Vrbas (urbo)

Vrbas, serbe Врбас, rutene kaj ukraine Вербас, hungare Verbász, germane Werbass estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Baĉka. Ankoraŭ 5 vilaĝoj apartenas al la municipo.
maldekstra|eta|Placo en Vrbas

 Bazaj informoj 
 Areo: 107  km²
 Loĝantaro: 45 852
 Poŝtkodo: 21460, 21463, 21464
 Telefonprefikso: +381 21

 Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Sombor-Bečej, laŭ fervojo Subotica-Beogrado.

Administre apartenas al Vrbas:
 Baĉko Dobro Polje
 Kucura
 Zmajevo
 Kosanĉicj
 Ravno Selo
 Savino Selo

 Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko, poste keltoj, avaroj, bulgaroj kaj hungaroj laŭvice alvenis. La unua skriba mencio devenis el 1213 en hungara formo "Orbaszpalota", kiu estis nur biencentro. Vilaĝo fondiĝis en 1387. En la 15-a jarcento pro la turkoj multe da serbaj rifuĝintoj alvenis, kiujn sekvis la rutenoj en 1745 kaj la germanoj en 1784. Tiutempe 2 apudaj komunumoj formiĝis: Nova (Új) kaj Malnova (Ó) Verbász. En 1848 tie okazis batalo, post 1 jaro la hungara armeo bruldetruis Verbász-on pro la serbaj atakadoj. En 1910 loĝis en Malnova Verbász 7 464 da loĝantoj (germanoj 2571, krome hungaroj, rutenoj, serboj), en Nova Verbász 6 924 da loĝantoj (germanoj 5171 kaj ceteraj). Ambaŭ komunumoj apartenis al Bács-Bodrog.

Ekde 1918 Vrbas apartenas al la baldaŭa Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungaroj okupis la urbon. Post 1944 la germanoj estis forpelitaj, poste alvenis serboj kaj montenegranoj.

En 2002 loĝis en Vrbas 25 907 da loĝantoj (serboj 10670, montenegranoj 7785, hungaroj 2003, rutenoj 1478, ukrainoj 745, jugoslavianoj 529, kroatoj 427, germanoj 106, slovakoj 89, macedonoj 84, slovenoj 46, rusoj 44, ciganoj 40, kaj ceteraj).
eta|Luterana preĝejo de Vrbas

 Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas preĝejoj 2 luteranaj, katolika, kalvinana kaj metodista.

 Famuloj 
 En la iama Újverbász naskiĝis:
 hungara korbopilkisto Géza Bajári 
 hungara lingvisto Henrik Schmidt.
 En la iama Óverbász naskiĝis hungara ornitologo Jakab Schenk.
 En Vrbas naskiĝis:
 hungara kemiisto Béla Csákvári
 hungara psikiatro Imre Csernus.
maldekstra|eta|Metodista preĝejo de Vrbas
dekstra|eta|Kalvinana preĝejo de Vrbas
eta|Katolika preĝejo de Vrbas

 Vidu ankaŭ 

Kategorio:Urboj de Serbio