Peer Gynt

Peer Gynt (, Esperantigite Per Gjunt) estas versa teatraĵo (dramo) de Henrik Ibsen, nomita laŭ sia ĉefrolulo.

 Enhavo 
Verkita en 1867, la rakonto estas bazita sur norvega popolrakonto,
sed Ibsen aldonis multon al la origina motivo. Dramo estas influita de romantismo (precipe per akcentado de la norvega naturo kaj mitologio) kaj ĝi estas tre simboleca, havante multajn signifohavajn nivelojn. La precipa temo de la verko estas malsameco de vivvaloroj de unuopaj homoj.
Ĝi havas rilaton al Brand, la antaŭa teatraĵo de Ibsen, kaj ĝi estus devinta krei ĝian artan kontraŭon. Kelkaj motivoj de la verko satirigas konfliktojn en la tiutempa socio.

Pro la specifa versa stilo de Ibsen (la teksto havas formon de foje nur asonancaj tonaj versoj) la tuto iĝis impona, poezia verko.

La unua surscenigo de la dramo okazis en la norvega teatrejo
Nationalteatret i Kristiania la 24-an de februaro
1876.

La dramo Peer Gynt estas tradukita al multaj lingvoj, i.a. al Esperanto (fare de E.A. Haugen).

Ekde 1928 estas en Vinstra en la distrikto Gudbrandsdalen organizata Festivalo de Peer Gynt, konsiderata kiel unu el la plej gravaj kulturaj aranĝoj en Norvegio.
eta|maldekstra|Henrik Klausen kiel Peer dum la premiero en 1876
La verko estis multfoje adaptita kaj filmita.

Por la teatraĵo estis verkita ankaŭ akompana scena muziko - krom la plej fama de Edvard Grieg (vidu apartan ĉapitron) kreis ĝin ekz. norvegaj komponistoj Harald Sæverud (1947), Arne Nordheim (1969), Ketil Hvoslef (1993) kaj Jon Mostad (1993-4). Gunnar Sønstevold (1966) estigis muzikon por Peer Gynt kiel baleton.

 Muzika suito Peer Gynt 
En 1875 Ibsen komisiis al Edvard Grieg verki scenan muzikon al la
teatraĵo, kaj tio rezultis en bela muzikverko (nun famega klasikaĵo), kiu
multe kontribuis al la posta populareco de la teatraĵo.

La scena muziko estis unuafoje prezentita dum premiero de la teatraĵo.
La origina partituro sub op. 23 havis 26 partojn kaj kiel kompleto ĝi estis eldonita nur en 1908, unu jaron post la morto de Grieg, fare de Johan Halvorsen. Tamen poste, ĝis 1980 ĝi estis konsiderata esti perdita, kaj nur tiujare estis denove trovita kaj reeldonita.

En 1888 kaj 1891, Grieg elektis ok komponaĵojn de la verko por fari el ili du kvarpartajn suitojn.

 Suito n-ro 1, Op. 46 
 Matena humoro (Morgenstemning)
miniatur|Matena humoro
 Morto de Oze (Åses død)
 Danco de Anitra (Anitras dans)
 En la kaverno de la montara reĝo (I Dovregubbens hall)
350px
miniatur|En kaverno de la montara reĝo

 Suito n-ro 2, Op. 55 
 Forporto de la fianĉino. Lamento de Ingrid (Bruderovet. Ingrids klage)
 Araba danco (Arabisk Dans)
 Hejmenreveno de Peer Gynt (Ŝtorma evento surmare) (Peer Gynts hjemfart (Stormful aften på havet))
 Kanto de Solveig (Solveigs Sång)
Recenzoj

 Eksteraj ligiloj 

 Peer Gynt pdf-versio

 Senpaga partituro de la du suitoj en pianoaranĝo
 "Matena humoro" el suito n-ro 1
 "Kanto de Solveig" el suito n-ro 2 en prezento de Luisa Tetrazzini
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Libraro Ludovika
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Fikciaj norvegoj
Kategorio:Teatraj roluloj
Kategorio:Teatraĵoj de Henrik Ibsen
Kategorio:Libroj aperintaj en 1867
Kategorio:Verkoj el la esperantigita norveglingva literaturo
Kategorio:Norvega muziko
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto