Hatvan

Hatvan estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Hatvan, kies centro estas. La loknomo signifas: 60 (ses dek). La urbo estas ĝuste 60 km-ojn for de Budapeŝto, sed la nomo estas mezepoka. La solvo estas tio, ke ne pli, ol 60 da peĉenegaj familioj rajtis loĝadi en tiu loko.
eta|maldekstre|Urbodomo de Hatvan

 Situo 
 Alto super marnivelo: 119 m
Hatvan situas sur ebenaĵo, sur ambaŭ bordoj de Zagyva, laŭ ĉefvojaj kaj fervojaj kruciĝoj Budapeŝto-Miskolc kaj Salgótarján-Szolnok. Aŭtoŝoseo M3 Budapeŝto-Miskolc preteriras. Aszód troviĝas 16, Gyöngyös 24, Salgótarján kaj Budapeŝto po 58, Eger 72, Szolnok 77 km.
eta|dekstra|Fronto de kastelo en Hatvan

 Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, de skitoj, keltoj, sarmatoj kaj avaroj. En 1170 abatejo ekfunkciis. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1406. En 1544 la hungaroj forbruligis la gravan fortikaĵon kaj rifuĝis de turkoj. Ili rekonstruis la fortikaĵon kaj tenis ĝin ĝis en 1686. En 1730 Antal Grassalkovich (graŝalkoviĉ) akiris la urbeton kaj setligis ankaŭ germanojn. En 1849 la hungara armeo venkis la aŭstrojn. En 1867 ekfunkciis fervojo Peŝt-Besztercebánya, en 1873 oni faris fervojan interligon inter Hatvan kaj Miskolc. En 1886 la urbeto degradiĝis je vilaĝo, en 1889 ekfunkciis sukerofabriko. En 1943 la judoj estis forpelitaj, en 1944 la stacidomo kaj la ĉirkaŭaĵo suferis de bombardadoj.

 Vidindaĵoj 
 Preĝejo de Sankta Adalberto (Hatvan)
 Preĝejo Stefano la 1-a (Hatvan)
 Kalvinana preĝejo (Hatvan)
 Luterana preĝejo (Hatvan)
 Kastelo de Hatvan aŭ Kastelo de Grassalkovich

 Famuloj 
 En Hatvan naskiĝis:
 advokato József Ágoston
 aktoroj Tibor Forgács kaj Vilma Gömöry
 scenaristo Adolf Mérei
 Zoltán Meszlényi (episkopo)
 inĝeniero Tibor Tarnai
 juĝisto Gyula Isaák (pli juna)
 kritikisto Lili Hatvany
 operetkantisto István Mester
 operkantisto Éva Balatoni
 orgenisto Richárd Garczik
 Attila Szabó (violonisto).
 En Hatvan mortis:
 agronomo Ödön Legány
 inĝeniero János Kossalka
 kuracisto Miklós Baranyai.

 Famaj nomportantoj 
 László Hatvani, matematikisto
 Béla Hatvani, pentristo
 Imre Hatvani, trupestro
 István Hatvani (kuracisto)
 István Hatvani (okulkuracisto)
 Lajos Hatvany, verkisto
 Sándor Hatvany Deutsch, fabrikestro

 Ĝemelurboj 
  Hódmezővásárhely, Hungario
  Jarocin, Pollando
  Kézdivásárhely, Rumanio
  Kokkola, Finnlando
  Maassluis, Nederlando
  Tavarnelle Val di Pesa, Italio

 Referencoj 

Kategorio:Hatvan
Kategorio:Vinvilaĝoj