Tartrata acido

Tartrata acido200raPlata kemia strukturo de laTartrata acido200raTridimensia kemia strukturo de la Tartrata acidoAlternativa(j) nomo(j) Tartrato de hidrogeno
 Butano-duhidrokso-duata acidoKemia formulo{{KemiaFormulo|C|4|H|6|O|6}}CAS-numero-kodo526-83-0ChemSpider kodo852PubChem-kodo875Merck Index15,9204Fizikaj proprecojAspektoblanka pulvoroMolmaso150087 g·mol−1Denseco 1,78g cm−3FandpunktoEkflama temperaturoMemsparka temperaturoAcideco (pKa)2,89SolveblecoAkvo:1330 g/LMortiga dozo (LD50)7500 mg/kg (buŝe)Sekurecaj IndikojRiskojR36/37/38 R41SekurecoS26 S37 S39Pridanĝeraj indikoj Danĝero GHS Damaĝo PiktogramoGHS SignalvortoDamaĝa substancoGHS Deklaroj pri damaĝojGHS Deklaroj pri antaŭgardoj PubchemEscepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)

Tartrata acido (British Pharmacopoeia) estas la plej ofta planta dukarboksilata acido. Ĝi estas senkolora, kristala, en akvo bone solvebla materialo. Oni uzas ĝin en nutraĵindustrio kaj industrio.

Ĝi estas la kromprodukto de vinfarado, konata kaj uzata en la antikva Romio kaj Helenio. La liberan acidon izolis unuafoje Carl Wilhelm Scheele en 1769 el kalia tartrato.

Oni produktas unuafoje kalcian-tartraton el vinaj fermentaj sedimentaĵoj per kalcio-hidroksida neŭtraligo, poste per sulfuracida traktado la tartratan acidon. La Rochelle-salon oni faras el kruda tratro per soda neŭtraligo.

Oni produktas la puran tartron per filtraĵo restibta post produktado de tartrata acido kaj Rochelle-salo. Per la reakcio de kruda tarto kaj antimona -oksido estiĝas tria salo, la t.n. vomiga tartrato (kalio-antimonil-tartrato).

Oni uzas la tartratan acidon kiel acidigaĵon en karbondioksidaj trinkaĵoj, eferveska pulvoro, gelatenaj desertoj kaj fruktaj ĵeleoj.

En la industrio, oni uzas ĝin kiel purigaĵon. Oni uzas la Rochelle-salon por arĝentigo de la speguloj, fromaĝo-produktoj kaj en laksigaĵoj.

Tartrata acido havas tri stereoizomerojn:
 optike aktiva, ordinara D-tartrata acido troviĝas en vinbero kaj aliaj fruktoj
 la L-tartrata acido estas disigebla de la aliaj izomeroj
 la t.n. mezo-tartrata acido estas produkteble sintetike

Louis Pasteur fondis la modernan stereokemion per analizo de la kristala strukturo, kemiaj kaj optikaj proprecoj de la tartrataj acidoj.

 Vidu ankaŭ 
 Tartratoj
 Kalia natria tartrato
 Ununatria tartrato
 Louis Pasteur

 Referencoj 

Kategorio:Acidoj