Starokrimo

Starokrimo (, , ) estas urbo en la orienta parto de Krimeo, apartenanta al la Kirovska distrikto (montrita densblue) de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. Tra la urbo pasas la aŭtovojo, kiu ligas Simferopolon kun la orienta parto de Krimeo (Teodozio, Kerĉo). Apud la urbo troviĝas la monta masivo Agarmiŝo.

 Noto pri la Esperanta nomo 
En ĉiuj fontaj lingvoj la nomo konsistas el du vortoj kaj signifas laŭlitere
"Malnova Krimeo". Ŝajnas multe pli oportune uzi unuvortan nomon. La Esperanta
formo Starokrimo estas facile rekonebla kaj uzebla (la enmetita o inter
la du vortoj estas kutima lig-vokalo kaj en Esperanto, kaj en la rusa kaj ukraina
lingvoj).

 Historio 
La urbo aperis en la unua duono de la XIIIa jarcento post almilito de
Krimeo fare de la Ora Hordo. Tiutempe la urbo estis la ĉefurbo
de la Krimea Provinco de la Ora Hordo, ĉi tie troviĝis la
rezidejo de la krimea emiro. Tiutempe la urbo havis du nomojn: la hordanoj
kaj kipĉakoj (tjurka popolo, kiu tiam konsistigis la pli grandan parton
de la loĝantaro de la krimeaj stepoj) nomis ĝin Kirim (de la okcident-kipĉaka
qırım — "mia monteto"), dum la italoj (ĉefe ĝenovanoj), kiuj tiam regis la sudan bordon de Krimeo kaj aktive komercis kun la urbo, nomis ĝis Solĥat (tjurkigita itala vorto solcata - "sulko"). Proksimume samtempe la nomo de la urbo iĝis ankaŭ la nomo de la duoninsulo (ĝis tiam la duoninsulo nomiĝis Gazaria aŭ Taŭrido).

En la XIVa jarcento la urbo prosperis, ĝi estis grava komerca centro sur la
Silka Vojo el Azio en Eŭropon kaj rapide kreskis. La tiamaj arabaj kronikistoj
foje eĉ nomis ĝin "dua Bagdado". Tamen post kiam Krimeo sendependiĝis disde la
Ora Hordo kaj estis formita la Krimea Ĥanlando, la ĉefurbo estis translokita
unue en Ĉufut-Kaleon kaj poste en Baĥĉisarajon. De
tiu tempo la urbo malprogresis kaj malgrandiĝis. Post la jaro 1475 (kiam
otomanoj konkeris la ĝenovajn koloniojn sur la suda bordo de Krimeo) la nomo
Solĥat eksmodiĝas; oni eknomas la urbon Eski-Kirim (el la krime-tatara lingvo
Eski Qırım — "malnova Kirim"). La moderna rusa nomo estas paŭsaĵo de
la krime-tatara nomo.

Post anekso de Krimeo fare de la Rusia Imperio preskaŭ la
tuta loĝantaro de la urbo formigris kaj en la jaro 1805 ĉi tie loĝis
nur 114 homoj. Dum iom da tempo komence de la XIXa jarcento la urbo
nomiĝis Leŭkopol, tamen la nova nomo ne akceptiĝis.

 Nuntempo 
maldekstra|eta|260 px|Starokrimo (pentraĵo de K. F. Bogajevskij)

Nuntempe en la urbo loĝas ĉ. 10 mil homoj. Iu signifa industrio mankas.
Inter vidindaĵoj oni povas mencii kelkajn konstruaĵojn, kiuj konserviĝis
de la XIII-XIVaj jarcentoj: nun funkcianta moskeo de ĥano Uzbek, ruinoj
de monejo kaj de mezepoka hotelo. 5 kilometrojn okcidente de Starokrimo
troviĝas malnova armena monaĥejo Surb-Ĥaĉ ("Sankta Kruco"), kiu
dum la lastaj jaroj renaskiĝas. Krome, en la urbo estas etnografia
muzeo, dediĉita al la krime-tatara kulturo.

Kategorio:Urboj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Kirovska regiono (Krimeo)