Krassó-Szörény (historia departemento)

Krassó-Szörény (kraŝO-SorEnj) estis historia reĝa departemento en la suda parto de la Hungara Reĝlando, germane: Komitat Karasch-Severin, rumane: Comitatul Caraş-Severin.
eta|350px|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Krassó-Szörény
eta|300px|dekstra|Katolika preĝejo en Lugos
eta|300px|dekstra|Sinagogo en Lugos
 Departementejo: Lugos
 Areo: 11 032  km²
 Loĝantaro: 466 147 en 1910

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 7 419 (1,9%) hungaroj
 38 998 (10,2%) germanoj
 6 438 (1,7%) slovakoj
 298 414 (78,3%) rumanoj
 19 261 (5,1%) serbokroatoj
 10 424 (2,7%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
 336 082 (72,1%) rumanoj
 55 883 (12,0%) germanoj
 33 787 (7,2%) hungaroj
 14 674 (3,1%) serboj
 2 908 (0,6%) slovakoj
 2 351 (0,5%) rutenoj
 20 462 (4,4%) ceteraj.

 Administracio 
Estis 13 distriktoj, ties nomoj kaj departementejoj samas:

 Béga, escepte la distriktejo: Bálinc
 Boksánbánya
 Bozovics
 Facsád
 Jám
 Karánsebes samtempe konsilantrajta urbo
 Lugos samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
 Maros, escepte distriktejo: Marosberkes
 Oravicabánya
 Resicabánya
 Temes, escepte distriktejo: Szákul
 Teregova
 Újmoldova

La departemento estis plejparte en montara. Oriente estis la Karpatoj, kiu estis ne nur landolimo, sed ankaŭ akvodislimo. La Karpatoj ĝuste ĉe la Danubo finiĝas, kie estas Fera Bordego. Tie trarompas La Danubo la montojn kaj elfluas el la Karpat-baseno. Gravaj riveroj estas Danubo (kiu estis la suda limo), Mureş, Timiş kaj Bega.

Dum la mezepoko la Danubo estis grava limo kontraŭ la turkoj. La turkoj tenis la plej longe tiun regionon. Post la turka erao senhomaj vilaĝoj restis. Post la liberiĝo aŭstraj inĝenieroj termezuris la regionon kaj taksis ĝin riĉa de ercoj. Post la eventuala Budapeŝto-Vieno fervoja linio tuj sekvis la Budapeŝto-Subdanuba linio. La Fera Bordego iĝis navigebla post longa laborado. Alvenis krom hungaroj slovakoj, germanoj, serboj kaj rumanoj. La departemento en tiu formo naskiĝis en 1881 el departementoj Krassó kaj Szörény. Ekde 1920 ĝi apartenas al Rumanio kaj la nomo restis rumane. La norda parto aliĝis al Timis, Orsova al Mehedinc.

 Eksteraj ligiloj 

 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Kategorio:Departementoj de Hungara Reĝlando