Ferdinand Foch

Ferdinand FOCH (pron. [foŝ], n. la 2-an de oktobro 1851 en Tarbes, Francio - m. la 20-an de marto 1929 en Parizo) estis marŝalo de Francio, ĉefkomandanto de la ententaj armeoj dum la lastaj monatoj de la Unua Mondmilito.

Li abiturientiĝis en julio 1870, dumtempe ekis la milito. Post la armistico de 1871, li revenis al jezuita lernejo de Saint-Clément, kie li devis loĝi kun engarnizonigitaj germanaj soldatoj. La doloro kaj la venĝosento instigis lin iri la soldatan vivovojon. Li celis reakiri Lorenon kaj la urbon Messon por Francio

Li estis lernanto en École Polytechnique dum du jaroj kaj en 1873 iĝis lernanto de École d'Application de l'Artillerie (artileria lernejo). Li iĝis artileria oficiro, ano de Artileria Komisiono de Parizo (ĉ. 1880). Li geedziĝis en Bretonio kaj akiris kastelon Trofeunteuniou, kiu iĝis por li dua familia hejmo, en la komunumo Ploujean (ekde 1959 parto de pli vasta komunumo Morlaix) en la departemento Finistère de la administra regiono Bretonio.

Foch en 1885 iĝis studento de École Supérieure de Guerre (Militista altlernejo). Li revenis en 1895 al la altlernejo en rango de majoro kaj iĝis adjunkto, iom poste profesoro.
eta|maldekstra|
En 1908 li estis jam brigada generalo, kiam ĉefministro Georges Clemenceau nomumis lin gvidanto de la lernejo. La ŝlosilvortoj de lia instruado estis: ideo kaj volo.

Li iĝis divizia generalo en 1911.

Dum la unua mondmilito, Foch komence batalis en Loreno. Lia taĉmento forte kontraŭstaris kaj tiel helpis la ĉefkomandanton Joseph Joffre en la unua batalo de la Marno.

En 1915-16, li sensukcese provis trarompi la germanajn liniojn.

Ekde majo de 1917, li estis konsilanto de la ententaj armeoj. Post eksiĝo de la Rusa Imperio (Sovetunio), Foch proponis komunan komandantaron, sed la brita ĉefministro David Lloyd George kaj Clemenceau ne akceptis tion nur post la germanaj sukcesoj en marto de 1918 (26-an de marto). Helpe de la usonaj soldatoj kaj militaraj materialoj, li sukcese venkis la germanojn.

Li ricevis la rangon marŝalo la 6-an de aŭgusto 1918.

 Bibliografio 
 B. H. Liddell Hart: Foch: The Man of Orléans (1931)
 James Marshall-Cornwall: Foch as Military Commander (1972)

 Vidu ankaŭ 
 Avenuo Foch
 Avenue Foch (stacidomo) en Parizo
 Foch (stacio en Liono)

Kategorio:Francaj marŝaloj
Kategorio:Polaj marŝaloj
Kategorio:Britaj feldmarŝaloj
Kategorio:Francaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Francaj generaloj de la 20-a jarcento
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Mortintoj en la 7-a arondismento de Parizo
Kategorio:Homoj de Hautes-Pyrénées
Kategorio:Ordenitoj de Virtuti Militari
Kategorio:Titoluloj de la franca Milita Kruco 1914-1918
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio