50000 Kvavaro

50000 Kvavaro (Quaoar) estas tre granda transneptuna objekto, nome kubevano, "klasika" objekto de la Kujper-zono,Klasikaj Kujper-zonaj objektoj, el Kuiper Belt de David Jewitt  la regiono de la astroj glaciaj.

 Malkovro 
Malkovris ĝin la 4-an de junio 2002 la astronomoj Chad Trujillo kaj Mike Brown ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio en Pasadena, Usono.

 Nomo 
Antaŭ ricevi la nomon Kvavaro, ĝi nomiĝis provizore 2002 LM60.

La nomo Kvavaro (angla literumo Kwawar, hispana Quaoar) venas el la mito pri kreado de la Tongvaoj, nordamerikaj indianoj, kiuj vivas proksime de Los-Anĝeleso.

 Ecoj 
Kvavaro verŝajne plenumas la kriteriojn de la klaso preskaŭplanedoj, kiun la IAU enoficigis la ; por Michael E. Brown, ĝi havas dimensiojn de 1920×1540×990 km, taksita per , maso kaj radiometria mezuro, kaj estas preskaŭ certe nanplanedo.Kiom da nanplanedoj en la ekstera sunsistemo ? El la paĝaro de Dr. Michael E. Brown, ĉe Caltech, Divido pri Geologia kaj Planeda Scienco 

La diametro estis mezurita de la Hubble-teleskopo je 1250 ± 50 km. Ĝi estas pli malgranda ol Eriso, Plutono, kaj Sedno, sed pli granda ol Iksiono. Ĝi estas klasika kujperzona objekto, kun orbita periodo de proksimume 286 jaroj.

 Satelito 
Oni scias ke ĝi havas almenaŭ unu lunon: Vejvoto.

Tiu satelito estas malkovrita la  de Michael E. Brown kaj T.-A. Suer uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita la . Ĝi havas diametron 81 ± 11 km, orbitan  de 13 800 ± 1000 km kaj  de 12,26 ± 0,58 tagoj.

 Ringo 
eta|Kvavaro, ĝia ringo kaj Vejvoto (maldekstre), artista vido
eta|Orbita diagramo de la Kvavara sistemo

50000 Kvavaro estas la tria malgranda korpo ĉirkaŭ kiu estis malkovrita kaj konfirmita planeda ringo, post Kariklo kaj Haŭmeo.La ringoj de 2060 Ĥirono estas ankoraŭ nekonfirmita

En februaro 2023, astronomoj malkovris malproksiman ringon per observoj de kaŝadoj inter from 2018 kaj 2021.Densa rigo de la Trans-Neptuna Objekto Kvavaro ekstere de la Limo de Roche, el Nature  La ringo orbitas je distanco de 4,148,4 ± 7,4 km, pli ol sepoble la radiuso de Kvavaro kaj duoble ol la Limo de Roche.Ringo malkovrita ĉirkaŭ la nanplanedo Kvavaro embarasas la teorion, el The Guardian 8-a de februaro 2023 Kial la ringoj de Kvavaro tiom perpleksigas la astronomojn, el 24 Matins 

La ringo ne estas unuforma, ĝia radiusa larĝo varias inter 5 kaj 300 km, ĝi estas pli opaka (kaj densa) tie, kie ĝi estas mallarĝa, kaj forte neregula laŭ ĝia cirkonferenco. Ĝi similas la ringo F de Saturno, tio, kiu implicas la ĉeeston de malgrandaj lunoj ene de la ringo, kiuj perturbas ĝin.

 Notoj kaj referencoj 


 Eksteraj ligiloj 





  (50000) Quaoar kaj Weywot; paĝo de Wm. Robert Johnston
  Listo de Konataj Transneptunaj Objektoj (kaj aliaj eksteraj sunsistemaj objektoj); el ''Johnston's Archive'
  Glacimondo rande de la sunsistemo artikolo ĉe Astronews.com
  Raporto en naturo super akvoglacio
  Grando, formo, albedo kaj atmosfera limo de la TNO (50000) Quaoar per plurŝnuraj stelaj kaŝadoj, F. Braga-Ribas kaj aliaj, el The Astrophysical Journal, Volumo 773, Num. 1; 22-a de julio 2013
  Kaŝado far'de (50000) Quaoar (28-a de majo 2019) el Lucky Star project
  50000 Kvavaro el "Sunsistemo atingebla per musklalo"

Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Kubevanoj
Kategorio:Nanoplanedoj
Kategorio:Planedaj ringoj
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Malkovrita de Michael E. Brown
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Monto Palomar