Kofro

eta|230px|dekstra|Florenca kofro el la 15-a jarcento.

Kofro estas fortika ŝlosebla kesto el ligno, metalo aŭ alia
simila materialo, kun malfermebla kovrilo, destinita enteni vestojn
kaj aliajn aĵojn, uzebla kiel meblo kaj/aŭ vojaĝa pakumo. Ĝia
interna spaco povas esti dividita en fakojn.

Laŭ Francisko Azorín kofro estas Meblo ŝlosebla k. transportebla el ligno aŭ ledo por enteni vestojn k. aliaĵojn.Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 113. Li indikas etimologion el la latina cophinus (kesto). Kaj li aldonas la terminojn vojaĝkofro, mankofro, fabrikokofro kaj kofreto.Azorín, samloke.

 Historio 
Iuj kofroj estis specife meblaj, aliaj estis precipe vojaĝaj, sed
multaj povis plenumi ambaŭ funkciojn.

 La meblaj kofroj 
Kofro estas unu el la plej antikvaj formoj de meblo. Antikve oni uzis
kofrojn por teni multekostajn vestaĵojn, armilojn, nutraĵojn kaj
diversajn altvalorajn objektojn. Mezepoke kofro estis universala
meblo, kiu povis funkcii kiel seĝo, tablo, lito — kaj evidente, ankaŭ
ĉeffunkcie, kiel tenejo de diversaj aĵoj, do prototipo de ŝranko.

Dum kaj post Renesanco en Eŭropo la meblajn kofrojn iom post iom
forpuŝis pli oportunaj mebloj: komodo, ŝranko,
kredenco ktp.

En aventuraj romanoj, fabeloj, kaj ludoj ofte rolas "trezorkofro" kiel
centra punkto de la intrigo.

 La vojaĝaj kofroj 
eta|Motorciklo kun kofroj ĉe la malantaŭa rado

Ankaŭ ja vojaĝaj kofroj ekzistis dum jarmiloj, eĉ pli longe ol la
specife meblaj. Tamen meze de la 19-a jarcento la vojaĝaj kofroj
komencis cedi sian lokon al la valizoj, malpli multekostaj kaj pli
malpezaj.

Forpuŝite de la valizoj, iuj vojaĝaj kofroj dum kelka tempo restis en
uzo kiel hejma pakumo, do esence kiel meblo. Al tiu speco apartenas
plimulto da vilaĝanaj kofroj, kiujn oni trovas en etnografiaj muzeoj.

Apartan specon de pakaĵujo, uzatan sur velocipedoj aŭ
motorcikloj, iuj plu nomas kofro.

 Kofro en la nacilingvoj kaj Esperanto 
eta|La «fluganta kofro» el la samtitola fabelo Andersena
Diversaj lingvoj malsame adaptiĝis al la arkaikiĝoj de la antikvaj
kofroj. Iuj lingvoj, kiel ekzemple la germana, transportis la
malnovan vorton (Koffer) sur la valizojn; aliaj, kiel ekzemple la
angla, ekuzis por la valizoj specifan vorton (suitcase), lasante al la
malnovaj (chest, coffer) la malnovan signifon. Tiu gepatralingva
diferenco manifestiĝas en la regiona vortuzo de la esperantistoj.

Tiun malkoheron spegulas jam la nacilingvaj tradukoj per kiun
la Unua oficiala aldono registris la vorton en
la jaro 1909-a:

 kofro: Fr coffre, malle En coffer Ru сундук De Koffer Pl kufer

La franca traduko donas du signifojn, la meblan kaj la vojaĝan; la
germana sinonimiĝis kun valizo, dum la rusa kaj la angla rilatas
al fenomeno arkaikiĝinta (kiel estis en la uzo de Zamenhofo).

Male ol la malnovaj lingvoj, Esperanto naskiĝis jam en la «valiza»
epoko. Tial por Esperanto valizo estas pli kerna, fundamenta
vorto. La vorton kofro Zamenhofo bezonis por priskribi la
objektojn el la «antaŭvaliza» epoko (en la traduko de la Fabeloj de Andersen).

 Vidu ankaŭ 
 Valizo

 Notoj 

Kategorio:Ujoj