Ĥano

Ĥano (el la mongola ĥa'an) estas origine tjurka aŭ mongola titolo de tribestroj, ŝtatestroj ekde la mezepoko ĝis nuntempo (en Mongola imperio reganto de "uluso" = regno); signifanta pleja reganto, kaj antaŭanta la propran nomon. Ĝi estas transskribata kiel khan en la angla kaj franca lingvoj pro manko de la litero por la sono ĥ. En la moderna turka lingvo oni skribas ĝin kiel han.

Kelkfoje ĝi povas esti tradukata kiel imperiestro. Eble, la plej famaj regantoj kiuj posedis tiun titolon estis Ĝingis-Ĥano kaj lia nepo Kublaj-Ĥano. La unua fondis la Mongolan Imperion kaj la dua la dinastion Juano en Ĉinio. La lasta reganto kiu uzis ĝin estis Bogd Ĥano, lasta imperiestro de Mongolio.

Lando regata de ĥano nomiĝas ĥanlando aŭ ĥanujo aŭ ĥanato.

PIV registras jenon:

Marko Polo kaj la mongoloj
Daniel Moirand en sia listo de proponitaj vortoj por sia traduko de La Libro de la mirindaĵoj de Marko Polo klarigas sian elekton por la vorto "ĥano", kaj havigas precizajn informojn pri la diversaj eblaj literumadoj. Li diras jene:

Referencoj


Kategorio:Titoloj