Krynica-Zdrój

Krynica-ZdrójNoto: La nomo de la loko multfoje ŝanĝiĝis dum la jarcentoj. La nuna varianto kun la streketo estas laŭleĝe deviga ekde 2002. (en Esperanto foje tradukita kiel Krinico-Fonto) estas la plej fama distra kaj kuracloko en Pollando. Ĝi apartenas al la komunumo Krynica-Zdrój en distrikto Nowosądecki (pole: Nowosądecki-poŭio). Krynica situas ĉe la rivero Kryniczanka kaj estas la sidejo de la samnoma urbo kaj landmunicipo kun proksimume 16 800 loĝantoj(pl) Rezultoj de aktuala esplorado - Demografia Datumaro - Centra Statistika Oficejo, demografia.stat.gov.pl [alirita 2020-07-21]. En vintraj monatoj la loko estas aprezata vintrosportejo.

 Homoj ligitaj al la urbo 
eta|maldekstra|La monumento de Jan Kiepura en Krynica-Zdrój. Malkovrita la 17an de julio 2004
eta|maldekstra|Krynica-Zdrój, la konko-koncertejo, sur la apuda panelo foto de Jan Kiepura

 Krynica-Zdrój estis kaj estas centro de la Lemkenoj (etno de karpataj montaranoj, kiu evoluis el miksaĵo de ukrainoj, slovakoj, poloj, vlaĥoj kaj rutenoj) malgraŭ la elpelo de la plej multaj de ili post Dua Mondmilito.
 Jan Kiepura (naskiĝis la 16-an de majo 1902 en Sosnowiec, mortis la 15-an de aŭgusto 1966 en Harrison apud Novjorko) – pola kantisto (tenoro) kaj aktoro juddevena. Lia edzino estis Martha Eggerth. Li ĝuis plej verŝajne la plej grandan internacian famon inter polaj kantistoj de la intermilita periodo. Surpaŝis scenejojn de la plej ĉefaj teatroj de la mondo, koncertaj spektejoj kaj aktoris en filmoj. Kontraŭ perlaborita mono konstruis en Krynica-Zdrój vilaon "Patria", kostantan tri milionoj da usonaj dolaroj – la filmado-loko fine de la 30-aj jaroj. De 1967 ĉiujare en Krynica-Zdrój okazas Eŭropa Festivalo je la nomo de Jan Kiepura (pli frue: Festivalo de Arioj kaj Kantoj je la nomo de Jan Kiepura).
 Nikiforo (Epifaniuŝ Drowaniak)Nikifor . Kulturo.pl., pentristo
 Tyburcjusz Tyblewski, organizanto de la unuaj esperantlingvaj AIS-sesioj en Pollando.
 Agnieszka Skalniak-Sójka, renoma biciklistino

 Juliana, iama reĝino de Nederlando, Joseph Conrad kaj Henryk Sienkiewicz interalie vizitis la urbon.

 Turismo 
Kiel ripozloko, kuracloko kaj vintra sportejo ĝi alitas amason da turistoj. Kiel turisma centro, Krynica estas deirpunkto por multaj migraj itineroj al la ĉirkaŭaj montoj.

En la urbo estas ankaŭ muzeo pri pentristo Nikiforo (Epifaniuŝ Drowaniak), kiu kreis naivstilajn desegnaĵoj per krajono kaj lernejaj koloraj krajonoj, nun troviĝantaj en multaj, famaj, mondaj ekspozicioj. En Krinico staras ankaŭ la domo de la fama kantisto Jan Kiepura. En la regiono troviĝas ankaŭ tipaj lignaj konstruaĵoj kiuj havas trajtojn kompareblaj al la arkitekturo en Alpaj landoj. Plej famaj estas la pitoreskaj (grek)katollikaj kaj ortodoksaj preĝejoj, de kiuj restas malmultaj tiaj lokoj en la mondo, kie sur malgranda spaco troviĝas tiom da kultura riĉeco.

 Banloko 
Krinico (Krynica) estas konsiderata la "perlo de polaj banejoj". Estas entute sep fontoj (zdrój Główny, zdrój Jan, zdrój Józef, zdrój Karol, zdrój Mieczysław, zdrój Słotwinka, zdrój Tadeusz ). La minerala kuraca akvo de Krynica estas nomita Zuber laŭ la pola geologo Rudolf Zuber.

 Esperanto 
En Krinico (Krynica) okazis la Sandecia Esperanto-Semajno de la 9-a ĝis la 16-a de septembro 2007, okaze de kiu estis eldonita kolora dokumento (vidu bibliografio) kaj faldfolio Sandecia Tero (Nowy Sacz - Sandecia Regiono). Dum tiu semajno estis montara aŭtuna migrado esperantista (Mame 3) kaj naturamikeca renkontiĝo esperantista (Nare 1).

 Transporto 
Krynica-Zdrój ne havas propran aŭtotransportentreprenon, sed ĝi havas bonajn ligojn al la plej multaj grandaj urboj en Pollando: al Krynica-Zdrój venas busoj, ekz. el Katowice, Łódź, Kielce, Krakovo, Nowy Sącz, Nysa, Rzeszów, Varsovio kaj Lublin. En la somera sezono funkcius buslinio inter Krynica-Zdrój kaj Mielno.

 Partneraj urboj 
 Amersham, Britio
 Bardejov, Slovakio
 Bad Sooden-Allendorf, Germanio
 Ĥmiljnik, Ukrainio

 Bibliografio 
 Dobrzyński Juliusz, Kolago Cyryl, Krynica, eldonis Spółdzielczy Instytut Wydawniczy "Kraj", b.m., 1951;
 Kolektiva verko sub redakto de Feliks Kiryk, Krynica, Wydawnictwo i Drukarnia "Secesja", Kraków 1994, .
 (eo) Sandecia kaj Krinica vojoj al Arkitektaj Lignaj Konstruaĵoj, 2007, eld. Studantoj el la Universitato de Tria Aĝo kunlaborante kun Filio de PEA en Nowy Sacz.

 Bildaro 

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Ekonomia Forumo de Krynica

 Eksteraj ligiloj 
 Retejo de la urbo kaj komunumo http://www.krynica-zdroj.pl/
 Retejo pri vidindaĵoj de Krynica-Zdrój http://www.atrakcjekrynicy.pl/

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Vintrosportejoj