Rusia Akademio de Sciencoj

Rusia Akademio de Sciencoj ( , mallonge ) estas supera scienca organizo de Rusio, gvida centro de fundamentaj esploroj en naturaj kaj sociaj sciencoj de la lando. Ĝi en 1991 evoluiĝis el la antaŭa Akademio pri Sciencoj de Sovetunio.

En Rusio krom RAN estas ankoraŭ 3 fakaj ŝtataj akademioj: Rusia Akademio pri klerigado (ĝis 1991 - Akademio de pedagogiaj sciencoj de USSR), Rusia akademio pri arkitekturo kaj konstruaj sciencoj, Rusia Arta Akademio; Laŭ la Rusia Federacia Leĝo N 6 pri «Pri la scienco kaj ŝtata scienc-teknika politiko», tiu ĉi akademioj estas nekomercaj ŝtataj organizoj. Krom ili ekzistas ankaŭ neŝtataj komercaj akademioj.

Nuntempe la Akademio estas formita laŭ la branĉa kaj teritoria principo kaj ĝi enhavas 13 fakojn de RAN (laŭ sciencoj) kaj 4 regionajn filiojn, kaj ankaŭ 15 regionajn sciencajn centrojn. Krom tio RAN havas plurajn institutojn.

 Fakoj de RAN 

 Fako de matematikaj sciencoj
 Sekcio de matematiko
 Sekcio de aplikataj matematiko kaj informadiko
 Fako de fizikaj sciencoj
 Sekcio de ĝenerala fiziko kaj astronomio
 Sekcio de nuklea fiziko
 Fako de energetiko, maŝinkonstruado, meĥaniko kaj kontrolprocesoj
 Sekcio de meĥaniko
 Sekcio de maŝinkonstruado
 Sekcio de energetiko
 Fako de informadikaj teknologioj kaj komputikaj sistemoj
 Fako de ĥemio kaj scienco pri materialoj
 Sekcio de ĥemio
 Sekcio de sciencoj pri materialoj
 Fako de biologiaj sciencoj
 Sekcio de fizika kaj ĥemia biologio
 Sekcio de biologio
 Fako de sciencoj pri la Tero
 Fako de sociaj sciencoj
 Sekcio de filozofio, sociologio, psikologio kaj rajto
 Sekcio de ekonomiko de UN
 Fako de historiaj kaj sciencoj
 Fako de fiziologio
 Fako de medicinaj sciencoj
 Fako de terkulturaj sciencoj
 Fako de tutmondaj problemoj kaj internaciaj rilatoj
 Instituto pri medicinaj-biologiaj problemoj

 Regionaj filioj de RAN 
 Siberia fako en Novosibirsk
 Urala fako en Jekaterinburg
 Sankt-Peterburgo fako en Sankt-Peterburgo
 Fororienta filio en Vladivostoko

 Regionaj sciencaj centroj de RAN 

 Vladikaŭkaza scienca centro de RAN kaj de la Registaro de la Respubliko Norda Osetio - Alanio
 Dagestana scienca centro de RAN
 Kabardina Balkara scienca centro de RAN
 Kazana scienca centro de RAN
 Karela scienca centro de RAN
 Kola scienca centro de RAN
 Scienca centro de RAN en Ĉernogolovka
 Puŝĉina scienca centro de RAN
 Niĵnij Novgoroda centro de RAN
 Samara scienca centro de RAN
 Sankt-Peterburga scienca centro de RAN
 Saratova scienca centro de RAN
 Troicka scienca centro de RAN
 Ufa scienca centro de RAN
 Suda scienca centro de RAN

 Estraro de RAN 
Gennadij Krasnikov — prezidanto de RAN (2022)

Vic-prezidantoj:

 Sergej Aldoŝkin
 Nikolaj Dolguŝkin
 Stepan Kalmukov
 Jurij Kulĉin
 Nikolaj Makarov
 Vladislav Panchenko
 Valentin Parmon
 Miĥail Piradov
 Viktor Rudenko
 Sergej Ĉerniŝev

 Historio 
 1724 — Sankt-Peterburga Akademio de Sciencoj estas fondita en Sankt-Peterburg laŭ la ukazo de imperiestro Petro la Granda la 28-an de januaro 1724. La Akademio estis formita laŭ la modelo de la okcidentaj akademioj. Tamen malsame de ili, RAN estis pli dependa de la ŝtato.
 1747 — Imperia Akademio de sciencoj kaj artoj.
 1803 — Imperiestra Akademio de sciencoj.
 1836 — Imperiestra Sankt-Peterburga Akademio de sciencoj.
 1917 — Rusia Akademio pri sciencoj.
 1924 — Akademio de sciencoj de USSR.
 1936 — Akademio translokiĝas al Moskvo.
 Formado de la filioj tra Rusio, akademio en la respublikoj (ekde 1991 ili estas aŭtonomaj akademioj).
 1991 — Rusia Akademio pri sciencoj estis restarigita far la ukazo de la Prezidento de Rusio kiel plej supera scienca organizo.

 Nobelpremiitoj 
En la listo forestas eksterlandaj membroj de la Akademio

 Aleksej Abrikosov, fiziko, 2003
 Ĵores Alferov, fiziko, 2000
 Nikolaj Basov, fiziko, 1964
 Vitalij Ginzburg, fiziko, 2003
 Leonid Kantaroviĉ, ekonomiko, 1975
 Petr Kapica, fiziko, 1978
 Lev Landau, fiziko, 1962
 Ivan Pavlov, medicino, 1904, unua rusia nobelpremiito
 Aleksandr Proĥorov, fiziko, 1964
 Andrej Saĥarov, paco, 1975
 Nikolaj Semjonov, ĥemio, 1956
 Igor Tamm, fiziko, 1958
 Ilja Frank, fiziko, 1958
 Pavel Ĉerenkov, fiziko, 1958

 Aliaj famaj akademianoj 
 Ivan Kablukov
 Jacob Christian Schäffer (1718-1790, naturalisto, fizikisto kaj inventisto)

 Vidu ankaŭ 
 Biblioteko de la Rusia Akademio de Sciencoj
 Kunstkamera
 Akademiano
 829 Akademio

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala hejmpaĝo de RAN (ruse)
 Prezedio de RAN 


Kategorio:Naciaj akademioj
Kategorio:Distrikto Gagarinskij (Moskvo)