Kaselo

Kaselo (germane Kassel, Cassel ĝis 1926) estas urbo en la nordo de la federacia lando Hesio de Germanio. Ĝi havas areon de 107 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. La urbo estas administra sidejo de samnoma distrikto kaj distriktaro. Oficiale tamen ĝi mem ne apartenas al la distrikto, kiu preskaŭ komplete ĉirkaŭas ĝin, sed estas eksterdistrikta urbo (al la distriktaro ĝi jes ja apartenas). En la urbo okazas ĉiun kvinan jaron la ekspozicio Documenta.

 Geografio 
 Situo: 51° 19' norde, 09°30' oriente
 Horzono: GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)

 Historio 
La Bombardado de Kaselo estis serio de strategia bombatakoj fare de Aliancanoj kontraŭ Kaselo, kiu okazis el februaro 1942 al marto 1945 dum la Dua Mondmilito. En unusola plej mortiga aeratako en la 22a–23a de oktobro 1943, 150,000 loĝantoj estis bombarditaj, almenaŭ 10,000 mortis, kaj la plej vasta majoritato de la urbocentro estis detruita, kaj la incendio pro la plej akra aeratako brulis dum sep tagoj. La Usona Unua Armeo konkeris Kaselon la 3an de aprilo 1945, kiam nur 50,000 loĝantoj restis, el ĉirkaŭ 236,000 kiuj loĝis tie en 1939.

 Servoj 

 Universitato de Kaselo

 Vidindaĵoj 

 Fátima-kirko
 Karmelana kirko (Alte Brüderkirche)
 Kastelo Schönfeld en Wehlheiden
Kastelo Wilhelmshöhe
 Kirko Sankta Bonifaco
 Kirko Sankta Marteno
 Messinghof
 Ottoneum, naturhistoria muzeo
 Palaco Bellevue, eksa Grimm-muzeo
 Pumpostacio fervoja, Auedamm
 Stadthalle Kassel
 Treppenstraße
 Urbodomo de Kaselo

 Instruado kaj servoj 
 Documenta
 Gimnazio Engelsburg

 Trafiko 
Kaselo situas ĉe la germanaj aŭtovojoj A7, A44 kaj A49. La fervoja Ĉefstacidomo Kaselo estas kapostacio en la urbocentro. Ĉar tia stacio ne permesas rapidan traveturon de altrapidaj trajnoj, urborande konstruiĝis aldona dua stacio, nomata stacidomo Kassel-Wilhelmshöhe: tie nun haltas la rapidaj ICE-trajnoj de la rapidtrajna fervoja linio Hanovro-Würzburg, kaj la urbocentra stacidomo perdis superregionan signifon.

 Ĝemelurboj 
  Florenco, Italio, ekde 1952
  urbodistrikto Mitte de Berlino Germanio ekde 1962 (komence kun la urbodistrikta parto Tiergarten, iniciatita dum la tempo de geografia izoliĝo de okcidenta Berlino)
  Mulhouse, Francio, ekde 1965
  Västerås, Svedio, ekde 1972
  Rovaniemi, Finnlando, ekde 1972
  Jaroslavl, Rusio, ekde 1988
  Arnstadt de la federacia lando Turingio, Germanio ekde 1989 (iniciatita dum la komenca fazo de unuiĝo inter okcidenta kaj orienta Germanio)
  Ramat Gan, Israelo, ekde 1990
  İzmit, Turkio, ekde 1999
  Montana, Bulgario, ekde 2007

 Esperanto en Kaselo 
De multaj jardekoj en Kaselo ekzistas Esperanto-grupo. Inter pluraj eventoj, dum la 11-a ĝis 15-a de aŭgusto de 1923 en Kaselo okazis la tria kongreso de SAT, kun 2250 partoprenantoj el 18 landoj. Honora prezidanto estis prof. Einstein. Propono pri komunistigo de SAT farita de SEU-anoj estas reprenata. Tiam la urbo havis 171000 loĝantojn. (EdE-C)

Ekde la 27-a de decembro 1998 ĝis la 3-a de januaro 1999 la 42-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en la urbo kaj pritraktis la temon "Dependeco - faktoj, sekvoj, solvoj". Jam antaŭe tiu aranĝo plurajn fojojn situis nur malmultajn kilometrojn for de la urbo, en edukejo nomata Sensenstein.

Esperantisto el Kaselo estas Horst Vogt nun loĝanta en Schwäbisch Hall.

 Homoj kun gravaj rilatoj al Kaselo 

 Brigitte Zypries
 Carl Nordmann
 Christine Brückner
 Denis Papin
 Elisabeth Selbert
 Ernst Benary
 Franz Treller
 Friedrich Wilhelm Murnau
 Hans Eichel
 Heinrich Hoffmann
 Heinrich Schütz
 Herman Grimm
 Hermann Kirchner
 Jacob Grimm
 Jan Decker
 János Mátyás Matskó
 Johannes Hartmann
 Jost Bürgi
 Julius von Haynau
 Ludwig Schuncke
 Paul du Ry
 Paul Julius Reuter
 Philipp Scheidemann
 Reinhardt Ferdinand Albert Has
 Roland Freisler
 Valerius Cordus
 Werner von Fichte
 Wilhelm Grimm

 Vidu ankaŭ 

 Tramtransporto en Kaselo
 RegioTram Kaselo

 Eksteraj ligiloj 
 la retejo de Kassel germane+angle
 Esperanto en Hesio


Kategorio:Urboj de Hesio
Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Hesio