Kanbero

eta|maldekstra|250px|Aŭstralia akademio de sciencoj
eta|maldekstra|250px|Antaŭa enirejo en la parlamentejon
Kanbero estas la ĉefurbo de Aŭstralio (Commonwealth of Australia) kun 381,000 loĝantoj. Ĝi ne apartenas al iu ajn federacia ŝtato, sed formas Australian Capital Territory (ACT) (Aŭstralia Ĉefurba Teritorio).

Kanbero estas sidejo de katolika ĉefepiskopo kaj anglikana episkopo. En la urbo troviĝas ankaŭ diversaj sciencaj institutoj, naciaj universitatoj, ambasadejoj.

Kanbero estas planita ĉefurbo (fondita en 1913), kiu formis triangulon. Meze trovebla Burley Griffin- aŭ Gininderra-lago. 

Kanbero estis elpensita kaj realigita de arĥitekto Burley-Griffin kiel ĝardena urbo. Konvene al la ideo, la urbo etendiĝas plate. La setleja surfaco de Kanbero estas tiel granda kiel tiu de Berlino, sed havas nur dekonon de la loĝantaro. Kelkaj relative aŭtonomaj urbopartoj estas Belconnen, Woden, Dunlop, Civic.

Kanbero estas la sola urbego de Aŭstralio, kiu kuŝas ne ĉe la maro. Onidire, oni intence establis la urbon post la trajektorio de la ŝipaj kanonoj. Aliaj onidiroj asertas, ke Melbourne kaj Sydney kandidatiĝis por la ĉefurbeco, sed oni ne elektis el ili, sed Kanberon duonvoje inter la du urboj.

Por ebligi propran aliron al la maro, oni aĉetis la teritorion ĉirkaŭ la golfo Jervis de Novsudkimrio en 1915. Kvankam Jervis Bay-Teritorio estas taksita kiel memstara federacia teritorio, oni rigardas ĝin el praktikaj kialoj plejofte kiel parton de ACT.

Por la turistoj estas interesa la Nacia Muzeo, la nova kaj malnova parlamentejo same kiel la Milita Monumento. La nova parlamentejo konstruiĝis sur monteto, kies kupolon, supraĵon oni antaŭ deprenis kaj al nova parlamenta konstruaĵo formis la artefaritan kupolon de la monteto. Tiu kupola tegmento estis kovrita per razeno, tiel oni povas piediri sur la verda monteto de la parlamentejo. Sur la monteto altas flagomasto kun la aŭstralia nacia flago.

Kanbero situas sur altebenaĵo (ĉ. 600 m super marnivelo). Vintre la temperaturo sinkas sub 0° Celsiuson kaj somere kompareble malpli varmega ol aliaj aŭstraliaj urbegoj (pleojofte maks. 30° Celsiuso).

En la jaroj 2002 kaj 2003, la urbon minacis brulo de la proksimaj arbaroj.

 Vidindaĵoj 
 Preĝejo Sankta Johano la Baptisto (Reid)
 Turo Telstra

 Konstruaĵoj kaj servoj 
 Aŭstralia Akademio de Scienco
 Aŭstralia Nacia Universitato
 Komunuma Scienca kaj Industria Esplora Organizaĵo
 Nacia Biblioteko de Aŭstralio
 Nacia Muzeo de Aŭstralio
 Universitato de Kanbero

 Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj de  estas:
 20px Jangĝoŭ (ĉine 扬州市 / 揚州市), Ĉinio

 Esperantistoj 
 Hugh Malcolm;
 Marjorie Ellyard;

 Vidu ankaŭ 
 Blazono de Kanbero
 Tramtransporto en Kanbero

 Eksteraj ligiloj 

 oficiala paĝo
 Arĥitekturo en Kanbero
 Parlamentejo


Kategorio:Urboj de Aŭstralio
Kategorio:Ĉefurboj de Oceanio
Kategorio:Planitaj urboj