Kamiono

Kamiono, aŭ ŝarĝaŭto, estas tia motora veturilo, kiu estas uzata ĉefe por transporto de varoj. Ĝi ofte havas platan plankon kaj 4 aŭ pli multajn radojn. Kamioneto estas malgranda ŝarĝaŭto, kies utila ŝarĝo ne superas ĝenerale 3500 kg. Baskulkamiono estas kamiono, kies malantaŭparto estas baskulebla kaj tiel povas facile elŝuti la ŝarĝitan materialon. La cisternokamiono estas provizita per vasta kuvo por transportado de likvaĵoj. Ŝpruckamiono estas provizita per barelego, ŝpructubo aŭ verŝilo kaj ofte per premmotoro por ŝprucigi likvaĵon, akvon, gudron, bitumon.

Jure ekzistas tre diversaj tipoj de la ŝarĝaŭtoj je maso, konstrua kaj uza tipo tiel ankaŭ validas por ili diversaj impostoj, asekuroj kaj trafika regulo.

La ŝarĝauto konsistas ĝenerale el memporta ĉasio, stirista ĉelo kaj konvena konstruaĵo.

 Historio 
200 px|eta|dekstra|Daimler-ŝarĝaŭto je 1896.
En 1896 konstruis Gottlieb Daimler en Cannstatt ĉe Stuttgart la unuan motorizitan ŝarĝaŭton. Tiu havis 2-cilindran kvartaktan motoron kun 2,2-litra cilindra volumeno kaj povumo de 6 ĈP. La maksimuma rapido estis 16 km/h. Ĝin sekvis motorizitaj fajroŝpruciloj, vetureblaj segaj-fendaj maŝinoj kun Daimler-motoro, lumigaj aŭtoj ktp..

 Estonteco 
En estonteco estas antaŭvidataj senŝoforaj kamionoj, ekz. Tesla Semi. En pluraj landoj, kamionŝoforo estas unu el plej oftaj profesioj, kio kreas necertecon pri estonteco de ilia enspezfonto.

 Ĝenerale 
La grandeco de kamiono etendiĝas de et-ŝarĝaŭtoj ĝis grandaj transportiloj. En Eŭropo ekzistas leĝoj pri kamionetoj ĝis 3,5 t, malpeza kamiono ĝis 7,5 t, mezpeza kamiono ĝis 12 t kaj peza de 12 t ĝis 60 t kiel plej granda permesita tuta maso (en Aŭstrio: solo-kamiono ĝis 32 t, kun alpendaĵo: ĝis 44 t; en Svislando: ĝis 40 t). Por stiri kamionon, oni bezonas – laŭ tuta maso – en Eŭropo stirpermeson de klaso C1 aŭ C (kun tirita alpendaĵo CE).

La kamionoj, uzataj en internacia transporto havas fermeblan spacon, tiel ĝi uzeblas transporti doganvarojn. Tiukaze la doganisto fermas la kamionon per plombo en unu lando, kiun forigas alia doganisto en la akcpeta lando. La hom- kaj varokontrabandistoj ofte uzas la kamionojn por nigre transporti varojn, homojn. Tion oni provas obstakli per rentgenaj aparatoj kaj hundoj ĉe la limo aŭ eĉ landinterne.

Oni devas ĉiujare kontroligi la ŝarĝaŭtojn por ne perdi la perpesojn pri liverado.

 Movilo 
Kamionoj estas movataj en Eŭropo plej ofte per dizelmotoro, dum en Usono uzatas ankaŭ la benzinmotoro. Preparataj estas ankaŭ elektraj kamionoj, ekz. Tesla Semi de Tesla, Inc.. La bremso funkcias per aerpremo, ekde la 1980-aj jaroj, la kamionoj devas uzi ABS-on. Laŭ grandeco, la kamionoj havas 2, 3 aŭ 4 aksojn, kiam la malantaŭa estas movata kaj la antaŭa estas direktata. Unu el la malantaŭaj aksoj povas esti levebla. La risortumo estas prem-aera, kiu permesas ankaŭ nivelo-reguligon.

 Specoj 
 platplanka kun veltolo : ankaŭ por nehumid-rezistaj varoj.
 kesta konstruo : ĉirkaŭita per firmaj muroj
 Balakamiono     : por purigi stratojn, placojn per rulbalailoj .
 Baskulkamiono   : baskula por ŝut-varoj
 Betonokamiono   : por liveri betonon miksante dum transportado.
 Cisternokamiono : cisterna : por likvaĵoj
 Fridkamiono     : ekipita per malvarmiga kesto kaj izolita
 Platformkamiono : platplanka sen veltolo por humidrezistaj varoj
 Rubokamiono     : por rubaĵo
 Ŝpruckamiono    : ekzemple por altpreme purigi stratojn
 Silokamiono     : en silo por pli fajnaj ŝut-varoj.
 ŝanĝebla konstruo : kontenero

 Ekipaĵo 
La kamionoj estas konstruitaj tre diverse, laŭ la uz-celo. Dum la ŝarĝaŭtoj, uzataj por mallonga distanco estas ekipitaj ofte per ĉiu-rada movilo, baskulo (ekz. la ŝarĝaŭtoj por liverado de la konstrumaterialoj), la ŝarĝautoj, uzataj por longdistanca liverado estas ekipitaj per automatizita ŝaltmovo kaj dormejo (ĉar la striristo plenigas la ripoztempon en la kamiono), ripozhejton kaj klimatizilon.

Plej grava konstrua firmao estas Schwarzmüller.

 Taĥografo 
En Eŭropo, ĉiu kamiono kun pli ol 3,5 t permesita tuta maso devas esti ekipita per t.n. EU-taĥografo, (EU -kontrolaparato) kaj per rapidec-bremso. Tiujn aparatojn oni devas kontroligi ĉiun duan jaron je manipulado kaj precizeco. La kontrolaparato servas por surskribi la veturan rapidecon kaj ties tempon same kiel la ripoztempojn. Ekde 2005, la novaj kamionoj estas ekipitaj anstataŭ taĥografoj per elektronikaj vetur-skribiloj, kiuj fakte ne estas manipuleblaj. La aparato notas la datojn sur ĉipkarton.

 Gravaj kamionproduktantoj 

 BIAC
 Chongqing
 CNHTC
 Daimler AG kun la markoj
 Mercedes-Benz
 Sterling Trucks
 Freightliner
 Western Star Trucks
 FUSO (Mitsubishi)
 Dong Feng
 FAW
 GAS
 GMC (General Motors)
 Hino (Toyota)
 Navistar
 Isuzu (General Motors)
 Iveco (FIAT)
 Astra
 Seddon Atkinson
 Jelcz
 LIAZ (Škoda)
 Kamaz
 MAN kun la markoj
 MAN
 ERF
 ÖAF
 Star
 Steyr
 MAZ
 Nissan Diesel
 Oshkosh Heavy Expandable Multipurpose Tactical Truck
 PACCAR kun la markoj
 DAF
 Kenworth
 Peterbilt
 Foden
 Praga
 Scania
 Shaanxi Auto
 SISU
 Star
 Tatra
 Volvo kun la markoj
 Volvo
 Renault Trucks
 Mack
 Am General 5-Ton-Truck

Gravaj, ne plu ekzistantaj firmaoj:

 Berliet
 Berna
 Büssing (enigita al MAN )
 Delahaye
 Faun (enigita al Tadano-Faun) (produktas nur aŭtogruo)
 FBW
 Hanomag
 Henschel
 Kaelble (produktas ankoraŭ specifajn veturilojn)
 Kromhout
 Krupp
 Lancia (enigita al IVECO)
 Magirus-Deutz (enigita al IVECO)
 OM (enigita al IVECO)
 Pegaso (enigita al IVECO)
 Saurer
 SAVIEM
 Somua
 Unic (enigita al IVECO)

 Modeloj 
 GAZ-66

 Vidu ankaŭ 

 Dimanĉa vetura malpermeso
 Betonmiksilo
 Kampadveturilo

Kategorio:Transportaj rimedoj
Kategorio:Aŭtomobiloj