Makó

Makó [mako:] estas urbo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Makó, kies administra centro estas.
eta|maldekstre|Teatro de Makó nomata "bulbodomo"
eta|dekstra|Bulbo el Makó signifas kvaliton

 Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, ĉe dekstra bordo de Maros, oriente de Szeged, proksime al la landlimo kun Rumanio, laŭ ĉefvojo Szeged-Arad. Antaŭ jaroj estis ankaŭ fervojo en la sama direkto, nun jam nur estas restaĵo de tio ĝis Makó, sed oni planas nuligi ankaŭ tion. Nuntempe oni konstruas aŭtoŝoseon M43 preter la urbo.

 Historio 
La urbo estis loĝata jam en la kuprepoko, de tiu tempo restis kurganoj. En la mezepoko la komunumo profitis de Maros, kie el Transilvanio alvenis salo kaj ligno per floso. Je la fino de la turka erao la setlejo estis senhoma, sed malrapide denove enpopoliĝis. En 1730 ĝi iĝis departementa centro de Csanád. La urbodomo konstruiĝis en 1836. En 1919 ankaŭ ĉi tie estis proklamita la Konsilantara Respubliko. En 1920 la urbo trovis sin apud la nova ŝtatlimo.

La urbo famas pri bulbo. Bulbo el Makó signifas kvaliton. Ĉiujare oni aranĝas festivalon pri bulbo.

Preĝejoj: po 2 katolikaj, kalvinanaj, po 1 luterana, grek-katolika, sinagogo, krome 3 kapeloj.

 Vidindaĵoj 
 Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Makó)
 Preĝejo de Ladislao la 1-a (Hungario) (Makó)
 Preĝejo de Sankta Antonio (Makó)
 Preĝejo de Egido de Dionaskanto (Makó)
 Kapelo de Sankta Anna (Makó)
 Episkopa kapelo (Makó)
 Golgota kapelo (Makó)
 Luterana preĝejo (Makó)
 Kalvinana malnova preĝejo (Makó)
 Kalvinana nova preĝejo (Makó)
 Ortodoksa sinagogo (Makó)
 Placo Széchenyi (Makó) kun Urbodomo de Makó
 termala banejo
 Hotelo Korona (=krono)
 moderna nova teatro

 Famuloj 

 en Makó naskiĝis kaj mortis:
 Imre Csepregi, katolika pastro
 István Cseresnyés, ĵurnalisto
 kuracisto István Bálint Nagy
 György Szabó (kuracisto)
 violonisto Mihály Fátyol
 en Makó naskiĝis:
 Joseph Pulitzer
 aktoroj Kati Berek kaj Antal Páger
 Dénes Szabó (dirigento)
 gobelinisto Anna Kubinyi
 grafikisto Lajos Lengyel
 hidrologo Károly Herrich
 historiistoj Elemér Mályusz kaj Dezső Szabó
 inĝenieroj Imre Babos, József Galamb, Antal Hajnal kaj Sándor Fekete
 kemiisto Károly A. Tettamanti
 kuracistoj Péter Adler, Judit Méray kaj Emil Nagel
 poeto Emil Makai
 politikistoj Ferenc Erdei kaj József Kristóffy
 en Makó mortis:
 advokato József Könyves-Kolonics
 instruistoj Béla Abaffy, Károly Árpás kaj Viktor Vajda
 juristo Ágoston Bárány
 komponisto Károly Dobozy
 Aladár Tóth (kuracisto)

 Nomportantoj 
 Lajos Makó, aktoro
 Pál Makó, matematikisto
 Péter Makó, muzikisto

 Ĝemelurboj 
eta|dekstra|350px|Ĝemelurboj de Makó
eta|dekstra|300px|Hotelo de Makó
  Ada, Serbio
  Atça, Turkio
  Csíkszereda, Rumanio
  Jasło, Pollando
  Kiryat Yam, Israelo
  Löbau, Germanio
  Martinsicuro, Italio
  Radomsko, Pollando
  Sinjan, Ĉinio
  Želiezovce, Slovakio

 Esperanto-movado 
En 2006 okazis tie la 19-a Internacia Junulara Semajno (IJS).

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

 Referencoj 


Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario