Procesoro

dekstra|eta|Intel 80486DX2 mikroprocesoro
Procesoro, procezilo aŭ datentraktiloProcezilo kaj datentraktilo ĉe PIV. estas subsistemo de datum-prilabora sistemo, centra unuo de la komputilo. Ĝi malkodas la enirajn signojn, prilaboras ilin kaj kondukas la rezulton al la eliraj unuoj, kiuj rebitigas tiujn datenojn kiel informojn.

Plejofte procesoro estas ico.

Ĝi povas esti realigita aparate aŭ programe.

Ĉefaj komponantoj de procesoro estas aritmetika-logika unuaĵo (ALU) kiu plenumas aritmetikajn kaj logikajn operaciojn, procesoraj reĝistroj kiuj provizas datenojn al la ALU kaj konservas la rezulton de kalkulado, kaj stirorgano, kiu reĝisoras la laboron de la reĝistroj, ALU kaj ceteraj komponantoj.

En la komputila modelo de John von Neumann la procesoro estas tiu parto, kiu prilaboras la datenojn inter enigo kaj eligo.

 Tipoj 
Ĝenerale procesoro estas analoga aŭ cifereca.

Ciferecaj procesoroj estas dividitaj laŭ:

 arkitekturo de komandosistemo:
 CISC
 RISC
 VLIW kaj EPIC - Intel-a modifo de VLIW

 arkitekturo de komandoplenumo:
 skalara
 superskalara

La ĉefaj tipoj de ciferecaj procesoroj estas:
 CPU, la Centra Proceza Unuo aŭ ĉefprocesoro
 DSP (Cifereca signalo-Procezilo).
 Mikrokontrolilo aŭ mikroprocesoro

Por ciferecaj procesoroj gravas biteco de procesoro.

Ankaŭ ekzistas analogaj procesoroj. Tiaj estas ekzemple procesoroj de sono, uzataj je studioj kaj stacioj de radio.

 Mikroprocesoroj 

eta|Japanfabrikita mikroprocesoro HuC6260A.
Mikroprocezilo aŭ mikroprocesoro (kiel internacia vorto) estas komputila procesoro kiu asimilas la funkciojn de la procesoro de komputilo (CPU) sur ununura integra cirkvito (IC), Osborne, Adam (1980). An Introduction to Microcomputers. Volume 1: Basic Concepts (2nd ed.). Berkeley, California: Osborne-McGraw Hill. ISBN 0-931988-34-9. aŭ maksimume kelkaj integraj cirkvitoj. Krishna Kant Microprocessors And Microcontrollers: Architecture Programming And System Design, PHI Learning Pvt. Ltd., 2007 ISBN 81-203-3191-5, page 61, describing the iAPX 432. La mikroprocesoro estas multcela, movita pere de horloĝo, bazita sur reĝistro, programebla elektronika aparato kiu akceptas ciferecajn aŭ binarajn datenojn kiel enigaĵon, prilaboras ĝin laŭ instrukciaĵoj stokitaj en sia memorilo, kaj disponigas rezultojn kiel produktaĵo. Mikroprocesoroj enhavas kaj kombinan logikon kaj sinsekvan ciferecan logikon. Mikroprocesoroj funkciigas sur nombroj kaj simboloj reprezentitaj en la duuma sistemo.

La integriĝo de tuta CPU sur ununura peceto aŭ sur kelkaj aparatoj tre reduktis la koston de pretigpotenco. Integracirkvitaj procesoroj estas produktitaj en nombregoj pere de tre aŭtomatigitaj procezoj rezultigantaj en malalta kosto por unuo. Unublataj procesoroj pliigas fidindecon ĉar ekzistas pli malmultaj elektraj ligoj kiuj malsukcesas. Ĉar mikroprocesoraj dezajnoj iĝas pli rapide, la kosto de produktado de blato (kun pli malgrandaj komponentoj konstruitaj sur duonkondukta blato de la sama grandeco) ĝenerale restas la sama.

 Listo de procesoroj 

 Alchemy
 Alpha
 ARMx20T
 ARM Thumb
 C7
 Cell
 Cyrix
 Itanium
 MIPS
 MIPS39xx
 MIPS41xx
 MIPS4300
 MIPS16
 Pentium M
 Power4
 PowerPC 970
 PPC403G4
 PPC8xx
 PWRficient
 SH3
 SH4
 SPARC
 UltraSPARC IV+
 VAX
 XScale PXA 270

 Listo de projektantoj kaj produktantoj de procesoroj 

 AMD
 ANYKA
 ARM
 Centaur Technology
 Chips and Technologies
 Compaq
 Cyrix
 DEC
 Hitachi
 IBM
 IDT
 Intel
 MIPS
 Motorola
 National Semiconductor
 NEC
 NexGen
 Rise Technologies
 Samsung
 SGS-Thomson
 SiS
 SKT
 Sony
 Sun
 Texas Instruments
 Toshiba
 Transmeta
 UMC
 VIA Technologies

 Vidu ankaŭ 
 Ĉefprocesoro

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 


Kategorio:Komputila aparataro
Kategorio:Integraj cirkvitoj