Landarto

Landarto (el la angla: land art) aŭ naturarto aŭ pejzaĝarto estas aktivado aŭ verko efemera, kreita en natura pejzaĝo per naturaj elementoj: ŝtonoj, sablo, ligno, planteroj, ... Naturarto estas ankaŭ termino uzata por artistoj, ĉefe pentristoj, sed ne nur, kiu dediĉas sin al arto pri naturo: bestoj, pejzaĝoj, ktp. (Vidu pri tio Listo de naturaj artistoj).

 Historio 
La movado estis lanĉita en oktobro 1968 de grupo de artistoj dum ekspozicio 'Earthworks' (terverkoj), en la Dwan Gallery, Novjorko. Publikigante "The Sedimentation of the Mind: Earth Projects" en 1968, Robert Smithson iĝis unu el la teoriistoj de landarto kun Robert Morris, Nancy Holt, Dennis Oppenheim, Walter De Maria, Christo kaj Michael Heizer. En februaro 1969, alia ekspozicio, "Earth Art" (terarto), organizita de Willoughby Sharp en la Andrew Dickson White Museum of Art (Ithaca, Novjorkio), konfirmas la gravecon de la movado por la tiama arto.

La unuaj celoj de landarto estis disigi arton de postamento kaj de la grandaj principoj modernismaj de Clement Greenberg. Kiel multaj movadoj naskiĝintaj en la 1960-aj jaroj, landarto provis ligi arton kaj vivon, ĉesi produkton de verkoj por muzeoj. Ĝi temas pri laboro en naturo mem. Plej ofte ĝi estas efermera arto, destinita je malapero pli-malpli rapida per agado de naturaj elementoj.

Tiu tradicio estas daŭrigita de pluraj nuntempaj artistoj, Andy Goldsworthy, Nils-Udo, Richard Long, ... kiuj laboras rekte en la naturo. La verkoj estas ofte efemeraj kaj iĝas daŭraj nur danke al fotoj: floroj, folioj, neĝo, glacio.

 Artistoj pri landarto 
 Robert Smithson
 Robert Morris
 Dennis Oppenheim
 Walter De Maria
 Michael Heizer
 Peter Hutchinson
 Christo
 James Turrell
 Nancy Holt

 Artistoj pri naturarto 
 Richard Long
 Nils Udo
 Hamish Fulton
 Ian Hamilton Finlay
 Andy Goldsworthy
 Jan Dibbets
 Wolfgang Laib
 Giuseppe Penone
 Paul-Armand Gette
 Douglas Huebler
 Hans Haacke
 Tadashi Kawamata
 Jean Verame
 Jean-Pierre Brazs
 De Fluiter Adri A.C., 
 Tetsuo Harada 
 Hirakawa Shigeko, 
 Ogorzelec Ludwika, 
 Xenakis Dimitri, 
 Jean-Pierre Brazs, 
 Elena Paroucheva, 
 Jean-Paul Richon,  
 Maget-maget, 

Okazejoj de landarto
 Königův Mlýn - loko de pereinta vilaĝo en Ĉeĥio

 Muzeoj kaj naturlokoj 
 Europos parkas, la Eŭropoparko, Internacia Muzeo de ekstera skulptado, Vilno, Litovio 
 Le Vent des Forêts, pejzaĝa artpado, Lahaymeix, Francio 
 Le Mont Solaire 
 Centre d'Arts de Vassivière, Francio 
 OPAM Open Air Museum, Sculpture Park Drechtbanks, Nederlando 
 FOAM Finnish Open Air Museum, Finnlando 
 CDAN, Centro de Arte y Naturaleza, Huesca, Hispanio.
 Storm King Art Center apud Novjorko, Usono.
 Centre d'art contemporain, Chateau de Kerguehennec, Bignan (Morbihan, Bretonio, Francio) 
 Futuroscope (Vienne, Francio)

 Vidu ankaŭ 
Agroglifoj

 Bibliografio 
 L’idée de nature dans l’art contemporain, Colette Garraud, éditions Flammarion, 1994
 Land Art, Gilles A. Tiberghien, éditions Carré, 1993
 « Le Land Art... et après. L'émergence d'œuvres géoplastiques », Franck DORIAC, éditions l'Harmattan, Parizo, 2005

 Eksteraj ligiloj 

 Landarto - teritorio de arto de la 1960-aj jaroj
 Art-Public, unua eŭropa portalo
 Thomas Dreher: Land Art Robert Smithson, Robert Morris

Kategorio:Arto
Kategorio:Landarto