Angkor

eta|dekstra|250px|Mapo de la regiono Angkor.
Angkor (ebla esperantigo: Ankoro) estas la nomo de regiono proksima al la urbo Siem Reap en Kamboĝo. Tiu regiono konsistigis de la 9-a ĝis 15-a jc centron de la historia kmer-reĝlando Kambuja. Laŭvorte  (de ) signifas urbo. Hodiaŭ signifas "Angkor" areon de la iama ĉefurbo de Kambuja-reĝlando (el la vorto Kambuja devenas la hodiaŭa nomo de la lando (Kampuchea)).

Angkor mondfamiĝis pro la videblaj produktoj de kmera konstruarto en formo de unika templaro – el kiuj plej fama estas Angkor Wat (Ankor vat), la plej granda templaro de la mondo. Oni konstruis sur tuta areo de pli ol 200 km² kelkajn najbare starantajn ĉefurbojn kaj en la centro grandan ĉeftemplon. Ĝis 2005, oni malkovris pli ol 1000 templojn kaj sanktejojn diversgrandajn. En Angkor vivis en la florada tempo de la historia reĝlando ĉ. 1 miliono da homoj.

 Historio 
Vidu ankaŭ: Historio de Kamboĝo

La historio de Angkor kiel centra setleja areo de la historia Kambuja estas ankaŭ la historio de Kamboĝo de la 9-a ĝis la 15-a jarcento.

Post la florada tempo, vivis tie sporade kmeroj uzis daŭre la templojn ĝis meze de la 17-a jc, sed ankaŭ pli poste la tie setliĝintaj kamparanoj. La re-malkovro, mondfamigo de la areo estas dankebla al franca esploristo Henri Mouhot.

 Templaro 
Jen kelkaj el la plej gravaj temploj kaj konstruaĵoj:

 Angkor Thom
 Angkor Wat
 Bayon
 Bakong
 Baksei Chamkrong
 Banteay Kdei
 Banteay Samre
 Banteay Srei
 Baphuon
 Chau Say Tevoda
 Krol Ko
 Lolei
 Neak Pean
 orienta Mebon kaj orienta Baray
 Phimeanakas
 Phnom Bakheng
 Phnom Krom
 Prasat Kravan
 Pre Rup
 Preah Khan
 Preah Ko
 Spean Thma
 Srah Srang
 Ta Prohm
 Ta Som
 Ta Keo
 Thommanon
 okcidenta Mebon kaj okcidenta Baray

 Vort-klarigoj 
 Angkor (kmere): urbo;
 Banteay (kmere): citadelo,
 Baray (kmere): akvorezervejo; ne fosita, sed per digoj kreita
 Phnom (kmere): Monteto
 Prasat (kmere): Turo (de templo);
 Preah (kmere): sankta; el la sanskrita lingvo: brah
 Siem Reap (kmere): egalas Malvenko de Siamoj; celas baatlon en la 18-a jc.
 Srah (kmere): akvorezervejo, elfosita, pli malgranda ol Baray
 Srei (kmere): virino/j
 Thom (kmere): grava, elstara
 Varman (kmere): brusta kiraso
 Wat (kmere, taje): (budha) templo, el la sanksrita: Vatthu

 Vidu ankaŭ 

 Pierre Loti
 André Malraux
 Unesko, Vikipediista diskuto:Rob Hooft
 1993
 Japanio

 Eksteraj ligiloj 
  informoj ĉe angkorwat.org 
  informoj ĉe angkor.wat.online.fr


Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Konstruaĵoj en Kamboĝo
Kategorio:Kmera imperio