Brandenburgio

Brandenburgiohttp://vortaro.net/#Brandenburgio aŭ Brandenburgohttps://www.reta-vortaro.de/revo/art/brande.html estas federacia lando en la orienta parto de Germanio kiu plene ĉirkaŭas Berlinon. Ĝia germana nomo estas Brandenburg .Ĝi estas konata kiel Brandeburg aŭ Brandeburk en la ĉeĥa lingvo. Ankaŭ itale oni ofte uzas la formon Brandeburgo, ĉar la sonkombino "nb" estas malfacile prononcebla por italoj. Fine de  ĝi havis  loĝantojn.

Al Brandenburgio limas la germanaj federaciaj landoj Meklenburgo-Antaŭpomerio (norde), Saksio (sude), Saksio-Anhalto (okcidente) kaj en la oriento najbaras Pollando.

En Brandenburgio troviĝas la Esperanto-Stacio en Halbo (germane Halbe) sude de Berlino.

 Geografio 
 Reliefo 
En Brandenburgio ne ekzistas montaroj. La pejzaĝo tamen ne estas tute ebena. Ĝin modlis pluraj glaciepokoj. La plej alta punkto estas Hagelberg, kiu leviĝas 201 m super la marnivelon.

 Akvaĵoj 
Brandenburgio unuflanke konsideriĝas la plej akvoriĉa federacia lando de Germanio. Ekzistas pli ol 3.000 naturaj lagoj kaj multnombraj pliaj artefaritaj lagoj kaj lagetoj. Plue ekzistas pli ol 33.000 kilometroj da akvovojoj, el kiuj tamen la plejmulto ne estas riveroj, sed kanaloj. Aliflanke tamen la lando ricevas relative malmulte da pluvo kaj tial kolektiĝas malmulte da grundakvo. Pro la relativa pluvomanko ankaŭ ekzistas kompare malmultaj rojoj kaj riveretoj, kiuj trafluus la lagojn, kaj tial la mempurigo de la lagoj nur limigite funkcias.

 Riveroj 
La sekvaj riveroj tuŝas aŭ trafluas Brandenburgion per siaj tutaj aŭ partaj longoj:
  Elbo
 Odro
 Havel
 Spree Neiße
 Dahme
 Dosse
 Nuthe Rhin
 Plane
 Schwarze Elster
 Ucker

 Lagoj 
La plej granda natura lago nomiĝas Scharmützelsee, ĝia areo kovras 1207 hektarojn.
Alia lago estas la Jungfernsee.

 Urboj 
La plej gravaj urboj en Brandenburgio estas:
  Potsdamo
 Cottbus
 Frankfurto ĉe Odro
 Brandenburg an der Havel
 Bernau bei Berlin
 Eberswalde
 Eisenhüttenstadt
 Falkensee
 Fürstenwalde (Spree)
  Hennigsdorf
 Königs Wusterhausen
 Neuruppin
 Oranienburg
 Rathenow
 Schwedt
 Senftenberg
 Spremberg
 Strausberg

 Administra disdivido 
En Brandenburgio ekzistas 14 distriktoj (Landkreise) kaj 4 eksterdistriktaj urboj.
240ra240ra

 Distriktoj 
 kun administraj centroj Barnim, Eberswalde (BAR)
 Dahme-Spreewald, Lübben (Spreewald) (LDS)
 Elbe-Elster, Herzberg (Elster) (EE)
 Havelland, Rathenow (HVL)
 Märkisch-Oderland, Seelow (MOL)
 Oberhavel, Oranienburg (OHV)
 Oberspreewald-Lausitz, Senftenberg (OSL)<li> Oder-Spree, Beeskow (LOS)
<li> Ostprignitz-Ruppin, Neuruppin (OPR)
<li> Potsdam-Mittelmark, Belzig (PM)
<li> Prignitz, Perleberg (PR)
<li> Spree-Neiße, Forst (Lausitz) (SPN)
<li> Teltow-Fläming, Luckenwalde (TF)
<li> Uckermark, Prenzlau (UM)

 Eksterdistriktaj urboj 
 Brandenburg an der Havel (BRB)
 Cottbus (CB)
 Frankfurt (Oder) (FF)
 Potsdam (P)

 Luzacio 
La Luzacia lignita regiono - germane Lausitzer Braunkohlerevier, suprasorabe Łužiski brunicowy rewěr - estas lignitominada teritorio en la sudoriento de la federacia lando Brandenburgio kaj en la nordoriento de la federacia lando Saksio.

eta|maldekstra|300px|Teritoria pligrandigo de Prusio inter 1600 kaj 1795: ● blue: Margraflando Brandenburgio en 1600 ● verde: Duklando Prusio en 1600 ● flave: Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova Silezio 2. Varmio 3. Pomerio 4. Antaŭpomerio 5. Magdeburgo 6. Osnabrück 7. Minden 8. graflando Mark 9. Kleve ● ruĝe: pluse aneksitaj ĝis 1795

 Servoj 
 Brandenburgia Teknologia Universitato
 La Akademio de Sciencoj de Berlino kaj Brandenburgio aŭ plejeble proksima al la germanlingva originalo Berlin-Brandenburgia Akademio de Sciencoj, germane Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, latine Academia Scientiarum Berolinensis et Brandenburgensis, estas akademio de sciencoj fondita en 1992 per ŝtata traktato inter la federaciaj landoj Berlino kaj Brandenburgio. La akademio estas subjekto de publika juro kun la rajto je memadministrado.

 Kulturo 
 Brandenburgia literatura premio

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Fläming


Kategorio:Federaciaj landoj de Germanio