Kahla

Kahla estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Holzland de la federacia lando Turingio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. Kahla situas borde de la rivero Saale.

La komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Südliches Saaletal ("suda valo de la rivero Saale"), al kiu laŭ la stato de 2015 apartenas 20 najbaraj unuopaj komunumoj, sed ne la urbo Kahla mem.

 Historio 
Sub la nomo Calo la komunumo unuafoje menciitis endokumente. La burgo Kahla troviĝis en la (nuntempa) malnova urbokerno de Kahla sur montosprono norden en la areo de la enfluo de la rojo Reinstädter Bach. Tiam kruciĝis en Kahla la Alta strato el uesto preter Beckerskirchhof kaj tra la forlasita loko Weißacker, Hornissenberg-monto/Kahltenberg-monto, trans Saale-rivero kaj plie en direktoj suda kaj okcidenta. En 1184 dokumentitis kavaliro nome Gottschalk von Kale. Ŝajne li estis range sub la grafoj de Vajmaro-Orlamünde havante sidejon sian surburge. En 1283 la senjoroj de Lobdeburg-Leuchtenburg estis fortrese. Malmulte poste iĝis la laŭplana urbofondo. Inter 1283 kaj 1333 la kahla-anoj ricevis la urborajtojn. Ekde 1333 apartenis burgo, urbo kaj lando al la Grafujo de Schwarzburg. Post la t.n. Intergrafa milito (1346–1349) la teritorio subjugata estis al la turingiaj landgrafoj. La lasta endokumenta mencio estis en 1441. Ĝis nun restaĵoj konstruaj ne troveblis. Sur la burgoplaco estas la kirko.Michael Köhler: Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze. Jenzig-Verlag Köhler, Jena 2001, ISBN 3-910141-43-9, p. 150–151.Thomas Bienert: Mittelalterliche Burgen in Thüringen. 430 Burgen, Burgruinen und Burgstätten. Wartberg-Verlag, Gudensberg-Gleichen 2000, ISBN 3-86134-631-1, p. 201.

Fajrego de 1345 forigis neniigis ĉiujn dokumentojn. Post nova incendio de 1520 iĝis rekonstruo urba; la tiama stato restis plejparte ĝis hodiaŭ. Dum Reformacio kaj kamparanaj ribeloj Kahla estis sur la protestantisma flanko. En 1523 la bildoj kaj religiaj artaĵoj de la Margareto-kirko frakasitis de ekstremismuloj. Unu jaro post Marteno Lutero predikis ankaŭ surloke. Dum la Tridekjara milito iĝis marodoj. En 1718 kvereloj pri bierprivilegioj estiĝis inter Kahla kaj Orlamünde kun vinditaj uloj.Elbe-Saale-Hopfen gibt einen guten Tropfen. 10. Elbe-Saale-Hopfentag. Thüringer Landesanstalt für Landwirtschaft, Jena 2010, p. 16.

Inter 1843 ĝis 1844 komenciĝis en Kahla la faro de porcelanaĵoj, metio kiu ĝis nun floras: KAHLA/Thüringen Porzellan GmbH nombriĝas inter la plej gravaj dungigoj en la regiono kies produktoj famas ankaŭ internacie. Ĉ. 1920 enkorpigitis je Kahla la komunumo Löbschütz.

eta|Subtera produkto de flugmaŝinoj apud Kahla en 1945

Dum la Dua mondmilito minimume 156 militkaptitoj el Francio kaj geviroj el Ukrainio estis punlaboristoj ĉe la sekvantaj institucioj: porcelanfabriko, segejo Otto, fergisejo Moser, urba administrado, firmaoj Müller & Guhlmann kaj Gustav Vogelsang. En 1944 kaj 1945 en la medio de Kahla realiĝis unu el la subteraj armilfarprojektoj fare de REIMAHG. Ĉe Walpersberg-monto estis produktejo de 150.000 m² kien oni venigis 15 miloj. La unuaj gastis en speciale aranĝita tendaro (Reichsarbeitsdienstlager Kahla Th.)ReimaHG auf thirdreichruins.com Planitis konstrui serie la radian ĉasaviadilon Messerschmitt Me 262. La kondiĉoj laboraj gvidis je ĉ. 650 oferoj kiuj entombigitis en propra tombejo supre de la Bachstraße-tombejo; plejparto ilia estis italdevena. Ĉe Leubengrund ĉe la strato inter Kahla-Löbschütz kaj Lindig starigitis en 1974 centra memorigejo por ĉiuj viktimoj de REIMAGH, kies nombro ŝanceliĝas inter 2800 kaj 6000.Thüringer Verband der Verfolgten des Naziregimes – Bund der Antifaschisten und Studienkreis deutscher Widerstand 1933–1945 (eld.): Heimatgeschichtlicher Wegweiser zu Stätten des Widerstandes und der Verfolgung 1933–1945. Band 8: Thüringen. VAS – Verlag für Akademische Schriften, Frankfurt am Main 2003, ISBN 3-88864-343-0, p. 213 ss.

 Evoluo enloĝantara 
eta|Preĝejo en Kahla-Löbschütz

Evoluo enloĝantara (ekde 1960: 31.12.):
 1831: 2.337
 1890: 3.555
 1933: 7.540
 1939: 7.665
 1960: 8.599 1994: 8.310
 1995: 8.189
 1996: 8.053
 1997: 7.917
 1998: 7.861
 1999: 7.763 2000: 7.666
 2001: 7.598
 2002: 7.489
 2003: 7.457
 2004: 7.428
 2005: 7.425 2006: 7.388
 2007: 7.366
 2008: 7.312
 2009: 7.255
 2010: 7.272
 2011: 7.121 2012: 7.066
 2013: 7.022
 2014: 6.909
 2015: 6.940
 2016: 6.875
 2017: 6.902 2018: 6.822
 Fonto ekde 1994: Thüringer Landesamt für Statistik

 Vidindaĵoj 
 Muzeo Kastelo Leuchtenburg
 Preĝejo Sankta Margareto, protestantisma

 Homoj rilataj al Kahla 
 Gefiloj 
 Bernd Jäger (* 1951), il-gimnastikisto
 Christian Deegen (1798–1888), dalikultivadpioniro
 Christian Deegen, kulturisto de dalioj
 Christoph Gundermann (1549–1622), teologo
 Eugen Walter Büttner (1907–1975), internigejkomandanto
 Georg Grübel (1647–1698), kuracisto
 Johann Walter (1496–1570), komponisto
 Lothar Zitzmann (1924–1977), pentristo
 Otto Dobenecker (1859–1938), pedagogo kaj historiisto
 Paul Rudolph (1858–1935), fizikisto
 Regina Schulz (* 1948), politikistino
 Stephan Riccius (1512–1588), teologo
 Wilhelm Bauer (1889–1969), pedagogo kaj teologo

 Aliaj rilatoj 
 Carl Ferdinand Wilhelm Walther (1811–1887), teologo
 Georg Spillner (1908–1998), aktoro kaj kantisto
 Ingo Walther (* 1969), piedpilkisto
 Karl-Heinz Hoffmann (* 1937), politika ekstremulo
 Luise Glaß (1857–1932), verkistino
 Martin Mirus (1532–1593), teologo
 Paul Rebhun (1505–1546), verkisto
 Pierre Geisensetter (* 1972), moderigisto televida
 Ralf Stiller (* 1962), komponisto
 Ron Winkler (* 1973), verkisto
 Thomas Naogeorg (1508–1563), teologo
 Wolfgang Nieblich (* 1948), pentristo

 Eksteraj ligiloj 
  ()

 Notoj 

Kategorio:Distrikto Saale-Holzland
Kategorio:Urboj de Turingio