Fulmo

775ra
eta|dekstra|Diversaj fulmtipoj, alte kaj malalte en la atmosfero
eta|Epizodo de podkasto Kern.punkto pri fulmoj.
Fulmo estas elektra malŝargiĝo en la atmosfero. Ĝi estas ofta fenomeno dum ŝtormo kaj ĝi estas akompanata de tondro.

La fulmo povas esti danĝera, ĉar ĝi foje kaŭzas incendiojn aŭ eĉ rekte trafas kaj mortigas homojn kaj bestojn.

Kvankam oni pensas pri la fulmo iranta de la nubo al la tero, fakte la elektro ofte iras en la malan direkton, de la tero ĝis la nubo.

La speco de nubo, kiu faras fulmon, nomiĝas kumulonimbo.

Seka fulmotondro estas tipo de fulmotondro kie estas fulmo kaj tondro, sed la plej multo de la precipitaĵo ne atingas la grundon.

Fulmo estas ankaŭ en iuj lingvoj metaforo, kiu diras ke io okazas tre rapide.

 Blufluoj 
En grandaj altoj (ĉ. 40 km) estiĝas deksekundaj bluaj fulmoj, kiuj direktiĝas suben aŭ supren. 

 En kulturo 
En diversaj mitologioj estas dio pri fulmo. Temas pri ekz.:
 Peruno (slava)
 Zeŭso (greka)
 Toro (skandinava)

Antaŭ ol aperis klopodis fulmoŝirmiloj, oni penis protekti sin kontraŭ la fulmo per magiaj ceremonioj. Rusoj starigis ĉe la fenestroj glasojn kun akvo, dismetante apude metalajn tranĉilojn kaj forkojn.

 Proverbo 
Ekzistas pluraj (6, kaj 7 pri tondro, 2 pri fulmotondro) proverboj pri fulmo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:




 Vidu ankaŭ 
 Kuglofulmo
 Fulmoŝirmilo

 Eksteraj ligiloj 

 http://www.sciencedaily.com/releases/2003/11/031106051013.htm esploro pri fulmoj diskutigas fizikistojn (artikolo angla)
 http://www.dmoz.org/Science/Earth_Sciences/Atmospheric_Sciences/Meteorology/Weather_Phenomena/Thunderstorms_and_Lightning/  tondroŝtormoj kaj fulmoj (paĝoj anglaj)
 http://home.earthlink.net/~jimlŭ/lfacts.htm faktoj pri fulmoj (paĝoj anglaj)
 http://www.esdjournal.com/articles/lightn.htm  lasera fulmo dum japana eksperimento (paĝo angla)

 Referencoj 


Kategorio:Meteologio

sv:Åska#Blixten