Taĝika somonio

La taĝika somonio - taĝike cомонӣ - estas la nacia valuto de Taĝikio. Unu somonio estas dividita je cent diramoj (taĝike дирам, komparu la vorton dirhamo). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TJS.

La 30-an de oktobro 2000, la somonio anstataŭigis la taĝikan rublon, sekvaĵo de la sovetia rublo, je la ŝanĝkurso 1 somonio = 1000 taĝikaj rubloj. La somonio estas la plej valora monunuo en Centra Azio.

eta|maldekstra|240ra|<center>monbileto de 500 somonioj el la serio de 2010

 Etimologio 
La valuto baptiĝis laŭ la legenda fondinto de la taĝika nacio, Isma'il Samani aŭ Ismo'il Somoni (ابو ابراهیم اسماعیل بن احمد, Abu Ibrahim Ismail ibn Ahmad, el la dinastio de Samanidoj, mortis en novembro 907). Tamen ankaŭ notindas ke la valutaj nomoj de la najbaraj centraziaj ŝtatoj Kirgizio, somo, kaj Uzbekio, somo, havas iom similan formon. Etimologia kaŭzo estas, ke en Sovetunio, parolantoj de la kazaĥa, kirgiza, uzbeka kaj ankaŭ taĝika lingvoj nomis la rublon "som" (taĝike "сўм"), kaj tiu nomo aperis sur la dorsa flanko de la monbiletoj, kune kun la valutaj nomoj en ĉiuj 15 oficialaj lingvoj de la unio. La vorto "som" (foje ankaŭ transliterigita "sum") signifas "pura" en la kirgiza, ujgura, uzbeka lingvoj kaj en multaj aliaj tjurkaj lingvoj. La nomo aludas al la bildo de "pura oro".

 Moneroj 
Nuntempaj moneraj serioj  Bildo  Valoro  Diametro  Dikeco  Pezo  Materialo  Edĝo  Antaŭflanko  Postflanko  Aperis en 83ra|centre  5 diramoj  16.5 mm  1.35 mm  2 g  Vidu kom. 1 Simpla  Taĝikia 7-stela krono  Valoro  2001 88ra|centre  10 diramoj  17.5 mm  1.4 mm  2.4 g 93ra|centre  20 diramoj  18.5 mm  1.4 mm  2.7 g 95ra|centre  25 diramoj  19 mm  1.4 mm  2.76 g  Latuno 105ra|centre  50 diramoj  21 mm  1.45 mm  3.6 g 120ra|centre  1 somonio  24 mm  1.6 mm  5.2 g  Vidu rim. 2  Skripa kaj simpla sekcioj  Ismail Samani Valoro kaj taĝika 7-stela krono  2001 128ra|centre  3 somonioj  25.5 mm  1.8 mm  6.3 g  Literoj  Blazono de Taĝikio 133ra|centre  5 somonioj  26.5 mm  1.85 mm  7 g  Skripa kaj simpla sekcioj kun stelo  ?

 Rimarkoj 
 Universala katagolo de tutmondaj moneroj: 1901-ĝis nun, 31a eld. asertas, ke la materialo por 5, 10 kaj 20 diramoj estas latunumita stalo, kvankam la Centra Banko asertas tiujn monerojn esti "du-metalaj" (kupro-zinko-stalo-kupro-zinko).
 Universala katagolo de tutmondaj moneroj: 1901-ĝis nun, 31a eld. asertas, ke la materialo por 1, 3 kaj 5 somonioj estas kupronikelo-zinko, kvankam la centra banko asertas, ke estas nur kupronikelo.

 Monbiletoj 
monbileta serio de 2000  Bildo  Valoro  Dimensioj  Koloro  Antaŭa flanko  Posta flanko  Dato de printo  Dato de emitado  Akvomarko 1 diramo  100 x 60 mm  Bruna Sadriddin Ajuni Teatro kaj operejo  Pamiraj montoj  1999  2000 Du montoj antaŭ rektangulo 5 diramoj  Blua Kultura palaco de Arbob  Sepultejo de Mirzo Tursunzoda 20 diramoj  Verda  ?  Intermontejo 50 diramoj  Purpura Ismail Samani  Montara valo 100ra 100ra 1 somonio  141 x 65 mm  Verda  Mirzo Tursunzoda  Nacia banko de Taĝikio Portreto 100ra 100ra 5 somonioj  144 x 65 mm  Blua  Sadriddin Ajuni  Sepultejo de Abuabdullo Rudaki 100ra 100ra 10 somonioj  147 x 65 mm  Ruĝa  Mir Said Alii Hamadoni  Tombo de Mir Said Alii Hamadoni 100ra 100ra 20 somonioj  150 x 65 mm  Flava-Bruna  Abuali ibn Sino  Hissara kastelo 100ra 100ra 50 somonioj  153 x 65 mm  Blua  Bobojon Gafurov  Chaiĥana (tedomo) Sina 100ra 100ra 100 somonioj  156 x 65 mm  Bruna  Ismail Samani  Palaco de la prezidento

 Eksteraj ligiloj 

 retejo de la centra banko de Taĝikio

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Taĝikio