Velsono

Velsonoj, velaroj, aŭ velaj konsonantoj estas konsonantoj artikulaciataj per la malantaŭa parto de la lango (la langa dorso) kontraŭ la palata velo.

Ĉar la vela regiono de la buŝa plafono estas relative vasta kaj la moviĝoj de la langa dorso ne estas tre precizaj, velaroj facile spertas asimiladon, movante sian artikulacion dorsen aŭ frunten dependante de la kvalito de apudaj vokaloj. Ili ofte aŭtomate iĝas "fruntigitaj", tio estas parte aŭ tute palataj antaŭ sekvanta antaŭa vokalo, kaj "retiritaj" antaŭ dorsa vokalo.

Palataligitaj velsonoj (kia la angla /k/ en keen aŭ cube) fojfoje nomatas palatovelaroj.

Multaj lingvoj ankaŭ havas labialigitajn velarojn, kia , en kiu la artikulacion akompanas rondigo de la lipoj. Ankaŭ ekzistas labial-velaraj konsonantoj, kiuj duoble artikulaciiĝas ĉe la velo kaj ĉe la lipoj, kia . Tiu distingo malaperas ĉe la alproximanto [w], ĉar labialigo engaĝas la aldonon de labiala alproximiĝa artikulacio al la sono, kaj tiu ambigua situacio ofte nomiĝas labial-velara.

La velaraj konsonantoj identigitaj de la Internacia Fonetika Alfabeto estas:

 IFA Priskribo EkzemploLingvoOrtografioIFASignifovelara nazaloAnglaringosenvoĉa velara plozivoAnglasipsalteti voĉa velara plozivoAnglaetakirivela frotsono senvoĉaGermana Bau]abdomenovela frotsono voĉaMargiàfə́sagosenvoĉa labial-velara alproksimantoAnglaichVidu liston de la anglaj dialect-oj kiuj distingigas inter which kaj witch.kiuvelara alproksimantoHispanapaarIntervokala g en la hispana ofte estas priskribita kiel tre leĝere artikulaciata vela frotsono voĉa.pagiDosiero:Xsampa-Lslash.pngvelara laterala alproksimantoMez-Wahgiaaekapkirlelabial-velara alproksimantoAnglaitchsorĉistino

 Piednotoj 

 Vidu ankaŭ 

 Loko de artikulacio
 Dorsalo
 Listo de fonetikaj temoj

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Velsonoj