Zemplén (historia departemento)

eta|maldekstra|250ra|La ŝtatlimo inter Sátoraljaújhely kaj Slovenské Nové Mesto. Vido el la hungara flanko.
Zemplén, slovake Zemplín, germane Semplin estis historia departemento en norda parto de la Hungara Reĝlando.

 Departementejo: Sátoraljaújhely

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 123 320 (44,9%) hungaroj
 13 333 (4,8%) germanoj
 105 483 (38,4%) slovakoj
 30 836 (11,2%) rutenoj
 1 983 (0,7%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
 193 794 (56,5%) hungaroj
 9 749 (2,8%) germanoj
 92 943 (27,1%) slovakoj
 39 033 (11,4%) rutenoj
 7 675 (2,2%) ceteraj.

En 1891
 141 188 (47,2%) hungaroj
 107 477 (35,9%) slovakoj
 31 036 (10,4%) rutenoj
 15 511 (5,2%) germanoj

 Administracio 
Estis 9 distriktoj, distriktonomoj kaj distriktejoj samas:

 Inter-Bodrog, escepte distriktejo: Királyhelmec
 Gálszécs
 Homonna
 Mezőlaborc
 Nagymihály
 Sárospatak
 Sátoraljaújhely, samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
 Szerencs
 Szinna
 Sztropkó
 Tokaj
 Varannó

Tiu departemento havis strangan longan formon. Ĝi etendiĝis laŭlonge de norde akvodislimo de Karpatoj al ebenaĵo de Tiso kaj Bodrog. La alvenintaj hungaroj en 895 trovis la teritorion konvena por la paŝtejoj, kampoj, riveroj, ili estas defendeblaj norde. Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon komence de la 11-a j.c. La turkoj ne povis okupi la departementon. Liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a komenciĝis de tien. La rutenoj forte apogis Rákóczi, tial ili nomiĝas la plej fidela popolo. En 1918 la ĉeĥoslovaka armeo okupis nordan parton de la departemento, kiun Hungario rericevis inter 1938-1945. Karakterizas la disiĝon, ke stacidomo de Sátoraljaújhely iĝis ĉeĥoslovaka por akiri fervojon el Transilvanio. La urbo mem restis hungara, escepte la poststacidoman parton, kiu estas nun Nové Mesto en Slovakio. Fine la norda parto ekde 1993 apartenas al Slovakio.

 Eksteraj ligiloj 
 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Kategorio:Departementoj de Hungara Reĝlando