Mopane-arbo

La mopane-arbo (alternativaj nomformoj mopaneo, mopano) (Colophospermum mopane) estas specio kiu apartenas al familio de fabacoj (Fabaceae).

 Nomo 
La nomo Colophospermum estas greka kaj signifas olean semeron, aludante al la rezinaj grajnoj. Parto de la nomo colophos (kolofono) aludas evidente je la forta terebinto-odoro de la rezino. La nomo mopane estas la loka nomo de la arbo.

 Priskribo 
eta|maldekstra|220px|Raŭpo de Gonimbrasia belina sur Mopane-arbo (Colophospermum mopane)
eta|maldekstra|220px|Elefanto inter mopane-arboj en Nacia Parko Etoŝa.
eta|maldekstra|Colophospermum mopane - MHNT

La mopane-arbo havas krudan, grizan trunkon. La paraj folioj kunfaldas okaze de varmego, la plataj guŝoj kun gluaj grajnoj igas ĝin facile rekonebla.

La mopan-folioj servas kiel grava nutraĵo por afrika elefanto, ĝirafo kaj nigra rinocero.

 Vivloko 
Tiu afrotropisa specio kreskas en varmegaj, sekaj areoj en alto de 200 ĝis 1500 m en norda Sud-Afriko, Zimbabvo, Mozambiko, Bocvano, Zambio, Namibio, Angolo kaj Malavio. La genro Colophospermum aperas nur en Afriko kaj havas solan specion.

Ĝi kreskas sur maldikaj, malbone akvotralasaj, alkalaj (granda procento de kalko) grundoj, kie ĝi formas ofte arbarojn. Ĝi kreskas ankaŭ sur inundo-areo de riveroj.

En Sud-Afriko kaj en najbaraj regionoj de Bocvano kaj Zimbabvo la arboj varias de 4 ĝis 18 m kaj estas nomataj Mopane-arbustoj. La arbo ne toleras froston kaj bezonas someran precipitaĵon.

 Uzo 
La mopane-arbo kun kameldorno (Acacia erioloba) kaj ...-arbo Combretum Imberbe formas la triopon de la bruleblaj lignoj por homoj en suda Afriko. La folioj estas nutraĵoj por la raŭpe Gonimbrasia belina, nokta papilio el familio de pavoaraneoj (Saturniidae). Pro ties granda proteina enteno, ĝi estas manĝita rostite, sekigite aŭ en mopanevermo-supo. La pupo de la raŭpo teksas silkan kokonon, kiu servas por produkto de vestaĵo. La kolekto de mopane-raŭpoj estas grava enspeza fonto de multaj homoj tie.

Tradicie, oni uzas la mopane-lignon por domkonstruo, kraalobarilo, la branĉoj estas kaŭitaj kiel dentobrosoj. La arboŝelo estas uzata por produkto de ŝnuroj kaj por tanado, la folioj por vundokuracado kaj kontraŭ stomakproblemoj.

La malmola, ruĝtea ligno estas uzata dum fervojaj kaj minadaj konstruoj. Ĝi apartenas al la plej pezaj lignoj de suda Afriko kaj estas malfacile prilaborebla pro ties malmoleco. Same pro tio, ĝi estas rezista al la termitoj kaj tiel uzatas ofte por barilfostoj kaj en grundon.

 Vidu ankaŭ 

 Angolaj mopanearoj
 Etoŝa-salebenaĵaj halofitaroj
 Kaoko-Dezerto

Kategorio:Fabacoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro