Czerwieńsk

Czerwieńsk - jen pole ekde 1946, germana nomo Rothenburg an der Oder - estas urbo ekde 1945 en la provinco aŭ regiono Lubuŝio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Czerwieńsk en distrikto Zielona Góra.

 Historio 
Ekde la 13-a jarcento la loko apartenis al la tielnomata nova markio de la germanlingva regno Brandenburgio kaj kiel tiu membriĝis en Brandenburgio-Prusio kaj poste Prusio. Origine la vilaĝo tie nomiĝis Netkowe/Nettkau, en 1690 ĝi ricevis urbajn rajtojn kaj ekhavis novan urban nomon Rothenburg, formale Rothenburg an der Oder, ĉar en Mezeŭropo estis pluraj urboj nomataj "Rothenburg" - "ruĝa fortikaĵo". Ĝis 1742 ĝi estis lima urbo inter la luterana regiono Brandenburgio de la Reĝlando Prusio norde kaj la katolika, same germanlingva regiono Silezio de habsburga Aŭstrio sude. Tiam ĝi havis "liman preĝejon" kiun kvekventis luteranoj el la proksimaj, pli sudaj urbetoj kaj vilaĝoj de Silezio. Kiam ekde 1742 la tuta suda areo ekapartenis al Prusio kaj eknomiĝis Prusa Silezio, ĝi perdis la limurban staton kaj la tuta lando pliluteraniĝis, kio estis favora por la germanlingvaj luteranoj kaj iom malfaciligis la vivon de la germanlingvaj katolikoj. De 1871 ĝis 1945 ĝi estis centra urbo de la Germana Regno, ankaŭ kiam la ĵuskreita Dua Pola Respubliko en 1918/1920 ricevis iujn pli orientajn areojn de la regno restis ne-limurba, sed kiam en printempo 1945 la ruĝa armeo de Sovetunio okupis la regionon kaj la urbo formale ricevis 'polan administradon', la germana loĝantaro de la urbo kaj regiono ĝis 1946 estis forpelita kaj estis setligitaj novaj polaj urbanoj el pli orientaj regionoj. La ruĝa armeo post la fino de la dua mondmilito en majo 1945 nur detruis la historian kastelon, krome la detruoj ĉe la historiaj konstruaĵoj estis limigitaj, sed simple post sep jarcentoj de aparteno al germanlingvaj regnoj la tuta regiono ŝanĝis sian kulturon, loĝantaron, kaj ekde tiam ne nur estis 'administrata' de pola registaro, sed efektive iĝis parto de nova, laŭplane unuetna kaj unulingva pola ŝtato, la komunisma Pola Popola Respubliko sub gvido de Sovetunio. La ŝtata komisiono por trovo de loknomoj ĝis 1946 fiksis novan, polan loknomon Czerwieńsk, en kiu la adjektivo czerwony por "ruĝa" ankoraŭ iom aludas al la signifo de la antaŭa germana urbonomo. Oni en 1945 forigis, sed en 1969 redonis la urbajn rajtojn.

 Elstaruloj 
 Erika Schirmer, pedagogino kaj verkistino

Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco
Kategorio:Urboj en Pollando