Brzeg

Brzeg (jen pole, germane Brieg) estas urbo en la administra provinco Opolio de Pollando. Ĝi estas la administra centro de samnoma distrikto Brzeg. En  en la urbo vivis , kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². Ĝi situas proksimume 50 kilometrojn sudoriente de Vroclavo (, kiu ĝis 1945 nomiĝis  kaj esperante Breslaŭo), borde de la rivero Odro.

 Historio 
La urbo historie apartenis al Malsupra Silezio, kiun en la 4-a jarcento antaŭ Kristo setligis keltoj, kaj en la 4-a jarcento post Kristo invadis slavoj. Privilegion de la urbo akiris en 1248 de la vroclava princo Henryk III Biały, el la piasta dinastio. En la 12-a kaj 13-a jarcentoj la urbo estis setligita de koloniistoj, grandparte de germanlingvaj loĝantoj el Saksio kaj Turingio.

La Brega princlando (Knížectví Břeh, Księstwo Brzeskie, Herzogtum Brieg; rezidejo Brzeg), unu el la multaj Sileziaj princlandoj, ekestis en 1311 per apartigo disde la Vroclava princlando, ekde 1329 feŭdo de la Krono de Bohemio. Ĝis 1675 regata de la Sileziaj Piastoj, post ties formorto rekte sub la Krono de Bohemio. Kiel preskaŭ tuta Silezio, ĝi fariĝis en 1742 parto de Prusio kaj en 1945 de Pollando.

En la unua duono de la 17-a jarcento la pola-germana lingvolimo trapasis apud la urbo — Brzeg tiam apartenis al la teritorio, kie dominis la pola lingvo. Ekde la jaro 1675 la urbo apartenis al la Krono de Bohemio, ekde 1742 al Prusio kaj ekde 1871 ĝis la jaro 1945 estis parto de Germana Regno. Dum tiuj lastaj 300 jaroj la urbo denove havis plejparte germanlingvan loĝantaron kaj nomiĝis .

La 25-an de aŭgusto 2022 estis malmuntita monumento al soldatoj de Ruĝa Armeo.

 Vidindaĵoj 
 Kastelo de Brzeg/Brieg

 Famuloj ligitaj kun la urbo 
 Henriko la 1-a (-1238)
 Frederiko la 1-a (1446-1488)
 Melchior Adam, (1575-1622), pedagogo kaj leksikografo
 Georg Gebel (1709 -1753), muzikisto kaj komponisto
 Karl Otfried Müller (1797-1840), historiisto kaj filologo
 Julius Müller (1801-1878), teologo
 Kurt Masur (1927-2015), dirigento
 Roland Hoffmann (1938-), teologo
 Franciszek Gajowniczek (1901-1995), pola profesia soldato, kiu post 1945 vivis en la urbo kaj iĝis katolika misianto

 Partneraj urboj 
 20ra Goslar (Germanio)
 20ra Beroun (Ĉeĥio)
 20ra Bourg-en-Bresse (Francio)

 Esperantistoj 
 Zbigniew Nagowski
 la patra familio de Thomas Pusch kaj gefratoj en 1946 forloĝiĝis el la urbo

 Eksteraj ligiloj 
  ()


Kategorio:Urboj de Opola provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Setlejoj sur Odro