Bona ordo

En matematiko, bona ordo sur aro S estas tia ordo-rilato sur S, ke ĉiu ne-malplena subaro de S havas plej malgrandan elementon laŭ ĉi tiu ordo. La aro S provizita per bona ordo estas nomata bonorda aro. Bona ordo estas nepre totala.

 Ekzemploj 

 La kutima ordo ≤ de la naturaj nombroj estas bona ordo.
 La kutima ordo ≤ de la entjeroj ne estas bona ordo, ĉar, ekzemple, tiu tuta aro mem ne enhavas plej malgrandan elementon.
 Jena duargumenta rilato R estas bona ordo de la plenaj nombroj: x R y se kaj nur se unu el jenaj kondiĉoj validas:

 x = 0
 x estas pozitiva, kaj y estas negativa
 x kaj y estas ambaŭ pozitivaj, kaj x ≤ y
 x kaj y estas ambaŭ negativaj, kaj y ≤ x

 R povas esti bildigita jene:

 0 1 2 3 4 ..... -1 -2 -3 .....

 R estas izomorfia al la ordonombro ω + ω.

 Alia rilato por bona ordigo de plenaj nombroj estas difinata jene: x <z y se kaj nur se |x| < |y| aŭ (|x| = |y| kaj x ≤ y).
Ĉi tiu bona ordo povas esti bildigita kiel sekvas:

 0 -1 1 -2 2 -3 3 -4 4 ...

 La normo ordigo ≤ de la pozitivaj reelaj nombroj ne estas bona ordo, ĉar, ekzemple, la malfermita intervalo (0, 1) ne enhavas plej malgrandan eron. Ekzistas pruvoj dependantaj de la aksiomo de elekto ke eblas bone ordigi la reelajn nombrojn, sed ĉi tiuj pruvoj estas ne-konstruaj kaj ankoraŭ ne estas montrita maniero bone ordigi la reelajn nombrojn.

 Ecoj 

En bonorda aro, ĉiu elemento x, krom la plej granda (se tia ekzistas), havas unikan postanton y, kiu estas la plej malgranda elemento y inter la elementoj, kiuj estas pli grandaj ol x. Tamen,ne ĉiu elemento nepre havas antaŭanton. Kiel ekzemplo, konsideru bonan ordigon de plenaj nombroj kiel 0 1 2 3 4 ..... -1 -2 -3 ..... (vidu supre). Ĉiu elemento havas postanton (ĉar ne ekzistas plej granda elemento), sed ĉe du elementoj mankas antaŭanto: 0 kaj -1.

Se aro estas bonorda, la pruva tekniko de transfinia indukto povas esti uzata por pruvi ke iu taŭga donita frazo estas vera por ĉiuj elementoj de la aro.

La teoremo pri bonordigo, kiu estas ekvivalenta al la aksiomo de elekto, asertas, ke ĉiu aro povas esti bone ordigita. La teoremo pri bonordigo estas ekvivalenta ankaŭ al la lemo de Zorn.

 Vidu ankaŭ 

 Orda numero
 Bone-fundamentita aro
 Bona parta ordo
 Antaŭbonordo

Kategorio:Ordoteorio
Kategorio:Aro-teorio