Vipero

Vipero aŭ vipuro (science: Vipera) estas genro de venenaj serpentoj vivantaj en Eŭropo kaj Norda Azio. Plenkreskaj viperoj estas kutime 50–65 cm longaj, plej longaj povas esti eĉ 104 cm. Vipero ofte havas nigran zigzagan figuron sur la dorso.

 Esperanta nomo 
En la unua eldono de la Universala Vortaro aperis la formo vipero. Tamen en la rekompostita dua versio, kiu estis la bazo por la parto Universala Vortaro en la Fundamento de Esperanto, ĝi estis ŝanĝita al vipuro. Multaj esperantologoj supozas, ke temas pri preseraro, kiu okazis ĉe la kompostado de la dua eldono de la Universala Vortaro.La Fundamenta serpento  de A. Albault en Scienca Revuo, Vol. 18, n°3, p. 81-88 Zamenhof mem antaŭ 1907 uzis nur la formon vipero. Ekde tiam li komencis uzi vipuron kaj ŝanĝi viperon al vipuro okaze de represoj de liaj verkoj, ŝajne por konformigi sian lingvouzon al la netuŝebla Fundamento, eĉ se la Fundamenta formo vipuro origine aperis kiel preseraro.

En la Oka Oficiala Aldono de 1974, Akademio de Esperanto oficialigis la alternativan formon vipero. En PIV, vipero estas rekomendita kiel la ĉefa formo, dum ReVo listigas ambaŭ, sen rekomendi unu super la alia. En la Interreta versio de PIV 2020, vipuro difiniĝas kiel vipero. 

 Specioj 
Al viperoj apartenas:
 Vipera albicornuta Nilson kaj Andrén, 1985
 Vipera albizona Nilson, Andrén kaj Flärdh, 1990
 Vipera ammodytes (Linnaeus, 1758)
 Vipera aspis (Linnaeus, 1758), vidu aspido
 Vipera barani Böhme kaj Joger, 1984
 Vipera berus (Linnaeus, 1758)
 Vipera bornmuelleri Werner, 1898
 Vipera bulgardaghica Nilson kaj Andrén, 1985
 Vipera darevskii Vedmederja, Orlov kaj Tunyev, 1986
 Vipera dinniki Nikolsky, 1913
 Vipera kaznakovi Nikolsky, 1909
 Vipera latastei Bosca, 1878
 Vipera latifii Mertens, Darevsky kaj Klemmer, 1967
 Vipera lotievi Nilson, Tuniyev, Orlov, Hoggren kaj Andrén, 1995
 Vipera monticola Saint-Girons, 1954
 Vipera nikolskii Vedmederja, Grubant kaj Rudayeva, 1986
 Vipera palaestinae Werner, 1938
 Vipera pontica Billing, Nilson kaj Sattler, 1990
 Vipera raddei Boettger, 1890
 Vipera seoanei Lataste, 1879
 Vipera ursinii (Bonaparte, 1835)
 Vipera wagneri Nilson kaj Andrén, 1984
 Vipera xanthina (Gray, 1849)

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Skandinavaj marbordaj koniferaroj

Kategorio:Viperedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Serpentoj