Nacia sekureca agentejo

La Nacia sekureca agentejo (, akronime konata NSA) estas federacia sekureca servo de Usono, kiu okupiĝas pri la nacia sekureco, speciale pri informsekureco. NSA estas do speco de "sekreta servo". La ĉefa misio de NSA estas protektado de informa kaj teknika sekureco de Usono.

Ĝi laboras precipe je la kampo de informo kaj komunikado; tasko ĝia estas protekti la mesaĝojn, kiuj pasas tra registaraj instancoj. Oni supozas, ke komplemente ĝi kontrolas la enhavon de eksterlandaj mesaĝoj, kaj ankaŭ tiujn de usonaj civitanoj.

NSA forte okupiĝas pri ĉifrado kaj okupas monde pintajn fakulojn pri kriptografio sub la kondiĉo, ke ili ne tuj publikigu siajn plej gravajn rezultojn. Oni supozas, ke NSA dungas pli da matematikistoj ol ĉiu ajn alia instanco aŭ firmao.

La centro de NSA situas ĉe Fort Meade en Marilando, ĉ. 16 kilometrojn nord-oriente de Vaŝingtono, ĉe la koordinatoj . Ĝi havas propran konektejon ĉe aŭtovojo Baltimore-Washington Parkway, kiu portas la indikon nur por dungitoj de NSA kaj kutime estas gardata de du policaj aŭtoj. Fotoj montras ĉ. 18.000 parklokojn por aŭtoj, kaj oni supozas, ke dise tra la mondo laboras pli ol la duoblo de tiu nombro da dungitoj. RSA estas la dua plej granda konsumanto de elektro en Marilando, kun elektrokostoj de ĉ. 30 milionoj da dolaroj jare.

 Historio 
La  la usona defenda ministerio fondis organizon samranga al la Sekureca Agentejo de la Armitaj Fortoj, kiu do ne estis dependa de aliaj sekretaj servoj, sed havis malmulte da propra aŭtoritato. Tamen pro la pligravigo de komunikado oni ekkonsciis, ke por kontroli la mondan komunikadon necesas absolute sendependa, forta instanco.

Tiel prezidento Harry S. Truman en junio 1952 per ordono 12333 ordonis la kreadon de NRA, kiu estis formale instituita en novembro. Tiu ordono estis strikte sekreta kaj estis publikigita nur unu generacion poste.

 Personaro 
Ĉiuj ĝisnunaj direktoroj de NSA estis oficiroj en la rango de generalo aŭ admiralo. Pro la rivaleco de la usonaj armeoj ili alternas inter tera, aera kaj mara armeoj, kvankam ne strikte. El la ĝisnunaj 16 direktoroj 4 estis de la tera, 7 de la aera kaj 5 de la mara armeo.

Ankaŭ la unuaj vicdirektoroj estis soldatoj, sed la lastaj estis civiluloj.

 Direktoroj d
USA, USAF kaj USN signifas, respektive, United States Army (ter-armeo), United States Air Force (aer-armeo) kaj United States Navy (mar-armeo).
 1952 – 1956 Vicgeneralo Ralph J. Canine, USA
 1956 – 1960 Vicgeneralo John A. Samford, USAF
 1960 – 1962 Vicadmiralo Laurence H. Frost, USN
 1962 – 1965 Vicgeneralo Gordon A. Blake, USAF
 1965 – 1969 Vicgeneralo Marshall S. Carter, USA
 1969 – 1972 Vicadmiralo Noel A. M. Gaylor, USN
 1972 – 1973 Vicgeneralo Samuel C. Phillips, USAF
 1973 – 1977 Vicgeneralo Lew Allen, Jr., USAF
 1977 – 1981 Vicadmiralo Bobby Ray Inman, USN
 1981 – 1985 Vicgeneralo Lincoln D. Faurer, USAF
 1985 – 1988 Vicgeneralo William E. Odom, USA
 1988 – 1992 Vicadmiralo William O. Studeman, USN
 1992 – 1996 Vicadmiralo John M. McConnell, USN
 1996 – 1999 Vicgeneralo Kenneth A. Minihan, USAF
 1999 – 2005 Vicgeneralo Michael V. Hayden, USAF
 2005 – 2014 Vicgeneralo Keith B. Alexander, USA
 2014 - 2018 Vicgeneralo Michael S. Rogers, USN
 2018 - 2024 Vicgeneralo Paul Nakasone, USA
 2024 - 2025 Vicgeneralo Timothy D. Haugh, USAF
 2025 - nun Vicgeneralo William J. Hartman, USA

 Vicdirektoroj d
 dec. 1952 – nov. 1953 Vicadmiralo Joseph Wenger, USN
 nov. 1953 – jun. 1956 Brigada generalo John Ackerman, USAF
 jun. 1956 – aŭg. 1956 Majora generalo John A. Samford, USAF
 aŭg. 1956 – sep. 1957 Joseph H. Ream
 okt. 1957 – lug. 1958 D-ro H. T. Engstrom
 aŭg. 1958 – apr. 1974 D-ro Louis W. Tordella, USN
 apr. 1974 – maj. 1978 Benson K. Buffham
 maj. 1978 – apr. 1980 Robert E. Drake
 apr. 1980 – jul. 1982 Ann Z. Caracristi
 jul. 1982 – jun. 1985 Robert E. Rich
 jun. 1985 – mar. 1988 Charles R. Lord
 mar. 1988 – jul. 1990 Gerald R. Young
 jul. 1990 – feb. 1994 Robert L. Prestel
 feb. 1994 – okt. 1997 William P. Crowell
 okt. 1997 – jun. 2000 Barbara McNamara
 jun. 2000 – 2006 William B. Black, Jr.
 2006 - 2014 (John) Chris Inglis
 2014 - 2017 Richard Ledgett
 2017 – 2023 George C. Barnes 	
 2023 – 2025 Wendy Noble 	
 2025 – nun Sheila Thomas

 Famaj kriptografiistoj 
 Agnes Meyer Driscoll
 William F. Friedman
 Solomon Kullback
 Frank Rowlett
 Abraham Sinkov
 Louis W. Tordella

 Vidu ankaŭ 
 Bullrun
 Echelon
 PRISM
 Amasa gvatado

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo de NSA 


Kategorio:Usona ministerio pri defendo
Kategorio:Sekretaj servoj