Kultura (revuo)

Kultura- (fr. La Culture, esp. La Kulturo) la semajna revuo eldonata en Parizo de polaj elmigrintoj dum jaroj 1947-2000. La ĉefa koncepto kaj inicio devenas de Jerzy Giedroyc, la ĉefa redaktoro.
eta|dekstra|300px|Jerzy Giedroyc
Post la decidoj de Josif Stalin, Franklin Delano Roosevelt kaj Winston Churchill pri Pollando multaj inteligenculoj de tiu lando antaŭvidis kio fariĝos kun ĝi poste. La komenco de tiranio komunisma en Pollando kreis problemojn de cenzuro kaj mallibereco de la pola nacio. Jerzy Giedroyc kunlaborante kun la pola armeo de Władysław Anders ekvolis krei la revuon per kiu li povus esprimi verajn faktojn pri Pollando ekster ĝi. La unua numero de "Kultura" estis eldonita en Romo en 1947. Unue Giedroyc mem estis redaktoro tamen poste li koncentris la grandan grupon de elmigrintaj Pollandanoj kiuj ekvolis rakonti pri Pollando. Giedroyc komencis eldoni "Kulturon" en Parizo. Tie li kreis Instituton Literatan. Kiam li kreis fortan opozicion kontraŭ-komunisman li komencis aranĝi siajn famajn kunlaborantojn (kiel Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz) en sektetajn misiojn. La kunlaborantoj de "Kultura" komencis kontrabandi eldonaĵojn de ĝi al la "lando" (Pollando). Dum multaj jaroj la kunlaborantoj de "Kultura" estis:
170px|dekstra|eta|Witold Gombrowicz
 Andrzej Bobkowski (1913-1961) - verkisto, ĵurnalisto.
 Andrzej Chilecki (1935-1989) - ĵurnalisto. De 1959 estis elmigrinta unue en Vieno, poste en Munkeno.
 Maria Czapska (1894-1981) - eseistino kaj tradukistino.
 Józef Czapski (1896-1993) - pentristo kaj eseisto.
 Maria Danilewicz Zielińska (1907-2003) - en "Kultura" li kreadis la rubrikon pri "Landaj novaĵoj eldonaĵaj".
 Henryk Giedroyc (naskiĝis la 1922) - frato de Jerzy Giedroyc.
 Witold Gombrowicz (1904-1969) - verkisto, eseisto. Unu el plej grandaj verkistoj de la monda literaturo.
 Michał Heller (n. 1936) - pola astronomo, fizikisto kaj teologo.
 Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000) - verkisto, eseisto. Kunkreinto de la Instituto Literata.
 Zofia Hertz (1911-2003) - tradukistino. Kunlaboradon kun Jerzy Giedroyc ŝi komencis en 1943.
 Zygmunt Hertz (1908-1979) - edzo de Zofii Hertz. Direktoro de administracio.
 Benedykt Heydenkorn (1906-1999) - sociologisto, ĵurnalisto.
 Konstanty A. Jeleński (1922-1987) - eseisto, publikisto kaj tradukisto.
 Andrzej Koraszewski (naskiĝis la 1940) - publikisto kaj verkisto de ekonomio kaj sociologio. Redaktoro de BBC, nuntempe li estas ĉefa redaktoro de interreta paĝo Racionalista.pl .
 Juliusz Mieroszewski (1906-1976) - la ĉefa publikisto de "Kultura". La londona korespondanto de ĝi.
 Czesław Miłosz (1911-2004) - poeto, eseisto, nobel-premiita de literaturo en 1980.
 Bohdan Osadczuk (naskiĝis la 1920) - ĵurnalisto kaj eseisto de Ukraino. Profesoro de la moderna historio de Eŭropo. En "Kultura" li ĉefe okupiĝis pri rilatoj inter Poloj kaj Ukrainoj.
 Wojciech Skalmowski [pseŭdonimo Maciej Broński] (naskiĝis la 1933) - prelegisto de universitato en Leuven (Belgio). Li estis kritikisto de la "landa" kaj emigracia literaturo.
 Jerzy Stempowski [pseŭdonimo Paweł Hostowiec] (1893-1969) - ĵurnalisto, eseisto.
 Leopold Unger (naskiĝis la 1922) - ĵurnalisto, publikisto. Li komentis eksterlandajn aferojn en "Le Soir" kaj "Gazeta Wyborcza".
eta|170px|dekstra|Czesław Miłosz
Krom ili en "Kultura" skribis:
 Anna Aĥmatova
 Władysław Anders
 Jerzy Andrzejewski
 Raymond Aron
 Stanisław Barańczak
 Zygmunt Bauman
 Włodzimierz Bączkowski
 Ewa Berberyusz
 Jan Bielatowicz
 Czesław Bielecki
 Władysław Bieńkowski
 Innocenty Bocheński
 Jerzy Boniecki
 Heinrich Böll
 Kazimierz Brandys
 Marian Brandys
 Zdzisław Broncell
 Włodzimierz Brus
 Zbigniew Brzeziński
 James Burnham
 Zbigniew Byrski
eta|dekstra|170px|Albert Camus
 Albert Camus
 Andrzej Chciuk
 Nicola Chiaromonte
 Michał Chmielowiec
 Jan Ciechanowski
 Adam Ciołkosz
 Emile Cioran
 Bogdan Czaykowski
 Adam Czerniawski
 Marian Czuchnowski
 Julij Daniel
 Czesław Dobek
 Thomas Stearns Eliot
 Zbigniew Florczak
 Józef Garliński
 Wojciech Giełżyński
 Renata Gorczyńska
 Feliks Gross
 Piotr Guzy
 Henryk Grynberg
 Zygmunt Haupt
eta|dekstra|170px|Zbigniew Herbert
 Zbigniew Herbert
 Jeanne Hersch
 Marek Hłasko
 Wacław Iwaniuk
 Aleksander Janta-Połczyński
 Witold Jedlicki
 Wacław Jędrzejewicz
 Jakub Karpiński
 Wojciech Karpiński
 Kazimiera Kijowska
 Stefan Kisielewski
 Arthur Koestler
 Leszek Kołakowski
 Tadeusz Kroński
 Ryszard Krynicki
 Maria Kurecka
 Jacek Kuroń
 Jan Józef Lipski
 Leo Lipski
 Józef Łobodowski
 Józef Mackiewicz
 Stanisław Cat-Mackiewicz
 Curzio Malaparte
 André Malraux
 Osip Mandelŝtam
 Adam Michnik
 Karol Modzelewski
 Dominik Morawski
 Kajetan Morawski
eta|dekstra|170px|Sławomir Mrożek
 Sławomir Mrożek
 Zdzisław Najder
 Jan Nowak-Jeziorański
 Marek Nowakowski
 Tadeusz Nowakowski
 Włodzimierz Odojewski
 Kazimierz Orłoś
 George Orwell
 Boris Pasternak
 Władysław Pobóg-Malinowski
 Krzysztof Pomian
 Jerzy Pomianowski
 Antoni Pospieszalski
 Edward Raczyński
 Zofia Romanowiczowa
 Krzysztof Rutkowski
 Jarosław Marek Rymkiewicz
 Andrej Saĥarov
 Olga Scherer
 Zbigniew S. Siemaszko
 Ignazio Silone
 Andrej Siniavski
 Wacław Solski
 Aleksandr Solĵenicin
 Czesław Straszewicz
 Anna Strońska
 Wiktor Sukiennicki
 Stanisław Swianiewicz
 Leszek Szaruga
 Bolesław Taborski
 Jerzy Targalski
 Tymon Terlecki
 Barbara Toporska
 Teresa Torańska
 Leopold Tyrmand
 Andrzej Vincenz
 Stanisław Vincenz
 Piotr Wandycz
 Melchior Wańkowicz
 Aleksander Wat
 Simone Weil
 Wiktor Weintraub
 Kazimierz Wierzyński
 Józef Wittlin
 Mariusz Wilk
 Krzysztof Wolicki
 Wiktor Woroszylski
 Tadeusz Wyrwa
 Adam Zagajewski
 Jerzy Zagórski
 Kazimierz Zamorski
 Karol Zbyszewski
 Wacław Zbyszewski
 Roman Zimand
 Jerzy Zubrzycki
 Władysław Żeleński

Kategorio:Polaj gazetoj
Kategorio:Kulturo de Pollando