Děčín

Pri la centra parto de la urbo temas artikolo Děčín I-Děčín.

Děčín estas statuta urbo Ĉeĥio. Ĝi situas en norda Bohemio, regiono Ústí nad Labem, sur ambaŭ riverbordoj de rivero Elbo, ĉe enfluejo de rivero Ploučnice. Vivas ĉi tie  ().

 Historio 
La vilaĝo ĉe burgejo estiĝis proksimume en la 10-a jarcento, unue Děčín estas menciata en kroniko de Kosmas al la jaro 1128. En la unua triono de la 13-a jarcento estis en herbejo sub la burgo fondita reĝa urbo, sed ĉar endanĝerigis ĝin pluraj inundoj, ĝi estis transloĝigita. Estiĝis la tn. Nova urbo, remparita kaj malfermita per tri pordegoj. Du cent jaroj estis posedantoj Vartemberkidoj kaj dum ilia regado soldataro de urboj el Luzacio la urbon, kio estis reprezalio pro rabemaj vartemberkaj atakoj ĝis Luzacio. En la jaro 1511 Vartemberkidoj vendis la urbon al Mikuláš Trčka el Lípa, post li akiris ĝin Salhausenidoj, ekde la jaro 1628 ĉi tie regis familio Thun und Hohenstein. Dum la tridekjara milito sieĝis Děčínon svedoj, en 1632 pleje eksplodis pestepidemio, en la jaro 1749 forbrulis dum granda incendio 150 domoj. Evoluo de la urbo estis kunigita kun ŝipa trafiko, en la jaro 1841 tra ĉi tie navigaciis la unua vaporŝipo ĝis Dresdeno, en 1851 estis sur la dekstra bordo konstruita fervojo, en la jaroj 1853–1855 estis konstruita ĉenponto. En la 2-a duono de la 19-a jarcento komenciĝis evolui industrio unue teksa, pli malfrue maŝina kaj nutraĵa.

 Loĝantaro 

 Membrigo de la statuta urbo 
Nuntempe Děčín konsistas el 22 katastraj teritorioj, sur kiuj situas 35 lokaj partoj. Printempe de 2009 estiĝis nova loka parto Chlum el parto Bechlejovic, kiu situis sur katastro Chlum u Děčína.

 Bělá u Děčína – Bělá, Čechy
 Boletice nad Labem – Boletice nad Labem
 Březiny u Děčína – Bechlejovice, Březiny
 Bynov – Bynov, Nová Ves
 Děčín – partoj Děčín, Nové Město
 Děčín-Staré Město – parto Staré Město
 Dolní Žleb – Dolní Žleb
 Folknáře – Folknáře
 Horní Oldřichov – Dolní Oldřichov, Horní Oldřichov
 Hoštice nad Labem – Hoštice nad Labem
 Chlum u Děčína – Chlum, antaŭe parto de Bechlejovice
 Chrochvice – Chrochvice
 Krásný Studenec – Krásný Studenec
 Křešice u Děčína – Křešice
 Lesná u Děčína – Lesná
 Loubí u Děčína – Loubí
 Maxičky – Maxičky
 Nebočady – Nebočady
 Podmokly – Podmokly, Letná, Rozbělesy, Popovice, Václavov
 Prostřední Žleb – Horní Žleb, Jalůvčí, Přípeř, Prostřední Žleb
 Velká Veleň – Velká Veleň
 Vilsnice – Vilsnice, Chmelnice

La lokaj partoj estas numeritaj. Ĝis la jaro 1996 havis numeron XXXIV la parto Děčín XXXIV-Těchlovice (hodiaŭ municipo Těchlovice), ekde la jaro 2009 havas tiun ĉi numeron nove estiĝinta parto Děčín XXXIV-Chlum. Krom Těchlovice antaŭe estis partoj de la urbo ankaŭ nun memstaraj municipoj Kámen kaj Ludvíkovice.Historia leksikono de municipoj de Ĉeĥio 1869–2005, II. díl. Praha: Český statistický úřad, 2006. . S. 218, 295 kaj 526.
Loka partoLoĝantoj
(2011)Děčín I-Děčín4959Děčín II-Nové Město6495Děčín III-Staré Město3954Děčín IV-Podmokly5159Děčín V-Rozbělesy364Děčín VI-Letná8054Děčín VII-Chrochvice1387Děčín VIII-Dolní Oldřichov853Děčín IX-Bynov3932Děčín X-Bělá1023Děčín XI-Horní Žleb393Děčín XII-Vilsnice286Děčín XIII-Loubí205Děčín XIV-Dolní Žleb188Děčín XV-Prostřední Žleb257Děčín XVI-Přípeř143Děčín XVII-Jalůvčí571Děčín XVIII-Maxičky123Děčín XIX-Čechy208Děčín XX-Nová Ves204Děčín XXI-Horní Oldřichov476Děčín XXII-Václavov351Děčín XXIII-Popovice193Děčín XXIV-Krásný Studenec514Děčín XXV-Chmelnice314Děčín XXVI-Bechlejovice190Děčín XXVII-Březiny1872Děčín XXVIII-Folknáře327Děčín XXIX-Hoštice nad Labem28Děčín XXX-Velká Veleň57Děčín XXXI-Křešice776Děčín XXXII-Boletice nad Labem4683Děčín XXXIII-Nebočady345Děčín XXXIV-Chlum66Děčín XXXV-Lesná156

 Vidindaĵoj 
En rokelstaraĵo super kunfluejo de riveroj Elbo kaj Ploučnice elstaras kastelo, konstruita en loko de devena burgo de Premislidoj. Kavaliroj el Bünau lasis en 1573 konstrui renesancan sidejon, plua alkonstruo sekvis post fino de la tridekjara milito dum grafo Maxmilián Thun-Hohenstein. Tiutempe estis konstruita ankaŭ la tn. Longa veturo, kruta alirstrato hakita en la roko. La vojo estas 292 m longa, larĝa ĝi estas 10 m kaj en ambaŭ flankoj ĉirkaŭpremas ĝin muroj altaj 7,5 m. En ties fino staras kastela grenejo. En la 2-a duono de la 17-a jarcento Rozkolora ĝardeno, konstruita Loreta kaj hospitalo. La kastelo estas posedaĵo de la urbo, alirebla estas muzeo kaj Rozkolora ĝardeno.

Vizitinda estas ankaŭ ŝtonponto trans rivero Ploučnice (1564–1569) ornamita per statugrupo de sanktaj Vito, Venceslao kaj Jan Nepomucký, sub la kastelo estas trans Ploučnice ĉena tabulponteto el 1831, sur pilieroj de la ĉenponto estis en la jaro 1933 konstruita ponto de Tyrš kaj moderna betonponto trans Elbo estis malfermita en 1985. Trans Jílovský-rojo kondukas la tn. Ŝafina tabulponteto el 1620, tra kiu ne povis veturi veturiloj.

En Děčín naskiĝis fondinto de la Sokol-movado d-ro Miroslav Tyrš (1832–1884). En la ĉirkaŭaĵo de Děčín estas Paŝtista muro, panorama loko kun ŝtona, 13 m alta belvedero. Ni povas veturi supren per lifto en roko, la suba haltejo estas kajo.

 Pluaj fotoj 

Referencoj


Kategorio:Municipoj en distrikto Děčín
Kategorio:Urboj en distrikto Děčín
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Kategorio:Setlejoj en Elba Grejsmontaro
Kategorio:Distriktaj urboj en Ĉeĥio
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Kategorio:Setlejoj sur Ploučnice
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro