Pavol Országh Hviezdoslav

Pavol Országh Hviezdoslav (propranome Pavol Országh, pseŭdonomoj Hviezdoslav, Jozef Zbranský, Syn ľudu - Filo de popolo k.a.) naskiĝinta la 2-an de februaro 1849 en Vyšný Kubín kaj mortinta la 8-an de novembro 1921 en Dolný Kubín) estis slovaka poeto, verkisto, dramisto kaj tradukisto, unu el gvidantaj personecoj de la slovaka literaturo kaj la slovaka kulturo entute.

 Biografio 
Li naskiĝis en Orava kiel la tria infano de malriĉa kamparano. Bazan klerecon li akiris en sia naskoloko, en Jasenová kaj en Leštiny. Kiel lernanto li havis tre bonajn studajn rezultojn kaj en la jaro 1862 li venis en gimnazion en hungara Miskolc. Ĉi tie li loĝis ĉe sia onklo - tajlorista majstro. Li ne iradis hejmen dum ferio, sed li restadis en Miskolc, kie li trastudis la tutan libroŝrankon de la onklo. Tiamaniere li ekŝatis poezion kaj verkojn de hungaraj poetoj. Post la morto de onklo en 1865 li revenas hejmen Slovakion kaj ekstudas en evangelia gimnazio en Kežmarok. Fininte la studadon en la gimnazio li transloĝiĝis ĝis Prešov, kie li studis en Jurista akademio. Dum la studado li laboris kiel redaktisto de studenta almanako Napred. Li finis la studadon en 1872 kaj komencis agadi kiel advokata koncipiento en urboj kiel Dolný Kubín, Martin aŭ Senica. En la jaro 1875 li plenumis advokatajn ekzamenojn kaj malfermis en la naska Orava memstaran advokatan praktikon. Ĉiujn siajn kreadjarojn li tiel travivis en Orava, kie li agadis ankaŭ kiel ano de juĝejo aŭ estro de filio de Tatrabanko. En 1876 li foriris ĝis Dolný Kubín, kie li fariĝis subjuĝisto, kaj en majo li edziĝis kun Ilona Nováková, filino de loka evangelia senioro. Ilia geedzeco estis seninfana, sed kiam en la jaro 1887 mortis lia patrino, en la jaro 1888 lia patro kaj je unu jaro pli poste ankaŭ lia frato Mikuláš, li decidiĝis kun la edzino, ke ili adoptos ambaŭ infanojn de Mikuláš, Jaroslav kaj Sidónia.

En majo de 1918 li gvidis en Slovakio delegitaron dum festotagoj de la 50-a datreveno de estiĝo de Nacia Teatro en Prago. En sian prelegon li enmetis aludon de ebla proksima kunvivo de slovakoj kaj ĉeĥoj. Tial fine de la sama jaro li entuziasme bonvenigis estiĝon de Ĉeĥoslovakio kaj per ĝi ankaŭ formiĝo de realaj perspektivoj por libera evoluo de la slovaka nacia vivo. Mallongtempe post tio en 1921 komencis rapide malboniĝi lia sanstato, kaj post kuracado en Prago kaj Luhačovice li fine mortis en Dolný Kubín, kie li estas ankaŭ sepultita.

dekstra|eta|250px|Estas nomitaj post li stratoj

 Verkaro 
 Lirikaj cikloj 
 1882 / 1886 - Sonety
 1885 / 1896 - Letorosty I., Letorosty II. a Letorosty III.
 1885 / 1896 - Žalmy a hymny
 1898 - Prechádzky jarom
 1898 - Prechádzky letom
 1903 - Stesky
 1914 - 1918 - Krvavé sonety

 Poemaj kolektaroj kaj cetera poezio 
 1868 - Básnické prviesenky Jozefa Zbranského
 1879 - Ilona Žltovlas
 1880 - Krb a vatra (nur manuskripto, la kolektaro ne aperis)
 1888 - Čierny rok
 1888 - Mlyn v Tatrách
 1889 - Na obnôcke
 1890 - V žatvu
 1891 - Poludienok
 1892 - Večera
 1909 / 1911 - Dozvuky

 Epikaj verkoj 
 1882 - Agar
 1884 / 1886 - Hájnikova žena
 1888 - Bútora a Čútora
 1890 - Ežo Vlkolinský
 1884 / 1886 - Gábor Vlkolinský
 1892 - Ráchel
 1897 - Vianoce
 1900 - Kain
 1900 - Sen Šalamúnov

 Dramoj 
 1868 - Vzhledanie
 1869 - Pomsta
 1871 - Otčim
 1879 - Oblaky
 1904 - Na Luciu
 1909 - Herodes a Herodias

 Literaturo pri Hviezdoslav 
 Stanislav Šmatlák (konsistiganto) - Hviezdoslav zblízka
 Stanislav Šmatlák - Vulkán poézie
 Stanislav Šmatlák - Na návšteve u Hviezdoslava
 Ján Sloboda (konsistiganto) - A pravda tvoje putá zvliekne
 Augustín Maťovčík - Herold svitajúcich časov Hviezdoslav
 Nora Baráthová - Študent
 Hviezdoslav v kritike a spomienkach

 Eksteraj ligiloj 
 Kompletaj tekstoj de verkoj de Pavol Országh Hviezdoslav

 Aperis en Esperanto 
 Sangaj sonetoj

Kategorio:Slovakaj verkistoj
Kategorio:Slovakaj poetoj
Kategorio:Slovakaj dramistoj
Kategorio:Slovakaj filozofoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de februaro
Kategorio:Mortintoj la 8-an de novembro
Kategorio:Mortintoj en Dolný Kubín