Murdo

Laŭ kriminala juro, murdo estas la krimo kiam unu homo kaŭzas la morton de alia homo, sen leĝa senkulpigo, kaj kun la intenco por mortigi aŭ kaŭzi egan korpan damaĝon.

 Murdo (ĝenerale) 
Etimologie la vorto murdo estas de ĝermana origino (komparu: en:murder,de:Mord,da/no/sv:mord).

La elementoj de murdo estas la motivo, viktimo, armilo, mem la okazo, ago, la postlasintaj spuroj.

Murdo povas esti laŭ murdistoj individua, grupa, armea ktp (ekzemple amasmurdo, genocido, pogromo).

 Leĝa murdo 
Kvankam leĝoj de la unuopaj landoj malpermesas la intencan murdon, ekzistas kelkaj eblecoj por leĝaj murdoj:
 ekzekutisto (ĉe mortpunoj en kelkaj landoj)
 soldato (en defendo de la lando aŭ dum atako, okupo de alia lando (ekz. Irako))
 korpogardisto (defendo de la protektita persono)
 policano (memdefendo aŭ por savi vivon de personoj)
 kuracisto en kelkaj landoj okaze de aktiva eŭtanazio kaj - se oni konsideras memstara personeco la homan feton - aborto.
 ĉiu, se onin minacas vivdanĝero, rajtas sin defendi (en kelkaj landoj eblas permeso murdi personon, kiu volas onin hejme prirabi)

 Politika murdo 
La  usona prezidanto Donald Trump rakontis ke en 2017 oni proponis al li murdi Baŝar al-Asad, sed li rezignis je la plano pro opono de la tiama Usona Sekretario de Defendo Jim Mattis. Li aldonis diris ke li ne bedaŭras ke li ne ordonis mortigi sian sirian kolegon kaj ke li povus fari tion iam ajn se li dezirus. En 2018 Trump publike neis tion.

 Statistikoj 
eta|300px|dekstra| Internaciaj murdoj po  loĝantoj en 2011     
La kvanto da murdoj relative al la loĝantaro forte varias laŭ la landoj. La apuda statistika mapo montras ĝin laŭ la landoj. 

 Pri murdo en beletraj verkoj 
 Krimliteraturo
 Murdo en beletro
 Ambrose Bierce en sia "Vortaro de la diablo" satire difinas: "Estas kvar specoj de hom-mortigo: kanajla, pardonebla, pravigebla kaj laŭdinda."

 Listo de famaj murdoj 
 Atenco kontraŭ John Fitzgerald Kennedy (Usono)
 Atenco kontraŭ Abraham Lincoln (Usono
 Murdo de Martin Luther King (Usono)
 Murdo de John Lennon (Usono)
 Ritaj murdoj de Toa Payoh (Singapuro)

 Komparu kun 
 morto
 mortigo
 sinmortigo
 akcidento

 Vidu ankaŭ 

 Honormurdo
 Infanmortigo
 Genocido
 Masakro
 Seria murdisto
 Virinmurdo

 Filmoj 

 M (filmo)
 Maria Marten, or Murder in the Red Barn
 Dial M for Murder 
 Double Indemnity
 Rope


Kategorio:Krimoj laŭ tipoj