Talidomido

Talidomido200raPlata kemia strukturo de la Talidomido200raTridimensia kemia strukturo de la TalidomidoAlternativa(j) nomo(j) Piperidinila izoindolo
 Ftalimidoglutarimido
 Ftaloil-glutamimidoKemia formulo{{KemiaFormulo|C|13|H|10|N|2|O|4}}CAS-numero-kodo50-35-1ChemSpider kodo5233PubChem-kodo5426Merck Index15,9403Fizikaj proprecojAspektoblanka solidaĵoMolmaso258233 g·mol-1Denseco 1503g cm−3Fandpunkto269 °CBolpunkto‎509.7 °CAcideco (pKa)11.59SolveblecoAkvo:0,545 g/LMortiga dozo (LD50)113 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR21 R25 R46 R61 R62SekurecoS22 S26 S36/37/39 S45Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS Damaĝo PiktogramoGHS SignalvortoDanĝeraGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj  Duchefarma (PDF) Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)

Talidomido estas medikamento uzita dum certa tempo (1957...1962) kun nomo Contergan [kontergan'] kiel ripoziga kaj vomig-mildiga kombinaĵo (N-ftalin-glutaminacida amido). Substanco estis malkovrita far kompanio Chemie Grünenthal en jaro 1953. Oni plejparte ĉesigis ties uzon, post ke evidentiĝis, ke ĝi kaŭzas misevoluon de la feto. Multaj patrinoj naskis monstrenaskiton; okazis fokosimila kresko de la membroj, manko de orelo, misformitaj okuloj aŭ manko de intestofina aperturo.

 Kemiaj detaloj 
Laŭreporte la problemon kaŭzis, ke unu enantiomero de talidomido estas sekura, medicinefika, dum la alia kaŭzas genajn damaĝojn.

 Amplekso de skandalo 
En okcidenta Germanio naskiĝis inter 1959 kaj 1962 ĉirkaŭ 2'500, en Anglio ĉirkaŭ 500 deformitaj beboj. En Usono uzado de Talidomido estis multe limigita ĉar la substanco ne sukcesis ricevi aprobon ankaŭ ke ties danĝereco evidentiĝis. Oni ne scias ekzakte kiom da deformitaj beboj naskiĝis tutmonde, laŭ divenoj ĝis 100'000  Thalidomide: The Fifty Year Fight, BBC, 2014-05-15.

 Referencoj 

Kategorio:Medikamentoj
Kategorio:Germanaj inventoj