Moson (historia departemento)

Moson (moŝon) estis historia departemento en okcidenta parto de la Hungara Reĝlando. Germane: Wieselburg, slovake: Mošoň.
eta|350px|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Moson

 Departementejo: pli frue urbo Moson, poste Magyaróvár
 Areo: 2013  km²
 Loĝantaro: 94.479 en 1910

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 13.590 (16,7%) hungaroj
 57.517 (70,8%) germanoj
 484 (0,6%) slovakoj
 8.845 (10,9%) serbokroatoj
 758 (0,9%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
 51.997 (55,0%) germanoj
 33.006 (34,9%) hungaroj
 8.123 (8,6%) kroatoj
 735 (0,8%) slovakoj
 618 (0,7%) ceteraj.

 Administracio 
Estis 3 distriktoj, la nomoj estas la samaj de distriktejo:

 Magyaróvár (samtempe departementejo), nuna nomo estas Mosonmagyaróvár
 Nezsider
 Rajka

Ankaŭ nuntempe komunumoj gardas en siaj nomoj departementonomon Moson.

La departemento estas okcidenta pordo De Hungario, tie enfluas Danubo kaj Leitha (hungare Lajta), krome etendiĝas lago Fertő. Preskaŭ la tuto estas ebenaĵo, estas nur parto el monto Lajta. En 895 la alvenintaj hungaroj uzis la regionon grava pordo kaj limgardejo. Pli frue germanoj, poste francoj tie enpaŝis, la hungaraj triboj ĝis 1000 kaj la hungara armeo en 1848 elpaŝis. En 1918 la okcidenta parto aldoniĝis al Aŭstrio, en 1947 3 vilaĝoj iĝis ĉeĥoslovakia. La restinta parto unuiĝis kun departemento-partoj Győr (reĝa departemento) kaj Sopron (reĝa departemento).

 Eksteraj ligiloj 

 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
Departementoj de reĝlando Hungario

Mosona departemento