Guosa

Guosa estas zona planlingvo proponita de Alexander Ekhoguosa Igbinéwéká en 1965 por esti nacia lingvo de Niĝerio. La lingvo estas bazita sur Haŭsa lingvo kaj aliaj lingvoj de nordo de Niĝerio, la vortprovizo prenas vortojn el lingvoj el sudo de Niĝerio.

En la Guosa, objektoj videblaj kaj konkretaj estas el Haŭsa kaj aliaj lingvoj  de la nordo de Niĝerio, ekzemple:

 Kwàndó = korbo
 Kázá = kokino
 Ból = balono
 Líttáfí = libro
 Fénsà = skribilo

Vortoj por nevideblaj aŭ abstraktaj aferoj venas el Igbo, Jorubo aŭ aliaj lingvoj de la sudo. Estis elektita ĉiam tiu lingvo, kies vorto venas unue en alfabeta ordo. Ekzemple la vortoj bìa (en Igbo) kaj wá (en Jorubo) havas la saman signifon, do Guosa prenu la vorton el Igbo.

Gramatiko

Alfabeto kaj prononco

Á B D É È F G Í H J K L M N Ó Ò P R S T Ú V W Y Z 

Guosa uzas la latinan alfabeton kun diakritikoj por indiki tonon:
´ indikas altan tonon, ` indikas malaltan tonon, ^ indikas malkreskan tonon, meza tono ne estas markata.

Estas la Ilowe Naijeriya, niĝeriaj apartaj sonoj: c (ĉ) kiel en "àbíncí": [manĝo]; gb kiel en "gbóntì": [aŭdi]; ng kiel en  "mo ng shìengá": [mi estas iranta]; kp kiel en "íkpèrè:" [adjektivo].

Ekzempletoj

ò chètó ájì ‘wá tí shìengá gídá (nia klasmonitoro iris hejmen).
ó tí shìhé kófà? (ĉu vi malfermis la pordon?)
báasì, mó tí shìhé kófà (jes mi malfermis la pordon).
bíko, fún mi ní rúwá (bonvole, donu al mi akvon).

Bibliografio

Alexander Igbinéwéká (1987): The dictionary of Guosa language vocabularies. Lagos: Guosa Publications, 52 p.

Alex Igbiniweka: Teach Yourself Guosa Language Book 2: Nigeria’s future common indigenous lingua franca. Richmond, CA: Guosa Publication Services, 1999.

 Eksteraj ligiloj 

http://www.edofolks.com/html/pub37.htm 

Kategorio:Zonaj planlingvoj
Kategorio:Niĝerio