Slavistiko

Slavistiko estas interdisciplina scienco esploranta kaj priskribanta
kulturojn, landojn kaj lingvojn de slavaj nacioj kune kun ilia historio kaj arkeologio, en malpli larĝa senco estas lingvoscienca fako, kiu okupiĝas pri la slavaj lingvoj kaj ilia literaturo. Plejparte identiĝas kun la slava filologio.

La slavajn lingvojn oni klasifikis en tri grupojn, nome: orientslavaj lingvoj, okcidentslavaj lingvoj, sudslavaj lingvoj.

 Evoluetapoj 
Slavistiko formiĝis en la 18-a/19-a jarcentoj kune kun vekiĝo de la nacia konscio kaj homa komunumo de slavoj. Unu el ĝiaj kreintoj estis ĉeĥo Josef Dobrovský.

Esploroj pri la slavaj lingvoj dividiĝas laŭ la periodoj:
 ĝis ĉirkaŭ 1875: enkondukaj laboraĵoj kune kun kolekto de lingva materialo, publikigo de la unuaj universitataj gramatikoj, priskribaj kaj normigaj vortaroj, ktp; slavistikon oni tiutempe rigardis ne kiel apartan kampon de filologiaj esploroj, sed prefere parto de hindeŭropa lingvaro (en altlernejoj devigaj kursoj de la greka, litova kaj sanskrita lingvoj);

 1876-1914: evoluo kun substreko de histori-komparaj esploroj;

 1914-1918: malprogreso pro la unua mondmilito;

 1918-1939: evoluo de slavaj dialektologioj;

 1939-1945: malprogreso pro la dua mondmilito;

 post 1945: laŭgrade fortiĝanta influo de sinkronismo; apartigo de filologioj (pli granda studpremo al unuopa filologio ol komparaj studoj); tuta disdivido de hindeŭropaj studoj

 Lingvistiko de slavaj lingvoj 
Lingvistiko esploras kaj dokumentas evoluon de slavaj lingvoj de la praslava lingvo ĝis la hodiaŭa tago. En tiu scienco oni distingas jenajn fakojn:

 fonetiko
 fonologio
 morfologio
 sintakso
 semantiko
 pragmatiko
 etimologio
 sociolingvistiko
 historio de lingvo

Scienca branĉo pri slavaj lingvoj okupiĝas pri histori-lingvaj fenomenoj, geografi-lingvaj kaj kultur-lingvaj. Krom tio oni esploras influon de aliaj lingvofamilioj al evoluo de la parolo de slavoj (influo de latinida lingvaro, ĝermana lingvaro, finn-ugra lingvaro kaj de aliaj) kune kun rekonstruo de jam neekzistantaj lingvoj de la slava familio, kiel la malnovslava lingvo, malnova Novgoroda dialekto, rutena lingvo aŭ polaba lingvo.

 Fakoj de slavistiko 
 belorusa lingvo (belorusa literaturo)
 bosna lingvo
 bulgara lingvo (Bulgara Antologio)
 ĉeĥa lingvo (ĉeĥlingva literaturo, Ĉeĥoslovaka Antologio)
 kaŝuba lingvo (Hieronim Derdowski)
 kroata lingvo
 makedona lingvo
 montenegra lingvo
 pola lingvo (pola literaturo)
 rusa lingvo (ruslingva literaturo)
 rusina lingvo
 serba lingvo
 serbokroata lingvo
 slovaka lingvo (Slovaka Antologio)
 slovena lingvo
 soraba lingvo
 ukraina lingvo (Taras Ŝevĉenko, Lesja Ukrajinka)

 Konindaj slavistikistoj 
Mortintaj

 Jan Niecisław Baudouin de Courtenay
 Aleksander Brückner
 Roman Jakobson
 Vuk Karadžić
 Blaĵe Koneski
 Dmitrij Liĥaĉov
 Antoine Meillet
 Pavel Jozef Šafárik
 August Schleicher

Vivantaj
 Andrej Anatoljeviĉ Zaliznjak

 Bibliografio 
 Leszek Moszyński, Wstęp do filologii słowiańskiej (Enkonduko al slava filologio), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 8301147202

Kategorio:Literaturo laŭ lingvoj
Kategorio:Slavistiko