Blisa skribo

La blissimbola skribo aŭ la blisa skribo (angle Blissymbolics, Blissymbols, aŭ simple “Bliss”) estas pasigrafio. Ĝin proponis Charles Kasiel Bliss unuafoje en 1949. 

La blisan skribon inspiris la ĉina skribo kaj la prilingvaj pensoj de la germana filozofo Lejbnico. 

La blisan skribon ĉefe uzas neparolkapablaj homoj, jen kiel ponton al la lingvo parolata en sia komunumo, jen kiel sendependan lingvonGrafikaj ĉapelaĵoj afiksas pazigrafiajn simbolojn, Mélanie Maradan en: Informilo por interlingvistoj, n-ro 78/79 (3-4/201, PDF) - Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj, Rotterdamo..

 Historio 
Bliss laboris kun la helpo de sia edzino Klara Bliss. Ilia ideo kreskis el la Ĉina skribo, kiu povas esti legata laŭ malsamaj ĉinaj dialektoj, kiuj ne estas interkompreneblaj parole. La celo estis solvi konfliktojn per interkomprenigo. La sistemo publikiĝis dufoje, en 1949 kaj en 1965, sub la nomo "Sencoskribo" (Semantography). La sistemo estis intencata al tutmonda interkompreniĝo, sed ĝi ricevis malgrandan atenton.

En 1971 ĝi estis ekuzita por la komunikado de spasme paralizitaj personoj en Kanado. Tiel ĝi iĝis parto de aŭgmenta kaj alternativa komunikado. En 1975 Bliss cedis plenan licencon pri sia invento al la fondaĵo Blissymbolics Communication Foundation, nuntempe nomata Blissymbolics Communication International, por ties uzo. Post kelkaj disputoj, la permeso estis konfirmita en 1982 kaj la fondaĵo plu evoluigas la sistemon.

 Gramatiko 
La lingvo estas facile adaptebla al individuaj uzantoj, al iliaj niveloj, kapabloj kaj necesoj. Ĝi helpas al homoj kun grandaj prononcaj problemoj, mutuloj, ne parolantaj homoj iri de unuvortaj frazoj al kompleksaj kunmetitaj propozicioj, kaj lerni legi kaj skribi. Uzate en komunikado, simboloj havas tekston, alskribitan al ili, por ke oni povu legi ilin ankaŭ ne konante la Blisan skribon.

 Signaro 
 simboloj estas la signoj de la sistemo:
 blisliteroj estas la bazaj signifaj signoj de la sistemo, ekzemple domo estas tia nekunmetita signo. La lingvo havas 120 blisliterojn.
 blisvortoj estas signifaj kombinoj de blisliteroj, ekzemple malsanulejo estas kunmetita el domo kaj medicino. BCI-normo enhavas 2500 blisvortojn.
 signobildo estas desegna aspekto de simbolo
 gloso estas lingva klarigo de simbolo
 kromsigno estas signeto super simbolo, kiu modifas ĝian sencon aŭ precizigas ĝian rolon

 Reguloj 
Por instruado glosoj aperu sub la simboloj. Gloso de litero estu en etaj majuskloj. Gloso de vorto aŭ tuta frazo estu skribita per klinitaj literoj (kursive).

 Ekzemplo 
La simbolo 15px reprezentas la esprimon "mondlingvo", kiu estis unua prova nomo por Blissymbols. Ĝi kombinas la simbolon por "skribilo" aŭ "skribilo" (linio oblikva, kiel skribilo uzata) kun la simbolo por "mondo", kiu siavice kombinas "grundon" aŭ "teron" (horizontala linio sube) kaj sian ekvivalenton derivitan "ĉielon" (horizontala linio supre).

 Movado 
El la simbolo 18px oni povas fari novajn signojn:

 Landoj 

 Frazo 

 Bibliografio 
 Lernolibro en Esperanto: Blisa Skribo  / Lode Van de Velde - Eldonejo Libera, Antverpeno, 2016.
 International Semantography: a non-alphabetical symbol writing readable in all languages / Charles Bliss. - Sydney, 1949.
 The fundamental rules of blissymbolics: creating new blissymbolics characters and vocabulary / Blissymbolics Communication International (bci). - 2004-09-28. - http://www.blissymbolics.org/downloads/bliss-rules.pdf 
 Pri Blisa lingvo
 Bundesverband für Körper- und Mehrfachbehinderte e. V. (Hrsg.): Handbuch der BLISS-Symbole. Julius Groos Verlag, Heidelberg 1995 
 International Semantography: a non-alphabetical symbol writing readable in all languages / Charles Bliss. - Sydney, 1949.
 The fundamental rules of blissymbolics: creating new blissymbolics characters and vocabulary / Blissymbolics Communication International (bci). - 2004-09-28. - https://web.archive.org/web/20110606033127/http://www.blissymbolics.org/downloads/bliss-rules.pdf
 Blissymbolics Communication International
 Blissymbol Communication UK
 Blissymbolics Resources
 Blisa skribo kun rezumo (PDF; 381 kB)
 Grafikaj simboloj Komparado kun aliaj sistemoj
 https://web.archive.org/web/20051111011038/http://www.symbols.net/blissre.htm

 Vidu ankaŭ 
Charles Bliss

 Eksteraj ligiloj 

http://www.blissymbolics.org

http://www.symbols.net/blissre.htm 

 Referencoj 

 Traduko 

Kategorio:Pasigrafio
Kategorio:Simboloj
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Skribo
Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:Ensociiĝintaj konstruitaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto