Hermann Häfker

Hermann HÄFKER (naskiĝis la  en Bremeno, mortis la  en la koncentrejo Mauthausen-Gusen) estis grava germana pioniro de filmteorio, sed ankaŭ verkisto, tradukisto kaj esperantisto. Li partoprenis en la germanan kinreforman movadon.

Li estis konsiderata, kune kun Gustav Melcher, la plej grava filmteoriulo de sia tempo. Kiel sendependa kontribuanto al la unua faka revuo, Der Kinematograph (La Kinematografo) kaj poste al la revuo Bild und Film (Bildo kaj Filmo), li baldaŭ fariĝis unu el la ĉefaj reformistoj de la kinoarto de kiu li agnoskis la potencialon levi ĝin al pli alta nivelo, eĉ al la statuso de arto.

Post la eksplodo de la Unua Mondmilito, Häfker ŝanĝis sian literaturan fokuson al la temo de popola edukado kaj paco, temo kiun li planis longe antaŭ la milito kaj kiu estis aparte kara al lia koro.

En 1933 li rifuzis membriĝi en la nazia je Regna Literatura Ĉambro. Lia *Weltgeschichte in einem Band * (Mondhistorio en unu volumo) estis malpermesita de la nazioj. Pro lia rezisto kontraŭ la nazia kulturpolitiko, ili trudis Berufsverbot (malpermeso al profesio) al Häfker.

En 1936 li fuĝis al Prago. Post la invado fare de la germanaj trupoj li estis deportita al du naziaj koncentrejojn. Li fariĝis unu el la unuaj kaptitoj de la koncentrejo Dachau. Tri monatojn poste, la 27-an de septembro 1939, li estis translokigita al la koncentrejo Mauthausen-Gusen. En ĉi tiu lasta li mortis, pretekstite pro korapopleksio.

 Kino 
En siaj verkoj pri kino, li akceptis la ideojn de Eisenstein kaj komprenis filmon kiel arton, batalante kontraŭ ĝia komercigo kaj "trivialigo".

En lia verko "Kino und die Gebildeten" (Kino kaj la kleraj homoj) li detale klarigis sian konvinkon, ke kinodramoj, kiujn li malestime nomis "ludfilmojn" (germane: Spielfilme), kiuj estis tiel popularaj ĉe la ĝenerala publiko, ne povus havi estontecon, ĉar la pantomimaj mutaj filmoj ne kapablis esprimi diferencigitajn pensojn kaj sentojn. Sed lia moka teksto travivis ĝis hodiaŭ. Li jam ne kapablis rimarki, eĉ malpli inspiri, la triumfan ekeston de la sonfilmo, kiu komenciĝis en 1928.

 Esperanto 
Li estis aŭtoro de Jarmiloj Pasas - Universala historio, faklibro pri historio originale verkita en Esperanto. Laŭ Enciklopedio de Esperanto, li aktivis krome per paroladoj, artikoloj kaj kursoj.

Verkita originale en Esperanto Jarmiloj pasas estas parta reverkado kaj vastiĝo de lia germanlingva verko *Weltgeschichte in einem Band * (Mondhistorio en unu volumo),

 Verkaro 
 En la germana 
 Kino und Kunst, Mönchengladbach: Volksvereins-Verlag, 1913
 Fahrradreisen und Freiluftbildung. 1914
 Kino und Erdkunde, Mönchengladbach: Volksvereins-Verlag, 1914
 Die Aufgaben der Kinematographie in diesem Kriege, München: Callwey, 1914
 Der Kino und die Gebildeten, Mönchengladbach: Volksvereins-Verlag, 1915
 Das Sternbilder-Buch - „Ein Buch von Himmel und Weltanschauung“ (La libro konstelacioj ("Libro de ĉielo kaj mondkoncepto"), verŝajne lia plej sukcesa libro, kontribuis al la popularigo de astronomio kaj steloj ĉe la junularo, Munkeno: Callwey 1926
 Weltgeschichte in einem Band (Mondhistorio en unu volumo), Dresden: Kaden & Comp., 1928
 Erziehung zur Liebe (Edukado al amo). 1929, 2-a prilaborita noveldono, 1930

 En Esperanto 
Jarmiloj pasas. Universala historio, Kolonjo: Heroldo de Esperanto, 1930/31

 Traduko 
Li tradukis la mondfaman epopeon pri Gilgameŝ en poezian formon, transpontis la breĉojn per konekta teksto, kaj en fundamenta postparolo desegnis la kvintesencon de tio, kion li nomis "la plej potenca epopeo, kiun mi konas".

 Gilgamesch. Eine Dichtung aus Babylon. Traduko al la germana fare de Hermann Häfker. Munkeno: Callwey 1924 (en Open Library)

 Literaturo 
 (angla) Richard Abel (eld.): Encyclopedia of early cinema. Londono kaj Novjorko: Routledge, 2005

Pli ampleksa germanlingva literaturo pri Herman Häfker aperis en la germanlingva vikipedio. Tial jen ne listiĝu kopiitaj listo de literaturaj verkoj en nacia lingvo, sed interesatoj unuavice konsultu la literaturan liston en la koncerna germanlingva vikipedia artikolo pri la temo.

 Vidu ankaŭ 
Jarmiloj pasas

 Eksteraj ligiloj 
  Biografieto kaj citaĵoj ĉe filmarchiv.at 
  Bibliografio de liaj filmteoriaj verkoj 
 Hermann Häfker en la katalogo de la Germana Nacia Biblioteko.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj