Brezno

Brezno, hungare Breznóbánya, germane Bries(en) estas urbo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. La loknomo signifas slovake betuloarbaro.
eta|maldekstra|250px|Muzeo de Brezno

 Geografio 
La urbo situas en valo de Hron, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Banská Bystrica-Košice.
Banská Bystrica troviĝas 43 km.

 Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. Germanaj ministoj fondis ministan vilaĝon post la tatara invado en 1241. La unua mencio okazis en 1265. Oni minis feron, arĝenton kaj oron. La minejo ricevis privilegiojn en 1380, tiutempe nomata Brizna, poste en 1488 rajton pri foiro.

Alianco de minurboj dum la mezepoko en la regiono (hungare kaj slovake):
 Körmöcbánya/Kremnica
 Besztercebánya/Banská Bystrica
 Bakabánya/Pukanec
 Újbánya/Nová Baňa
 Libetbánya/Ľubietová
 Selmecbánya/Banská Štiavnica
 Bélabánya/Banská Belá
 Breznóbánya/Brezno
Okazis detruo fare de proksima nobelo Dóczy (dOci). Inter 1655-1770 la komunumo estis libera reĝa urbo. Ekde la 17-a jarcento formiĝis korporacioj, post jarcento graviĝis la ferindustrio. Okazis incendio en 1779. La loĝantaro okupiĝis ankaŭ per bredado de ŝafoj kaj per farado de fromaĝoj. En la 19-a jarcento la urbo estis grava centro de la slovaka nacia movado. En 1910 loĝis en la urbo 4179 da homoj (3081 slovakoj, 1010 hungaroj). Post 1919 la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 2004 loĝis en la urbo 22800 da homoj.
eta|dekstre|250px|Ĉefplaco de Brezno

 Vidindaĵoj 
 gotika katolika paroĥa preĝejo, en la 18-a jarcento renoviĝis al klasikisma stilo
 klasikisma luterana preĝejo de 1787
 renesanca urbodomo, en 1779 renoviĝis al klasikisma stilo, la turo aldoniĝis en 1830
 ĉefplaco kun restaĵoj de iama urbomuro, kun renesancaj loĝdomoj kaj kun kolono de 1741
 klostro de 1713 kun kapelo

 Famuloj 
 en la urbo naskiĝis kaj mortis:
 Ferenc Lopussny, kanoniko
 naskiĝis en la iama Breznóbánya:
 hungara kemiisto Dániel Wágner (1800)
 hungara farmaciisto Kornél Göllner
 hungara ornitologo Otto Herman en 1835
 hungaraj piaristaj monaĥoj Ferenc Bendik, Dániel Kmeth kaj Béla Tagányi
 naskiĝis en la tiama apudaĵo Bikás (slovaklingve: Bujakovo) de Breznóbánya:
 hungara arkitekto Kálmán Lux
 naskiĝis en 1806 slovaka luterana episkopo kaj poeto Karol Kuzmány
 estis tie slovaka pastro kaj romanisto Ján Chalupka
 mortis en 1937 slovaka luterana pastro, politikisto kaj romanisto Martin Rázus

Naskiĝintoj
 Otýlie Vranská - murdita kvadratigita virino

 Ĝemelurboj 
  Meudon, Francio
  Nový Bydžov, Ĉeĥio
  Ciechanów, Pollando

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio