Ĉinaj ciferoj

Ĉinaj ciferoj estas uzataj en Ĉinio.

Similaj japanaj ciferoj estas uzataj en Japanio kaj koreaj ciferoj en Koreio.

 Ciferaj literoj 
Estas literoj reprezentantaj la ciferojn nulo ĝis naŭ, kaj aliaj literoj reprezentas pli grandajn numerojn kiel dek, cent, mil ktp. Estas du aroj de literoj por ĉinaj numeroj:
unu por ĉiutaga skribado kaj alia por uzo en komerca au financa kunteksto konata kiel
dàxiě (大寫 en tradicia ĉina, 大写 en simpligita ĉina). La lasta aperis, ĉar la ĉiutagaj literoj estas simplaj, tial ĝia uzo ne povas eviti falsigojn.
Ili efikas same kiel la skribado en Esperanto "unu du tri..."

S estas simpligita, T - tradicia. Notu, ke la substrekoj ne estas fakte partoj de la signoj, por pli klaraj bildoj vidu en ĉina skribo de numeraloj.

 Financa Normala Valoro Notoj零〇0〇 estas neformala metodo reprezenti nulo, sed 零 estas pli ĝenerale uzata, speciale en lernejoj.壹一1ankaŭ 弌 (malmoderna)ankaŭ 么(T) aŭ 幺(S) yāo kiam uzata en telefon-numeroj ktp., vidu piednoto 1.貳(T) aŭ 贰(S)二2ankaŭ 弍 (malmoderna)ankaŭ 兩(T) aŭ 两(S) liǎng kiam uzata antaŭ mezurvorto.叄(T) aŭ 叁(S)三3ankaŭ 弎 (malmoderna)ankaŭ 參(T) aŭ 参(S) sān.肆四4 伍五5 陸(T) or 陆(S)六6 柒七7 捌八8 玖九9  拾十10Malgraŭ kelkaj uzas 什, ĝi ne estas akceptebla, ĉar ĝi povas esti superskribita al 伍.念 aŭ 貳拾廿 aŭ 卄20卄 estis malofte uzata, sed ankoraŭ ofte uzata en parolata lingvoambaŭ uzataj plejparte en kalendaroj (二十 estas uzata).叄拾卅30卅 estis malofte uzata, sed ankoraŭ ofte uzata en parolata lingvo pleje je kalendaroj (三十 estas uzata).肆拾卌40卌 estis malofte uzata (四十 estas uzata).佰百100 仟千1000 萬萬(T) or 万(S)104Ĉinaj numeroj grupiĝas per dekmiloj, vidu sube.

 Grandaj nombroj 
Simile al la "mallonga" kaj "longa" skaloj de numeralegoj en eŭropaj lingvoj, estas kelkaj skaloj en la ĉinaj ciferoj:

 Sistemo 億yì 兆zhào 京jīng 垓gāi 秭zǐ 穰ráng 溝gōu 澗jiàn 正zhēng 載zài Oblo de pligrandiĝoAlternativa經/经杼壤110510610710810910101011101210131014Ĉiu nombro estas 10 (十 shí) de la antaŭa.2108101210161020102410281032103610401044Ĉiu nombro estas 10000 (萬 wàn) de la antaŭa.3108101610241032104010481056106410721080Ĉiu nombro estas 108 (萬萬 wànwàn) de la antaŭa.4108101610321064101281025610512101024102048104096Ĉiu nombro estas kvadrato de la antaŭa.

En moderna uzado estas nur la dua sistemo. Kvankam estas iuj disputoj pri valoro de 兆 zhào, ĝia uzado por 1012 estas en la vivo en Ĉinio kaj ankaŭ en japanaj ciferoj kaj koreaj ciferoj. Tamen plejparto de homoj ne komprenas signojn post 億 yì (108) kaj priskriboj en vortaroj por pli grandaj nombroj povas ne esti sufiĉaj (escepte de Koreio kie 兆 zhào kaj 京 jīng estas ofte uzataj)

 Vidu ankaŭ 
 Ĉina skribo de numeraloj (ekzemploj)

 Bibliografio 
 Ifrah, Georges: Universalgeschichte der Zahlen. Frankfurt, New York: Campus, 1991, ISBN 3880599564
 Eberhard, Wolfram: Chinesische Symbole. München, 4. Auflage 1984, ISBN 3424008788

Kategorio:Ciferoj
Kategorio:Ĉinio