Santo Tirso

Santo Tirso estas urbo kaj municipo en la nordo de Portugalio kun 14 000 loĝantoj (2011), nome en la subregiono Metropola Areo de Porto, apartenanta al la Norda regiono kaj al la distrikto Porto. 

Ĝi estas la sidejo de la municipo Santo Tirso, kiu havas totalan areon de 136,60 km², 67 785 loĝantojn en 2021 kaj loĝdenson de 496 loĝantoj por km², subdividita en 14 fregezioj. La municipo estas limigita en la nordo fare de la municipoj Vila Nova de Famalicão kaj Guimarães, nordoriente de Vizela, oriente kun Lousada, sudoriente kun Paços de Ferreira, sude kun Valongo, sudokcidente kun Maia kaj okcidente kun Trofa.

La urbo Santo Tirso estas centre inter la urboj Braga, Guimarães, Póvoa de Varzim, Vila do Conde kaj Porto, kiuj distas ĉiuj ĉirkaŭ 20 km.

Historio
eta|maldekstre|230ra|Kastrumo de Monte Padrão.
La areo jam estis loĝata en prahistoriaj kaj romiaj tempoj, kiel atestas kelkaj kastrumoj kiel la Kastrumo de Monte Padrão.

Santo Tirso estis la nomo atribuita al la monaĥejo fondita aŭ rekonstruita, en la 10-a jarcento, fare de benediktanaj monaĥoj en la loĝloko Moreira de Riba de Ave, patronigita de D. Alboazar Ramíres, mortinta en 960, ekstergeedzeca filo de la reĝo Ramiro la 2-a de Leono, omaĝe al Sankto Tirso de Apolonio. 

De 978 ĝis 1834 ĝi estis ento couto kies sidejo estis la Monaĥejo de Santo Tirso, havante propraĵojn tra la tuta areo interrivera Entre Douro e Minho. De 1836 ĝis 1998 la aktuala municipo Trofa estis ene de Santo Tirso, kiu estis tial unu de la 20 plej loĝataj en la lando. La urbo Santo Tirso estis lulilo de tekstila industriigo en Portugalio. La fabriko Fiação e Tecidos Rio Vizela, fondita en 1845, en Vila das Aves kaj São Tomé de Negrelos, estis pionira centro de la sektoro en la lando, kaj unu el ĉefaj fabrikoj en Portugalio. 

La urban statuson ĝi ricevis dum 1985. Pro la industria disvolviĝo la municipo kreskis dum la 20-a jarcento el 28 371 loĝantoj komence de la jarcento ĝis atingi cent milon en la 1990-aj jaroj, sed poste estis krizo kaj oni malaltiĝis ĝis la nunaj 67 000.

 Fregezioj 
eta|230ra|maldekstra
230ra|maldekstra|thumb|São Pedro de Roriz.
La municipo estas subdividita en 14 freguesias, nome: 
 Agrela
 Água Longa
 Areias, Sequeirô, Lama e Palmeira
 Aves
 Carreira e Refojos de Riba de Ave
 Monte Córdova
 Negrelos (São Tomé)
 Rebordões
 Reguenga
 Roriz
 Lamelas e Guimarei
 Santo Tirso, Couto (Santa Cristina e São Miguel) e Burgães
 Vila Nova do Campo
 Vilarinho

 Vidindaĵoj 
eta|dekstre|230ra|Museu Internacional de Escultura Contemporânea.
 Kapelo de Santa Cruz aŭ de Bom Jesus, en Burgães
 Club Thyrsense, en Santo Tirso
 Edifico de Serra Hidráulica de Pereiras, en Monte Córdova
 Kastrumo de Monte Padrão aŭ de Monto Córdova
 Preĝejo de São Pedro de Roriz
 Citânia kaj preĝejo de Santa Maria de Negrelos, en Roriz
 Casa do Mosteiro (domo de la monaĥejo), en Roriz
 Domo kaj Bieno de Dinis de Cima, en Santa Cristina do Couto
 Monaĥejo de Santo Tirso aŭ de São Bento
 Domo kaj Bieno de Dinis de Baixo, en Santo Tirso
 Kastrumo de Santa Margarida, en São Tomé de Negrelos
 Preĝejo de São Tomé de Negrelos
 Monaĥejoj de São Miguel de Vilarinho kaj de Singeverga, en Roriz
 Bienoj Quinta de Cantim, en Reguenga, kaj Quinta da Manguela, en Carreira
 Museu Internacional de Escultura Contemporânea

 Partneraj urboj 
 20ra La urbetoj Groß-Umstadt en Hesio (Germanio), partnere ligita ekde 1966, kaj
 20ra Saint-Péray en Francio, ligita ekde 1991, same karakteriĝas per vina kultivado.
 20ra Dum 2001 ankoraŭ aldoniĝis Asso en Italio.

 Vidu ankaŭ 
 Santo Tirso (stacidomo)
 Vila das Aves (stacidomo)

 Eksteraj ligiloj 
  ()

 Santo Tirso, Infopédia (rete) Porto: Porto Editora, 2003-2014 (konsult. 2014-05-18).
 Santo Tirso rete - Portalo de Santo Tirso



Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Porto