Zlaté Moravce

Zlaté Moravce, hungare Aranyosmarót, germane Goldmorawitz estas urbo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Zlaté Moravce, kies distriktejo estas.
250ra|eta|maldekstra|Konstruaĵo de banko, konstruita en la jaro 1897

 Situo 
La urbo situas en valo, laŭ Žitava, laŭ la ĉefvojo Bratislavo-Zvolen, laŭ fervojo Hlohovec-Zvolen. Nitra troviĝas 32 km, la ĉefurbo 120 km.

 Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko. La loko apartenis al grandmoravia Regno en la 9-a jarcento. Moravaj orministoj fondis setlejon en 1050. La unua mencio skribe okazis en 1113 en formo Morowa. La turkoj rabis en la komunumo en 1530 kaj en 1634. Iam la vilaĝo iĝis kampurbo. La loĝantaro okupiĝis precipe pri vinkulturo, tritiko kaj drapoteksado. En 1891 la fervojo atingis la urbon. Tiutempe fondiĝis uzinoj por produktado de bieroj, sukeroj, brikoj, tapiŝoj. En 1910 en la urbeto loĝis 3227 da loĝantoj (2127 hungaroj, 941 slovakoj kaj 147 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Hungario, al departemento Bars, kies departementejo estis. Poste la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. Ankaŭ la germanoj estis deportitaj al Germanio. Apudaj vilaĝoj Chyzerovce kaj Prílepy aliĝis al la urbo. En 2001 loĝis en la urbo 15 600 da homoj.

 Vidindaĵoj 
 baroka-klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Miĥaelo de 1785
 renesanca burgo de familio Migazzi el la 17-a jarcento, en 1789 barokiĝis, nun muzeo
 departementeja domo de 1700
 novromanika maŭzoleo de 1885 por familio Migazzi

 Famuloj 
 en Zlaté Moravce estas entombigita slovaka poeto Janko Kráľ
 en la tiama Aranyosmarót naskiĝis:
 hungara arkitekto Emil Ágoston
 hungara arthistoriisto Zoltán Farkas (kritikisto)
 hungara ĉambelano Vilmos Migazzi
 hungara ĉefepiskopo József Samassa
 hungara literaturhistoriisto Róbert Gragger
 hungara ministro Adolf Samassa
 hungara pastro János Dudek
 hungara statistikisto Gyula Konkoly-Thege
 hungara verkisto Zoltán Nagyiványi

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio