Sławomir Mrożek

Sławomir MROŻEK  (naskiĝis la 30-an de junio 1930 en Borzęcin, Pollando, mortis la 15-an de aŭgusto 2013 en Nico, Francio, cindrourno en la Nacia Panteono en Krakovo kiu troviĝas en la kripto de la Preĝejo de Sanktaj Apostoloj Petro kaj Paŭlo en Krakovo) estis pola dramaturgo, prozverkisto kaj desegnisto.
eta|maldekstra|300ra|Sławomir Mrożek subskribanta siajn librojn, 2006.
220ra|eta|maldekstra|Urno kun la cindro de Sławomir Mrożek en la Preĝejo de Sanktaj Apostoloj Petro kaj Paŭlo en Krakovo, tie en ĝia kripto estis poste metita la cindrourno en la Nacia Panteono
eta|maldekstra|La Preĝejo de Sanktaj Apostoloj Petro kaj Paŭlo en Krakovo, en ĝia kripto estas la Nacia Panteono kie estas la cindrourno de Sławomir Mrożek

 Biografio 
Li estas abituriento de la Liceo Nowodworski en Krakovo.

Li debutis en la jaro 1950 kiel desegnisto en la revuo Przekrój kaj en la sama jaro li eldonis rakontojn: Rakontoj el la Burda Monto (Opowiadania z Trzmielowej Góry) kaj Duonkirasoj praktike (Półpancerze praktycznie) tio estis lia verkista debuto. Krome li komencis sian karieron kiel ĵurnalisto sed en la fruaj 1950-aj jaroj li turnis sin al teatraĵskribado. La unua dramo, Policja (La Polico), estis verkita en 1958.

En la jaroj 1963 al 1996 li vivis ekster-Pollande en Italio, Francio, Usono kaj en Meksiko (en 1977 li reiris al Pollando). Lia unua plenlonga teatraĵo estas ankaŭ lia plej bone konata verko, Tango (1964, Esperanto-traduko en 1968). Ĝi estas daŭre prezentata tra Eŭropo.

En la jaro 1968 li malaprobis la intervenon de Varsovia Kontrakto en Ĉeĥoslovakio. La invado de ĉiuj armeoj (krom Rumanio) mortigis la Pragan Printempon.

En decembro 1981 li protestis kontraŭ enkonduko de la militleĝo en Pollando (1981-1983) fare de komunistoj kaj Wojciech Jaruzelski.

En la jaro 1996 li revenis al Pollando. En la jaro 2002 li havis apopleksion, kaj rezulte havis afazion. Li perdis la eblecon uzi la lingvon parole kaj skribe. Danke al terapio kiu daŭris tri jarojn, li denove akiris kapablon skribi kaj paroli. Rezulte de lia lukto kontraŭ la malsano estas aŭtobiografioLecznicza autobiografia Mrożka – e-teatr.pl.

La verkoj de Mrożek estas akre komikaj kaj ili apartenas al la Absurda Teatro, kreantaj siajn efikojn per ilustraĵoj, politikaj kaj historiaj referencoj pri misformoj (deformoj aŭ politikaj deformaĵoj kiel en distordita/falsa spegulo) kaj satiro.

dekstra|200ra|Honora Legio (medalo de kavaliro)|eta
160ra|eta|dekstra|Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando
160ra|eta|dekstra|La Medalo pro la Merito por Kulturo "Gloria Artis"
eta|dekstra|240ra|Ilustraĵo de Daniel Mróz en la libro Elefanto, 1957

 La debutoj 
 1950 - Opowiadania z Trzmielowej Góry (Rakontoj el la Burda Monto)
 1950 - Półpancerze praktycznie (Duonkirasoj praktike)

 Gravaj Verkoj 
 1957 - Słoń (Elefanto)
 1958 - Policja (Polico)
 1960 - Indyk (Meleagro)
 1961 - Na pełnym morzu (Sur la maro)
 1964 - Tango (Tango)
 1967 - Dom na granicy (Domo sur la landlimo)
 1974 - Emigranci (La Enmigrintoj)
 1987 - Portret (Portreto)
 1993 - Miłość na Krymie (Amo en la Krimeo)

 Distingoj kaj premioj 
 Ordenoj kaj distingoj 
 La Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando – 1997 – pkt 2.
 La Medalo pro la Merito por Kulturo "Gloria Artis" – 2010
 La Ordeno "Ecce Homo" – 2012, kiun li ricevis de Pola Prezidento en la Vavelo en Krakovo / Pollando
 Honora Legio – Francio, 2003
 La Granda Kruco de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando kiun li ricevis de Pola Prezidento postmorte, 2013

 Aliaj 
En la jaro 1962 li ekestis unu el la kvar unuaj laŭreatoj de la Premio de Fondaĵo Familio Kościelski.

En la jaro 1990 li ricevis la Honoran Civitanecon de la Reĝa Urbo Krakovo .

En decembro 2004 pro la libro Varia. Jak zostałem filmowcem (Varia. Kiel mi ekestis filmisto) li estis honorita per Premio la Krakova Libro de Monato.

Stanisław Mrożek ricevis pro la korespondado kun Stanisław Lem (ĝi estis eldonita en Pollando kiel Leteroj) Premion de Pola PEN-Klubo Jan Parandowski 2010.

La 23-an de marto 2012 Sławomir Mrożek ricevis doktorecon pro honoro de la Silezia Universitato en Katowice.

 Verkado 
En sia verkado li tuŝis problemojn forte ligitajn kun la historio de Pollando kaj kun ĝia kulturtradicio (ekz. romantismo), sed ankaŭ universalajn temojn kiel la libereco kaj danĝerigoj flanke de nova civilizo.

 Kolekto de rakontoj 
 Opowiadania z Trzmielowej Góry (Rakontoj el la Burda Monto) , 1953
 Półpancerze praktyczne (Duonkirasoj praktike), 1953
 Słoń (Elefanto), 1957
 Wesele w Atomicach (Nuptofesto en Atomice) (kolekto de rakontoj), 1959
 Deszcz (Pluvo), 1962
 Dwa listy i inne opowiadania (Du leteroj kaj aliaj rakontoj), 1970
 Opowiadania (Rakontoj), 1981
 Donosy (Denuncoj), 1983
 Śpiąca Królewna (Dormanta Reĝidino)
 Woda (Akvo)
 Ostatni husarz (La lasta husaro)
 Zeszyt (Kajero)

 Dramoj 
 Policja (Polico), 1958
 Męczeństwo Piotra Oheya (Martireco de Petro Ohey), 1959
 Indyk (Meleagro), 1960
 Na pełnym morzu (Sur la maro), 1961
 Karol (Karlo), 1961
 Strip-tease (Striptizo), 1961
 Zabawa (Ludo), 1962
 Kynolog w rozterce (Kanisologo hezite), 1962
 Czarowna noc (Ĉarma nokto), 1963
 Śmierć porucznika (Morto de leŭtenanto), 1963
 Tango (dramo), 1964
 Der Hirsch (Cervo), 1965
 Racket Baby, 1965
 Poczwórka, 1967
 Dom na granicy (Domo sur la landlimo), 1967
 Testarium, 1967
 Profesor (Profesoro), 1968
 Drugie danie (La dua plado), 1968
 Szczęśliwe wydarzenie (La feliĉa evento), 1971
 Rzeźnia (Buĉejo), 1973
 Emigranci (La Enmigrintoj) (dramo), 1974
 Garbus (Ĝibulo), 1975
 Serenada (Serenado), 1977
 Lis filozof (Vulpo filozofo), 1977
 Polowanie na lisa (Vulpoĉasado), 1977
 Krawiec (Kudristo), 1977
 Lis aspirant (Vulpo aspiranto), 1978
 Pieszo (Piede), 1980
 Vatzlav, 1982
 Ambasador (Ambasadoro), 1982
 Letni dzień (La somera tago), 1983
 Alfa, 1984
 Kontrakt (Kontrakto), 1986
 Portret (Portreto), 1987
 Wdowy (Vidvinoj), 1992
 Miłość na Krymie (Amo en la Krimeo), 1993
 Wielebni (Eminentuloj), 2000
 Piękny widok (Bela vido), 2000
 Karnawał, czyli pierwsza żona Adama (Karnavalo, aŭ unua edzino de Adamo), 2013

 Romanoj 
 Maleńkie lato (Malgranda somero), 1956
 Ucieczka na południe (La fuĝo suden), 1961

 Kolekto de felietonoj 
 Małe listy (Malgrandaj leteroj), 1981
 Dziennik powrotu (Taglibro de la reveno), 2000
 Małe listy (Malgrandaj leteroj), 2000

 Filmscenarioj 
 Wyspa róż (Insulo de rozoj), 1975
 Amor (Amoro), 1978
 Powrót (Reveno), 1994

 Aliaj 
 Rysunki (Desegnaĵoj), Varsovio 1982
 Baltazar (Baltazaro), aŭtobiografio, 2006
 Człowiek według Mrożka (Homo laŭ Mrożek). Desegnaĵoj 1950-2000
 Tango z samym sobą (Tango kun si mem). (Elektitaj verkoj), Noir sur Blanc, Varsovio 2009
 Dziennik. Tom 1. 1962-1969 (Taglibro. Vol. 1. 1962-1969), Krakovo 2010
 Dziennik. Tom 2. 1970-1979 (Taglibro. Vol. 2. 1970-1979), Krakovo 2012
 Dziennik. Tom 3. 1980-1989 (Taglibro. Vol. 3. 1980-1989), Krakovo 2013
 Listy (Lem) (Leteroj (Lem), 2011

 Sławomir Mrożek kaj Esperanto 
 Tyburcjusz Tyblewski en sia publikaĵo El la valo (1981) aperigis i.a. fragmentojn de la verkoj de Sławomir Mrożek, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Stanisław Grochowiak kaj Tadeusz Boy-Żeleński.
 En la Drama Teatro en Bjalistoko en la jaro 2009 oni prezentis en Esperanto Domo sur la landlimo (Dom na granicy).

 Referencoj 

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Pollingvaj verkistoj
Kategorio:Polaj dramistoj
Kategorio:Mortintoj en Francio