Analitika geometrio

eta
Analitika geometrio, ankaŭ nomata koordinata geometrio kaj pli frue nomata kartezia geometrio, estas studo de geometrio uzanta la principojn de algebro. Kutime la karteziaj koordinatoj estas aplikitaj por manipuli ekvaciojn por ebenoj, rektoj, kurboj, cirkloj, en du, tri kaj iam en pli multaj dimensioj. Kiel instruite en lernejaj libroj, analitika geometrio povas esti eksplikita pli simple: ĝi okupiĝas pri difinado de geometriaj formoj en nombra vojo, kaj ekstraktante nombran informon de tiu prezento. La nombra elaĵo, tamen, povus ankaŭ esti vektoro aŭ formo. Iuj konsideras, ke la enkonduko de analitika geometrio estis la komenco de moderna matematiko.

Rene Descartes estas populare estimita kiel prezentinto de la fundamento por la metodoj de analitika geometrio en 1637 en apendico titolita Geometrio de verko titolita Traktato pri la metodo de ĝusta konduto de la kaŭzo en la serĉo por vero en la sciencoj, kutime mallongigita kiel Traktato pri metodo. Ĉi tiu verko, skribita en lia denaska lingvo franca lingvo, kaj ĝia filozofiaj principoj provizis la fundamenton por kalkulo en Eŭropo.

 Gravaj temoj de analitika geometrio 
 Vektora spaco
 Difino de la ebeno
 Distanco-problemoj
 Skalara produto, por trovi angulon inter du vektoroj
 Vektora produto
 Komunaĵo-problemoj

Multaj el ĉi tiuj problemoj engaĝas linearan algebron

 Ekzemplo 
Jen ekzemplo de problemo de la USAMTS, kiu povas esti solvita per analitika geometrio:

Problemo: En konveksa kvinlatero , la lateroj havas longojn 1, 2, 3, 4 kaj 5, kvankam ne bezone en tiu ordo). Estu , , , kaj  esti la mezpunktoj de la lateroj , , , kaj , respektive.
Estu  esti la mezpunkto de segmento , kaj  esti la mezpunkto de segmento . La longo de
segmento  estas entjero. Trovi ĉiujn eblajn valorojn por la longo de .

Solvaĵo: Estu , , , , kaj  troviĝi je , , , , kaj .

Laŭ la mezpunkta formulo, la punktoj , , , , , kaj  situas je

, , , , , kaj 

Uzanta la distancan formulon,

kaj

Pro tio ke longo de  estas entjero,

(vidu en modula aritmetiko), do .

 Aliaj uzoj 
Analitika geometrio, por algebra geometrio, estas ankaŭ la nomo por la teorio de (reela aŭ) kompleksaj sternaĵoj kaj la pli ĝeneralaj analitikaj spacoj difinitaj kiel lokoj de nuloj (nuligejoj) de analitikaj funkcioj de kelkaj kompleksaj variabloj (aŭ iam reelaj). Ĝi estas proksime ligita al algebra geometrio. Ĝi estas severe pli granda areo ol algebra geometrio, sed studata per similaj manieroj.

 Vidu ankaŭ 
 Aksiomo de Cantor-Dedekind

Kategorio:Geometrio
Kategorio:Algebra geometrio