Luc Besson

Luc Paul Maurice Besson (naskiĝis la 18-an de marto 1959, en Parizo) estas franca reĝisoro, scenaristo, verkisto kaj produktoro.

 Biografio 
Luc Besson pasas infanecon ĉe siaj gepatroj, ambaŭ instruistoj de plonĝado en Club Méditerranée, inter Grekio kaj eks-Jugoslavio. Akcidento malebligos al li daŭrigi altnivelan plonĝadon.

Li fariĝas konata en kina medio laborante kiel help-reĝisoro antaŭ ol mem reĝisori sian unuan longdaŭran sciencfikcian filmon: "Le Dernier Combat" en 1983, kio ebligas al li subskribi kontrakton kun Gaumont por reĝisori Subway en 1985. Dank'al tiu sukceso, li entreprenas reĝisoradon de filmo, kiun li nepre volas fari: Le Grand Bleu, malbone akceptata en Festivalo de Cannes en 1988, kiu tamen fariĝas kulta filmo kaj estas objekto de multnombraj analizoj por provi klarigi ties sukceson en la junularo. Ĝia stilo proksima al tiu de publico pliprofundigas fosaĵon inter li kaj la recenzistoj.

Publiko plu venas multnombre por spekti liajn sekvajn filmojn: Nikita en 1991, Léon en 1995. En 1997, li entreprenas kun Gaumont ambician sciencfikcian projekton, kiun li zorge pretigos. Li transloĝigas al Los Angeles kun juna aktorino Maîwenn—kiu ĉefrolis en La Gamine kun Johnny Hallyday—kaj ilia filino Shanna. Celante usonan merkaton, li ĉefroligos Bruce Willis, Maîwenn Le Besco (La Diva) kaj Milla Jovovich. Le Cinquième Élément fariĝas unu el la plej grandaj komercaj sukcesoj de franca filmo en Usono (nun superata de La Marche de l'empereur de Luc Jacquet).

En 2000, li fondas propran societon de produktado kaj distribuo EuropaCorp, kiu anoncas kiel objektivon disvolvi novan ondon de tut-publika kino, apogante sin sur sukcesintaj filmoj kiel Taxi, Taxi 2, Taxi 3 aŭ Yamakasi. Li ofte estas scenaristo de la de li produktataj filmoj, preferante distron kaj agadon. Tia sinteno provokas malamon de recenzistoj kaj de parto de gazetaro, kaj eĉ malestimon.

Provante entrudi sin en la internacia merkato, do unue usona, li tamen volas konservi kontrolon kaj francan naciecon super siaj filmoj el jura kaj fiska vidpunktoj. Komence de la jaroj 2000, li estas la iniciatinto kaj motoro de kreado de Cité du Cinéma en Saint-Denis, en norda suburbo de Parizo.

Ofte produktoro, nun ĉe la kapo de monhava studio, li tamen plu reĝisoras siajn proprajn filmojn: Jeanne d'Arc, en 1999, kun Milla Jovovich (la paro eksedziĝas tiun jaron), poste Angel-A, en 2005, nigra-blanka filmo interpretata de Jamel Debbouze kaj Rie Rasmussen, kies recenza akcepto estas mezbona, kaj ne ĝuas la kutiman sukceson ĉe la publiko.

La  li anoncas ke Arthur et les Minimoys estos lia 10-a kaj lasta filmo. Gazeto Le Soir de la  anoncas ke Luc Besson ĉesigas kinon. La reĝisoro volas dediĉiĝi al civitana agado. Li provas starigi fondaĵon por helpi junulojn en suburboj.

Li havas kvar filinojn kaj unu filon el malsamaj geedziĝoj:
 Juliette, filino de Anne Parillaud
 Shanna, filino de Maîwenn Le Besco
 Talia kaj Satine, filinoj de Virginie Silla
 Mao, filo de Virginie Silla

 Reĝisoro 
 Filmoj 
 1981: L'Avant Dernier
 1982: Le Dernier Combat (The Last Battle)
 1985: Subway
 1988: Le Grand Bleu (The Big Blue)
 1990: Nikita
 1991: Atlantis
 1994: Léon (The Professional)
 1997: Le Cinquième Élément (The Fifth Element)
 1999: Jeanne d'Arc (The Messenger: The Story of Joan of Arc)
 2005: Angel-A
 2006: Arthur et les Minimoys (Arthur and the Minimoys, Arthur and the Invisibles)
 2009: Arthur et la Vengeance de Maltazard
 2010: Les Aventures extraordinaires d'Adèle Blanc-Sec
 2010: Arthur 3 - la Guerre des deux mondes
 2013: Malavita
 2014: Lucy
 2017 : Valérian et la Cité des mille planètes (Valerian and the City of a Thousand Planets)
 2019 : Anna
 2023 : DogMan
 2025 : June and John
 2025 : Dracula: A Love Tale
 2026 : The Last Man

 Muzikvideoj 
 1983: Pull Marine - Isabelle Adjani
 1984: Visiteur - Richard Berry
 1988: Mon Légionnaire - Serge Gainsbourg
 1993: Que mon cœur lâche - Mylène Farmer
 2003: Love Profusion - Madonna
 2009: L'Impasse - Kery James (feat. Béné)

 Scenaristo 
 1983: Le Dernier Combat (The Last Battle)
 1985: Subway
 1986: Kamikaze
 1988: Le Grand Bleu (The Big Blue)
 1990: Nikita
 1991: Atlantis
 1994: Léon (The Professional)
 1997: Le Cinquième Élément (The Fifth Element)
 1998: Taxi
 1999: Jeanne d'Arc (The Messenger: The Story of Joan of Arc)
 2000: Taxi 2
 2000: The Dancer
 2001: Yamakasi
 2001: Le baiser mortel du dragon (Kiss of the dragon)
 2001: Wasabi
 2002: The Transporter
 2003: Taxi 3
 2003: Fanfan la Tulipe
 2003: Michel Vaillant
 2004: Les Rivières pourpres 2
 2004: Banlieue 13
 2005: Danny the Dog
 2005: Transporter 2
 2005: Revolver
 2005: Angel-A
 2006: Arthur et les Minimoys (Arthur and the Minimoys, Arthur and the Invisibles)
 2006: Bandidas
 2007: Taxi 4
 2008: Taken
 2008: Transporter 3
 2009: Banlieue 13 ultimatum
 2009: Arthur et la Vengeance de Maltazard
 2010: From Paris with love
 2010: Arthur 3 - la Guerre des deux mondes

 Produktoro 
 1986: Kamikaze
 1991: Lune froide
 1992: Les Mamies
 1993: L'Enfant lion
 1993: Chasse gardée
 1995: Les Truffes
 1997: Nil by Mouth
 1998: Taxi
 2000: Taxi 2
 2000: The Dancer
 2000: Exit
 2001: Yamakasi
 2001: 15 août
 2001: Le Baiser mortel du dragon (Kiss of The Dragon)
 2001: Wasabi
 2002: Zéro un
 2002: Blanche
 2002: Peau d'ange
 2002: The Transporter
 2002: La Turbulence des fluides
 2003: Rire et châtiment
 2003: Taxi 3
 2003: Moi César, 10 ans ½, 1m39
 2003: Bon voyage
 2003: Tristan
 2003: Fanfan la Tulipe
 2003: Les Côtelettes de Bertrand Blier
 2003: Haute tension
 2003: La Felicita, le bonheur ne coûte rien (La Felicità non costa niente) de Mimmo Calopresti
 2003: Michel Vaillant
 2004: Les Rivières pourpres 2
 2004: À ton image
 2004: Mensonges et trahisons et plus si affinités de Laurent Tirard
 2004: Taxi NYC (usona refaro de Taxi)
 2004: Banlieue 13
 2005: Danny the Dog
 2005: Ze film
 2005: Le Souffleur
 2005: Les Yeux clairs
 2005: Imposture
 2005: Au suivant!
 2005: Transporter 2
 2005: Revolver
 2005: La Boîte noire
 2005: Trois Enterrements (The Three Burials of Melquiades Estrada)
 2006: Appelez-moi Kubrick (Colour me Kubrick)
 2006: Bandidas
 2006: Les Filles du botaniste
 2006: Dikkenek
 2006: Quand j'étais chanteur
 2007: Taxi 4
 2007: Hitman
 2008: Taken
 2008: Transporter 3
 2009: Banlieue 13 ultimatum
 2009: Le Missionnaire
 2009: Home
 2009: Arthur et la Vengeance de Maltazard
 2010: From Paris with love
 2010: Arthur 3 - la Guerre des deux mondes

 Verkisto 
 1993: L'histoire du Dernier Combat (kunverkis Anne Parillaud)
 1994: L'histoire du Grand Bleu
 1995: L'histoire de Léon (kunverkis Anne Parillaud)
 1997: L'histoire du Cinquième Élément (kunverkis Anne Parillaud)
 1999: L'histoire de Jeanne d'Arc (kunverkis Anne Parillaud)
 2000: L'histoire de Subway (kunverkis Anne Parillaud)
 2003: L'histoire de Nikita (kunverkis Anne Parillaud)
 2005: Angel-A Album Photos (foto-albumo)
 2002: T.1 Arthur et les Minimoys
 2003: T.2 Arthur et la cité interdite
 2004: T.3 Arthur et la vengeance de Maltazard
 2005: T.4 Arthur et la guerre des deux mondes

 Vidu ankaŭ 
 Bridget Fonda (Kiss of The Dragon)
 Bruce Willis (The Fifth Element)
 Christophe Lambert (Subway)
 Hirosue Ryōko (Wasabi)
 Jamel Debbouze (Angel-A)
 Jean Reno (Subway) (Léon)
 Madonna (muzikvideo: Love Profusion) (Arthur and the Invisibles = angla voĉo de Sélénia)
 Milla Jovovich (The Fifth Element) (The Messenger: The Story of Joan of Arc)
 Natalie Portman (Léon)
 Mylène Farmer (muzikvideo: Que mon cœur lâche) (Arthur et les Minimoys = franca voĉo de Sélénia)
 Serge Gainsbourg (muzikvideo: Mon Légionnaire)

 Eksteraj ligiloj 

 Luc Besson
 EuropaCorp
 Intervista 
 Arthur et les Minimoys


Kategorio:Francaj reĝisoroj