Belorusa Soveta Socialisma Respubliko

La Belorusa Soveta Socialisma Respubliko (ruse Белорусская Советская Социалистическая Республика, beloruse Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка) estis unu el la kvar membroj fondintoj de Sovetunio en 1922, kune kun la SSR Ukrainio, la Transkaŭkaza Federacia Soveta Socialisma Respubliko kaj la SFSR Rusio.
Ĝi troviĝis en la okcidenta zono de Sovetio kun la grupo de orient-eŭropaj sovetaj respublikoj kaj ĝia ĉefurbo estis Minsko. Ĝi estis findita je la 1-a de januaro 1919.

BSSR estis membro fondinto de Unuiĝintaj Nacioj kaj membro de sep Specialigitaj institucioj de Unuiĝintaj Nacioj. Krom la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko kaj Ukraina Soveta Socialisma Respubliko estis unu el tri Respublikoj de Sovetunio estantaj subjekto de internacia juro.

 Demografio 
Naciecoj (laŭ soveta popolnombrado el 1959):
 Belorusoj – 81,0%
 Rusoj – 8,2%
 Poloj – 6,7%
 Judoj – 1,9%
 Ukrainoj – 1,7%
 aliaj – 0,5%

Grandaj urboj:
 Vicebsko
 Gomel
 Mahiljoŭ
 Grodno
 Bresto
 Babrujsk

 Historio 
Sekve de la ĥaoso de la Unua Mondmilito kaj la Oktobra Revolucio, la 25-an de marto 1918 okazis proklamo de belorusia sendependeco disde Rusio. Sed la sendependa Belorusa Popola Respubliko daŭris malpli ol jaron. Iom post iom ankaŭ en Belorusio realiĝis bolŝevisma revolucio. La 1-an de januaro 1919 en Smolensko estis proklamita Belorusia Unia Socialisma Respubliko kaj la 5-an de januaro 1919´la Ruĝa armeo de Sovetunio konkeris Minskon. Duafoje Belorusa soveta socialisma respubliko estis proklamita la 31-an de julio 1920, kaj la 30-an de decembro 1922 la respubliko aliĝis al Sovetunio, kies parto ĝi restis ĝis la jaro 1991.

La nokto de la ekzekuto de poetoj  dum la Granda purigo fariĝis la plej terura kaj profunde sekreta evento en la historio de la respubliko. Nur en la 1980-aj jaroj, kun la enkonduko de parollibereco, ĉi tiu krimo de la totalisma reĝimo fariĝis publika scio, kaj monumento estis konstruita en la arbaro apud Minsko, Kurapati, sur la tomboloko de viktimoj de subpremo malkovrita post la malfermo de la arkivoj.  naziaj kaj sovetiaj trupoj okazigis komunan venkparadon en la urbo Brest. La  Prezidio de la Supera Soveto de Belorusa Soveta Socialisma Respubliko dekretis pri enkorpigo de Okcidenta Belorusio (parto de la polaj Orientaj Limregionoj).

Julie 1990 BSSR proklamis deklaracion de suvereneco. La 8-an de decembro 1991 en vilaĝo Viskuli apud Bresto ĉe Okcidenta Bugo okazis dissolvo de Sovetunio surbaze de interkonsento de Białowieża, en la Arbaro de Białowieża, BSSR ĉesis ekzisti, transformiĝis al sendependa Belorusio.

 Vidu ankaŭ 
 Pola-bolŝevika milito
 Dissolvo de Sovetunio
 Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj
 Stanislaŭ Ŝuŝkeviĉ

 Literaturo 
 Edmund Osmańczyk, Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych. Wiedza Powszechna, Varsovio 1982, p. 64, 94. ISBN 83-214-0092-2

Kategorio:Respublikoj de Sovetunio

Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1919
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1991
Kategorio:Eksaj membroj de la Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Eksaj slavaj landoj
Kategorio:Landoj devenantaj de la Rusia Imperio