Trondheim

eta|rekta=1.2|Okcidenta portalo de la katedralo de Trondheim
Trondheim [TRONhejm] (ankaŭ: Trondhjem kaj de tempe al tempe Nidaros [pr. NIdarus]) estas urbo (kaj urba komunumo) en Trøndelag, Norvegio. Ĝi havas la trian grandan loĝantaron en Norvegio kaj lokas apud la elveno de la rivero Nidelva: Komence de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Trondheim estas centro administra en la provinco Trøndelag kaj krome apartenas al la pli larĝa regiono centra Norvegio, kies neformala centro ĝi same estas. La altlernejaj institucioj teknika-naturscienca universitato de Norvegio kaj Altlernejo de Sør-Trøndelag lokiĝas enurbe.

Origine, la urbo havis la nomon Nidaros, la urbo ĉe la elveno de Nid (Nidelva). Mezepoke la nomo Trondhjem ekuziĝis dum la unio kun Danio. En la epoko 1925-1930 kelkaj norvegaj urbonomoj plinorvegiĝis, ankaŭ Trondhjem kiu ŝanĝiĝis al Nidaros en 1930. La nomŝanĝo vokis multe da protestoj. En 1928 la nomo estis balotita; 17 163 kontraŭ ŝanĝo, kaj nur 1 508 favoris la ŝanĝon. La 6-a de marto 1931 la formo Trondheim estis elektita kiel kompromiso. En la suda samea lingvo la urbo nomiĝas Råante.

  Koordinatoj: 
 E-nomo: Trondhejmo

 Historio 
Laŭ la historio, Trondhejmo fondiĝis de Olav Tryggvason ĉe la jaro 997, sed multaj indikas ke tiam jam ekzistas domaro tie. La urbo estis la regurbo de Norvegio de 1030 al 1217. La katedralo, Nidarosdomen, ekkonstruis ĉe la jaro 1070 super la tombo de sankta Olav. La katedralo unue finkonstruiĝis ĉe ĉirkaŭ la jaro 1320. Kiam Norvegio iĝis eklezian provincon ĉe la jaro 1152, Trondhejmo estis la ĉefepiskopejo. Restis tiel al 1537 kiam la lasta ĉefepiskopo, Olav Engelbrektsson, devis eksterlanden fuĝi pro la reformacio.

La urbo kelkafoje brulegis. La plej konata urba brulo estis la brulo de Horneman la 19-an de aprilo 1681. Post tio Johan Caspar de Cicignon estis vokita por la urbon replani. Tio rezulta urboplano rigardiĝas kiel la plej bona ekzemplo de urboplanideoj barokstilaj. Inter la stratoj grandaj el la 17-a jarcento, etetaj stratoj mezepokaj ankoraŭ estas troveblaj. En la loka dialekto, la etetaj stratoj nomitas veit [pr. vejt].

En 1681, la aŭtoritatoj daŭre permesis lignajn domojn en la urbocentro kaj ne postulis la konstruadon de nur ŝtonaj domoj, kiel farita en Londono post la granda incendio de 1666. La rezultoj estas ega brulo je 1708, kaj pluaj pli etaj bruloj, ĝis la ŝtondoma devigo leĝiĝis post la bruloj je 1841 kaj 1842.

Origine, Trondheim konsistis nur el la urbocentra duoninsulo, kaj la ĉirkaŭaj areoj apartenis al la komunumo Strinda. Trodheim multfoje pligrandiĝis kaj ricevis siajn nuntempajn limojn je la 1-a de januaro 1964, kiam la komunumoj Strinda, Byneset, Leinstrand kaj Tiller integriĝis en Trondheim. La area kvanto de la komunumo multobliĝis.

 Vidindaĵoj 
 Katedralo de Nidaros

 Trafiko 
 konektiĝas per diversaj naciaj vojoj per individua motora trafiko kaj per publika transporto. Krome la urbo ankaŭ estas la komencopunkto de la longdistanca biciklada vojo EuroVelo 3, nomata Pilgrima vojo, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

 Volapuko en Trondheim 
En la 19-a jarcento estis volapuk-klubo en Trondheim.

 Esperanto en Trondheim 
La loka esperantoklubo, Grupo Esperantista de Trondheim, fondiĝis en 1907 kaj ankoraŭ estas unu el la plej aktivaj en la lando.

 Esperantistoj de Trondheim 
Interalie menciindas
 Halvdan Karterud

 Ĝemelaj urboj 

  Dunfermline, Britio, ekde 1945
  Kopavogur, Islando, ekde 1946
  Norrköping, Svedio, ekde 1946
  Odense, Danio, ekde 1946
  Tampere, Finnlando, ekde 1946
  Split, Kroatio, ekde 1956
  Vallejo, Kalifornio, Usono, ekde 1956
  Graz, Aŭstrio, ekde 1964
  Darmstadt, Germanio, ekde 1968
  Petah Tikva, Israelo, ekde 1975
  Tiraspolo, Respubliko Moldavio, ekde 1987
  Klaksvík, Feroaj Insuloj, ekde 1987
 20ra Ramallah, Palestina aŭtonomio, ekde 2004 

 Vidu ankaŭ 
 Tramtransporto en Trondheim

 Eksteraj ligiloj 
  ()

Kategorio:Komunumoj de Trøndelag

Kategorio:Urboj de Norvegio
Kategorio:Eksaj ĉefurboj