Komárno

Komárno, hungare Komárom aŭ Révkomárom, germane Komorn estas distrikta urbo en suda Slovakio, ĉe riveroj Danubo kaj Váh. La nomo de la urbo devenas de la slovaka vorto por "moskitoj"; efektive post inundoj de Danubo ekzistas sufiĉe da tiuj insektoj.
eta|maldekstra|Pestkolono en Komárno

 Priskribo 
La urbo situas sur la maldekstra bordo de Danubo kaj ĝi estas plejparte historia sidejo de eksa Aŭstrio-Hungario. Post la unua mondmilito la ŝtatlima linio de la novfondita Ĉeĥoslovakio difinita tra mezo de la rivero, pro kio okazis apartigo de tiu urba parto, kiu aliĝis al la urbo en la jaro 1896, tiu ĉi parto, kiu ĝis la jaro 1896 estis vilaĝo Újszőny, troviĝas sur la dekstra bordo de Danubo. Ambaŭ partoj estas kunigitaj per pontoj: per ŝosea kaj fervoja.

Komárno estas ĝemela urbo de sia transdanuba hungara ĝemelo Komárom. Ĝi estas pliparte hungarlingva kaj estas centro de la sud-slovakia hungarlingva minoritato; oficialaj ŝildoj estas dulingvaj. Ekzistas tie hungarlingva universitato, nomita laŭ Selye Janos.

La centra placo de Komárno nomiĝas laŭ generalo Klapka György, konata filo de la urbo. Ĉe ĝi staras interesa pestkolono.
Apude situas "Eŭropa Korto" (, slovake Nádvorie Európy), ĉirkaŭata de domoj konstruitaj en la stiloj de diversaj eŭropaj landoj.

La urbo posedas kompletan ringon da bastionoj kaj fortikaĵon defendantan la riverbuŝon de Danubo kaj Vago. Historia signifo ĝia estas, ke ĝi neniam estis konkerita de la Osmanida Regno. Similaj fortikaĵoj ekzistas aliflanke de Danubo.

Ekde 1920 la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, kie estis grava limotrapasejo. Inter 1938-1944 la regiono rehungariĝis. En 2001 loĝis tie 37366 da homoj (22452 hungaroj, 12960 slovakoj, 459 ciganoj, ktp). Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al zono de Schengen, sekve la limoj malaperis.

 Vidindaĵoj 
eta|La akvoturo de Komárno
 Eŭropa Korto
 Bratislava Pordo
 Urba muro kun bastionoj
 Urbodomo
 Akvoturo
 Oficira Pavilono
 Pestkolono ĉe Klapka-placo
 Universitato Janos Selye
 Kalvinana preĝejo (Komárno)
 Luterana preĝejo (Komárno)
 Preĝejo de Plej Sankta Dipatrino (Komárno)

 Famaj urbanoj 
Naskiĝis kaj mortis en Komárom/Komárno:
 Gyula Alapi, hungara ĵurnalisto
 Zsigmond Beöthy, hungara poeto, juristo
 Gábor Gregorics, hungara oficiro, instruisto
Naskiĝis en Komárom/Komárno:
 Ladislao la 1-a (Bohemio) reĝo de Bohemio kaj Hungario
 Mór Jókai, la plej granda hungara verkisto
 Ferenc Lehár, hungara komponisto pri operetoj
 Albin Rovács, Gyula Alapi, Viktor Bátor, Károly Samarjay hungaraj advokatoj
 Balázs Csémy, Géza Galán, József Konrád, Gusztáv Molnár, János Németh, Lajos Mezey, Béla Polgár hungaraj aktoroj
 Jana Nagyová kaj Szilvia Varga, aktorinoj
 Barna Káldy, hungara arkitekto
 Károly Nagy kaj Zsigmond Bödők, hungaraj astronomoj
 József Szinnyei, hungara bibliografo, akademiano
 János Damáz Fehér, Gáspár András Fektor kaj Miklós József Sárkány, hungaraj benediktanaj monaĥoj
 Antal Gévay, hungara orientalisto
 Lőrinc Tóth kaj Kristóf Simai hungaraj dramistoj
 Kornél Hidasy kaj József Király, hungaraj episkopoj
 Tamás Priskin, hungara futbalisto
 József Péczely kaj Sándor Takáts hungaraj historiistoj
 Pál Keresztes (instruisto)
 Bernát József Benyák, hungara piarista instruisto
 József Rötth kaj Gyula Térfy, hungaraj juristoj
 Lipót Kollonich, hungara kardinalo
 Árpád Abonyi, hungara kemiisto
 Lajos György Arányi, Szilveszter Somogyi, János Wagner kaj Sámuel Zay hungaraj kuracistoj
 Ödön Beke, hungara lingvisto
 Zoltán Szeberényi, hungara literaturisto
 Kálmán Ghyczy, hungara ministro
 Lajos Beszédes, hungara notario
 Juliska Kopácsy, hungara operetkantisto
 Pongrác Sörös, hungara pastro
 György Komáromi Csipkés, hungara kalvinana pastro
 László Patay, hungara pentristo
 Miklósné Máthé, hungara pianisto
 Gusztáv Csengey kaj Károly Döme hungaraj poetoj
 Lajos Lichtschein, rabeno
 Ivan Reitman, reĝisoro
 István Nagy, hungara rektoro, episkopo
 Gyula Berecz, hungara skulptisto
 Jenő Gilyén, hungara statikisto
 Béla Zsolt kaj László Beöthy hungaraj verkistoj.
Mortis en Komárom/Komárno:
 hungara aktoro István Holocsy
 hungaraj benediktanoj Oszvald János Tury, Caesar János Vagács kaj József Vaszary Dózsa
 hungaraj kalvinanaj episkopoj Gábor Antal kaj Gábor Pap
 hungara pentristo Károly Harmos.
Vivis en Komárom/Komárno:
 György Klapka, hungara generalo
 János Selye, hungara medicinisto.
eta|Monumento pri Lehár

 Esperanto-vivo 
En Komárno okazis Sanmarinecaj Universitataj Sesioj, (sciencaj konferencoj): SUS 25 (2002), SUS 27 (2004) kaj SUS 29 (2006) de AIS San-Marino.

Dum SUS 27 AIS fondis LEUKAIS (Libera Eŭropa Universitato Kelemantia de AIS) ref?, privatan universitatecan institucion, kiu instruu interalie en Esperanto. LEUKAIS jam akiris kelkajn domojn apud la Eŭropa Korto, sed ĝis nun ne havas ŝtatan permeson instrui.

La stacidomo de apuda Komárom la vojaĝantojn salutas per ŝildoj en la lingvoj hungara, slovaka, germana kaj Esperanto.

En oktobro 2003 en Komárno okazis "renkontiĝo Ernesto Geleta" de Esperanta Societo Bratislava.

 Ĝemelurboj 
 20px| Blansko, Ĉeĥio
 20px| Komárom, Hungario
 20px| Kralupy nad Vltavou, Ĉeĥio
 20px| Lieto, Suomio
 20px| Szászsebes, Rumanio
 20px| Terezín, Ĉeĥio
 20px| Weissenfels, Germanio


Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo