Baranya (historia departemento)

Baranya (baranja) estis departemento en suda parto de la Hungara Reĝlando. Germane: Branau, serbe kaj kroate Baranja.
eta|350px|dekstra|Hungara reĝlando kun Kroatio, loko de departemento Sopron
266px|eta|Karakteriza panoramo en Baranya

266px|eta|Montaro Villány
 Departementejo: Pécs
 Areo: 5176  km²
 Loĝantaro: 352.478 en 1891

 Demografio 
En 1880:
 152 525 (52,1%) hungaroj
 101 303 (34,6%) germanoj
 33 574 (11,5%) serbokroatoj
 5 610 (1,9%) ceteraj.

En 1891:
 199.659 (56,6%) hungaroj
 112.297 (31,9%) germanoj
 13.048 (3,7%) serboj
 10.159 (2,9%) kroatoj

En 1910:
 199 659 (56,6%) hungaroj
 112 297 (31,9%) germanoj
 23 194 (6,6%) kroatoj kaj ŝokacoj
 13 048 (3,7%) serboj
 4 280 (1,2%) ceteraj.

 Administracio 
Estis 7 distriktoj:

 Baranyavár, kiu estis departementejo en la komenco, distriktejo: Dárda
 Hegyhát, distriktejo: Sásd
 Mohács, distriktejo: Mohács
 Pécs, distriktejo: Pécs, samtempe departementejo kaj municipa urbo
 Pécsvárad, distriktejo: Pécsvárad
 Siklós, distriktejo: Siklós
 Szentlőrinc, distriktejo Szentlőrinc

Dum la historio estis ŝanĝoj:

 Dárda, distriktejo: Dárda (inter 1941-1944)
 Komló, distriktejo: Komló (post 1950)
 Sásd, distriktejo: Sásd (post 1950)
 Sellye, distriktejo: Sellye (post 1950)
 Szigetvár, distriktejo: Szigetvár
 Villány, distriktejo Villány (inter 1941-1956)

Baranya situas en angulo de Danubo kaj Drava, plejparte konsistas el montoj (Mecsek (meĉek), Villány (vilAnj)), aŭ montetoj.

Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon en la 11-a j.c. En 1526 ĉe Mohács la turkoj venkis la hungaran armeon, poste okazis grandaj bataloj (ekz. Szigetvár, ponto ĉe Eszék). Dum la longa turka okupado la departementejo estis Mohács. Inter 1918-1920 serba okupado okazis, ili proklamis respublikon Baranya, poste la plej suda parto aldoniĝis al SHS (Serba-Kroata-Slovena Reĝlando. Tiu iĝis Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungaroj reokupis la sudan parton, kiu ankaŭ tie havis la nomon Baranja. En 1991 Kroatio sendependiĝis, okazis teruraj bataloj inter kroatoj kaj serboj. Fine la suda parto apartenas al Kroatio.
270px|maldekstra|eta|Departementa domo en Pécs

 Eksteraj ligiloj 
 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando


Kategorio:Departementoj de Hungara Reĝlando