Pasero

Pasero estas genro de birdoj el la ordo de paseroformaj kaj la subordo de kantobirdoj. Tiuj paseroj estas diketaj plumpe brunaj aŭ grizecaj birdoj ofte kun nigraj, flavaj aŭ blankaj markoj. Tipe 10–20 cm longaj, ili havas mallongajn vostojn kaj fortikajn konusformajn bekojn. Ili estas gregemaj kaj formas gravajn arojn, kaj kelkaj, kvankam ne la konata Dompasero, havas agrablajn kantojn.

La diversaj specioj de la genro hejmas en Eŭropo, en varma klimato de Afriko kaj en suda Eŭrazio. Plejparto de la genranoj troviĝas nature en malfermaj habitatoj de varmaj klimatoj de Afriko kaj suda Eŭrazio. Kelkaj specioj adaptis al la vivo kun homoj, kaj tio permesis la Dompaseron ĉefe, en proksima asociado kun homoj, etendi sian eŭrazian teritorion ege for de kio estis probable ties originan hejmo en Mezoriento. Krom tiu natura koloniado, la Dompasero estis enmetita en multaj partoj de la mondo for de sia natura teritorio, inklude regionojn de Ameriko, subsahara Afriko, kaj Aŭstralio. La Kampopasero estis enmetita en pli malgranda skalo, kun populacioj en Aŭstralio kaj loke en Misurio kaj Ilinojso en Usono.

La paseroj de la genro Passer konstruas fuŝan neston, kiu, depende de la specio kaj de la nestoloka disponeblo, povus esti en arbusto aŭ arbo, natura truo en arbo, en konstruaĵo aŭ sub tegmento, aŭ ĉe nesto de specioj kiaj la Blanka cikonio. La ovaro de ĝis 8 ovoj estas kovata de ambaŭ gepatroj tipe dum 12–14 tagoj, kun pliaj 14–24 tagoj antaŭ elnestiĝo.

La paseroj de la genro Passer estas ĉefe surgrunde semomanĝantaj, kvankam ili konsumas ankaŭ malgrandajn insektojn ĉefe dum reproduktado. Kelkaj specioj, kiaj la Dompasero kaj la Grizkapa pasero manĝas rubaĵojn ĉe urboj, kaj estas preskaŭ ĉiomanĝantaj.

 Listo de specioj 
Temas pri la specioj agnoskataj de la Handbook of the Birds of the World, escepte ĉe la Abdalkuria pasero, kies disiĝo el la Sokotra pasero estis agnoskata de BirdLife International en 2010.  Krom tiuj vivantaj specioj, oni konas kelkajn dubindajn fosiliojn tiom fruajn kiom ĝis la Komenca Mioceno, kaj Meza Plejstoceno de la fosilia specio Passer predomesticus.

 Nigraverta pasero, Passer ammodendri
 Dompasero, Passer domesticus
 Itala pasero, Passer italiae - Specistatuso dubinda
 Hispana pasero, Passer hispaniolensis
 Ĝangala pasero, Passer pyrrhonotus
 Somala pasero, Passer castanopterus
 Ruĝa pasero, Passer rutilans
 Flava pasero, Passer flaveolus
 Moaba pasero, Passer moabiticus
 Iagoa pasero, Passer iagoensis
 Punkteca pasero, Passer motitensis
 Kenja pasero, Passer rufocinctus
 Kordofana pasero, Passer cordofanicus
 Ŝelia pasero, Passer shelleyi
 Sokotra pasero, Passer insularis
 Abdalkuria pasero, Passer hemileucus
 Nigrakapa pasero, Passer melanurus
 Grizkapa pasero, Passer griseus
 Svainsona pasero, Passer swainsonii
 Papagobeka pasero, Passer gongonensis
 Svahila pasero, Passer suahelicus
 Grizkapa sudpasero, Passer diffusus
 Dezertopasero, Passer simplex
 Kampopasero, Passer montanus
 Orpasero, Passer luteus
 Orflava pasero, Passer euchlorus
 Kaŝtankolora pasero, Passer eminibey

 En kulturo 

 Rusoj 
En la rusa kulturo ekzistis certa antaŭjuĝo rilate la paseron, konsiderata damnita birdo. Miĥail Znamenskij en la 1840-aj aŭdis en Jalutorovsko (Tobolska gubernio, la Rusia imperio) jenan legendon:

 Proverboj 

Ekzistas pluraj proverboj pri pasero en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:




 Vidu ankaŭ 
 Ora pasero

 Referencoj 

 Cititaj verkoj 




 Eksteraj ligiloj 
 Filmetoj, fotoj kaj sonoj  ĉe Internet Bird Collection