Ózd

Ózd [Ozd] estas industria urbo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd, kies centro ĝi estas. Uz estis nomada tribo alveninta kun la hungareco.
eta|maldekstre|Katolika preĝejo en Ózd

 Geografio 
Ózd situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo Bátonyterenye-Bánréve, fine de fervojo el Miskolc. Budapeŝto troviĝas 160 km.
eta|dekstra|Urbocentro de Ózd

 Historio 
Ózd estis menciita unufoje en 1272. Dum la historio ĉe la najbaraj deklivoj, valoj troviĝis vilaĝoj, kiuj aliĝis al Ózd en la 19-a kaj 20-a j.c.-oj. La proksimaj montoj defendis la komunumojn, tial menciindaĵo ne estas ĝis la 19-a j.c. Tiam oni malkovris karbonon kaj baze de tio oni fondis feran uzinon. Granda evoluo okazis dum la socialismo, la vilaĝo ricevis rangon urbo en 1949. La minista kaj industria urbo apartenas al la plej malpuraj hungaraj urboj. Centre troviĝas ne promenado sed la uzinoj. Ekstere oni konstruis multe da betonaj deketaĝaj domoj. Post 1990 la uzinoj ne funkcias, tie estas la plej akuta senlaboreco en Hungario.

 Vidindaĵoj 
 Preĝejo de Sankta Kruco (Ózd)
 Preĝejo Sankta Nikolao (Sajóvárkony)
 Preĝejo Reĝino de Rozario (Ózd) (iam en Bolyok)
 Kirko Simono Zeloto kaj Judaso Tadeo (Ózd) (iam en Szentsimon)
 Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Ózd) (iam en Uraj)
 Grek-katolika preĝejo Aŭspicio de Dipatrino (Ózd)
 Kalvinana preĝejo (Ózd)
 Kalvinana preĝejo (Ózd-Susa)
 Luterana preĝejo (Ózd)

En la urbo cigana, pola kaj slovaka aŭtonomioj funkcias.

 Famuloj 
 en Ózd naskiĝis:

 aktoro Piroska Molnár
 arkitekto Béla Jánszky
 József Forgách (baletisto)
 budhologo Antal Dobosy
 etnografo Attila Paládi-Kovács
 fagotisto Lívia Vizsolyi
 geologo Tamás Szontagh
 ĵurnalisto János Csontos
 István Énekes (koreografo)
 Imre Hegyi (korusestro)
 matematikisto Kálmán Győry
 maŝininĝeniero László Huszthy
 ministro Zoltán Balog
 mongolisto Borbála Obrusánszky
 operkantistoj Péter Fried kaj Zoltán Kelemen (1970)
 pianisto Sándor Falvai
 poeto József Utassy
 politikisto László Keller
 psikologo Elvira Lux
 skulptisto Jolán Humenyánszky
 tablotenisto Kálmán Szepesi
 verkisto Tamás Toót-Holló
 en Hódoscsépány naskiĝis:
 hidrologo József Korbély
 vitroartisto Orsolya Székely
 en Sajóvárkony naskiĝis metalurgia inĝeniero József Antal Boza
 en Ózd mortis:
 pentristo Masa Feszty

 Ĝemelurboj 
  Chorzów, Pollando
  Rimavská Sobota, Slovakio
  Sânsimion, Rumanio
  Sânsimion (Neaua), Rumanio
  Ozd, Rumanio
  Ózdfalu, Hungario, Baranya

 Referencoj