Budaörs

Budaörs [budaorŝ], germane Wudersch estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, (iam en subregiono Budaörs, kies centro ĝi estis), en Distrikto Budakeszi. La nomo signifas Buda-posteno.
eta|maldekstre|Budaörs en 1960

 Situo 
Budaörs situas ĉe montoj, kontaktiĝanta kun Budapeŝto. Ĝi havas fervojon al Vieno, krome aŭtoŝoseojn al Balatono (M7), Vieno (M1) kaj (M0), kiu ĉirkaŭas Budapeŝton. Iam interurba tramo trafikis el la ĉefurbo, nun nur ĉefurbaj aŭtobusoj. Ĝis 1950 tie estis la budapeŝta aerodromo. Nuntempe sportaj flugmaŝinoj uzas ĝin.
eta|Apud Budaörs vendejcentro troviĝas

 Historio 
En la 17-a kaj 18-a jarcentoj alvenis are ŝvaboj, apogantoj de la Habsburgoj. En 1921 okazis bataleto: eksreĝo Karlo la 4-a vagonare alvenis por fari puĉon. La kontraŭreĝaj fortoj estis malmultaj, kaj ili detruis la relojn. Komenciĝis pafado, sed Karlo diris: sufiĉas el la batalo kaj kapitulacis spite la fortosuperecon. En 1945 okazis longa kaj kruela sieĝo de la ĉirkaŭaĵo. Poste la ŝvaboj estis deportitaj al Germanio.

Dum la socialisma erao are konstruiĝis 10-etaĝaj domoj. Apud la urbo vendejcentro troviĝas. Oni planas metroon el Budapeŝto.

 Vidindaĵoj 
 Preĝejo Johano Nepomuka (Budaörs)
 Luterana preĝejo (Budaörs)
 moderna urbodomo

 Famuloj 
 en Budaörs naskiĝis:
 pentristo László András Alföldi
 revizoro Imre Ritter
 en Budaörs mortis:
 Ede Horn (agronomo)
 György Ágoston (instruisto)
 dramisto Péter Siposhegyi
 inĝeniero Pál Michelberger
 László Ferenczy (muzeologo)

 Esperanto 
Estas delegito de UEA tie.

 Ĝemelkomunumoj 
  Nová Vieska, Slovakio
  Bretzfeld, Germanio
  Pirgos, Grekio
  Kanjiĵa, Serbio

 Referencoj 

eta|maldekstre|Urbodomo de Budaörs
eta|maldekstre|Luterana preĝejo de Budaörs