Rimavská Sobota

Rimavská Sobota, hungare Rimaszombat [rimasombat], germane Gross-Steffelsdorf estas urbo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
eta|maldekstre|Vido al Rimavská Sobota

 Situo 
Rimavská Sobota situas en valo de rivereto, laŭ ĉefvojo Nové Zámky–Košice, laŭ fervojo Jesenské–Hnúšťa.

 Historio 
La urbo estis loĝata ekde la bronzepoko. La unua mencio devenis pri la vilaĝo en 1268, tiutempe apartenanta al episkopejo de Kalocsa. Tute apude formiĝis alia vilaĝo de germanoj. Ili ricevis privilegiojn en 1335. Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) vizitis la komunumon en 1387 kaj konfirmis la privilegiojn. En la 15-a jarcento malgranda burgo kaj urbomuro estis konstruita. La husanoj okupis la burgon en 1441, sed Matiaso la 1-a (Hungario) reokupis ĝin en 1459. En 1506 okazis incendio. La turkoj okupis la fortikaĵon en 1553 kaj en 1596. La lasta reokupo okazis en 1686. La urbo iĝis libera urbo en 1747, tio estas, ke la loĝantoj jam ne estas servutuloj. La urbo iĝis departementejo en 1786. Ĥolero okazis en 1831. Petőfi ricevis estiman titolon de la urbo en 1845.

En 1910 loĝis en Rimaszombat 6 912 da homoj (6199 hungaroj, 468 slovakoj). Post Traktato de Trianon la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio. Dume inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito granda parto de la hungareco estis deportita, la restaĵo iĝis senrajta laŭ dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en la urbo 25 088 da homoj (14 873 slovakoj, 8846 hungaroj, 754 ciganoj, 176 ĉeĥoj, 24 ukrainianoj).
eta|Arkivejo

 Vidindaĵoj 
 katolikaj barokaj preĝejo kaj paroĥo el la 18-a j.c.
 kalvinana preĝejo el 1784, la turo estas 36 m alta
 copfa luterana preĝejo el 1786, la turo aldoniĝis en 1856
 iama departementa domo el 1798
 nova departementa domo el 1902
 klasikisma-baroka urbodomo el 1801
 iama kazerno el 1850, poste lernejo, fine muzeo
 malnova gimnazio el 1794 tie lernis inter 1857 kaj 1863 verkisto Kolomano Mikszáth
 novrenesanca nova gimnazio el 1904
 skulptaĵo de poeto Mikaelo Tompa el 1902
 loĝdomo nomata Huszth, kie loĝis Petőfi en 1845, nun memorloko
 akvomuelejo el 1823
 klasikisma kastelo de Zathureczky, agrara instituto
 sonorilturo el la 16-a j.c.
 ruinaĵo de turka burgo
 apud la urbo ekskursejoj kun lago, fonto kaj kavernoj

 Partneraj urboj 
  Kolín, Ĉeĥio
  Ózd, Hungario
  Tiszaújváros, Hungario
  Salonta, Rumanio
  Swietochlowice, Pollando
250ra|eta|Romkatolika preĝejo de Rimavská Sobota

 Famuloj 
 en la iama Rimaszombat naskiĝis kaj mortis:
 hungara verkisto József Bodon
 hungara skulptisto István Ferenczy
 en la iama Rimaszombat naskiĝis:
 en 1718 sciencisto István Hatvani (kuracisto), la hungara Faŭsto
 en 1781 eminenta hungara juvelisto József Szentpétery
 en 1850 hungara aktorino (najtingalo de la nacio) Lujza Blaha
 en 1903 edzino de Béla Bartók kaj samtempe fortepianisto Edith Pásztory
 hungara advokato József Törköly
 hungaraj aktoroj László Csendes, Lujza Szathmáryné Farkas, Gyula Kőváry kaj József Szeles
 hungara bibliotekisto Imre Findura
 hungara botanikisto Aladár Richter
 hungara farmaciisto Geyza Karlovszky
 hungara fizikisto Tibor Kolbenheyer
 hungaraj instruistoj István Batizfalvy kaj Sámuel Leffler
 hungaraj kuracistoj Sámuel Batizfalvy kaj Soma Plichta
 hungaraj ministroj Samu Hazai kaj Béla Lukács (1892)
 hungaraj pentristoj Gyula Tichy kaj Sándor A. Tóth
 hungaraj poetoj Mihály Tompa, Károly Berecz, Dezső Győry kaj Teréz Ferenczy
 hungara politikisto István Bernát
 hungara profesoro János Szombathy
 hungara redaktoro Sámuel Decsy
 hungara statistikisto József Jekelfalussy
 hungara teologo Sámuel Kaposi
 hungara verkisto Viktor Szombathy
 en la iama Rimaszombat mortis:
 hungara instruisto János Fábry
 en Rimavská Sobota naskiĝis:
 Attila Simon (historiisto)
 hungara neŭrologo József Hullay
 hungara-slovaka aktoro Zsuzsa Dósa
 hungara patologo Harry Jellinek
 en Rimavská Sobota mortis:
 advokato József Törköly
 hungara instruisto Samu Veress

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio