Luciano Berio

Luciano BERIO (naskiĝis la 24-an de oktobro 1925 en Oneglia [nun Imperia], Italio; mortis la 27-an de majo 2003 en Romo, Italio) estis itala komponisto. Li estas rimarkita pro sia eksperimenta verko (precipe sia 1968-9 komponaĵo Sinfonia [Esperante Simfonio] por voĉoj kaj orkestro) kaj sia vojmontra verko kun elektronika muziko.

 Vivo 
Berio naskiĝis kaj kreskis en kampara Italio, la filo kaj nepo de orgenistoj kaj komponistoj. Pro tio, li ricevis bonan kaj fundan trejnadon hejme. Dum sia junaĝo, li estis lerta pianisto, sed vundo ĉe la dekstra mano, kiun li ricevis dum sia unua tago de milita trejnado, finis lian prezentan karieron. Do, li koncentriĝis sur komponado, kaj li iĝis unu de la plej fekundaj komponistoj de la malfrua 20-a jarcento.

Li unue studis en la Milana Konservatorio kun Giulio Cesare Paribeni kaj Giorgio Federico Ghedini, kaj tie li ricevis sian unuan sperton kun samepoka muziko. Unue, li perceptis, ke ĉi tia muziko estas konfuza (speciale Pierrot lunaire [Lunfrapita Pieroto] fare de Arnold Schönberg), sed li rapide lernis samepokajn muzikteorion kaj komponteknikojn kun la komponisto Giorgio Ghedini, precipe instrumentadan teorion.

En 1951, Berio iris Usonon por studi kun Luigi Dallapiccola en Tanglewood. Poste li vizitis Somerkursojn en Darmstadt renkontante Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, György Ligeti kaj Mauricio Kagel. En 1955 li fondis en Milano la Studio di fonologia musicale Rai di Milano, plano por disvastigo de elektronika muziko. Ĉi tie li invitis multajn komponistojn, kiel Henri Pousseur kaj John Cage. Krome li fondis la periodaĵon Incontri Musicali.

En 1964 li fondis Julliard ensemble, ensemblon por disvastigo de la nuntempa muziko.

En 1987 li fondis en Florenco Tempo Reale, grupon por antaŭenigi nuntempan kaj eksperimentan muzikon ankoraŭ nun ekzistantan.

En 2001 li mortis en Romo.

 Ĉefaj verkoj 
 Circles [Cirkloj] por ina voĉo, harpo kaj 2 perkutistoj (1960), kun teksto fare de E.E. Cummings
 Nones [Nonoj] (1954), lia unua maĵora verko por orkestro
 lia serio de Sequenze [Sekvencoj], tre malfacilaj kaj virtuozaj solverkoj
 Sequenza I por fluto (1958)
 Sequenza II por harpo (1963)
 Sequenza III por voĉo (1965-6)
 Sequenza IV por piano (1965-6)
 Sequenza V por trombono (1966)
 Sequenza VI por aldo (1967)
 Sequenza VII por hobojo (1969)
 Sequenza VIII por violono (1976-7)
 Sequenza IX por klarneto (1980)
 Sequenza IXb por aldsaksofono (1981)
 Sequenza X por trumpeto kaj resonanco de piano (1984)
 Sequenza XI por gitaro (1987-8)
 Sequenza XII por fagoto (1995)
 Sequenza XIII por akordiono (1995-6)
 Sinfonia [Simfonio] por 8 amplifaj voĉoj kaj orkestro (1968-9), lia plej populara verko

 Eksteraj ligiloj 
 http://www.centrotemporeale.it
 Luciano Berio 
 Dietro il Labirinto: Luciano Berio (itale)

 Bibliografio 
 OSMOND-SMITH, David. "Berio, Luciano". Grove Music Online, redaktita de L. MACY.  

Kategorio:Italaj operkomponistoj
Kategorio:Italaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj