Kosmoesploro

eta|Epizodo de podkasto Kern.punkto pri teleskopoj
Kosmoesploro estas la scienca esploro per vojaĝado en la kosmo, kiu estas la regiono ekster la atmosfero de la Tero, kaj al aliaj planedoj.

La teoriajn bazprincipojn ellaboris, laŭ la rusaj aŭtoritatoj, la rusa Konstantin Ciolkovskij (1857-1935) en artikolo publikigita en 1903 en gazeto "Nauĉnoe Obozrenie”, li jam kreis en 1898 matematikajn formulojn de la raketa propulso. Poste Robert Goddard pioniris pri tio. La efektivigo de kosmoesplorado komenciĝis meze de la 20-a jarcento, dum la malvarma milito inter Sovetunio kaj Usono. Post la Dua Mondmilito, tiuj du landoj kaptis bombportajn raketojn V-2 kaj iliajn kreintojn de la venkita Germanio. Ties esplorcentro establitis en Peenemünde. Sovetunio venigis al si 100 el la tieaj germanaj inĝenieroj, kaj Usono 112 , inter ili la faman Werner von Braun. Ekde 1946 von Braun proponadis al la usona registaro lanĉi artan sateliton, sed tiam tio estis rifuzita ĉar la usonaj aŭtoritatoj opiniis, ke tio ne havos multan utilon. Fine, post kiam Sovetio lanĉis la unuan Sputnik-on, la raketoprogramoj fariĝis kosmoprogramoj, kaj la du potenculoj konkurencis por atingi la Lunon unue.

 Gravaj elementoj 
 Homportaj kosmoveturiloj (kosmoŝipoj):
 Vostok - Jurij Gagarin - German Stepanoviĉ Titov - Valentina Tereŝkova - Aleksej Leonov - Andrian Nikolajev
 Voskhod
 Sojuz
 Mercury
 Gemini
 Apollo - vojaĝoj al la Luno
 SpaceShipOne
 La unua ĉino en la kosmon (2003)

 Ne homportaj kosmoveturiloj (Robotaj kosmoveturiloj):
 Progress
 ATV

 Kosmostacioj:
 Saljut
 Skylab
 Mir
 Internacia Kosmostacio

 Senhomaj esploriloj:
 Sputnik
 Cassini
 MESSENGER esploris Merkuron

 Institucioj:
 NASA
 Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais

 Historio:
 Kosmoesplorado de Ĉinio

 Organizoj 
 Brazila Kosma Agentejo
 Brita Kosma Agentejo
 Brita Nacia Kosma Centro
 Germana Instituto de Kosmofluga Inĝenierarto
 Internacia Astronaŭtika Federacio

 En Esperanto aperis 
 Frank van Hertrooij, Miskomprenoj pri Spacesplorado ĉe la blogo Scivolemo, 5-a de julio 2017

 Vidu ankaŭ 
 Alta teknologio
 Asgardia nacio
 Kosmepoko
 Komitato pri Kosma Esplorado