Hódmezővásárhely

Hódmezővásárhely - : [ˈhoːdmɛzøːvaːʃaːrhɛj] ; germane: Neumarkt an der Theiß - estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en la regiono Suda Ebenaĵo, en la departemento Csongrád, havante departementorajton, en Distrikto Hódmezővásárhely, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas: kastoro-kampo-bazarejo, loke la pli mallonga loknomo estas Vásárhely.
eta|maldekstre|200px|<center>Kalvinana malnova preĝejo de Hódmezővásárhely

 Situo 
Hódmezővásárhely situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Békéscsaba. Szeged troviĝas 26, Szentes 28, Makó 30, Orosháza 32, Budapeŝto 175 km. Hódmezővásárhely estas la dua plej granda - laŭ loĝantaro- urbo de la departemento kaj la dua plej granda urbo de Hungario laŭ areo.
eta|Aerfoto pri Hódmezővásárhely
eta|297px|dekstra|<center>Urbodomo de Hódmezővásárhely
eta|dekstra|<center>Hotelo "Nigra Aglo"
eta|La malnova kontraŭinunda digo ankaŭ nun estas videbla en la urbo

 Historio 
La urbo estiĝis en la 15-a jarcento per kunfandiĝo de la vilaĝoj Hód, Vásárhely, Ábrány kaj Tarján. Oni nomis la urbon tiutempe Hódvásárhely. Ĝi ricevis en 1456 rangon de kampurbo fare de János Hunyadi, kiu estis siatempe guberniestro kaj samtempe grandbienulo de la ĉirkaŭaĵo.

En 1552, la urbon okupis la turkoj kaj restis tie ĝis 1693.

Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la urbo venis en posedaĵon de familio Károlyi [kAroji]. Depost la Inundo de la Tiso (1879) la urbo konstruis digon kontraŭ estonta inundo. En 1890 ĝi estis jam la 4-a plej loĝata urbo de Hungario, sed la senlaboreco pli kaj pli akriĝis kaj okazis en 1894 kamparana ribelo sub gvido de János Szántó Kovács. En 1950 estraro de la urba kooperativo ricevis premion Kossuth.

Inter 1950-1961 ĝi estis departementejo de Csongrád.

 Esperanto 
Somere de 1979 okazis en Hódmezővásárhely la 2-a Internacia Medicina Esperanto-Konferenco (kunveno de Universala Medicina Esperanto-Asocio) kaj la 1-a Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj. Nuntempe estas delegito de UEA tie.

 Esperantistoj 
 János Medgyesi
 József Kardos

 Religiaj vidindaĵoj 
 Kalvinana malnova preĝejo (Hódmezővásárhely)
 Kalvinana nova preĝejo (Hódmezővásárhely) (en baroka stilo)
 Kalvinana preĝejo (Hódmezővásárhely-Újváros)
 Kalvinana preĝejo (Hódmezővásárhely-Tabán)
 Kalvinana preĝejo (Hódmezővásárhely-Susán)
 Preĝejo Sankta Triunuo (Hódmezővásárhely)
 Preĝejo Stefano la 1-a (Hódmezővásárhely)
 Unitariisma preĝejo (Hódmezővásárhely)
 Serba ortodoksa preĝejo (Hódmezővásárhely)
 preĝeja ruino de Csomorkány (13-a - 14. jc.)
 Sinagogo (Hódmezővásárhely) (maŭra stilo)

 Profanaj vidindaĵoj 
 Urbodomo de Hódmezővásárhely (en romantika stilo laŭ la ĉefplaco)
 hotelo Fekete Sas (Nigra Aglo)
 Károlyi-domo
 Agrara muzeo
 Bakay-puto (unua arteza puto de la Granda Hungara Ebenaĵo)
 Muzeo János Tornyai
 memordomo de László Németh
 Artmetia komunejo
 Mártély (vilaĝo kaj ripozejo)
 Blazona memorparko
 Medioprotektejo Mártély
 Lerneja muzeo

 Famuloj 

 en Hódmezővásárhely naskiĝis kaj mortis:
 operkantisto Ernő Kenéz
 pentristoj János Tornyai kaj József Fodor
 kuracisto György Bakay
 en Hódmezővásárhely naskiĝis:
 aktorino Violetta Ferrari kaj aktoro Samu Szabó
 biokemiisto Ilona Banga
 fizikistoj József Gyulai kaj Ferenc Wittmann
 historiisto Gábor Gyáni
 juristo Mihály Herczegh
 kemiisto Rezső Bognár
 kuracistoj József Imre (1851), József Imre (1884) kaj Lajos Bakay (kirurgo)
 lingvisto János Harmatta
 matematikisto András Rapcsák
 ministroj János Lázár kaj Ferenc Takács
 operkantisto Róbert Ilosfalvy
 Sándor Imre (pedagogo)
 pentristo István Kurucz D.
 pianisto Endre Hegedűs
 Ferenc Kovács (politikisto)
 en Hódmezővásárhely mortis:
 apotekisto János Czukor
 astronomo Tamás Nagy
 arkitekto István Janáky (pli juna)
 kemiisto A. Sándor Kiss
 Ferenc Grezsa (kritikisto)
 Sándor Imre (lingvisto)
 liutisto Gusztáv Nyizsnyay
 pastro Sámuel Szeremlei
 pentristoj Ferenc Szalay kaj József Németh
 skulptisto Ede Kallós

 Vidu ankaŭ 
 Artistkolonio (Hódmezővásárhely)

 Ĝemelurboj 
  Baja, Hungario
  Vidin, Bulgario
  Arad, Rumanio
  Baia Mare, Rumanio
  Haarlemmermeer, Nederlando
  Hechingen, Germanio
  Kelmė, Litovio
  Senta, Serbio
  Sokobanja, Serbio
  Solotvino, Ukrainio
  Tamar, Israelo
  Vallauris, Francio
  Zgierz, Pollando

 Komunumoj pri hód (=kastoro) en Hungara reĝlando 
 Csékehódos  Hegyháthodász  Hodász  Hódegyháza  Hódmezővásárhely  Jákóhodos Káptalanhodos  Kishódos  Krassóhódos  Nagyhódos  Nemeshodos  Óhodász Örihodos  Temeshódos  Városhodász  Zarándhódos  

 Komunumoj pri "vásárhely" (=bazarejo) en Hungara reĝlando 
 Drávavásárhely  Hódmezővásárhely  Gyerővásárhely  Kézdivásárhely  Kisvásárhely Marosvásárhely  Somlóvásárhely  Torontálvásárhely  Vásárhely 

 Eksteraj ligiloj 
  (


Kategorio:Vinvilaĝoj