Ede Terényi

TERÉNYI Ede (tere:nji) rumania  hungara komponisto, muziksciencisto kaj profesoro pri la komponado. Li estis  naskita la 12-an de marto 1935 en Târgu Mureş. 
Li mortis la 26-an de novembro 2020 en Kluĵo.

Biografio
Terényi pristudis muzikkomponadon en Muzikakademio Gheorghe Dima en Cluj-Napoca kaj li faris modernajn muzikstudojn en Darmstadt, Germanio. De 1958 li priprofesoris muzikkomponadon, harmoniologion, kontrapunkton kaj muzikdramaturgion. Li estis ano de la rumana kaj hungara asocioj de komponistoj; de la Hungara Artakademio de 1994. Premioj: George Enescu-premio de la Rumana Akademio (1980), Premio Bartók-Pásztory (1994), premio de la Rumanaj Komponistoj (1974, 1978), Erkel-premio (2001). Prezentadoj eksterlande: Londono, Parizo, Bruselo, Vieno, Munkeno, Berlino, Bielo, Berno, Helsinki, Rigo, Budapeŝto.

 Pli gravaj komponaĵoj 

 6 simfonioj: (Magibirdo- honore al Constantin Brâncuşi, Simfonio por du batinstrumentoj, Arĉinstrumenta simfonio honore al Bálint Bakfark, La simfonio de Spaco kaj Lumo, Montoj, arbaroj, sonĝoj - Transilvanio-simfonio, Legendo de transilvaniaj fortikaĵoj).
 Koncertkomponaĵoj (Vivaldiana, Baroka rapsodio, Capriccio Grazioso, Haendeliana,  Orbranĉo, La arĝenta arbaro, En la pordego de suno, La fajroj de aŭtuno ktp.); Du piankonĉertoj, La septura fortikaĵo - simfonia concertante, por violono kaj arĉorkestro, Jazz - harpkonĉerto, Purcell - Epitaph - Orgenkonĉerto.
 Ekleziaj komponaĵoj: Missa in A, Te deum, Stabat Mater, Sep vortoj de Kristo sur la kruco (kantato), Mesparafrazoj el la 17-jarcenta Transilvanio (arĉorkestra meso), Konĉertmeso (virinĥoro), Psalmprilaboraĵoj ktp. 
 Orgenkomponaĵoj: B.A.C.H., Septem Dolores, Oeto felicitatis, Stella Aurorae, Advento sur la Hargita - Introitus, Semper Felice, Honterus Odae, Ciaconna Hommage a Messiaen,  Variacioj laŭ melodio de Misztótfalusi Kiss Miklós, Glocken, Messienesques, In Solemnitate Corporis Cristi, Di Trompeten Gottes, Epiphania Dominii, Rekviemo por 1956.
 Tri operoj: Nomadaj noktoj kaj tagoj, Kalevala, Mephistofaust. 
 Kamermuzikkomponaĵoj: 7 kvartetoj, 2 batkvartetoj, Terzine di Dante, Parade Hommage a Satie, Sky skeep - Paganiniana, En la butiko de Don Quijotte , Musica Design, Oasis in the demented Desert. Kantserioj: Attila József-kantoj (Medáliák), Ady-kantoj nr. 1-15, Amor Sanctus (Carmina Angelica, Maria Madre, Il Cantico del Sole ktp). 
 Ĥorkomponaĵoj en du volumoj.
 Solokomponaĵoj: Sonata "Aforistica" por piano, Pianoludo - ludo per piano (Nova mikrokosmo), Sonato sur motivoj de Bartók, Sonato por violonsolo, Du sonatinoj por violono kaj piano, Balassa-duoj por du violonoj ktp.

 Muziksciencaj verkoj, monografioj, studaĵoj 

 Zene marad-e a zene?, (Ĉu muziko restas muziko?)
 Veres Sándor alkotó periódusai, (Kkreaĵperiodoj de Sándor Veres),
 A modern zene összhangzattana, (Harmoniologio de moderna Muziko)
 Az európai zene generációs spirál-modellje, (La generacia spiralmodelo de la eŭropa muziko)
 Erdély egyházi zenéjének történeti áttekintése, (Trarigardo de eklezia muziko de Transilvanio)
 Romániai magyar zeneszerzők, (Rumaniaj hungaraj komponistoj)
 Hajta virágai - Arcképvázlat Balassa Sándor zeneszerzőről. (Portretskizo pri la komponisto Sándor Balassa)

Fonto
Hungara vikipedio
Eksteraj ligiloj
Blogo de E. T.
Video pri kariero de E. T.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj