Hindeŭropa pralingvo

Oni supozas, ke la hindeŭropa lingvaro evoluis de unu lingvo, kiu nomiĝas la hindeŭropa pralingvo (HIP). Oni kredas ĝin parolata en la kvara jarmilo a.K. en Centra Azio (laŭ la Kurgana hipotezo), aŭ eble jam dum la sepa jarmilo a.K. en Anatolio (laŭ la Anatolia hipotezo). Lingvistoj ĝenerale akceptas la ekziston de tia lingvo, kvankam oni ne interkonsentas pri multaj detaloj. Laŭ kelkaj lingvistoj, la hindeŭropa pralingvo devenas el la lingvofamilio de la nostratika lingvo.

 Substantivoj 
 (Beekes 1995) (Ramat 1998) Atemata Temata Vira kaj Ina Neŭtra Vira kaj Ina Neŭtra Vira Neŭtra Sing. Pluralo Dualo Sing. Pluralo Dualo Sing. Pluralo Dualo Sing. Pluralo Sing. Pluralo Dualo Sing. Nominativo           (coll.)      Akuzativo               Genitivo           Dativo         Instrumentalo          Ablativo       Lokativo           Vokativo        (coll.) 

 Pronomoj 
 Personaj pronomoj (Beekes 1995) Unua persono Dua persono Singularo Pluralo Singularo Pluralo Nominativo     Akuzativo     Genitivo     Dativo     Instrumentalo  ?  ? Ablativo     Lokativo    

 Verboj 
 Buck 1933 Beekes 1995 Atemata Temata Atemata Temata Singularo Unua     Dua     Tria     Pluralo Unua     Dua     Tria    

 Numeraloj 
Oni ĝenerale rekonstruas la numeralojn kiel sekvas :
Sihler 1995, 402–24Beekes 1995, 212–16unu**du**tri* (plen-grada)/* (nul-grada)*kvar* (o-grada)/* (nul-grada), vidu ankaŭ na la *kvin**ses*; origine eble **sep**ok*, * aŭ *, **naŭ**dek**dudek*; unue eble * *tridek*; unue eble * *kvardek*; unue eble **kvindek*; unue eble **sesdek*; unue eble **sepdek*; unue eble **okdek*; unue eble **naŭdek*; unue eble **cent*; unue eble **mil*, **
Lehmann (1993, 252-255) kredis ke la numeraloj pli grandaj ol dek estis konstruitaj aparte de la dialektgrupoj kaj ke * unue signifis "granda nombro" anstataŭ specife "cent".

 Ekzemplaj tekstoj 
Eldonitaj ekzemplotekstojn en HIP:
 Schleicher's fable () de August Schleicher (1868), modernigita de Hermann Hirt (1939) kaj Winfred Lehmann kaj Ladislav Zgusta (1979)
 The king and the god () de S. K. Sen, E. P. Hamp et al. (1994)

 Planlingvoj 
Almenaŭ unu planlingvo enradikigas sin en la hindeŭropa pralingvo, tamen kun aldono de pli modernaj terminoj: temas pri sambahsa-mundialect.

 Referencoj 
 Winfred Philipp Lehmann kaj Ladislav Zgusta, 1979: Schleicher's tale after a century. In Festschrift for Oswald Szemerényi on the Occasion of his 65th Birthday, eld. B. Brogyanyi, 455–66. Amsterdamo.

 Vidu ankaŭ 
 Hindeŭropaj studoj
 Monda pralingvo
 Prahejmregiono
 Hindirana pralingvo
 Ignacy Ryszard Danka
 Lingva rekonstruo

 Kaj imageblaj pliaj temoj estus 
 Prahindeŭropanoj
 Ŝemida pralingvo
 Listo de hindeŭropaj radikoj

 Eksteraj ligiloj 
 American Heritage Dictionary :
 "la hindeŭropa lingvo kaj la hindeŭropanoj", eseo pri la rekonstruo de la hindeŭropa pralingvo
 "hindeurxopaj vortoradikoj", indekso
 Indo-European Etymological Dictionary  (universitato de Leiden, Nederlando )
 Hindeŭropa Dokumentada Centro  ĉe la Universitato de Teksaso en Austin
 "The Indo-Uralic Verb" fare de Frederik Kortlandt
 Say something in Proto-Indo-European (fare de Geoffrey Sampson)
 An Overview of the Proto-Indo-European Verb System (fare de Piotr Gąsiorowski)
 pluraj ekzemplotekstoj en la hindeŭropa pralingvo
 PIE root etymology database, kompilita laŭ tekstoj de Walde-Pokorny fare de L. Nikolajev kaj de Friedrich, Tischler (Hitita) kaj Adams (Toĥara) fare de Sergeij Starostin.
 "pri la interna klasifiko de la hindeŭropaj lingvoj" fare de Václav Blažek. Linguistica ONLINE. ISSN 1801-5336 (Brno, Ĉeĥio)


Kategorio:Pralingvoj
Kategorio:Bronzepoko