Alanoj

Alanoj (greke Αλανοι, Αλαννοι; ĉine O-lan-na; de la 9-a jarcento multaj fontoj nomas ilin As, , kartvele Osi, osete Ællontæ) estis irana nomada subetno de sarmatoj. Alanoj estis ĉiam pretaj por milito nomadaj brutobredistoj; homoj de diversaj devenoj, ili havis komunan lingvon el irana grupo kaj komunan kulturon.

 Fruaj alanoj 
La unuaj mencioj de la grupoj, kiujn modernaj esplorantoj ligas kun alanoj, okazis en la 1-a jarcento antaŭ Kristo. La skribitaj fontoj (ĉinaj, romiaj kaj grekaj) rakontas, ke de la 1-a ĝis la 4-a jarcentoj alanoj havis gvidan rolon en la triba unio de iranlingvaj nomadoj kaj ili sukcesis fari potencan union de sarmataj triboj. En la 2-a kaj 3-a jarcentoj alanoj kaŭzis problemojn por la Romia imperio ĉe Danubo kaj en Kaŭkazio. Arkeologiaj trovoj pruvas la diritaĵon de la skribitaj fontoj.

 La "okcidentaj" alanoj kaj vandaloj 
Ĉirkaŭ la jaro 370 alanoj estis disbatitaj fare de hunoj je du grupoj.

Unu el la grupoj iris al okcidento. Tie ili setlis en kelkaj lokoj, sed la plej granda grupo aliĝis al vandaloj kaj tiel venis al Iberio kaj pli malproksimen — al la Norda Afriko.

En Iberio alanoj estis famaj pro la ĉashundoj, kiujn ili alvenigis en Eŭropon. Speco de grandaj hundoj, nomata alanos (alanoj), plu ekzistas en la lando de eŭskoj (nord-okcidenta Hispanio). Vidu foton.

 "Orientaj" alanoj kaj hunoj 
Parto de alanoj, kiu restis sub regado de hunoj, post komplikaj travivaĵoj iĝis la nuna etno de osetoj en Kaŭkazio.

 Vidu ankaŭ 
 Skitoj

 Eksteraj ligiloj 

 Ukraina enciklopedia teksto pri alanoj kaj iliaj rilatoj kun orientaj slavoj
 Brief histories of the pre-Imperial Iranian peoples, Dr Oric Basirov 
 http://www.lostlanguages.com/parthian.htm 
 http://members.tripod.com/~S_van_Dorst/Ancient_Warfare/Rome/Sources/ektaxis.html 
 http://depts.washington.edu/uwch/silkroad/texts/hhshu/notes19.html  


Kategorio:Antikvaj etnaj grupoj en Eŭropo
Kategorio:Antikvaj etnoj en Rusio
Kategorio:Migrado de nacioj
Kategorio:Historio de Nordafriko
Kategorio:Mezepoka Alĝerio
Kategorio:Mezepoka Hispanio
Kategorio:Mezepoka Portugalio
Kategorio:Osetio
Kategorio:Sarmatoj
Kategorio:Malfrua Antikveco
Kategorio:Vandaloj