Kuba trogono

La Kuba trogono aŭ tokororo (Priotelus temnurus) estas mezgranda birdo el la familio de Trogonedoj. 

Ĝi estas endemisma en kaj la nacia birdo de Kubo. La kialoj laŭ onidiroj estas diversaj. Ties plumaro estas de belegaj koloroj (unu el la plej belaj el Kubo) kaj same kiel la kecalo (alia simbola kaj nacia birdo) apartenas al la tropika familio de la Trogonedoj. Ĝi ne akceptas la kaptivecon; tiele ĝi vivas malmulte, perdas sian brilkoloron kaj velkas. Ĝi enhavas ĉefe la tri kolorojn de la kuba flago: blua, blanka kaj ruĝa. Tio lasta okazas ankaŭ kun alia trogono en Meksiko, ĉe kiu verdo anstataŭas bluon.
Aspekto
Ties longo estas  27 – 28,5 cm, kaj la enverguro de ties flugiloj 39 - 39,5 cm. La vosto estas 14,3 – 14,8 cm longa. La supra parto de la kapo kaj la nuko estas bluviolaj, la centra vizaĝo, dorso kaj pugo estas malhelverdaj brilegaj. Ĉe la maskloj la gorĝo kaj la brusto estas grizecblankaj, la ventro estas ruĝa kiel la bazo de la najbara vosto, sed la inoj havas ruĝajn bruston kaj ventron. La flugiloj kaj vosto montras bildojn tre kolorecajn kun partoj bluaj kaj brilverdaj kaj aliaj blankonigraj. La vosto (blanka sube kaj bluverda supre) havas longajn kaj rimarkindajn plumojn, kiuj aspektigas la pinton kiel forkoforma aŭ segilforma flanke. La okulirizoj estas ruĝaj kaj la beko malhela supre kaj ruĝa sube. La fingrojn uzas por subteni sin kiel tipe ĉe la Trogonedoj, unua kaj dua malantaŭen kaj tri kaj kvar antaŭen. Ambaŭ seksoj estas similaj, escepte la kolordiferenco en brusto.
Subspecioj
Ekzistas du formoj iomete distingaj, tiu nomiga kiu vivas en la Insulo Kubo kaj apudaj kajoj, P. temnurus temnurus, kaj tiu kiu vivas en la Insulo de la Junularo aŭ de Pinos, P. temnurus vescus.
Nomoj
La genra nomo Priotelus signifas en latina segilita kaj la specifa temnurus signifas disdegnema. La komuna nomo estas tokororo, kio estas pli malpli onomatopeo de la voĉo. Ĝi estas nomita ankaŭ kiel tokoloro kaj en kelkaj lokoj de la oriento de la lando, guatiní,  indiĝena termino devena el tainoj. 
Distribuo
Tiu neotropisa birdo ekzistas nur en Kubo,  Isla de la Juventud (I. de Pinos) kaj en la kajoj Guanaja kaj  Sabinal de la insularo Jardines del Rey (Sabana-Camagüey). Ĝi estas komuna en la arbaroj de la tuta lando, kiuj povas esti diversaj, eĉ en pinarbaroj, sed prefere montare ĉe densaj arbaroj kaj kun altaj arboj.
Reproduktado
Ili nestumas el aprilo al julio en arbotruoj ĵus abandonitaj de pegoj. La ino demetas 3 aŭ 4 ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas kaj zorgas la idojn.
Voĉo
Ripoze surbranĉe ripetas to-koro, laŭ serioj, dum ili movas la voston kiel treme. De tiu kanto devenas onomatopee la komuna nomo. Ili faras ankaŭ aliajn sonojn, kiel raŭkajn bojadojn kaj diversajn klakojn kaj alvokajn murmurojn.
Flugo
Temas pri sufiĉe kvietema birdo, kiu restas ripoze longe, sen graciaj movoj kaj subite ekflugas por manĝi dumfluge. La flugo estas subita, sed mallonga, ondeca kaj iomete brua.
Manĝo
La specio nutras sin per insektoj, floroj kaj fruktoj.

Vidu ankaŭ
Kubaj humidaj arbaroj
Kubaj pinaroj

Referencoj
 BirdLife International 2004.  Priotelus temnurus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 28 Julio 2007.
 García, F. (1987). Las Aves de Cuba. Tomo I. Especies endémicas.  Eldonejo Gente Nueva, La Habana. 103 pp.
 Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). Birds of Cuba. Helm Field Guides, Londono. 253 pp.

kategorio:Trogonedoj
kategorio:Neotropisa faŭno
kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Faŭno de Kubo