Békés (historia departemento)

Békés estis historia reĝa departemento en la meza parto de la Hungara Reĝlando, slovake: Békeš uhorská župa, germane: Komitat Bekesch. Ĝi estas historia antaŭulo de la nuna departemento Békés. La vorto signifas pacema, temas pri nomo de la unua departementestro.
eta|350px|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Békés
eta|300px|dekstra|Brika fortikaĵo de Gyula
 Departementejo: Gyula
 Areo: 3 671  km²
 Loĝantaro: 298 700 en 1910

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 160 056 (69,8%) hungaroj
 6 910 (3,0%) germanoj
 56 127 (24,5%) slovakoj
 5 589 (2,4%) rumanoj
 553 (0,2%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
 219 261 (73,4%) hungaroj
 6 048 (2,0%) germanoj
 66 770 (22,4%) slovakoj
 6 125 (2,1%) rumanoj
 506 (0,2%) ceteraj.

 Administracio 
Estis 7 distriktoj, ties nomoj kaj departementejoj samas:

 Békés (urbo), la unua departementejo
 Békéscsaba, la nuntempa departementejo
 Gyoma
 Gyula, samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
 Orosháza
 Szarvas
 Szeghalom

La departemento situis tute en ebenaĵo. Grava rivero estas Körös.

La alvenintaj hungaroj trovis la lokon tre konvena por loĝadi pro la kampoj, rivero. Stefano la 1-a (Hungario) fondis la departementon en komence de la 11-a j.c. Tiam la departementejo estis Békés, kie estis tera fortikaĵo. Post la turka erao senhomaj vilaĝoj restis. Alvenis krom hungaroj slovakoj, germanoj kaj rumanoj. Nuntempe centro por rumanoj estas Elek kaj Gyula, por slovakoj Békéscsaba. En la 19-a j.c. la regiono nomiĝis "ŝtormoangulo", ĉar oftis la agraraj strikoj kaj ribeletoj.

 Eksteraj ligiloj 

 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Bekes