Mesino

alternative=Mesino|eta|260ra|maldekstra|
MesinoLa ĝis nun sola esperantlingva atlaso, Poŝatlaso de la mondo de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon de la urbo Mesino tiuforme en la mapo 12, ankaŭ en antaŭa listo.Ankaŭ la PIV listigas ĝin, en eldono de 1970, p. 687, kaj en la postaj eldonoj, en 2020 ankaŭ rete (, , sicililingve Missina) estas grava havenurbo de Italio, en nordorienta parto de Sicilio, ĉe la piedoj de la montaro Peloritani, laŭ la bordo de la Mesina markolo. Ĝi estas la administra, ekonomia kaj kultura centro de la samnoma provinco Mesino. Fine de  en la komunumo vivis .  kovras areon de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Fiumedinisi, Itala, Monforte San Giorgio, Rometta, Saponara, Scaletta Zanclea kaj Villafranca Tirrena. Kristana patroneco estas la la alvokiĝo "Madono de la letero" de la sankta Maria, baze de loke populara legendo pri hebrea letero kiun Maria aparte sendis al la urbanoj, kies vereco tamen estas pli ol dubinda. La memortago pri tiu legendo sekve estas la komunuma festotago. 

La 15-a jarcenta pentristo Antonello da Messina venis de Mesino, kaj en la urbo Universitato de Mesino troviĝas. La geologia epoko Mesiniano nomitiĝis de Mesino.

 Historio 
Historiaj fontoj mencias ĝin en ĉirkaŭ 730 a.K., ĝia greka nomo estis Zankle pro la falĉileto-forma haveno. Ĝin posedis en la 5-a jc. la grekoj, detruis ĝin en 396 a.K. la kartaga Himilco. La grekoj reokupis ĝin, en 289 iĝis posedaĵo de komercistoj, kiuj aliancis en 264 kun Romio. Post la unua punika milito (264–261 aK), Mesino iĝis libera urbo, en alianco kun Romo.

Post la disfalo de la Romia Imperio, la urbon okupis la gotoj, la bizanca imperio (535), poste la araboj (842), la normanoj (1061). Tie mortis en 1197 Henriko la 6-a, germana-romia imperiestro. En 1266 – pro formorto de la dinastio de Manfredi – la urbo iĝis posedaĵo de la francaj Anĵuoj, poste de la Aragonia dinastio, kaj fine tiu de la hispanaj Bourbonoj. La pentristo Antonello da Messina (1430–1479) naskiĝis kaj vivis en Mesino.

La urbo partoprenis en la Risorgimento, en la revolucioj de 1821, 1847 kaj 1848, fine ĝi liberiĝis en 1860 kiel parto de la Sicilia Duobla Reĝlando.

La urbon grave detruis tertremo en 1783 kaj preskaŭ tute detruis alia tertremo en 1908, kiu mortigis kune kun la posta cunamo ĉirkaŭ 80 mil el la 130 mil loĝantoj.

Messina servis dum la dua mondmilito kiel grava milita punkto por la aliancanoj, kiuj tie kolektis kaj ekis soldatojn (1943) dum invado de Sicilio.

 Kulturo 
La universitato estis fondita en 1548.

La Gazzetta del Sud (Gazeto de la Sudo) estas ĵurnalo de la Sudo de Italio kun ĝenerala sidejo en Mesino. Ĝi estas gravega kaj disvastigata la tria ĉiutaga en Sicilio (post la Giornale di Sicilia de Palermo kaj La Sicilia de Katanio) kaj la unua en Calabria.

 Servoj 
 Universitato de Mesino
 Instituto de mezgrada instruado Verono Trento

 Sporto 
 Associazione Calcio Rilancio Messina Società Sportiva Dilettantistica

 Bildaro 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Mesiniano
 Monumento a Giuseppe Natoli
 Messina Centrale (stacidomo)
 Tramtransporto en Mesino

 Eksteraj ligiloj 
  ()
 Universitato de Messina
 Provinca retejo 
 fina dokumento de La Konferenco de Mesino de la 1-a ĝis 3-a de junio 1955 - naskiĝo de la Eŭropa Unio 


Kategorio:Komunumoj de Sicilio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Messina