Premio Deguĉi

Premio Onisaburo Deguchi aŭ nur Premio Deguĉi estas monpremio administrata de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kiu celas regule distingi la plej meritajn projektojn kaj agantojn (individuojn aŭ organizaĵojn), kiuj aktivas sur la kampo de utiligo de Esperanto kiel potenca rimedo por monda paco kaj homara feliĉo, konforme al la idearo de L. L. Zamenhof, la instruoj de Deguĉi Onisaburo kaj la Statuto de UEA, kiu listigas inter siaj celoj (art. 3ĉ) "kreskigi inter siaj membroj fortikan senton de solidareco kaj disvolvi ĉe ili la komprenon kaj estimon por aliaj popoloj".

Historio
La premio Onisaburo Deguchi estis fondita en 1987, okaze de la Centjara Jubileo de Esperanto, kaj titolita honore al la japano Deguĉi Onisaburo, kunfondinto de la Oomoto-movado, kiu en 1923 enkondukis en sian agadon Esperanton kiel internacian komunikilon por la disvastigo de la ideoj pri universala homamo kaj monda paco. Spegule al la ideoj de Zamenhof kaj Deguĉi, la premio celas honori tiujn, kiuj pleje kontribuas al la realigo de la bazaj celoj de UEA. Ĝi konsistas el diplomo kaj monsumo.

La premio estiĝis de fonduso proponita kaj starigita de Esperanto-Propaganda Asocio de Oomoto (EPA), faka organizaĵo en kunlaboraj rilatoj kun UEA. Laŭ aparta interkonsento EPA garantias la fonduson kaj ĉiujare donacas al UEA sumon por aljuĝo de la premio. Pri la aljuĝo respondecas sola la Estraro de UEA, laŭ specifa regularo.

Laŭ la regularo la Estraro aŭ mem aljuĝas la premion aŭ nomas apartan juĝkomisionon, kiu - simile al la Estraro mem - devas esti kiel eble plej internacia laŭ sia konsisto. La principojn kaj la proceduron de la aljuĝo de la premio difinas la Estraro, kiu anoncas ilin en la revuo Esperanto kune kun la gajninto de la premio en ĉiu koncerna jaro. Krom tio, la premio normale estas ankaŭ publike transdonata en la kadro de la Universala Kongreso de Esperanto (UK). La premion gajnas aŭ unu sola projekto, individuo aŭ organizaĵo aŭ dividas ĝin du aŭ pli koncernatoj. Gajnintoj de la premio kutime devas raporti al la Estraro de UEA pri la evoluoj de sia agado aŭ projekto, kvankam la utiligo de la mono por progresigo de la koncerna aktiveco restas plene en la manoj de la gajninto mem.

La premio estis seninterrompe disdonita de 1987 ĝis 2006. Okazis paŭzo en 2007 kaj 2008. Poste, denove seninterrompe de 2009 ĝis 2019. Ĝis 2019 la monsuma premio egalis al 2 000 EUR jare. Ekde 2020, post nova interkonsento inter EPA kaj UEA, ĝi reduktiĝis al 1 000 EUR jare. Pro la pandemio de KOVIM-19, lige kun la nuligo de la 105-a UK, la Estraro de UEA ne aljuĝis la premion en 2020, sed la premio estis restarigita jam la sekvan jaron.

 Ricevintoj de la premio 
 1987: Hans Bakker el Nederlando pro sia agado por Esperanto en Afriko.
 1988: Ralph Harry el Aŭstralio
 1989: Internacia Kultura Servo el Kroatio
 1990: Jacques Tuinder ricevis la premion kiel fondinto kaj motoro de la Agado E3.
 1991: Sylla Chaves el Brazilo
 1992: Bruno Vogelmann el Germanio
 1993: la Esperanto-Redakcio de Pola Radio
 1994: Claude Piron el Svislando
 1995: William Auld el Britio
 1996: Dimitar Terziev el Bulgario pro la gvidado de Internacia Koruso.
 1997: Kastelo Grezijono (Kulturdomo de Franclandaj Esperantistoj)
 1998: Helga Farukuoye el Aŭstrio pro helpo al niĝeriaj esperantistoj.
 1999: Heinz Schindler el Germanio
 2000: Rob Moerbeek el Nederlando pro longtempa agado por triamondaj esperantistoj kaj handikapitoj, precipe blinduloj.
 2001: Koresponda Servo Mondskala
 2002: dividita inter Ma Young-tae kaj LEE Jung-kee el Koreio
 2003: dividita inter Don Harlow el Usono kaj Franciska Reisel el Germanio
 2004: Marjorie Boulton el Britio
 2005: Monato (gazeto) pro meritoj en la utiligo de Esperanto kiel rimedo por monda paco kaj homara feliĉo, konforme al la idearo de d-ro Zamenhof kaj instruoj de Onisaburo Deguĉi kaj pro kontribuado al la celo de UEA kreskigi inter siaj membroj fortikan senton de solidareco kaj disvolvi ĉe ili la komprenon kaj estimon por aliaj popoloj.
 2006: Simo Milojeviĉ el Nederlando
 2007: Pastro Duilio Magnani el Italio
 2008: Renato Corsetti el Italio
 2009: la muzika eldonejo Vinilkosmo, starigita de Eurokka
 2010: Philippe Chavignon pro sia longtempa agado en multaj landoj de Afriko kaj Latina Ameriko.
 2011: Hori Jasuo el Japanio pro multjara agado por konigi la japanan kulturon tra la mondo per prelegvojaĝoj, artikoloj kaj libroj, inter kiuj elstaras lia almanako Raportoj el Japanio
 2012: Ursula kaj Giuseppe Grattapaglia
 2013: lernu!
 2014: Stano Marček
 2015: Éva Farkas-Tatár
 2016: Mireille Grosjean
 2017: Komuna Seminario
 2018: Katalin Kováts
 2019: Heidi Goes
 2021: Stefan MacGillhttps://uea.org/gk/970
 2022: OSIOKA Taeko
 2023: Miora Raveloharison el Madagaskaro pro sia virina agado en Afriko (temas pri la unua premiito de la kontinento)
 2024: Mramba Simba Nyamkinda kaj Ilia Sumilfia Dewi
 2025: Mónika MolnárPremio Deguĉi 2025 al Mónika Molnár Gazetara Komuniko de UEA N-ro 1245 (2025-08-02)

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Premioj de UEA
 Regularo pri la "Premio Onisaburo Deguchi"

Kategorio:UEA