FIDE

La FIDE (, esp: Internacia Federacio de Ŝako aŭ simple internacia ŝakasocio) estas la tegmenta organizaĵo de la naciaj ŝakasocioj.

 Historio 
La FIDE fondiĝis je la 20-a de julio 1924 en Parizo. La delegitoj de 14 naciaj asocioj antaŭe difinis la bazajn regulojn kaj formis komitaton, kiu ellaboru la statutojn. En la komitato estis:
 la prezidento d-ro Alexander Rueb el Nederlando
 la sekretario Leonard Percy Rees el Anglio
 la kasisto A. Nicolet el Svislando
La 14 landoj estis Argentino, Belgio, Anglio, Francio, Italio, Jugoslavio, Kanado, Nederlando, Pollando, Rumanio, Svislando, Hispanio, Ĉeĥoslovakio kaj Hungario.

Ĝian unua delegitan jarkunvenon post la fondiĝo FIDE havis okaze de internacia ŝakturniro de Ŝaksocieto Zuriko la postan jaron en Zuriko.

La FIDE ekde tiam determinas la regulojn de ŝako. Ĝi krome donas la titolojn grandmajstro, internacia majstro, FIDE-majstro kaj kandidata majstro por ambaŭ seksoj. Ekde 1970 ĝi kalkulas la oficialan ELO-mondrangliston.

La devizo de FIDE estas Gens una sumus (latina, Ni estas unu familio).

Ekde la jaro 1927 FIDE ankaŭ aranĝis la ŝakolimpikojn kaj ekde 1946 ĝi organizas la oficialajn Monda Ŝaka Ĉampionumon. Antaŭe ĝi dufoje aranĝis la amatoran ŝakmondĉampionadon, la venkintoj estis Hermanis Matisons (Parizo 1924) kaj Max Euwe (hago 1928).

La transpreno de la aranĝo de la mondĉampionado eblis nur post la 2-a mondmilito pro 2 kialoj:
 la tiama mondmajstro Alexander Aljechin mortis. Li dum sia regado ne estas interesita doni sian titolon al FIDE.
 la aliĝo de la tre potenca sovetunia ŝakasocio al FIDE en la jaro 1945.
La forta sovetunia ŝakasocio donis la necesan stabilecon por aranĝi la longajn kvalifikajn turnirojn kaj la mondĉampionadon. Post la disfalo de la sovetunio FIDE perdis fortan partneron kaj ekhavis malfacilaĵojn organizi la mondĉampionadon. Kvereloj kun la 13-an ŝakmondĉampiono Garri Kasparov kaŭzis, ke li retiris el FIDE (1993) kaj formis la PCA - Professional Chess Association (profesia ŝaka asocio). Dum 13 jaroj nun estis ĉiam du mondĉampionoj samtempe. Fine 2006 la maĉo inter Kramnik kaj Topalov reunuigis la du asociojn.

 Listo de la FIDE-Prezidentoj  FIDE-Prezidentoj
 Nomo  ekde-ĝis  Lando Alexander Rueb  1924-1939    Augusto de Muro  1939-1946   Alexander Rueb  1946-1949   Folke Rogard  1949-1970   Max Euwe  1970-1978   Friðrik Ólafsson  1978-1982    Florencio Campomanes  1982-1995    Kirsan Nikolajewitsch Iljumschinow  1995-2018   (Kalmukio) Arkady Dvorkovich   2018-2026  

 Vidu ankaŭ 
 Internacia Tago de Ŝako

 Eksteraj ligiloj 
  ()


 Referencoj 

Kategorio:Ŝako
Kategorio:Ŝakhistorio
Kategorio:Historio de ŝako