Trielo

La Trielo, Burhinus oedicnemus, kaj ankaŭ Eŭrazia trielo, estas la ununura birdo kiu reprezentas en Eŭropo kaj okcidenta Azio la genron Burhinus, vadbirdoj de la familio Burinedoj.

 Aspekto 
eta|maldekstre|Trielo en bestoĝardeno de Parizo.
Ili estas mezgrandaj vadbirdoj (40 cm kaj enverguro de ĝis 80 cm; pezo ĝis duonkilo) kun fortikaj kapoj kaj nigroflavaj -nigre ĉepinte- bekoj, larĝaj flavaj okuloj kaj kamufla bruna plumaro kies strietoj estas malhelaj. La flava okulo estas en la centro de malhela strio kiu estas horizontala mezo de hela cirklo. Krome videblas en flugiloj preskaŭ blanka strio inter du malhelaj kaj alia pli malhela ĉeborde. Dumfluge en flugiloj estas pli videblaj du preskaŭ blankaj strioj en malhela flugilo. La kruroj estas dikaj, longaj kaj flavaj.

 Kutimoj 
Kvankam temas pri vadbirdo, tiu specio preferas sekajn malfermajn mediojn kun nuda planko, mezdezertaj kaj stepaj. Ili estas ĉefe noktumaj birdoj, laŭ sia laŭta kaj muzika voĉo -kuroliii, tulii- kiu sonas nokte, ĉefe dum migra sezono. Estas soleca birdo, malfidema, kaŝema, kio facilas pro ties kamufla plumaro.

Ili manĝas insektojn kaj reptiliojn, kiuj predas per rapidega kuro, sed ankaŭ etajn mamulojn kiujn ĉasas kvazaŭ kato. Ili manĝas ankaŭ ovojn aŭ idojn de aliaj birdoj.

 Disvastiĝo 
Trieloj loĝas en suda kaj orienta Eŭropo, nome suda Portugalio kaj Hispanio, Francio, Italio kaj orienta Eŭropo ekde Pollando ĝis Grekio kaj Kaŭkazio, norda Afriko supre Saharo kaj sudokcidenta Azio, ekde Turkio ĝis Birmo. Temas pri migranta birdo en la mezvarmaj partoj de Azio kaj Eŭropo kiu vintras en pli sudaj partoj de Afriko aŭ Azio.

 Reproduktado 
eta| Burhinus oedicnemus oedicnemus - MHNT
Okazas seksaj ceremonioj bruemaj kaj konkurencaj inter maskloj. Ili faras neston en aprilo en truo farita surgrunde. La ino demetas 2 ĝis 4 brun- aŭ blumakulecajn brunflavecajn ovojn surgrunde. Kovado daŭras 16 tagojn kaj post eloviĝo la idoj sekvas la gepatrojn sen plu reveni al la neston. Kaze de danĝero la idoj kaŭriĝas kaj nevidebliĝas kaj la gepatroj protektas ilin kuraĝe. Iam okazas dua ovodemetado.

 Subspecioj 
 B. o. oedicnemus (Linnaeus, 1758) – okcidenta, suda Eŭropo ĝis Balkanio, Ukrainio kaj Kaŭkazo
 B. o. distinctus (Bannerman, 1914) – okcidentaj Kanarioj Tosco, Rubén Barone; Siverio, Felipe; Trujillo, D. (1992). "Datos recientes sobre el Alcaraván (Burhinus oedicnemus L. 1758) en la Isla de La Palma (Canarias): notas". Vieraea: Folia Scientarum Biologicarum Canariensium (en hispana). 21: 168. ISSN 0210-945X. 
 B. o. insularum (Sassi, 1908) – orientaj Kanario
 B. o. saharae (Reichenow, 1894) – Nordafriko kaj Mediteraneaj insuloj ĝis Irako kaj Irano
 B. o. harterti Vaurie, 1963 – okcidenta Kazaĥio ĝis Pakistano kaj nordokcidenta Barato
La Hinda trielo Burhinus indicus estis iam konsiderata subspecio de la Eŭrazia trielo. Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eld. (Januaro 2021). "Buttonquail, thick-knees, sheathbills, plovers, oystercatchers, stilts, painted-snipes, jacanas, Plains-wanderer, seedsnipes". IOC World Bird List Version 11.1. International Ornithologists' Union. Alirita la 29an de Majo 2021. >

 Referencoj 



Kategorio:Burhinedoj