Kopta alfabeto

eta|Kopta teksto ĉ. 3-a jarcento p.K.
Kopta alfabeto estas alfabeto uzata por skribado en la kopta lingvo, la antaŭaraba lingvo de Egiptio. Ĝi baziĝas sur la greka alfabeto, tamen enhavas kelkajn literojn por specife koptaj sonoj, ĉerpitaj de la demotika skribo — variaĵo de rapidskriba hieroglifa sistemo.

La kopta alfabeto venis al vasta uzo ĉ. la 4-a jarcento post Kristo. Ĝi estas plu uzata de la Kopta eklezio en religiaj tekstoj. Ekster la eklezio la alfabeto preskaŭ ne estas uzata.

Ekde versio 4.1 (aperinta en 2005) Unikodo enhavas koptajn literojn aparte.

 Listo de ĉiuj literoj 
BildoFormo majFormo minNomoLatinigoGreka alfabetoCirila alfabetoUnikodo majUnikodo minPrononco 1 Prononco 2Nombro Dosiero:Coptic Alpha-min.svg Ⲁ ⲁ Alfa (alpha) a Α, α А, а U+2C80 U+2C81  1 Dosiero:Copte b.png Ⲃ ⲃ Beta (bēta) b Β, β Б, б U+2C82 U+2C83 , /β/b, v 2 Dosiero:Copte g.png Ⲅ ⲅ Gamma  g Γ, γ Г, г U+2C84 U+2C85   3 Dosiero:Copte d.png Ⲇ ⲇ Dalda  d Δ, δ Д, д U+2C86 U+2C87   4 Dosiero:Copte e.png Ⲉ ⲉ Ej (ei) e Ε, ε Е, е U+2C88 U+2C89 , æ, əe 5 Dosiero:Copte soou.png Ⲋ ⲋ Soŭ (soou) ─ Ϛ, ϛ (Neniu) U+2C8A U+2C8B so (6) Dosiero:Copte z.png Ⲍ ⲍ Zeta (zēta) z Ζ, ζ З, з U+2C8C U+2C8D   7 Dosiero:Copte ee.png Ⲏ ⲏ Eta (ēta) ē Η, η Э, э U+2C8E U+2C8F , æ  8 Dosiero:Coptic Theta-min.svg Ⲑ ⲑ Teta (thēta) th Θ, θ (Neniu) U+2C90 U+2C91 , t  9 Dosiero:Copte i.png Ⲓ ⲓ Iota (iōta) i Ι, ι І, і / И, и U+2C92 U+2C93  10 Dosiero:Copte k.png Ⲕ ⲕ Kapa (kappa) k Κ, κ К, к U+2C94 U+2C95  20 Dosiero:Copte l.png Ⲗ ⲗ Laŭla (laula) l Λ, λ Л, л U+2C96 U+2C97  30 Dosiero:Copte m.png Ⲙ ⲙ Me (mē) m Μ, μ М, м U+2C98 U+2C99  40 Dosiero:Coptic Ne-min.svg Ⲛ ⲛ Ne (nē) n Ν, ν Н, н U+2C9A U+2C9B  50 Dosiero:Copte ks.png Ⲝ ⲝ Ksi (ksi) ks Ξ, ξ (Neniu) U+2C9C U+2C9D  60 Dosiero:Coptic Ou-min.svg Ⲟ ⲟ Oŭ o Ο, ο О, о U+2C9E U+2C9F o 70 Dosiero:Coptic Pi-min.svg Ⲡ ⲡ Pi  p Π, π П, п U+2CA0 U+2CA1 , bp 80 Dosiero:Copte r.png Ⲣ ⲣ Ro (rō) r Ρ, ρ Р, р U+2CA2 U+2CA3  100 Dosiero:Copte s.png Ⲥ ⲥ Semma (sēmma) s Σ, σ, ς С, с U+2CA4 U+2CA5 , z (la greka) 200 Dosiero:Coptic Tau-min.svg Ⲧ ⲧ Taŭ (tau) t Τ, τ Т, т U+2CA6 U+2CA7 , d  300 Dosiero:Copte u.png Ⲩ ⲩ He u Υ, υ У, у U+2CA8 U+2CA9   400 Dosiero:Coptic Phi-min.svg Ⲫ ⲫ Fi (phi) ph Φ, φ Ф, ф U+2CAA U+2CAB , b, f  500 Dosiero:Copte kh.png Ⲭ ⲭ Ĥi (khi) kh Χ, χ Х, х U+2CAC U+2CAD   600 Dosiero:Coptic Pxi-min.svg Ⲯ ⲯ Psi (psi) ps Ψ, ψ (Neniu) U+2CAE U+2CAF  700 Dosiero:Coptic O-min.svg Ⲱ ⲱ O  ō Ω, ω (Neniu) U+2CB0 U+2CB1  800 Dosiero:Coptic Sai-min.svg Ϣ ϣ Ŝaj š (Nenio) Ш, ш U+03E2 U+03E3  ─ Dosiero:Copte f.png Ϥ ϥ Faj (fai) f (Nenio) (Nenio) U+03E4 U+03E5  90 Dosiero:Copte x.png Ϧ ϧ Ĥaj (ḫai) ḫ (Nenio) (Nenio) U+03E6 U+03E7 x  ─ Dosiero:Copte h.png Ϩ ϩ Hori h (Nenio) (Nenio) U+03E8 U+03E9  ─ Dosiero:Copte dj.png Ϫ ϫ Ĝanĝia (ḏanḏia) ḏ (j) (Nenio) Џ, џ U+03EA U+03EB   ─ Dosiero:Copte tsh.png Ϭ ϭ Ĉima (čima) č Ϙ, ϙ Ч, ч U+03EC U+03ED , gʃ  ─ Dosiero:Copte ti.png Ϯ ϯ Ti  ti (Nenio) (Nenio) U+03EE U+03EF, diti ─ Dosiero:Coptic Ro-bar.svg Ⳁ ⳁ Psisanŝe (psis ənše) ─ (Nenio) (Nenio) U+2CC0 U+2CC1 ─ 900

 Aliaj signoj 
La kopta havas superstrekojn kiel skriptajn signojn. Literkombinoj sub tiaj superstrekojn nomiĝis nomina sacra kaj ili uziĝis kiel mallongigoj, kaj ⳉ /x/ nur en la aĥmimika dialekto

 Bibliografio 
 Wolfgang Kosack: Koptisches Handlexikon des Bohairischen. Koptisch - Deutsch - Arabisch. Verlag Christoph Brunner, Basel 2013, ISBN 978-3-9524018-9-7.
 Loprieno, Antonio. 1995. Ancient Egyptian: A Linguistic Introduction. Cambridge: Cambridge University Press. 24–26.
 Quaegebeur, Jan. 1982. "De la préhistoire de l'écriture copte." Orientalia lovaniensia analecta 13:125–136.
 Ritner, Robert Kriech. 1996. "The Coptic Alphabet". In The World's Writing Systems, edited by Peter T. Daniels and William Bright. Oxford and New York: Oxford University Press. 287–290.

 Eksteraj ligiloj 
(angla) Carving of the Week: Coptic, Project Endangered Alphabets

Kategorio:Alfabeto
Kategorio:Historio de Egiptio