Pest-Pilis-Solt-Kiskun

Pest-Pilis-Solt-Kiskun (peŝt-piliŝ-ŝolt-kiŝkun) estis historia reĝa departemento en la meza parto de la Hungara Reĝlando, germane: Komitat Pest-Pilisch-Scholt-Kleinkumanien.

eta|300px|dekstra|Kastelo de Aszód
eta|280px|dekstra|distriktejo Abony

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 709 600 (71,9%) hungaroj
 199 798 (20,2%) germanoj
 57 597 (5,8%) slovakoj
 9 054 (0,9%) serbokroatoj
 10 943 (1,1%) ceteraj.
 Tiam en Budapeŝto vivis: 360 551 (36,5%)

Laŭ la censo de 1910
 1 728 473 (87,4%) hungaroj
 162 824 (8,2%) germanoj
 47 149 (2,4%) slovakoj
 3 357 (0,2%) rumanoj
 306 (0,0%) rutenoj
 3 419 (0,2%) kroatoj
 7 934 (0,4%) serboj
 24 579 (1,2%) ceteraj.
 Tiam en Budapeŝto vivis: 880 371 (44,5%)

 Administracio 
Estis 14 distriktoj:

 Suba Kecskemét, distriktejo: Abony
 Supra Kecskemét, distriktejo: Nagykáta
 Suba Kiskun, distriktejo: Kiskunfélegyháza
 Supra Kiskun, distriktejo: Kunszentmiklós
 Suba Pest, distriktejo: Ráckeve
 Meza Pest, distriktejo: Irsa
 Supra Pest, distriktejo: Alsódabas
 Suba Pilis, distriktejo: Tinnye
 Supra Pilis, distriktejo: Pomáz
 Suba Solt, distriktejo: Kiskőrös
 Supra Solt, distriktejo: Dömsöd
 Meza Solt, distriktejo: Kalocsa
 Suba Vác, distriktejo: Pécel
 Supra Vác, distriktejo: Vác
Krome estis 2 municipaj urboj:
 (Budapest, samtempe departementestro kaj ĉefurbo
 Kecskemét
Fine estis 6 konsilantrajtaj urboj: (Cegléd, Kiskunfélegyháza, Kiskunhalas, Nagykőrös, Szentendre, Vác).

 Trafiko 
La landa kaj ankaŭ la departementa trafiko formiĝis en radiala sistemo centre de la ĉefurbo.

Fervojaj linioj:

 al Bratislavo (tio estis la unua)
 al Esztergom
 al Vieno
 al Balatono
 al Pécs
 al Beogrado
 al Lajosmizse
 al Szolnok (2 apartaj)
 al Miskolc
 al Veresegyház
Inter Budapeŝto kaj la proksimaj komunumoj interurbaj tramoj trafikis:
 al Gödöllő, Csömör, Rákosszentmihály
 al Szentendre
 al Ráckeve
 al Budaörs, Törökbálint.

La departemento estis grandparte ebenaĵa. Grava rivero estas Danubo.

En 895 la alvenintaj hungaroj trovis la lokon tre konvena por loĝadi pro la paŝtejoj, ebenaĵo kaj riveroj, kaj elektis ĝin centro. Stefano la 1-a (Hungario) en la 11-a j.c. fondis departementojn Pest kaj Pilis. En 1514 György Dózsa en Cegléd kolektis la kamparanan armeon. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c., kaj tenis ĝin dum 150 jarojn. Armeo de Rákóczi okupis la departementon, escepte la iaman ĉefurbon Buda, kiun la aŭstroj firme tenis. Solt en la 17-a j.c., Kiskun en 1876 aliĝis. En 1848 en Pest kaj Buda komenciĝis la revolucio. Post 1 jaron la hungaroj akiris la departementon, sed ili ne povis longe teni ĝin. Pro la revolucia inklino aŭstroj amase venigis en la departementon germanojn kaj slovakojn.

Posteulo de tiu departemento estas Pest kaj iome Bács-Kiskun.

 Eksteraj ligiloj 
 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Pest-Pilis-Solt-Kiskuna departemento