Labial-alveolaro

Labial-alveolaro (aŭ lipo-gingiva konsonanto, aŭ pleonasme labial-alveolara konsonanto) estas konsonanto artikulaciata per du samtempaj lokoj de artikulacio: Ĉe la lipoj ('labialo'; ia p, b, aŭ m sono), kaj ĉe la gingivo ('alveolaro'; ia t, d, aŭ n sono). 

La jalaa ("Yélî Dnye") de la insulo Jalao ("Rossel Island"), Papuo-Nov-Gvineo, ŝajnas esti unika en tio havi distingajn labial-alveolaran kaj labial-postalveolaran lokojn de artikulacio, kiel ilustrataj sube.  La alveolaroj estas antaŭigitaj, kaj la postalveolaroj estas nur iomete retroigitaj, do eble preferindas ne konsideri la lastajn retrofleksaj. 

 Plozivoj kaj nazaloj en Yelî Dnye Bilabialo Alveolaro Postalveolaro Velaro Plozivo  flanko   tranĉilo   lango   lanco  Prenazaligita plozivo  porti   manĝaĵo   brulligno   arbo  Nazalo  vojo   suko   festeno   luo 

 Plozivoj kaj nazaloj en Yelî Dnye Labial-alveolaro Labial-postalveolaro Labial-velaro Plozivo  pulmo   korno   kokosa sako Prenazaligita plozivo  kaĉo?, pistaĵo?   multaj   nebulo Nazalo  birdo   ni   mamo
En kelkaj Afrikaj lingvoj, kia la dagbani-a kaj la nzema, labial-alveolaroj estas alofonoj de labial-velaroj.  Io simila troviĝas je la  labialigitaj alveolaraj plozivoj en kelkaj nordokcidentaj kaj nordorientaj kaŭkazaj lingvoj kiaj la abĥaza kaj la laka. Kvankam la duobla artikulacio eble pli komunas, oni ĝenerale konsideras ilin esence labialigitaj alveolaroj, ĉar la labiala kontakto malfortas, kaj plie la kontakto estas inter la enaj surfacoj de la lipoj, kiuj estas protruditaj tiel kiel por [w].  Tio sufiĉe malsamas de la normala kontakto por [p] en tiuj lingvoj.  La labiala kontakto realigeblas ankaŭ kiel trilo.  Komparu la sekvajn minimalajn arojn en la ubiĥa:

nuntruilosegravedaĉerizoteksibati?, virŝafo?elporti 

Krom la klaketoj, preskaŭ ĉiuj aliaj duoble artikulaciataj konsonantoj en la mondo estas labial-velaroj.  La labial-alveolaroj raportitaj de iuj ĉadaj lingvoj montriĝis ĉe esploro esti sekvencoj /tp/ kaj /db/, ne unusolaj konsonantoj.

 Vidu ankaŭ 
 Loko de artikulacio
 Labialo
 Listo de fonetikaj temoj

Kategorio:Duoble artikulaciataj konsonantoj
Kategorio:Konsonantoj