Komuna lingvo (2000)

La Komuna lingvo (<omunleng aŭ Comunleng) estas kreita en jaro 2000 de anonimulo surbaze eŭropaj lingvoj. Ĝi estas kompromisplanlingvo inter Esperanto kaj Interlingua.

 Gramatiko 
 Alfabeto kaj prononco 
La alfabeto havas 22 literojn:

a, b, <, d, e, f, g, h, i, j, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, x, z.

La vokaloj havas la saman valoron kiel Esperanto, la j havas sonon /ĵ/, la x oni prononcu kiel en portugala lingvo, (Ŝajne ĝi havas sonon /ŝ/), la  <  sonas /k/.

Por skribi kelkajn fremdajn nomojn oni uzas la q je /ĥ/, la ü kaj la ö, kiel en la germana, la ë por la e "senvoĉa" franca, kaj la ñ kiel en la hispana.

La forta silabo estas ĉiam antaŭ la lasta konsonanto de la RADIKO de la vorto.

Ekzemple: telefon, juni, en faian, la forta silabo estas la a, ĉar la radiko estas fa.

 Morfologio 
 La nedefina artikolo estas un. La difinita estas ul aŭ lu laŭvole, ĝia pluralo estas uls o lus. La artikoloj kaj prepozicioj kombiniĝas: a + ul = al, de + ul = dul, a + lus = als aŭ as, a + un = an (laŭvole), de + lus = duls aŭ dus.

 Substantivo ne havas gramatikan genron.
 La pluralon oni faras metante -s aŭ -es al substantivoj. La adjektivo ne varias.
 La genitivo oni faras per -(e)z: Peterz teorem (la teoremo de Peter).

 jes,ne  kun, sen  antaŭ, poste por, per  malgranda, granda malmulta, multa, tre  nova, malnova/olda  kaj, aŭ hieraŭ, hodiaŭ, morgaŭ ia, no  met, sen  for, pos  fur, per  pi<, gran po, mult, zer  nou, ald  e, o  ier, hoi, moran

Koloroj: <olors: rouj, blau, iel, gruin, oranj, violet, uait, xuart, braun, grais (ĉiuj kun diftongoj)

Nombroj: numers: nul (0), un (1), do (2), tri (3), fir (4), faf (5), ses (6), set (7), oit (8), nov (9), des (10), desun (11), desdo (12) … deses (16)… doan (20), trian (30), sent (100), mil (1000), million (1 000 000) … mil nov sent novan nov (1999).

Semajntagoj: dais dul vi<: lundai, marsdai, mercurdai, jovidai, venusdai, saturndai, soldai.

Monatoj : menses: januar, februar, marx, april, mai, juni, juli, august, setember, oitober, november, desember.

Familio: familie: pater (patro), mader (patrino), <ind (infano), son = filio (filio), dorter = filia (filino), bruder = frato (frato), sester = sora (fratino), on <el = tio (tío), tante = tia (tía), <usin(o, a, e) (kuz(in)o), home (viro), fema (virino), <indo (knabo), <inda (knabino) , bebi (bubo).

 Kiam ?  ĉiam  neniam  iam  iam ajn denove  ofte  nun uen ?  aluen  nouen  somuen  eniuen oteruen  multuen="ofe"  nu="ora"

 kie ?  ĉie  nenie  ie ie ajn alie  en multaj lokoj  ĉi tie, tie ov ?  alov  neov  somov  eniov oterov  multov  hir, der 

 Kio ? ĉio  nenio  io  io ajn alio  multaj aferoj  ĉi tio ua ?  alua="ale"  noua  somua (ua)  eniua oterua  multua  dizua

 Kiu ?  ĉiuj  neniu  iu  alia persono multaj homoj  li, ŝi, tiu homo <i ?  alon="ales"  neon  somon (on)  enion oteron  multon  il, ela, dizon

Personaj pronomoj:
nominativoakuzativodativogenitiv<o/TH>posedaImimemaimaintutitetaitainilloiloesaisainelalailaezaizainel, itlilexaixainsisenosnoinuenozernozenvosvoivuevozervozenilsloisloesozerozenelaslaisloisazerazenelslislesezerezenitslislesizerizenU,Usoiueuzeruzen

Estas du konjugaciaj tipoj al ĉiuj verboj, unu simila al Esperanta, alia simila al de latinidaj lingvoj. Oni povas elekti ilin laŭvole. Tio montras ke la projekto ankoraŭ ne estas provita.

Ekzemplo de konjungacio verbo manj (manĝi):
indikativo (reala)subjunktivo (nereala)prezentopreteritofuturoperfekta prezentoperfekta preteritoperfekta futuroimperativoprezentopreteritofuturomanjemanjaemanjoehave manjedhava manjedhavo manjedmanjiemanjuemanjuaemanjuoemanjesmanjaesmanjoshaves manjedhavas manjedhavos manjemanjismanjusmanjuasmanjuosmanjmanjamanjohav manjedhava manjedhavo manjedmanjimanjumanjuamanjuomanjemmanjammanjomhavem manjedhavam manjedhavom manjedmanjimmanjummanjuammanjuommanjetmanjatmanjothavet manjedhavat manjedhavot manjedmanjitmanjutmanjuatmanjuotmanjenmanjanmanjonhaven manjedhavan manjedhavo manjedmanjinmanjunmanjuanmanjuons<andinav <onjugasi.. manj.. manja.. manjo.. hav manjed.. hava manjed.. havo manjed..manji.. manju.. manjua.. manjuo

 Sintakso 
 Normala vortordo estas Subjekto + Verbo + Objekto.
 La neon oni faras per no antaŭ (forta neo) aŭ per net poste (malforta neo) la verbo: no have (mi ne havas) aŭ have net. Ne estas duobla neo.
 Oni ne metas artikolon antaŭ genitivo: bu<(e)z titel (la titolo de l' libro).

Kategorio:Kompromisplanlingvoj
Kategorio:Aperis en 2000