Ornitiskioj

Ornitiskiojornitiskioj en vortaro.net  (Ornithischia) estas ordo de bek-havantaj, herbovoraj dinosaŭroj. La nomo "ornitiskio" venas de la malnovgrekaj vortoj ορνιθειος 'birda' kaj ισχιον 'kokso'. Oni nomas la orniskiajn dinosaŭrojn "bird-koksaj" pro iliaj birdecaj koksostrukturoj, kvankam birdoj efektive devenas de la saŭriskioj. Estante herbovoroj kiuj ofte vivis grege, la ornitiskioj estis pli multnombraj ol la saŭriskioj. Ili estis predobestoj de la teropodoj kaj malpli grandaj ol la saŭropodoj.

 Klasado 
 Taksonomio 
Lineaj rangoj laŭ Benton (2004):

 Ordo Ornitiskioj Ornithischia
 Familio Pisanosaŭredoj Pisanosauridae
 Familio Fabrosaŭredoj Fabrosauridae
 Subordo Thyreophora - (armored dinosaurs)
 Familio Scelidosauridae
 Infraordo Stegosaŭroj Stegosauria
 Infraordo Ankilosaŭroj Ankylosauria
 Subordo Cerapodoj Cerapoda
 Familio Heterodontosauridae
 Infraordo Ornithopoda
 Familio Hypsilophodontidae*
 Familio Hadrosaŭredoj Hadrosauridae
 Infraordo Pakicefalosaŭroj Pachycephalosauria
 Infraordo Ceratopoj Ceratopsia

 Filogenio 
Oni dividas la orniskiojn inter du kladoj: la tireoforoj (Thyreophora) kaj la cerapodoj (Cerapoda). Inter la plej konataj tireoforoj estas la stegosaŭroj (kiel stegosaŭro (Stegosaurus)), kaj la ankilosaŭroj (kiel ankilosaŭro (Ankylosaurus)). Inter la plej konataj cerapodoj estas la margincefaloj (ceratopoj kiel la kolkrispaj ceratopoj kaj pakicefalosaŭroj) kaj la ornitopodoj (inter ili hadrosaŭroj kiel edmontosaŭro (Edmontosaurus)). La cerapodoj estas grupo identigita relative lastatempe (Sereno, 1986), kaj povas esti ke ĝi povos montriĝi identa kun la pli malnova grupo de Ornitopoda.

 Ornithischia
 |-?Pisanosaurus
 `--+-?Fabrosauridae
    `--Genasauria
       |--Thyreophora
       |  |--Scutellosaurus
       |  `--Thyreophoroidea
       |     |--Emausaurus
       |     `--Eurypoda
       |        |--Stegosauria
       |        `--Ankylosauromorpha
       |           |--Scelidosaurus
       |           `--Ankylosauria
       `--Cerapoda
          |--Stormbergia
          |--Agilisaurus
          |--Hexinlusaurus
          |--Heterodontosauridae
          `--+--Ornithopoda
             `--Marginocephalia
                |--Pachycephalosauria
                `--Ceratopsia

 Referencoj