2004: La Demoiselle d'honneur
 2006: L'Ivresse du pouvoir
 2006: La parure, TV, serio Chez Maupassant
 2007: La fille coupée en deux
 2008: Bellamy
 2008: Le Petit fût, TV, serio Chez Maupassant

 Aktoro 
 1959: Les Jeux de l'amour de Philippe de Broca
 1960: Saint-Tropez Blues de Marcel Moussy
 1961: Les Ennemis de Édouard Molinaro
 1961: Les Sept Péchés capitaux, skeĉo "L'avarice" (+ reĝisorado)
 1961: L'Œil du Malin (+ reĝisorado)
 1963: Les Durs à cuire de Jack Pinoteau
 1965: Paris vu par..., skeĉo "La muette" (+ reĝisorado)
 1965: Marie-Chantal contre le Docteur Kha (+ reĝisorado)
 1965: Le Tigre se parfume à la dynamite (+ reĝisorado)
 1965: Brigitte et Brigitte de Luc Moullet
 1967: La Route de Corinthe de Claude Chabrol
 1967: Les Biches (+ reĝisorado)
 1968: La Femme écarlate de Jean Valère
 1970: Sortie de secours de Roger Kahane
 1970: Aussi loin que l'amour de Frédéric Rossif
 1972: The other side of the wind de Orson Welles (nefinita)
 1972: Un meurtre est un meurtre de Étienne Périer
 1973: Le Permis de conduire de Jean Girault
 1974: La Bonne nouvelle de André Weinfeld (kurtfilmo)
 1976: Folies bourgeoises (+ reĝisorado)
 1977: L'Animal de Claude Zidi
 1981: Les Folies d'Élodie d'André Génovès
 1982: Les Voleurs de la nuit de Samuel Fuller
 1983: Polar de Jacques Bral
 1985: Suivez mon regard de Jean Curtelin
 1986: Je hais les acteurs de Gérard Krawczyk
 1986: Sale destin de Sylvain Madigan
 1987: Jeux d'artifices de Virginie Thévenet
 1987: L'Été en pente douce de Gérard Krawczyk
 1987: Alouette je te plumerai de Pierre Zucca
 1988: Sueurs froides (TV serio): le présentateur
 1992: Sam suffit de Virginie Thévenet
 1994: Le Fils de Gascogne de Pascal Aubier
 2005: Lucifer et moi de Jean-Jacques Grand-Jouan
 2006: Avida de Benoît Delépine kaj Gustave Kervern

 Kurtfilmoj 
 1969: Et crac de Jean Douchet
 1984: Homicide by night de Gérard Krawczyk
 2001: Tu devrais faire du cinéma de Michel Vereecken

 Filmoj pri Claude Chabrol 
 Claude Chabrol, l'artisan reĝisorita de Patrick Le Gall en 2002
 Chabrol reĝisorita de André Labarthe por Cinéastes de notre temps en 1995

 Bilbiografio 
 Romano 
 L’Adieu aux dieux (Encre, 1980)

 Scenaroj 
 Les Noces rouges (Seghers "Collection Filmothèque", 1973, kun Roger Corbeau);
 Dr M (Ed. universitaires, 1990, kun Thomas Bauermeister kaj Sollace Mitchell);
 Rien ne va plus (Arte-Hachette "Scénars" n° 13, 1997);
 La Fleur du Mal (A. Michel, 2003 kun Caroline Eliacheff kaj Louise L. Lambrichs).

 Noveloj 
 Musique douce (en Mystère Magazine, nov. 1953) ;
 Le Dernier Jour de souffrances (en Mystère Magazine, feb. 1957).

 Eseoj 
 Hitchcock, ,kun Éric Rohmer (Ed. Universitaires “ Classiques du cinéma ” n° 6, 1957. Reeld. Ramsay-poche cinéma n° 23, 1986);
 Et pourtant je tourne, , kun René Marchand (Robert Laffont “ Un Homme et son métier ”, 1976. Rééd. Ramsay “ Ramsay poche cinéma ” n° 111, 1992);
 Collectif, L'Ami Poiret : 1926-1992 (Paris : Éditions Noesis, 2002);
 Pensées, répliques et anecdotes (Le Cherche midi “ Les Pensées ”, 2002);
 Comment faire un film, kun François Guérif (Payot & Rivages “ Manuels Payot, 2003. Reeld. Rivages 2004);
 Laissez-moi rire ! (Éditions de Rocher, 2004).

 Recenza bibliografio 
 François Guérif: Claude Chabrol : un jardin bien à moi (Denoël “ Conversations avec… ”, 1999).
 Caroline Eliacheff: Qui est criminelle ? (en La Fleur du Mal, Albin Michel, 2003).
 « L'Ivresse du pouvoir », un film de Claude Chabrol, Éditions L'Avant-Scène Cinéma, 2006.
 G. Austin, Claude Chabrol, Manchester University Press, French Film Directors series, 1999.
 F. Boddaert, P.-M. de Biasi, C. Eliacheff, A. Laporte, C. Mouchard, A. Versaille, Autour d’Emma : Madame Bovary un film de Claude Chabrol, Éditions Hatier, collection Brèves Cinéma, 1991.
 Dr M., un film de Claude Chabrol, Paris, Éditions Universitaires, 1991.
 C. Blanchet, Claude Chabrol, Éditions Rivages, 1989.
 J. Magny, Claude Chabrol, Éditions Cahiers du cinéma, collection Auteurs, 1987.
 C. Braucourt, Claude Chabrol, Éditions Seghers, collection Cinéma d’aujourd’hui, 1971.
 J. Monaco, The New Wave, Oxford University Press, 1976.
 R. Wood, M. Walker, Claude Chabrol, London, Studio Vista, Movie Paperbacks, 1970.

 Eksteraj ligiloj 

 Plena filmografio de Claude Chabrol
 Genealogio de Claude Chabrol