Kisvárda

Kisvárda [kiŝvArda] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Kisvárda, kies centro estas. En la loknomo troviĝas vár (=fortikaĵo), kis signifas malgranda kaj faras diferencon de Nagyvárad (= granda fortikaĵo).
eta|maldekstre|Strato por piedirantoj en Kisvárda

 Situo 
Kisvárda situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Nyíregyháza-Záhony. Ĝi situas 40 km nordoriente de Nyíregyháza, 22 km de Záhony, hungara-ukraina limpasejo.
eta|Fortikaĵo de Kisvárda

 Historio 
En 1085 tie venkis Ladislao la 1-a (Hungario) la kumanojn. La urba fortikaĵo estis konstruita sur sekura insulo en la marĉo. Tie kaj en la kulturcentro de la urbo okazas hodiaŭ la festivalo de la eksterlandaj hungaraj teatroj. Kisvárda iĝis urbo jam en 1421, iam estis departementejo de Szabolcs kaj iam estis distriktejo.

Kisvárda graviĝis post la reguligo de Tiso en la 19-a jarcento kaj konstruo de la fervoja linio en 1873. Tiam setlis tie granda nombro de judoj, el kiuj 3800 mortis en 1944 en la holokaŭsto. En la iama sinagogo nun funkcias la Rétközi Múzeum.

La komunumo rericevis la urborangon en 1970.

En la urbo funkcias plasta, alkoholaĵa, kortobirdo-prilabora fabrikoj, fabriko de Tungsram. La urbo havas terpom-plibonigan esploran instituton, termalbanejon, rajd-lernejon.

Oni profitas mineralakvon "Mistral".

eta|Iam sinagogo, nun muzeo en Kisvárda

 Vidindaĵoj 
 Fortikaĵo de Kisvárda
 La romkatolika Preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Kisvárda) konstruiĝis onidire en 1082, en 1435 ĝi pligrandiĝis, en 1806 trakonstruiĝis, la turo estas 27 m-ojn alta
 Grek-katolika preĝejo Sankta Georgo (Kisvárda)
 La kalvinana preĝejo (Kisvárda) en 1803 konstruiĝis.
 Luterana preĝejo (Kisvárda) en 1931 konstruiĝis.
 Sinagogo (Kisvárda) en 1900 konstruiĝis, (nun muzeo).

 Famuloj 
En Kisvárda naskiĝis:
 advokato Béla Halasi
 aktoroj Attila Dolhai, Zsolt Nagy (aktoro), Misa Ragány, Anna Rápolthy, Roland Tóth (Kisvárda) kaj Mihály Várkonyi
 aristokrato Krisztina Nyáry
 Károly Fekete (episkopo)
 ĉefepiskopo Pál Várdai
 ĵurnalisto István Radó
 kuracistoj József Frigyesi kaj Endre Somogyi (kuracisto)
 Tibor Balogh (matematikisto)
 ministro Ferenc Zsindely
 politikistoj Csaba Gyüre kaj Zsolt Legény
 skulptisto Antal Borsi
 violonisto Sándor Járóka (pli aĝa).

 Ĝemelurboj 
  Târgu Secuiesc, Rumanio
  Hildburghausen, Germanio
  Prien am Chiemsee, Germanio
  Karmiel, Izraelo
  Kráľovský Chlmec, Slovakio
  Strzyzow, Pollando
  Mukaĉeve, Ukrainio

 Vidu ankaŭ 
 József Béres

Kategorio:Kisvárda
Kategorio:Banlokoj