Komárom

Komárom estas urbo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Komárom, kies centro ĝi estas. Komárom estas duobla urbo depost Traktato de Trianon.
250px|eta|maldekstra|Fortreso en Komárom

 Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de rivero Danubo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Vieno, aŭtoŝoseo M1 en la sama direkto preteriras.

Norde de la rivero situas la slovaka urbo Komárno, kiu formis kun Komárom unuon ĝis la fino de la Unua mondmilito, kiam la usona prezidento Woodrow Wilson deklaris la nordan parton ĉeĥoslovaka; post la splitiĝo de Ĉeĥoslovakio, ĝi apartenas al Slovakio.

La hungara lingvo tamen restas oficiala ankaŭ en la norda parto, kiu slovake nomiĝas Komárno kaj hungare, same kiel la hungaria urbo, Komárom; la hungarianoj tamen nomas ĝin Rév-Komárom, (t. e. roda Komárom) por distingi la urbojn.

 Historio 
Dum la romianoj estis grava urbo Brigetio. En 1598 konstruiĝis ponto. Poste la turkoj detruis ĉion. Baldaŭ konstruiĝis en ambaŭ bordoj de Danubo ĉeno de fortresoj. En 1747 kalvinana preĝejo, en 1891 katolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario), en 1892 konstanta fera ponto konstruiĝis. En 1896 Komárom kaj la dekstra urboparto tiam havanta la nomon Új-Szőny (Uj-sOnj) unuiĝis. En 1919 la tiama hungara Ruĝa Armeo malsukcese provis reokupi la nordan urboparton.

En 1926 sinagogo, en 1927 kalvinana preĝejo, en 1937 katolika preĝejo omaĝe al koro de Jesuo konstruiĝis, en 1930 la komunumo iĝis distriktejo. Inter 1938-1945 ambaŭ urboj unuiĝis. En 1944 la judoj estis deportitaj. En 1968 la hungaroj kaj Ruĝa Armeo atakis Ĉeĥoslovakion precipe tra la ponto de Komárom. En 1977 la apuda Szőny [sOnj] aliĝis al Komárom. En 2008 la landlimo ĉesis, ambaŭ urboj apartenas al interna zono de Schengen.
eta|Kirko en Komárom
eta|Muzeo en Komárom
eta|Kastelo en Komárom-Szőny
eta|Malnova ponto tra la Danubo
eta|Nova ponto tra la Danubo

 Vidindaĵoj 
 Sakralaj 
 Preĝejo Koro de Jesuo (Komárom)
 Preĝejo Stefano la 1-a (Komárom)
 Preĝejo Ĉieliro de Maria (Komárom-Szőny)
 Kalvinana preĝejo (Komárom)
 Kalvinana preĝejo (Komárom-Szőny)
 Luterana preĝdomo (Komárom)
 kapelo omaĝe al Sankta Tereza

 Profanaj 
 Kastelo de Komárom (nun malsanulejo)
 termala banejo
 muzeo
 fortreso

 Famuloj 
En Komárom naskiĝis:
 aktoro Tünde Szabó (aktoro)
 altlerneja instruisto Ilona T. Erdélyi
 bestokuracistoj József Hodosy kaj Iván Szokolóczy
 episkopo Mihály Márkus
 Péter Nagy (halterlevisto, 1986)
 inĝeniero Árpád Kézdi
 Theodor Körner
 ministro Péter Szijjártó
 komponisto Ferenc Lehár
 neŭrologo Albert Szobor
 psikologo György Geréb
 sportpafisto Péter Sidi
 trafikinĝeniero Béla Kaján.
En Komárom mortis:
 literaturhistoriisto János Jusztin Bódiss
 pentristo György Rauscher
 poeto János Garai.
En Szőny naskiĝis:
 László Kelemen (advokato)
 aktoro Judit Agócs
 botanikisto János Györgyey
 ĉinologo Imre Galambos
 fotisto János Vizúr
 kritikisto Sándor Hites
 pentristo Orsolya Fecske.
En Ószőny naskiĝis:
 verkisto Mihály Boross.

 Famaj nomportantoj 
 Mariska Komáromi, operkantisto
 Tibor Komáromi, luktisto
 Alajos Komáromy, aktoro
 István Szőnyi, pentristo
 Kató Szőnyi, aktoro

 Esperanto en la urbo 
En 2002 AIS San-Marino okazigis en Komárno parton de sia konferenco SUS 25 kaj en 2004 sian konferencon SUS 27, ambaŭ en Esperanto.

En Komárom, printempe en 2005 aperis ĉe kontraŭe al la fervoja stacidomo sur la muro de remizo: "Bonvenon Karaj Vojaĝantoj". Sur la ŝildo aperis jam ankaŭ emblemo de UEA kaj la EU-flago.

 Ĝemelaj urboj 
Komárom havas plurajn ĝemelajn urbojn:


  (tuj apude)




 Eksteraj ligiloj 

 Urbaj retpaĝoj 
 Retpaĝoj de AIS kun informoj en Esperanto

Kategorio:Komárom
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario
Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo