Giacomo Carissimi

Giacomo CARISSIMI (naskiĝis en 1605 en Marino ĉe Romo, mortis en 1674 en Romo) estis itala komponisto. Li estis unu el la Italaj komponistoj plej eminentaj en la komenco de la baroko kaj unu el la ĉefaj reprezentantoj de la Roma skolo.

 Vivo 
Oni ne scias kun certeco kiel estis liaj unuaj jaroj. Li naskiĝis en Marini, ĉirkaŭ de Romo, en 1604 aŭ 1605. Ankaŭ oni ne scias kun certeco, kiujn instruojn kaj studojn li sekvis, sed je la dudek jaroj li ekokupis la oficon kapelestro en Asizo, posteno kiun li plenumis dum kelkaj jaroj.
En 1624 Carissimi iĝis kapelestro en kaj 1628 ĉe la preĝejo Sankta Apolinaro de la Collegium Germanicum en Romo. En tiu iom modesta pozicio Carissimi disvolvis energian novordigon de preskaŭ ĉiuj fakoj de la samtempa muziko. Li ricevis diversajn ofertojn por labori en gravaj urboj kiel Venecio kaj Vieno inkluzive la proponon transpreni la kontrolon de Claudio Monteverdi en Venecio, sed li rifuzis tiujn ofertojn. Li havis multnombrajn lernantojn, inter ili Marc-Antoine Charpentier kaj Alessandro Scarlatti. En 1637 li estis ordinata kiel pastro.

Elektita en 1649 kiel majstro de la papa kapelo, li enkondukis en la preĝejoj la akompanadon de instrumenta muziko kaj estis la unua, kiu enkondukis la kantaton pri religiaj temoj. En 1656 li konatiĝis kun la reĝino Kristina de Svedio, kiu troviĝis en ekzilo, kaj komponis multnombrajn verkojn profanajn je ŝia honoro.

 Graveco 
Per Carissimi la komence de la 17-a jarcento disvolvanta reformmovado ricevis sian unuan finon. Li formis la profanan kantaton, la arion kaj ankaŭ la dueton en tiel lerta maniero, ke la tuta plua evoluo de tiuj ĉi formoj reakciis al siaj ideoj. Speciale tiu validas por la recitativo. Ankaŭ al la ĥoroj Carissimi donis intensigitan esprimpovon.

Ĉefa merito de la komponisto restas, ke li ankaŭ provis surstampi tiun novan stilon al la eklezia muziko. Por tiu li komponis serion de historioj en kantata formo. Ĉi tie sin interligis la akompanata solokanto kun esprimfortaj ĥoraĵoj. Tiel li inventis la postan biblian oratorion.

 Verkaro 
La plejmulto el siaj verkoj oni konas per kopioj; la manuskriptoj perdiĝis aŭ estis detruataj post la dissolvado de la ordeno de la Jezuitoj en 1773.

Inter siaj verkoj troviĝas mesoj, oratorioj, motetoj kaj kantatoj.

 Oratorioj latinaj 
 Historia de Jephte
 Judicium Salomonis
 Jonas
 Damnatorum lamentatio
 Balthazar
 Diluvium universale
 Ezechia
 Felicitas beatorum
 Historia divitis
 Historia Davidis et Jonathae
 Historia di Job
 Judicium Dei extremum
 Martyres
 Vir frugi et pater familias

 Oratorioj italaj 
 Oratorio della santissima vergine
 Oratorio di Daniele profeta

 Mesoj 
 Missa in Sol magg. a 8 voci senza basso continuo (Kyrie, Gloria, Credo)
 Missa in Do magg. a 4 voci
 Missa "sciolto havean de l'alte sponde" a 5 voces e instrumentos
 Missa L'homme armé a 12 voci
 Missa ut queant laxis
 Missa a quinque et novem in Do magg.
 Missa a 3 vocis e basso continuo

Carissimi, Giacomo
Carissimi, Giacomo