Želiezovce

Želiezovce [ĵeliezovce], hungare Zseliz [ĵelIz] estas urbo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Levice.

Situo
Želiezovce situas en valo, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo Štúrovo-Nitra, fine de fervojo el Štúrovo. Levice troviĝas 25 km.

Historio
Želiezovce jam estis loĝata dum la neolitiko, pri tiuj homoj oni nomumis eraon nomata kulturo de Ĵeliz. Armeo de Francisko la 1-a en 1709 faris pontonoponton kaj ambaŭflanke fortikaĵetojn. En 1910 loĝis tie 2301 da homoj (precipe  hungaroj). La urbo apartenis ĝis 1919 al Bars, al distrikto de Léva. Ekde 1920 la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj, krome estis ankaŭ loĝantarŝanĝo. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš.
En 2001 loĝis tie 7522 da homoj (hungaroj jam en majoritato).

Vidindaĵoj
 tiel nomata Strigodomo, tie dormis Schubert, nun muzeeto
 preĝejo, en 1736 oni trovis romian tomboŝtonon, tio nun estas altaro
 postbaroka kastelo el 1720

Famuloj
 en Želiezovce naskiĝis slovakaj-hungaraj geaktoroj Ági Gubík kaj Attila Mokos
 en la iama Zselíz naskiĝis:
 hungara inĝeniero-arkitekto Antal Kherndl
 hungara-slovaka episkopo Ágoston Fischer-Colbrie
 hungara kanoniko Károly Santho
 devenas el la urbo hotelisto-kukisto familio Sacher
 Franz Schubert tie instruis fraŭlinojn Eszterházy
 en la iama Svodov naskiĝis hungara aktoro Olga Antal
eta|maldekstre|<center>Skulptaĵo pri Antal Kherndl en sia naskiĝurbo

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Levice