Kanelbeka kukolo

La Kanalbeka kukolo aŭ tukankukolo (Scythrops novaehollandiae) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas unutipa ene de la genro Scythrops. Tiu ĉi specio estas la plej granda nestoparazito en la mondo kaj la plej granda kukolo.Payne, R.B (2005) The Cuckoos. Oxford University Press: Oxford ISBN 0198502133 P. 6

 Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en Aŭstralio, Papuo-Nov-Gvineo kaj Indonezio; krome, ĝi estas vaganto en Novkaledonio kaj Novzelando. Tiu ĉi specio estas migranta en parto de sia teritorio. Estas tri subspecioj, unu migranta, kaj la aliaj du loĝantaj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj. Tiu ĉi specio estas listita kiel malplej zorgiga de IUCN.

 Taksonomio 
La ununura membro de la genro Scythrops, la Kanelbeka kukolo estis unuafoje priskribita de ornitologo John Latham en 1790. La genra nomo devenas el Antikva greka skuthro-/σκυθρο- 'kolera' aŭ 'aspra', kaj ops/ωψ 'vizaĝo', 'okulo' aŭ 'mieno'. La specifa nomo novaehollandiae signifas Nova Holando, iam de Aŭstralio.

Estas tri subspecioj: la nomiga Scythrops novaehollandiae novaehollandiae de Aŭstralio, Nov-Gvineo kaj Molukoj, Scythrops novaehollandiae fordi en Sulaveso, kaj Scythrops novaehollandiae schoddei en la Bismarkoj.Mason I.J., Forrester R.I. (1996) "Geographical differentiation in the Channel-billed Cuckoo Scythrops novaehollandiae Latham, with description of two new subspecies from Sulawesi and the Bismarck Archipelago" Emu 96(4): 217-233

 Aspekto 
eta|maldekstre
La Kanelbeka kukolo estas fortika kukolo, inter 58 kaj 66 cm longa kaj peza inter 550 kaj 930 gramoj.Higgins, P.J. (ed) 1999. pp. 782-791 Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Volume 4: Parrots to Dollarbird.  Oxford University Press, Melbourne. ISBN 0-19-553071-3 La beko estas dukolora, kun griza bazo kiu iĝas pajlkolora ĉepinte. La beko estas granda, iome kurba kaj iom simila al bekoj de kornobekuloj; fakte tiu ĉi birdo estis foje erare rilatita al kornobekuloj.Pizzey G & Knight F (2003) The Field Guide to the Birds of Australia Harper Collins:Sydney ISBN 0-207-19821-7 La plumaro de la plenkreskulo estas helgriza ĉekape, bruste, ventre kaj dorse, iĝante pli pala kaj strieca pli sube en la ventro. La flugiloj estas pli malhelgrizaj kun malhelaj plumopintoj. La vosto estas malhelgriza supre kaj strieca sube kun nigra bendo kaj blanka pinto fine. La piedoj kaj kruroj estas nigraj, kaj la okuloj estas ĉirkaŭitaj de rimarkinda ruĝa haŭtaĵo.

maldekstra|eta|Junulo, montranta la helpintajn plumojn de flugiloj. Ĉe plenkreskuloj la pintoj estas malhelaj.
Junuloj estas similaj al plenkreskuloj, sed ili havas palajn plumopintojn en flugiloj kaj la cetero de la plumaro estas sablokolora anstataŭ helgriza. La beko estas malpli fortika kaj la ĉirkauokula haŭtaĵo ne estas ruĝa.

 Distribuado kaj movoj 
La Kanelbeka kukolo havas ampleksan distribuadon tra norda kaj orienta Aŭstralio, Nov-Gvineo, la Bismarkoj, kaj la insuloj de orienta Indonezio tiom okcidenten kiom ĝis Sulaveso. La specio estas konstanta loĝanto en la Bismarkoj, Floreso (Indonezio) kaj Sulaveso. Aliloke ene de sia teritorio ĝi estas migranta. Birdoj kiuj reproduktiĝas en aŭstralia teritorio el nordorienta Okcidenta Aŭstralio tra la Norda Teritorio kaj Kvinslando suben ĝis orienta Novsudkimrio suben tiom malproksime kiom ĝis Sidnejo. Kelkaj malfruantoj atingas la orientan pinton de Viktorio, sed oni supozas, ke ili ne reproduktiĝas tie. Vagantaj birdoj atingis Novzelandon kaj Novkaledonion.Tennyson, A & Brackenbury G. (1998). "Channel-billed Cuckoos in New Zealand in spring 1996". Notornis
45: 223-226.  Barré N., Bachy P.. (2003). "Complement of the list of the birds of New Caledonia" Alauda, 71 (1) : 31-39. Abstract

Post la reprodukta sezono, en marto kaj aprilo, birdoj reproduktintaj en Aŭstralio ekmigras norden al siaj vintraj teritorioj de Nov-Gvineo kaj Indonezio. Birdoj reproduktintaj en Novsdkimrio ekforiras pli frue, en februaro kaj marto. La migrovojo estas tra la la Toresa markolo, kiun ili trapasas ĉu individue aŭ laŭ etaj grupoj. El Nov-Gvineo ili migras tra la proksimaj insuloj tiom malproksime kiom ĝis Timoro kaj la Molukoj. Oni ne certas ĉu la specio reproduktiĝas en Nov-Gvineo, ĉar kelkaj birdoj ĉeestas tie la tutan jaron. Migrantaj populacioj de Kanelbeka kukolo ekrevenas al Aŭstralio en oktobro.

 Dieto 
eta|Kanelbeka kukolo dumfluge.
Eksterordinare ĉe kukoloj, kiuj kutime manĝas insektojn, sed kiel la tre rilataj koeloj, fruktoj formas plejan parton de la dieto de la Kanelbeka kukolo.Corlett R & Ping I (1995) "Frugivory by koels in Hong Kong"  Memoirs of the Hong Kong Natural History Society  20 221-222 Tiuj manĝataj fruktoj inkludas tiujn de diversaj specioj de figoj, la semojn de la eŭkaliptoj, la fruktojn de arboj de la familio Lorantacoj kaj la fruktoj de la enmetita moruso. Ili manĝas ankaŭ insektojn, inkludante skarabojn, papiliojn kaj saltulojn, kaj la idojn kaj ovojn de birdoj, inkludante apostolbirdojn, pigviojn (Grallina cyanoleuca) kaj bruminbirdojn (Manorina melanocephala). Tiu ĉi specio manĝas plej ofte en la branĉaro de grandaj arboj, foje laŭ grupoj kaj eventuale kun aliaj fruktomanĝantaj birdoj kiel la sfekoterojn (Sphecotheres vieilloti) aŭ kampefagedojn.

 Reprodukta kutimaro 
eta|maldekstra|Ido de Kanelbeka kukolo manĝigata de la multe pli malgranda kuravongo en Sidnejo, Aŭstralio 
La Kanelbeka kukolo estas nestoparazito; anstataŭ zorgi la idaron, ili demetas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdoj. Oni supozas, ke ili formas stabilan paron dum la reprodukta sezono. La pariĝada kutimaro estis priskribita kiel inkludantan birdalvokojn kaj donacadon, kaj la masklo prezentas manĝaĵojn kiel insektojn al la ino. La paroj funkcias ankaŭ kune por la demeto de la ovoj en la nestojn de la gastigontoj; la masklo flugas super la nesto por provoki la nestokupantoj al respondo al persekuto, dum la ino enŝovas ŝin en la nesto kaj demetas ovon. Krome la paro povas funkcii kune ankaŭ por ataki la kovantan birdon, elnestigonte ĝin por permesi la inon ovodemeti.

La gastigantaj specioj varias depende el la loko; la plej ofte celataj gastigantoj estas korvoj, kuravongoj, buĉobirdoj kaj aŭstralipigoj.Davies N.B. (2000). Cuckoos, Cowbirds and other Cheats. Princeton University Press. ISBN 0856611352. Kelkaj ovoj povas esti demetitaj en ununura nesto foje de diversaj inoj. Ofte kun simila aspekto al tiuj de la kuravongoj kaj pigoj (sed ne korvoj), la ovoj povas varii en koloro kaj bildo, mezurantaj 48 x 32 mm. Ili povas esti ruĝec- aŭ flavec-brunaj al blankecaj, kun pli malhelbrunaj makuletoj. La kovoperiodo ĉe tiu ĉi specio estas nekonata. Post eloviĝo la idoj estas malfrumaturaj, blindaj kaj nudaj. Malkiel multaj aliaj kukoloj, la idoj de la Kanelbeka kukolo ne elnestigas la aliajn ovojn post eloviĝo nek mortigas la idojn de la gastigantoj, sed tiuj apenaŭ survivas ĉar la kukolido povas monopoli la manĝodisponeblon. La idoj estas plenplumaj post kvar semajnoj kaj elnestiĝas por ĉirkaŭvagi sur la branĉaro, kvankam la idoj estos manĝigataj plue dum kelkaj semajnoj pliaj de la gastigantaj gepatroj post elnestiĝo.

 Rilatoj kun homoj 
La Kanelbeka kukolo estas ofte timida kaj retirema kaj estas plej konata pro sia voĉo. En norda Aŭstralio ties migrado koincidas kun la komenco de la pluvsezono, kaj tio havigas al la specio multnombrajn popolajn nomojn kiel ŝtormobirdo, inundobirdo aŭ pluvobirdo. La fruktomanĝanta kutimaro de la specio, kune kun aspekto de rabobirdo havigis la specion ankaŭ la nomon de figakcipitro.

La Kanelbeka kukolo ne estas konsiderata minacata de homa agado, kaj tiele estas listita kiel malplej zorgiga fare de la IUCN.BirdLife International 2004. Scythrops novaehollandiae. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007. Fakte, ĝi profitis el homa agado; kune kun la Aŭstralia koelo la populacio pliiĝis en kelkaj partoj de sia teritorio pro la malpliigo de gastiguntaj specioj kaŭzata de la ekstensiva plantado de ĝardenoj ĉirkaŭ la urboj de Aŭstralio.Payne, R.B (2005) P. 11

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Aŭstralazia Birdobilda Datumbazo: Kanalbeka kukolo 

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio