Curzon-linio

Curzon-linio [kurzon] estis propono de demarkacia linio inter la armeo de Pollando kaj la Ruĝa Armeo, priskribita en noto la  de lordo George Curzon al popola komisaro de eksterlandaj aferoj de RSFSR Georgij Ĉiĉerin. Kun eta korekto ĝi iĝis la fina ŝtatlimo inter Sovetunio kaj Popola Pollando post la Dua Mondmilito.

Kiam la ĉefkonsilio de la entento decidis post la unua mondmilito pri limoj de la novnaskiĝinta pola ŝtato, ĝi markis tiun minimuman limlinion, je kiu Pollando ĉiukaze rajtas. La konsilio permesis formi polan administradon sur areoj okcidente de tiu limlinio (). Tiu linio iris de Grodno al suda direkto tra Brest-Litovsk kaj la rivero Bug ĝis la iama aŭstra-rusa limo. La aparteno de orienta Galicio kaj Lvovo / Lvivo restis tiam neklara.

Iom poste fiaskis la pola orienta militmarŝo en Ukrainio kaj la ĉefministro Władysław Grabski petis helpon en julio de 1920 de la entento. La 10-an de julio, la entento proponis armistican planon por Grabski kaj ties linio kongruis kun tiu provizora linio de 1919.12.08, kun plilongigo al sudo: la parton ĝis la Karpatoj kun la urbon Przemyśl donis al Pollando, sed orientan Galicion ne. Sekvatage, la brita ministro pri eksteraj aferoj, lordo Curzon – kies nomo kunplektiĝis kun la tuta linio – faris similan proponon por la soveta registaro. La planon de la entento neniu el ili akceptis. Ĉar la pola-sovetia milito finiĝis per pola venko, la fina packontrakto en marto 1921 montris la polan venkon kaj donis ĉirkaŭ 135 000 km² al Pollando, oriente de la Curzon-linio (kun pola malplimulto).

La Curzon-linio renaskiĝis en pretendoj de Sovetunio komence de la Dua Mondmilito. Sovetunio deklaris pretendojn pri areoj, oriente de la Curzon-linio kaj okupis ilin komence de la mondmilito (Pakto Ribbentrop-Molotov). Post sovetia rebato de la germana invado, la Ruĝa Armeo okupis tutan Pollandon fine de 1944.

Usono kaj Britio akceptis la sovetiajn postulojn en la Jalta konferenco (1945. 04. 06.) kaj rekonis la Curzon-linion kiel sovetian–polan ŝtatlimon. La sovetia-pola kontrakto (1945. 08. 16.) deklaris ŝtatlimon, preskaŭ tute kongruan al la Curzon-linio. En 1951 okazis kelkaj etaj lim-modifoj.

Kategorio:Dua Pola Respubliko
Kategorio:Pollando en la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de Sovetunio
Kategorio:Soveta invado en Pollandon
Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Historia geografio de Pollando
Kategorio:Historia geografio de Ukrainio
Kategorio:1920
Kategorio:1939