F.A. Supra Ligo

La F.A. Supra Ligo (pro kontrakto kun patrono, nomata ankaŭ Barclays Premier League en Britio kaj English Premier League internacie) estas liga konkurso por piedpilkaj kluboj en Anglio, situanta ĉe supro de angla ligsistemo, super La Futballigo, kaj tiel do la ĉefa konkurso de futbalo en Anglujo.

 Superrigardo 
La Supra Ligo konsistas el la 20 plej altaj futbalaj kluboj en la angla futbala ligsistemo. Ĝi kreiĝis en 1992, kiam la alta tavolo da futbalaj kluboj amase disigis sin de La Futballigo post kontrakti kun la (tiam) nova British Sky Broadcasting (BSkyB) por vendi televid-elsendajn rajtojn je tre favora prezo. La nova nomo indikis nenion novan pri la reguloj aŭ la strukturo de la ligo, ĝi estis simpla ekzerco en komerca restrukturado kaj propagandado de remarkita produkto. Ĝi ĉiel alie samis la supran dividon ekzistintan en la antaŭa jaro.

La Supra Ligo posedas multajn el la plej bonaj ludistoj en la mondo, inkluzive de neangloj. Ĝi estas la plej profita futballigo en la mondo, ĝia tuta enspezo estis £1,3 miliardoj en 2003–04 laŭ Deloitte, je pli ol 50 % pli granda ol la dua konkursanto, Serio A en Italio. Ĝia rango en UEFA-tabelo de Eŭropaj ligoj estas dua, surbaze de rezultoj en Eŭropaj matĉoj dum la lastaj kvin jaroj. Ĝin superis nur la Hispana Ligo Reĝa Hispana Futbal-Federacio (Real Federación Española de Fútbol), kaj dum 2004–05, estis la plej bona ligo.

 Konkursado 
En la Supra Ligo estas 20 kluboj. Dum ĉiu sezono, ĉiu klubo kontraŭludas ĉiun alian dufoje, unufoje ĉe propra stadiono, kaj unufoje vizitante la stadionon de alia, entute 38 matĉoj en ĉiu sezono por ĉiu klubo kaj 380 matĉoj por la ligo. Post ĉiu sezono, la tri malplej altaj teamoj estas malpromociitaj en la Ĉampionecon de Angla Futballigo. La du plej altaj teamoj de tiu ĉi ligo promociiĝas en la Supran Ligon, kune kun tria teamo - la gajninto en eta turniro inter 3-a kaj 6-a teamoj.

La 4 plej altaj teamoj en la Supreco kvalifikas sin por la Ligo de Ĉampionoj de UEFA. La 5-a teamo aŭtomate kvalifikas sin por UEFA-Pokalo, kaj 6-a kaj 7-a povas kvalifiki sin depende de la rezulto de la torniro por FA-Pokalo kaj la Lig-Pokalo.

 Patronado 
Ekde 1993, la FA Supra Ligo havis patronon. La patrono havas la rajton nomi la ligon. Ĝis nun, ĉiuj patronoj uzas la nomon 'la Supreco' (Premiership, anglalingve). Ĉi-sube aperas listo de patronoj kaj nomoj uzataj de ili:

 1993–2001: Carling O'Keefe (FA Carling Premiership)
 2001–08: Barclays Bank (Barclays Premiership; inter 2001-2004, ĝi portis la nomon Barclaycard Premiership)

 Mondskala Videblo 
Sub la slogano "La Plej Granda Dramo Sur Tero", la FA Supra Ligo estas la plej populara kaj plej spektata sportligo en la mondo, sekvata de pli ol miliardo da homoj. Pli ol 260 alilandaj ludistoj ludas en la ligo, kaj 101 ludantoj de anglaj ligoj konkursis en la Futbala Mondpokalo 2002. Ĝi estas multe spektata eksterlande, kaj matĉoj estas dissenditaj televide en 150 landoj. Supra-ligaj teamoj kiel Manchester United kaj stelaj ludantoj kiel Thierry Henry, Steven Gerrard aŭ Ruud van Nistelrooy fariĝis tutmondaj eminentuloj. La Supra Ligo estas speciale populara en Skandinavio, kaj pramistoj kursigas "pramojn de piedpilko" por norvegaj subtenantoj dezirantaj spekti siajn plej ŝatatajn teamojn en matĉoj.

 Alilandanoj 
En 2000–01, la elcento de alilandaj ludistoj (tiuj, kiuj venas de ekster Britio) partoprenantaj la Suprecon estis 36. En la sezono 2004–05, tiu kalkulo pliiĝis al 45. La plej altan elcenton havas Arsenal, kies kalkulo estas 85 % (pliiĝinta de 64 % en 2000–01), kaj estas la plej alta por ĉiuj kluboj dum tiu periodo. Chelsea, aĉetita en 2003 de Roman Abramovich, perdis la duan rangon en tiu ĉi kategorio al Liverpool (72 %).

 Historio 
La FA Supra Ligo formiĝis la 20-an de februaro 1992 kaj okazigis sian unuan sezonon en 1992–93. Tiu ĉi signifis la disiĝon de la 104-jaraĝa Futballigo, kiu funkciis ĝis tiam en 4 klasoj. Kelkaj eventoj en la 1980-aj jaroj klare signis ke necesis profundaj ŝanĝoj. En Anglujo la sporto estis en sia plej kaduka stato de iam. Stadionoj disfaliĝis, mankis bonaj rimedoj por spektantoj, senordo oftis, kaj anglaj futbalaj teamoj estis malpermesataj en Eŭropa konkursado. La malnova Unua Klaso fariĝis borso por vendi ludistojn, kaj multaj akceptis pli profitajn financajn aranĝojn sur la kontinento.

Radikala restrukturado necesis, se angla piedpilko prosperu. Aperis la propono por establo de ligo, kiu eventuale allogu pli da mono al la sporto ĝenerale. La Interkonsento de la Fondintoj, subskribita la 17-an de julio 1991 de la plej sukcesaj kluboj, fiksis la bazajn principojn por la starigo de la FA Supra Ligo. La nova plej alta klaso estus komerce sendependa de la FA kaj la Futballigo. Tiel ĉi, la Supra Ligo estus libera negoci proprajn televidajn kaj patronajn kontraktojn.

En 1992 la Unuaklasaj kluboj amase detiris sin de la Futballigo kaj la 22-an de majo 1992 formiĝis la FA Supra Ligo kiel respondeclimigita kompanio havanta centran oficejon en la sidejo de la FA en Lancaster Gate.

En komenco la ligo havis 22 klubojn, tamen, pro insisto de FIFA, ke landaj ligoj reduktu la kvanton de matĉoj, la ligo reduktis sin al 20 kluboj en 1995, kiam 4 teamoj malpromociiĝis el la klaso kaj nur 2 teamoj promociiĝis. Okazas de tempo al tempo diskuto pri plu redukti la nombron al 18, sed ĉi tiam ne ekzistas konkretaj planoj tion fari.

 Kluboj 2011–12 
KluboPozicio2010–11En 1-a ligoekde...1-a divizioĉampionadojLastaĉampionadoArsenala,b0033-a1919–20132003–04Aston Villaa,b00616-a1988–8971980–81Chelseaa,b0016-a1989–9042009–10Evertona,b0087-a1954–5591986–87Fulham0129-a2001–020n/aLiverpoola,b0078-a1962–63181989–90Manchester Citya0051-a2002–0332011–12Manchester Uniteda,b0022-a1975–76192010–11Newcastle United0215-a2010–1141926–27Norwich Citya00512-a2011–122n/aQPRa00517-a2011–120n/aReading0051-a; ĉampioneco2012–130n/aSouthamptona0052-a; ĉampioneco2012–130n/aStoke City01114-a2008–090n/aSunderland01313-a2007–0861935–36Swansea City00511-a2011–120n/aTottenham Hotspura,b0044-a1978–7921960–61West Bromwich Albion02210-a;2010–1111919–20West Ham United0053-a; ĉampioneco2012–130n/aWigan Athletic01615-a2005–060n/a
a: Fondinta membro
b: Konkursis en ĉiuj sezonoj de Supra Ligo

 Ĉampionoj 
+ Ĉampionoj de la Supra Ligo sezono ĉampiono sezono ĉampiono sezono ĉampiono sezono ĉampiono sezono ĉampiono 1992–93 Manchester United 1993–94 Manchester United 1994–95 Blackburn Rovers 1995–96 Manchester United 1996–97 Manchester United 1997–98 Arsenal 1998–99 Manchester United 1999–00 Manchester United 2000–01 Manchester United 2001–02 Arsenal 2002–03 Manchester United 2003–04 Arsenal 2004–05 Chelsea 2005–06 Chelsea 2006–07 Manchester United 2007–08 Manchester United 2008–09 Manchester United 2009–10 Chelsea 2010–11 Manchester United 2011–12 Manchester City

 Eks-membroj de la Supra Ligo 
klubourbomalpromociitaklubourbomalpromociitaklubourbomalpromociita Barnsley F.C. Barnsley1997–98 Birmingham City  Birmingham 2010–11 Blackburn Rovers Blackburn2011–12 Blackpool F.C. Blackpool2010–11 Bolton Wanderers  Bolton 2011–13 Bradford City  Bradford 1998–99 Burnley F.C. Burnley2009–10 Charlton Athletic Londono2006–07 Coventry City  Coventry 2000–01 Crystal Palace Londono2004–05Derby County Derby2007–08 Hull City  Hull 2009–10 Ipswich Town Ipswich2001–02 Leeds United Leeds2003–04 Middlesbrough Middlesbrough2008–09 Nottingham Forest  Nottingham 1998–99 Oldham Athletic Oldham1993–94 Portsmouth F.C. Portsmouth2009–10 Sheffield United Ŝefildo2006–07Sheffield Wednesday Ŝefildo1999–00 Swindon Town Swindon1993–94 Watford F.C.Watford2006–07 Wimbledon F.C. Londono1999–00 Wolverhampton Wanderers Wolverhampton2011–12

 Vidu ankaŭ 
 The Football Association

Kategorio:Futbalaj konkursoj en Britio
Kategorio:Futbalo en 1992