Vinohradiv

eta|dekstra|300ra|Vido al Vinohradiv
Vinohradiv ( (vinohradjiv),  (vinogradov), , (nadjsOlOŝ), , rutene Сивлюш (Sevljuŝ)) estas urbo en okcidenta Ukrainio, en Transkarpata provinco, en la distrikto Vinohradiv, kies distriktejo estas. La nomo en ĉiuj lingvoj signifas vinberejo.

 Geografio 
Vinohradiv situas sur ebenaĵo, okcidente de monto, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Ĥust. Berehove troviĝas 35 km-ojn.

 Historio 
En 895 hungaraj triboj okupis la Karpatan basenon kaj setlis. La unua mencio devenis pri la loko el 1262. Ŝajnas, tie loĝis vinkulturistoj por la reĝo. La komunumo dum la historio apartenis al Ugocsa, en 1262 la loko ricevis reĝajn privilegiojn, en 1329 ĝi iĝis departementejo kune kun komercaj kaj industriaj rajtoj. Princo de Transilvanio Johano Kemény (kemEnj) en batalo malvenkis kaj mortis en 1662 de la turkoj, kiun apogis aspiranto Abafi. La tataroj en 1717 faris ruina la regionon.

En 1910 loĝis 7811 da urbanoj, el tio 5943 da hungaroj, 1266 da rutenoj kaj 540 da germanoj. Inter 1920-1938 la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, poste ĝis 1944 denove hungariĝis. La Ruĝa Armeo okupis la urbon en 1944 kaj ili tuj forpelis 5000 da hungaroj por trudlaboro, plejparte ili mortis. En
2004 vivis 24 275 da homoj, 3400 da hungaroj (15%).

 Vidindaĵoj 
 sur groto-teraso de monto staras ruinaĵoj de bastiono Ugocsa konstruita en la 13-a jarcento. Sude de la ruinaĵo staras kapelo el la 14-a jarcento
 baroka kastelo de Perényi (perEnji)
 baroka preĝejo kaj abatejo el 1744
 romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la 13-a jarcento, baldaŭe ĝi gotikiĝis, en 1593 rekonstruiĝis, dum la socialismo ĝi ne uziĝis
 kalvinana klasikisma preĝejo el 1828
 skulptaĵo pri Zsigmond Perényi

 Famuloj 
En la tiama Nagyszőlős naskiĝis:
 hungara diplomato Zoltán Baranyai
 hungaraj kuracistoj József Csorba kaj Pál Gegesi Kiss
 hungara kemiisto-agronomo Ernő Obermayer
 hungara kanoniko Imre Perényi (kanoniko)
 hungara ministro István Szurdi
 hungara piaristo János Károly Széky
 hungara psikologo Erzsébet Baranyai.
En la tiama Vinogradov naskiĝis:
 hungara muzeologo Ilona Dobos
 hungara episkopo Ábel Szocska.
En la tiama Nagyszőlős mortis:
 hungara instruisto Samu Czabán.
En la tiama Veľká Sevľuš (Ĉeĥoslovakio) mortis:
 Ákos Ráthonyi (aktoro).
En la tiama Vinogradov mortis:
 Imre Révész (pentristo).

 Ĝemelkomunumo 
 20ra| Fehérgyarmat, Hungario

 Vidu ankaŭ 
 Vinohradiv-Malij (stacidomo)
 Vinohradiv-Zakarpatskij (stacidomo)

 Eksteraj ligiloj 
 http://www.karpataljaturizmus.net/melleklet120.html
 http://www.karpataljaturizmus.net/muemlek-var25.html 


Kategorio:Urboj en Transkarpata provinco