Ŝjiano

Ŝjiano"Ŝjiano" laŭ PIV (2020) kaj en Reta Vortaro, tie kun ankoraŭ du pliaj ekstervikipediaj retaj referencoj. aŭ laŭ pli malnova esperantigo Hiano"Hiano" laŭ la ĝis nun sola esperantlingva atlaso, la poŝatlaso de la mondo de 1971, ĉi-tie la vasta dupaĝa mapo 23 pri orienta Azio, kun Ĉinio centre. ( [xi-an] ) estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo en Ĉinio, kie estas provinca ĉefurbo de Ŝenŝjio.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

eta|maldekstre|
 Historio 
Ŝjiano (malnova skribo: Siano) estis la ĉefurbo de Ĉinio dum la tempo de la dinastioj de Zhou, Qin, Han, Sui kaj Tang. Ĝi estis unu de la finaj punktoj de la silka vojo.

En la jaro 1046 a.K. dum la dinastio Okcidenta Zhou, kiu estis la unua tutlanda reĝimo en ĉina historio, Ŝjiano estis nomita Fenghao (ĉine 丰镐|豐鎬), kiu estis kunigita nomo de du ĉefurboj Fengjing (丰京|豐京) kaj Haojing (镐京|鎬京) fonditaj de Reĝo Wen kaj Reĝo Wu respektive. En la komenca jaro de la dinastio Okcidenta Han (la jaro 206 a.K.), Imperiestro Liu Bang elektis Ŝjianon kiel ĉefurbon, kaj nomis ĝin Chang'an (长安|長安), kiu signifis "longan pacon". Ekde tiam ĝis la fina jaro de la dinastio Tang (la jaro 907), Ŝjiano sub la nomo Chang'an estis ĉefurbo de dektri dinastioj por pli ol 1100 jaroj. En la printempo de la jaro 1369, kiu estis la dua jaro post la fondiĝo de la dinastio Ming, generalo Xu Da de imperiestro Zhu Yuanzhang kaptis la urbon, kaj ŝanĝis ĝian nomon al Xi'an (西安, esperante Ŝjiano), kiu signifis "pacon en okcidento", kaj edke tiam, oni uzis la nomon ĝis nun.

 Servoj 
 Universitato Ŝjiano Jiaotong

 Turismo 
Ŝjiano havas la faman armeon el 7 000 terakotaj militistoj en natura grandeco, el la 3-a jarcento antaŭ Kristo.Ŝj

Ankaŭ tie troviĝas aliaj ne famaj turismaj aferoj kiel urba murego, 14 km longa, kun superrigardo sur la urbo; eblas biciklado laŭ la muro kaj la budhisma granda ansero-pagodo (« Da Yan Ta »). Ekzistas sonorilo-turo kaj tamburo-turo.

 Klimato 
La klimato de Ŝjiano estas kontinenta, iomete musono influas. La someroj estas varmegaj, la vintroj estas malvarmaj kaj sekaj. Plej ofte de aŭgusto ĝis novembro pluvas (vintre malofte neĝas) resume 550 mm. Printempe polvo- kaj sableroŝtormoj okazadas. La averaĝa temperaturo estas , somere , vintre proksimume frostopunkto.

 Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj estas:
 kadra|18ra Lower Hutt en Nov-Zelando
 kadra|18ra Kioto en Japanio, 1974
 kadra|18ra Edinburgo en Britio, 1985
 kadra|18ra Lahoro en Pakistano, 1992
 kadra|18ra Dnipro en Ukrainio, 1995
 kadra|18ra Katmanduo en Nepalo, 1996
 kadra|18ra Braziljo en Brazilo, 1997
 kadra|18ra Kebekurbo en Kanado, 2001
 kadra|18ra Samarkando en Uzbekio, 2013

 Esperanto 
 Konciza historio de Esperanto en Ŝjiano
 Ĉielismo WANG Tianyi

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Metroo de Ŝjiano


Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio