Luksemburgo (urbo)

eta|maldekstra|250px|La malnova urbo
eta|250px|maldekstra|La stacidomo de Luksemburgo nokte
Luksemburgo estas la ĉefurbo de la grandduklando Luksemburgo. Ĝi havas ĉirkaŭ 133 000 loĝantojn kaj troviĝas ĉe la kunfluejo de la riveroj Alzette kaj Pétrusse.
Ĝiaj anoj nomas ĝin en la loka lingvo (luksemburga) simple d' Stad  = la urbo.

Ĝia urbestro estas de 2013 Lydie Polfer.

 Historio 
La urbo evoluis en la 10-a jarcento el kastelo konstruita en 963 de la ardena grafo Sigfrido sur roko Bock' .
La kastelo staris sur la restaĵoj de romia kastelo nomata Lucilinburhuc (= kasteleto).

Fine de la 12-a jarcento oni konstruis urbomuron ĉirkaŭ areo de 5 ha.
En 1244 grafino Ermesinde'' de Namur-Luksemburgio garantiis al la bazarejo urbajn rajtojn.

En 1354 Luksemburgo iĝis duklando.

En 1815 la Viena kongreso igis ĝin suverena grandduklando.

 Geografio 
La urbo dividiĝas en 24 kvartalojn: Beggen, Belair, Bonnevoie/Bonneweg-Nord-Verlorenkost, Bonnevoie-Sud/Bonneweg-Süd, Supra Urbo, Cents, Cessange/Cessingen, Clausen, Dommeldange/Dommeldingen, Eich, Stacidomo, Gasperich, Grund, Hamm, Hollerich, Kirchberg, Limpertsberg, Merl, Mühlenbach, Neudorf-Weimershof, Pfaffenthal, Pulvermühl, Rollingergrund-Belair-Nord kaj Weimerskirch.

La urbocentron karakterizas la profunda valo de Pétrusse, kiu disigas la Supran Urbon de la Stacidoma Kvartalo. Ĝi estas rezervita al piedirantoj.

 Eŭropa ĉefurbo 
Luksemburgo estas naskiĝurbo de unu el la fondintoj de Eŭropa Unio, Robert Schuman, kaj unu el la tri oficialaj sidejoj de Eŭropa Unio, sidejo de ties jenaj jurisdikciaj kaj financaj institucioj:
 Kortumo de Eŭropa Unio
 Eŭropa Investa Banko
 Eŭropa Revizora Kortumo
 Sekretariejo de la Eŭropa Parlamento
 Publikaĵa Oficejo
 Pluraj servoj de la Eŭropa Komisiono.

En 1995 kaj en 2007 Luksemburgo estis Eŭropa Kultura Ĉefurbo.

 Loĝantaro 
Je la 31-a de decembro 2023 la loĝantaro de Luksemburgo konsistis el 64 921 virinoj kaj 69 793 viroj; sume, 134 714 loĝantoj.

La internaciecan karakteron substrekas la fakto, ke pli ol du trionoj (70,44%) de la loĝantaro ne estas luksemburganoj, sed apartenas al 166 aliaj naciecoj. La plej multnombraj estas:
 Nacieco  Loĝantaro francoj  20.827 portugaloj  11.351 italoj  9.918 hispanoj  5.139 belgoj  4.389 germanoj  3.829 rumanoj  2.508 grekoj  2.140 poloj  1.185 irlandanoj  1.140

Servoj
 Tramtransporto en Luksemburgo
Gefiloj
Johann von Aldringen, generalo (kvartalo Grund)

 Vidu ankaŭ 
 Nacia Biblioteko de Luksemburgo
 Eŭrovido-Kantokonkurso 1962
 Eŭrovido-Kantokonkurso 1966
 Eŭrovido-Kantokonkurso 1973
 Eŭrovido-Kantokonkurso 1984

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala paĝaro de la komunuma registaro 
 Listo de mondaj heredaĵoj en Luksemburgo laŭ Unesko 
 Luksemburga statistika oficejo 
 Kiu rajtas voĉdoni en Luksemburgo?, artikolo en UEA Facila aperinta 2023-09-14 

 Referencoj 

Kategorio:Urboj de Luksemburgo
Kategorio:Komunumoj de Luksemburgo
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo