Eŭropa kaligrafio

Historio 
Ĉe la mediteranea maro aperis la greka
skribsistemo ĉirkaŭ -800. Ĝi nerekte naskis la
latinan skribon ĉirkaŭ -600, kaj la
cirilan skribon ĉirkaŭ 800. Tiuj
sistemoj antikve vastiĝis precipe al nordo, tio estas al
Eŭropo kaj Nordazio. Ili forme intersimilas, kaj ilia
stilhistorio grandparte paralelas.

En la kulturoj, kiuj uzis la latinan kaj parencajn skribojn,
belskribado malofte estis rigardata kiel memstara arto.
Tamen ŝtataj kaj provincaj kancelarioj kreis prestiĝajn
stilojn hodiaŭ pene legeblajn por ordinarulo. Por
monumentaj tekstoj kaj afiŝoj oni ŝatis la geometriajn
formojn, kiuj iĝis la bazo de modernaj grandaj literoj
(majuskloj).

En frua mezepoko (700 – 1100) kopiadon de libroj faris precipe monaĥoj. Per skribo kaj per miniatura ornamo
tre impresaj libroj aperis en kopiejoj de Irlando.
Ĉefverkoj de tiu librarto estas la evangeliaro de Lindisfarne, la libro de Durrow, la libro de Kells. La iom
posta karolida stilo estis patronata de la
samnoma imperio, kiu vastigis ĝin en okcidenta Eŭropo.
Poste – ekde la renesanco ĝis nun
– ĝi iĝis bazo por ordinaraj tipografiaj stiloj.

En malfrua mezepoko (1100 – 1400) profesiaj
skribistoj pli multis kaj kreis por la kreska bezono de
libroj la dense nigrajn gotikajn stilojn. La populara
bildo de monaĥo skribanta per gotikaj literoj do estas
grandparte konfuzo de du epokoj.

Tipografia presarto ekde 1500 tute
anstataŭis manskribon por produktado de libroj.
Administrajn kaj privatajn dokumentojn tamen plu mane faris
pli kaj pli multaj oficistoj per kurbaj, virtuozaj stiloj.
Tiuj arabeske ornamitaj stiloj postulis pintan skribilon,
kontraste al la larĝa beko de antaŭaj epokoj. Famaj
kaligrafoj de klasika eŭropo publikigis instrulibrojn. La
plej malfrua el tiuj post-renesancaj stiloj maturiĝis en
la oficejoj de la 1700aj kaj 1800aj jaroj. Ĝi estas konata
kiel angla stilo aŭ kuprogravura stilo, ĉar multaj modeloj
de ĝi estis gravuritaj sur kupraj platoj por presado.

 Moderna situacio 
En la 20-a jarcento skribmaŝinoj kaj printiloj repuŝis
manskribon en la sferon de privataj notoj. Lernejoj
ekinstruis legeblan manskribon sen estetika konsidero.
Kaligrafion revigligis kelkaj artistoj, unue en Anglio kaj
en Germanio. Belskribo iĝis duaranga belarto, unuflanke
hobio de amatoroj, aliflanke inspira fonto de profesiuloj de
literfasono kaj grafikarto.

 Materialo 
Gravuristoj kaj literpentristoj havas proprajn ilojn, kiaj
ĉiziloj kaj plataj penikoj.

Antikve skribistoj laboris precipe per papiruso, kalamo
kaj nigra inko el fulgo. Papiruson kaj kalamon iom post iom
anstataŭis pergameno kaj birda plumo (precipe la grandaj
flugil-pintaj plumoj de anseroj). En nekonata epoko, oni
ekfaris nigran inkon per fersulfato. Papero uziĝis iom
vaste en Eŭropo nur ekde la 1100-aj jaroj. Ekde la 1830-aj jaroj moderna metalindustrio provizis metalajn plumojn, tiel
nomatajn ĉar ili funkciis anstataŭ la birdaj plumoj. Tiujn malgrandajn plumojn oni alfiksis al tenilo nomata
plumingo.

Metalaj plumoj kaj papero restas la klasikaj iloj de
latinskribaj kaligrafoj. Ili okaze uzas ankaŭ diversajn
specialajn feltkrajonojn, penikojn kaj strekilojn.

Kategorio:Kaligrafio