Balassagyarmat

Balassagyarmat [balaŝadjarmat] estas duobla urbo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád (iam centro de Nógrád (historia departemento), en Distrikto Balassagyarmat, kies centro estas. Balassa estas historia nomo (la plej fama estis poeto Bálint Balassa), gyarmat estas hungara gentonomo kaj samtempe kolonio.
eta|maldekstre|

 Situo 
La urbo situas en valo de Ipeľ, iam en ambaŭ flankoj de la rivero (nun en la maldekstra flanko, la dekstra flanko apartenas al Slovakio ekde 1919 laŭ nomo Slovenské Ďarmoty), laŭ la fervojoj Aszód-Balassagyarmat-Ipolytarnóc kaj Vác-Balassagyarmat-Ipolytarnóc, laŭ ĉefvojo Rétság-Salgótarján. Ambaŭ urbopartoj estis limpasejoj inter 1919-2008, poste ili estas interna parto de Eŭropa Unio.

 Historio 
Post invado de la tataroj fortikaĵo konstruiĝis. La komunumo ricevis rangon kampurbo en 1437. La turkoj okupas la urbeton en 1552. Inter 1790-1950 la komunumo estas departementejo de Nógrád. En la departementa domo laboris verkistoj Imre Madách kaj Kálmán Mikszáth. En 1845 malliberejo konstruiĝis. En 1919 la ĉeĥa armeo komencis okupi la urbon, sed la loĝantaro repuŝis ilin ĝis Ipeľ. Inter 1938-1944 la urbo reunuiĝis.

 Vidindaĵoj 
 la plej granda Departementa domo (Balassagyarmat) de Hungara reĝlando el 1835
 romkatolika Kirko Sankta Triunuo (Balassagyarmat) de 1759 kun turo 35 m alta
 romkatolika moderna Preĝejo Maria, fianĉino de Sankta Spirito (Balassagyarmat)
 baroka Luterana preĝejo (Balassagyarmat) el 1785
 novgotika kalvinana preĝejo (Balassagyarmat)
 Urbodomo de Balassagyarmat
 plej granda juda tombejo de Hungario
 serba kirko

 Famuloj 
eta|Placo en Balassagyarmat

 en Balassagyarmat naskiĝis kaj mortis: kemiisto Ferenc Baintner
 en Balassagyarmat naskiĝis:
 aktoroj Béla Heves, Tibor Patassy, Sári Megyery kaj Gizella Szerémy
 arkitekto Dezső Magos
 baletisto kaj koreografo Iván Markó
 bestokuracistoj Dezső Hámori, Vilmos Horváth kaj László Papócsi
 ekonomikisto Károly Balás
 farmaciisto László Gyarmati
 Iván Nagy (historiisto)
 kantisto Zsuzsa Kalocsai
 lingvisto Lajos Ligeti
 János Erdélyi (mineralogo)
 ministro Sándor Sztranyavszky
 muzikisto Márk Rózsavölgyi
 pastro József Trikál
 pentristoj Sándor Basilides kaj Vladimir Szabó
 poeto Károly Jobbágy
 sismologo Zsigmond Szirtes
 skulptisto Péter Párkányi Raab
 verkisto Gyula Vértesy
 en Balassagyarmat mortis:
 arkivisto Dezső Baloghy
 instruisto Antal Both
 luterana episkopo Frigyes Baltik
 Károly Balogh (oficisto)
 operetkantisto Gizella Ledofszky

 Ĝemelurboj 
  Dej, Rumanio
  Heimenkirch, Germanio
  Ostrołęka, Pollando
  Lamezia Terme, Italio
  Slovenské Ďarmoty, Slovakio

 Komunumoj pri gyarmat (=hungara gentonomo) en Hungara reĝlando 

 Balassagyarmat  Csigérgyarmat  Fehérgyarmat  Feketegyarmat  Füzesgyarmat Gyarmat  Gyarmat  Hontfüzesgyarmat  Jánosgyarmat  Kaposgyarmat Kisgyarmat  Kőhídgyarmat  Rábagyarmat  Temesgyarmat  Zsitvagyarmat

 Eksteraj ligiloj 
  ()