Nagykanizsa

Nagykanizsa [nadjkaniĵa], en esperanto Nadjkaniĵo, estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala (havanta departementorajton), fine en Distrikto Nagykanizsa, kies centro estas.
eta|maldekstre|Urbodomo de Nagykanizsa
eta|Kazerno de Nagykanizsa
eta|Malnova domo nomata "ferhomo" en Nagykanizsa

 Historio 
La urbo estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko, ferepoko, poste keltoj, romianoj kaj avaroj alvenis. La unua hungara mencio okazis en 1245 en formo ăterra Knysa, la fortikaĵo aperis en dokumento en 1323. Dum la mezepoko ĝi estas kamparurbeto. En 1532 la turkoj detruis, en 1600 okupis kaj la komunumon kaj la fortikaĵon. Dum la turka erao ĝi estis grava loko kaj centro de regiono. En 1690 oni reokupis la urbon. En 1703 la fortikaĵo plene estis malkonstruita. Dum la historio la urbo estis ankaŭ rivalo de Zalaegerszeg.

Fine de la 19-a jarcento la supre menciita fervojo ekfunkciis. Prosperis la komercado, kiun la packontrakto en 1920 interrompis. La urbo trovis sin ne tro for de la novaj landlimoj.

En la urbo funkcias teatro, 10 da bazlernejoj, 6 da mezlernejoj kaj 1 altlernejo.

 Transporto 
Nagykanizsa situas en valo de kanalo Principális, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Balatono-Zagrebo-Adriatiko, aŭtoŝoseo en la sama direkto preteriras.  

 Vidindaĵoj 
Urbodomo de Nagykanizsaeta|<center>Preĝejo Sankta Jozefo en Nagykanizsaromkatolika Preĝejo de Sankta Jozefo (Nagykanizsa)

romkatolika Preĝejo Koro de Jesuo (Nagykanizsa)

romkatolika Preĝejo Vizito de Maria (Nagykanizsa)

romkatolika Preĝejo Sankta Pompilio (Nagykanizsa)

romkatolika Preĝejo Patrono de Hungaroj (Nagykanizsa)

romkatolika Preĝejo Ĉieliro de Maria (Nagykanizsa)

Tombokapelo Inkey

Kalvinana preĝejo (Nagykanizsa)

Luterana preĝejo (Nagykanizsa)

Hospitala kapelo (Nagykanizsa)

 Famuloj 

 En Nagykanizsa naskiĝis kaj mortis: ornitologo Gyula Barthos
 En Nagykanizsa naskiĝis:
 aktoroj Lajos Balázsovits kaj Jenő Danis
 aktorinoj Ilona Bencze kaj Éva Vári
 arkitekto Ferenc Cságoly
 dramaturgo Győző Duró
 eklezia historiisto Gábor Adriányi
 fizikistoj Gábor Szabó kaj Győző Zemplén
 historiistoj Ferenc Fejtő kaj Béla Iványi
 inĝeniero Károly Kaán
 kalvinana episkopo János Kanizsai Pálfi
 kantisto Mária Zádori
 kemiisto Klára Tóth
 Ferenc Farkas (komponisto)
 kuracistoj Veronika Ádám, József Babocsay, Károly Pius Koller kaj József Makovitzky
 Károly Rédei (lingvisto)
 ministro Zsigmond Kunfi
 politikisto Zoltán Szántó
 reĝisoro Sándor Hevesi
 verkisto Bulcsu Bertha
 En Nagykanizsa mortis:
 József Andor (arbarinĝeniero)
 episkopo Lajos Bitnitz
 instruisto Sándor Mikola
 nobela juĝisto Ferenc Viosz
 piaristoj Lajos Tóth kaj Ker. János Valentini
 rabeno Ede Neumann
 verkisto kaj esperantisto János Rózsás

 Politiko 
La nuna urbestro estas László Balogh (Fidesz-KDNP).

La urba asembleo, elektita en 2019, konsistas el 15 membroj (1 urbestro, 10 rekte elektitaj kaj 4 kompens-listaj membroj). La asembleo estas dividita en ĉi tiujn politikajn partiojn kaj aliancojn:

PartioSidlokojNuna urba asembleoOpozicia koalicio8        Fidesz-KDNP7        
La opozicia koalicio konsistas el la koalicio de DK-Jobbik-LMP-MSZP-Momentum.

 Esperanto 
Tie okazis la 74-a kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda en 2001.

 Ĝemelurboj 
  Ŝiĝjaĝŭang, Ĉinio
  Akko, Izraelo
  Čakovec, Kroatio
  Gleisdorf, Aŭstrio
  Kazanlak, Bulgario
  Covasna, Rumanio
  Kanjiĵa, Serbio
  Puchheim, Germanio
  Salo, Finnlando
 *  Toljatti, Rusio

 Referencoj 

  Pri Nagykanizsa ()

 Eksteraj ligiloj 
  ()


Kategorio:Vinvilaĝoj