Haligo

La haligoj estas etaj insuloj en la dana kaj nordfrisa vadomaro ĉe la bordo de la Norda Maro de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio, kiuj inundiĝas dum ĉiu alta tajdo, kaj homaj loĝlokoj de po kelkaj domoj sur ili troviĝas sur artefaritaj montetoj, kiuj tiom altas, ke ilin la alta tajdo ne sukcesas subakvigi.

eta|maldekstra|280px|

 Etimologio 
La vorto "haligo" - en la altgermana, platgermana, frisa kaj dana Hallig - supozeble venas de la ĝermana radiko hol, kio signifas "malalta", "ebena" - la sama vortero, kiu ankaŭ troveblas en la vorto Holando ("malalta lando", historia kerna regiono de Nederlando), kaj en la angla vorto hollow (malaltaĵo, kavo). Ĝis la 16-a jarcento per la vorto "Hallig" la homoj borde de la Norda Maro karakterizis la tutan apudmarbordan landon ne protektitan per digo kaj regule subakviĝantan.

 Situo 
 Haligoj en Danio 
 Jordsand – subakviĝis dum la jaro 1999 kaj ekde tiam "nur" restas sablejo
 Mandø – ekde la jaro 1937 protektita kontraŭ inundoj per digo (kaj ekde tiam do ne plu haligo). Iom sudokcidente situas la alta sablejo Koresand.
 Langli - restas la sola restinta haligo de Danio.

 Haligoj en Germanio 
La dek germanaj haligoj ĉiuj troveblas en la distrikto Norda Frislando:

n-ro Haligo  vilaĝetajmontoj  loĝan-taro  areokm2  komunumo  komunumaro  ligo al la kontinento 1  Langeneß  16 110  9,56  Langeneß  Amt Pellworm  • fervojeto sur vadomara digo tra Oland al Dagebüll  (nur por varoj kaj lokuloj)• aŭta pramo al Schlüttsiel (laŭ regula horaro) 2  Hooge  10  120  5,74  Hooge  Amt Pellworm  • aŭta pramo al Schlüttsiel (laŭ regula horaro) aŭ turista ŝipo de Sankt Peter-Ording 3  Gröde  2  17  2,77  Gröde  Amt Pellworm  • ŝipo al Schlüttsiel (neregule)  laŭ inter konsento kun la kapitano de la ŝipo MS Rungholt 4  Nordstrand-ischmoor  4  18  1,75  Nordstrand  Amt Nordstrand  • fervojeto sur vadomara digo al la poldero Beltringharder Koog 5  Oland  1  20  2,01  Langeneß  Amt Pellworm  • fervojeto sur vadomara digo al Dagebüll• ŝipo al Schlüttsiel (neregule) 6  Süderoog  1  2  0,60  Pellworm  Amt Pellworm  Naturprotekta zono:vizito nur eblas kun speciala permesilo • piedira vadomara vojo (nur dum malalta tajdo) al Pellworm 7  Südfall  1  -  0,50  Pellworm  Amt Pellworm  • vadomara vojo (nur dum malalta tajdo)Naturprotekta zono:vizito eblas post oficiala aliĝo ĉe la birdoprotekta oficisto 8  Hamburga Haligo  2  -  1,10  Reußenköge  sen komunumaro  • strato al la poldero Sönke-Nissen-Koog  (vojimposto por aŭtoj) 9  Norderoog  1*  -  0,09  Hooge  Amt Pellworm  Naturprotekta zono:vizito nur eblas kun speciala permesilo 10  Habel  1  -  0,07  Gröde  Amt Pellworm  Naturprotekta zono:vizito nur eblas kun speciala permesilo • aliro perpiede (60 minutoj) tra la grundo de la vadomaro dum malalta tajdo (ekde la digo de Ockholm)   Haligoj  38  297  23,14         
eta|200px|
* Anstataŭ vilaĝeta monto sur la haligo Norderoog la domoj staras sur altaj palisoj.

En la okcidento, ĉe la mara flanko de la germanaj haligoj, situas tri grandaj altaj sablejoj, kiuj iom protektas la haligojn kontraŭ tro fortaj ondoj de la Norda Maro.

 Eksteraj ligiloj 

 paĝoj de la "Fondaĵo Nordfrisaj Haligoj" (germanlingvaj)
 turismaj paĝoj pri la haligoj de la Norda Maro (samlingvaj)

 Vidu ankaŭ 
 tajda insulo
 tajda vojo

Kategorio:Distrikto Norda Frislando
Kategorio:Nordfrisaj insuloj
Kategorio:Norda maro