Besançon

Besançon [], en Esperanto BezansonoLaŭ Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo - la urbo estas la prefektejo, do la administra centro, de la departemento Doubs, kaj historie ankaŭ estas la ĉefurbo de la kultura regiono Franĉkonteo. La urbo situas ĉe la bordo de la rivero Doubs, kiu estis la nomdonanto de la departemento. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj estas la centro de ses urbaj kantonoj.

Ĝi estas agnoskita kiel Arta kaj historia urbo de Francio ekde 1986 kaj Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

eta|maldekstra|La rivero Doubs kaj la kajo Vauban

 Geografio 
Besançon troviĝas en la mezo de la regiono Franĉkonteo,  sudoriente de Parizo kaj  nordokcidente de Svislando.

 Kvartaloj 
eta|maldekstra|220ra|Urbaj partoj de Bezansono
La komunumo konsistas el dek kvar grandaj kvartaloj kun miriga diverseco de Velotte (2000 loĝantoj) kun ĝia aspekto de vasta kampara vilaĝo ĝis la densloĝaro de Planoise ( loĝantoj) tra Battant - malnova distrikto de vitkultivantoj:
 Centro (La Boucle kaj Saint-Jean) - Chapelle des Buis (10796),
 Velotte (2201),
 Grette-Butte (9399),
 Battant (4188),
 Chaprais (15439),
 Bregille - Prés-de-Vaux (3093),
 Saint-Ferjeux - Rosemont (6176),
 Montrapon-Fontaine-Écu - Montboucons - Temis (13369),
 Saint-Claude - Torcols (13975),
 Palente - Orchamps (14057),
 Vaites - Clairs-Soleils (4118),
 Planoise - Châteaufarine - Hauts du Chazal (19531),
 Tilleroyes - Trépillot (1342),
 arbaro de Chailluz.

 Historio 
eta|maldekstra|260ra|La citadelo de Besançon.
Laŭ la skribaĵoj de Julio Cezaro dum sia konkero de kelta Gaŭlo, la latina nomo de la urbo estis Vesontio. Tiam, ĝi estis ĉirkaŭita de sep montetoj kaj de ligna paliseto. La vorto Vesontio evoluis por fariĝi Besantio, Besontion kaj progrese aperis la moderna franca formo, Besançon. La loĝantoj ankoraŭ memoras pri tiu periodo, ĉar ili estis nomitaj la Bisontins.

En 1668, Vauban desegnis la konstruplanon de granda citadelo. Tiu ĉi, tamen, estis fakte konstruita de la Hispanoj : nur kun la traktato de Nijmegen (1678) fariĝis la regiono definitive franca. Ludoviko la 14-a kaj Vauban finpretigis do vastan reton de fortikaĵoj, kiuj estas ankoraŭ videblaj hodiaŭe.

En 1871, la ribela kunteksto estis iniciato por la Komunumo de Besançon.

 Vidindaĵoj 
 Citadelo de Besançon
 Sinagogo de Besançon

 Lokaj famuloj 
17-a jarcento:
Vauban pro lia fortikaĵo de la urbo, klasigita Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

18-a jarcento:
Parmentier partoprenante konkurson organizita de "Académie des Sciences de Besançon" (Akademio pri sciencoj de Besançon) proponis plikonigi terpomon.

19-a jarcento:
Charles Fourier,
la fratoj Lumière,
Victor Hugo,
Pierre-Joseph Proudhon,
Charles Nodier

20-a jarcento:
Tristan Bernard

 Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 75 voĉdonojn (0,28% de voĉoj) en 2004, kaj 42 voĉdonojn (0,16% de voĉoj) en 2009.

 Partneraj urboj 








 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Komunumoj de Doubs
 Listo de urboj de Francio
 Besançon Franche-Comté TGV (stacidomo)
 Besançon-Mouillère (stacidomo)
 Besançon-Viotte (stacidomo)
 Tramtransporto en Besançon

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala TTT-ejo (franclingve)
 Urbo gvidretejo (franclingve - baldaŭ angla lingvo)


Kategorio:Komunumoj de Doubs
Kategorio:Prefektejoj de Francio