Buĥaro

Buĥaro aŭ Buĥara, en pli malofta, moderna uzbeke kaj taĝike influata variaĵo ankaŭ Buĥoro (, ) estas unu el la plej gravaj urboj de Uzbekio kaj ĉefurbo de la samnoma regiono. Plimulto de la loĝantoj estas taĝikoj.

Ekde 1993 la malnova urbocentro de Buĥaro kaj ties konstruaĵoj, moskeoj kaj madrasoj estis enlistigita en la mondan kulturheredaĵon de UNESKO.

La urbo havas 247 661 loĝantojn (1-an de januaro 2005) kaj estas unu el la plej gravaj komerc- kaj industricentroj de centra Azio.

Historio
Marko Polo vizitis la urbon dum sia vojaĝado. Tiukadre Daniel Moirand en sia listo de proponitaj vortoj por sia traduko de La Libro de la mirindaĵoj de Marko Polo notas la vorton "bokerano" por tipo de kotona ŝtofo".Marko Polo, La Libro de la mirindaĵoj, aŭ La priskribo de la mondo, traduko, notoj, antaŭparolo, epilogo kaj postparolo de Daniel Moirand, publikigis UEA, Rotterdam, 2001 (Serio Oriento-Okcidento, n-ro 34, 445 paĝoj, p. 52) ISBN = 92-9017-075-1

Buĥoraj judoj vivis en la iamaj sovetaj respublikoj Uzbekio, Taĝikio, Kirgizio, parte ankaŭ en Rusio, Kazaĥio, Turkmenio kaj Afganujo (sola en 2005). Post disfalo de la Sovetunio, multaj el ili migris al Israelo kaj al Usono. Ili parolas la jud-taĝikan aŭ buĥoran lingvon, persan dialekton skribatan per hebreaj literoj.

 Vidindaĵoj 
 Samanida Maŭzoleo

 En la urbo naskiĝintoj 
 Al-Buĥari, grava persa klerulo
 Abu Bakr al-Kalabadi, persa sufiisto, aŭtoro de Kitab at-ta'arruf
 Aviceno, fama persa kuracisto kaj unu el la plej gravaj kleruloj de la Mezepoko, naskiĝis en proksima vilaĝo Afšana

 Vidu ankaŭ 
 Marko Polo
 Buĥara emirlando

 Partneraj urboj 
Ekzistas partneraj rilatoj interalie al la urboj
 20px Bonno en Germanio
 20px Słupsk en Pollando (eblas kontaktoj pere de Esperanto ĉar urbestro de Słupsk estas esperantisto kaj pola parlamentano Robert Biedroń).

 Bibliografio 
 Yuri Bregel: An Historical Atlas of Central Asia. Brill, Leiden 2003, ISBN 90-04-12321-0, paĝo 80 k.a. kun tabelo 40 urboplano de Bukaro en la 19-a jarcento.

 Eksteraj ligiloj 

 Arkitekturo de Buĥaro kaj arkitekturhistorio, multaj planoj de historiaj konstruaĵoj (d-ro Bernhard Peter)
 Muzeo de Buĥaro
 Buĥaro 
 bukhara.net
 Kongreso de la buĥaraj judoj en Vieno

 Referencoj 

eta|773x773px|Panoramo de Buĥaro775px

Kategorio:Urboj de Uzbekio
Kategorio:Regiono Buĥaro
Kategorio:Historio de Azio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Uzbekio
Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo