Lemuredoj

Lemuredoj (Lemuridae) estas afrotropisa familio el la ordo de primatoj. Ili apartenas al subordo de malseknazaj simiuloj Strepsirrhini, kiu kune kun la tarsioj konsistigas la prasimiojn. La familio entenas 19 speciojn en 5 genroj. Specioj, kiuj pli frue kalkuliĝis inter la lemuroj, nun formas apartan familion kiel katmakioj kaj muzela makio. Inter ĉiuj oni povas kalkuli ĝis 32 speciojn. Ĉiuj diferenciĝas ne nur pri aspekto, sed ankaŭ pri kutimoj rilataj al manĝado, ĉar ĉiu specialiĝas en specifa manĝospecio kaj pro tio loĝas en specifaj regionoj aŭ tipoj de pluvarbaroj. Kelkaj specioj diferenciĝas laŭ la alto de arboj kie ili manĝas aŭ laŭ la horoj de manĝo.

 Disvastiĝo 

Lemuroj vivas en insulo Madagaskaro kaj la najbara insula grupo de Komoroj. Nur kelkaj specioj de noktaj lemuredoj vivas en proksimaj regionoj de la kontinento.

 Priskribo 

Lemuroj estas sveltaj bestoj kun longa, dense harkovrita vosto, tre ofter striita laŭ ringoj de kontrastaj koloroj, kiel nigro kaj blanko. Ilia felo estas mola. Lemuroj grandas de 26 ĝis 45 cm pluse la vostolongo de 28 ĝis 60 cm. Ili pezas ĝis 5 kilogramoj, iliaj antaŭaj kruroj estas pli mallongaj ol la malantaŭaj, kiuj estas ege fortaj kaj permesas grandajn saltojn eĉ de arbo al arbo. La antaŭaj manoj ne estas tiom lertaj aŭ prenantaj kiom tiuj de simioj. La okuloj estas grandaj kaj rimarkindaj. Ili havas bonan aŭdkapablon kaj multaj specioj alertas unu la alian per laŭtegaj kaj akraj voĉalvokoj.

 Kutimoj 

Plimulto de la lemuroj aktivas nokte, vivas sur arbo en etaj grupoj (ĝis 30 individuoj) aŭ familioj; ili markas teritorion per odoraj spuroj. Ili nutras sin per plantaĵoj, ĉefe fruktoj, folioj kaj floroj. Ili malŝatas eniri en akvon, ekzemple en riveron, kie povas gvati krokodilojn, tio estas, eventualaj predantoj; pro tio ili sedentariĝas kaj ne trapasas riverojn, kiuj iĝas siajn .

 Reprodukto 

Post gravedeco de 90 ĝis 150 tagoj naskiĝas en aŭgusto kaj oktobro (mallonge antaŭ la komenco de la pluvtempo) unu aŭ du idoj. Ili iĝas memstaraj post 5 monatoj, la seksan maturecon ili atingas en aĝo ĝis 3 jaroj. Ilia vivas ĝis maks. 20 jarojn.

 Danĝerigitaj bestoj 

La forhakado de pluvarbaroj en Madagaskaro (pro produkto de lignokarbo) kaj tiel la malapero de la vivlokoj minacas la lemurojn. Ok el 10 specioj estas danĝerigitaj kaj unu -larĝmuzela duonmakio estas tre danĝerigata. En 1987 oni establis la Beza-Mahafaly-rezervejon en Madagaskaro, por certigi vivlokon por la lemuraj specioj. Ankaŭ sekigo de la klimato povas minaci la pluvivon de la pluvarbaroj kaj sinsekve de lemuroj.

 Genroj kaj specioj 

 La plej konata lemuro estas la ringvosta lemuro (Lemur catta).
 La genro Varecia entenas nur unu specion, nome ruĝa lemuro aŭ varecio.
 Kiel duonlemuroj oni nomas 5 speciojn el genro Hapalemur.

 Lemuredoj (Lemuridae) 
 Lemurena subfamilio (Lemurinae) 
 Lemura genro Lemur
 Ringvosta lemuro Lemur catta
 Eŭlemura genro Eulemur
 Blankfrunta lemuro Eulemur albifrons
 Blankkola lemuro Eulemur albocollaris
 Koluma lemuro Eulemur collaris
 Korona lemuro Eulemur coronatus
 Bruna lemuro Eulemur fulvus
 Nigra lemuro Eulemur macaco
 Munga lemuro Eulemur mongoz
 Rufa lemuro Eulemur rufus
 Ruĝventra lemuro Eulemur rubiventer
 Sanforda lemuro Eulemur sanfordi
 Varecia genro
 Nigreblanka lemuro Varecia variegata
 Ruĝa lemuro Varecia rubra
 Hapalemurena subfamilio (Hapalemurinae) 
 Hapalemura genro
 Alaotra lemuro Hapalemur alaotrensis
 Ora lemuro Hapalemur aureus
 Griza lemuro Hapalemur griseus
 Suda lemuro Hapalemur meridionalis
 Okcidenta lemuro Hapalemur occidentalis
 Prolemura genro
 Granda lemuro Prolemur simus

 Vidu ankaŭ 
 Komoraj arbaroj
 Madagaskaraj veprejoj

 Eksteraj ligiloj 

 http://www.duke.edu/web/primate
 http://www.nzz.ch/2003/06/27/iv/page-article8WPL3.html
 http://www.bushhouse-madagascar.com/lemurs.html  
 http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4135670.stm 

Kategorio:Strepsirinoj
Kategorio:Mamul-nomenklaturo de Středa
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Familioj de mamuloj
Kategorio:Lemuroj