Debiano

Debian estas komunumo de disvolvistoj kaj uzantoj kies celo estas krei kaj manteni operaciumon de GNU bazita sur libera programaro antaŭkompilita en simpla formato por multaj maŝinoj kaj por multaj kernoj. Debiano estas la bazo por multaj aliaj distribuaĵoj, inkluzive de Knoppix, Linspire kaj Ubuntu.

Ĝi estas disvolvata sendepende de la entreprenoj, kreata de la uzantoj mem, do ĝi estas sendependa de komercaj bezonoj. Debiano ne vendas sian programaron, sed permesas ke ĉiu senpage elŝutu ĝin de interreto, tamen permesante pluvendi ĝin.

 Historio 
Debiano estis unue anoncita je 16a de Aŭgusto de 1993 de Ian Murdok, tiam studento de Purdue University, Murdok unue nomigis sian sistemon kiel la "Debian Linuksa Eldono". Antaŭe, Softlanding Linuksa Sistemo estis la unua konata provo por krei linuksan eldonon el pluraj softvaraj pakaĵoj, kaj estis populara elekto inter linuksaj uzantoj je 1994. Estis la videbla malbona zorgado kaj ne solvado de bugs kiu farigis Murdok krei novan linuksan eldonon.

En la Debiana Manifesto, Murdok vokis por kreado de eldono por esti zorgata per malferma maniero, kiel Linukso kaj GNU. Li kreis la nomon "Debian" per kunigado de unua nomo de lia amatino (nun edzino) Debra kun lia unua nomo.

Komence, Debiano pligrandiĝis malrapide, kaj eldonis unuan 0.9x version je 1994 kaj 1995. La unuaj ne-PK versioj komencis je 1995, kaj la unua 1.x versio de Debiano estis eldonita je 1996. Je 1996 Bruce Perens anstataŭis Ian Murdok kiel projektestro. Samjare kunlaboranto Ean Schuessler sugestis kreadon de sociala kontrakto inter la projekto kaj ĝiaj uzantoj. Perens filtris rezultantan diskuton en Debiana retlisto al la Debiana sociala kontrakto kaj la Debiana liberprograma gvidilo, kaj difinis la fundamentajn sindevigojn por la evoluado de la distribuo.

 Eldonoj 
eta|Kelkaj lingvoj elekteblaj por instali la sistemon. Esperanto aperas tuj post la Angla
Eldonoj de Debiano dividas en kvin branĉoj:
 maljunstabila (oldstable), enhavante pakaĵojn de la antaŭa stabila distribuaĵo;
 stabila (stable), enhavante pakaĵojn, kiuj envenis en antaŭan oficialan distribuaĵon (en kiu renovigo de pakaĵoj okazas nur por elimino de vundeblecoj);
 testata (testing), pro kiu formiĝos la sekva stabila distribuaĵo;
 malstabila (unstable), en kiu oni pretas pakaĵojn por movi en stabilan branĉon;
 eksperimenta (experimental); Ne estas plenvalora branĉo. En ĝi troviĝas pakaĵoj, kiuj estas postulanta testadon aŭ seriozajn ŝanĝojn de la distribuaĵo.

Historio de eldonoj:La listo de eldonoj en oficiala TTT-paĝo de Debiano
     Versio
     Kromnomo
     Subtenantaj arkitekturoj
     Pakaĵoj
     Eldondato
     Fino de subteno
    Longtempa subteno
         Originala
     Esperanta
         0.el93R6
             1
         26-a de oktobro 1995
        mankas
         1.1
     Buzz
     Bazz
     1
     474
     17-a de junio 1996
     1996
         1.2
     Rex
     Reks
     1
     848
     12-a de decembro 1996
     1996
         1.3
     Bo
     Bо
     1
     974
     5-a de junio 1997
     1997
         2.0
     Hamm
     Hem
     2
     ≈ 1,500
     24-a de julio 1998
     1998
         2.1
     Slink
     Slink
     4
     ≈ 2,250
     9-a de marto 1999
     decembro 2000
         2.2
     Potato
     Potejto
     6
     ≈ 3,900
     15-a de aŭgusto 2000
     aprilo 2003
         3.0
     Woody
     Vudi
     11
     ≈ 8,500
     19-a julio 2002
     aŭgusto 2006
         3.1
     Sarge
     Sarĵ
     11
     ≈ 15,400
     6-a junio 2005
     aprilo 2008
         4.0
     Etch
     Etĉ
     11
     ≈ 18,000
     8-a aprilo 2007 
     februaro 2010
         5.0
     Lenny
     Leni
     12
     ≈ 23,000
     14-a de februaro 2009 
     februaro 2012аSecurity Support for Debian GNU/Linux 5.0 terminated on February 6th
         6.0
     Squeeze
     Skviz
     9+2*
     ≈ 29,050
     6-a de februaro 2011
     19-a de julio 2014
    29-a februaro 2016
         7.0
     Wheezy
     Ŭizi
     11+2*
     ≈ 37,000
     4-a de majo 2013Debian 7 "Wheezy" released 

     26-a de aprilo 2016
    31-a majo 2018
         8
     Jessie
     Ĝesi
     10
     ≈ 43,000
    25-a de aprilo 2015
     17-a de junio 2018
    30-a junio 2020
        9
    Stretch
    Streĉ
    10
    ≈ 52,000
    17-a de junio 2017
    2020
    junio 2022
        10
    Buster
    Baster
    nekonate
    ≈ 55,000
    6-a de julio 2019
    2022
    2024
        11
    Bullseye
    Bulzaj
    nekonate
    64,419
    10-a de junio 2023https://www.debian.org/News/2023/20230610nekonate
    nekonate
        12
    Bookworm
    Bukvorm
    nekonate
    nekonate
    nekonate
    nekonate
    nekonate
        13
    Trixie
    Triksi
    nekonate
    nekonate
    nekonate
    nekonate
    nekonate14Forkyhttps://wiki.debian.org/DebianForkynekonatenekonatenekonatenekonatenekonate

    Kondiĉaj notadoj:
         planata / evoluata versio

     kuranta versio
     subtenata versio
     ne subtenata

 9 arkitekturoj bazantaj sur kerno de Linukso + 2 arkitekturoj bazantaj sur FreeBSD.

 Aliaj kernoj 
La plej fama kerno de Debiano estas Linukso, sed la kompleta listo montras:
 Debian GNU/Linukso
 Debian GNU/Hurd
 Debian GNU/kNetBSD
 Debian GNU/kFreeBSD

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 



Kategorio:Debiano