Nová Baňa

250px|eta|maldekstra|Artefarita lago de Nová Baňa
250px|eta|maldekstra| Industria parto de Nová Baňa
Nová Baňa (hungare Újbánya germane Königsberg) estas urbo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žarnovica.

 Situo 
La urbo situas en valo de Hron, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ la ĉefvojo Bratislavo-Zvolen, laŭ fervojo Zvolen-Levice. La lasta troviĝas 27 km.

 Historio 
Germanoj fondis la komunumon en 1345, kiu tuj iĝis privilegia urbo. Oni minis arĝenton kaj oron.

Alianco de minurboj dum la mezepoko en la regiono (la loknomoj estas unue hungare (uzataj ĝis 1920)), poste laŭ la nuna slovaka formo:
 Körmöcbánya Kremnica
 Besztercebánya Banská Bystrica
 Bakabánya Pukanec
 Újbánya Nová Baňa
 Libetbánya Ľubietová
 Selmecbánya Banská Štiavnica

Okazis pesto en 1645. La turkoj faris ĉion ruina kaj la homojn grandparte murdis en 1665. Emeriko Thököly rabis la urbon en 1670. Slovakoj rekonstruis la urbon kaj la minejon en 1720. La minado daŭris ĝis 1887, la fortikaĵo preskaŭ tute malkonstruiĝis. En 1910 en la urbo loĝis 4813 da loĝantoj (4256 slovakoj, 470 hungaroj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Bars. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2002 loĝis en la urbo 7505 da homoj (7318) slovakoj.

 Vidindaĵoj 
 gotika katolika paroĥa preĝejo el la 14-a jarcento, en la 18-a jarcento tute renovigita
 hospitala preĝejo omaĝe la Arpadida Sankta Elizabeta de 1390
 urbodomo, origine ĉaskastelo el la 14-a jarcento, kie ofte gastigadis reĝino Maria, ĝi barokiĝis en 1730
 pilgrimejo

 Legendo de la pilgrimejo 
Estis tre seka vetero en 1863, kiam ŝafistoj ekrigardis, ke ŝafo skrapadas la teron, baldaŭe naskiĝis fonto. Onidire okazis miraklaj resanigoj kaj lumoefikoj. Episkopo de Banská Bystrica nomumis ĝin pilgrimejo en 1866.

Kategorio:Urboj de Slovakio