Joachim Heinrich Campe

Joachim Heinrich CAMPE  (naskiĝis la 29-an de junio 1746 en Deensen apud Holzminden, mortis la 22-an de oktobro 1818 en Braunschweig) estis germana pedagogo kaj verkisto.

Vivo
Studinte de 1765 teologion en Helmstedt kaj Halle li estis de 1769 privata edukisto en la humboldt-aj domoj je Berlino kaj Tegel. En 1773 Campe fariĝis armepredikisto en Potsdam. Sekvis instruado de Wilhelm kaj Alexander von Humboldt en 1774/75 antaŭ ol li iĝis nearmea predikisto je Potsdam. Ekflamiĝinte pri la ideoj de Johann Bernhard Basedow li sekvis vokiĝon al Philanthropinum je Dessau. Tie li konsilistis, instruistis kaj de 1777 eĉ lernejestris. Dum tio ete refloris ĝi; tamen kvereloj neniam ĉesantaj kun Basedow foririgis lin jam en aŭtuno 1777 por fondi propran institucion je Billwerder. Ĉi tie estiĝis liaj famaj porjunulaj skribaĵoj. En 1783, Campe je Billwerder posteuligis Ernst Christian Trapp ironte kun kvar lernantoj al Trittau. De tie ĉi estis irote al Brunsvigo kie volis duko Karlo Vilhelmo Ferdinando ke Campe novordigu la tutan edukadan sistemon.

Lia duka moŝto nomumis lin 1787 kanoniko, poste (en 1805) dekano de la Ciriaka Konvento. Sed la reformoj fiaskis pro obstineco de ekleziuloj kaj burĝoj. Campe do fondis en 1787 la eldonejon Braunschweigische Schulbuchhandlung und -druckerei dediĉonte sin tute al eldonado, verkado kaj leksikonfarado: de Wörterbuch der deutschen Sprache kaj de Wörterbuch der Erklärung und Verdeutschung der unsrer Sprache aufgedrungenen fremden Ausdrücke (Braunschweig 1801). Pri vojaĝo al Parizo (en akompano de Wilhelm von Humboldt; en 1789) li publikigis entuziasmigajn leterojn plenajn de revoluciaj ideoj. Sed tio kaŭzis la malamon de multaj.
Graveco
Ŝato de la junuloj kun samtempa pledo de raciismaj pieco kaj moroj kaj digna verkista talento estis la kialoj ke Campe estis ne nur bona edukisto kaj verkisto sed eĉ publika honoritulo. Tia sobreco koncentriĝinta pri la celo ironie malhelpas akcepton en postaj generacioj. La kolekto Sämtliche Kinder- und Jugendschriften (37 volumetoj; kvara eldono Braunschweig 1832) ankaŭ ĝuis pri multaj imitantoj. La ĝis hodiaŭ konataj aferoj jenas: Robinson Crusoe der jüngere  kaj Geschichte der Entdeckung von Amerika. Menciindas ankaŭ la influegaj (popularaj) teoriaĵoj Theophron oder der erfahrene Ratgeber für die unerfahrene Jugend (1783) kaj Väterlicher Rat an meine Tochter (1789), Schulenzyklopädie (nefinite) kaj la antologio (1785–91) Revision des gesamten Erziehungswesens (15 volumoj: kun eseoj de fakuloj, parte tradukitaj el aliaj lingvoj). 

Raciismon propagandis liaj filozofiaj skribaĵoj, i.a.: Philosophische Gespräche über die unmittelbare Bekanntmachung der Religion und über einige unzulängliche Beweisarten derselben (Berlino 1773), Die Empfindungs- und Erkenntniskraft der menschlichen Seele (Leipzig 1776), Über Empfindsamkeit und Empfindelei (Hamburgo 1779), Kleine Seelenlehre für Kinder (Hamburgo 1780), Moritz. Ein Beitrag zur Erfahrungsseelenkunde (Hamburgo 1789).  Campe ankaŭ klopodis forigi fremdvortojn el la germana vorttrezoro, kp.  lian Wörterbuch der deutschen Sprache (Braunschweig 1807–12, kvin volumoj). Postmorte la eldonejon transprenis Hans Friedrich Vieweg, lia bofilo.

Fonto
"Campe" - ĉe: Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 3. Leipzig 1905, p. 726 
Eksteraj ligiloj
ligiloj ĉe DDB
verkoj ĉe Projekt-Gutenberg

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingva literaturo
Kategorio:Philanthropinum (Dessau)
Kategorio:Germanaj pedagogoj