Wijchen

Dosiero:Loudspeaker.svgWijchen (, esperante Viĥeno) estas municipo en la nederlanda provinco Gelderland. La municipo ekestis en 1984 el la antaŭaj municipoj Batenburg, Bergharen kaj Wijchen. Antaŭe en 1818 Niftrik estis aneksita, kaj en 1980 oni aldonis parton de Overasselt. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La teritorio havas komunan limon kun .

 Nukleoj 
Nombro de loĝantoj laŭ nukleo la 31-an de decembro 2009:
Wijchen32.904Alverna2.405Balgoij779Batenburg691Bergharen1.779Hernen820Leur130Niftrik570
Fonto: CBS

La kerno Woezik (3.820 loĝantoj la 1-an de januaro 2005) kaj la vilaĝeto Laak estas en Wijchen statistike.

 Topografio 
525ra|

Topografia komunuma karto de Wijchen de decembro 2015

 Historia-geografia skizo 
En la prahistoria epoka en la regiono de Nimego, en kiu estas Wijchen, loĝis multaj homoj. Apud la centra Wijchen ekestis nova nukleo Alverna ĉirkaŭe la monaĥ(in)ejo konstruitra en 1886 apud la kruciĝo de la vojoj Nimego-Grave kaj Wijchen-Heumen. Tiu ĉi nukleo evoluis, kiel la vilaĝo Wijchen 500 jarojn antaŭe, ĝis prizorganta nukleo por la bienoj en la ĉirkaŭaĵo.

 Vidindaĵoj 
 Statuo de Emilia van Nassau, filino de Vilhelmo de Oranje, ŝi aĉetis la kastelon Wijchen en 1609 kaj konstruis novan sur la fundamentoj de la malnova.
 Katolika preĝejo
 Malnova muelejo
 Muzeo Kastelo Wijchen
 Kastelo Hernen. Ĝi datas origine el la 14-a jarcento kaj neniam suferis sieĝojn, militojn aŭ naturkatastrofojn. Ankaŭ apenaŭ estis loĝantoj. Pri tio ĝi perdis multe de sia mezepoka karaktero. Unika estas la kovritaj koridoroj (overdekte weergangen).
 Batenburg, pitoreska monumenta urbeto kun sia muelejo kaj bela kastelruino. La historio de Batenburg reiras ĝis la mezo de la 12-a jarcento. Preskaŭ ĉiuj domoj estas monumentoj. En la somero estas pramo por transiri la riveron Mozo.
 En Leur oni povas ankoraŭ vidi la restaĵojn de kastelo kun kastelfosaĵo. Apude estas klasika domo el 1788.

 Gravaj eventoj 
Ĉiun jaron la nederlanda organizaĵo Stichting Rolstoeldansen Nederland (SRN, fondaĵo radseĝa danco Nederlando) organizas la rulseĝbalon kiu nomiĝas "Wijchen Swingt Internationaal" (Wijchen svingas internacie).

 Esperanto en Wijchen 
En la apuda urbo Nimego estas la Esperantoklubo 'Zamenhof', al kiu aliĝas esperantistoj el Nimego kaj apudaj urboj/urbetoj/vilaĝoj. Ĝi havas 14 membrojn kaj 9 donacantojn. Klubvesperoj estas la 2-an merkredon de la monato escepte en julio kaj aŭgusto.

Informoj: Esperanto Nederland aŭ lokaj informejoj pri Esperanto en la UEA-vikio.

 Ĝemeliĝoj 
Wijchen havas ĝemeliĝon kun Stargard Szczeciński en Pollando, ekde 1992. Laŭ la oficiala retejo de la municipo Wijchen "La celo de tiu ĝemeliĝo estas montri amikecon kaj konatigi la alian kulturon kun interŝanĝoj, kaj per la municipo kaj per la asocioj, ni volas lerni unu de la alia kaj kunhavigi niajn spertojn kun niaj loĝantoj".

 Politiko 
La komunuma konsilantaro de Wijchen konsistas el 27 sidlokoj. Jen la strukturo de la komunuma konsilantaro ekde 1998:
SidlokojPartio1998200220062010201420182022Kernachtig Wijchen---8111210Christen Democratisch Appèl6766445Partij van de Arbeid4474333Volkspartij voor Vrijheid en Democratie3323333Democraten 66---2322GroenLinks------2Sociaal Wijchen----*21 -Lokale Dorpspartijen-464*1**23Leefbaar Wijchen354----Gemeentebelangen52-----Socialistische Partij1------Aliaj3------Sumo25252527272727

(*) 1 komunuma konsilanto forlasis la partion LDP en 2012 kaj daŭras sub la nomo Sociaal Wijchen
(**) ekde la 1-a de januaro alinomata Wijchen Lokaal

Dum la periodo 2022-2026 la kolegio konsistis el la partioj Kernachtig Wijchen, CDA kaj VVD, kaj konsistis el la homoj:
 Renske Helmer-Englebert (SP), urbestro
 kaj 4 kromaj kolegianoj.

 Ekonomio 
dekstra|150ra
En Viĥeno interalie havas sian sidejon la firmao Yoast BV, kiu vivtenas kaj distribuas la serĉiloptimumigan kromprogramon Yoast por WordPress, kiu laŭ la stato de 2018, daŭre aktuala en 2023, havas pli ol 5 milionojn da aktivaj instalaĵoj kaj estis elŝutita pli ol 350 milionojn da fojoj kun pli ol 25 000 kvinstelaj recenzoj ĉe Wordpress.org.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la municipo Wijchen ()

 Bilda galerio 

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Municipoj de Gelderlando