Kanada Rokmontaro

La Kanada Rokmontaro konsistigas la kanadan parton de la Rokmontaro. La suda finaĵo en Alberto kaj Brita Kolumbio renkontas sian daŭrigon en Idaho kaj Montano ĉe la landlimo de Kanado kaj Usono. La norda finaĵo estas ĉe la Ebenaĵo Liard en Brita Kolumbio.

Kontraŭ ĝenerala kredo ĉe la publiko, la Rokmontaro ne etendiĝas ĝis Jukonio aŭ Alasko, aŭ al centra Brita Kolumbio. Norde de la Liard la Montaro Mackenzie, kiu ne estas parto de la Rokmontaro, konsistigas parton de la teritoria limo inter Jukonio kaj la Nordokcidentaj Teritorioj. La montaroj okcidente de la Rokmontara Tranĉeo en la suda Brita Kolumbio konsistigas la Kolumbian Montaron, kaj oni ne konsideras ilin esti parto de la Rokmontaro.

 Geologio 
La Kanada Rokmontaro estas la plej orienta parto de la Kanada Kordilero, la grupa nomo por la montoj de Okcidenta Kanado. Ili konsistigas parton de la Amerika Kordilero, pli-malpli daŭra ĉeno de montaroj kiu etendiĝas de Alasko ĝis la plej suda ekstremaĵo de Sudameriko. Siavice la Kordilero estas la orienta parto de la Pacifika Fajroringo kiu ĉirkaŭas la Pacifikan Oceanon.

Oriente de la Kanada Rokmontaro estas la Kanadaj Prerioj, okcidente la Rokmontara Tranĉeo, norde la rivero Liard. La suda limo de la Kanada Rokmontaro estas iom arbitra, ĉar la montoĉeno daŭras en Usono, sed oni povas paroli pri geografia limo ĉe Montopasejo de Maria en Montano, kiu apartigas ilin de la geologie alia Usona Rokmontaro. Usonanoj foje nomas la montojn de Nacia Parko Glaĉera (Usono) la Norda Rokmontaro, sed efektive ĉi tiuj montoj konsistigas la sudan parton de la Kanada Rokmontaro.

La Kanada Rokmontaro estas alia ol la Usona Rokmontaro en tio ke ĝi konsistas el pli aĝaj montoj, kiuj konsistas plej nur el sedimenta roko, malkiel la montoj de la Usona Rokmontaro kiuj havas granitan kernon. La montoj de la Kanada Rokmontaro aspektas alie ol tiuj de la Usona Rokmontaro ĉar ili estis multe skulptitaj de glaĉeroj kaj sekve estas tre pintaj kun larĝaj, U-formaj valoj inter ili, dum la montoj de la Usona Rokmontaro estas pli rondaj kun river-ĉizitaj, V-formaj valoj inter ili.

 Parkoj 
Kvin naciaj parkoj kuŝas en la Kanada Rokmontaro, de kiuj kvar interkonektiĝas kaj konsistigas la Parkojn de la Kanada Rokmontaro, kiuj estas Monda Naturheredaĵo de Unesko. Ĉi tiuj kvar parkoj estas Nacia Parko Banff, Nacia Parko Jasper, Nacia Parko Kootenay, kaj Nacia Parko Yoho. Tiu nacia parko ne parto de la Monda Naturheredaĵo de Unesko estas Nacia Parko de Lagoj Waterton kiu ne interkonektiĝas kun la aliaj (ĝi troviĝas pli sude, apud la landlimo). En la Monda Naturheredaĵo de Unesko estas ankaŭ tri provincaj parkoj de Brita Kolumbio kiuj kuŝas apud la kvar naciaj parkoj: Provinca Parko Hamber, Provinca Parko de Monto Assiniboine, kaj Provinca Parko de Monto Robson. Kune ĉi tiuj naciaj kaj provincaj parkoj deklariĝis unu Monda Naturheredaĵo de Unesko en 1984UNESCO World Heritage listing pro la unikaj montoterenoj tie, en kiuj estas montopintoj, glaĉeroj, lagoj, akvofaloj, kanjonoj, kalkaj kavernoj, kaj fosilioj (ekzemple, la skistejo Burgess, iam Monda Naturheredaĵo de Unesko propramerite, nun estas parto de la Parkoj de la Kanada Rok-Montaro). Multaj aliaj provincaj parkoj kuŝas en la Kanada Rokmontaro.

Diversloke en la Kanada Rokmontaro, kaj precipe en la naciaj parkoj, la Alpisma Klubo de Kanado havas serion de montodomojAlpine Club of Canada  - montodomoj por uzado far alpistoj kaj aventuristoj.

 Plej altaj montopintoj 
Monto/Pinto metroj futoj  notojMonto Robson 3,95412,972highest point in the Canadian RockiesMonto Columbia 3,74712,293plej alta loko en AlbertoNorda Ĝemel-Pinto 3,68412,087 Monto Clemenceau 3,65812,001 Monto Alberta 3,61911,873Plej malfacila celo +11.000 por grimpadoMonto Assiniboine 3,61811,871 Monto Forbes 3,61211,850 Suda Ĝemel-Pinto 3,56611,700 Monto Temple 3,54311,624plej alta loko proksime de Lake LouiseMonto Bryce 3,50711,506 Monto Kitchener 3,50511,500 Monto Hungabee 3,49211,456 Monto Brazeau 3,47011,385 Monto Athabasca 3,49111,453 Neĝ-Kupolo 3,45611,339Monto Andromeda 3,45011,319 Monto Joffre 3,44911,316 Monto Edith Cavell3,36311,033 

Monto Robson estas la plej alta monto en la Kanada Rokmontaro sed ne la plej alta en Brita Kolumbio, ĉar estas pli altaj montoj en la Pacifik-marborda Montaro kaj la Sankt-Eliasa Montaro. Monto Robson tamen estas aparte impona ĉar ĝi elstaras kontraŭ la kontinenta akvodislimo super Montopasejo Yellowhead, unu el la plej malaltaj montopasejoj de la Kanada Rokmontaro, kaj ĉar ĝi estas proksima al la Ŝoseo Yellowhead. Ĉe la bazo ĝi estas nur 985 m super marnivelo, kio signifas ke ĝi havas tutan altecon de bazo ĝis supro de 2969 m. Aldone, ĝi atingas la 3-kilometran plialtiĝon en nuraj 4 km de sia bazo ĉe Lago Kinney. Grimpado de Monto Robson estas defio taŭga nur por spertaj kaj bone preparintaj alpistoj, kaj ĝi kutime postulas semajnan restadon sur la monto.

Monto Columbia estas la due plej alta monto en la Kanada Rokmontaro, kaj ĝi estas la plej alta monto en Alberto. Estas vojo al la supro kiu postulas nur ke oni piedbatu ŝtupojn en la neĝo (nenian grimpadon per pitonoj kaj ŝnuroj), sed oni aliras ĝin transirante la Kolumbian Glaĉeron, kio necesigas sperton pri vojaĝado sur glaĉeroj kaj scion pri savado de fendegoj. Oni dum aliras la supron dum du tagoj, tranoktante ĉe alta tendumejo, sed iuj spertaj skiantoj atingis la supron de la ŝoseo (kaj revenis) dum unu tago. Aliflanke, multaj aliaj devis resti en siaj tendoj dum tagoj atendante pliboniĝon de la vetero. De la tendumejo uzata por atingi la supron de Monto Columbia, oni povas atingi plurajn montopintojn de tiu regiono, inter ili Norda Ĝemel-Pinto, Suda Ĝemel-Pinto, Kitchener, Stutfield, kaj Neĝ-Kupolo.

Neĝ-Kupolo ne estas impona monto laŭ la normoj de la Rokmontaro, sed ĝi estas grava kiel la hidrologia apogeo de Nordameriko. Akvo fluas desur Neĝ-Kupolo al tri akvokolektaj areoj, al la Pacifika Oceano, al la Arkta Oceano, kaj al la Atlantika Oceano (per la Hudsona Golfo). Ĝi estas la kolumbi-glaĉera montopinto plej facile kaj plej ofte vizitata, skie atingebla de la alta tendumejo, sed necesas vojaĝi sur la glaĉero (kaj necesas do unue havi taŭgan trejnadon).

 Montaroj 

La kanada Rokmontaro dividiĝas je diversaj montaroj:
 Montaro Ball en Nacia Parko Kootenay
 Montaro Bare en Nacia Parko Banff
 Montaro Beaverfoot, nordoriente de la valo de la Kolumbio
 Montaro Berland
 Montaro Blackwater
 Montaro Blairmore, oriente de Blairmore (Alberto)
 Montaro Blue en Nacia Parko Banff
 Montaro Bosche
 Montaro Boule
 Montaro Brazeau
 Montaro Brisco
 Montaro Clark ĉe la kontinenta dividiĝo
 Montaro Colin Range
 Montaro De Smet
 Montaro Dezaiko
 Montaro Elk en Kananaskis
 Montaro Fairholme en la valo de la rivero Bow
 Montaro Fiddle
 Montaro Fisher
 Montaro Flathead
 Montaro Galton
 Montaro Goat
 Montaro High Rock
 Montaro Highwood
 Montaro Hoff
 Montaro Hughes en Brita Kolumbio
 Montaro Jacques
 Montaro Kananaskis
 Montaro Livingstone
 Montaro Lizard apud Fernie (Brita Kolumbio), kaj en Valo Elk
 Montaro Macdonald
 Montaro Maligne
 Montaro Massive Montaro Miette
 Montaro Misty
 Montaro Mitchell
 Montaro Nikanassin
 Montaro Opal
 Montaro Ottertail
 Montaro Palliser en la sudorienta angulo de Nacia Parko Banff
 Montaro Persimmon
 Prezidenta Montaro en Nacia Parko Yoho
 Montaro Reĝino Elizabeth en Nacia Parko Jasper
 Montaro Quinn
 Ĉielarka Montaro
 Montaro Ram
 Montaro The Ramparts
 Montaro Tri Fratinoj en Valo Elk de sudorienta Brita Kolumbio
 Reĝa Montaro
 Montaro Sawback en sudorienta Nacia Parko Banff
 Montaro Selwyn
 Montaro Sir Winston Churchill en Nacia Parko Jasper
 Montaro Slate en Nacia Parko Banff
 Montaro Spray
 Montaro Stanford
 Montaro Starlight
 Montaro Sundance
 Montaro Dek Pintoj
 Montaro Trident
 Montaro Van Horne
 Montaro Van Nostrand
 Montaro Vermilion (Alberto)
 Montaro Vermilion (Brita Kolumbio)
 Montaro Viktoria Kruco en Nacia Parko Jasper
 Montaro Waputik
 Montaro Wilson
 Montaro Wisukitsak

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Arbaroj de norda-centra Rokmontaro

*
Kategorio:Montaroj en Kanado
Kategorio:Roka Montaro