Tago de la Laboro

eta|dekstre|Ŝtatoj kaj dependencoj kolorigita per observado de Internacia Tago de la Laboristoj aŭ malsaman varianton de Tago de Majo aŭ Tago de la Laboro:

|347x347px

La Tago de la Laboro aŭ Tago de la Laboristoj (aŭ parolingve unuamajo, por la datreveno de la 1-a de majo) estas festata en multaj landoj je la 1-a de majo. Ĝi estas tradicia bataltago de la laborista movado.

 Historio 
La elekto de la dato reiras al ĝenerala striko, kiun la nord-amerika laborista movado proklamis por la 1-a de majo 1886, por ĝeneraligi la ok-horan labortagon. La sekvaj konfliktoj kun la polico iĝis perfortaj; la 3-an de majo la polico mortpafis kvar laboristojn. Je la 4-a de majo okazis protesta manifestacio, kaj iu ĵetis bombon, kiu mortigis plurajn policanojn – la tielnomita Haymarket Riot ( Ribelo de Fojnbazaro). Ĉar la atencinton oni ne trovis, oni arestis ok organizantojn de la manifestacio kaj ekzekutis kvar; unu laŭdire mortigis sin mem. La ceteraj tri estis liberigitaj post ses jaroj.

En 1889 la fonda kongreso de la Dua Internacio en Parizo proklamis la 1-an de majo kiel memortagon pri la viktimoj de la ribelo kaj "bataltagon de la laborista movado".

La amasbuĉado en Fourmies [furmi] estas evento kiu okazis la unuan de majo 1891 en Francio. Tiun tagon, armeo finigis per sangoverŝo pacecan manifestacion de manlaboristoj motantaj «Al ni estu la ok-hora templaboro!» («c'est les huit heures qu'il nous faut!»). La bilanco estis naŭ mortintoj kaj 35 vunditoj.

En Sovetio kaj ŝtatoj influataj de ĝi oni festis la tagon kiel "Internacian Batal- kaj Festotagon de la Laboruloj" por "Paco kaj Sociismo".

La katolika eklezio deklaris la tagon "festo de laboristo S-ta Jozefo", por konkurenci al la laboristaj festoj.

 Aliaj datoj 
Kvankam la plimulto de landoj festas la Tagon de la Laboro en la unua de majo, en iuj landoj oni ne festas tiam.

 Aŭstralio: dua lundo de marto
 Bahamoj: unua vendredo de junio
 Kanado: unua lundo de septembro
 Japanujo: la 23a de novembro
 Nov-Zelando: kvara lundo de oktobro
 Trinidado kaj Tobago: la 19a de junio
 Usono: unua lundo de septembro

 Vidu ankaŭ 
 Ruĝa Semajno (Argentino)
 Socialismo
 Solidaro
 Labortago
 Proleto
 La Internacio (himno)

 Eksteraj ligiloj 
 Unua de majo, de Louis Paul Boon

Kategorio:Majo
Kategorio:Laborista movado
Laboro