Tiszavasvári

Tiszavasvári [tisavaŝvAri] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Tiszavasvári, kies centro ĝi estas. 
eta|maldekstre|Kastelo Dessewffy en Tiszavasvári
Situo
Tiszavasvári situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo inter Nyíregyháza-Polgár, laŭ fervojo Debrecen-Tiszalök. Aŭtoŝoseo M3 estas proksime. Ĉe ĝia rando branĉiĝas la Okcidenta ĉefkanalo el la Orienta ĉefkanalo. Nyíregyháza troviĝas je 28 km-oj.

Historio
Tiszavasvári estiĝis per unuiĝo de du najbaraj komunumoj (Büd (foje Tiszabüd) kaj Szentmihály). Ekde 1952 la oficiala nomo estas Tiszavasvári je honoro al Pál Vasvári, unu el la gvidantoj de la  junrevoluciuloj de 1848. Tiszavasvári rericevis la urborangon en 1986.

La urbo famas en Hungario pri ties medikamenta fabriko, kie oni unuafoje produktis morfinon el papava kapsulo. En la urba ekonomio gravas la kemia fabriko (medikamentoj, plantokemiaĵoj), agrikulturo, tabako, plantoplibonigo de maizo.

Büdszentmihály
Büdszentmihály estas pli lasta nomo de Tiszavasvári. En 1941 2 vilaĝoj Szentmihály kaj Tiszabüd unuiĝis por esti urbo.

Büd
La vilaĝo estis unuafoje menciita en 1216, senhomiĝis dum la turka periodo de Hungario 1599, resetlis meze de la 17-a jarcento (sub nomo Tiszabüd) kun armenaj komercistoj, grekkatolikaj karpat-ukrainoj kaj kalvinanaj hungaroj. Tie naskiĝis Pál Vasvári.

Szentmihály
Szentmihály estis fondita en la 1440-aj jaroj fare de András Báthori. Ĝi same senhomiĝis kiel Büd, estis ligita kun hajdukoj dufoje en la 1600-aj kaj 1700-aj jaroj. Ĝi ricevis la rajtojn de kampurbo kaj retenis tion ĝis 1848. Ĝi portas la nomon Büdszentmihály ekde 1906. La ekonomia florado de la komunumo komenciĝis en 1927, kiam János Kabay fondis la fabrikon Alkaloida Vegyészeti Gyár Rt., kie oni produktis per lia metodo morfinon el papava kapsulo.
eta|Aerfoto en Tiszavasvári

Vidindaĵoj, vizitindaĵoj
klasikisma Kastelo de Tiszavasvári (1823–70)
secesia Korniss-kastelo (fine de la 19-a jarcento)
baroka grek-katolika Preĝejo Sankta Nikolao (Tiszavasvári) (1762) 
Kalvinana preĝejo (Tiszavasvári) (1789), konstruita sur mezepokaj partoj
novgotika romkatolika preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Tiszavasvári) de 1912, la turo estas 35 m-ojn alta
Vasvári Pál Múzeum (Muzeo Pál Vasvári, 1963), lokhistoria muzeo
termobanejo
naturprotekta areo ĉe lago Fehérszik

 Famuloj 
 En Bűdszentmihály naskiĝis grafoj Aurél Dessewffy (reĝa juĝisto) kaj Marcel Dessewffy.
 En Tiszavasvári mortis lokhistoriisto András Gombás.

Komunumoj pri Sankta Mikaelo en Hungara reĝlando
Pro grandeco de la tabulo la ceterajn en Transilvanio vidu: Almásszentmihály!
 Alsómihályi  Büdszentmihály  Drávaszentmihály  Kisszentmihály  Magyarszentmihály  Nagymihály  Nagyszentmihály  Pusztaszentmihály  Rábaszentmihály  Rákosszentmihály Sárszentmihály  Szentmihály  Szentmihályfa  Szentmihályfalva  Szentmihálykörtvélyes Szentmihályúr  Turócszentmihály  Vasszentmihály  Végszentmihály  Zalaszentmihály

 Ĝemelurboj 
  Baia Mare, Rumanio (2006)
  Osmaniye, Turkio (2011)
  Jiĉun, Ĉinio (2011)
  Ardabilo, Irano (2011)