Sanga fazano

La Sanga fazano, Ithaginis cruentus, estas la unusola specio en la genro Ithaginis de la familio Fazanedoj. Ĝi havas 15 apartajn subspeciojn.

Tiu relative malgranda, mallongvosta fazano estas disvastigata kaj sufiĉe komuna en norda Suda Azio. Ĉar la tendenco de la populacio ŝajne estas nur malrapide malpliiĝanta, tiu specio estis pritaksata kiel Malplej Zorgiga fare de la IUCN en 2009.

 Aspekto 
eta|maldekstra|Ilustraĵo fare de Henry Constantine Richter
La Sanga fazano havas grandon de malgranda membro de la Galloanserae, ĉirkaŭ 43 cm longa kun mallonga conveksa, tre forta nigra beko, kun plumoj inter beko kaj okulo, kaj malgranda kresto de varikoloraj plumoj. La koloro de la plumaro supre estas malhelgriza, kun blankaj fajnaj strioj (bordoj), la flugilkovriloj montras variajn verdecan nuancojn, kun pli larĝaj strioj de blanko tra la tuta longo de ĉiu plumo; la plumoj de la mentono estas tre ruĝaj; en la brusto, ventro kaj flankoj la plumoj estas lanĉoformaj, de variaj longoj, kun verdaj pintoj kaj ruĝaj bordoj, kolektive similaj al makuloj de sango disaj en brusto kaj ventro, kio nomigas la specion per simileco al sango kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo. La vosto konsistas el 12 plumoj kun blankaj fajnaj strioj, rondoformaj, kun blankecaj pintoj, sed la centraj kovriloj estas sangoruĝaj.

Kaj maskloj kaj inoj havas ruĝajn piedojn kaj distingilan ringon de nuda haŭto ĉirkaŭokule kio estas tipe ruĝkolora, sed oranĝa en kelkaj subspecioj. Inoj estas pli uniforme koloraj, ĝenerale brunecaj kaj ofte kun iome da griza en nuko. Kvankam kelkaj el la subspecioj kiuj estis priskribitaj estas tre distingaj, aliaj ne tiom, kaj kelka variado ŝajnas esti klina. Sekve la nombro de validaj subspecioj estas disputata, kaj diversaj fakuloj agnoskas inter 11 kaj 15. Ili ĉefe varias laŭ plumaro de maskloj, ĉefe pri la kvanto de ruĝo aŭ nigro en gorĝo, frunto, kolo, brusto kaj vosto, kaj esto aŭ malesto de ruĝa en flugiloj.Johnsgard, P. A. (1999) The Pheasants of the World: Biology and Natural History. Washington, D.C: Smithsonian Institution Press

 Distribuado kaj vivejo 
La Sanga fazano loĝas en la montoj de Nepalo, Sikimo, norda Birmo, Tibeto, kaj centra kaj sudcentra Ĉinio, kie ili preferas areojn de arbaroj kaj arbustaroj de koniferoj aŭ miksitaj ĉe la neĝolimo. Ili movas sian teritorion depende de la sezonoj, kaj troviĝas je pli altaj lokoj dum somero. Dum pliiĝo de neĝo aŭtune kaj vintre ili moviĝas al pli malaltaj lokoj.

 Kulturo 
Ĝi estas ŝtata birdo (emblemo) de la barata ŝtato Sikimo.

En sia indiĝena areo tiu specio ricevis honoron aperi en poŝtmarkoj de Butano kaj Barato.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Arĝenta fazano
 Orient-himalajaj subalpaj koniferaroj

 Eksteraj ligiloj 

 Artikolo kun bildoj en Ĉina Radio Internacia

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio