Verbenacoj

La verbenacoj () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo lamialoj (Lamiales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 30 genrojn kaj pli ol 1000 speciojn. Ĝia tipa genro estas verbenoverbeno en PIV ĉe vortaro.net.

Tiu familio estas ĉefe arbaj plantoj en la tropikoj kaj subtropikoj, aperantaj en tre diversaj formoj kaj lokoj. Ili havas kontraŭesidantajn foliojn, ofte simplajn. La plantoj estas ofte haraj, la floroj ofte 5-partaj. Insektopolenitaj, la frukto estas drupo, la grajnojn disportas birdoj (kolibro).

 Taksonomio 
Lastatempaj filogenetikaj studoj montris ke iuj genroj estis malĝuste metitaj en la verbenacoj, kaj tiujn oni nun translokigis al la lamiacoj. Avicennia, foje metita en la verbenacoj aŭ foje en aparta familio Avicenniaceae, oni nun metas en la akantacoj. 

Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (26 jun. 2020)Verbenaceae ĉe World Flora OnlineVerbenaceae ĉe The Plant List, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomojListo de plantoj baza ĉe Google Sheets:

Angiospermae - angiospermoj
Lamiales Bromhead - lamialoj
Verbenaceae J.St.-Hil. - verbenacoj
Acantholippia Griseb. - akantolipio
Aloysia Paláu - aloizio
Baillonia Bocq. - bailonio
Bouchea Cham. - buĉeo
Casselia Nees & C. Mart. - kaselio
Chascanum E. Mey. - kaskano
Citharexylum L. - citareksilo
Coelocarpum Balf. f. - celokarpo
Dipyrena Hook. - dipireno
Duranta L. - duranto
Glandularia J.F. Gmel. - glandulario*
Hierobotana Briq. - hierobotano
Junellia Moldenke - junelio
Lampayo F. Phil. ex Murillo - lampajo
Lantana L. - lentanolentano en PIV ĉe vortaro.net
Lippia L. - lipio
Mulguraea N. O'Leary & P. Peralta - mulgureo
Nashia Millsp. - naŝio
Neosparton Griseb. - neosparto
Parodianthus Tronc. - parodianto
Petrea L. - petreo
Phyla Lour. - filao
Pitraea Turcz. - pitreo
Plexipus Raf. - pleksipodo*
Priva Adans. - privo
Recordia Moldenke - rekordio
Rehdera Moldenke - redero
Rhaphithamnus Miers - rafitamno
Stachytarpheta Vahl - stakitarfeto
Tamonea Aubl. - tamoneo
Urbania Phil. - urbanio**
Verbena L. - verbeno
Verbenoxylum Tronc. - verbenoksilo
Xeroaloysia Tronc. - kseroaloizio
Xolocotzia Miranda - ksolokicio

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

 Kelkaj taksonoj 
 verbeno (Verbena) estas genro de unu- kaj plurjaraj herboj kun duope kontraŭesidantaj folioj kaj grandaj infloreskoj el brilkoloraj, bonodoraj floroj. Kelkaj specioj estas kulturata ĝardene aŭ subvitre. Ĝia dekokto estas uzata kiel trinkaĵo (dekokti estas longe bolkuiri en akvo la vegetaĵojn, por solvi ties solveblajn substancojn).
 tektono (Tectona) estas genro kun arbaj specioj. La plej grava specio (ekonomie en Azio) estas la
 granda tektono (Tectona grandis) estas tre granda arbo (40-50 m) kun grandaj (30-60 cm), ovoformaj, dorsflanke blankafeltaj folioj. Ĝi havas blankajn florojn kaj avelgrandajn drupojn kun arom-odora ligno. La ligno estas malmola, neputriĝema (enhavas silikaton), tre utiligata por konstruado de ŝipoj, vagonoj, pordoj, fenestroj kaj mebloj.

 Referencoj 

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Verbenacoj
Kategorio:Plantofamilioj