Orléans

aŭ Orleano estas grava urbo en la centro de Francio. Ĝi estas la prefektejo de la departemento Loiret, sed ankaŭ la ĉefurbo de la tuta regiono Centro-Valo de Luaro kaj de ses kantonoj.

Ĝi havas proksimume  loĝantojn, kiujn oni kutime nomas  [orleane].

 Geografio 
La urbo situas ĉirkaŭ cent kilometrojn sude de Parizo ĉe la norda parto de rivero Luaro, kiu foje inundas la maldekstran bordon. Fine de la 1970-aj jaroj estis kreita la urboparto La Source, kiu situas dekon da kilometroj distance de la malnova urbo.

 Historio 
eta|maldekstre|
Antaŭ la epoko en la loko de nuna Orleano ekzistis gaŭla fortikaĵo, kiun la romianoj nomis Cenabum. Ĝi estis unu el la gravaj urboj de la tribo de la karnutoj; la tiea kunveno de druidoj estas fama. En −52 ĝin konkeris kaj detruis Julio Cezaro; poste romianoj rekonstruis ĝin. Ĝin refondis imperiestro Aŭreliano, de kio ĝi ricevis la nomon Urbo de Aŭreliano; el tiu nomo ekestis la nuna nomo Orleano.

 Vidindaĵoj 
 La katedralo de la Sankta Kruco 
La katedralon, kiu estis detruita dum la religiaj militoj, oni ekrekonstruis egalaspekte  ekde la reĝado de Henriko la 4-a, sed la fasado, pordegoj, turoj ne jam estis konstruitaj. La fronto de la katedralo estas la ununura gotika katedralo, kiu estis konstruita dum la 18-a jarcento. Tial ties stranga, ĉarma, tute aparta stilo, unika sintezo de apriore ne kongruigeblaj gustoj.

 La Reĝa Ponto 
La Reĝa Ponto aŭ Ponto de Georgo la 5-a estas la plej malnova ponto de la urbo. Kvar turoj gardas la transirejon.

 Place du Martroi 
eta|250px|maldekstre|
Place du Martroi estas placo, kiu markas la centron de la urbo. La vorto Martroi venas de la latina vorto martyretum, kiu signifis kristanan tombejon. La centron de la placo ornamas statuo de Johana de Arko (kiu estas pli alta ol ĝia ĉevalo).

 Trafiko 
 per individua motora trafiko konektigas al pluraj aŭtovojoj, kaj kompreneble ankaŭ havas viglan fervojan stacidomon kun multaj naciaj kaj internaciaj trajnkonektoj. Krome la urbo estas parto interalie de la longdistanca biciklada vojo EuroVelo 3, nomata Pilgrima vojo, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

Servoj
 Universitato de Orleano

Famuloj
 Charles Péguy

Partneraj urboj 
La civitanoj kaj institucioj de Orleano proksime kunlaboras kun la sekvaj urboj

 Dundee, Britio
 Trevizo, Italio
 Münster, Germanio
 Kristiansand, Norvegio
 Wichita, Usono
 Taragono, Katalunio, Hispanio
 Saint-Flour, Francio
 Ucunomija (宇都宮市), gubernio Toĉigi, Japanio
 Lugoj, Rumanio
 Jangĝoŭ (扬州市), Ĉinio
 Nov-Orleano, Luiziano, Usono
 Krakovo, Pollando
 Gyál, Hungario

Inter ili, la loka Esperanto-klubo aparte flegas la kunlaboron kun la partneraj klubo en Münster, Krakovo, Taragono kaj Trevizo.

 Bildaro 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de urboj de Francio
 Komunumoj de Loiret
 Orléans (stacidomo)
 Saint-Cyr-en-Val - La Source (stacidomo)
 Tramtransporto en Orléans
 Esperantista Libro-Klubo "Edelvejso"

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo ()