Vas (historia departemento)

La reĝa departemento Vas (vaŝ), germane Eisenburg ĝis la malfondo de la hungara reĝlando kaj de Aŭstrio-Hungario en 1919 estis departemento en okcidenta parto de la hungara reĝlando.
eta|350ra|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Vas
 Departementejo: Szombathely
 Areo: 5474  km²
 Loĝantaro: 390371 en 1891

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 176.181 (48,9%) hungaroj
 122.686 (34,1%) germanoj
 16.843 (4,7%) serbokroatoj
 44.348 (12,3%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
 247.985 (56,9%) hungaroj
 117.169 (26,9%) germanoj
 16.230 (3,7%) kroatoj
 54.409 (12,5%) ceteraj.

La ceteraj estas pleje slovenaj.

En 1891
 197.389 (50,6%) hungaroj
 125.526 (32,2%) germanoj
 18.197 (4,7%) kroatoj
 47.080 (12%) slovenoj

 Administracio 
Estis 10 distriktoj, la distrikto estas la sama al distriktejo:
 Celldömölk
 Felsőőr
 Körmend
 Kőszeg samtempe konsilantrajta urbo
 Muraszombat
 Németújvár
 Sárvár
 Szentgotthárd
 Szombathely, samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
 Vasvár

La departemento estas inter Alpoj kaj ebenaĵo laŭ Rába. En 895 la alvenintaj hungaroj aranĝis la lokon limgardejo. Post la mezepoko tie estis fronto inter turkoj kaj hungaroj-aŭstroj. En 1919 la aŭstroj okupis la plej okcidentan parton (Felsőőőr kaj Németújvár), sude SHS (Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) faris la samon (Muraszombat). En 1920 pro referendumoj kelke da vilaĝoj realvenis al la departemento. Inter 1941-1944 la hungara armeo distrikton Muraszombat reokupis.

 Eksteraj ligiloj 

 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

Vasa departemento