Isabelle Adjani

eta|200px|Isabelle Adjani en 2010
eta|200px|Isabelle Adjani en 2012
Isabelle Yasmine ADJANI [izaBEL jasMIN aĝaNI] (naskiĝis  en Parizo), estas franca aktorino.

Ŝi debutis en teatro kiam ŝi estis 14-jara, poste eniris en Comédie Française, kaj famiĝis fine de la 1970-aj jaroj dank'al kino, ludante en policaj, dramaj, komediaj aŭ kostumitaj filmoj. Ŝi gajnis kvar César-ojn por plej bona aktorino.

 Biografio 
Isabelle Adjani naskiĝis en 1955 en Parizo de alĝera patro, Mohammed kaj de germana patrino, Augusta, kromnomita Gusti, mortinta en februaro 2007.

Ŝi trapasis infanecon kun sia plijuna frato en Gennevilliers, en nord-okcidenta ĉirkaŭurbo de Parizo, studis en kolegio en Courbevoie, kaj havis sian unuan rolon, kiam ŝi estis 14-jara, en porinfana filmo Le Petit Bougnat.

Ŝi eniris en Comédie-Française en 1972, kie ŝi estis rimarkita interpretante la rolon de Agnès en L'École des femmes, de Molière. En kino, ŝi estis rivelita al la publiko de La Gifle de Claude Pinoteau, kies sukceso pelis ŝin en la rondon de plej popularaj francaj aktorinoj. Iuj el la plej prestiĝaj reĝisoroj ludigis ŝin: François Truffaut (L'Histoire d'Adèle H.), André Téchiné (Barocco), Roman Polański (Le Locataire), ktp.

En 1981, ŝi ludis en Possession de Andrzej Żuławski kaj Quartet de James Ivory. Ambaŭ filmoj havigis al ŝi premion de virina interpretado en Festivalo de Cannes.

En Possession, ŝi interpretis virinon, kies edzo, ludita de Sam Neill suspektas, ke ŝi havas amanton. Li dungas privatan detektivon, kiu estas murdita en teruraj cirkonstancoj. Li ekkonscias, ke la nova amanto de sia edzino ne estas homa... Adjani gajnis César-on por plej bona aktorino. Dudek jarojn poste, fininte filmadon en La repentie, ŝi deklaris al Studio Magazine, ke ŝi malamegas tiun filmon: "Mi ŝuldas al la «mistiko» de Andrzej Żuławski esti malkovrinta ion, kion mi neniam volus esti malkovrinta... Possession estis nefarebla filmo, kaj tio, kion mi faris en tiu filmo same estis nefarebla, tamen mi faris ĝin, kaj kio okazis en tiu filmo kostis al mi tiom multe... Malgraŭ ĉiuj premioj, ĉiuj honoroj kiujn mi ekhavis, neniam plu tia traŭmo, eĉ ne... en inkubo!".

Kiel multaj aliaj aktorinoj, ŝi ankaŭ elprovis kantadon: Serge Gainsbourg gvidis ŝiajn unuajn paŝojn en tiu metio en 1974, registrigante ŝin Rocking Chair por televida spektaklo de Maritie kaj Gilbert Carpentier. En 1983, ŝi registris tutan albumon sub la direkto de Gainsbourg kaj ŝia kanzono Pull Marine, kiu profitis muzikvideon de Luc Besson, fariĝis n-ro 1 kiel unuopaĵo. Kelkajn jarojn poste, ŝi eligis unuopaĵon La princesse au petit pois verkitan sen Gainsbourg, kiu ne sukcesis. Nova albumo verkita de Pascal Obispo estis antaŭ-planita komence de 2007.

Ŝi ĝis nun estas la sola aktorino, kiu gajnis kvarfoje César-on por plej bona aktorino en unua rolo, ŝi ankaŭ estis kandidato por Oskaro por siaj roloj de Adèle Hugo (L'Histoire d'Adèle H.) kaj de Camille Claudel (Camille Claudel). La vesperon de sia césar por tiu interpretado, ŝi kaŭzis sensacion legante parton de romano The Satanic Verses de Salman Rushdie, kiu tiam estis minacata de islama fatwa. Kelkajn monatojn antaŭe, malica onidiro raportis, ke ŝi mortis pro aidoso, devigante ŝin aperi en vespera televida ĵurnalo por dementi. Tre zorgante la respekton de sia privata vivo, ŝi konsentas al tre malmultaj intervjuoj kaj minimume aperas publike.

En 1996, laca pro la postsekvado de fanatikuloj kaj de amasmedioj, kiun ŝi suferis en Parizo, la aktorino transloĝiĝis al Svislando, en Ĝenevo. Ŝi deklaris je sia alveno: "Kiam oni havas la eblon oferti pli bonan vivkvaliton al siaj infanoj, oni ne hezitu". Ŝi tamen revenis al Parizo iom poste, por ludi La Dame aux camélias sur scenejo. Pli malfrue, ŝia sentimentala fiasko kun muzikisto Jean-Michel Jarre estis abunde prikomentita en amaskomunikiloj.

Isabelle Adjani revenis al teatro en aŭtuno 2006 por ludi titolrolon de La dernière nuit pour Marie Stuart, skota reĝino mortigita en 1587.

De la 11-a de junio ĝis la 16-a de julio 2007, ŝi ludis en regiono de Fontainebleau, novan televidan adapton de Mariage de Figaro de Beaumarchais, simple titolitan Figaro kaj reĝisoritan de Jacques Weber, en kiu ŝi reprenis la rolon de grafino Almaviva.

Ŝi havas du filojn, la unua de la reĝisoro Bruno Nuytten, Barnabé, naskita en 1979 kaj la dua de la aktoro Daniel Day Lewis, Gabriel-Kane, naskita en 1995. Barnabé estas kantisto kaj muzikisto en la grupo Makali, kiun li fondis kun siaj amikoj, kaj regule ludas sur scenejo.

 Filmografio 
 1970: Le Petit Bougnat de Bernard Toublanc-Michel - Rose
 1972: Faustine et le bel été de Nina Companéez - Camille
 1973: L'École des femmes de Raymond Rouleau - Agnès
 1974: Le Secret des Flamands de Robert Valey - Maria
 1974: La Gifle de Claude Pinoteau - Isabelle Doulean
 1975: L'Histoire d'Adèle H. de François Truffaut - Adèle Hugo
 1976: Barocco de André Téchiné - Laure
 1976: Le Locataire de Roman Polański - Stella
 1977: Violette et François de Jacques Rouffio - Violette
 1978: The Driver de Walter Hill - Ludantino
 1979: Nosferatu: Phantom der Nacht de Werner Herzog - Lucy Harker
 1979: Les Sœurs Brontë de André Téchiné - Emily Brontë
 1981: Clara et les chics types de Jacques Monnet - Clara
 1981: Quartet de James Ivory - Marya Zelli
 1981: Possession de Andrzej Żuławski - Anna / Helen
 1981: L'Année prochaine… si tout va bien de Jean-Loup Hubert - Isabelle
 1982: Antonieta de Carlos Saura - Antonieta Rivas Mercado
 1982: Tout feu, tout flamme de Jean-Paul Rappeneau - Pauline Valance
 1983: Mortelle Randonnée de Claude Miller - Catherine Leiris / Lucie, "Marie"
 1983: L’Été meurtrier de Jean Becker - Eliane
 1985: Subway de Luc Besson - Helena
 1986: T'as de beaux escaliers tu sais de Agnès Varda
 1987: Ishtar de Elaine May - Shirra Assel
 1988: Camille Claudel de Bruno Nuytten - Camille Claudel
 1989: L'Après-Octobre de Merzak Allouache
 1990: Lung Ta: les Cavaliers du vent de Franz-Christoph Giercke] kaj Marie-Jaoul de Poncheville - Rakontantino
 1993: Toxic Affair de Philomène Esposito - Pénélope
 1994: La Reine Margot (La Reĝino Margot) de Patrice Chéreau - Margot
 1995: Les cent et une nuits de Simon Cinéma (Francio/Britio, 1995)
 1996: Diabolique de Jeremiah S. Chechik - Mia
 1998: Paparazzi de Alain Berbérian - Ŝi mem
 2002: La repentie de Laetitia Masson - Charlotte
 2002: Adolphe de Benoît Jacquot - Ellénore
 2003: Bon voyage de Jean-Paul Rappeneau - Viviane
 2003: Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran de François Dupeyron - Stelulino
 2008: New York, I Love You
 2008: Dernière Adresse de Martine Dugowson
 2008: Le paradis, c'est complet de Yamina Benguigui
 2009: La journée de la jupe de Jean-Paul Lilienfeld — Sonia Bergerac
 2010: Mammuth de Gustave de Kervern kaj Benoît Delépine 	
 2011: 	Aïcha de	Yamina Benguigui 	
 De Force de Frank Henry 	
 2012: 	David et Madame Hansen 	de Alexandre Astier 	
 2013: 	Ishkq in Paris de Prem Raj 	
 2014: 	Sous les jupes des filles de Audrey Dana 	
 2016: 	Carole Matthieu de Louis-Julien Petit 	
 2017: 	Call My Agent! de Jeanne Herry 	
 2018: 	The World Is Yours de Romain Gavras 	
 Capitaine Marleau de Josée Dayan
 2019: 	Meet Me by the Gates de Nicolas Bary
 2021: 	Soeurs de Yamina Benguigui 	
 2022: 	Peter von Kant 	de 	François Ozon 	
 Quelques mots de Antoine Carlier 	
 Masquerade de Nicolas Bedos
 Diane de Poitiers, la plus que reine de Josée Dayan

 Teatro 
Isabelle Adjani eniris en Comédie-Française en 1972, kiel pensiulino, netrapasinte la deviga studadon ĉe la "Conservatoire national d’art dramatique". Ŝi restis tie dum tri jaroj.
En Comédie-Française:
 L'École des femmes de Molière reĝisoris Jean-Paul Roussillon
 L’Avare de Molière
 Port-Royal de Henry de Montherlant
 Ondine de Jean Giraudoux
Ekster Comédie-Française:
 1972: La Maison de Bernarda Alba de Federico García Lorca , reĝisoris Robert Hossein
 1983: Mademoiselle Julie de August Strindberg, reĝisoris Jean-Paul Roussillon kaj Christian Benedetti
 2000: La Dame aux camélias laŭ Alexandre Dumas kaj René de Ceccatty , reĝisoris Alfredo Arias
 2006: Marie Stuart de Wolfgang Hildesheimer, reĝisoris Didier Long

 Televido 
 1973: L'École des femmes, de Raymond Rouleau
 1973: L’Avare, de René Lucot
 1974: Le Secret des Flamands, telenovelo, de Robert Valey
 1975: Ondine, de Raymond Rouleau
 2008: Figaro, laŭ teatraĵo de Beaumarchais, reĝisoris Jacques Weber, kun Denis Podalydès
 2009: La journée de la jupe, de Jean-Paul Lilienfeld

 Premioj 
 1981: Premio por virina interpretado en Festivalo de Cannes, 1981 en Quartet kaj Possession.
 1982: César por plej bona aktorino en Possession.
 1984: César por plej bona aktorino en L'Été meurtrier.
 1989: César por plej bona aktorino en Camille Claudel.
 1989: Plej bona aktorino en Berlinale en Camille Claudel.
 1995: César por plej bona aktorino en La Reine Margot.
 2003: Premio por plej bona aktorino en romantika film-festivalo de Cabourg en Adolphe.
 2004: Granda speciala premio de Amerikoj en Monda film-festivalo en Montrealo por la tuto de ŝia kariero.

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo
 A Tribute to Gainsbourg, Isabelle Adjani interpretas 
 blogo pri Isabelle Adjani

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Alĝeridevenaj francoj
Kategorio:Germandevenaj francoj