Dido

Didodido en PIV ĉe vortaro.netOrnitologia taksonomio aŭ dodo () estas formortinta, neflugkapabla birdo, vivinta sur la insulo Maŭricio ĝis la fino de la 17-a jarcento.

eta|maldekstre|Ilustraĵo fare de Dronte de la 17a jarcento
Ĝi estas unu el la tri specoj, formantaj la familion didedoj (Raphidae aŭ Rafedoj). Oni listigas la dido-familion en la sistematiko plej ofte al ordo de la kolomboformaj (Columbiformes), sed malofte oni apartigas ĝin al memstara ordo (Raphiformes). La du aliaj specioj estis – vivintaj simile sur insuloj de la Hinda Oceano - du ermitkolomboj (R. solitarius kaj Pezophaps solitaria).

La birdojn ekrigardis (kaj notis pri tio) unuafoje portugalaj maristoj en ĉirkaŭ 1507 kaj dum 2 jarcentoj formortigis la birdon la homoj kaj la kunportitaj hejmaj bestoj. La dido formortis en 1681, la reunia ermitkolombo en 1746, la rodriguesa ermitkolombo en ĉirkaŭ 1790.

La dido estis pli granda ol meleagro, ĉirkaŭ 23 kg. La plumaro estis blugriza, la kapo granda, la beko nigra, hoka, kun ruĝeta kovraĵo. La flugilo estis eta, senutila, la kruro estas dika, flava kaj pugopinte, starante plumvosto.

La Reunia ermitkolombo estis blanka versio de dido. La bruna Rodrigesa ermitkolombo estis pli alta kaj maldika, kun pli malgranda kapo, senhoka beko.

Ĉiu restaĵo de dido estas kapo kaj kruro en Oksfordo, kruro en la British Museum, kapo en Kopenhago kaj pliaj en diversaj muzeoj. Oni trovis pluajn ostojn dum la jaro 2006.

Ĝi estis simbolo de la senbrida homa agado kontraŭ la medio, formorto de specioj.

 Taksonomio 
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 22-an de dec. 2025, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Columbiformes - kolomboformaj
Columbidae - kolombedoj
Raphus Brisson, MJ, 1760
†Raphus cucullatus (Linnaeus, C, 1758) - dido

 Etimologio 
La esperanta vortformo dido, uzata anstataŭ la pli internacia formo dodo, devenas de latina sinonimo Didus ineptus (Linnaeus, 1766), uzata nur en la 18-a jarcento.
280ra|eta|Dido, simbolo de Maŭricio

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Dodo (biero)
 Maskarenaj arbaroj

 Eksteraj ligiloj 

 The Dodo Cartoon Blog 
 foto-grupo "Didus Ineptus" ĉe Flickr.com

Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Formortintaj bestoj de Afriko