Máramaros

Máramaros [MAramaroŝ] estis historia reĝa departemento en nord-orienta parto de la Hungara Reĝlando, nuna Rumanio (rumane Maramureş, germane Maramuresch). Ĝi limas al Ukrainio.

Ĝi estas montara regiono, kies nordan limon donas la Tiso. Ĝia administra centro estas Nagybánya (Baia Mare), kiu estas la plej granda prilabora centro de Rumanio pri kolormetaloj.

eta|350px|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Máramaros

 Departementejo: Máramarossziget (ekde 1352)
 Areo: 9716  km²
 Loĝantaro: 357.535 en 1910

 Demografio 
En 1880
 109 530 (48,2%) rutenoj
 58 891 (25,9%) rumanoj
 32 736 (14,4%) germanoj
 24 588 (10,8%) hungaroj
 1457 (0,6%) ceteraj.

En 1910
 159 489 (44,6%) rutenoj
 84 510 (23,6%) rumanoj
 59 552 (16,6%) germanoj
 52 964 (14,8%) hungaroj
 1190 (0,3%) ceteraj.

 Administracio 
Estis 10 distriktoj:

 Dolha, distriktejo: Dolha
 Huszt, distriktejo: Huszt
 Izavölgy, distriktejo: Dragomérfalva
 Ökörmező, distriktejo: Ökörmező
 Sugatag, distriktejo: Aknasugatag
 Sziget, distriktejo: Máramarossziget samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
 Taracviz, distriktejo: Taracköz
 Técső, distriktejo: Técső
 Tisovalo, distriktejo: Rahó
 Visó, distriktejo: Felsővisó

La departemento situis en Karpatoj, ĉe supra fluo de Tiso. Nord-oriente Karpatoj estis ne nur landolimo, sed ankaŭ akvodislimo.

En 895 la alvenintaj hungaroj trovis tie rutenojn. Inter 1272-1290 hungara reĝo Ladislao la Kumana venigis rumanojn. Dum la turka erao la departemento apartenis al Princlando Transilvanio, kiu estis sub aŭspicio de Turkio. Tie okazis libera praktikado de religio. La departemento estis kultura centro de rutenoj kaj rumanoj.

En 1920 la departemento dividiĝis inter Rumanio kaj Ĉeĥoslovakio. La departementejon Ĉeĥoslovakio ricevis, sed pro "ĉeĥa-rumana" amikeco Máramarossziget iĝis rumana ĉe la nova ŝtatlimo. Inter 1938-1945 laŭ Packontraktoj de Vieno la tuta parto revenis al Hungario. Post 1945 la ĉeĥoslovakia parto apartenis al Sovetunio, fine al Ukraino.

 Eksteraj ligiloj 

 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Maramureşa departemento