Aslan Masĥadov

Aslan Masĥadov (; naskiĝis la  en Ŝohaj, Kazaĥio, Sovetunio — mortis la  en Tolstoj-Jurt, Ĉeĉenio, Rusio) estis ekde 1997 prezidento de la neagnoskita Ĉeĉena Respubliko Iĉkerio kaj unu el la gvidantoj de la ĉeĉenaj separistoj.

 Vivo 
Masĥadov naskiĝis en 1951 en Kazaĥa SSR en deportita ĉeĉena familio. La familio revenis al Ĉeĉena-Inguŝa ASSR en 1956. Poste li studis en la artileria akademio de Tbiliso kaj faris la oficiran karieron en la Sovetia Armeo. De 1981 ĝis 1985 li komandis trupon apud la urbo Tata, ĉe Baj (Hungario). En 1992 li revenis al la fakte separiĝinta Ĉeĉenio kaj Ĝoĥar Dudajev nomumis lin stabestro de la armeo de la memdeklarita Iĉkerio.

Post kiam en 1994 rusiaj trupoj revenis al Ĉeĉenio por forpeli la separistojn kaj komenciĝis la Unua ĉeĉenia milito, Masĥadov organizis gerilan militon kaj post morto de Dudajev en 1996 gvidis separistajn trupojn. En 1996 li subskribis armisticon, post kiu la rusiaj trupoj foriris kaj Ĉeĉenio denove iĝis fakte sendependa.

La  de 1997 li estis elektita prezidento kaj ĉefministro de Iĉkerio. Li reprezentis la moderan alon en la interna politiko, strebinte konstrui laikan ŝtaton kaj kontraustaris islamistojn kiel Ŝamil Basajev, por kiuj sendependiĝo de Ĉeĉenio estis nur la unua etapo en kreado de la islamista Kaŭkaza Emirlando. Li povis nur parte regi la landon, kies areoj grandparte estis regataj de islamistoj, kiuj aranĝis kontraŭleĝan komercon de narkotikaĵoj, kaptis ostaĝojn postulante elaĉeton kaj atakis apudajn regionojn. En 1999 li enkondukis ŝarion, la  travivis bombatakon kaj la  enkondukis eksterordinaran staton.

Ekde la Dua ĉeĉenia milito li vivis kaŝe kaj gvidis parton de la ĉeĉenaj separistoj. Kvankam li sekvis moderan politikon kaj serĉis interkonsenton kun Moskvo, la rusia registaro ne plu deziris intertrakti kun li, elreviĝinte je lia kapablo regi la situacion en Ĉeĉenio. En 2000 ĉeĉenaj separistoj atakis kolumnon de la 99-a divizio de speciala destino de Internaj Trupoj de la Ministerio pri internaj aferoj de Rusio apud vilaĝo Galaŝko (Inguŝio), mortiginte 19 militistojn. La trupo neniam partoprenis batalojn en Ĉeĉenio kaj eĉ ne estis parto de la Unuigita grupo de la federaciaj fortoj en Norda Kaŭkazo. La soldatoj jam estis malmobilizitaj kaj sekvis al Vladikavkazo por de tie forveturi hejmen. Tio kaŭzis grandan indignon de prezidanto de Inguŝio Ruslan Auŝev, ĉar tiu atako endanĝerigis la respublikon de la inguŝoj, kiuj kune kun la ĉeĉenoj estas konsiderataj la branĉoj de la unueca popolo vajnaĥoj kaj multe helpis al ĉeĉenaj rifuĝintoj dum ambaŭ militoj.

Rusiaj aŭtoritatoj akuzis lin pri terorismaj atakoj kiel la ostaĝopreno en la Teatro ĉe Dubrovka (Moskvo) oktobre de 2002 kaj la ostaĝopreno en mezlernejo de Beslano septembre de 2004.

Li estis mortigita la  dum la operaco de la Federacia Sekurecservo en vilaĝo Tolstoj-Jurt (Ĉeĉenio).

 Vidu ankaŭ 
 Imamo Ŝamil
 Ŝamil Basajev
 Ĝoĥar Dudajev
 Zelimĥan Jandarbijev
 Abdul Halim Sadulajev
 Doku Umarov

 Eksteraj ligiloj 

 Biography on the site of the ChRI Ministry for Foreign Affairs

 Referencoj 

Kategorio:Sovetiaj politikistoj
Kategorio:Opozicia kaj separisma movado en Kaŭkazio
Kategorio:Sovetiaj militistoj
Kategorio:Ĉeĉenaj politikistoj
Kategorio:Ĉeĉenaj teroristoj
Kategorio:Ministroj pri defendo
Kategorio:Regnestroj de eksaj landoj