Ĉefministro (Francio)

La franca ĉefministro (, t.e. Unua ministro), laŭ la konstitucio de 1958, estas la estro de la registaro de la Franca Respubliko. Tiu posteno estas tipa de la Kvina Respubliko, ĉar dum la Tria kaj Kvara Respublikoj, la ĉefministro nomiĝis "Konsiliprezidento" (Président du Conseil) kaj havis malsaman potencon.

 La franca ĉefministro laŭ la Kvina Respubliko 
 Laŭ la konstitucio 
Laŭ la 8-a artikolo de la franca konstitucio de 1958, la ĉefministro estas nomumita de la Prezidento de la Respubliko, kiu povas ankaŭ (duonoficiale) trudi lian demision. La ĉefministro devas reprezenti la politikan partion aŭ aliancon, kiu tiam superas la Parlamenton.

Post sia nomumo, la ĉefministro proponas novan registaron al la Prezidento. Se la du homoj akordiĝas, la Prezidento sekve oficiale nomumas la proponitajn ministrojn.

Laŭ la 21-a artikolo, la ĉefministro "estras la agadon de la registaro". Krome, li devas garantii "la plenumon de la leĝoj" kaj disponas dekretan potencon. Tamen, li formale ne estas la hierarkia estro de la aliaj ministroj. Kune kun la Prezidento de la Respubliko, li nomumas la plej gravajn ŝtatoficistojn. Laŭ la 22-a artikolo, la koncernitaj ministroj devas plisubskribi la jurajn aktojn de la ĉefministro.

 Praktike 
Fakte, la vera rolo de la ĉefministro grandege dependas de la politika situacio. Kiam la Prezidento kaj la parlamenta plimulto ĉe la Nacia Asembleo devenas de la sama politika partio, la ĉefministro plejofte submetas sin al la Prezidento kaj aplikas la prezidentan programon, tiel havante malfortan influon. Okaze de kunloĝeco (Cohabitation), kiam la parlamenta plejmulto malkongruas kun la Prezidento, la ĉefministro fariĝas natura estro kaj elektas libere la registaran programon.

 Listo de la francaj ĉefministroj ekde la komenco de la Kvina Respubliko 
Por listo de la francaj Konsiliprezidentoj (3-a kaj 4-a Respublikoj), vidu Konsiliprezidento (Francio)
9-a de septembro 2025nunSébastien Lecornu 13-a de decembro 2024  9-a de septembro 2025 François Bayrou 5-a de septembro 2024  12-a de decembro 2024  Michel Barnier 9-a de januaro 2024  5-a de septembro 2024  Gabriel Attal 16-a de majo 2022  8-a de januaro 2024  Élisabeth Borne 3-a de julio 2020  16-a de majo 2022  Jean Castex 15-a de majo 2017  3-a de julio 2020  Édouard Philippe 6-a de decembro 2016  15-a de majo 2017  Bernard Cazeneuve 31-a de marto 2014  6-a de decembro 2016  Manuel Valls 15-a de majo 2012  31-a de marto 2014  Jean-Marc Ayrault 17-a de majo 2007  10-a de majo 2012  François Fillon 31-a de majo 2005  15-a de majo - 2007 Dominique de Villepin 6-a de majo 2002  31-a de majo 2005  Jean-Pierre Raffarin 2-a de junio 1997  6-a de majo 2002  Lionel Jospin 17-a de majo 1995  2-a de junio 1997  Alain Juppé 29-a de marto 1993  16-a de majo 1995  Édouard Balladur 2-a de aprilo 1992  28-a de marto 1993  Pierre Bérégovoy (mortigis sin) 15-a de majo 1991  31-a de marto 1992  Édith Cresson 10-a de majo 1988  15-a de majo 1991  Michel Rocard 20-a de marto 1986  10-a de majo 1988  Jacques Chirac 17-a de julio 1984  20-a de marto 1986  Laurent Fabius 22-a de majo 1981  17-a de julio 1984  Pierre Mauroy 27-a de aŭgusto 1976  13-a de majo 1981  Raymond Barre 28-a de majo 1974  25-a de aŭgusto 1976  Jacques Chirac 6-a de julio 1972  27-a de majo 1974  Pierre Messmer 20-a de junio 1969  5-a de julio 1972  Jacques Chaban-Delmas 10-a de julio 1968  16-a de junio 1969  Maurice Couve de Murville 14-a de aprilo 1962  10-a de julio 1968  Georges Pompidou 8-a de januaro 1959  14-a de aprilo 1962  Michel Debré

 Vidu ankaŭ 
 Konsiliprezidento (Francio)
 Prezidento de la Respubliko (Francio)
 Nacia Asembleo (Francio)
 Ĉefministro (ĝenerala artikolo)

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la franca ĉefministro 


Kategorio:Politiko de Francio
Francio