Pogromo

Pogromo estas registare instigita, aprobita aŭ malatentita senkaŝa kaj amasa prirabado, persekutado kaj eĉ murdado de judoj aŭ, pli ĝenerale, de aliaj religiaj, rasaj aŭ gentaj minoritatoj.

Fenomeno de pogromoj havas longan historion. Pogromoj de judoj okazis en multaj landoj de mezepoka Eŭropo, precipe en la okcidenta (Anglio, Francio, Germanio), kio kaŭzis ilian migradon al sekuriga por ili Kongresa Pollando.

La nocio venas el la rusa kaj signifas detruon (погрóм, de громить = detrui). La kontraŭjudaj pogromoj aperis en la cara Rusio (hodiaŭa Pollando, Ukrainio, Belorusio, Besarabio) ofte. Pli poste ĝi pintiĝis en la holokaŭsto en la nazia Germanio. La verŝajna lasta juda pogromo estis pogromo de Kielce en 1946.

 Listo de pogromoj 
 1096 - Masakroj ĉe Rejnlando
 1506 - Pogromo de Lisbono en 1506
 1572 - Bartolomea nokto kontraŭ hugenotoj
 1614 - Fettmilch-ribelo Atenco kontraŭ judoj en la Frankfurta Juda Geto en Germanio
 1894-1915 - Masakro de Erzurum, Armena genocido, farita de turkoj kontraŭ armenoj
 1903, 1905 - Pogromo de Kiŝinevo, kiu forte skuis Zamenhof kaj lia hebreaj samtempuloj
 1936 - Pogromo de Przytyk
 1938 (9-a de novembro) - "Kristala nokto"
 1939-1945 - germanaj Holokaŭsto de judoj kaj Porajmos de ciganoj, kaj germana-soveta-ukraina genocido de poloj
 1939 - Aranĝo T4, nazia "eŭtanazio" kontraŭ malsanuloj
 1939 - Volinia masakro, farita de ukrainoj kontraŭ poloj
 1939 - Intelektul-kampanjo, farita de germanaj okupantoj kontraŭ pola intelektularo
 1940 - Eksterordinara Ekstermiga Agado, farita de germanoj en okupata Pollando
 1940 - Masakro de Katin - soveta murdo de preskaŭ 22 mil polaj oficiroj
 1941 - Pogromoj de judoj en Lvovo
 1941 - Masakro de Lvovaj Profesoroj
 1941 - Babij Jar
 1943 - Sanga dimanĉo en Volinio farita de ukrainoj kontraŭ poloj
 1944 - Masakro de Koniuchy, farita de sovetaj kaj judaj partizanoj kontraŭ poloj
 1945 - Augustów-traserĉo kontraŭ Anatemitaj Soldatoj en Pollando, liberigita de faŝistoj
 1946 - Pogromo de Kielce
 1955 - Pogromo de Istanbulo, farita de turkoj kontraŭ grekoj
 Post 1980-aj jaroj - Pogromoj kontraŭ koptoj en EgiptujoBBC News|Mezoriento|Funebroj por viktimoj de egiptaj alfrontoj, la 4-a de januaro 2000Egiptaj tumultoj malkovrigas religiajn dividojn, csmonitor.com, la 19-a de aprilo 2006
 1982 - Masakro de Sabra kaj Ŝatila
 1988 - Pogromo de Sumgait
 1989-1992 - Pogromoj kontraŭ Osetoj en Kartvelio
 1995 - Masakro de Srebrenico
 1999-2003 - Pogromoj kontraŭ Atestantoj de Jehovo en Kartvelio
 Ekde 2003 - Etna purigado kontraŭ kristanoj en IrakoKristanoj, atakcelitaj kaj suferaj, forflugas IrakonIRAQ Terorlkampanjo celas Ĥaldean eklezion en Irako, Azia NovaĵoMark Lattimer: 'Post la 20 venontaj jaroj, ne plu estos kristianoj en Irako'|Irako|Guardian Unlimited.
 2004 (17-a kaj 18-a de marto) - Pogromo kontraŭ serboj en la serba provinco Kosovo-Metohio regita de Unuiĝintaj Nacioj
 Ekde la intifado de la jaro 2000 - Atakoj de israelaj setlejanoj helpita de la Israelo armeo kontraŭ palestinanoj en iliaj vilaĝojOkupintoj atakas Palestinanan vilaĝon,Olmert kondamnas "pogromon" far la okupintoj

 Vidu ankaŭ 

 Konsilantaro por Helpo al Judoj
 Muzeo al poloj savintaj judojn
 kontraŭjudismo
 HIAS Hebrea Enmigrinta Helpa Societo, estas juda usona neprofitocela organizo, kiu disdonas humanan helpon al rifuĝintoj.
 Akuzo pri sango
 propeka kapro
 etna purigado
 genocido

 Literaturo 
 Thackrah, John R., ed. (1987). Encyclopedia of Terrorism and Political Violence. Londono: eldonejo Routledge & Kegan Paul. ISBN 0-7102-0659-3
 Shelton, Dinah, ed. (2005). Encyclopedia of Genocide and Crimes against Humanity. Detroit: Macmillan Reference. ISBN 0-02-865847-7
 Horvitz, Leslie A.; Catherwood, Christopher, eds. (2006). Encyclopedia of War Crimes and Genocide. New York, NY: Facts on File. ISBN 0-8160-6001-0
 Klier, John D., ed. (2011), "What was a Pogrom?", Russians, Jews, and the Pogroms of 1881-1882, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-89548-0

 Referencoj 

Kategorio:Rasismo
Kategorio:Kontraŭjudismo
Kategorio:Pogromoj
Kategorio:Konfliktoj