Emil Pfeffer

Emil Pfeffer (pfefer) (naskiĝis la 16-an de decembro 1891 en Krakovo, tiam Aŭstrio-Hungario, patro Adolfo, patrino Luiza Disraeli - mortis la 20-an de novembro 1965 en Montevideo, Urugvajo) estis pollingva judo, doktoro jura kaj absolvinto de filozofiaj fakultatoj (historio, geografio kaj lingvistiko).

 Esperanta agado 
Pfeffer estis esperantisto de frua junaĝo. Ankoraŭ 17-jara li esperantigis el la latina Amoro kaj Psiĥe de Apuleo. Poste aperis de li en libroformo Kvin prelegoj pri bakterioj de prof. Odo Bujwid; Ekonomio socia de Julian Marchlewski, Esperanto en 10 lecionoj por poloj (laŭ Théophile Cart), Esperanta-Pola Konversacio. Tre grava estas lia esperantigo de Konturoj de la lingvonormigo en la tekniko de Eugen Wüster.

Pfeffer poligis „Die Weltsprachenfrage und Esperanto“ de Wilhelm Ostwald. De 1925 li aperigadis sisteman serion de (ĝis 1935) 9 diversaj lernolibroj, vortaroj kaj legolibroj en la viena „Tagblatt-Biblioteko“, suma disvastiĝo ĝis 1935 proks. 100.000 ekzempleroj.

Li redaktis: „Kongresa Bulteno“, Krakovo, 1912 (kun Leopold Kronenberg), „Kongresa Bulteno“, Wien, 1924 kaj la periodaĵojn „La Esperantisto“, 1919-1920, kaj „Weltsprache“ 1930-1931.

Pfeffer verkis kelkdek artikolojn literaturajn kaj prilingvajn, krome poeziaĵojn, dissemitajn en la Esperanta gazetaro. Li estis ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto. En la tempo de ĝia apero (1935) li estis vicprezidanto de Aŭstria Esperanto-Asocio.

En 1938 li elmigris al Montevideo, la ĉefurbo de Urugvajo, kie li post la milito helpis revigligi la lokan movadon (p. 486 en Esperanto en Perspektivo).

 Verkoj 
Ĉu vi parolas Esperante? (Wien, Tagblatt-Bibliothek, 1926Citita jam de Bulgara Esperantisto j06 n10 1925?)
 Einführung in die Esperanto-Handelskorrespondenz: kaufmännische Musterbriefe in Esperanto über die wichtigsten Vorkommnisse des Geschäftslebens mit begleitendem deutschem Text und fachlichen Erläuterungen (Wien: Steyrermühl-Verl., [1927]. - 96 p.)
 Elektita Esperanta legaĵo: por komencantoj kaj kursoj: rakontoj kaj poemoj kun germana interlinia traduko kiel ankaŭ lingvaj kaj literaturaj klarigoj (Wien: Knepler, 1926. - 31 p.)
 Erstes Esperanto-Lesebuch für Anfänger und Kurse: ausgewählte Prosa und Dichtung mit deutscher Zeilenübersetzung (Wien: Steyrermühl-Verl., 1926. - 48 p.)
 Esperanta Komerca Korespondo, Enkonduko. Komercistaj modelleteroj kun frazaro, esperanta kaj germana, (Wien: Tairblatt-Bibliothek 1927, 96 pĝ) 
 Esperanto in 10 Unterrichts-Stunden : praktisches Lehrbuch, Esperanto in kurzer Zeit richtig sprechen und schreiben lernen. Enthaltend: Aussprache, Grammatik, Übungsstücke, Gedichte, Übersetzungs-Schlüssel etc. Für Selbstunterricht und Kurse (Wien: Steyrermühl, 1925. - 48 p.)
 Esperanto in 10 Unterrichtsstunden : methodische Einführung in die Weltverkehrssprache für Selbstunterricht und Kurse (Wien: Steyrermühl-Verl., [proks. 1928]. - 48 p.)Esperanto-Lenr- und Wörterblieher. Propagandilo. (Wien: Tagblatt-Bibliothek [proks. 1927] - 8 p.). 
 Humoro de l' mondo (Wien: Tagblatt-Bibliothek, 1927?)
 Ich spreche Esperanto!: Einführung in die Esperanto-Konversation (Leipzig, Steyrermühl-Verl., [proks. 1936]. - 56 p.)
 Internationaler Jugendferienaustausch mittels Esperanto (Wien, Reinhold, [1932]. - p. 222 - 225; En: Berichte zur Kultur- und Zeitgeschichte; 121-127)
 Kleines Taschenwörterbuch Deutsch - Esperanto (Wien: Reinhold-Verl., [proks. 1935]. - 32 p.)
 Sprechen Sie Esperanto? Einführung in die Esperanto-Konversation (Wien: Steyrermühl-Verl., 1927. - 52 p.)
 Unua Esperanta legolibro por komencantoj kaj kursoj: elektita prozo kaj poezio (Wien: Steyrermühl-Verl., [proks. 1926]. - 48 p.)
 Wörterbuch Deutsch - Esperanto: enthaltend über 20.000 deutsche Stichwörter nebst 30.000 Esperanto-Übersetzungen (Leipzig ; Wien; Berlin: Steyrermühl-Verl., [s.j.]. - 184 p.)
 Wörterbuch Esperanto - Deutsch : enthaltend sämtliche von der Esperanto-Akademie anerkannte Wortstämme sowie die gebräuchlichsten Fachausdrücke (Wien: Steyrermühl-Verl., - 48 p.)
Recenzoj
Pri Ich spreche Esperanto!Pri Ĉu vi parolas Esperante?Pri Wörterbuch Deutsch - EsperantoPri "Wörterbuch Deutsch-Esperanto"

Pri "Esperanta Komerca Korespondo"

Recenzo pri "Humoro de l' mondo"

Recenzo pri "Ich spreche Esperanto!: Einführung in die Esperanto-Konversation"

 Tradukoj 
eta|Amoro kaj Psiĥe, 1910.
 Apulejus, Lucius: Amoro kaj Psiĥe (Berlin: Möller & Borel, [1910]. - 62 p.)
 Apulejus, Lucius: Amoro kaj Psiĥe (Berlin [k.a.]: Ellersiek & Borel, 1924. - 56 p.)
 Borel, Jean: Ĉu vi parolas Esperante? (poligita - Zloczów: Zukerkandl, [proks. 1912]. - 48 p., poste 1947)
 Cart, Théophile: Esperanto w dziesieciu lekcyach: dokladny podrecznik z cwiczeniami wzorami skladni i wypisami z poezyi i prozy (Zwiazku Esperantystów w Polsce, 1912 - 166 p.)
 Fabeloj de l' oriento en Esperanto (Wien: Steyrermühl-Eld., [proks. 1928]. - 96 p.)
 Fettke: Systematischer Wiederholungskurs des Esperanto nach beschleunigter Methode (folioj)
 Humor' de l' mondo en Esperanto (Wien: Steyrermühl-Eld., [proks. 1928]. - 96 p.)
 Klucz do podrecznika "Esperanto w dziesieciu lekcyach" (1912)
 Marchlewski, J. B.: Ekonomio socia : kio ĝi estas kaj kion ĝi instruas (Krakovo: Esperanta Eldona Societo, 1912. - 67 p.)
 Marx, Karl: La komunista manifesto (Düsseldorf [k.a.]: Sennacieca Asocio Tutmonda, Eld. Fako Kooperativa, [1923]. - 48 p. : ilustr.)
 Ostwald, Wilhelm: Miedzynarodowy jezyk pomocniczy a Esperanto (Warszawa: Gebethner i Wolff, 1912. - 51 p.)
 Wüster, Eugen Bernhard Caspar: Konturoj de la lingvonormigo en la tekniko (Budapest: Literatura Mondo, 1936. - 123 p., 1 faldfolio)
 Konturoj de la lingvonormigo en la tekniko (Aabyhöj: Dansk Esperanto-Forl., [1975]. - 130 p., 1 faldfolio)
 Zamenhof, Leon: La viro kaj lia verko: letero al ĉef-redaktoro Cäsar Segalov - Wien (Wien, 1925.)
 Zamenhof, Ludwik Lazar: Esperanto-paroladoj: faritaj ĉe la malfermo de universalaj kongresoj de Esperanto 1905-1912'' (Wien: Steyrermühl-Eld., [proks. 1928]. - 175 p.)

Recenzo pri "Fabeloj de l' oriento en Esperanto" 

 Eksteraj ligiloj 
 Javier Alcalde, Peri internacie la komunisman penson: socia historio de la tradukoj de Marx en Esperanton (ekde min 45) - Esperantologia Konferenco 2021.
Notoj kaj referencoj

Kategorio:Polaj esperantistoj