Usona Kongreso

La Usona Kongreso () estas la precipa organo de la federacia leĝdona povo de Usono, laŭ artikolo 1 de la konstitucio).

Ĝi estas duĉambra parlamento, konsistanta el
 la Ĉambro de Reprezentantoj (), kiu reprezentas la loĝantaron; proksimume duonmiliono elektas po unu deputiton, kiu servas dum du jaroj. En 2005 estas 435 deputitoj.
 la Senato (), kiu reprezentas la federaciajn subŝtatojn; ĉiu subŝtato elektas po du senatanojn. En 2005 estas 100 senatanoj.

Ĉiu subŝtato rajtas je minimume unu deputito, sed la deputitoj de la neŝtataj teritorioj (Distrikto Kolumbio, Usona Samoo, Gvamo, Porto-Riko kaj Usonaj Virgulininsuloj) ne rajtas voĉdoni.

La prezidento ne havas la rajton partopreni la kunsidojn de la kongreso.
Inverse la kongreso ne rajtas voki la prezidenton aŭ liajn kunlaborantojn al enketo.
Tamen la deputitaro havas la rajton akuzi anojn de la ekzekutivo pro misfaro, kaj la senato havas la rajton decidi pri ilia kulpo. Por kondamno necesas plimulto de du trionoj.

La konstitucio garantias al la kongreso jenajn rajtojn:
 Enkasigi impostojn
 Pruntepreni monon por la ŝtata kaso
 Difini regulojn por komerco inter subŝtatoj kaj kun eksterlando
 Difini regulojn kaj kondiĉojn laŭ kiuj eksterlandanoj rajtas peti kaj ricevi usonan ŝtatanecon
 Eldoni monon kaj puni monfalsantojn
 Difini normojn pri pezoj kaj mezuroj
 Starigi tutlandajn leĝojn pri bankroto
 Krei poŝtajn oficejojn kaj vojojn
 Eldoni patentojn kaj kopirajtajn konfirmojn
 Starigi sistemon de federaciaj kortumoj
 Puni piratadon
 Deklari militon
 Krei kaj subteni terajn armeojn
 Krei mar-armeon
 Alvoki la milicon por efektivigi federaciajn leĝojn, subpremi ribelojn kaj repeli invadon
 Fari ĉiujn leĝojn por la sidejo de la registaro (Vaŝingtono)
 Fari ĉiujn leĝojn necesajn por efektivigi la konstitucion

La konstitucio eksplicite malpermesas al la kongreso
 suspendi Habeas-Corpus-dokumenton (kiu garantias al arestito la rajton je tribunala decido) escepte dum ribelo aŭ milito
 akcepti leĝojn, kiuj kondamnas homojn sen tribunala proceso
 akcepti leĝojn, kiuj retro-efike igas iun ago krima (principo nulla poena sine lege = – latine neniu puno sen leĝo)
 postuli rektajn impostojn de civitanoj, escepte surbaze de censo (tiun regulon nuligis la 16-a aldono al la konstitucio)
 fiksi eksportajn impostojn por ajna subŝtato
 doni al la marhavenoj de ajna subŝtato aŭ al la ŝipoj ilin uzantaj specialajn favorojn
 atribui nobelecajn titolojn

 Vidu ankaŭ 
 Kongresa Ormedalo
 Kongresa Biblioteko

 Eksteraj ligiloj 
  ()

Kategorio:Politiko de Usono
Kategorio:Parlamento
Kategorio:Kongresoj