Klemato

Klemato, aŭ klematido aŭ klematito (), estas genro el la familio ranunkolacoj. Ĝi enhavas 200 speciojn de staŭdoj, herbecaj plantoj kaj arbedoj, grimpemaj plantoj, ĉiamverdaj aŭ
falfoliaj plantoj. Plej multaj estas grimpaj ĉe la petioloj. Ili havas diversajn florojn. Multaj specioj kaj varioj estas ŝatataj, ĝardene kultivitaj, ornamplantoj.

 Etimologio 
La scienca nomo de la genro venas el latina clematis, clematidis (aŭ el la greka κληματίς, κληματίδος), kiel nomiĝis tiu planto en tiuj antikvaj lingvoj.

Kvankam PIV ĝenerale respektas la klasikan esperantigon laŭ la genitiva formo (ekzemple Adonis > adonidoadonido en PIV ĉe vortaro.net), tiuokaze ĝi elektis alian transskribon kun la termino klematitoklematito en PIV ĉe vortaro.net. PIV ne forĵetas la terminojn "klemato" kaj la pli logikan "klematido"klemato en PIV ĉe vortaro.net, sed preferas la finaĵon "-it/o", eble pro la franca influo (Clématite). Tamen la aliaj lingvoj ne uzas la literon t en la finaĵo, do fine tio estigas malregulecon kun la aliaj genroj enhavantaj la finaĵon "-is / -id-". Tio ne harmonias kun la filozofio de Esperanto.

 Kelkaj specioj 
 Clematis alpina - klematido alpa
 Clematis patens
 Clematis vitalba - klematido grimpanta

 Clematis alpina 
eta|maldekstra|Clematis alpina

Klemato alpa (Clematis alpina) estas floranta falfolia grimpoplanto de la genroClematis. Kiel multaj membroj de tiu genro, ĝi estas ŝatata de ĝardenistoj pro siaj spektaklaj floroj. Ĝi portas 1- ĝis 3-colajn printempoflorojn sur longaj tigoj en multaj koloroj. C. alpina estas apartenanta al Eŭropo; en Usono ĝi kreskas plej bone en American Horticultural Society zonoj 9 ĝis 6, kiuj estas ĝenerale trovita en la suda Usono.

Kultivovarioj inkludas la palrozkoloran "Willy," malhelbluan "Helsingborg," kaj lavendbluan "Pamela Jackman".

C. alpina  kaj ĝia kulturvario "Pamela Jackman" ambaŭ gajnis Award of Garden Merit de la Royal Horticultural Society.

 Clematis patens 
eta|maldekstra|Clematis patens

Clematis patens estas floranta ĉiamverda grimpoplanto de la genro Clematis. Kiel multaj membroj de tiu genro, ĝi estas ŝatata per ĝardenistoj kaj hortikulturistoj pro siaj mirindaj grandaj floroj. Philipp Franz von Siebold konigis ĝin en Eŭropo.

 Nomo 
La specia epiteto patens (lat.) signifas en Esperanto malferma aŭ disstaranta.

 Clematis vitalba 
eta|maldekstra|Clematis vitalba

eta|Clematis vitalba - Muzeo de Tuluzo

Clematis vitalba estas specio de klematito.

 Priskribo 
Ĝi estas staŭda liano kun kontraŭe duopaj falfolioj. La floroj estas blanka-verdaj. La perianto ne enhavas petalojn nur sepalojn. Fruktoj estas plurakenoj kun maturiĝinta stiluso kiu formas plumecan ariston videblan dum vintro.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 1101 Klematido

Kategorio:Ranunkolacoj