Fernando Arrabal

Fernando ARRABAL (naskiĝis la 11-an de aŭgusto de 1932 en Melilla, Hispanio) estas hispana dramverkisto kun verkoj kaj en la hispana kaj en la franca.

 Vivo 
Li lernis skribi kaj legi en Ciudad Rodrigo Provinco Salamanko (li ricevis je sia 10-jaraĝo nacian premion por inteligentegaj infanoj) kaj studis en universitato en Madrido.

Kiam li estis infano, li suferis pro mistera malapero de la patro, mortkondamnita kaj poste skapita. Ŝajne tiu ŝoko kaŭzis specifan obsedon en la estonta verkisto.
Li reĝisoris sep filmojn. Li aperigis dek kvar romanojn, kelkajn eseojn kaj sian faman Carta al General Franco (Letero al la generalo Franko) dumvive de la diktatoro. Lia tuta teatro eldonita en kelkaj lingvoj estis publikita laŭ du volumoj kaj pli ol du mil paĝoj.

Kun Alejandro Jodorowsky kaj Roland Topor li fondis en 1963 la Panikan Grupon. Inter liaj influoj oni elstarigis Kafka, Jarry, Sade, Artaud, ktp. Tio estas, li estas ribelema, perfortema, revolucia dramaturgo, bohemia kaj ceremonia. Li ekziliiĝis en Francion ekde 1955 kaj de tiam li loĝis tie. Tamen ekde la demokrata epoko, li tre ofte estas en Hispanio.

 Premioj 
Spite sian kontraŭpopolan konduton, li ricevis multajn premiojn (Granda Teatra Premio de la Franca Akademio, la premioj Nabokov por romanoj kaj Espasa por eseoj, la premio "Monda Teatro" ktp.). Pro siaj romanoj li ricevis en Hispanio la premion Nadal.

La Patafizika Lernejo donis al li la titolon transcenda satrapo, kiun nur malmultaj gravuloj ricevis, kiel Marcel Duchamp, Eugène Ionesco, Man Ray, Boris Vian, Dario Fo, Jean Baudrillard kaj Umberto Eco. La 14-an de julio 2005 Fernando Arrabal ricevis membrecon en la Honora Legio.

 Kelkaj verkoj 
Unu el liaj teatraĵoj pli gravaj kaj konataj estas El arquitecto y el emperador de Asiria (La arkitekto kaj la imperiestro de Azirio), panika verko, verkita en la dua epoko de lia teatra verkado. Alia tre konata kaj ludata estas Pic-Nic ("Pikniko sur la batalkampo") kie oni kunigas surealismon kun absurdeco, humuro kaj falsa ĉiutaga situacio, nome soldato inter frontoj de du armeoj kiuj bombardadas sin unu la alian ricevas dimanĉan viziton de siaj gepatroj kiuj planas -kaj sukcesas- pikniki tie.

Inter romanoj tre premiata estis La torre herida por el rayo (Turo vundita de fulmo) kie la aŭtoro revolucie inkludas ŝakon kiel parto de la evoluo de la agado.

 Romanoj 
 Baal Babilonia
 Fiesta y ritos de la confusión
 La torre herida por el rayo
 La virgen roja
 La hija de King Kong
 La extravagante cruzada de un castrado enamorado
 La matarife en el invernadero
 Levitación
 El mono
 La piedra iluminada
 El entierro de la sardina
 Un teniente abandonado
 Porté disparu.
 Champagne pour tous

 Poezio 
Li aperigis librojn kun bildoj de Pablo Picasso, Salvador Dalí, René Magritte, ktp., inter kiuj elstaras
 Mis humildes paraísos (Miaj humilaj paradizoj) kaj
 La piedra de la locura (La ŝtono de frenezo).

 Teatro 
eta|dekstra|300px|
Cento da verkoj en deknaŭ volumoj:
 El triciclo (1953)
 Fando et Lis (1955)
 Guernica (1959)
 La Bicicleta del condenado (1959)
 Pícnic  aŭ pli longe Pícnic en el campo de batalla (Pikniko sur la batalkampo, 1952-1961)
 El Gran Ceremonial (1963)
 El arquitecto y el emperador de Asiria (La Arkitekto kaj la Imperiestro de Asirio, 1966)
 El Jardín de las delicias (1967)
 El laberinto (1967)
 Bestialidad erótica (1968)
 El Cielo y la Mierda (1972)
 El cementerio de automóviles (1959)
 Jóvenes bárbaros de hoy ...Y pusieron esposas a las flores La tour de Babel Inquisición Carta de amor (como un suplicio chino) La noche también es un sol Jóvenes bárbaros de hoy Delicias de la carne En Esperanto 
Jenaj teatraĵoj estis esperantigitaj kaj surscenigitaj :
 Pikniko sur la batalkampo, surscenigita de la germania teatra grupo Kia koincido ekde 1986 kaj de Bulgara Esperanto-Teatro ekde la UK 1987
 La Arkitekto kaj la Imperiestro de Asirio, esperantigita de Arno Lagrange kaj surscenigita de Kallima en 1990.

La Kia koincido-prezentaĵo de la kontraŭmilita, absurda verko Pikniko sur la batalkampo premieris en la IJK 1986 en Israelo: pro la tre striktaj regularoj pri sekureco ĉe la limoj de Israelo, absolute neeblis entransporti en la landon la necesajn teatrajn kostumojn kaj rekvizitojn - soldatajn uniformojn, armean telefonon, falsajn mitralojn kaj grenadojn aŭ pikdraton. Ĉion do necesis kaj eblis prunti el la stokoj de la israela armeo. Pro la fakto ke la rolon de unu soldato plenumis juna aktorino (la germanino Judith Jackson), kaj ke en plej multaj landoj ekster Israelo almenaŭ tiutempe virinaj soldatoj ankoraŭ estis tre rara fenomeno, la scenaro do ŝajnis tre klara aludo al la absurde tensia daŭra militostato en Israelo.

 Kino 
Fernando Arrabal realigis sep filmojn kiel reĝisoro:
 Viva la muerte Iré como un caballo loco El árbol de Guernica La Odisea del Pacífico Cementerio de automóviles ¡Adiós Babilonia! Borges: una vita di poesía Eseoj 
 La dudosa luz del día El Greco Bobby Fischer: el rey maldito Carta al Gral. Franco 1984: Carta a Fidel Castro Carta a Stalin Un esclavo llamado Cervantes
 Goya-Dalí
 Echecs et mythes
 Fêtes et défaites sur l'échiquier
 Les échecs féériques et libertaires
 Le frénétique du spasme (1991)
 Houellebecq!

 Fernando Arrabal kutime verkas ĵurnalajn artikolojn:
 ekde antaŭ tridek jaroj pri ŝako en «L’Express»'';
 ĉiudimanĉe "arrabalescos" en EL MUNDO;
 ofte faman trian paĝon de ABC;
 iam en EL PAIS

 Bibliografio 
 Fernando Arrabal/Bibliografio

 Eksteraj ligiloj 

 www.arrabal.org (en la hispana) 


Kategorio:Hispanaj dramaturgoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj