Agula lingvo

Agula, estas lingvo parolata de la aguloj kaj estas uzata en suda Dagestano (respubliko de Rusio) kaj Azerbajĝano.

Klasifiko
La agula lingvo  apartenas al la grupo de lezgaj lingvoj de la familio de nordorientaj kaŭkazaj lingvoj.

Geografia distribuo
En 1989, agula lingvo estis parolata de 17373 homoj en Rusio, ĉefe en suda Dagestano, kaj ankaŭ de 32 homoj en Azerbajĝano.

Oficiala statuso
La Agula ne estas la oficiala lingvo, la lezga lingvo estas uzata kiel la literatura lingvo.

Parencaj lingvoj
Estas dek lingvoj en la lezga lingva familio, nome: la agula, tabasara, rutula, lezga, caĥura, buduĥa, krica, ĥinaluga, udia kaj arĉia.

Gramatiko
Adjektivoj
Sendependa kaj predikata adjektivoj prenas markilojn de pluraleco kaj klaso; ankaŭ estas speciala kazo se ĝi uzatas kiel nominala. Kiel atributoj ili estas neŝanĝataj. Tial idžed "bona", ergativa idžedi, kaj tiel plu -n, -s; pl. idžedar; sed Idže insandi hhuč qini "La bona viro mortigis la lupon" (subjekto en ergativo).

Pronomoj
Personaj pronomoj
 Singularo Pluralo 1 zun

Alfabeto
 А а Б б В в Г г Гъ гъ Гь гь ГI гI Д д Дж дж Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Кк кк Къ къ Кь кь КI кI Л л М м Н н О о П п Пп пп ПI пI Р р С с Т т Тт тт ТI тI У у Уь уь Ф ф Х х Хъ хъ Хь хь ХI хI Ц ц ЦI цI Ч ч Чч чч ЧI чI Ш ш Щ щ ъ I ы ь Э э Ю ю Я я

Bibliografio
 Haspelmath, Martin. 1993. A grammar of Lezgian - Gramatiko de lezga. (gramatika biblioteko Mouton; 9). Berlino & Novjorko: Mouton de Gruyter. – ISBN 3-11-013735-6
 Talibov, Bukar B. kaj Magomed M. Gadžiev. 1966. Lezginsko-russkij slovarj - lezga-rusa vortaro. Moskva: Eld. Sovetskaja Enciklopedija.

Eksteraj ligiloj
 raporto por lezga de Ethnologue 
 Lingvoj de la Monda raporto 
  Libroj pri agula lingvo

Kategorio: Naĥ-dagestana lingvaro
Kategorio: Lingvoj de Azerbajĝano
Kategorio: Lingvoj de Rusio
Kategorio: Lingvoj de Dagestano
Kategorio: Lingvoj laŭ alfabeto