Fizalido

La perua fizalido aŭ fizalido (Physalis) estas genro de 75-90 specioj da plantoj el la solanacoj, kies ĝenera nomo estas ankaŭ fizalido aŭ kamapuo. La nomo Physalis signifas "veziko", kaj devenas de la formo de la elkreskinta kaliko kiu ĉirkaŭfermas la frukton post la florado.

La Alkekengo estas en Eŭropo la ununura reprezentanto de ĉi tiu genro, la plejmulto de la aliaj specioj estas indiĝenaj en Meksiko.

La Fizalido mondskale estas plantita pro ĝia dekora valoro de la oranĝkolora kovraĵo kiu ĉirkaŭas la beron. Krom tio la perua fizalido (Physalis peruviana) kaj la filadelfia fizalido (Physalis philadelphica) estas gravaj kiel nutraĵo. Freŝdate oni faris kelkajn esplorojn al la anti-bakteriaj kaj anti-tumoraj ecoj de kelkaj specioj. La beroj havas dolĉan, iomete acidan guston kompareblan kun tiu de oranĝo aŭ de mandarino.

eta|300px|Nervura strukturo de la kaliko

 Specioj 
ITIS konas kaj rekonas en 2005 la sekvajn speciojn:
 Physalis acutifolia
 Physalis alkekengi - (Alkekengo)
 Physalis angulata
 Physalis angustifolia
 Physalis arenicola
 Physalis carpenteri
 Physalis caudella
 Physalis cinerascens
 Physalis cordata
 Physalis crassifolia
 Physalis foetens
 Physalis grisea
 Physalis hederifolia
 Physalis heterophylla
 Physalis hispida
 Physalis latiphysa
 Physalis longifolia
 Physalis minima
 Physalis missouriensis
 Physalis mollis
 Physalis peruviana - (perua fizalido)
eta|P. peruviana
 Physalis philadelphica - (meksika fizalido aŭ filadelfia fizalido)
 Physalis pubescens
 Physalis pumila
 Physalis subulata
 Physalis turbinata
 Physalis virginiana
 Physalis viscosa
 Physalis walteri

 Vidu 
 meksika fizalido
 alkekengo

 Alkekengocenter|225px|eta|Alkekengo Biologia klasado Regno:  Plantoj Plantae Divizio:  Magnoliofitoj Magnoliophyta Klaso:  Magnoliopsidoj Magnoliopsida Ordo:  Solanoj Solanes Familio:  Solanacoj Solanaceae Genro:  Alkekengo Physalis alkekengi

La alkekengo (Physalis alkekengi), estas parenco de Perua Fizalido (Physalis peruviana), facile identigebla pro la granda, heloranĝa ĝis ruĝa papereca kovraĵo ĉirkaŭ ĝia frukto, kiu similas al ĉina paperlanterno. Ĝi estas indiĝena de suda Eŭropo orienten al suda Azio ĝis Japanio.

Ĝi estas herbeca perena planto kreskante ĝis 40–60 cm alto, kun spirale aranĝitaj folioj 6–12 cm longaj kaj 4–9 cm larĝaj. La floroj estas blankaj, kun kvinloba korolo de 10–15 mm, kun plenblovita baza kaliko kiu maturiĝas al papereca oranĝkolora fruktkovraĵo, 4–5 cm longa kaj larĝa.

 Kultivado 
Ĝi estas populara ornama planto, kvankam ĝi povas esti trokreskema kun ĝia vasta radika sistemo kun ĝermoj kelkdistance de la loko kie ĝi estas plantita.

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro