Teodozio la 1-a

TeodozioNova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: Teodozi/o “nomo, i.a. de pluraj Bizancaj imperiestroj” la granda (, ; n. 11-a de januaro 347 en Cauca apud Segovia; m. 17-a de januaro 395 en Milano). Li estis romia imperiestro, la lasta imperiestro de la tuta Romia imperio, de 379 ĝis sia morto. Post li, la imperio estis dividita inter liaj filoj Flavio Honorio (384-423) kaj Flavio Arkadio. Fojfoje kelkaj historiistoj rigardas lin kiel bizancan imperiestron kaj nomas lin Teodozio la 1-a de la Bizanca imperio.

 Vivo 
Teodozio naskiĝis en la Romia provinco Hispanio. Lia patro, Flavio Teodozio la pli aĝa (), estis oficiro, havanta la titolon Grafo de Britio (); lia patrino estis Termantia ().

Teodozio kampanjis kun lia patro en Britio. Poste, estiĝis la duko () de la Romia provinco Moesia.

Post la morto de la imperiestro Valento la 1-a en 375, Romia politiko ĥaosiĝis. La patro de Teodozio, Teodozio la pli aĝa, estis ekzekutita en 376. Teodozio mem subite retiris al sia familia bieno en Galegio.

Post Valento la 1-a, imperiestriĝis lia du filoj, Graciano kaj Valento la 2-a. En 378, dum la Batalo de Addrianopolo, Valentiniano la 2-a estis mortigita; poste, Graciano invitis Teodozio estiĝi kunimperiestro de la Orienta Romia imperio (378).

Graciano estis mortigita de ribelo en 383. Post lia morto, Teodozio atakis Okcidenton, por ke la mortigintoj de Valenciano ne okupu la tronon, kaj iĝis la nura imperiestro post venko super la uzurpanto Eŭgeno.

Kiel la sola Romia imperiestro, li subtenis la arton kaj Nicean kristanismon; li subpremis kaj persekutis Maniĥeismon kaj la Romian tradician religion.

Teodozio mortis pro edemo en Milano en 395.

 Referencoj 

Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Imperiestroj de la Bizanca Imperio