Monto Sainte-Victoire

Monto Sainte-Victoire (esperantlingve "Sankta-Venko", en la provenca okcitana lingvo Mont Venturi laŭ la klasika normo aŭ Mont Ventùri laŭ la mistrala normo) estas kalkoŝtona monto en la sudo de Francio.

 Geografio 
Ĝi situas oriente de Aix-en-Provence.

 Topografio 
Monto Sainte-Victoire etendiĝas laŭ 18 kilometroj per 5 kilometroj, laŭ strikta okcident-orienta direkto. Ĝi situas sur departementoj Bouches-du-Rhône kaj Var, kaj sur komunumoj Puyloubier, Saint-Antonin-sur-Bayon, Rousset, Châteauneuf-le-Rouge, Beaurecueil, Le Tholonet, Vauvenargues, Saint-Marc-Jaumegarde, Pourrières, Artigues kaj Rians.

eta|dekstra|Pic des Mouches vidata de suda flanko

La monto kulminas je pic des Mouches ( laŭ IGN)Pic des Mouches kulminas je  aŭ je  laŭ fontoj., proksime de la orienta fino de la monto, kaj ne je Croix de Provence (946 m laŭ IGN) proksima de okcidenta fino kaj videbla de Aix. Pic des Mouches estas unu el la plej altaj kulminoj de departemento Bouches-du-Rhône, post pic de Bertagne, kiu kulminas je Fontoj por alteco de pic de Bertagne indikas inter 1041 kaj 1042 metroj. kaj kiu situas sur Monto Sainte-Baume.

 de Monto Sainte Victoire estas klasitaj de 1983.

 Hidrografio 
Nord-okcidente kaj piede de la monto, sidas lago Bimont, lago Zola kaj iliaj baraĵoj.

Estas ankaŭ riveretoj Cause, Infernet kaj Bayon.

 Paleontologio 
La monto enhavas plurajn postrestaĵejojn de ovoj de dinosaŭroj tutmonde konataj, el kiuj tiu de Roques-Hautes / Les Grands-Creux situanta sur komunumo Beaurecueil.

 Sismeco 
En la , okazis forta tertremo en ProvencoMapo de ĉefe frapita regiono Le Petit Parisien, Parizo, la 13-an de junio 1909, taggazeto,  Ligilo al artikolo

En la , 21:14:37 UTC : tertremo forta je 4,3 kun surcentro sude de la monto.

 Klimato 
La klimato estas mediteranea : varma somere, suna kaj malvarmeta vintre, dolĉa intersezone kaj precipe printempe.

Somero estas varma kaj seka, vintro estas seka. Aix-en-Provence, urbo situanta je kelkaj kilometroj okcidente, havas 300 suntagojn ĉiujare.

 Suda flanko 

La suda flanko karakteriziĝas per ĉeesto de grandaj kalkaj klifoj altaj je 500 ĝis  kies blanka aspekto aldonita al sunlumo aspektigas ĝin kiel alta murego.

Piede de klifoj, troveblas vepraroj, anzino, kirmesa kverko, halepa pino (popolo reduktita post incendio de 1989) sed ankaŭ kulturoj de (migdalujoj kaj olivarboj).

 Norda flanko 
Inter la multaj specioj kreskantaj sur tiu flanko, krokusoj same kiel sovaĝaj iridoj kaj flavaj narcisoj multas.
Eblas vidi ankaŭ buksojn kaj diversajn speciojn de arbustoj.

 Historio 
eta|Enirejo de priorejo Sainte-Victoire, monumento klasita historia
keltaj-liguraj restaĵoj de opidumoj de Untinos kaj de Bramefan atestas pri malnova ĉeesto sur tiuj lokoj. En 483, ermito sankta Servin (saint Ser) estas murdita de visigotoj, en kapelo flanke de monto, sur komunumo Puyloubier. En la 13-a jarcento, kapelo estis konstruita je kelkaj paŝoj de iu el la kulminoj de tiu monto.

Inter 1850 kaj 1854 estis konstruata la baraĵo Zola. Alia baraĵo, baraĵo Bimont estis poste konstruita por kompletigi baraĵon. Ĝia konstruo daŭris de 1946 ĝis 1951.

eta|Priorejo Sainte-Victoire

 Ekonomio 
 Agrikulturo kaj produktoj 
eta|dekstra|Vido al kulturoj kaj marŝpadoj sur malaltaj partoj sudokcidente de la monto

Piede de la monto estas kelkaj migdalujejoj kaj olivarbejoj (sur suda flanko) kaj vitejoj.

Vinoj per pluraj vinberspecoj estas produktataj kun maksimuma rendimento : 50 hl/ha, kontraŭ 55 hl/ha por vinoj kun marknomo "Côtes de Provence".

 Turismo 
eta|maldekstra|Monto Sainte-Victoire vidata de Aix-en-Provence (oriente)
Studo publikigita en januaro 2011 rivelis ke, inter marto 2009 kaj marto 2010,  personoj surtretis lokon Sainte-Victoire« 930000visiteurs sur Sainte-Victoire en un an », studoj de "cabinets Éole et Traces TPI", citita en La Provence, eldonejo "éd. Aix-en-Provence", la 4-an de januaro 2010, p. 4..

 Medio 
 Loko Natura 2000 
eta|Monto Sainte-Victoire kun vido al Croix de Provence
La loko klasita Protektita birda areo ( Zone de protection Spéciale aŭ ZPS) (kodo : FR9310067) nomita « Montagne Sainte-Victoire » kovras  en nur unu peco kaj altas inter 246 kaj .

 Marko « Grand Site de France » 
La loko akiris la markon Grand site de France la .
eta|maldekstra|Croix de Provence

 Pentrado 
eta|maldekstra|Sainte-Victoire pentrita de Paul Cézanne
Ĝi inspiris plurajn famajn pentristojn:
 Paul Cézanne, kiu sesdekfoje pentris la monton
 Pablo Picasso, kiu aĉetis Kastelon de Vauvenargues, kiu kuŝas je la piedo de la monto. Li instalis pentrejon inter 1959 kaj 1962 kaj estis entombigita tie.
 Vasilij Kandinskij
 Renoir

 Vidu ankaŭ 
eta|maldekstra|Monto Sainte Victoire vidata de Trets.

 Vidu ankaŭ 
 Reto de grandaj lokoj de Francio
 Croix de Provence

 Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Provenco
Kategorio:Bouches-du-Rhône
Kategorio:Var
Sainte-Victoire
Sainte-Victoire
Sainte-Victoire
Sainte-Victoire