Ĥinino

ĤininoReVo, ĥinino. (aŭ kinino) estas alkaloido eltirebla el la planto kinkono. La kemia formulo estas C20H24N2O2.

Ĝi estis malkovrita en 1820 de Pierre Joseph Pelletier kaj Joseph Bienaimé Caventou. Ili dispartigis blankan kristalan, malfacile solveblan pulvoron. Ĝi estas amara.

Ĥinino efikas kiel sendolorigilo kaj senfebrigilo. Pli frue ĝi estis uzata kontraŭ malario.

Ĝi estas depende de la dozo toksa aŭ kaŭzas okaze de ofta enpreno alergion. La tokseco baziĝas sur obstaklo de DNA-sintezo kaj sur malhelpo de enzimfunkciado de la hista spirado.

La trodozigo povas kaŭzi kapturniĝon, kapdoloron, orelzumadon, surdecon kaj ekblindiĝon. La toksa dozo estas ĉirkaŭ 8-10 g da ĥinino. La morto okazas pro centra paraliziĝo de la spirado.

Ĥinino fluoreskas dum lumigo per UV-lumo.

 Pri «kinino» kaj «ĥinino» 
La latina nomo estas Chininum, kio devus sekvigi esperantigon ĥinino. Tian formon donas pluraj nacilingvoj:

  Chinin,
  хинин,
  Chinina ...

La formo kinino, ŝuldata al la ĥo-fobio, estas konfuza: tio estus la internacia nomo de hormono, tute alia substanco:
  kinin,
  Kinine,
  kinine ...
 ReVo kinino(2)

Tamen la PIV-oj pri tio ne scias.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Klorokino

Kategorio:Alkaloidoj
Kategorio:Kontraŭmalariaj kuraciloj
Kategorio:Fenolaj eteroj
Kategorio:Aromataj kombinaĵoj
Kategorio:Vinilaj kombinaĵoj
Kategorio:Esencaj medikamentoj