Ĵabalj

Ĵabalj (, , ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en Vojvodino. La hungaroj (kaj germanoj) uzas ankaŭ la nomon Józseffalva (=vilaĝo de Jozefo). La slava esprimo signifas: žleb (=kluzo). Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|maldekstre|Preĝejo en Ĵabalj

 Bazaj informoj 
 Areo:  km²
 Loĝantaro: 9500
 Poŝtkodo: 21230
 Telefonprefikso: +381 21

 Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Zrenjanin-Novi Sad.

 Historio 
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. La unua mencio devenis el 1272 en formo Seble. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. En 1784 pro la oftaj inundoj de Tiso la komunumo translokiĝis iom for de la rivero. En 1910 loĝis 7993 da homoj ˙(5090 serboj, 1722 hungaroj kaj 1074 germanoj). Ĝis 1920 la loko apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon. En 1942 la serbaj partizanoj suferigis la loĝantaron. Responde la hungara armeo faris regionan razion, kie murdis 400 precipe da serboj. La ĉefaj raziantoj estis tuj enkarcerigitaj. La serbaj partizanoj venĝis tion kaj en 1944 ili murdis 2000 da hungaroj kaj germanoj.

En 2002 loĝis 9598 da homoj (8672 serboj, 202 ciganoj, 119 jugoslavianoj, 88 kroatoj, 85 hungaroj, kaj 31 rutenoj ktp).

 Vidindaĵoj 
 preĝejoj ortodoksa, luterana kaj katolika (tiu lasta omaĝe al Neĝa Beata Dipatrino de 1901)
eta|Monumento pri razio en Ĵabalj

 Famuloj 
En la iama Zsablya naskiĝis hungara-germana pentristo Péter Kálmán.
eta|maldekstra|Katolika preĝejo de Ĵabalj

Kategorio:Urboj de Serbio