Universitato de Kluĵo

Universitato de Kluĵo (ankaŭ konata kiel Universitato de Koloĵvaro) estas superinstrua instituto en la urbo Kluĵo, tradicie per la tri precipaj lingvoj de la urbanoj nomata ( ,   kaj  , de Rumanio. La universitato fontas el germanlingva altlernejo de 1776, el hungarlingva altlernejo de 1872 kaj de rumanlingva altlernejo de 1919 en la urbo. En 1959 la hungara kaj rumana universitatoj unuiĝis sub la nomo Universitatea Babeș-Bolyai.

 Historio 
eta|maldekstra|
La universitaton antaŭis la jezuita kolegio fondita de Stefano Batory en 1571, kaj post ĝia ĉeso la jezuita akademio fondita en 1688. La universitato mem estis fondita en 1872 en Koloĵvaro. Ĝi funkciis tiam kun kvar fakultatoj (juro, filologio, medicino kaj naturscienco). Ekde 1881 ĝi ricevis la nomon de la imperiestro kaj reĝo de Aŭstrio-Hungario, Francisko Jozefo la 1-a kaj tiel fariĝis Kolozsvári Ferenc József Tudományegyetem (Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro) funkciinta tie ĝis majo 1919. Ekde la aŭtuno de 1919 ĝi fariĝis rumanlingva universitato kun la nomo Universitatea Regele Ferdinand I. din Cluj. En 1921 oni translokis la hungaran universitaton al Segedo ĝis 1940, kiam ĝi denove revenis al Koloĵvaro por kvar jaroj. En tiu periodo la rumana universitato funkciis en Sibiu. En 1948 la rumana universitato ricevis la nomon de Victor Babeș (Universitato Victor Babeș) kaj la memstara hungarlingva universitato la nomon de Bolyai (Universitato Bolyai de Kluĵo, Universitatea Bolyai). En 1959 oni unuigis (nome ĉesigis tiun de la hungara) la du universitatojn sub la nomo Universitatea Babeș-Bolyai. Ekde tiam la hungarlingva instruado gradece estis preskaŭ tute eligita el ĝi. Nuntempe oni instruas en la universitato rumane, hungare, germane, angle kaj france.

eta|maldekstra|

 Elektitaj studentoj 

 Endre Bajcsy-Zsilinszky
 Péter Elemér Balás
 István Bibó
 Gyula Bíró (agronomo)
 Maria Butan, filologino kaj esperantistino
 István Csekey
 István Farkas (nobela juĝisto)
 Gusztáv Haller
 Béla Halmay
 Sándor Hodobay
 Emil Isac
 Attila József
 Sándor Keresztes (politikisto)
 József Könyves-Kolonics
 József Lőte
 Döme Lugosi
 Iuliu Maniu
 Béla Meliórisz
 Hugó Meltz
 Kálmán Mihalik
 Viktor Molnár (1850-1918)
 Ferenc Ocsvay
 Gyula Ortutay
 József Pap
 János Papp (juristo)
 Tibor Radó
 Lajos Schilling
 Zoltán Szabadai
 Gyula Vályi

 Elektitaj instruistoj 

 Zsigmond Ádám
 István Apáthy
 Sámuel Brassai
 Géza Entz
 Alfréd Haar
 István Imreh
 István Krompecher
 Ákos Navratil
 Árpád Néda
 Zoltán Néda
 Vilmos Schulek
 Rezső Soó
 Béla Tettamanti (pedagogo)

 Elektitaj rektoroj de la Universitato 
La rektoro estis elektita por unu jaro, sed estis devige vicrektoro la sekvan jaron.

La elekto daŭras de la fondo ĝis Traktato de Trianon

 1872/73 Áron Berde
 1875/76 Géza Entz
 1879/80 Sámuel Brassai
 1887/88 Ágoston Kanitz
 1888/89 Sándor Kolosváry
 1899/00 Rudolf Fabinyi
 1903/04 István Apáthy
 1910/11 Lajos Szádeczky-Kardoss
 1911/12 Gyula Szádeczky-Kardoss
 1915/16 Károly Tangl
 1919/20 Bálint Kolosváry

 Literaturo 
 Universitatea Victor Babeș. Kv. 1957 (Constantin Daicoviciu, Al. Roșca Andrei Roth),
 Gaal György: Egyetem a Farkas utcában (A kolozsvári Ferenc József Tudományegyetem), 2002.
 A kolozsvári Bolyai Tudományegyetem 1945–1959 (red. Faragó József kaj aliaj), 1999.

 Vidu ankaŭ 
 Botanika Ĝardeno de Cluj-Napoca

 Eksteraj ligiloj 

 Romániai magyar irodalmi lexikon
 Retejo de la universitato rumane, hungare, germane kaj angle

Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Klujo