Hana lingvo

La hana lingvo estas endanĝerigita indiĝena lingvo de Ameriko parolata en nur du lokoj: la vilaĝoj Eagle ("Aglo") kaj Tanacross kun iom da spuroj en la urbo Fairbanks en Alasko, Usono kaj Dawson, Jukonio en Kanado. Restas nur kelkaj fluaj parolantoj (eble ĉirkaŭ 15), ĉiuj el ili kadukuloj.

Ĝi estas membro de la Atabaska lingva familio, kiu estas parto de la pli granda Na-Denéa familio. La nomo de la lingvo estas derivita de la nomo de la popolo, "Hän Hwëch'en", kiu en la lingvo signifas "popolo kiu loĝas laŭ la rivero", kiu rivero estas la Jukono. Estas nun klopodoj revigliĝi la lingvon loke.

 Fonologio 
 Konsonantoj 
La konsonantoj de la hana en la norma ortografio estas listitaj sube (per IFA-notacio en krampoj):
Konsonantoj de la hana lingvo   Bilabialo Interdentalo Alveolaro Lateralo Postalveolaro Retroflekso Velaro Glotalo Plozivo senvoĉa b  d  dr  g  ’  aspiracia (p)  t  tr  k  ejectiva t’  tr’  k’  Afrikato senvoĉa ddh  dz  dl  dj  aspiracia tth  ts  tl  ch  ejectiva tth’  ts’  tl’  ch’  Frikativo voĉis dh  z  zh  zr  gh  senvoĉa th  s  ł  sh  sr  kh  h  Nazalo voĉis m  n  senvoĉa nh  voĉa plozivo mb  nd  voĉa afrikato nj  Alproksimanto voĉis w  l  y  r  senvoĉa wh  yh  rh 

 Vokaloj 
La vokaloj de la hana en la norma ortografio estas listitaj sube (per IFA-notacio en krampoj):
Vokaloj de la hana lingvo Mallonga Longa Diftonga, j Diftonga, ŭ Alta antaŭa i  ii  iw  malantaŭa u  uu  Meza antaŭa e  ee  ey  ew  centra ë  ëë  malantaŭa o  oo  oy  Malalta antaŭa a  aa  ay  aw  malantaŭa ä  ää  äw 

 nazaj vokaloj estas markita per ogoneka diakrito, ekz., ą
 malalta tono estas markita kun maldekstra korno, ekz., à
 pligrandiĝanta tono estas markita kun ĉapela supersigno, ekz., â
 falanta tono estas markita kun (hoketo (supersigno), haĉeko) (aŭ háček), ekz., ǎ
 alta tono estas neniam markita, ekz., a

 Eksteraj ligiloj 
 Nova vortaro strebas konservi endanĝerigitan HAN-lingvon 
 Hän  (Jukonteritoria Aŭtoĥtona Lingva Centro - inkluzivas alfabeto)
 HAN  (ANLC)
 Ethnologue: HAN

 Bibliografio 
 Alaska Aŭtoĥtona Lingva Centro. Alaska Aŭtoĥtona Lingva Centra tTT-ejo: http://www.uaf.edu/anlc/ (atingita 24-a de julio, 2005).
 Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). Ethnologue: Lingvoj de la mondo (15-a ed.). Dallas, TX: SIL internacia. ISBN 1-55671-159-X. (Surlinia versio: http://www.ethnologue.com).
 Mithun, Marianne. (1999). La lingvoj de Aŭtoĥtona Nordameriko. Kembriĝo (Britio): Cambridge (Britio) University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.

Kategorio:Atabaska lingvaro
Kategorio:Tonlingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Indianaj lingvoj de Alasko