Tirano

Tirano ( ofte latinskribite en naciaj lingvoj kiel Tirana) estas ĉefurbo de Albanio, situante ĉe la rivero Ishm kaj havante 700.000 loĝantojn (stato 2002). Tirano havas universitaton, muteojn, flughavenon kaj kulturejojn. Ĝi estas ĉefejo de prefektujo Tirano kaj la samnoma distrikto.

La urbo kuŝas ĉe la piedoj de la Dajti-montoj (1613 m super m.n.) kaj ĉirkaŭ 30 km de la marbordo. Sude kaj okcidente fermas la urbon montetoj. La sola vojo en nordokcidento malfermiĝas al ebenaĵo. Ĉe la norda urborando fluas la rivero Tirano. Kelkajn kilometrojn sude fluas la Erco preter Tirano. La urban centron trafluas la rivereto Lana.

En Tirano regas mediteranea klimato kun jara averaĝa temperaturo de  kaj jara precipitaĵo de 1200 mm.

 Ekonomio 
maldekstre|eta|Vido el la horloĝturo
Tirano evoluis dum la komunismo grava industria urbo en Albanio. Tie funkciis cementuzinoj, maŝinindustrio, ŝuo- kaj teksaĵindustrio, vitroprilaboro kaj nutraĵindustrio. Tiuj fabrikoj nun parte ne laboras, la laboristoj nun laboras en la tria (serva) sektoro (komerco, konstruoj).

 Trafiko 
maldekstre|eta|Urbaj distriktoj
Tirano situas 40 km de la plej grava albana haveno Durrës. Ekde la jaro 2000, la du urbojn interligas aŭtoŝoseo. Fervojo iras tra Durrës al Vlora kaj Pogradec, Shkodra.

Ĉirkaŭ 25 km nordokcidente troveblas la internacia flughaveno Tirana-Rinas "Mother Teresa Airport".

La enurba trafiko okazas per busoj.

 Urbopejzaĝo 
eta|maldekstra|250ra|Tajvana centro en Parko Rinia en Tirano
eta|maldekstra|250ra|Maŭzoleo de Enver HOĜA
La bildon de la urbo regas la stalinismaj slabokonstruaĵoj.

Vidindaĵoj
La simbolo de la urbo estas la Skanderbeg-monumento sur la samnoma placo. Famaj estas ankaŭ la Sulejman-Paŝa-Moskeo apud tio kaj la statuo al la Patrino Albanio.

 Famuloj 
 En Tirano naskiĝis reĝido Leka Zogu.
 En Tirano mortis la sola albana reĝino Géraldine Apponyi.

Servoj
 Akademio de Sciencoj de Albanio
 Arta Universitato de Tirano

 Vidu ankaŭ 
 Nacia Biblioteko de Albanio

775px
775px

Kategorio:Urboj de Albanio
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
Kategorio:Tirano