Leszek Kołakowski

Leszek Kołakowski (legu: leŝek koŭakovski) (naskiĝis la  en Radom, mortis la  en Oksfordo) estis unu el la plej gravaj polaj filozofoj de la 20-a jarcento. Li estis ankaŭ eseisto, historiisto de filozofio kaj publicisto.
eta|240px|La busto de Leszek Kołakowski en la Aleo de Famuloj sur la Skvaro de Skoltoj en Kielce
eta|240px|La memortabulo omaĝe al Leszek Kołakowski en la strato Senatorska en Varsovio

 La vivo 
Dum la junaĝo li ellernis multe da lingvoj legante literaturon verkitan en ili. Tiumaniere, legante verkon Historio de Kristo de Giovanni Papini, tradukitan al Esperanto, li eksciis ankaŭ Esperanton. Poste en sia parolo pri Esperanto en antologio pole nomata "Esperanto? Wypowiedzi wybitnych polskich intelektualistów", Leszek Kołakowski asertis opinii pozitive pri Esperanto kaj pri ĝia ideo nomante la lingvon "valora utopio de popola frateco".

Leszek Kołakowski estis asistanto kaj lernanto de Tadeusz Kotarbiński. Kołakowski estis la plej grava pola marksisma filozofo de la jaro 1966, membro de Pola Unuiĝinta Laborista Partio (, mallongigo PZPR) ekde 1947 ĝis 1966, fama figura en tiutempa varsovia publika vido. Kołakowski ankaŭ estis poste direktoro de marksisma-leninisma katedro en Varsovia universitato, tamen li perdis poste tiun pozicion pro sia kritiko de pola ŝtato kaj postveninte devis forvojaĝi eksterlanden.

En emigracio Kołakowski komencis proksimiĝi al Kristana penso. Post mallonga loĝado en Parizo, li veturis al Anglujo. Li skribis eseon "Tezoj pri espero kaj senespero" kiun oni publikigis en pariza revuo Kultura kaj kiu kreis intelektualan fundamenton de komunista opozicio.

En Anglujo Kołakowski ankaŭ komencis prelegi en Oksforda Universitato. Poste li prelegis ankaŭ en universitatoj en Yale, New Heaven, Berkeley kaj Chicago en Usono.

En 1991 Kołakowski estiĝis efektiva membro de Pola Scienca Akademio. En 2003 jaro li estis honorita per Kluge Prizo.

 Verko 
Kołakowski okupiĝis pri politika filozofio. Li interesiĝis plej pri socialismo. Li volis konsciigi homaron pri malbono kaj nesekureco de socialismo ekzemple en manifesto "Kio estas socialismo" en pola komunisma revuo "Po Prostu" en 1956. Tre ofte en siaj verkoj Kołakowski agis kiel historikisto de filozofio (Jednostka i nieskończoność. Wolność i antynomie w filozofii Spinozy) kaj hermeneutikisto. En Pollando li batalis kun socialismo ĉefe per aluzioj (Świadomość religijna i więź kościelna). Tre ofte Kołakowski estis ateistema ("Se Dio ne ekzistas, ĉion povas homo"). Leszek Kołakowski estas ankaŭ fama pola fabelisto (li skribis fabelojn, ekzemple "Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca" kaj "13 bajek z królestwa Lailonii") tamen eĉ liaj fabeloj estis rigardataj de pola komunista estraro kiel asertantaj socialismajn ideojn.

 Kelkaj verkoj 
 Szkice o filozofii katolickiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1955
 Wykłady o filozofii średniowiecznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1956
 Światopogląd i życie codzienne, Państwowy Instytut Wydawniczy, Varsovio 1957
 Pochwała niekonsekwencji. Pisma rozproszone z lat 1955-1968, red. Zbigniew Mentzel, Puls, Londino 1989, eld. 2 Londono 2002
 Jednostka i nieskończoność. Wolność i antynomie wolności w filozofii Spinozy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1958
 Wybrane teksty z historii filozofii. Filozofia XVII wieku. Francja, Holandia, Niemcy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1959
 Notatki o współczesnej kontrreformacji, Książka i Wiedza, Varsovio 1962
 13 bajek z Królestwa Lailonii, Czytelnik, Varsovio 1963
 Klucz niebieski albo opowieści budujące z historii świętej zebrane, Państwowy Instytut Wydawniczy, Varsovio 1964
 Rozmowy z diabłem, Państwowy Instytut Wydawniczy, Varsovio 1965
 Świadomość religijna i więź kościelna. Studia nad chrześcijaństwem bezwyznaniowym siedemnastego wieku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1965
 Wybrane teksty z historii filozofii. Filozofia egzystencjalna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1965
 Filozofia pozytywistyczna (od Hume’a do Koła Wiedeńskiego), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1966
 Kultura i fetysze, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1967
 Obecność mitu, Instytut Literacki, Parizo 1972
 Husserl i poszukiwanie pewności, tłum. P. Marciszuk, Aletheia, Varsovio 1990
 Główne nurty marksizmu. Powstanie - rozwój - rozkład, Instytut Literacki, Parizo 1976-78
 Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań, Aneks, Londono 1982
 Moje słuszne poglądy na wszystko, Znak, Krakovo 2000

Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj marksistoj
Kategorio:Polaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Polaj socialistoj
Kategorio:Polaj disidentoj
Kategorio:Historiistoj de filozofio
Kategorio:Historiistoj de komunismo
Kategorio:Marksismaj humanistoj
Kategorio:Spinozistoj
Kategorio:Poldevenaj britoj
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Filozofoj de la 21-a jarcento