Izrael Lejzerowicz

Izrael LEJZEROWICZ (Lejzero'viĉ) (naskiĝis la 4-an de junio 1901 en Lodzo, mortis en 1942 en TreblinkaKiel Lidia Zamenhof pereis en Treblinka) estis pola verkisto en multaj lingvoj, ĵurnalisto, satiristo, komercisto, ankaŭ aŭtoro de esperantlingvaj verkoj.

Lejzerowicz, kiu esperantistiĝis en 1912, tradukis el la jida lingvo (La Sorĉistino el Kastilio de Ŝalom Aŝ) kaj el la hebrea (Dibuk de Salomon Anski). Konatigis lin antaŭ ĉio lia satiro El la "Verda Biblio" (1935). En 2014 aperis la 4-a eldono de ĉi tiu verko ĉe Libro-Mondo/GrafokomLa legenda LEGENDA biblio de Izrael Lejzerowicz, recenzo de Fernando Pita pri la libro

Li uzis la pseŭdonomojn Ilo kaj Georgo Verda. Lejzerowicz estis brila oratoro, fervora instruisto de Esperanto kaj talenta ĵurnalisto. Liaj artikoloj aperadis en Pola Esperantisto, Heroldo de Esperanto, Literatura Mondo. En la jaro 1925 li fariĝis prezidanto de Hebrea Esperanto-Asocio kaj en 1930 li estis la ĝenerala sekretario de la Organiza Komitato de la 4-a Tutpollanda Kongreso de Esperanto.
Verkoj
eta|300px|Kovrilpaĝo de Izrael Lejzerowicz: El la "Verda Biblio, Hungara Esperanto-Asocio, 1978
 El la "Verda Biblio, Hungara Esperanto-Asocio, 1978
Ŝlosilo en la juda lingvo . Eldonejo J. Ŝapiro, Bialystock, Pollando.
Tradukoj
Ŝalom Aŝ. La Sorĉistino el Kastilio.

Sorto dum la Dua Mondmilito
Laŭ Isaj Dratwer post la atako de Tria Regno al Pollando, Lejzerowicz kun la familio fuĝis el Lodzo. Kelkajn monatojn li pasigis en koncentrejo apud Krakovo. Poste li troviĝis en la varsovia geto, kie li ne ĉesigis sian aktivadon por Esperanto: parolis dum sekreta Zamenhof-festo, komencis traduki en Esperanton la poezian romanon Konrad Wallenrod de Adam Mickiewicz. 
Por la lasta fojo Dratwer vidis lin en julio-aŭgusto 1942, kiam komenciĝis la Granda Kampanjo. Lejzerowicz, liaj filino kaj edzino estis enigitaj en malsamajn vagonojn kaj forportitaj al la nazia ekstermejo Treblinka, kaj tie, samkiel multaj aliaj polaj judoj, gasumitajIzrael Lejzerowicz – Georgo Verda  – artikolo de Isaj Dratwer en Literatura Mondo, 5–6 (1947), p. 86..

Alia Lejzerowicz
Ne endas konfuzi la esperantiston Izrael Lejzerowicz kun la pola pentrartisto (kaj jida poeto) :pl:Izrael Lejzerowicz, kiuIzrael Lejzerowicz: la Pentrartisto kaj Poeto:
 ankaŭ naskiĝis en Lodzo, sed la 6-an de novembro 1902;
 ankaŭ dum la germana okupado vivis en geto, sed en la Lodza geto;
 ankaŭ pereis dum la Dua Mondmilito (kun kelkaj membroj de sia familio) en nazia koncentrejo, sed en la koncentrejo Aŭŝvico.

 Eksteraj ligiloj 
 El la "Verda Biblio" kaj Babiladoj kun Horaĉo Serĉer – rete legebla teksto
 Recenzo de Fernando Pita pri la libro de Izrael Lejzerowicz "El la “Verda Biblio”, aperinta en Revuo Esperanto en aprilo 2017.
 "El la Verda Biblio", remuntaĵo de video-prelego, prezentita de Prof. Ivan Colling, el la brazila urbo Kuritibo, la 30-an de januaro 2021.

 Referencoj 

Kategorio:Hebreaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Lodzanoj
Kategorio:Murditaj esperantistoj