Gizo

Gizo (aŭ Giza, Gizeh aŭ Ĝiza;  al-Ĝīza) estas urbo en Egiptio proksime al Kairo. Ĝi estas sidejo de Provinco Gizo. La milionurbo havas  loĝantojn (stato 12-an de decembro 2020).

Tutmonde konataj estas la Piramidoj de Gizo.
maldekstra|eta|Piramidoj de Gizo
eta|maldekstra|Piramidoj en Gizo

 Geografio  
Gizo kuŝas en alteco 30 m laŭ la marnivelo. Ĉefurbo Kairo troviĝas 4, Kirdasa 10, Ŝubra al Ĥejma 11, Urbo Sesa de Oktobro 19, Helŭano 23, Fajumo 86, Suezo 125, Aleksandrio 182, Luksoro 501, Asuano 680 kilometrojn (aere) .

 Nomo 
Gizeh estas la elparolo en egipta araba lingvo. La ĝenerala araba lingvo elparolas ĝin kun "ĝ", pro tio en la angla transskribo ofte aperas kun "j" (tiel Jizah). La "h" vortofine estas muta. La finvokalo povas esti "a", "e'" aŭ "e". La nomo ofte aperas, kiel multaj arabaj nomoj, kun la difinita artikolo al- (dialekte el-). La esperantigo 'Gizo' aperas en Poŝatlaso de la mondo kaj en Etimologia Vortaro de la Propraj Nomoj (2005, de André Cherpillod).

 Servoj 
La ĉefa kampuso de la Universitato de Kairo estas en Gizo.

La Granda Egipta Muzeo (akronime GEM; arabe المتحف المصري الكبير, al-Matḥaf al-Miṣrī al-Kabīr, ankaŭ Giza Muzeo) estas muzeo konstruita de 2009 ĝis 2024 en Gizo, kiu elmontras eksponaĵojn el antikva Egiptio, inkluzive de la kompleta Tutanĥamona kolekto kaj multaj pecoj estas montritaj por la unua tempo.

 Kaira Supera Instituto de Kino

 Klimato 
Gizo situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas nur 17 mm, inter majo-oktobro neniam pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter . Ventoŝtormoj povas esti oftaj en marto kaj aprilo alportante polvojn.

 Ĝemelurboj 
  Los-Anĝeleso, Usono
  Rinkeby, Svedio

 Antikva Egiptio en Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra Eŭropo kaj la venonta ĉiĉerono estas Maria Sklodovska, kiu montris al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko dekomence el Egiptio, kaj kompreneble unu el ĉefaj rimarkindaĵoj estas la piramidoj de Gizo:

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Pri Gizo ruslingve
 www.aegypten-fotos.de - pri Gizo germanlingve
 Fotoj kaj faktoj pri Gizo

 Bildaro 


Kategorio:Urboj de Antikva Egiptio
Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Egiptio