120-ĉelo

En geometrio, la 120-ĉelo aŭ centdudekĉelo estas la konveksa regula plurĉelo kun simbolo de Schläfli {5,3,3}.

Ĝi povas esti konsiderata kiel la 4-dimensia analogo de la dekduedro.

La rando de la 120-ĉelo estas komponita el 120 dekduedraj ĉeloj kaj 4 el ili kuniĝas je ĉiu vertico. Kune ili havas 720 kvinlaterajn edrojn, 1200 laterojn kaj 600 verticoj. Estas 4 dekduedroj, 6 kvinlateroj, kaj 4 lateroj kuniĝantaj je ĉiu vertico. Estas 3 dekduedroj kaj 3 kvinlateroj kuniĝantaj je ĉiu latero.

La duala hiperpluredro de la 120-ĉelo estas la 600-ĉelo. La vertica figuro de la 120-ĉelo estas kvaredro.

 Karteziaj koordinatoj 
Karteziaj koordinatoj de 600 verticoj de la 120-ĉelo centrita je (0, 0, 0, 0) estas ĉiuj permutoj de
 (0, 0, ±2, ±2)
 (±1, ±1, ±1, ±√5)
 (±τ−2, ±τ, ±τ, ±τ)
 (±τ−1, ±τ−1, ±τ−1, ±τ2)
kaj ĉiuj paraj permutoj de
 (0, ±τ−2, ±1, ±τ2)
 (0, ±τ−1, ±τ, ±√5)
 (±τ−1, ±1, ±τ, ±2)
kie τ estas la ora proporcio (1+√5)/2.

 Bildoj 
240px220pxRektlinia sfera projekcioOrta projekcio

 Vidu ankaŭ 
 Uniforma plurĉelo
 Rektigita 120-ĉelo
 Senpintigita 120-ĉelo
 Dutranĉita 120-ĉelo
 Laterotranĉita 120-ĉelo
 Rektigitotranĉita 120-ĉelo
 Edrotranĉita 120-ĉelo
 Edroverticotranĉita 120-ĉelo
 Entutotranĉita 120-ĉelo

 Referencoj 
 H. S. M. Coxeter, Regulaj hiperpluredroj, 3-a. red., Doveraj Eldonoj, 1973. ISBN 0-486-61480-8.
 Kalejdoskopoj: Elektitaj skriboj de H.S.M. Coxeter, redaktita de F. Arthur Sherk, Peter McMullen, Anthony C. Thompson, Asia Ivic Weiss, Wiley-Interscience Publication, 1995, ISBN 978-0-471-01003-6  
 (Papero 22) H.S.M. Coxeter, Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj I, [Math. Zeit. 46 (1940) 380-407, MR 2,10]
 (Papero 23) H.S.M. Coxeter, Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj II, [Math. Zeit. 188 (1985) 559-591]
 (Papero 24) H.S.M. Coxeter, Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj III, [Math. Zeit. 200 (1988) 3-45]
 John Horton Conway kaj Michael Guy: Kvar-dimensiaj arĥimedaj hiperpluredroj, Paperoj de la Kolokvo sur Konvekseco je Kopenhago, paĝo 38 kaj 39, 1965
 Norman Johnson: La teorio de uniformaj hiperpluredroj kaj kahelaroj, Ph.D. Disertaĵo, Universitato de Toronto, 1966

 Eksteraj ligiloj 



 120-ĉelo (32) de konveksaj uniformaj plurĉeloj de George Olshevsky
  Pri 120-ĉelo en regulaj hiperpluredroj de Marco Möller en R4
 120-ĉelo  - iuj projekcioj de la 120-ĉelo al 2 dimensioj.
 120-ĉela esploristo - libera interaga programo kiu permesas lerni pri la 120-ĉelaj simetrioj. La 120-ĉelo estas projekciata al 3 dimensioj kaj tiam bildigata per OpenGL.
 Hiperpluredroj  - projekcio de la 120-ĉelo al 3 dimensioj kun latentaj detaloj forprenitaj , meze en la paĝo.

Kategorio:Plurĉeloj