Krzysztof Kieślowski

Krzysztof Kieślowski (Esperante: Kristoforo Kjeŝlovski Kazimierz Tymiński: Mały słownik POLSKO-ESPERANCKI (Malgranda vortaro POLA-ESPERANTA). Wiedza powszechna – Warszawa 1986. (ISBN 83-214-0326-3) paĝoj 429-431 – antaŭnomoj (voknomoj) Diskuto pri esperantigado ankaŭ de familinomoj en esperanta Vikipedio; naskiĝis la 27-an de junio 1941 en Varsovio, mortis la 13-an de marto en 1996 en Varsovio) estis pola reĝisoro de kino.

 Vivo 
Pro la tuberkulozo de lia patro li kun la tuta familio vojaĝis en la tuta lando. Li vivis en malgrandaj urboj kutime transloĝiĝante. Unue li volis esti fajroestingisto sed lia patro ne permesis lin ne kontinui la edukadon. Post lernado en la Liceo por teatraj teknikistoj kaj li ekinteresiĝis pri filmo. Post tiu edukado li komencis studi en la Lodza Akademio de Filmo. Li ricevis diplomon en 1969 post tre prominenta studado. Komence li forĵetis la fikcion en la filmo fascinante per la strukturo de filma dokumento. Li reĝistoris ĉirkaŭ 20 filmoj dokumentaj – mallongaj kaj meze longaj al la televizio. Li menciis multfoje, ke la pola filmo havis la specialan, karakteran econ de kiu li profitis: la kaŝa batalo kun komunista cenzuro povis esti nur venkita per la aludo. Oni interkonsente pliperfektiĝadis, cenzuro: pli bone trovante la aludojn, reĝisoroj: pli bone kaŝante ilin. Tial laŭ Kieślowski, filmoj inter aliaj de Andreo Vajda kaj liaj estis tiel popularaj. Kjeŝlovski tre ofte sugestis ke komunista Pollando ne nur estas la malliberujo sed ankaŭ la lando de mensoga bonstato. Oni trovas ĝenerale en liaj dokumentaj filmoj la individuuloj kun granda forto, determineco kaj aliflanke la burokratistoj malvolemaj kaj senpovaj en batalo kun tiu viva forto.

Kjeŝlovski komencis krei enfine siajn unuajn fikciajn filmojn – inter ili La cikatro (Blizna), kiu estis tre proksima al la socia dokumenta filmo. Tiu kaj aliaj dokumentaj filmoj ampleksis la grandaj kvatiloj de la reĝisoreco de Kieślowski tamen ĝi ne estis bone propagitaj. La Okcidento ilin malagnoskis.

La filmserio, kiu famigis Kjeŝlovski estis Dekalogo (pole Dekalog, france Le Decalogue) – dek filma partoj pri biblia dekalogo. Ĝi famigis lin en la mondo en 1988. La filmoj de Dekalogo estis opiniitaj kiel plej valoraj ke oni komencis interesiĝi ankaŭ pri aliaj filmoj de la centra kaj orienta Eŭropo.

Poste Kjeŝlovski kreis la plej grandan verkon – Tri Koloroj – Blua, Blanka, Ruĝa (france Trois Couleurs: Bleu, Blanc, Rouge). Laŭ ideologiaj interpretaĵoj ĝi estas la ilustraĵo de la franca flago. Kjeŝlovski opiniis tamen ĝin kiel la ilustraĵo de tri plej ĉefaj valoroj de kristanismo: kredo, espero kaj amo. La filmoj estis kunprodukitaj kun Martin Karmitz, la muzikon kreis Zbignjevo Preisner. La "Blua" estis nominiita al Oskar-premio.

Pro la granda sukceso de filmoj de Kjeŝlovski estis dum multaj jaroj ano de Usona Filma Akademio

Antaŭ morto li deklaris ke li volis krei la novan trilogion – La paradizo, la infero kaj la purgatorio. Li tamen mortis la 13-an de marto 1996 en Varsovio. Li povis nur krei la parton de la unua filmo de la nova trilogio – Ĉielo (angle Heaven), kiun reĝisoris poste Tom Tykwer.

 Filmoj 
eta|dekstra|200px|La tombo de Kristoforo Kjeŝlovski en Varsovio

 1966 : Tramwaj, fikcio
 1966 : Urząd, dokumento
 1967 : Koncert życzeń, dokumento
 1968 : Zdjęcie, dokumento
 1969 : Z miasta Łodzi, dokumento
 1970 : Byłem żołnierzem, dokumento
 1970 : Fabryka, dokumento
 1971 : Przed rajdem, dokumento
 1972 : Refren, dokumento
 1972 : Między Wrocławiem i Zieloną Górą, dokumento
 1972 : Podstawy bhp w kopalni miedzi, dokumento
 1972 : Robotnicy'71 Nic o nas bez nas, dokumento
 1972 : Murarz, dokumento
 1973 : Przejście podziemne, fikcio
 1974 : Prześwietlenie, dokumento
 1974 : Pierwsza miłość, fikcio-dokumento
 1975 : Życiorys, fikcio-dokumento
 1975 : Personel, fikcio
 1976 : Szpital, dokumento
 1976 : Blizna, fikcio
 1976 : Klaps, fikcio
 1976 : Spokój, fikcio
 1977 : Z punktu widzenia nocnego portiera, dokumento
 1977 : Nie wiem, dokumento
 1978 : Siedem kobiet w różnym wieku, dokumento
 1979 : Amator, fikcio
 1980 : Dworzec, dokumento
 1980 : Gadające głowy, dokumento
 1981 : Krótki dzień pracy, fikcio
 1985 : Bez końca, fikcio
 1987 : Przypadek, fikcio
 1988 : Siedem dni w tygodniu, dokumento
 1988 : Krótki film o zabijaniu, fikcio
 1988 : Krótki film o miłości, fikcio
 1988 : Le Décalogue (Dekalog), ciklo de 10 dokumentaj filmoj al televizio
 1991 : La Double Vie de Véronique (Podwójne życie Weroniki), fikcio
 Trois Couleurs : Blua, Blanka, Ruĝa
 1993 : Trois couleurs: Bleu, fikcio
 1994 : Trzy kolory: Biały (Trois couleurs: Blanc), fikcio
 1994 : Trois couleurs: Rouge, fikcio

 Eksteraj ligiloj 

 Vivo de Kristoforo Kjeŝlovski en la franca  en la paĝo pri la pola kulturo de Instituto de Adamo Mickjeviĉ.
 Kristoforo Kjeŝlovski en la pola

 Referencoj 

Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Poloj