Békéscsaba

Békéscsaba [bEkEŝĉaba], slovake Békéšská Čaba, estas urbo kaj samtempe kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés kies departementejo estas kun departementorajto, en Distrikto Békéscsaba, kies centro ĝi estas.
eta|maldekstre|Urbocentro de Békéscsaba

 Situo 
Békéscsaba situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojoj Kecskemét-Gyula, Debrecen-Szeged kaj Szeged-Gyula, laŭ fervojo Budapeŝto-Arad, krome fine de fervojo el Szeged.
 Historio 
Pli frue skitoj, keltoj kaj hunoj loĝis tie. La unua skriba mencio devenis el 1330. La vilaĝo fine de la turka erao senhomiĝis, poste slovakoj refondis ĝin. En 1777 kanalo al Körös konstruiĝis, tamen en 1888 kaj en 1925 inundoj okazis. La komunumo iĝis kampurbo en 1840, la fervojo ekfunkciis en 1858. La rumanoj okupis la urbeton en 1919-20. En 1920 la novaj ŝtatlimoj ekfunkciis proksime. Békéscsaba transprenis taskojn de Arad. En 1944 la judoj estis deportitaj, dume okazis bombatakoj. En 1948 okazis loĝantaro-ŝanĝo de hungaroj kaj slovakoj. En 1950 la urbo iĝis departementejo.

Békéscsaba estas kultura centro de la regiona slovaka loĝantaro.

 Vidindaĵoj 
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|
 Sakralaj vidindaĵoj 
 Luterana malnova preĝejo (Békéscsaba) de 1745
 klasikisma impona luterana nova preĝejo (Békéscsaba) de 1896
 Luterana preĝejo (Békéscsaba-Jamina)
 Kunkatedralo de Sankta Antonio (Békéscsaba)
 Preĝejo Koro de Jesuo (Békéscsaba)
 Kalvinana preĝejo (Békéscsaba)
 Rumana ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Békéscsaba)
 Adventista preĝejo (Békéscsaba)
 Sinagogo de Békéscsaba

 Profanaj vidindaĵoj 
 Urbodomo de Békéscsaba el 1873
 Teatro Jókai (Békéscsaba)
eta|dekstre|
eta|dekstre|

 Famuloj 

 en Békéscsaba naskiĝis kaj mortis:
 advokato Károly Fábry
 aktoro Gizi Romvári
 arkitekto Ernő Sztraka
 kuracisto János Szeberényi
 luterana pastro Lajos Zsigmond Szeberényi
 pentristoj Károly Gaburek, László Mazán, József Mokos kaj János Vágréti
 politikisto kaj redaktisto András L. Áchim
 en Békéscsaba naskiĝis:
 agronomoj Géza Láng kaj Mátyás Mohácsy
 bestkuracisto Gyula Sályi
 bibliotekisto kaj pentristo Pál Lipták
 juristoj Endre Nizsalovszky kaj Ödön Polner
 inĝeniero Tibor Melczer
 instruistoj Ádám Balás, Gyula Benka kaj Ján Valašťan-Dolinský
 koreografo Miklós Rábai
 kuracisto Oszkár Becsey
 ministroj András Szobek kaj János Gyurkó
 subministro József Bartóky
 József Szalay (policoficiro)
 operkantisto Magda Tiszay
 pianisto Iván Engel
 politikistoj Géza Beliczey kaj Mihály Zsilinszky
 reĝisoro Ferenc Sík
 en ekstera parto de Békéscsaba (nun Telekgerendás) naskiĝis: bestokuracisto Mátyás Palyusik
 en Békéscsaba mortis:

 advokato Andor Urszinyi
 aktoro Antal Bokody
 apotekistoj Béla Réthy kaj Béla Varságh
 Lajos Terényi (ĉefdepartementestro)
 dirigento Sándor Erkel
 inĝeniero Endre Sármezey
 slovaka-hungara historiisto Lajos Haan
 instruistoj János Breznyik, János Horváth kaj János Wilim
 juristo István Reök
 kuracisto Pál Réthy
 luterana episkopo Gusztáv Szeberényi
 luteranaj pastroj Gyula Dedinszky kaj Pál Koren
 vinisto Adolf Stark

 Ĝemelurboj 
  Beiuș, Rumanio (1999)
  Mikkeli, Suomio (1981)
  Zrenjanin, Serbio (1966)
  Salonta, Rumanio (2002)
  Odorheiu Secuiesc, Rumanio (1991)
  Tarnowskie Góry, Pollando (1994)

  Trenčín, Slovakio (1992)
  Uĵhorodo, Ukrainio (1998)
  Lutherstadt Wittenberg, Germanio (1995)

 Eksteraj ligiloj 
  ()

800ra|eta|centre|

 Bekescsaba
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario