Csongrád (urbo)

Csongrád [ĉongrAd] estas urbo kun titolo vinvilaĝo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Csongrád, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas slave: nigra (komprenu:tera) fortikaĵo. Oni nomis la departementon laŭ la fortikaĵo.
eta|maldekstre|Pontono-ponto al Csépa

 Situo 
Csongrád situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso havanta havenon kaj pontojn, ĉe kunfluejo de Körös, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Kiskunfélegyháza-Szentes. Proksime estas Szentes.

 Historio 
En la 11-a jarcento la tiam ekzistanta fortikaĵo kaj la ĉirkaŭaĵo estis departementejo, kiu rango ĉesis en 1241. Ŝajnas, la tataroj detruis la komunumon. En la 15-a jarcento Csongrád havis la rangon urbo. En 1769 katolika preĝejo omaĝe al Beata Damo konstruiĝis. En 1849 la aŭstra armeo forbruligis la urbon. En 1876 ĝi degradiĝis je grandvilaĝo kaj rericevis ĝin en 1923.

 Ĉarumistoj 
En la 19-a jarcento la komunumo estas centro de ĉarumistoj. Tiam okazis reguligo de Tiso. La laboristoj estis malriĉuloj, havantaj unuradan ĉarumon kaj platfosilon. En la urbo troviĝas monumento de ĉarumisto. Apud la urbo troviĝas iama riverbranĉo de Tiso.

 Banloko 
Oni banadas ne nur en Tiso, sed ankaŭ en la termala banejo.
eta|dekstra|

 Vidindaĵoj 
 Preĝejo Ĉieliro de Maria (Csongrád)
 Preĝejo Sankta Roĥo (Csongrád)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Csongrád)
 Kalvinana preĝejo (Csongrád)
 Tiso-bordo kun malnovaj domoj kaj feriejoj

 Famuloj 
En Csongrád naskiĝis kaj mortis:
 Mihály Sághy (instruisto)
 pentristo kaj urbestro János Piroska.
En Csongrád naskiĝis:
 biologo Béla Matkovics
 Béla Faragó (fizikisto)
 inĝeniero Zoltán Hennyey
 juristo Károly Csemegi
 kantisto Imre László
 kanuisto János Sarusi Kis
 kemiisto Sándor Herke
 matematikistoj Béla Brindza kaj László Hatvani
 pentristo Jenő Benedek (1939)
 piaristo Gellért Váry
 politikisto Károly Eke
 serblingva verkisto Miloš Crnjanski
En Csongrád mortis:
 juristo Pál Bajory.

 Famaj nomportantoj 
 László Csongrádi
 Katalin Csongrádi
 Zsuzsanna Csongrády

 Ĝemelurboj 
  Raisio, Suomio
  Beĉej, Serbio
  Bełchatów, Pollando

 Referencoj 


Kategorio:Vinvilaĝoj
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario
Kategorio:Urboj ĉe Tiso