Kontraŭmilitarismo

Kontraŭmilitarismo estas la ideologio kiu kontraŭas militarismon, ĉefe kontraŭ armea hierarkio kaj aŭtoritatismo, militemeco kaj naciismo. Plej komuna tendenco estas simple kontraŭo al milito. Pliradikala estas la movado, kiu kontraŭas ĉian tipon de armeoj aŭ armeaj agadoj, militarismo kaj militreĝimo.

Historie, la koncepto devenas de luktoj ligitaj al kontraŭkapitalismo, kontraŭkoloniismo, kontraŭimperiismo, kontraŭaŭtoritatismo, kiuj aperis dum la 19a jarcento.

Kontraŭmilitaristoj apartiĝas de pacistoj, ĉar ili ne estas ĉiuj kontraŭ perforta lukto (inkluzive sociala memdefendo).

 Difinoj 
 Koncepto multsenca 
 Laborista kontraŭmilitarismo 
 Unua mondmilito 
 Antaŭ la 1a mondmilito 
 « La Guerre sociale » 
 Dum la 1a mondmilito 
 Intermilita periodo 
 En Belgio 
 En Francio 
 Hispana Enlanda Milito 
 Post la Dua Mondmilito 
 Militrifuzo 
 Alĝeria Milito de Sendependeco 
 Vjetnama milito 
 « Comités de soldats » (soldataj sindikatoj) 
Dum la 1970aj jaroj, en Francio, cento da soldataj sindikatoj aperis, ĉefe post la voĉdono de la leĝo « Michel Debré » en 1973, kiu nuligis prokrasteblecojn pri enregimentiĝo de la studentoj. En februaro 1976, sindikatisto Gérard Jussiaux, loka sekretario de CFDT-Besançon (Francio), estas malliberigita. Ĉar li kuniris kun kontingentaj soldatoj, arigitaj en soldataj sindikatoj. Solidara movado vekiĝis tra la lando. 53 uloj estis akuzitaj, pro atako kontraŭ la armea moralo antaŭ speciala milita jurisdikcio (Cour de sureté de l'État). 26 estis malliberigitaj. En 1978 senkulpiga ordono por ĉiuj estis decidita.

En la franca: 

 Kontraŭmilitismo en kulturo 
La kontraŭmilitarismo influas la popola kaj la alternativa kulturoj. La hipia movado kaj sia opono al vjetnama milito, multaj progresrokmuzikaj grupoj en 1980aj jaroj, kaj la puna muziko depostilas sian apartenon al kontraŭmilitarismo.

 Literaturo 
 La lignaj Krucoj ( fr : Les Croix de bois), Roland Dorgelès, Albin Michel eldonoj, 1919
 La brava militisto Chvejk (fr : Le brave soldat Chvéïk), Jaroslav Hašek, 1921-1923
 Vojaĝo al noktfino (fr : Voyage au bout de la nuit), Louis-Ferdinand Céline, Denoël eldonoj, 1932
 Ĝoni foriras al milito (fr : Johnny s'en va-t-en guerre), Dalton Trumbo, 1939
 Ek infanoj (fr : Allons z'enfants), Yves Gibeau, Calmann-Lévy eldonoj, 1952
 Tempo por vivi, tempo por morti (fr : Un temps pour vivre, un temps pour mourir), Erich Maria Remarque, 1954
 La karcero (fr : Le cachot), Denis Langlois, Maspero eldonoj, 1967
 Rifuzo de patrio (fr : Déni de patrie), Thierry Maricourt, Chant d'orties eldonoj, ilustrita de Benoît Drouart, 2013

 Kantoj 
 La dizertonto (fr: Le Déserteur) de Boris Vian

La 7an de majo 1954 (tago de la disvenkiĝo ĉe Diên Biên phu), Boris Vian kantas La Dizertonton: leteron al la prezidento de Francio, longtempe prohibita ĉe ondoj. La fino de la teksto okazigis pasiajn diskutojn por scii, ĉu la dizertonto vere senarma, ĉu batalanto estis: Boris Vian unue kantis
 "Sciigu al ĝendarmoj viaj
 Ke mi tenos armilon
 Kaj ke mi celpafas"

Tiuj estas paroloj pri kiuj Mouloudji, unua interpretisto, preferintus pli neŭtralan version, kiu finfine sin trudis:
 "Sciigu al ĝendarmoj viaj
 Ke mi senarme estos
 Kaj ke ili povos pafi."

Starigita kiel kontraŭmilitarisma himno, la kanto de Vian, dum la sekvantaj jaroj, famiĝis eĉ ekstere de la historia kunteksto de la malkoloniigo. Ĝin rekantis multaj artistoj, ekzemple en Francio Renaud (kontraŭ militservo), Serge Reggiani, Johnny Hallyday kaj Marc Lavoine. Krom en Francio, ĝi estis kantita de Joan Baez, protestante kontraŭ la vjetnama milito.

 Aliaj kantoj lasos spurojn en la moderna epoko. 
 En 1952, Georges Brassens, ĉe La Malbona Reputacio (fr : La Mauvaise Réputation), elvokas "sian molan liton", prefere al "la muziko kiu takte marŝas" de la 14 julia defilado. Li sin abomenis disciplinon", Mi ŝatas Francion, ne patrion", taksante  en La Marsejezo (fr : La Marseillaise) "la muzikon ne malbela, sed parolojn ege kontesteblaj"
 En 1972, Maxime Le Forestier, ĉe Paraŝutisto (fr : Parachutiste) kritikas la militistan institucion. En 1979, Serge Gainsbourg aperigas regean version de La Marsejezo (fr : La Marseillaise), registrita en Jamaiko, pri kiu li klarigas : "Oni dancis la Karmanjolon sur La Marsejezo, oni dancos nun regeon". Eksmilitistaj asocioj  perturbas sian turneon. Ĉe Strasburgo, li patigas ilin la 5an de julio 1980, kriegante kun svingita pugno, fronte al ruĝaj beretoj : "Mi estas servorifuzanto, iu redonis al Marsejezo ĝian unuan sencon, mi de vi petas, ke vi kantos ĝin kun mi"

 Bildstrioj, karikaturoj 
 Gaston Lagaffe, kreita de la belga desegnisto André franquin kaj plebiscitita de pluraj legistaj generacioj, estas antaŭekologia persono, konvinkita pacisto, furioza kontraŭmilitaristo, sed ankaŭ kontraŭpolicisto kaj kontraŭĉasisto..
 La tuta verkaro de Cabu estas stampita per kontraŭmilitarismo :
 Eks! Ĉiuj armeoj! (fr : A bas toutes les armées !) (1979, Éditions du Square, 109 p.)Pour ce livre, Cabu et son éditeur sont condamnés chacun à une amende de  le 22 mars 1979, (Le Monde, 24 mars 1979)
 Cabu, Adjudant Kronenbourg, Éditions Mille et une nuits, coll. « Les petits libres », 1994, 64 p.(ISBN 978-2-910233-12-9)
 Cabu, Merci Cabu ! : Les Unes du journal Union pacifiste, Paris, Union pacifiste, 2015, 104 p.
 Siné.
 Jacques Tardi.

 Bibliografio 
  Système universitaire de documentation : rilataj eldonaĵoj
 Ferdinand Domela Nieuwenhuis, Le militarisme et l'attitude des anarchistes et socialistes révolutionnaires devant la guerre, Paris, Les Temps nouveaux, 1901  .
 Pierre Kropotkine, La guerre, Paris, Les Temps nouveaux, 1912, .
 René Chaughi, Les trois complices, Paris, Les Temps nouveaux, 1912,  .
 Roger Monclin, Les Damnés de la guerre : les crimes de la justice militaire, 1935, réédition avec préf. de Jean Gauchon, postf. de François Cavanna, Union pacifiste de France, 1978.
 Jean-Jacques Becker, Le Carnet B. Les pouvoirs publics et l'antimilitarisme avant la guerre de 1914, Éditions Klincksieck, Paris, 1973 .
 Nicolas Faucier, Pacifisme et antimilitarisme dans l’entre-deux guerres, Éditions Spartacus, 1983, notice éditeur.
 Yolande Cohen, Les jeunes, le socialisme et la guerre, Paris, L'Harmattan, coll. « Chemins de la mémoire », 1989 , .
 Guy Rousseau, Le temps du Gouyat - L'enracinement socialiste dans le Puy-de-Dôme, 1870-1914, Presses universitaires Blaise Pascal, Clermont-Ferrand, 1991, page 215.
 Marc Angenot, Antimilitarisme : idéologie et utopie, Québec, Presses de l'Université Laval, 2003.
 Thierry Maricourt, Histoire de la littérature libertaire en France, Albin Michel, 1990, .
 Olivier Bourderionnet, « Flower. Power » avant l'heure : antimilitarisme et émancipation sexuelle, in Swing Troubadours - Brassens, Vian, Gainsbourg : les Trente Glorieuses en 33 tours, Summa Publications, 2012, .
 Philippe Grandcoing, Antimilitarisme et engagement politique, in La baïonnette et le lancis, PULIM éditeur, 2002, .
 Jean Rabaut, L'Antimilitarisme en France (1810-1975), Paris, Hachette, 1975.
 Aurélie Stern, L’antimilitarisme en Turquie, Atelier de création libertaire, 2015, présentation éditeur.
  Paul B. Miller, From Revolutionaries to Citizens : Antimilitarism in France, 1870–1914, Duke University Press, 2002, extraits en ligne.


 Artikoloj 
 Le Monde libertaire : antimilitarisme
 Maurice Laisant, Demeurer antimilitaristes... Les anarchistes et l’Internationale durant la Première Guerre mondiale, Le Monde libertaire, septembre 1964, 
 Jean Maitron (dir), L'anarchisme, ici et là, hier et aujourd'hui, Le Mouvement social, no 83, avril-juin 1973, 
 René Laplanche, Antimilitarisme en Bourbonnais au début du siècle (xxe), Le Débredinoir, no 36, 1981.
 Cohen Yolande, L'antimilitarisme des jeunesses avant 1914, Matériaux pour l'histoire de notre temps, no 16, 1989, p. 42-48,
 Marc Angenot, L’antimilitarisme contre la « religion patriotique », Mots, Les langages du politique, 76|2004, 
 Hem Day, Et des anarchistes partirent en guerre…, Le Monde libertaire, no 1732, 13 février-5 mars 2014,
 La grogne antimilitariste, une particularité de Mai 68 en Suisse, Swissinfo, 31 décembre 2017,
 Zvonimir Novak, «  », Charles, no 23,‎ automne 2017  

 Filmografio 
 Fikcioj 
 Dokumentaj filmoj 
 Kontraŭmilitistaj kantoj 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Kontraŭmilitaj kantoj
 Paca movado
 Pacismo

Kategorio:Armeo
Kategorio:Ideologioj
Kategorio:Ismoj