Politiko de Venezuelo

Laŭ la Konstitucio de la jaro 1999, Venezuelo estas federacia ŝtato, organizita kiel prezidenta respubliko sub la nomo Bolivara Respubliko de Venezuelo (República Bolivariana de Venezuela)

La prezidento de Venezuelo estas samtempe ŝtatestro kaj registarestro. Plenuma povo estas ekzercata de la Prezidento. Leĝofara povo estas reprezentita de la Nacia Asembleo. La Konstitucio mencias tri kromajn branĉojn de la federacia povo: la juĝan, la civitan kaj balotan branĉojn.

 Ĝenerala priskribo 
Aktuala Prezidento Hugo Chávez estis elektita en Decembro 1998 sur politika platformo kiu alstrebis la kreadon de Nacia Konstitucia Asembleo por redakti novan Konstitucion. La politika sistemo priskribita pli sube estas tiu, kiun difinis la Venezuela Konstitucio de la jaro 1999, kiu estis aprobita per populara referendumo en 1999 kaj ekvalidis post la 30-a de decembro 1999. Chávez estis reelektita en Decembro de 2006.

 Plenuma branĉo 
La prezidento estas elektita per direkta kaj universala balotrajto. La oficperiodo estas ses jaroj, kaj prezidento povas esti reelektita nur unu solan sinsekvan terminon. La prezidento enoficigas la vicprezidenton. Li decidas la amplekson kaj komponaĵon de la registaro.

Nuna Jefe de Estado y de Gobierno: Prezidento, Hugo Chávez, de la 2-a de februaro de 1999

Nuna Vicepresidente: Vicprezidento, Jorge Rodríguez, de la 3-a de januaro de 2007

 Leĝdona branĉo 
eta|maldekstra|100px|La sidejo de la Nacia Asembleo en urbocentra Karakaso.

La antaŭe duĉambra Venezuela leĝdona povo estis konvertita per la 1999 konstitucio al uniĉambra Nacia Asembleo aŭ Asamblea Nacional. La Nacia Asembleo havas 167 membrojn entute, kaj ili estas elektitaj per populara baloto al kvin-jaraj terminoj, kaj povas esti reelektitaj por maksimumo de du aldonaj terminoj). Ĉi tiuj leĝdonaj agentoj estas elektitaj per kombinaĵo de partia listo kaj unumembraj elektodistriktoj. Tri Asembleaj lokoj estas per leĝo rezervitaj por la indiĝenoj de Venezuelo. Lasta elekto al la Nacia Asembleo okazis je la 30-a de julio de 2005.

Leĝkrea procezo povas esti iniciatita de la plenuma branĉo, la leĝdona branĉo (ĉu komitato de la Nacia Asembleo aŭ tri membroj de tiu ĉi), la jura branĉo, la civitana branĉo (ombudsmano, prokuroro, kaj ĝenerala kontrolisto) aŭ per publika peto, subskribita de ne malpli ol 0.1% de registritaj voĉdonantoj. La prezidento povas peti al la Nacia Asembleo la rekonsideradon de pecoj de leĝoj kiujn ĝi konsideras malaprobindaj, sed simpla majoritato de la Asembleo povas kontraŭi ĉi tiujn kontraŭargumentojn.

 Jura branĉo 
La jura branĉo estas kontrolita de la Supera Tribunalo de Justico, kiu povas kunveni ĉu en specialigitaj ĉambroj (da kiuj estas ses) aŭ en plenkunsido. La anoj estas nomumitaj de la Nacia Asembleo kaj servas 12-jarajn terminojn. La jura branĉo ankaŭ konsistas de subaj tribunaloj, inkluzivantaj distriktajn, municipajn kaj unuainstancajn tribunalojn.

Venezuelo aboliciis la mortpunon en 1863, tiel ke ĝi estas la lando kie ĉi tiu praktiko estas eksterleĝigita el plej longa tempo.

 Civitana branĉo 
La civitana branĉo konsistas el tri komponantoj: la ĝenerala prokuroro, la "defendanto de la popolo" aŭ ombudsmano, kaj la ĝenerala kontrolisto. La okupantoj de ĉi tiuj oficejoj, aldone al la plenumado de iliaj specifaj funkcioj, ankaŭ agas kolektive kiel la "Respublikana Morala Koncilio" por prezenti antaŭ la Supera Tribunalo la agadojn kiujn ili opinias mallaŭregulaj, aparte tiujn kiuj atencas kontraŭ la Konstitucio. La respondeculoj de la "civitana povo" estas elektitaj por terminoj de 7 jaroj fare de la Nacia Asembleo.

 Politikaj partioj kaj lastaj prezidentaj kaj parlamentaj elektoj 
La Nacia Voĉdona Konsilio estas respondeca por la organizado de elektoj en iuj ajn niveloj. Ĝiaj membroj estas ankaŭ elektitaj al sep-jaraj terminoj fare de la Nacia Asembleo.

La lastaj prezidentaj elektoj okazis en la 12-a de decembro de 2006 kun jenaj rezultoj:

KandidatojVoĉdonoj% Hugo Chávez 7 309 080 62,84% Manuel Rosales 4 292 466 36,9% Luis Reyes 4 807 0,04% Venezuela Da Silva 3 980 0,03% Carmelo Romano Pérez 3 735 0,03% Alejandro Suárez 2 956 0,02% Eudes Vera 2 806 0,02% Carolina Contreras 2 169 0,01% Pedro Aranguren 2 064 0,01% José Tineo 1 502 0,01% Yudith Salazar 1 355 0,01% Ángel Yrigoyen 1 316 0,01% Homer Rodríguez 1 123 0% Isbelia León 793 0%Totalo (Partopreno 74,69 %)11 790 397100,0Fonto: Nacia Voĉdona Konsilio: nuligitaj voĉdonoj: 160 245 (1,35% el la tuto)

Rezulto de la balotoj de la 4-a de decembro de 2005 al la Nacia Asembleo de Venezuelo:
PartiojVoĉdonoj por Listo%Seĝoj (de listo kaj nominala)Movado Kvina Respubliko (Movimiento V [Quinta] República)2 041 29360,0116Por Socia Demokratio (Por la Democracia Social)277 4828,218Patrio por Ĉiuj (Patria para Todos)197 4596,810Komunista Partio de Venezuelo (Partido Comunista de Venezuelo)94 6062,77LAGO61 7891,82Venezuela Popola Unueco (Unidad Popular Venezolana)46 2321,41Tupamaro42 8931,20Popola Elekta Movado (Movimiento Electoral del Pueblo)38 6901,11 Sendependaj por Nacia Komunumo (Independientes por la Comunidad Nacional)30 0410,80 Sendependa Movado "Ni ĉiuj gajnas" (Movimiento Independiente Ganamos Todos)25 7100,81 MOBARE 200-4F (Mobare 200-4F)22 9950,70Aktivula Civitana Movado (Movimiento Cívico Milititante)21 0120,60 MIGENTE20 4820,62 Radikala Kaŭzo (La Causa Radical)18 9600,60 Respublika Movado (Movimiento Republicano)18 6010,50 Unio por Homaj Rajtoj (Unión por Derechos Humanos)18 2080,50 Unu Nura Popolo (Un Solo Pueblo)15 9810,50 Justeco Unue (Primero Justicia)15 9390,50 MSN14 1390,50 Nova Popolo (Gente Emergente)12 9240,40 Socialista Ligo (Liga Socialista)11 9300,40 Partio Libera Vera (Partido Verdad Libre)11 3420,30 ASIS10 5150,30 Uniigita Movado de Indiĝenaj Popoloj (Movimiento Unido de Pueblos Indígenas)10 4930,31 UP10 5150,30 Movado por Socialismo (Movimiento al Socialismo)9 1180,30Sendependa Organizita Fronto por Portuguesa (Frente Independiente Organizado por Portuguesa)9 0420,21Labora Povo (Poder Laboral)8 2720,20Demokratia Ago (Acción Democrática)8 0000,20Nacia Aktiva Demokratia Organizaĵo (Organización Nacional Democrática Activa)7 8680,20 Agrokultura Agado7 8430,20 Popola Forto (Fuerza Popular)6 8850,20 COPEI (Copei - Partido Social Cristiano de Venezuela)6 7300,20 MIPN6 2130,20 MIPZ6 0580,20 MIRAG5 8080,20 Projekto Venezuelo (Proyecto Venezuela)5 6450,20 RZ20215 1580,20 Patriota Unueco de Carabobo (Unidad Patriótica de Carabobo)4 8990,20 Rompu Breĉo (Abre Brecha)4 5990,21Tuteca3 398 567167 Registritaj Voĉdonantoj14 272 964 - Voĉdonoj (% de registritaj elektantoj)3 604 741 25 26 Validaj Voĉdonoj (%)3 398 56794,28 Malvalidaj Voĉdonoj (%)206 1745,72 Sindeteno (%)10 668 22374,74Fonto: Nacia Elekta Koncilio de Venezuelo  kaj seĝoj laŭ Nacia Asembleo .

 Federa sistemo 
Ĉefurbo: Karakaso

Venezuela organiziĝas en dudek tri federaj ŝtatoj, unu federa distrikto la federaj dependaĵoj konstituitaj de 311 insuloj kaj insuletoj kaj la reklamita teritorio de Guayana Esequiba (disputita kun Gujano).

Ŝtatoj: Amazonas, Anzoátegui, Apure, Aragua, Barinas, Bolívar, Carabobo, Cojedes, Delta Amacuro, Falcón, Guárico, Lara, Mérida, Miranda, Monagas, Nueva Esparta, Portuguesa, Sucre, Táchira, Trujillo, Vargas, Yaracuy, Zulia

 Partopreno en Mondaj organizaĵoj 
Anda komunumo (asociita membro), Caricom (observanto), CDB, ECLAC, FAO, G-3, G-11, G-15, G-19, G-24, G-77, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICC, ICRM, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, Internacia Labor-Organizaĵo, Internacia Mona Fonduso, IMO, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, ITUC, LAES, LAIA, Merkosudo, MINURSO, NAM, OAS, OPANAL, OPCW, OPEL, PCA, Rg, TeleSUR, UN, UNCTAD, Unesko, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNU, UPU, WCO, WFTU, Monda Organizaĵo pri Sano, WIPO, Monda Organizaĵo pri Meteologio, WToO, WTrO

 Vidu ankaŭ 
 Teritoria organizado de Venezuelo
 Socialismo de la 21-a jarcento

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la Venezuela Prezidanteco 

Kategorio:Politiko de Venezuelo