Palatalo

Palata konsonanto, aŭ palatalo estas konsonanto artikulaciata per la langodorso levita kontraŭ la (malmola) palato.

Konsonantoj kun la langopinto kurbigita dorsen kontraŭ la palaton nomiĝas retrofleksoj.

 Komunaj palataloj 
La plej komuna speco de palata konsonanto estas la treege komuna alproksimanto , kiu kalkuliĝas entute, inter la dek plej oftaj sonoj inter la lingvoj de la mondo.  La nazalo  ankaŭ oftas, troviĝante en po ĉirkaŭ 35 elcento de la lingvoj de la mondoIan Maddieson (kun ĉapitro kontribuita de Sandra Ferrari Disner); Patterns of sounds; Cambridge University Press, 1984. ISBN 0-521-26536-3, en la plejo el kiuj ĝia respektiva obstrukcanto estas ne la plozivo , sed la afrikato .  Nur malmultaj lingvoj en norda Eŭrazio, la Amerikoj, kaj centra Afriko faras kontraston inter palataj plozivoj kaj postalveolaraj afrikatoj - la solaj bone konataj estas la hungara kaj la albana.

 Notacia atentigo 
Zorgu: la signoj de la IFA  estas ofte uzataj, ne por palataj plozivoj, sed por la palatigitaj velaraj plozivoj , aŭ la palataj afrikatoj , aŭ la alveolo-palataj afrikatoj , aŭ eĉ la postalveolaraj afrikatoj . Tio estas malnova tradicio en la IFA. Veraj palataj plozivoj relative maloftas, do estas bona ideo certiĝi pri la elparolo kiam ajn oni vidas iun  en la transskribo de ia lingvo.

 Palatigo 
Konsonantoj kun aliaj primaraj artikulacioj povas esti palatigitaj, tio estas, akompanataj de la levado de la langa surfaco al la palato.  Ekzemple, la angla  (literumita sh) havas tian palatan komponenton, kvankam ĝia ĉefa artikulacio engaĝas la pinton de la lango kaj la supran gingivon (tiu tipo de artikulacio nomiĝas palato-alveolara).

Kelkaj lingvoj, ekzemple la rusa, havas palatigitan formon por ĉiuj aŭ preskaŭ ĉiuj konsonantoj.

 IFA 
La palataj konsonantoj identigitaj de la Internacia Fonetika Alfabeto estas:
 IFA Priskribo Ekzemplo Lingvo Ortografio IFA Signifo Dosiero:Xsampa-J.png palata nazalo Franca agneau [] ŝafido Dosiero:Xsampa-c.png senvoĉa palata plozivo Hungara hattyú [] cigno Dosiero:IPA 108.svg voĉa palata plozivo Margi  [] ĝibo de bovino Dosiero:Xsampa-C2.png palata frotsono senvoĉa Germana nicht [] ne Dosiero:Xsampa-jslash2.png palata frotsono voĉa Hispana yema [] ovo-flavo Dosiero:Xsampa-j2.png palata alproksimanto Angla yes [] jes Dosiero:Xsampa-L2.png laterala palata alproximanto Itala gli [] la (virseksa multnombro) Dosiero:Xsampa-Jslash_lessthan.png voĉa palata injektivo  Svahila  hujambo [hu]  saluton

 Piednotoj 

 Vidu ankaŭ 

 Loko de artikulacio
 Dorsalo
 Listo de fonetikaj temoj
Palataligo
Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Palataj konsonantoj