Kecskemét

Kecskemét [keĉkemEt] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario. Ĝi situas en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, kies departementejo estas kun departementrajto, en Distrikto Kecskemét, kies centro estas. En la loknomo Kecske signifas: kapro, sed la kialo estas duba, krome la finaĵo "mét" estas nesolvebla.
eta|maldekstre|Urbodomo kaj kirko en Kecskemét

 Situo 
Kecskemét situas sur ebenaĵo, laŭ aŭtoŝoseo M5 kaj ĉefvojo inter Budapeŝto-Szeged, krome tie kruciĝas ĉefvojoj Cegléd-Baja kaj Kunszentmárton-Dunaföldvár, laŭ fervojo Budapeŝto-Szeged. Urboj Nagykőrös kaj Lajosmizse estas proksime. Dum la historio la urbo estis ĉiam grava vojkruciĝo, renkontejo de komercistoj.

 Historio 
La plej malnovajn restaĵojn oni trovis el la bronzepoko, poste lasis ŝpurojn skitoj, sarmatoj, hunoj kaj avaroj. La unua mencio devenis el 1368, kiel urbo. Ankaŭ por la turkoj la urbo estis grava kaj kun Cegléd kaj Nagykőrös estis triopo, kie la vivkondiĉoj estis pli favoraj, ol en aliaj komunumoj. Tial la loĝantoj de la ĉirkaŭaj vilaĝoj venis en Kecskemét. En 1707 serba taĉmento faris detruojn al la urbeto (en la 18-a jarcento la statuso estis kampurbo). En 1832 la loĝantoj elaĉetis la feŭdajn postulojn, ili iĝis liberaj. La kampurbo evoluis pro la agrikulturo. En 1870 la statuso estis altrangigita. En 1911 tertremo okazis. Kecskemét estis nomumita departementejo en 1950.

La urbo havas militan flughavenon, teatron, 5 ĉeflernejojn kaj elstaran basketbolan teamon.

 Vidindaĵoj 
 Sakralaj vidindaĵoj 
eta|Luterana kirko de Kecskemét
 Kunkatedralo de Ĉieliro (Kecskemét)
 Preĝejo de Sankta Nikolao (Kecskemét) (franciskana)
 Preĝejo Elizabeto de Hungario (Kecskemét)
 Piarista preĝejo Sankta Triunuo (Kecskemét)
 Preĝejo Koro de Jesuo (Kecskemét)
 Grek-katolika preĝejo Sankta Triunuo (Kecskemét) (ortodoksa)
 Luterana preĝejo (Kecskemét)
 Kalvinana preĝejo (Kecskemét)
 Kalvinana preĝejo (Kecskemét-Katonatelep)
 Sinagogo de Kecskemét (interne nun Domo de Scienco kaj Tekniko (Kecskemét))
 Baptisma preĝejo (Kecskemét)

 Profanaj vidindaĵoj 
eta|dekstra|Parto el Urbodomo de Kecskemét
 Urbodomo de Kecskemét
 Palaco Cifra (interne Muzeo Katona József)
 Palaco Luther
 Teatro de Kecskemét
 Artistkolonio (Kecskemét)

 Eduko 
 Altlernejo de Kecskemét (jam altrangigita al universitato)
 Kalvinana Jura Akademio (Kecskemét) (ĉesis en 1949)

 Famuloj 

 en Kecskemét naskiĝis kaj mortis:
 advokato István Szappanos
 arkitekto Mihály Gyenes
 arkivisto János Hornyik
 juristo János Muraközy
 kolonelo Gábor Faragho
 literaturhistoriisto János Váczy
 János Horváth (kuracisto)
 luktisto József Hullai
 pentristo János Bozsó
 piaristoj Alajos Demeter kaj István Szűcs
 prokuroro Döme Horváth
 Ferenc Kerekes (skulptisto)
 urbestro Elek Kada
 en Kecskemét naskiĝis:
 aktoroj Kálmán Latabár, Mária Mezey kaj Ildikó Piros
 dirigento Zoltán Vásárhelyi
 filozofoj István Dékány kaj Cirill József Horváth
 historiistoj György Balanyi kaj Aladár Ballagi
 inĝeniero László Somlyódy
 juristoj László Fayer, Albert Kiss kaj Pál Szlemenics
 komisaro Ferenc Bajáki
 Gyula Dávid (komponisto)
 matematikisto László Leindler
 ministroj Ferenc Baja, Albert Takács kaj Árpád Pullai
 pentristoj Jenő Benedek kaj Adolf Fényes
 teatrestro (la unua en Hungario) László Kelemen (aktoro)
 verkistoj András Dékány kaj József Révay
 en Kecskemét mortis:

 aktoroj Magda Kohut kaj Mária Mojzes
 biologo Gyula Mészöly
 geografo Bálint Csatári
 inĝeniero Andor Kallivoda
 juristoj Gyula Joó kaj József Perbíró
 kalvinana episkopo Mihály Polgár
 muzikologo Mihály Ittzés
 operetkantisto Viktória Gyólay
 pastro István Hanusz
 György Tóth (piaristo)
 poeto Károly Bulcsú
 politikisto József Faddi
 vinisto János Mathiász

 Famaj nomportantoj 
 Antal Kecskeméti, forĝisto
 Ármin Kecskeméti, rabeno
 Gábor Kecskeméti, literaturhistoriisto
 Károly Kecskeméti (historiisto)
 Károly Kecskeméti (ĵurnalisto)
 Lipót Kecskeméti, rabeno
 Irma Kecskeméti, aktoro
 János Kecskeméti, jezuito
 Pál Kecskeméti, ĵurnalisto
 Aurél Kecskeméthy, ĵurnalisto
 István Ketskeméty, fizikisto

 Ĝemelurboj 
  Arcueil, Francio (1976)
  Berehove, Ukrainio (2001)
  Coventry, Anglio (1963)
  Dornbirn, Aŭstrio (1993)
  Galanta, Slovakio (2002)
  Hyvinkää, Finnlando (1985)
  Marosvásárhely, Rumanio (1999)
  Naharija, Israelo (1990)
  Tekirdağ, Turkio (2001)
  Rüsselsheim, Germanio (1991)
  Simferopolo, Ukrainio (1963)
  Viborg, Danio (1997)
  Wadowice, Pollando (2007)
  Aomori, Japanio (1994)

 Esperanto 

Estas delegito de UEA tie.

 Eksteraj ligiloj 
  ()


Kategorio:Vinvilaĝoj