Chrudim

eta|maldekstra|Domo de Mydlář
eta|maldekstra|Preĝejo de Ascendotago
Chrudim (prononcu Ĥrudim) (germane arkaike: Crudim) estas urbo en Ĉeĥio kun  (), situanta sur rivero Chrudimka, 9 km de urbo Pardubice.

 Historio 
Jam en la 9-a jarcento estiĝis super la rivero princa burgo, ĉirkaŭbarita de burgejo kaj poste en la jaro 1276 reĝo Přemysl Otakar la 2-a konstruigis sur ties loko reĝan burgon kaj la vilaĝon li avancigis je urbo. Komence de la 14-a jarcento Chrudim fariĝis doturbo de la ĉeĥaj reĝinoj. En la jaro 1337 la burgo eĉ kun la urbo subiĝis al granda incendio. La urbo estis ofte trafita ne nur de naturkatastrofoj, sed ankaŭ de militeventoj (husanaj militoj kaj la tridekjara milito). La plej granda evoluo okazas en la 15-a kaj en la 16-a jarcentoj. En la urbo ekfloras vico da metioj, oni konstruas novajn preĝejojn kaj burĝajn domojn. Ĉi tie tre rolis eĉ signifa situo de la urbo en la tn. Trstěnická-pado, kuniganta Bohemion kun Moravio.

 Partoj de la urbo 
Al la urbo apartenas urbopartoj:
 Chrudim
 Medlešice
 Topol
 Vestec
 Vlčnov

 Vidindaĵoj 
La urbo havis rilate al facila alirebleco du remparojn. Ĝis nun konserviĝis bastiono nomata Prachárna (Pulvejo) kun du portaloj, Pardubská-bastiono kaj Tmavá-bastiono. El la remparmuro ni trovos restaĵojn de la urba kerno, kiu havas mezepokan karakteron.

Ĉefa placo havas kvadratan bazplanon kun mallongaj stratoj, kondukantaj el ties anguloj. Dominaĵo estas preĝejo de Ascendotago de Virgulino Mario. Tio estas trinava baziliko, fondita en la jaro 1291. La plej rimarkindan konstruaĵon de la urbo prezentas renesanca domo de Matěj Mydlář el la 16-a jarcento. En la konstruaĵo estas hodiaŭ Muzeo de marionetaj kulturoj. Vico da historiaj domoj estas kunigitaj per arkadoj. En la urbo vivis ankaŭ Jan Mydlář.

En antaŭurboj de Chrudim estis konstruitaj multaj preĝejoj. El monaĥejoj konserviĝis nur kapuĉula kun preĝejo de sankta Josefo. Malantaŭ la remparoj de la urbo staradis dominikana monaĥejo, ruinigita dum la husanaj militoj.

Ĉiujare en la unua julia semajno estas aranĝata festivalo Loutkářská Chrudim (Marioneta Chrudim).

 Loĝantaro 

 Naskiĝintoj 
En la urbo naskiĝis Josef Ressel (1793–1857), la inventinto de ŝipŝraŭbo.

 Eksteraj ligiloj 
 Paĝaro de mikroregiono Chrudim 
 Chrudim - virtual show


Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Urboj en distrikto Chrudim
Kategorio:Distriktaj urboj en Ĉeĥio
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Vinkultivada subregiono Mělník
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Chrudimka