Berettyóújfalu

Berettyóújfalu [beretjOUjfalu] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Berettyóújfalu, kies centro estas. En la loknomo újfalu signifas: nova vilaĝo.
eta|maldekstre|Strato en Berettyóújfalu

 Bazaj informoj 
 Areo: 171 km²
 Loĝantaro: 16000
 Poŝtkodo: 4100
 Telefonprefikso: 54

 Geografio 
Berettyóújfalu situas sur ebenaĵo, en ambaŭ bordoj de Berettyó, laŭ ĉefvojoj Budapeŝto-Oradea kaj Debrecen-Békéscsaba, laŭ fervojo Budapeŝto-Oradea.

 Historio 
La unua mencio pri nuna loko de Berettyóújfalu okazis en la 13-a jarcento, tiam pluraj vilaĝoj estis ĉi tie. Unu el tiuj vilaĝoj Berettyószentmárton akiris kampurban statuson kun doganprena rajto en 1481. Alia vilaĝo Herpály jam havis monaĥejon en la 12-a jarcento. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝoj kelkfoje estis detruitaj. Berettyóújfalu ricevis hajdukajn privilegiojn en 1608, sed grava evoluo okazis en la dua duono de la 19-a jarcento pro la alveninta fervojo kaj reguligo de la rivereto. La unua helpis la komercon, la dua la agrikulturon. Post Traktato de Trianon (1920) la tiama grandvilaĝo Berettyóújfalu iĝis iĝis departementejo en rest-Hungario. La komunumo rapide evoluis, fine akiris urban statuson en 1978, pli frue Berettyóújfalu kaj Berettyószentmárton estis unuigitaj.

 Vidindaĵoj 
 ruinaĵo de romanika abatejo
 kalvinana preĝejo (Berettyóújfalu)
 preĝejo Koro de Jesuo (Berettyóújfalu)
 termala banejo

 Famuloj 
eta|Abateja ruinaĵo apud Berettyóújfalu
 en Berettyóújfalu naskiĝis:
 Béla Rácz (advokato)
 aktoro Ildikó Tornyi
 arkeologo László Barkóczi
 ĉefministro Gyula Kállai
 ministro János Matolcsi
 ĵurnalisto Péter Tardos
 kuracistoj Róza Ádány kaj István Levente Garai
 moderna pentatlonisto István Szondy
 pastro István Jelenits
 poeto Jutka Miklós
 politikistoj István Ujhelyi kaj István Vitányi
 reĝisoro Károly Makk
 skermisto Imre Bujdosó

 Ĝemelurboj 
  Marghita, Rumanio
  Porcia, Italio
  Montegrotto Terme, Italio
  Viŝnij Voloĉjok, Rusio


Kategorio:Banlokoj