Q-kodo

Q kodoj estas aro de 3-literaj kombinaĵoj, komenciĝantaj je litero "Q" kaj uzataj en amatora radio por plirapidigi radian interkomunikiĝon. Ĉiu kodo povas esti uzata kiel demando kun signo "?" je fino kaj kiel la respektiva respondo sen signo "?".

La uzo de tiuj mallongaj kodoj estis grava dum la unua tempo de radiokontaktoj, kiam ĉiuj kontaktoj okazis per morsado. Tri literoj povas anstataŭi tutan frazon kaj pli rapide sendi mesaĝojn. Poste, kiam voĉaj kontaktoj eblis, nomita fonio, oni ankaŭ en ili uzis la Q-kodojn. Tio ankaŭ helpis al tiuj uzantoj, kiuj ne povis paroli la lingvon de siaj partneroj. Pri la uzo respektive ne-uzo en Esperanto vidu sube.

Kodoj de QAA ĝis QNZ estas uzataj por aerflugaj celoj, de QOA ĝis QQZ por mara komunikado kaj de QRA ĝis QUZ por ĉiuj aliaj servoj.

Listo de Q kodoj
Pri "fakvorto" vidu sube en la alineo rekomendoj por Esperanto. 

KodoKun signo «?»Sen signo «?»fakvortoQRAKiu estas adreso de via stacio? Adreso de mia stacio estas ... .QRBKiu estas distanco inter vi kaj mi?Distanco inter vi kaj mi estas ... .QRGDiru precizan frekvenconFrekvenco estas ... .frekvencoQRHĈu ŝanĝiĝas mia frekvenco?Via frekvenco ŝanĝiĝas.QRIĈu tono de mia elsendo ŝanĝiĝas?Tono de via elsendo ŝanĝiĝas.QRJĈu mia signalo estas nesufiĉa por ricevado?Via signalo estas malforta, la ricevado malfacilas.QRKKiu estas komprenebleco de mia elsendo ("R" el RST kodo)Komprenebleco de via elsendo estas ... ("R" el RST kodo)QRLĈu vi estas okupita?Mi estas okupita.QRMĈu vi havas malhelpajn signalojn de la aliaj stacioj?Mi havas malhelpajn signalojn de la aliaj stacioj.intermiksoQRNĈu vi havas atmosferajn malhelpaĵojn?Mi havas atmosferajn malhelpaĵojn.bruoQROĈu mi devas pligrandigi povumon de mia elsendo?Pligrandigu povumon de via elsendo.QRPĈu mi devas malpligrandigi povumon de mia elsendo?Malpligrandigu povumon de via elsendo.porteblaQRQĈu mi devas pligrandigi rapidon de mia elsendo?Pligrandigu rapidon de via elsendo.QRSĈu mi devas malpligrandigi rapidon de mia elsendo?Malpligrandigu rapidon de via elsendo.QRTĈu mi devas ĉesi mian elsendon?Ĉesu vian elsendon. Aŭ: mi ĉesas mian elsendon.QRUĈu vi havas ion por mi?Mi ne (plu) havas ion ajn por vi.QRVĈu vi pretas ricevadi?Mi pretas ricevadi. Aŭ: mi estas sendpreta.sendpretaQRWĈu mi devas diri al ... (la tria stacio), ke vi vokas ĝin (je frekvenco … kHz (MHz))?Diri al ... (la tria stacio), ke mi vokas ĝin (je frekvenco … kHz (MHz)).QRXKiam vi denove vokos min? Aŭ simple: momenton bv!Mi denove vokos vin je ... (tempo).momenton!QRYKiu estas mia vico?Via vico estas ... .QRZKiu vokas min?  Aŭ: Bv. diri vian voksignon.Vin vokas ... .kiu vokas?QSAKiu estas forto de mia elsendo? (1 ... 5)Forto de via elsendo estas ... (1 ... 5).QSBĈu mia signalo havas portempajn malfortiĝojn?Via signalo havas portempajn malfortiĝojn.fadoQSDĈu mia manipulo (telegrafa modulo) havas difektojn?Via manipulo (telegrafa modulo) havas difektojn.QSLĈu vi konfirmos ricevon?Mi konfirmos ricevon.konfirmkartoQSOĈu vi povas interkomunikiĝi senpere kun ... ?Mi povas interkomunikiĝi senpere kun ... .kontaktoQSPĈu vi povas transsendi (al)... ?Mi transsendos (al)... .QSQĈu elsendi vortojn pounufoje?Elsendu vortojn pounufoje.QSVĈu vi povas elsendi literojn "V" por agordo?Mi elsendas literojn "V" por agordo.QSWĈu vi povas elsendi je frekvenco … kHz (MHz)?Mi elsendos je frekvenco … kHz (MHz).QSXĈu vi aŭskultas je frekvenco … kHz (MHz)?Mi aŭskultas je frekvenco … kHz (MHz).QSYĈu mi devas ŝanĝi frekvencon al … kHz (MHz)?Ŝanĝu frekvencon al … kHz (MHz). Aŭ: mi ŝanĝas frekvencon alQSZĈu mi devas sendi ĉiun vorton dufoje?Sendu ĉiun vorton dufoje.QTCĈu vi havas mesaĝojn?Mi havas mesaĝojn por vi.QTHDiru viajn koordinatojn.Miaj koordinatoj estas.lokoQTRDiru tempon.Tempo estas ... .QTUKiam funkcias via stacio?Mia stacio funkcias ekde ... ĝis ... .QUAĈu vi havas mesaĝojn de ... ?Mesaĝoj de ... estas: ...

En praktiko nur parto de la listigitaj kodoj estas uzata kaj devas esti lernita:

QRG, QRL, QRM, QRN, QRO, QRP, QRQ, QRS, QRT, QRV, QRX, QRZ, QSB, QSL, QSO, QSP, QSY kaj QTH.

 Aliaj kodvortoj
Por ŝpari tempon ankaŭ aliaj kodvortoj estis inventitaj, speciale bazitaj sur la angla lingvo.

 CQ  el angla "seek you" = ĝenerala alvoko. En Esperanto anstataŭ la longa "ĝenerala alvoko!" ILERA rekomendas la mallongan "iu ajn!"
Tiu alvoko estas tre klare rekonebla por samideanoj eĉ je tre forta intermikso kaj je tre malbonaj kondiĉoj. 

 73! = ĝis!
 yl  young lady  = (needziniĝinta) = juna virino
 xyl ex young lady = eksneedziniĝinta juna virino = edzino
 88  = kisoj
 skedo el angla "schedule" signifas aranĝon laŭ frekvenco kaj tempo.
Ekzemplo: kiel skedo mi proponas 20:30 UT 14.266 MHz

 Rekomendoj por Esperanto 
La Q-kodoj estis inventitaj en la komenca tempo de la amatora radio, kiam oni nur uzis morson. Mallongaj kodoj anstataŭ longaj frazoj helpis ŝpari tempon. La Q-kodoj ankaŭ helpis al tiuj komuniki, kiuj ne konis fremdajn lingvojn.

Je voĉa komunikado la IARU rekomendis prefere ne uzi Q-kodon sed klaran lingvon.

En Esperanto la ILERA starigis liston de fakvortoj, kiujn oni preferu al Q-kodoj. Jen ekzemploj de la plej oftaj:

En la antaŭa tabelo ili aperas en la rubriko "fakvorto". 

QTH  loko

QRG  frekvenco

QRM  intermikso

QRN  bruo

 Sepen 
Alia rekomendo: ses kaj sep dum intermikso aŭ bruo ofte estas miskomprenitaj. Zamenhof ne havis telefonon kaj tial ne atentis la problemon. Pro tio ILERA rekomendas uzi la vortojn sis kaj sepen. La vorto sepen nun estas oficialigita en NPIV.

Vidu ankaŭ
 Revuo QST
 Morsa kodo
 SOS

Fontoj de informo
 Справочник коротковолнивика (Spravoĉnik korotkovolnivika), Eldonejo DOSAAF, Moskvo 1959.
 Podręcznik radiooperatora krótkofalowca, Eldonejo Wydawnictwa komunikacji i łączności, Warszawa 1970.
 KH6GT vortaro  1972. Vidu je radioamatora vortaro.
 DJ4PG libro "Esperanto por la amatora radio", Esperanto für den Amateurfunk, en germana inkluzive trilingva vortaro angla/germana/Esperanto amatora. Vidu je radioamatora vortaro.

 Eksteraj ligiloj 
   Mallongigoj kaj signaloj por uzo en radiokomunikado

Kategorio:Amatora radio
Kategorio:Mallongigoj
Kategorio:Telegrafio