Komunumo (Francio)

Komunumo (franclingve commune) estas la plej malvasta administra subdivido de la franca teritorio. La limoj de unu komunumo kutime kongruas kun tiuj de urbo aŭ vilaĝo, kaj la areo aŭ la loĝantaro estas tre variaj: la plej multhoma komunumo, Parizo, enhavas du milionojn da loĝantoj, kaj kelkfoje neniu loĝas en la plej malgrandaj.

La 1-an de januaro 2016, ekzistis  komunumoj en Francio, inkluzive de 214 transmare. Ili kovras la tutan francan teritorion, escepte de Valiso kaj Futuno kaj kelkaj senhomaj landoj (ekzemple Klipertono, Kergelenoj…).

Malgraŭ multaj malsimilecoj, ĉiuj komunumoj posedas la saman administran strukturon kaj la samajn instancojn. Komunumo estas administrata de municipa konsilio, kies membroj estas balotitaj per universala voĉdono por ses jaroj. La municipa konsilio sekve balotas la urbestron, kiu devas interalie plenumi la decidojn de la konsilio.

La tri plej grandaj komunumoj (Parizo, Liono kaj Marsejlo) estas plie subdividitaj en komunumaj arondismentoj, kiuj havas siajn proprajn malpli potencajn urbestrojn.

 Strukturo 

 Teritorio 
La teritorio estas la dua karaktera elemento de la identeco de teritoria kolektivo..

 Kunigoj de komunumoj (1971-2015) 
Kun la leĝo de la 16-a de julio 1971, nomata "Loi Marcellin", la registaro renovigis sian klopodon kungrupigi la malgrandajn komunumojn cele al bona administrado. En ĉiu departemento, elektita komisiono devis inter aliaj aferoj ekzameni kaj proponi al la prefekto liston de kunigeblaj komunumoj. La prefekto devis tuj pretigi "planon de farendaj kunigoj de komunumoj kaj aliaj instigendaj formoj de interkomunuma kunlaboro", kio rilatis al diversaj rimedoj: kreado de urbaj komunumaroj, unuigado de pluraj najbaraj komunumoj, grupigado en distriktojn aŭ plurcelajn interkomunumajn sindikatojn. La proponoj de kunigo de komunumoj estis faritaj de la prefekto al la koncernaj municipaj konsilioj, kaj se ili konsentis, la kunigo estis efektivigita per prefekta ordono. La municipaj konsilioj ĉiam rajtis peti ke la kunigo okazu kun aliaj komunumoj ol la proponitaj de la prefekto..

Por instigi kunigojn, la leĝo antaŭvidis ke certaj avantaĝoj povu esti lasitaj al la komunumoj: ili povis elekti statuson de "asocia komunumo", en kiu ili konservis sian nomon kaj certan administran apartecon (art. 7 de la leĝo), tamen sen jura personeco. Asociaj komunumoj povis poste decidi kuniĝi definitive.

Sed la "Leĝo Marcellin" ne trovis la esperitan sukceson. Frontante reziston de multaj lokaj komisionanoj, la prefektoj, eĉ havante ĉiujn povojn, ne efektivigis la antaŭplanitajn kunigojn. Tamen la rezultoj estis nuancaj: la pli aŭ malpli forta volo de iuj prefektoj klarigas la konstatitan geografian diversecon. El 3482 planitajn kunigojn, kiuj koncernis 9671 komunumojn, nur 838 (kiuj koncernis 2045 komunumojn) okazis inter 1972 kaj la fino de 1977. Se oni nombras ĝis 2009 kaj konsideras ankaŭ malkunigojn, nete 1100 komunumoj malkreiĝis.

+ Statistiko de la Leĝo Marcellin.JarojNombroda kunigojNombre da komunumojmalkreitaj per kunigo (A)Nombro damalkunigojNombro da komunumojkreitaj per malkunigo (B)Netaj malkreoj (A-B)1971-19959121308151211 10971996-199916191111 82000-200915161821 -5Totalo 1971-200994313431802431100

 Statistiko 
 Kvanto da komunumoj 
eta|dekstra|Mapo de ĉiuj komunumoj en eŭropa Francio
eta|dekstra|Kvanto da komunumoj en ĉiu departemento
La 1-an de januaro 2016 estis  komunumoj en eŭropa Francio, 129 en la transmaraj departementoj, 52 en Transmaraj kolektivoj kaj 33 en Nov-Kaledonio.

La nombro da komunumoj tre dependas de la departementoj: estas 895 en Pas-de-Calais, sed nur unu en Parizo. Ĝenerale, transmaraj teritorioj havas multe pli vastajn komunumojn.

La kvanto da komunumoj evoluas, ĉar ĉiujare, kelkaj komunumoj disiĝas aŭ kuniĝas. Principe, la decidita celo estas redukti la nombron de komunumoj, por pli efike kaj ŝpareme organizi la administradon.

Tiel, la 1-an de januaro 2020 estis entute  komunumoj en Francio kaj la 1-an de januaro 2024 estis  komunumoj. Videble la redukto okazas tre malrapide.

 Loĝantaro 
La loĝantaro de komunumoj tre varias: komunumo povas esti granda urbo aŭ dezerta vilaĝeto. Parizo, kun  loĝantoj, estas la plej loĝata, sed Rochefourchat havas nur unu loĝanton. Ekzistas eĉ komunumoj sen loĝantoj: Beaumont-en-Verdunois, Bezonvaux, Cumières-le-Mort-Homme, Fleury-devant-Douaumont, Haumont-près-Samogneux kaj Louvemont-Côte-du-Poivre. Ili estas “vilaĝoj mortintaj por Francio”, detruitaj okaze de la batalo apud Verdun en 1916 kaj neniam rekonstruitaj.

En eŭropa Francio, la averaĝa loĝantaro de komunumoj estas  kaj la mediana estas 427. Ekzistas multegaj malgrandaj komunumoj:  havas malpli ol  loĝantojn (do preskaŭ tri kvaronoj el ĉiuj komunumoj enhavas apenaŭ 15 % de la tutlanda loĝantaro), dum nur 114 havas pli ol Datumoj kalkulitaj laŭ la loĝantaro de 2010 (oficiala por 2013) : . La plej densa komunumo estas Levallois-Perret: .

 Plej loĝataj komunumoj 
En 2010, la 30 plej loĝataj komunumoj en Francio estas jenaj.

 Komunumo  Loĝantaro  Komunumo  Loĝantaro 1  Parizo    16  Grenoblo   2  Marsejlo    17  Dijon   3  Liono    18  Angers   4  Tuluzo    19  Villeurbanne   5  Nico    20  Saint-Denis   6  Nanto    21  Le Mans   7  Strasburgo    22  Nimo   8  Montpellier    23  Aix-en-Provence   9  Bordeaux    24  Brest   10  Lille    25  Clermont-Ferrand   11  Rennes    26  Limoĝo   12  Reims    27  Tours   13  Havro    28  Amiens   14  Sankta-Stefano    29  Metz   15  Toulon    30  Perpinjano  

 Areo 
Komunumoj estas sufiĉe malgrandaj: la averaĝa areo de komunumoj (nekonsiderante la transmarajn teritoriojn) estas  kaj la mediana estas . Ekzistas tamen varieco inter komunumoj: la plej malgranda estas Castelmoron-d'Albret () kaj la plej vastaj estas Arles () kaj Saintes-Maries-de-la-Mer (). Entute, 128 komunumoj estas pli vastaj ol , dum  estas malpli grandaj ol Datumoj kalkulitaj laŭ .

Se oni konsideras transmarajn teritoriojn (en kiuj komunumoj estas ĝenerale pli grandaj), la plej granda komunumo estas Maripasoula (), en Franca Gujano.

 Listoj laŭ departementoj 
 #  Departemento  Listo de komunumoj  Nombro de komunumoj 1  Ain  Komunumoj de Ain  419 2  Aisne  Komunumoj de Aisne  816 3  Allier  Komunumoj de Allier  320 4  Alpes-de-Haute-Provence  Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence  200 5  Hautes-Alpes  Komunumoj de Hautes-Alpes  177 6  Alpes-Maritimes  Komunumoj de Alpes-Maritimes  163 7  Ardèche  Komunumoj de Ardèche  339 8  Ardennes  Komunumoj de Ardennes  463 9  Ariège  Komunumoj de Ariège  332 10  Aube  Komunumoj de Aube  433 11  Aude  Komunumoj de Aude  438 12  Aveyron  Komunumoj de Aveyron  304 13  Bouches-du-Rhône  Komunumoj de Bouches-du-Rhône  119 14  Calvados  Komunumoj de Calvados  706 15  Cantal  Komunumoj de Cantal  260 16  Charente  Komunumoj de Charente  404 17  Charente-Maritime  Komunumoj de Charente-Maritime  472 18  Cher  Komunumoj de Cher  290 19  Corrèze  Komunumoj de Corrèze  286 2A  Corse-du-Sud  Komunumoj de Corse-du-Sud  124 2B  Haute-Corse  Komunumoj de Haute-Corse  236 21  Côte-d'Or  Komunumoj de Côte-d'Or  705 22  Côtes-d'Armor  Komunumoj de Côtes-d'Armor  373 23  Creuse  Komunumoj de Creuse  260 24  Dordogne  Komunumoj de Dordogne  557 25  Doubs  Komunumoj de Doubs  594 26  Drôme  Komunumoj de Drôme  369 27  Eure  Komunumoj de Eure  675 28  Eure-et-Loir  Komunumoj de Eure-et-Loir  402 29  Finistère  Komunumoj de Finistère  283 30  Gard  Komunumoj de Gard  353 31  Haute-Garonne  Komunumoj de Haute-Garonne  589 32  Gers  Komunumoj de Gers  463 33  Gironde  Komunumoj de Gironde  542 34  Hérault  Komunumoj de Hérault  343 35  Ille-et-Vilaine  Komunumoj de Ille-et-Vilaine  353 36  Indre  Komunumoj de Indre  247 37  Indre-et-Loire  Komunumoj de Indre-et-Loire  277 38  Isère  Komunumoj de Isère  533 39  Jura  Komunumoj de Jura  544 40  Landes  Komunumoj de Landes  331 41  Loir-et-Cher  Komunumoj de Loir-et-Cher  291 42  Loire  Komunumoj de Loire  327 43  Haute-Loire  Komunumoj de Haute-Loire  260 44  Loire-Atlantique  Komunumoj de Loire-Atlantique  221 45  Loiret  Komunumoj de Loiret  334 46  Lot  Komunumoj de Lot  340 47  Lot-et-Garonne  Komunumoj de Lot-et-Garonne  319 48  Lozère  Komunumoj de Lozère  185 49  Maine-et-Loire  Komunumoj de Maine-et-Loire  363 50  Manche  Komunumoj de Manche  601 51  Marne  Komunumoj de Marne  620 52  Haute-Marne  Komunumoj de Haute-Marne  438 53  Mayenne  Komunumoj de Mayenne  261 54  Meurthe-et-Moselle  Komunumoj de Meurthe-et-Moselle  594 55  Meuse  Komunumoj de Meuse  500 56  Morbihan  Komunumoj de Morbihan  261 57  Moselle  Komunumoj de Moselle  730 58  Nièvre  Komunumoj de Nièvre  312 59  Nord  Komunumoj de Nord  650 60  Oise  Komunumoj de Oise  693 61  Orne  Komunumoj de Orne  505 62  Pas-de-Calais  Komunumoj de Pas-de-Calais  895 63  Puy-de-Dôme  Komunumoj de Puy-de-Dôme  470 64  Pyrénées-Atlantiques  Komunumoj de Pyrénées-Atlantiques  547 65  Hautes-Pyrénées  Komunumoj de Hautes-Pyrénées  474 66  Pyrénées-Orientales  Komunumoj de Pyrénées-Orientales  226 67  Bas-Rhin  Komunumoj de Bas-Rhin  527 68  Haut-Rhin  Komunumoj de Haut-Rhin  377 69  Rhône  Komunumoj de Rhône  293 70  Haute-Saône  Komunumoj de Haute-Saône  545 71  Saône-et-Loire  Komunumoj de Saône-et-Loire  573 72  Sarthe  Komunumoj de Sarthe  375 73  Savoie  Komunumoj de Savoie  305 74  Haute-Savoie  Komunumoj de Haute-Savoie  294 75  Parizo     1 76  Seine-Maritime  Komunumoj de Seine-Maritime  744 77  Seine-et-Marne  Komunumoj de Seine-et-Marne  514 78  Yvelines  Komunumoj de Yvelines  262 79  Deux-Sèvres  Komunumoj de Deux-Sèvres  305 80  Somme  Komunumoj de Somme  782 81  Tarn  Komunumoj de Tarn  323 82  Tarn-et-Garonne  Komunumoj de Tarn-et-Garonne  195 83  Var  Komunumoj de Var  153 84  Vaucluse  Komunumoj de Vaucluse  151 85  Vendée  Komunumoj de Vendée  282 86  Vienne  Komunumoj de Vienne  281 87  Haute-Vienne  Komunumoj de Haute-Vienne  201 88  Vosges  Komunumoj de Vosges  515 89  Yonne  Komunumoj de Yonne  455 90  Territoire-de-Belfort  Komunumoj de Territoire-de-Belfort  102 91  Essonne  Komunumoj de Essonne  196 92  Hauts-de-Seine  Komunumoj de Hauts-de-Seine  36 93  Seine-Saint-Denis  Komunumoj de Seine-Saint-Denis  40 94  Val-de-Marne  Komunumoj de Val-de-Marne  47 95  Val-d'Oise  Komunumoj de Val-d'Oise  185

 Transmaraj departementoj :

 #   Listo de komunumoj  Nombro de komunumoj 971 Gvadelupo Komunumoj de Gvadelupo 32 972 Martiniko Komunumoj de Martiniko 34 973 Franca Gujano Komunumoj de Franca Gujano 22 974 Reunio Komunumoj de Reunio 24 976 Majoto Komunumoj de Majoto 17

 Aliaj transmaraj kolektivoj :
 #   Listo de komunumoj  Nombro de komunumoj 987 Franca Polinezio Komunumoj de Franca Polinezio 48 975 Sankta-Piero kaj Mikelono Komunumoj de Sankta-Piero kaj Mikelono 2 988 Nov-Kaledonio Komunumoj de Nov-Kaledonio 33

 Diversaj informoj 
 Geografie ekstremaj komunumoj 
 La plej altaj komunumoj estas Chamonix-Mont-Blanc kaj Saint-Gervais-les-Bains (ambaŭ en Haute-Savoie): ilia plej alta punkto, , estas la pinto de la Blanka Monto.
 La plej norda komunumo estas Bray-Dunes (Nord).
 La plej suda komunumo estas:
 en kontinenta teritorio: Lamanère (Pyrénées-Orientales),
 en eŭropa Francio: Bonifacio (Corse-du-Sud),
 ĉie: Rapa (Franca Polinezio).
 La plej okcidenta komunumo estas:
 en kontinenta teritorio: Plouarzel (Finistère),
 en eŭropa Francio: Ouessant (Finistère),
 ĉie: Rimatara (Franca Polinezio).
 La plej orienta komunumo estas:
 en kontinenta teritorio: Lauterbourg (Bas-Rhin),
 en eŭropa Francio: Aléria (Haute-Corse),
 ĉie: Maré (Nov-Kaledonio).

 Nomo 
eta|maldekstra|Ŝildo indikanta eliron el Y
La komunumoj kun la plej longaj nomoj estas Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson (Marne, 45 simboloj), Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont (Calvados, 44 simboloj) kaj Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur (Haute-Saône, 43 simboloj), kaj ĉiuj havas 38 literojn. La plej longaj unuvortaj nomoj estas Niederschaeffolsheim kaj Mittelschaeffolsheim kun 20 literoj (ambaŭ estas en Bas-Rhin).

La franca komunumo kun la plej mallonga nomo estas Y (Somme). 15 komunumoj havas duliteran nomon (Ay , Bû, By, Eu, Fa, Gy, Oô, Oz, Py, Ri, Ry, Sy, Ur, Us kaj Uz).

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Departementoj de Francio
 Regionoj de Francio

*