Tempe (Arizono)

Tempe (prononcata de la urbanoj kiel tem-PI) estas grandurbo en la usona ŝtato Arizono, oriente de Fenikso, en distrikto Maricopa. La urbego apartenas al aglomeraĵo de Fenikso (urbo) kaj ĝi estas nomata pri la greka Valo de Tembi en Tesalio, Grekio. La urbego estas hejmo de universitato.
eta|Situo de Tempe en Arizono kaj en la distrikto

 Bazaj informoj 
 Koordinatoj: 
 Areo: 
 Loĝantaro:  (en 2010)
 Supermara alteco: 347-456 m
 Horzono: UTC-7h
 Poŝtkodoj: 85281, 85282, 85283, 85284, 85285, 85287
 Telefonkodoj: 480

 Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo en Tempe
Tempe situas sur montetaro en valo laŭ riverbordo, en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de Arizono. Fenikso, Mesa kaj Chandler (Arizono) estas proksime.

 Historio 
En 1865 en la proksimeco oni komencis konstrui urbon, post 3 jaroj ini fondis Fenikson same en la proksimeco. Tiutempe nur pramo funkciis tie laŭ la rivero. Baldaŭe oni konstruis kanalon por disponigi akvon por luzernoj, tritikoj, hordeoj, avenoj, kaj kotonoj. La loknomo Tempe venis en 1879. En 1885 oni fondis tie centran lernejon, kiu finfine iĝis universitato. En 1887 la fervojo tie trairis la riveron, tial Tempe iĝis ekonomia nabo por la ĉirkaŭa agrikultura areo. En la 20-a kaj 21-a jarcentoj Tempe evoluis ne nur kiel antaŭurbo de Fenikso, sed ankaŭ centro de eduko kaj komerco.

 Klimato 
eta|Aerfoto de Tempe
eta|Nubskrapuloj en Tempe
eta|Aerfoto de Tempe
En Tempe la temperaturo averaĝe varias inter 11-32 °C. La varmo kulminas en majo averaĝe kun 35 °C, la malvarmo kulminas en decembro averaĝe kun 3 °C. Jare pluvas po 238 mm, junie ĝenerale neniam pluvas. La pluvo kulminas en aŭgusto.

 Servoj 
 Ŝtata Universitato de Arizono

 Trafiko 
Apud Tempe havas situas internacia flughaveno de Fenikso.

 Ĝemelurboj 
  Beaulieu-sur-Mer, Francio
  Carlow, Irlando
  Lower Hutt, Nov-Zelando
  Regensburg, Germanio
  Skopjo, Makedonio
  Ĉĵencjan, Ĉinio
  Timbuktuo, Malio
  Cuenca, Ekvadoro
  Cusco, Peruo

 Fontoj 
 Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
 Anglalingva kaj svedlingva Vikipedioj

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala urba retejo
eta|maldekstre|Mapo pri Arizono, kie estas trovebla Tempe meze ĉe Fenikso (kiel origine Phoenix)

Kategorio:Urboj de Arizono