Brassó (historia departemento)

Brassó (braŝO) estis historia reĝa departemento en la sud-orienta parto de la Hungara Reĝlando, pli proksime en Transilvanio; hungare Brassó vármegye, rumane: Comitatul Braşov, germane: Komitat Kronstadt.
eta|350px|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Brassó

 Departementejo: Brassó
 Areo: 1804  km²
 Loĝantaro: 86.777 en 1891

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 24 858 (29,7%) hungaroj
 27 503 (32,8%) germanoj
 30 342 (36,2%) rumanoj
 1 110 (1,3%) ceteraj

Laŭ la censo de 1910

 35 372 (35%) hungaroj
 29 542 (29,2%) germanoj
 35 091 (34,7%) rumanoj
 1 194 (1,2%) ceteraj

 Administracio 
Estis 3 distriktoj:

 Alvidék, distriktejo: Földvár
 Felvidék, distriktejo: Brassó, samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
 Hétfalusi, distriktejo: Hosszúfalu

La departemento situis en sudaj Karpatoj. Grava rivero estas Olt. Karpatoj estis ne nur landolimo, sed ankaŭ akvodislimo (kiun nur Olt trairas). Tuj post tuj la departementejo troviĝas grava montpasejo al Bukareŝto.

En la 12-a jarcento saksoj are setlis. Ili ricevis aŭtonomion ĝis 1876. Dum la turka erao la departemento apartenis al Princlando Transilvanio, kiu estis sub aŭspicio de Turkio. Tie okazis libera praktikado de religio. Ofte okazis atakoj de tataroj, turkoj, aŭstroj, eĉ de hungaroj, se la saksoj kontraŭdiris. En 1849 Józef Bem okupis kaj longe tenis la regionon. La departemento formiĝis en 1876 el diversaj partoj. En 1879 pretiĝis fervojo Transilvanio-Bukareŝto. Oni faris komunan trapasejon en Predeal. En 1916 la rumana armeo atakis Predeal, poste Transilvanion, ĉar angloj promesis Transilvanion. Tie ne estis hungara armeo, ĉar tiam Rumanio estis alianca lando. Precipe kun germana helpo oni sukcese repuŝis la rumanojn. En 1919 la rumanoj sukcese okupis Transilvanion, eĉ dum mallonga tempo preskaŭ tutan Hungarion.

Ekde 1920 la departemento estas parto de Rumanio. En la sekvaj jardekoj la saksoj estis disfrakasitaj.

 Fontoj 

 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane)

 Eksteraj ligiloj 
 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Brașov departemento