Ekzekuto

Ekzekuto aŭ Ekzekucio ekzekuci/o Juĝa aŭ administra ago, per kiu oni devigas ŝuldanton aŭ kondamniton plenumi la decidon entenatan en la juĝo, verdikto aŭ administracia akto jure plenvalidaj. 

⁓i (tr) Plenumi tian agon: ⁓i verdikton per aŭkcia vendo de domo, per konfisko de parto de la salajro, per forpreno de la ŝuldata objekto.

⁓isto. Juĝa aŭ administra oficisto, komisiita plenumi ⁓on. estas akto de plenumo de mortpuno de jura aŭtoritato kaj ne kiel decido de individuo (ago nomata mortigo aŭ murdo), sed kiel decido de grupo, suĉanta sian potencon de pli vasta subteno. Ĉi tio fakte estas la plej severa sankcio, kiun ŝtato povas trudi kontraŭ siaj civitanoj. Nun estas akceptite tra la mondo, ke ŝtato havas laŭleĝan (kvankam ne nepre moralan) rajton plenumi ĉi tiun procedon kontraŭ siaj civitanoj aŭ kontraŭ eksterlandaj ŝtatanoj juĝitaj laŭ sia jura kodo, kaj ke ĝi ne estas krimo.

Hodiaŭ kutimaj manieroj de ekzekuto estas pendumo, pafekzekutado, ekzekuto per injekto, venenigo en gasĉambro kaj elektro sur elektra seĝo. En kelkaj islamaj landoj, kiuj operaciis laŭ la Ŝario leĝa kodo, oni ekzekutas ankaŭ per tradiciaj manieroj kiel estas forhako de kapo sur lignobloko aŭ per publika ŝtonumado.

Ekzekuto ofte okazas post juĝdecido donita laŭ leĝo, kiu permesas la altrudon de mortpuno. En aliaj kazoj, precipe en milita tempo aŭ tiraneca regado, ekzekuto efektivigas sen proceso, laŭ loka decido, kutime kun la senco, ke ĉi tiu decido reflektas la volon de la registaro, kaj foje eĉ kun klara (sed neniu jura bazo) direktivo de la registaro. Ekzekuto sen proceso, fare de kolera homamaso, nomiĝas linĉado.

 Manieroj 
 Aŭtodafeo
 Elektra seĝo
 Krucumo
 Linĉado
 Mortiga injekto
 Pafekzekutado
 Pendumo
 Senkapigo
 Gilotino
 Ŝtonumado
 Venenigo

 Notoj 

 Vidu ankaŭ 
 Mortpuno