Vorbis

La aranĝo Vorbis estas perda aranĝo; tio signifas, ke ĝi entenas ne la tutan sonan informon; sed ĝi klopodas konservi la informon plej gravan por la homa aŭdo. Ĝi aplikas laŭtempe varian informacion; kiam la sono estas (certasence) "simpla", ĝi uzas malmulte da informacio; malsimplejn partojn ĝi memoras detale. Vorbis uzas pli bonkvalitan psikoakustikan modelon ol MP3 kaj aliaj konkurantoj. Tio ebligas pli bonan sonon ĉe la sama dosiergrandeco.

Plia avantaĝo de Vorbis estas ke por tekstaj informoj ĝi uzas Unikodon, sed ne naciajn signarojn.

Parametro por kvalito de OGG Vorbis kaj bitfrekvenco:
Official Xiph.Org Foundation Vorbis???? -q-145 kbit/s48 kbit/s -q064 kbit/s -q180 kbit/s -q296 kbit/s -q3112 kbit/s -q4128 kbit/s -q5160 kbit/s -q6192 kbit/s -q7224 kbit/s -q8256 kbit/s -q9320 kbit/s -q10500 kbit/s

 Tekstaj informoj 
Priskribaj tekstaj informoj estas prezentataj per UTF-8, signara kodo de Unikodo.

ID3 uzata en MP3 komence permesis nur uzadon de nacia signarkodo ISO-8859-1, sed nek la normo de la aranĝo, nek la strukturo de la signarkodo malhelpis al la tiamaj programoj uzi iun el la multego da aliaj naciaj signarkodoj, kiuj tial multe disvastiĝis en MP3-aj dosieroj kaj ludiloj.

La nunaj programoj ĝenerale almenaŭ iom kapablas prilabori UTF-8-n, do por Vorbis ekzistas apenaŭ ia ajn tiuspeca danĝero en ĝia epoko.

 Nomoj 
„Ogg“ kaj „Vorbis“ vere estas du malsamaj aferoj. Ogg estas ujo por la aranĝo Vorbis; ĝi povas enhavi ankaŭ aliajn datenojn, ekzemple videoajn. La aranĝon konsistantan el Ogg kaj Vorbis oni nomas „Ogg/Vorbis“ aŭ „Ogg Vorbis“. Sed Ogg estas ankaŭ la nomo de la projekto de Xiph.Org, kaj tial oni ankaŭ nomas Vorbis mem „Ogg Vorbis“.http://xiph.org/vorbis/doc/Vorbis_I_spec.html ()http://vorbis.com/faq/ ()

La nomparto „Vorbis“ devenas el la novelo „Etaj dioj“ () de Terry Pratchett. Multaj diras, ke ankaŭ „Ogg“ devenas el rolulo el liaj novelo, nome de Gytha Ogg el novelo „diskomondo“ (discworld); laŭ aliaj, ĝi estas esprimo el la komputila ludo Netrek kaj signifas „provi sukcesi ion senkonsidere al estontaj perdoj“.

 Difinoj kaj normoj 
La difino de Vorbis estas publikigata ĉe la retejo de Xiph.Org.http://xiph.org/vorbis/doc/ La teknika difino de Ogg estis publikigita en RFC 3533. Ĝia MIME-kodo estas "application/ogg".

 Sonludiloj 
 Aparatoj 
Ekzistas speciala versio de malkodilo de Vorbis ("Tremor") por senglitpunktaj komputiloj, kiu precipe taŭgas por poŝaj sonludiloj.

La aranĝon subtenas, ekzemple:
 Aparatoj kun la mastrumsistemo Android de Google
 Sonludiloj de "COWON" kiel "D2"
 La serio "YP" de Samsung
 Multaj sonludiloj de iRiver
 Sonludiloj "Sansa Clip", "Sansa Clip+" kaj "Sansa Fuze" de Sandisk

Kelkaj sonludiloj devende ne subtenas Vorbison, sed povas ludi ĝin post enmeto de la firmprogramo "Rockbox".

 Komputilaj programoj 
Multaj sonludaj programoj por multaj mastrumsistemoj kapablas ludi Vorbisajn dosierojn. Inter ili estas la plurplatformaj liberaj programoj kiel "VLC media player" kaj "MPlayer", kaj la Vindozaj programoj kiel "Winamp" kaj "foobar2000". La oficiala retejo de "Xiph" enhavas listojn de programoj kun defaŭltaj kapabloj je Vorbis.http://wiki.xiph.org/index.php/VorbisSoftwarePlayershttp://www.vorbis.com/software/

Kvankam la "iTunes" de "Apple" kaj "Windows Media Player" de "Microsoft" defaŭlte ne povas sonigi la aranĝon, elŝuteblas aldonaĵoj por tio.http://www.xiph.org/quicktime/http://www.xiph.org/dshow/

La aranĝon ankaŭ subtenas la plurplatformaj sonredaktilo "Audacity" kaj bibliotekaroj "FFmpeg", "GStreamer" kaj "Helix DNA".

Kiel estis rekomendite en HTML 5, jenaj TTT-legiloj povas ludi sonon en Vorbiso sen kromprogramoj: "Mozilla Firefox" (ekde versio 3.5)http://www.mozilla.com/en-US/firefox/3.5/releasenotes/, "Google Chrome" (jam en 3.0.182.2), "SeaMonkey" (ekde 2.0)http://www.seamonkey-project.org/releases/seamonkey2.0b2/changes, "Opera" (ekde 10.5).

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Opus - pli nova perda algoritmo de Xiph.Org Foundation por sondatenoj
 Speex - arkaikigita perda algoritmo de Xiph.Org Foundation por voĉaj sondatenoj
 FLAC - senperda algoritmo (alprenita de Xiph.Org Foundation) por sondatenoj

 Eksteraj ligiloj 


  Listo de retejoj kun Vorbisaj sonfluoj

 Fonto 

Kategorio:Datenaranĝoj
Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Perda datumkompaktigo
Kategorio:Sono