Ludvig Holberg

Ludvig HOLBERG [LUDvig HOLberg] (3-an de decembro 1684–28-an de januaro 1754) estis verkisto, filozofo, historiisto kaj dramisto, naskita en Bergen dum la tempo de la Danio-Norvegia duobla monarkio, plejparte dum lia plenkreskuleco loĝis en Danio.

Inter liaj influoj estis humanismo, klerismo kaj la Baroko. Oni konsideras Holberg kiel fondinto de moderna dana kaj norvega literaturo, kaj li estas plej konata pro la komedioj kiujn li verkis en 1722-1723 por la teatro en Lille Grønnegade en Kopenhago.

 Skribado 
Oni povas dividi liaj skribaĵoj en tri periodojn. Unue 1711—1718, plejparte historion; due 1719—1731,
plejparte satira poezio kaj sceno-komedioj; trie 1731—1750, plejparte filozofio.

Lia fekunda produktado da komedioj dum la meza periodo
okazis pro lia rolo kiel ĉefverkisto ĉe la unua publika teatro de Denmark, malfermita en Kopenhago en 1721.

Tiuj komedioj estas la verkoj sur kiu lia famo hodiaŭ ripozigas, kaj ili estis tuje tre sukcesa.

Tamen post la Kopenhago-Fajro de 1728, malprospero kaj puritanismo venis al la lando,
kaj sekvante li forigis siajn komediojn kaj ŝanĝis al filozofiaj kaj historiaj skribaĵoj en 1731.

 Tributoj 
Edvard Grieg verkis Fra Holbergs tid (Op. 40) por honori Holberg. La muziko estas en la stilo de kampardancoj el la tempo de Holberg.

La Norvega Universitato de Bergen kontrolas la Holbergprisen (Holberg Premio).

Ekzistas urbeto nomita laŭ Holberg ĉe norda Vankuver-insulo, Brita Kolumbio, Kanado. Ĝin fondis danaj enmigrintoj en 1907.

Ekzistas statuo da Holberg kaj bulvardo kun lia nomo (Holbergsallmenningen) en la centro de Bergen, Norvegio.

 Bibliografio 
 Komedioj 

eta|260px|La plej malnova konservita afiŝo por unu el la teatraĵoj de Holberg, Mester Gert Westphaler, 1722.
 Den Politiske Kandestøber, 1722
 Den Vægelsindede, 1722
 Jean de France eller Hans Frandsen, 1722
 Jeppe paa Bjerget eller den forvandlede Bonde, 1722
 Mester Gert Westphaler, 1722
 Barselstuen, 1723
 Den ellefte Junii, 1723
 Jacob von Tyboe eller den stortalende Soldat, 1723
 Ulysses von Ithacia, 1723
 Erasmus Montanus eller Rasmus Berg, 1723
 Don Ranudo de Colibrados, 1723
 Uden Hoved og Hale, 1723
 Den Stundesløse, 1723
 Hexerie eller Blind Allarm, 1723
 Melampe, 1723
 Det lykkelige Skibbrud, 1724
 Det Arabiske Pulver, 1724
 Mascarade, 1724
 Julestuen, 1724
 De Usynlige, 1724
 Kildereisen, 1725
 Henrich og Pernille, 1724-1726
 Den pantsatte Bondedreng, 1726
 Pernilles korte Frøkenstand, 1727
 Den Danske Comoedies Liigbegængelse, 1727
 Den honette Ambition, 1731
 Plutus eller Proces imellom Fattigdom og Riigdom, publ. 1753
 Husspøgelse eller Abracadabra, publ. 1753
 Philosophus udi egen Indbildning, publ. 1754
 Republiqven eller det gemeene Bedste, publ. 1754
 Sganarels Rejse til det philosophiske Land, publ. 1754

 Poemoj 
 Peder Paars, 1720
 fire Skæmtedigte, 1722
 Metamorphosis eller Forvandlinger, 1726

 Romanoj 
 Nicolai Klimii iter subterraneum, 1741. (Tradukis al Danish de Hans Hagerup en 1742 kiel Niels Klims underjordiske Rejse.)

 Eseoj 
 Moralske Tanker, 1744
 Epistler, 1748–54
 Moralske Fabler, 1751
 Tre latinske levnedsbreve, 1728-1743

 Historiaj verkoj 
 Introduction til de fornemste Europæiske Rigers Historier, (Enkonduko al la Historioj de la Plej Grandaj Eŭropaj Imperioj, 1711
 Morals Kierne eller Introduction til Naturens og Folke-Rettens Kundskab, (La kerno de la Moraleco aŭ Enkonduko al la Juro Natura kaj Internacia, 1716)
 Dannemarks og Norges Beskrivelse, (Priskribo de Danio kaj Norvegio, 1729)
 Dannemarks Riges Historie, (Historioj pri la Dana Regno, 1732-1735)
 Den berømmelige Norske Handel-Stad Bergens Beskrivelse, (Priskribo pri la fifama komerco-urbo Bergen, 1737)
 Almindelig Kirke-Historie, (Ĝenerala Historio pri la Eklezio, 1738)
 Den jødiske Historie fra Verdens Begyndelse, fortsat til disse Tider, (La historio de la judoj ekde la komenco de la mondo, ĝis la nunaj tagoj, 1742)
 Adskillige store Heltes og berømmelige Mænds sammenlignede Historier, (Pluraj grandaj herooj kaj Komparaj historioj pri famaj homoj, 1739-1753)
 Adskillige Heltinders og navnkundige Damers sammenlignede Historier, (Pluraj heroinoj kaj Komparaj historioj pri Rimarkindaj virinoj, 1745)

 Fonto 
Ĉi tiun artikolon enhavas tekston tradukita el la responda anglalingva vikipedio-artikolo de 10 Majo 2010.

 En Esperanto aperis 

 Jeppe sur la Monto (traduko de Odd Tangerud)
 Jeppe sur la Monto (traduko de Jeppe paa Bjerget)

 Eksteraj ligiloj 
 http://bjoerna.dk/Holberg/ABRACADABRA.htm 
 http://www.kb.dk/elib/lit/dan/holberg/komedier 
 https://runeberg.org/dbl/7/0521.html 
 http://bjoerna.dk/Holberg/paa-nettet.htm 


Kategorio:Norvegaj verkistoj