Robert Kreuz

Robert KREUZ [krojc] (naskiĝis la  en Majenco, mortis la  en Ĝenevo) estis oficisto kaj fakestro en la industrio, germana esperantisto, direktoro de UEA kaj membro de la Lingva Komitato.

 Vivo 
Kreuz fariĝis esperantisto en septembro 1908. Post la unua mondmilito li revivigis la Sudokcidentan Esperanto-Ligon (SOL) en Germanio kaj kunlaboris en Rejnlanda-Vestfalia Esperanto-Ligo (Revelo). Li estis unue ĉefdelegito de UEA por sudokcidenta Germanio. Li sukcese kontraŭbatalis Idon kaj estis redaktisto de Esperanto Triumfonta.

En 1925 li fariĝis ĝenerala sekretario de la Internacia Centra Komitato (ICK). En 1933 oni faris lin unu el du direktoroj de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kaj en 1934 li fariĝis la sola pro la foriro de lia kolego Hans Jakob. Kreuz devis interalie estri la oficejon, organizi la Universalajn Kongresojn (fakte organizis nur tiun de 1935 en Italio) kaj redakti la revuon Esperanto.

Vojaĝoj kaj restadoj en diversaj landoj faris lin vasthorizonta homo, kiu parolis multajn lingvojn. Kreuz estis eminenta oratoro, unuagrada interpretisto plurlingva kaj tradukisto plej rapida, krome Esperanto-stenografo. Li iniciatis foiran reklamon per Esperanto por la internaciajn foirojn en Frankfurto ĉe Majno. Li kontribuis al ĉiuj grandaj Esperanto-gazetoj kaj estis ĉefkunlaboranto de Enciklopedio de Esperanto.

En aĝo de nur 42 jaroj li mortis pro apopleksio.

 Verkoj 
 Vortaro de komercaĵoj Esperanto-germana (Kun M. Urban), 1920
 Debata stenografio Esperanta laŭ Stolze-Schrey, 1926
 Esperanto in Handel und Verkehr [de], 1926
 Komerca Vortaro en Esperanto (kun A. Mazzolini), 1927
 Vara vortaro germana, angla, franca, itala, hispana, Esperanto, 1927
 Varolisto en Esperanto, 1919-24
 La problemo de internacia helplingvo por komerco kaj trafiko (dulingva), 1924
 Konversacia libro germana-Esperanto, 1926
 Esperanto : 500 komercaj frazoj, Eid. Wilh. Violet, Stuttgart, 1928
 Dictionnaire actuariel des langues Esperanto, allemande, anglaise et française (kun P. Balkányi k. C. Goldziher), 1929
 Sistem-resumo de la Esperanto-stenografio Stolze-Schrey, 1932
 komerca ekzercaro

 Recenzoj
Pri Esperanto : 500 komercaj frazoj

Pri Esperanto in Handel und Verkehr

 Tradukoj 
 Germana-Esperanto konversacia libro por la uzo en lernejoj kaj en vojaĝoj kun vojaĝa vortaro (adaptis por Esperanto kun L. Butin), 1924
 Eŭropo ĉe la Abismo (trad. de Nitti), 1924
 Foiro de Frankfurt a.M. 4-7 oktobro 1925. Teknika foiro 2-7 oktobro 1925 1925
 Eŭropo sen Paco (trad. de Nitti, finpresita, sed retenita de la eldonejo), Frankfurt, 1926
 Libera Urbo Danzig - ŝtatjura pozicio kaj ekonomia signifo (trad. de H. Martin), 1927
 La libervola help-servo en la inunditaj regionoj de Liĥtenŝtejno kaj Svislando (trad.), 1929

 Literaturo 
 Lapenna, Ivo k.a. (ed.). Esperanto en Perspektivo. Londono k.a. 1974. Foto de Kreuz tie p. 434.
 La Praktiko 1936/2 (50), p. 11.

 Bibliografio 
 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov, Nia diligenta kolegaro. Biografioj de 200 eminentaj esperantistoj, p. 126-128, Sezonoj, Kaliningrado, Litova Esperanto-Asocio, Kaunas 2018, ISBN 978-609-95087-6-4

 Eksteraj ligiloj 

 Libroj de kaj pri Robert Kreuz en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Artikoloj  de kaj pri Robert Kreuz en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
 Nekrologo de Louis Bastien en revuo Esperanto (UEA) Feb. 1936, p. 19 (kun foto).

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Steno
Kategorio:Ĝeneralaj Direktoroj de UEA