Vortoj de Profesoro Cart

Vortoj de Profesoro Th. Cart Stojan, Petro 1929 : Bibliografio de Internacia Lingvo, numero 5433, paĝo 448. estas kolekto de tekstoj verkitaj de Théophile Cart [teofil kar] pri la periodo de la Bulonja Kongreso (1905) ĝis 1927.

Tiu libro estas eldonita de Esperantista Voĉo Jaslo, Pollando - 1927 "al la pacaj kunbatalantoj dediĉitaj, de S. Grenkamp kaj R de LAJARTE"

 Represita - Vieno: Pro Esperanto, 1990.

Jen ekzemploj de tekstoj

 Don Kiĥoto 
(Poemo en prozo)

Al la Esperantistoj !

Ho Don Kiĥoto, filo de nobla Hispanujo, respekte vin salutas mia kanto!

La homo elturniĝemaj vin mokas, kaj sur iliaj lipoj via nomo estas insulto.
Ĉar vi iras firme antaŭen kaj sentime defendas la justecon, ilia diplomatio vin severe kritikas.
Ĉar vi ne vin demandas, ĉu al viaj klopodoj respondos la sukceso, ili vin juĝas freneza.

La ambiciuloj vin ridindigas kaj kun malestimo ili citas vian nomon.
Ĉar vi ne konas la arton flati potenculojn, nek vivi apud la estroj, ili ŝercas pri via soleco.
Ĉar anstataŭ sendi la aliajn en la batalon, vi iras mem kaj ricevas pli da batoj ol da laŭroj, malŝate ili rigardas vin de sia alta, saĝa neŭtraleco.

La sprituloj ridas pri vi kaj via nomo estas al ili sinonimo de naiveco.
Ĉar vi protektas la rajton de l' malfortulo kaj malamas la arogantecon, ili vin diras simplulo.
Car vi enskribis sur vian ŝildon la vortojn : Fideleco, Vereco, Lojaleco, ilia vivsperto ride kun indulgo.

Sed kion valoras la moko de l'homoj elturnigemaj, la rido de l' ambiciuloj, la rideto de l'sprituloj ?
Revante vian belan revon, ho Don Kiĥoto, vi iris fidele kaj obstine la vojon elektitan, kaj glorinda estas via nomo !
Vi ankaŭ, ho ĉiutempaj Don Kiĥotoj, restu fidelaj, iru senŝanceliĝe vian vojon, revu vian belan revon : Nenio granda fariĝis sur la tero, se ne dank'al viaj senlacaj, sentimaj bataloj!

Ho Don Kiĥoto, filo de nobla Hispanujo, respekte vin salutas mia kanto.

(L. I., aûgusto 1909).

 Esperanto Kiel Tradukilo 
Kaj Zamenhof « komencis evitadi laŭ-vortajn tradukojn… kaj penis rekte pensi en la lingvo neŭtrala »

Kiam ni tradukas, ni devas ĉiam repensi la tradukotan tekston en Esperanto ; se ne, se nia traduko estas laŭvorta esperantigo de l’originalaĵo, ĝi fariĝas tute ne komprenebla internacie.

Ke la repensado estos diversa laŭ la lingvo de l’tradukota teksto, tio ne estas duba kaj ankaŭ ne riproĉinda : bone estas, ke la esperantiĝo konservu ian nacian karakteron, ian nacian nuancon, sed nur nuancon, kaj ankaŭ nur en la stila movado, ĉar la vortaro mem devas resti la sama, kiu ajn estas la tradukota lingvo.

Kiam tion ĉiuj komprenos, oni ne plu bezonos batali kontraŭ la stranga tendenco de tiuj, kiuj enkondukas novan vortojn, novajn esprimojn. Simple pro tio, ke ili tiamaniere pli rapide, pli facile tradukas ian naciaĵon.

Inter ĉiuj lingvoj Esperanto estas certe la plej oportuna tradukilo, ĉar ĝi estas, laŭ sia konstruo mem, mirinde proksima al ĉiuj aparte ; sed ĝi havas tamen, kiel ĉiu vivanta lingvo , sian specialan internacian genion, - kondiĉon de vivo,- kiun ni ĉiuj, Slavoj, Germanoj aŭ Latinoj, devas severe respekti.

(Lingvo Internacia, julio 1913).

 Nia Vivo estas Agado 
Senĉese kaj senlace, ĝis kiam ĉiuj komprenos nian vidpunkton, ni ripetos kaj ripetos, ke por ni ne celo estas internacia lingvo, sed ilo.

Vere ! Estas strange, ke kelkaj protestas kaj eĉ koleras, ĉar ni rifuzas diskuti iliajn reform-proponojn, iliajn kripligaĵojn, iliajn eltrovojn. Laŭ tute « logistika » rezonado, ili eĉ kulpigas nin pri nelojaleco, tial ke ni ne akceptas en nian esperantistan gazetaron artikolojn pri aŭ en ilia mirinda lingvaĵo !

Permesu, sinjoroj, ke anstataŭ diskuti nian lingvon, ni ĝin uzu por nia kaj homara utilo. Por nia homara plezuro !

Ni ne « faras » lingvon ; ni « havas » lingvon !

Knabo ludas kun muelilo, ĝin riparas detruas rekonstruas. Sian ĝojon li trovas en tio, ke ĝi pli malpli rapide, kvankam vane, turniĝas antaŭ liaj okuloj.

Sed ni ?... Ne en la movado mem de pli malpli perfekta ilaro nian ĝojon ni serĉas, ne !... la bonan blankan farunon ni volas, liveratan de l’muelŝtono ; ĝin ni ŝatas, ĉar ĝi estas nutraĵo por la agado, nutraĵo por la vivo.

Ludu vian ludon, sinjoroj teoriistoj kaj ĉiu-specaj logistikistoj, kaj ne indignu, se viroj, por la agado ni volas vivi kaj per ĝi !

(Lingvo Internacia, marto 1914)

 Tabelo de l’enhavo 
180ra|eta|Théophile Cart: fotita de Henri Manuel eldonita en la libro "Vortoj"
(laŭ la datoj)

 Pri la Deveno de l’Arta Muziko.... 1905
 Arbeto kaj Ŝirmbastonoj....Julio 1905
 Pri la Plibonigoj....Majo 1907
 La Fosiloj....Septembro 1907
 Cambridge....Oktobro 1907
 Komentario....Oktobro 1907
 La Kondiĉo de nia Unueco....Februaro 1908
 Kiamaniere ni pliriĉigos nian Komunan Vortaron....Marto 1908
 Necesaj Klarigoj....Aprilo 1908
 Tradicio kaj Evolucio....Oktobro 1908
 Japana Fabelo....Januaro 1909
 Kiamaniere helpi al la Lingva Komitato....Februaro 1909
 La Festo kaj l'Kverko....Marto 1909
 Unu fojon por ĉiam....Aprilo 1909
 Komuna kaj Scienca Lingvo...Majo 1909
 Lingvaj Pripensoj....Julio 1909
 Don Kiĥoto....Aŭgusto 1909
 Ni respektu nian Lingvon....Novembro 1909
 Pri la Hindo-eŭropaj lingvoj kaj Esperanto...;Januaro 1910
 Idola Fori....Februaro 1910
 La Esperantista Popolo....Majo 1910
 Forte ni staru....Decembro 1910
 Vivanta Lingvo....Februaro 1911
 Natura Evoluado....Februaro 1912
 Batalo por la vivo....Marto 1912
 Supernacio aŭ Internacio....Aprilo 1912
 Respektplena Respondo....Julio 1912
 Ŝtonigo de lingvo....Novembro 1912
 La Fundamento de nia Lingva Sintenado....Februaro 1913
 Necesa Sinforgesemo....Marto 1913
 Vizito al Abdul-Baha....Marto 1913
 Vivanta Lingvo aŭ Lingvo Sistemo....Junio 1913
 Esperanto kiel Tradukilo....Julio 1913
 Novjara Pripensoj....Januaro 1914
 Paco....Februaro 1914
 Nia Vivo estas Agado....Marto 1914
 Esperanto kaj la Blindularo....Aprilo 1914
 Scienco kaj Agado....Majo 1914
 Parolata kaj Skribita Lingvo....Junio 1914
 Pri Pseŭdosufiksoj....Julio 1914
 Antaŭparolo al iu Lernolibro....1925
 El la Alparolo de Prof. Th. Cart ĉe La Malfermo de la Somera Universitato en Ĝenevo....Aŭgusto 1925
 El Raporto de l’Prezidanto de la Akademio ĉe la Ĝeneva Kongreso....Aŭgusto 1925
 Sur la vojo al Servoz....Julio 1926

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika