Borata acido

|-style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;"|Borata acido</big></big>
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>100px
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>100px
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>100px
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|Sasolito:Mineralo enhavanta Boratan acidon
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Alternativa(j) nomo(j)
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
 Trihidroksoboro 
 Ortoborata acido 
 Sasolito
 Optibor® 
 Borofax®
|-
||Kemia formulo|||H3BO3|-
|PubChem-kodo||7628
|-
|ChemSpider kodo||7346
|-
|CAS-numero-kodo||10043-35-3
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Fizikaj proprecoj|-
|Aspekto||blanka kristaleca solido
|-
|Molmaso||61.832 g mol−1
|-
|Smiles||OB(O)O
|-
|Denseco||1.435 g/cm3 (likva)
|-
|Fandopunkto|| (; 444.0 K)
|-
|Bolpunkto|| (; 573 K)
|-
|Solvebleco||
 2.52 g/100 mL ()br
 4.72 g/100 mL ()br
 5.7 g/100 mL ()br
 19.10 g/100 mL ()br
 27.53 g/100 mL ()
|-
|Mortiga dozo (LD50)||2660 mg
|-
|Ekflama temperaturo||nebrulema
|- style="background: yellow; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Sekurecaj Indikoj
|-
|Risko||
 R60
 R61
|-
|Sekureco||
 S45
 S53
|- style="background: yellow; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Pridanĝeraj indikoj
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | Danĝero 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |GHS etikedigo de kemiaĵoj
|-
|GHS Damaĝo-piktogramo||
|-
|GHS Signalvorto||Damaĝa substanco
|-
|GHS Deklaroj pri damaĝoj||
|-
|GHS Deklaroj pri antaŭgardoj|| 
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)
|}Borata acido aŭ ortoborata acido estas malforta unubaza acido de Lewis ofte uzatas kiel antisepsaĵo, insekticido, flaminhibanto, neŭtrona absorbanto, kaj antaŭulo de aliaj kemiaj kombinaĵoj. Ĝia kemia formulo estas H3B3 -- aŭ B(OH)3) -- kaj trovata laŭ la formo de senkoloraj kristaloj aŭ blanka pulvoro kiu dissolviĝas en akvo. Kiam okazante kiel mineralo, ĝi nomatas sasolitoHealth & Drugs: Disease, Prescription & Medication, Nicolae Sfetcu.

Boraj kombinaĵoj uzatas kiel malforta insekticido kontraŭ formikoj, blatologaĵoj kaj puloj de katoj kaj hundoj, hejma purigado, agento por bufrokontroloBufro: en kemio, bufro estas substanco kiu stabligas la valoron de pH ene de iu miksaĵo., okullavaĵoj, kaj kontraŭaglomera agentoKontraŭaglomeraj agentoj estas nutrosubstancoj tre uzata en polvaj manĝaĵoj por eviti ke ili aglomeriĝu.. Dum ingestadoj estas ordinaraj, serioza tokseco estas malofta pro la granda kvanto de la produkto bezonata por esti ingestida. Tamen, ingestoj klinike signifoplenaj karakteriziĝas per vomado, diareo, anoreksio, letargio kaj (tre rare) renruinigoClinical Veterinary Advisor: Dogs and Cats, Etienne Cote.

 Historio 
En 1702, borata acido estis unue preparita de Wilhelm Homberg (1652-1715) ekde miksaĵo de Natria kvarborato, pere de la ago de mineralacidoj, tre eble la jam konata verda vitriolo, kaj tiam ĝi ricevis la nomon sedativa salo de Hombergo. Malgraŭ tio, ĝi eble jam estis konata de la alkemiisto Johann Joachim Becher (1635-1682) ĉirkaŭ 1675. Nur en 1747, oni sukcesis pruvi ke borakso estas kombinaĵo de sodo kaj ĉi-tiu sedativa salo.

Tamen, boratoj, inklude de la borata acido, daŭre estas uzataj ekde la tempo de la antikvaj grekoj por diversaj taskoj samkiel purigado, manĝokonservado kaj aliaj hejmuzoj. Nuntempe borata acido uzatas en diversaj aplikaĵoj en komerco, agrikulturo kaj nukleaj kampoj. En 1774, iu florenca apotekisto, Uberto Francesko HöferEnciclopedia Italiana, trovis la "sal sedativum" en la akvoj de certa toskana termolageto, tamen nur en 1810 oni industrie provis starigi fabrikon de borata acido el la akvoj de tiuj lagoj larĝaskale. Nuntempe, la plejmulto el la borata acido en la Eŭropa merkat derivas el ĉi tiuj etaj lagoj en la vulkanaj distriktoj de Toskanio.

Kvankam pli efikaj kiel polvoj, borata acido kaj borakso antaŭlonge rekomendatas kiel logaĵoj solidaj aŭ likvaj. Borata acido estas pli aktiva kontraŭ la Blatella germanica ol la borakso. Arnold Mallis (1969) rimarkis ke la uzo de borata acido kaj borakso pliiĝis kiam natria fluorido kaj piretro estis mankantaj dum la dua mondmilito.

En 1808, Gay-Lussac (1778-1850) kaj Louis-Jacques Thénard (1777-1857) sukcesis izoli tion, kion ili nomis radikalo de la borata acido, tute nesciante ke ili estis malkovrinta la elementon. Ili faris la eksperimenton varmigante boratan acidon kun la kalia metalo, kie la nesolvebla porcio de la reakciantoj estis la radikalo. Ili daŭrigis ilian esploron dumsomere, forpurigante la elementon per varmigado de ties oksido (B2O3) kun kalio. Ili anoncis la malkovron de la nova elemento nur en novembro, unu monato antaŭ ol Humphry Davy (1778-1829) same asertis ke li izolis ĝinNew World Encyclopedia.

 Okazejo 
Krom la vulkanaj regionoj de Toskanio, la borata acido trovatas kiel liberstata mineralo, konata kiel sasolito, en la usona ŝtato Nevado. Aliaj mineraloj enhavantaj boratan acidon troviĝas ankaŭ en la naturo tiel kiel borakso, boracitoMindat.org, boronatrokaicitoEncyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Richard C. Ropp], kernitoThe Pearson Guide to Objective Chemistry for the AIEEE, Singhal Atul kaj kolemanitoEncyclopædia Britannica. Sammaniere, borata acidoj kaj ties saloj troviĝas en la maraj salakvoj. Ĝi same trovatas en plantoj inklude de preskaŭ ĉiuj fruktoj tiel kiel pomo, banano, migdalo kaj arakido.

 Literaturo 

 1911 Encyclopædia Britannica
 Creation Wiki
 Cheshire Medical Center 
 Science jrank
 A Dictionary of Science, Elizabeth A. Martin
 Drugs.com
 Boric acid ophthalmic Side Effects 
 eHow 
 Medicine Health 
 Side Effects of Boric Acid Use
 TheFreeDictionary
 Boric acid poisoning, University of Maryland Medical Center
 MedlinePlus
 New World Encyclopedia
 Fruit Flies: Biology and Management, Martin Aluja, Pablo Liedo
 Encyclopedia of Water Science (Print), Bobby A. Stewart,Terry Howell

 Belaj prezentaĵoj de Youtube 
 How To Make Boric Acid
 how to make boric acid from Borax
 How to KILL Mosquitoes with fruit juice and boric acid. Cheap and easy & lasts a month!
 Boric Acid for effective, cheap pantry moth and sugar ant control
 Get rid of Cockroaches from your homes forever
 Top Ten Secrets - #3 Ant Control

 Preparado 
Borato de hidrogeno estas preparebla reakciante borakso (natria kvarborato dekohidratohava) kun mineralaj acidoj, tiel kiel klorida acido:

<font color=green>
Na2B4O7·10H2O + 2 HCl → 4 B(OH)3 [aŭ H3BO3] + 2 NaCl + 5 H2O
</font color=green>

Ĝi ankaŭ estiĝas kiel flankprodukto el la hidrolizo de boraj trihalogenidoj kaj duborano (B2H6):Chemistry and Chemical Reactivity, John Kotz, Paul Treichel, John Townsend

<font color=green>
B2H6 + 6 H2O → 2 B(OH)3 + 6 H2Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson
</font color=green>

<font color=green>
H2B4O7 → 2 B2O3 + H2O
</font color=green>

 Proprecoj 

Borata acido estas solvebla en bolanta akvo. Kiam varmigita pli ol , ĝi senhidratiĝas, estigante metaboratan acidon aŭ HBO2.

<font color=green>
H3BO3 → HBO2 + H2O
</font color=green>Metaborata acido estas blanka, kuba kristaleca solido kaj tre malmulte solvebla en akvo. Metaborata acido fandiĝas ĉirkaŭ , kaj kiam varmigita pli ol , ĝi plu senhidratiĝas, estigante kvarboraran acidon aŭ piroboratan acidon (H2B4O7):

<font color=green>
4 HBO2 → H2B4O7 + H2O
</font color=green>

La vorto borata acido kelkfoje povas referenci al ajna el ĉi tiuj kombinaĵoj. Plua varmigo produktas la bora trioksido'''.

<font color=green>
BX3 + 3 H2O → B(OH)3 + 3 Hx (X = Cl, Br, I)
</font color=green>

<font color=green>
H2B4O7 → 2 B2O3 + H2O
</font color=green>

Ekzistas konfliktaj interpretadoj pri la origino je la acideco de akvaj solvaĵoj kun borata acido. La spektroskopio de Raman rilate al forte alkalaj solvaĵoj montras la ĉeeston de la jono B(OH)−4, devigante kelkajn konkludi ke la acideco estas ekskluzive pro la abstrakteco de la grupo OH− el la akvo:Comprehensive Chemistry for JEE Advanced 2014, p15.5Competition Science Vision

<font color=green>
B(OH)3 + H2O  B(OH)−4 + H+ (K = 7.3x10−10; pK = 9.14)
</font color=green>

aŭ pli adekvate esprimata en akva solvaĵo:

<font color=green>
B(OH)3 + 2 H2O  B(OH)−4 + H3O+
</font color=green>

Ĉi-tio povas karakteriziĝi kiel acido de Lewis de la boro rilate al la grupo OH−, anstataŭ kiel acido de Brønsted.

Tamen, aliaj fontojLink Springer asertas ke borata acido same estas tribaza acido de Brønsted, kun sinsekvaj jonigaj etapoj:

<font color=green>
 B(OH)3  BO(OH)−2 + H+ (Ka1 = 5.8x10−10; pKa1 = 9.24)
</font color=green>

<font color=green>
 BO(OH)−2  BO2(OH)2− + H+ (Ka2 = 4x10−13; pKa2 = 12.4)
</font color=green>

<font color=green>
 BO2(OH)2−  BO−3 + H+ (Ka3 = 4x10−14; pKa3 = 13.3)
</font color=green>

Pro tio ke la valoro de Ka1 estas komparebla al tiu de la reakcio kun OH−, la koncentriĝoj de B(OH)−2 kaj B(OH)−4 estas similaj.

Poliborataj anjonoj formiĝas je pH 7–10 kiam la koncentriĝo de boro estas pli alta ol proksimume 0.025 mol/L. La plej konata el ĉi tiuj estas la 'tetraborata' jono, trovata en la mineralo borakso:

<font color=green>
4[B(OH)4]− + 2H+  [B4O5(OH)4]2− + 7H2O
</font color=green>

Borata acido igas gravan kontribuaĵon por la absorbiĝo de la basfrekvenca sono en la marakvo.National Physical Laboratory

 Kristaleca strukturo 
La kristaleca borata acido konsistas pri tavoloj de molekuloj da B(OH)3 kunkonservitaj per hidrogenaj ligoj. La ligolongo inter la atomoj B-O estas je 136 pm kaj de la atomoj O-H 97 pm kune kun hidrogena ligo je 272 pm. La distanco inter du apudaj tavoloj estas je 318 pm.

200px250pxLa ĉelunuo de la borata acidohidrogenaj ligoj (strekital linioj)permesas ke molekuloj de borata acido estiguparalelajn tavolojn en la solida stato

 Toksologio 
Borata acido povas esti toksa laŭ pluraj vojojNational Pesticide Information Center:
 buŝa: al homoj kaj bestoj depende de la koncentriĝo ingestita
 haŭta: kvantoj pli altaj ol 200 mg/kg povas esti danĝeraj
 inhalado: ĝi povas esti irita aŭ koroda kiam inhalita dum longaj periodoj
 Okuloj:Ĝi povas esti koroda aŭ irita kiam en kontakto kun la okuloj

Surbaze de mortiga dozo por mamuloj (LD50) kiu rangas po 2,660 mg/kg korpa maso, borata acido estas venena se interne ingestita aŭ grandkvante inhalita. La 13-a eldono de la referenca libro por kemiaĵoj, Merck Index[http://www.agri.huji.ac.il/library/WebUserHelpGuide.pdf  The Merck Index 14th Edition Web, indikas ke la (MD50) por la borata acido estas 5.14 g/kg al buŝaj dozoj faritaj kun ratoj, kaj inter 5 ĝis 20 g/kg por mortokaŭzo en adoltaj homoj. Por kompara efekto, la (MD50) de la salo raportiĝas esti 3,75 g/kg en ratoj laŭ la Merck Index. Tamen, ĉi valoroj estas alte eraraj, pro tio ke homoj estas konataj kiuj mortas per eta kvanto de la (MD50). La minimuma mortiga dozo de ingestita boro (en la formo de borata acido) raportiĝis esti inter 2-3 g por beboj, 5-6 por infanoj, kaj 15-20 por adoltoj, laŭ la Agentejo por Registroj pri Toksaj Substancoj kaj MalsanojAgency for Toxic Substances and Disease Registry

Longotempa ekspozicio al la borata acido povas kaŭzi maltrankvilon, provoki rendamaĝoj kaj eventuale renruinigo. Kvankam la borato de hidrogeno ŝajne ne estas kancerogenera, studoj en hundoj raportas iom da testiklo-atrofio post ekspozicio supera al 32 mg/kg korpopezo/tago dum 90 tagoj. Ĉi-nivelo estas multe pli malalta ol la (MD50).

 Vidu ankaŭ 

 Referencoj 

Sekureco Ingestado Toksa. Kaŭzas vomojn kaj diareojn kiam ingestia en malgrandaj dozoj, pli altaj dozoj povas esti fatalaj. Inhalado  Povas kaŭzi iriton. Haŭto  Povas kaŭzi iriton. Okuloj  Povas kaŭzi iriton. Pli da informoj Hazardous Chemical Database Unuoj de la ISU estis uzataj ĉiam kiam eblis. Escepte de la normoj.

Kategorio:Neorganikaj acidoj