John Law

Rigardante la espereblan profitegon, la akcioj de Compagnie des Indes iĝis tre serĉataj, valoraj: ilia kurso kreskis de 500 livre al 18.000, kiu ne montris vera profitablecon de la entrepreno. Law ĝis 1719 ellasis ĉ. 625.000 akciojn, poste aĉetis Banque Générale kaj kunigis al Compaigne des Indes. Li esperis, ke li povas tiel pagi la grandegan ŝtatŝuldon – kolektiĝanta en lastaj regaj jaroj de Ludoviko la 14-a -, ke li vendas akciojn de la entrepreno kontraŭ ŝtataj valorpaperoj. Pro tio rapide kreskis eĉ valoro, kurso de la ŝtataj paperoj, estiĝis febra spekula ondo en Eŭropo, la borsojn atingis ĝenerala kursoaltiĝo. La franca registaro povis eluzis tiun situon ellasante (presante) grandan kvanton da monbiletoj, kiujn la ŝuldatoj akceptis kaj aĉetis kontraŭ tiuj Law-akciojn. Tio daŭris ĝis tiam, kiam la monbileta ellaso alportis hiperinflacion kaj falegis valoro de la monbiletoj kaj la ŝtatpaperoj.

Dumtempe, la esperita profito el negocoj de la entrepreno malrapide alvenis kaj alvenis la plena katastrofo en 1720: la kurso de la akcioj tiel falegis, ke okazis ĝenerala borsa kolapso en Francio kaj aliloke. La propeka kapro iĝis Law, kiu devis fuĝi el Francio en decembro de 1720.

La grandegajn ŝuldojn de lia entrepreno kaj banko transprenis la ŝtato kaj – por elpagi ilin – altigis la impostojn.

Oni nomumis la proceson Misisipo-bobelo.

 Vidu ankaŭ 
 Ekonomia bobelo

Kategorio:Skotaj bankistoj
Kategorio:Skotaj ekonomikistoj
Kategorio:Skotaj krimuloj
Kategorio:Skotaj hazardludistoj
Kategorio:Skotaj statistikistoj
Kategorio:Ekonomio de Francio
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Elstaruloj de la Malnova Reĝimo
Kategorio:Francaj ministroj pri financoj