Erzsébet Báthory

Erzsébet BÁTHORY , progeedze Erzsébet NÁDASDY ,  (7-an de aŭgusto 1560 en Nyírbátor, Hungario; mortis la 21-an de aŭgusto 1614 en Csejte (hodiaŭ Čachtice, en Slovakio). Laŭ mezepoka koncepta proceso, ŝi estis seria murdisto, sed hodiaŭaj historiaj esploroj disputas tion. Ŝi estas konsiderata kiel plej konata amasmurdistino en la slovaka kaj hungara historioj.

 Vivo 
Elizabeta Batori estis filino de Georgo Báthory de Ecsed (hungare Báthory György ) kaj Anna Báthory de Somlyó, pli maljuna fratino de Stefano Báthori (hungare Báthory István), pola-litova reĝo. En 1575 ŝi edziniĝis al Francisko Nádasdy (hungare Nádasdy Ferenc), al nobela komandanto en la Hungara Reĝlando. Li estis nomata ankaŭ "nigra kavaliro", ĉar li batalis kontraŭ la osmanoj. Ili havis 5 infanojn.

Post morto de sia edzo, ŝi iĝis la plej riĉa vidvino de la Hungara Reĝlando. Oni starigis ŝin antaŭ juĝejon kun la akuzo, ke ŝi turmentis kaj murdis junulinojn en sia fortikaĵo en Csejte [ĉejte]. La areston kaj la postan tribunalon gvidis la palatino György Thurzó mem. La onidirajn helpantojn oni ekzekutis, ŝin murofermis en la kamero de la fortikaĵo Csejte.

Onidire ŝi turmentis centojn da junulinoj.

Ĝis hodiaŭ diskutas la histoiriistoj pri tio, ĉu vere okazis la turmentoj aŭ temas nur pri koncepta proceso direktita de materialaj interesoj.

 Faktoj laŭ la plej novaj esploroj 
Laŭ la plej novaj esploroj (historiisto Kálmán Benda, juristino Irma Szádeczky Kardos):
 neniam ekis juĝproceso kontraŭ ŝi
 en la proceso mankis la okul-atestantoj (aŭ vidatestantoj), la atestantoj ĉiam aŭdis pri la turmentoj tra aliaj.
 la solan junulinon, kiu travivis la onidirajn turmentojn, oni ne demandis en la proceso
 la kondamnitaj servistoj konfesis dum turmentoj (la grafinon oni ne rajtis turmenti)
 oni supozas politikan proceson kontraŭ potenca grafino
 la turmentoj eble estis kuracmetodoj, novtipaj tiutempe (batado per urtiko, akvumo per malvarma akvo, brulvundado de la mano, eltranĉo de karno ktp.)

 Aliaĵoj 
 La fortikaĵo de Čachtice aperas en la komencaj bildoj de filmo Dragonheart.
 Bathory estas muzikgrupo, nominta sin pro la „sanga grafino”

 Filmo 
 Bathory (2008) – filmo de slovaka reĝisoro Juraj Jakubisko pri ŝia vivo.

Erzsebet
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Seriaj murdistinoj
Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Hungaraj seriaj murdistoj