Albert Wass

eta|Blazono de familio Wass
WASS Albert [vaŝŝ] estis hungara verkisto kaj poeto naskiĝinta la  en Válaszút kaj mortinta la  en Astor (Florido, Usono).

 Biografio 
Albert Wass studis en Ekonomia Akademio (Debrecen), Universitato de Hohenheim kaj Sorbonne. Li revenis en Transilvanion en 1932 kaj soldatservis en la rumana armeo. Post morto de sia avo, li transprenis ties eklezian postenon (1936) kaj tiel iĝis ĉefprizorgisto de la episkopujo de la Hungara Reformita Eklezio. Wass vivis de 1944 en Germanio, poste ekde 1952 en Usono. Liaj verkoj povis reaperi en Hungario nur post la socialismo. Multajn liajn verkojn presis kaj eldonis presejo Saluton BT. Post kiam Hungario en 1940 – laŭ la t. n. Viena decido – rericevis partojn de Transilvanio, li faris krimojn kontraŭ civiluloj, tial li devis fuĝi fine de la milito, komence al Germanio, poste al Usono (1951). Antaŭ kaj dum la milito li esprimis en pluraj gazetartikoloj sian antisemitismon kaj simpation kun la hungaraj faŝistoj.
Li ne rericevis la hungaran ŝtatanecon ĝis sia morto. Liaj cindroj ripozas en Transilvanio, apud la verkisto János Kemény. Nuntempe liaj verkoj estas popularaj en dekstremaj/ekstreme dekstremaj rondoj en Hungario, oni starigis plurajn statuojn por li en dekstreme gvidataj urboj/vilaĝoj, pri kio estas publika diskuto en la lando. En Rumanio li estis kondamnita al morto kiel militkrimulo en 1946.

 Verkoj 
 Romanoj, noveloj, rakontoj 
 1934 Farkasverem
 1940 Csaba
 1940 Mire a fák megnőnek
 1940 Jönnek!
 1941 A titokzatos őzbak noveloj
 1943 A kastély árnyékában
 1943 Egyedül a világ ellen
 1943 Vérben és viharban
 1944 Tavaszi szél és más színművek
 1945 Valaki tévedett noveloj el 1945-49
 1945 A költő és a macska rakontoj
 1947 A rézkígyó
 1949 Zsoltár és trombitaszó – Örökösök noveloj, leteroj el 1949
 1949 Adjátok vissza a hegyeimet!
 1951 Ember az országút szélén
 1952 Elvész a nyom
 1953 Tizenhárom almafa
 1958 Az Antikrisztus és a pásztorok
 1959 A funtineli boszorkány
 1964 Átoksori kísértetek
 1965 Elvásik a veres csillag
 1967 Magukrahagyottak
 1974 Kard és kasza, verko pri hungara familia historio tra generacioj, en Transilvanio
 1975 Magyar örökségünk diversaj verkaĵoj
 1978 Halálos köd Holtember partján
 1985 Hagyaték
 1989 Te és a világ noveloj

 Eliza 
 Igazságot Erdélynek!
 Józan magyar szemmel I-II. publikaĵoj
 Karácsonyi üzenetek – A temető megindul
 Magyar pólus diversaĵoj
 Népirtás Erdélyben

 Poemoj, fabeloj 
 1927 Virágtemetés (poemaro)
 1942 Tókirály és szile
 1942 A bölcs bölömbika
 1942 Évszakok teremtése
 1946 Mese az erdőről
 1946 Bulámbuk
 1946 A vén gombacsináló
 1946 Éjjeli pávaszem
 1947 A láthatatlan lobogó
 1971 A hunok útra kelnek
 1971 Isten kardja
 1972 Szerencsés Pista
 1972 A repülő kastély

 Fonto 
 RMIL 
 Magyar Életrajzi Lexikon

 Eksteraj ligiloj 
 Balázs Ildikó: Wass Albert tanulmányok, krater.hu
 Balázs Ildikó:Wass Albert életmű-bibliográfia 1923-2003 , krater.hu
 Wass Albert: Rövid önéletrajz (részletek) , hhrf.org
 A kisajátított tér (La elposedigita spaco)..
 aŭskulteblaj verkoj de Wass Albert
 biografio de Albert Wass 
 verkisto Endre Kukorelly pri Albert Wass 

Kategorio:Hungaraj verkistoj