Alveolaro

Alveolaroj (aŭ dentokarnaj aŭ alveolaj konsonantoj, pleonasme alveolaraj konsonantoj) estas konsonantoj artikulaciataj per la lango kontraŭ aŭ proksime al la supra alveola kresto, kiu tiel nomiĝas ĉar ĝi entenas la alveolojn (la ingojn) de la supraj dentoj. Alveolaraj konsonantoj artikulacieblas per la pinto de la lango (tiel nomataj apikalaj konsonantoj), kiel en la angla, aŭ per la plataĵo de la lango tuj super la pinto (la "klingo" de la lango; nomataj laminalaj konsonantoj), kiel en la franca kaj la hispana.  La laminalan alveolaran artikulacion oni ofte mise nomas dentalo, ĉar la pinto de la lango videblas proksime al aŭ tuŝante la dentojn.  Tamen, estas la plej malantaŭa punkto de kontakto kiu difinas la lokon de artikulacio; tio estas kie finiĝas la buŝsona kavaĵo, kaj estas la resonanta spaco de la buŝsona kavaĵo kiu donas al konsonantoj kaj vokaloj ties karakterizan timbron. 

La Internacia Fonetika Alfabeto (IFA) ne havas apartajn simbolojn por la alveolaraj konsonantoj.  Anstataŭe, la samaj simboloj estas uzata por ĉiuj koronalaj lokoj de artikulacio kiuj ne estas palataligitaj kiel la angla palato-alveolaro sh, aŭ la retroflekso. Por senambiguigo, la "ponto"  ktp) uzeblas por dentaloj, aŭ la substango  ktp) uzeblas por postalveolaroj.  Rimarku ke  malsamas de dentala  en tio esti sibilanto, dum ke  malsamas de postalveolara  en tio esti nepalataligita. 

La nudaj literoj  ktp. ne ĉiam prezentas specife alveolarojn.  La lingvo povas ne utiligi tiajn distingojn, tiel ke du aŭ pli da korornalaj lokoj troviĝas alofone, aŭ la transskribado eble simple tro lozas por distingi dentalan disde alveolaran.  Se necesas specifigi ke konsonanto estas alveolara, diakrito de la Etendita IFA uzeblas:  ktp. Tamen, la simboloj <s, t, n, l> mem ofte nomatas 'alveolaraj', kaj la lingvaj ekzemploj sube ĉiuj estas alveolaraj sonoj. 

(La aldona diakrito de la Etendita IFA estis inventita por parol-patologio kaj ofte uziĝas kun la signifo 'alveolarigita', kiel en la labial-alveolaraj sonoj , en kiuj la malsupra lipo kontaktas la alveolaran kreston.

La alveolaraj/koronalaj konsonantoj identigitaj per la IFA estas:
 IFA  Priskribo  Ekzemplo Lingvo OrtografioIFASignifoDosiero:Xsampa-n.pngalveolara nazaloAnglarunkuroDosiero:Xsampa-t.pngsenvoĉa alveolara plozivo AnglatapfrapoDosiero:Xsampa-d.pngvoĉa alveolara plozivoAngladebtŝuldoDosiero:Xsampa-s.pngsenvoĉa alveolara frikativoAnglasuitkompletoDosiero:Xsampa-z.pngvoĉa alveolara frikativoAnglazoozoosenvoĉa alveolara afrikatoGermanazeittempovoĉa alveolara afrikatoItalazuccherosukeroDosiero:Xsampa-K2.pngsenvoĉa alveolara laterala frikativoKimraLlwyd la nomo Lloyd aŭ FloydDosiero:Xsampa-Kslash.pngvoĉa alveolara laterala frikativoZuluadlala ludiDosiero:Xsampa-rslash2.pngalveolara alproksimantoAnglaredruĝoDosiero:Xsampa-l.pngalveolara laterala alproksimantoAnglaloopmaŝoDosiero:Xsampa-4.pngalveolara frapetoHispanaperosedDosiero:Xsampa-lslash.pngalveolara laterala frapetoVendamalfermiDosiero:Xsampa-r.pngalveolara triloHispanaperrohundoDosiero:IPA alveolar ejective.pngalveolara ejektivoKartvelaტიტაtulipoDosiero:IPA alveolar ejective fricative.pngalveolara ejektiva frikativoAmharagracioDosiero:Xsampa-d lessthan.pngvoĉa alveolara implosivoVjetnamađã-is, indikilo de la pasinteca tensoDosiero:Xsampa-doublebarslash.pnglaterala alveolara klaketoNamaîdiskutis 

 Vidu ankaŭ 
 Loko de artikulacio
 Listo de fonetikaj temoj

*
Kategorio:Konsonantoj