Jenő Janovics

JANOVICS Jenő [janoviĉ] estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro, fakverkisto, scenarlibristo, pioniro de hungara filmprodukto naskita en Ungvár la 8-an de decembro 1872 kaj mortinta en Kluĵo la 16-an de novembro 1945. Li estis la edzo de la aktorino Lili Poór.

 Biografio 
Jenő Janovics studis samtempe en teknikuniversitato kaj en aktorakademio. Li aktoris en pluraj urboj en Hungarujo kaj Transilvanio. En 1896 li kontraktis kun Kolozsvári Nemzeti Színház kaj doktoriĝis. Ekde 1902 por tri jaroj li estis direktoro de teatro de Szeged, inter 1905–1930 li gvidis la teatron de Koloĵvaro, poste inter 1930–1932 li estis ĉefreĝisoro. En 1936 li organizis kun siaj pluraj malnovaj kunulaktoroj la Ludojn Liberaerajn en Szeged. En junio 1945 li transprenis denove la direktoradon de la hungara teatro de Kluĵo.

 Verkaro 
 Ĉefaj teatraj reĝisoraĵoj 
 Lucian Blaga: Zamolxe
 Eŭripido: Medeia
 Gergely Csiky: Buborékok
 József Katona: Bánk bán
 Menyhért Lengyel: Tájfun
 Imre Madách: Az ember tragédiája
 William Shakespeare: Hamlet
 August Strindberg: Mámor

 Filmoj 
 A két árva, 1920 – reĝisoro
 Andor, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 Ártatlan vagyok, 1916 – reĝisoro
 Asszonyi eskü, 1918 – reĝisoro
 Baccarat, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 Bánk bán, 1914 – reĝisoro, scenarlibristo
 Ciklámen, 1917 – reĝisoro, scenarlibristo
 Csaplárosné, 1917 – reĝisoro
 A dollárkirálynő leánya, 1913 – reĝisoro, scenarlibristo
 A dolovai nábob leánya, 1916 – reĝisoro, scenarlibristo, aktoro
 Éjféli találkozás, 1915 – scenarlibristo
 Falusi madonna, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 A feleség, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 A gyónás szentsége, 1916 – reĝisoro, scenarlibristo, aktoro
 A Gyurkovics leányok, 1918, scenarlibristo
 Havasi Magdolna, 1915 – scenarlibristo
 Hotel Imperial, 1918 – reĝisoro
 A kormányzó, 1915 – aktoro
 A kölcsönkért csecsemők, 1914 – scenarlibristo
 Leányfurfang, 1915 – reĝisoro
 Lila test, sárga sapka, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 Liliomfi, 1915 – reĝisoro, scenarlibristo
 A medikus, 1918 – reĝisoro
 A megbélyegzett, 1918 – reĝisoro
 Méltóságos rabasszony, 1916 – reĝisoro, scenarlibristo
 Mesék az írógépről, 1916 –aktoro
 A névtelen asszony, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 Palika, 1918 – reĝisoro
 A peleskei nótárius, 1916 – reĝisoro, scenarlibristo
 Petőfi dalciklus, 1916 – reĝisoro, scenarlibristo
 Sarah grófnő, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 Sárga csikó, 1913 – scenarlibristo
 Sergius Panin, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 A szerelem haláltusája, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 A szerzetes, 1918 – reĝisoro, scenarlibristo
 A tanítónő, 1917 – reĝisoro
 Tisztítótűz, 1918 – scenarlibristo
 A tolonc, 1914 – scenarlibristo
 Az utolsó éjszaka , 1917 – reĝisoro, scenarlibristo
 A vadorzó, 1918 – reĝisoro
 A vasgyáros, 1917 – reĝisoro, scenarlibristo
 A vén bakancsos és fia, a huszár, 1917 – scenarlibristo
 Vergődő szívek, 1916 – reĝisoro, scenarlibristo

 Libroj 
 Csiky Gergely élete és művei I-II. (1900-1902)
 A magyar dráma irányai (1908)
 A magyar dráma fejlődése (1913)
 A Farkas utcai színház (1914)
 A Bánk bán nyomában (1942)
 A Hunyadi téri színház (1942)

 Aktoroj apartenantaj al trupo de Janovics (elekto) 

 Vilmos Árkossy
 Erzsébet Bencze
 Ákos Bihari
 Győző Csatár
 György Dancsó
 Mór Fenyéri
 Lili Hegyi V.
 Aranka Hettyey
 Ida Hort
 Irén Kiss
 Kató Kovács
 Gizi Marsi
 Béla Mészáros
 Katalin Mihály
 Ferenc Oláh (aktoro)
 Lajos Olasz
 Lajos Parlagi
 Ödön Réthely
 Lajos Révész
 Ödön Sümegi
 Sándor Tompa

 Bibliografio 
 Imre S.: Dr. J. J. és a színház (Kolozsvár, 1922),
 Dr. J. J. harmincéves színészi és huszonkét éves igazgatói jubileuma (Nagyvárad, 1924);
 Jordáky L.: J. J. és Poór Lili (Bukarest, 1971); Jordáky L.: Az erdélyi némafilmgyártás története (1980).

 Fontoj 
 Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj