János Apáczai Csere

APÁCZAI CSERE János [apacai ĉere janoŝ] estis hungara profesoro, teologia, filozofia kaj pedagogia verkisto naskita la 10-an de junio 1625 en vilaĝo Apáca kaj mortinta la 31-an de decembro 1659 en Kolozsvár.

 Biografio 
Apáczai Csere lernis en Kolozsvár, Gyulafehérvár kaj en universitatoj de Nederlando: Franeker, Leiden, Utrecht. Li estis la unua doktoro de la universitato Harderwijk. Oni proponis al li universitatan postenon en Utreĥto, sed li ne akceptis ĝin, prefere en 1653 revenis Transilvanion kaj fariĝis profesoro unue en Gyulafehérvár kaj poste en Kolozsvár ekde 1656. Multe da siaj lernantoj sekvis lin por aŭskulti plue liajn prelegojn. Lia ĉefverko estas Magyar Encyclopaedia, kiu aperis en Utreĥto en 1655. Ĝi ne estas originala verko, sed tradukaĵo el la verkoj de Descartes, Ramus, W. Ames kaj aliaj. En 1654 aperis en Gyulafehérvár la libreto Magyar Logikátska, kiu estas filozofia lernolibro.

 Verkoj 
 Válogatott pedagógiai művei (Bp., 1899);
 Válogatott pedagógiai művei (Bp., 1956);
 Magyar Encyclopaedia (Bp., 1959).

 Bibliografio 
 Bán Imre: Apáczai Csere János, 1958.
 A. Cs. J. (Ped. Szle emlékszáma, 1960. 2. sz.)
 Berczeli A. Károly: Válaszúton (teatraĵo, Bp., 1954);
 Németh László: Apáczai (dramo, Történeti drámák, Bp., 1963);
 Áprily Lajos: Tavasz a házsongárdi temetőben (poemo).
 Fábián Ernő: Apáczai Csere János, monografieto, 1975.

 Eksteraj ligiloj 

 Apáczai Csere János: Az iskolák fölöttébb szükséges voltáról… 
 Apáczai Csere János: Magyar logikácska és egyéb írások 

 Fonto 
 Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj