Lech

La Lech, foje esperantigite nomata Leĥo, estas rivero de 264 kilometroj da longeco en la federaciaj landoj Vorarlberg kaj Tirolo de Aŭstrio kaj Bavario de Germanio, kiu fine enfluas la riveron Danubo. Ĝi fontas en Vorarlberg kaj post la trapaso de la aŭstra-germana limo ricevas la akvon de la alflua rivero Vils, pasas la akvofalon Lechfall apud Füssen kaj dum la plua vojo pasas la distriktarojn Ŝvabio kaj Supra Bavario. Plej grandaj urboj borde de la rivero estas Landsberg am Lech kaj Augsburg, kie krome alfluas la rivero Wertach. Fine apud Rain am Lech la rivero enfluas en la riveron Danubo. Entute la rivero akceptas la akvon el teritorio de 4.126 kvadrataj kilometroj.

Ŝipe pasebla nur en la baritaj riveropartoj ĉe la sume 24 akvobaraĵoj; entute ekzistas 30 senpoluaj akvoenergiaj centraloj, kiu per la akva gravito produktas elektron.
eta|240px|maldekstra|<center>la rivera vojo

 Etimologio 
La nomo Lech venas de la latina vorto licus kaj de la kelta vorto lik. Ambaŭ vortoj signifas "la rapide fluanta" respektive "la ŝtonriĉa". Tiu rapida fluo preter multaj ŝtonoj ankoraŭ nuntempe estas karakterizaĵo de la rivero. Aliaj nomformoj estas Licias, Licca aŭ Lika.

Eventuale tamen tutkomence en la hindeŭropa pralingvo la latina kaj kelta vortoj havis la saman radikon kiel la esperanta vorto "lago" (ekzemple latine lacus, france lac, angle lake), kaj do plej baze povus temi pri pravorto por "akvo".

En la teritorio de la historia kelta setlado pluraj nomoj de riveroj devenas de la vorto lik:
eta|250px|<center>rivera insulo apud Kaufering
 Ełk (germane Lyck) (lika) en nuna Pollando
 Likawa (lyka) en Slovakio
 Lika en Kroatio
 Gail (licus/lica) en Karintio (Aŭstrio)
 Lickle (licul) en Britio
 Lek en Nederlando
 Lesse (licias) en Belgio
 Licia en Francio
 Leca en Portugalio
 Leza (leca) en Hispanio
 Rio Lech aŭ Lekbach, alpa rojo en norda Italio, kiu alfluas la riveron Piave.

Iuj lingvistikaj esploroj subtenas la teorion, ke la prafonto de la vorto "lik" por "ŝtona rivero" povus esti la eŭska lingvo, kaj de tie eniris unue la keltan, poste la latinan kaj fine la ĝermanan lingvon.

230px|eta|maldekstra|<center>la rivero inter Kaufering kaj Landsberg
eta|150px|<center>la akvofalo Lechfall apud Füssen
eta|200px|<center>la supra rivera valo
eta|200px|<center>kaj la suba valo

 Naturo 
La akvo de la rivero dum granda parto de sia vojo estas escepte pura. Ĉe la riveraj bordoj konserviĝis pluraj maloftaj plantoj de antaŭ la lasta glaciepoko, kreskaj pluraj alpaj plantoj (ekzemple genciano) kaj interalie floras 28 diversaj specoj de orĥideoj. Ankaŭ iuj raraj bestoj, aparte maloftaj amfibioj kaj reptilioj, sed ankaŭ papilioj kaj raraj birdoj, vivigas la ŝtonajn riverajn bordojn kaj apudriverajn herbejojn.

En Bavario ekestis ekologia iniciato "Vivejo valo de Lech" (germane "Lebensraum Lechtal"), kiu ne nur antauenigas praktikajn mediprotektajn projektojn en la rivera valo, sed ankaŭ per informaj tabuloj, broŝuroj kaj interretaj informaroj klopodas konsciigi la lokajn loĝantojn kaj turistojn pri la graveco de la protekto de la rivera ekosistemo.

Tiu iniciato ampleksas la germanajn distriktojn
 distrikto Donau-Ries
 distrikto Augsburg
 distrikto Aichach-Friedberg
 distrikto Landsberg am Lech
 distrikto Weilheim-Schongau
 distrikto Ostallgäu
 kaj la eksterdistriktan urbon Aŭgsburgo

 Historio 
Ĉe la rivero Lech okazis en 955 la Batalo de Augsburg (aŭ "Batalo sur la Lechfeld").

 Eksteraj ligiloj 
ĉiuj baze germanlingvaj

 paĝoj de ekologia riveroprotekta projekto en Tirolo
 paĝoj de ekologia projekto Lechheiden 
 paĝoj de la malpoluaj energicentraloj ĉe rivero Lech
 raporto pri kajaka vojaĝo sur la rivero Bericht über eine Kajaktour
 sciindaĵoj kaj bildoj pri la "sovaĝa rivera pejzaĝo Lech inter naturo kaj kulturo" 

Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Aŭstrio
Kategorio:Riveroj en Bavario
Kategorio:Vorarlbergo
Kategorio:Tirolo
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Alfluantoj de Danubo