Galoa lingvo

La galoa lingvo (memnomo: galo, france: gallo, bretone: gallaoueg) estas unu el la du lingvoj de Bretonio en Francio. Kvankam ĉiuj en Bretonio parolas nun la francan, ankaŭ viglas okcidente la Bretona lingvo kaj oriente la galoa.

Male de la bretona, kiu estas keltida lingvo, galoo estas lingvo de Oïl kaj do estas tiel maljuna kiel la franca lingvo (kiu ankaŭ devenas de la lingvoj de oïl), kiu dum la lastaj jarcentoj pli kaj pli forte influis la galoan por nun anstataŭi ĝin. Pro tio, multaj personoj, kaj eĉ lingvistoj kiel Georges Kersaudy en sia verko Lingvoj senlime: malkovrante la lingvojn de Eŭropo, taksas la lingvon kiel miksaĵo inter la bretona kaj la franca, kio estas malestima eraro ĉar la bretona tute apartenas al alia lingvofamilio.

 Uzantoj 
Galoo estas parolata en "Alta Bretonio", t.e. la departementoj Ille-et-Vilaine, Loire-Atlantique kaj parte en Côtes-d'Armor kaj Morbihan. Precipe parolata de maljunuloj, la galoa estas ankoraŭ iom parolata en kamparo. Verŝajne kelkaj miloj da personoj parolas kaj komprenas ĝin. Sed la lingvo estas pli kaj pli malaperanta, precipe ĉar la lingvo ne estas unuigita. Efektive, laŭ la regiono, la akcentoj kaj eĉ la vortoj varias. Asocioj nuntempe klopodas unuecigi la vortliterumojn. Jam aperis vortaroj kaj libroj galoe. Ekzemple la bildlibro Tinĉjo (ankaŭ tradukita Esperanten) aperis en galoo.

eta|upright|maldekstra|Galoa anonco en renna metroo

 Ekzemploj 
eta|dekstra|
Ekzistas multaj skribmanieroj. La vortaroj kontraŭdiras unu la aliajn. La sekvantaj ekzemploj estas tiuj de Rennes, kiel sur la bildo.
Pri la prononco: eu estas franca "eu", an estas franca nazala sono kaj la u estas la franca "u".
GaloeFranceEsperanteanoet [ane]aujourd'hui ("anuit")hodiaŭavet [avet]abeilleabelobetunae [betune]fumerfumibié neir [bje na]blé noirfagopirochaérr [ŝer]chaiseseĝochapèu [ŝape]chapeauĉapelodoujaé / donjaé [duĵa]délicat (douillet)delikatafórmaij [forma]fromagefromaĝodesort [desor]sortieelirejocheir [ŝe]tomber (choir)falibiq [bik]chèvre (bique)kaprinoemer [eme]aimeramiostèu [osteu]maisondomogóll [gul]bouche (gueule)buŝo (faŭko)limerot [limero]numéronumerolip [lip]lèvre (lippe)lipomaézoe, admaézoe [meze]désormaisekde nunnouna [nuna]nonneo [o]aveckunpeirr [pir]poirepiropié [pje]pluiepluvoescoll [ekol]écolelernejochat-de-boéz [ŝadbue](arbarkato)écureuilsciuroesteill [etel]étoilestelosublae [suble]sifflersiblisia [sija]sijes jaseuillée d'éve [seujedev]seau d'eausitelo da akvous [u]porte (huis)pordoyen [jan]ouijes

 Asocioj 
 1976 : Les Amis du Parler gallo
 1978 : Maézoe
 198? : Association des Enseignants de Gallo
 2003 : A-demórr
 2004 : Lez emóleriy au sórgarr
ankaŭ Brtégne Galése (Galoa Bretonio)...

 Eksteraj ligiloj 
 Asocio Maézoe  (galoe, bretone, france, angle, germane, katalune, hispane, okcitane)
 Asocio Bertaèyn Galeizz (france, galoe) 
 Elŝutebla vortaro franca-galoa, galoa-franca (france, galoe)
 2 aŭ 3 lingvojn en Bretonio? (france)
 Kursoj (galoe, france)
 Lez emóleriy au sórgarr (galoe, france) 

 Vidu ankaŭ 

 Lingvistiko
 Listo de lingvoj

Kategorio:Lingvoj de oïl
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Bretonio