Gelozo

Gelozo,PIV agaragaro aŭ agaro estas substanco ekstraktata el kelkaj specoj de ruĝaj algoj, kies efiko estas simila al tiu de gelateno. En la listo de E-numeroj ĝi portas la numeron E406.

Ĝi estas uzata por nutraĵo (do temas pri manĝebla algo), premegi ŝtofojn aŭ por prepari laksigilojn.

 Nomo 
La nomo devenas de la malaja lingvo, agar-agar, kies signifo estas ĵeleo.

 Japanio 
eta|300ra|Jokano, tradicia japana dolĉaĵo el gelozo kaj anno.
En Japanio, gelozo nomiĝas kanten (寒天), mallongigo de kanzashi tokoroten (寒晒し心天), kiu signifas malvarma tokoroten. La nomo devenas de plado, kiu estas manĝata en Japanio de pli ol mil jaroj de la epoko de Nara, nomita tokoroten (心太 aŭ 心天), farita el ruĝaj algoj (tengusa, 天草). La plado estis populara dum la epoko de Edo, dum kiu en 1658, gestejmastro el Kioto nomita Mino Tarōzaemon (美濃太郎左衛門) malkovris, ke malvarmigante ĝin rezultis gelozo.

 Ĉinio 
En la ĉina oni nomas ĝin yángcài (洋菜), t.e. oceana legomo aŭ eksterlanda legomo. Aliaj nomoj estas 海藻瓊脂 aŭ 凍粉.

 Tajvano 
En Tajvano agaragaro nomiĝas chhài-iàn (菜燕), t.e. legoma apuseto, ĉar ĝi similas al la teksturo de la nesto de la apuseto, kies nesto manĝeblas, kiujn oni uzas en birdnestsupo.

 Koreio 
En Koreio ĝi nomiĝas umu (우무) aŭ hancheon (한천).

 Filipinoj 
En Filipinoj ĝi estas konata kiel gulaman en la lingvoj tagaloga, apajaa, bikola kaj pangasinano, kiel guraman en la ilokana kaj kiel gurguraman en la sambala.Gulaman ĉe la ttt-ejo de la buroo de plantindustrio

 Tajlando 
En la taja lingvo oni nomas ĝin wóon (วุ้น).

 Okcidento 
Agar aŭ agar-agar estis elektita kiel komercnomo por vendo en okcidentaj landoj.
En la germana oni nomas ĝin ankaŭ japana aŭ ĉina gelateno.

 Ecoj 
Agaragaro estas gustneŭtrala kaj ne digestebla por plej multaj mikroorganismoj. Ĝi estas tre efika gelatenilo, kiu ne dependas de la ĉirkaŭa medio. Jam koncentraĵo je 1 %, likviigita en varmega akvo sufiĉas por bona gelatenaĵo. Duona kulereto da agaragaro respondas al ĉirkaŭ kvar folioj de gelateno. Agaragaro likviĝas je 95°, tial ĝi restas solida ĉe pli altaj temperaturoj ol gelatenaĵo. Ĝi solidiĝas nur je 45°, tial eblas aldoni aĵojn, kiuj malbone eltenas varmigon, post la likviĝo.

La ĉefa substanco de agaragaro estas agaroso.

Agaragaro estas pli facile uzebla ol pektino aŭ gelateno.

 Listo de agaragaralgoj 
 Sphaerococcus Euchema
 Gelidium
 Gracilaria
 Gelidiella
 Pterocladia

 Uzo 
Oni uzas agaragaron:
 kuireje: por prepari konfitaĵojn, ĵeleojn, flanojn ktp.
 kuracile: kaze de digestproblemoj, trodikiĝo kaj diabeto Diabetes, Obesity and Metabolism; Maeda H., Yamamoto R.; Hirao K., Tochikubo O.; Blackwell Publishing, vol. 7, n° 1, januaro 2005 , pp. 40-46
 dentistoj foje uzas ĝin por fari dentopremformojn
 por kulturi bakteriojn
 por kreskigi orkideojn

 Recepto 
La bazo recepto por kuirado estas 4 gramoj da agaragaro (t.e. du kuleretoj) por 1 litro da likvaĵo. Boligi la miksaĵon dum 30 sekundoj. Verŝi en formilojn kaj malvarmigi.

Laŭ la kvanto de agaragaro oni obtenos aŭ ĵeleojn, aŭ ŝaŭmaĵojn aŭ saŭcojn pli-malpli dikajn.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 E-numeroj
 Jokano, tradicia japana dolĉaĵo el anno solidigita de gelozo.

 Eksteraj ligiloj 

 Ĝeneralaj informoj pri agaragaro (angle)
 Agaragaro kaj adzuki-fabo recepto (angle) 
 Kemia strukturo (angle)
 Recepto kun fruktoj kaj agaragaro de Rose (angle)

Kategorio:Algoj
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Manĝeblaj Algoj
Kategorio:Japana kuirarto