Tartu

Tartu (esperante Tartuo, germane kaj svede , antaŭe ankaŭ germane (platgermane) ; malnova rusa nomo ĝis la 17-a jarcento  / Derpt, 1893-1918  / Jurjew) estas la dua plej granda urbo en Estonio. Kontraŭe al Talino, kiu estas la politika kaj financa ĉefurbo de Estonio, Tartu estas ofte konsiderita la intelekta kaj kultura centro, speciale ĉar kiel universitata urbo ĝi estas la hejmo de la plej malnova kaj plej fama universitato en Estonio. La urbo situas 186 km sudoriente de Talino kaj estas la centro de suda Estonio. La rivero Emajõgi, kiu konektas la du plej grandajn lagojn de Estonio, transiras Tartu. Estas Tartua Flughaveno en la urbo.

Tartu estas la stud- kaj verkloko de la estona poetino kaj verkistino Betti Alver.

 Historio 
Dum la mezepoko, la urbo apartenis al la germanlingva komerca ligo Hanso. Poste, ĝi estis intelekta centro de la germanaj baltoj: al tio kontribuis aparte la universitato de Dorpat, kies universitataj lingvoj de la komenco en 1632 ĝis la jaro 1893 estis la latina kaj germana, poste pro ŝtata premo pri rusigo la rusa kaj germana, kaj ekde 1918 la estona.

 Loĝantaro 
Laŭ la statistika oficejo de Estonio, la loĝantaro de Tartu konsistis en la sekvaj mem-informitaj etnaj grupoj en januaro 2010:

NaciecoKvantoProcentojTotal103,284100%Estonoj83,18580.5%Rusoj15,96615.5%Ukrainoj1,2051.2%Finnoj1,0721.0%Belorusoj4840.5%Poloj1420.1%Judoj1400.1%Germanoj1250.1%Latvoj1110.1%Litovoj900.1%Tataroj850.1%Israelanoj560.1%Aliaj6790.7%
eta|320ra|Loĝantaro de Tartu (en miloj). Datumoj de "Statistikoj Estonio".

JaroLoĝantaro188129,974189742,308192250,342193458,876195974,263197090,4591979104,3811989113,3201995104,8742000101,2412005101,4832006101,7402007101,9652010103,284

 Edukado kaj kulturo 
eta|La universitato de Tartuo en 2012
Tartuo famas i. a. pro sia jam menciita universitato, fondita en 1632, kiu ekde 1918 havas la nomon Universitato de Tartu. La universitato estas grava centro de interlingvistiko.

 Esperanto en Tartuo 
En la urbo ekde la komenco de la 20-a jarcento (1914) ekzistas Esperanto-grupo.

 Esperantistoj kun rilato al Tartuo 
 Johannes Jaanisto
 Edda-Merike Pelt
 Jakob Rosenberg
 Henrik Seppik

 Homoj rilataj al Tartu 
 Ado Vabbe
 Ernst Adolf Herrmann
 Herman Anders Krüger
 Ilon Wikland, la verkintino de ilustraĵoj por multaj el la infanlibroj de Astrid Lindgren

 Urbaj ĝemeliĝoj 

















 Galerio 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Listo de urboj de Estonio
 Estonio

 Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo 
 Turisma retejo
 Universitato de Tartu 
 Mapoj de Tartu  
 Interaktiva mapo de moderna arkitekturo en Tartu  
 Vetero en Tartu
 Eduka portalo de Tartu en la rusa 

Kategorio:Urboj de Estonio
Kategorio:Hansourboj