Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj

La Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj (OAŜ) estas la ĉefa forumo al multflanka dialogo de Ameriko. Ĝiaj membroj estas la 35 sendependaj ŝtatoj de Ameriko. La Organizaĵo laboras por fortigi la pacon kaj sekurecon, solidigi la demokration, defendi la homajn rajtojn, apogi la socialan kaj ekonomian disvolviĝon de la Amerikaj landoj. Ĝiaj agoj celas vigligi la rilatoj inter la nacioj kaj popoloj de l' kontinento.

OAŜ havas sidejon en Vaŝingtono, Usono. Ĝi havas ankaŭ regionajn oficejojn en la membraj ŝtatoj.

 Historio 
eta|300px|OAŜ havas sidejon en Vaŝingtono.
En 1890 la Unua Internacia Amerika Konferenco, okazanta en Vaŝingtono, kreis la Internacian Unuiĝon de Amerikaj Respublikoj kaj ĝian daŭran sekretarion, la Komercan Oficejon de la Amerikaj Respublikoj. En 1910 tiu organizaĵo iĝis Tutamerika Unuiĝo. La 30-an de aprilo 1948 21 ŝtatoj de l' kontinento kunvenis en Bogoto, Kolombio, por adopti la Ĉarton de la Organizaĵo de la Amerikaj Ŝtatoj.

 Oficialaj lingvoj 
Estas kvar oficialaj lingvoj de OAŜ: la hispana lingvo, la franca lingvo, la angla lingvo kaj la portugala lingvo.

 Celoj 
OAŜ havas la sekvajn esencajn celojn:

 Garantii la pacon kaj la sekurecon de l' kontinento;
 Antaŭenigi kaj solidigi la parlamentan democration sub la precipo de neinterveno;
 Preveni la eblajn kaŭzojn de malfacilaĵoj kaj garantii pacan solvon de kvereloj inter la membraj ŝtatoj;
 Organizi la solidaran agadon de tiuj se estos atako;
 Serĉi solvon al ĉiuj politikaj, juraj, ekonomiaj problemoj kiuj okazos inter ili;
 Antaŭenigi, pere de kunlabora agado, ekonomian, socialan kaj kulturan disvolviĝon de la membraj ŝtatoj;
 Forigi la mizeron, kiu estas malhelpo al demokratia evoluo de la popoloj de l' kontinento;
 Atingi sufiĉan limigon de konvenciaj armiloj por dediĉi pli da mono al sociala kaj ekonomia disvolviĝo de la membraj ŝtatoj.

 Strukturo de OAŜ 
Laŭ la Ĉarto de OAŜ (Titolo 8-a), ĝiaj konsultaj kaj politikaj organoj estas:

 Ĝenerala Asembleo;
 Konsulta Kunveno de Ministroj de Eksterlandaj Rilatoj;
 Interamerika Konsilio por Integra Disvolviĝo kaj specialaj konsiloj;
 Interamerika Jura Komitato;
 Interamerika Komisiono de Homaj Rajtoj
 Ĝenerala Sekretario
 Specialaj konferencoj;
 Specialaj organoj;

 Membro-ŝtatoj 
Origine estis 21 membro-ŝtatoj en 1948, nun estas 35 sendependaj ŝtatoj:

 Antigvo-Barbudo (1967)
 Argentino (1948)
 Bahamoj (1982)
 Barbado (1967)
 Belizo (1991)
 Bolivio (1948)
 Brazilo (1948)
 Ĉilio (1948)
 Domingo (1948)
 Dominiko (1979)
 Ekvadoro (1948)
 Grenado (1975)
 Gujano (1991)
 Gvatemalo (1948)
 Haitio (1948)
 Honduro (1948)
 Jamajko (1969)
 Kanado (1990)
 Kolombio (1948)
 Kostariko (1948)
 Kubo (1948) - Per rezolucio de la Oka Konsulta Kunveno de Ministroj de Eksterlandaj Rilatoj (1962), la nuna Kuba registaro jam povas partopreni en OAŜ, post reakcepto en junio 2009.
 Meksiko (1948)
 Nikaragvo (1948)
 Panamo (1948)
 Paragvajo (1948)
 Peruo (1948)
 Salvadoro (1948)
 Sankta-Kito kaj Neviso (1984)
 Sent-Lucio (1979)
 Sent-Vincento kaj Grenadinoj (1981)
 Surinamo (1977)
 Trinidado kaj Tobago (1967)
 Urugvajo (1948)
 Usono (1948)
 Venezuelo (1948)

 Ĝeneralaj Sekretarioj de OAŜ 
 Alberto Lleras Camargo (Kolombio) 1948-1954
 Carlos Dávila Espinoza (Ĉilio) 1954-1955
 José A. Mora (Urugvajo) 1956-1968
 Galo Plaza (Ekvadoro) 1968-1975
 Alejandro Orfila (Argentino) 1975-1984
 João Clemente Baena Soares (Brazilo) 1984-1994
 César Gaviria (Kolombio) 1994-2004
 Miguel Ángel Rodríguez (Kostariko) Septembro-Oktobro 2004
 José Miguel Insulza (Ĉilio), de aprilo 2005

 Vidu ankaŭ 
 Komunumo Sudamerika de Nacioj
 Merkosudo
 Amerika Konvencio pri Homaj Rajtoj kaj Interamerika Kortumo pri Homaj Rajtoj

 Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo de la OAŜ


Kategorio:Interregistaraj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj diplomatiaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj en Ameriko
Kategorio:Internaciaj politikaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1948
Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Kategorio:Observantoj de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj