Ernesto Lecuona

Ernesto Lecuona y Casado [erNESto leKŬOna i kaSAdo] (6-a de aŭgusto, 1896–29-a de novembro, 1963) estis kuba komponisto kaj eŭskido. Komponistino kaj pianistino Ernestina Lecuona estis lia fratino.

 Biografio 
La filo de hispana ĵurnalisto loĝanta en Kubo, eklernis pianludadon sub la aŭspicio de sia fratino Ernestina. Li estis mirinfano, kies unua recitalo okazis je la aĝo de kvin jaroj, kaj 13-jaraĝa verkis sian unuan komponaĵon titolita Kubo kaj Ameriko, por koncerta ensemblo.

Li studis en la Muziklernejo Peyrellade kune kun Antonio Saavedra kaj la famulo Joaquín Nin. Lecuona brile finis siajn studojn en la Nacia Muziklernejo per Ora Medalo pro interpretado kiam ankoraŭ estis nur 16jara knabo. Ekster Kubo komenciĝis lia kariero en la "Aeolian Hall" (Novjorko) kaj daŭrigis siajn studojn en Francio kun Maurice Ravel. Li enkondukis la unuan latinamerian orkestron en Usono.

Kune kun Gonzalo Roig kaj Rodrigo Prats, formas la plej grava triopo de komponistoj de la kuba lirika teatro kaj speciale de la zarzuelo. La plej grava kontribuo de Lecuona al la teatra genro estas la definitiva versio de la kuba romanco. Inter liaj verkoj rimarkindas la zarzueloj Canto Siboney, Damisela Encantadora, Diablos y Fantasías, El Amor del Guarachero, El Batey (1929), El Cafetal, El Calesero, El Maizal, La Flor del Sitio, Tierra de Venus (1927), María la O (1930) kaj Rosa la China (1932); la kanzonoj Canto Carabalí, La Comparsa kaj Malagueña (1933), al lia verkaro ankaŭ apartenas Andalucía; liaj pordancaj verkoj, Danza de los Ñáñígos kaj Danza Lucumí; la opero El Sombrero de Yarey, la Rapsodia Negra por piano kaj orkestro, kaj Suite Española i.a.

Per liaj plej gravaj zarzueloj, Ernesto Lecuona klasike formigis la kuban zarzuelon rilate al la genro kaj stilo. En 1942 lia komponaĵo Siempre en mi Corazón estis nomumita al la Oskar-premio kiel plej bona kanzono; perdante ĝin nur kontraŭ White Christmas.

En 1960, tre malkontenta pro la regado de Fidel Castro, Lecuona translokiĝas al Tampa, Usono. Dum la sekvantaj jardekoj, la kuba muzika historio, sub la premo de la oficiala komunisma partio, ne agnoskis la socian kaj kulturan kontribuon de tiu ĉi artisto, precizendas, ke la disvastigo de lia verkara ŝuldiĝas al la granda penado de lia amiko kaj artista kunlaboranto Orlando Martínez, kaj ankaŭ de la muzikologo kaj pianisto Odilio Urfé. Tamen, la preso kaj kritiko -kaj ekstere kaj ene de la lando— ĉiam estis favora al Lecuona.

Tri jarojn poste li forpasis en Santa Cruz de Tenerife, Kanariaj Insuloj, dum ferioj por konatiĝi kun la naskiĝloko de liaj gepatroj. Liaj restaĵoj ripozas ĉe la tombejo de Gate of Heaven, en Hawthorne, Novjorko.

Ernesto Lecuona aperas kiel ĉefrolisto en la romano La isla de los amores infinitos (La insulo de la senfinaj amoj) (Grijalbo, 2006), de la kuba verkistino Daína Chaviano, kiu ankaŭ omaĝas lin komencante romanon per la citaĵo: "Estás en mi corazón, aunque estoy lejos de ti" (Vi estas en mia koro, kvankam mi estas malproksime de vi) prenita de unu el liaj plej famaj verkaĵoj.

 Operoj 
 El Sombrero de Yarey

 Filmoj kun muziko de Lecuona 
 Under Cuban Skies, MGM (1931)
 Free Soul, MGM (1931)
 Susana Lenox, MGM (1931)
 Pearl Harbor, MGM
 La Cruz y La Espada, MGM
 Always in My Heart, Warner Bros. (1942)
 One More Tomorrow, Warner Bros. (1946)
 Carnival in Costa Rica, 20th Century Fox (1947)
 Maria La O (meksika filmo)
 Adiós, Buenos Aires (argentina filmo)
 La Última Melodía (kuba filmo)
 2046 (2004) (ĉina filmo)
 La Isla (2005)
 fresa y chocolate kuba filmo (1993)

 Muziko (elektita) 
 Por-piana 
 Suite Andalucía
 Córdova/Córdoba
 Andaluza
 Alhambra
 Gitanerías
 Guadalquivir
 Malagueña
 San Francisco El Grande
 Ante El Escorial
 Zambra Gitana
 Aragonesa
 Granada
 Valencia Mora
 Aragón

 Valsoj 
 Si menor (Rococó)
 La bemol
 Apasionado
 Crisantemo
 Vals Azul
 Maravilloso
 Romántico
 Poético

 Aliaj Kanzonoj 
 Zapateo y Guajira
 Rapsodia Negra
 Canto del Guajiro
 La Habanera
 Tres miniaturas
 Polichinela
 Bell Flower
 Cajita de música
 Mazurka en glissado
 Preludio en la noche
 Diario de un niño
 Yumurí
 Zenaida
 Benilde
 No me olvides
 Melancolía
 Orquídeas
 La primera en la frente
 La Comparsa
 El tanguito de mamá (ankaŭ nomata "A la antigua")
 La danza interrumpida
 La mulata
 Arabesque
 Ella y yo
 La Cardenense
 Al fin te vi
 Impromptu
 Los Minstrels
 Gonzalo, ¡no bailes más!
 ¡Que risa me da! Mi abuela bailaba así
 ¡No hables más!
 No puedo contigo
 ¡Echate pa'llá María!
 Ahí viene el chino
 ¿Por qué te vas?
 Lola está de fiesta
 En tres por cuatro
 Danza Lucumí
 ¡Y la negra bailaba!
 La conga de medianoche
 Danza de los Ñáñigos
 Yo soy así
 Pensaba en ti
 Dame tu amor
 Amorosa
 Mis tristezas
 Como baila el muñeco
 Futurista
 Burlesca
 Mientras yo comía maullaba el gato
 La 32
 ¡Y sigue la lloviznita!
 El miriñaque
 Eres tú el amor
 Andar
 Muñequita
 Tú serás
 Negrita
 Aquí está
 Melancolía
 Lloraba en sueños
 Negra Mercé
 La negra Lucumí

 Eksteraj ligiloj 

 Lecuona, la geniulo kaj sia muziko

 Biografio de Ernesto Lecuona 
 Pri Ernesto Lecuona 
 Rendevuo ĉe Lecuona 

Kategorio:Kubaj komponistoj