Nógrád (historia departemento)

eta|maldekstra|250px|Ruinoj de burgo Drégely
Nógrád  estis reĝa departemento en meza parto de la Hungara Reĝlando, germane: Neograd aŭ Neuburg slovake: Novohrad. La slava vorto signifas Nova fortikaĵo.

 Demografio 
Laŭ la censo de 1880
 122.679 (64,1%) hungaroj
 4.927 (2,6%) germanoj
 61.710 (32,2%) slovakoj
 2.097 (1,1%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
 197.670 (75,6%) hungaroj
 58.337 (22,3%) slovakoj
 3.143 (1,2%) germanoj
 2.367 (0,9%) ceteraj.

La hungaroj uzas en tiu ĉi departemento specialan kaj karakteran dialekton. Ili nomumas sin "palóc".

 Administrado 
Estis 7 procesaj distriktoj, ties nomoj estas la samaj, ol la distriktejoj:

 Balassagyarmat samtempe departementejo
 Gács
 Losonc, samtempe konsilantrajta urbo
 Nógrád, escepte distriktejo: Rétság
 Salgótarján
 Szécsény
 Szirák

La departemento situas laŭ bordoj de Ipeľ kaj Zagyva, ĉirkaŭita de montoj. Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon en la 11-a j.c. Post la mezepoko la turkoj okupis grandan parton de la regiono. En 1920 la teritorioj en la dekstra Ipel-bordo iĝis ĉeĥoslovakia. Pli frue la ĉeĥoslovakia armeo okupis pliajn teritoriojn kaj pretendis la limojn ĝis Vác-Miskolc, sed hungaraj memservantoj reokupis ĝin. Inter 1938-1945 Hungario rericevis la forigitajn teritoriojn. En Hungario la restinta parto unuiĝis kun departemento-parto Hont.

 Eksteraj ligiloj 
 Censo de Hungario en 1880 (hungare)
 Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

 Vidu ankaŭ 
 Departementoj de reĝlando Hungario
 Hungara reĝlando

Nógráda departemento