Milio (cerealo)

MilioReta Vortaro (ReVo) aŭ mileo estas vastasenca netaksonomia termino,Mileo - Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto PIV uzata por nomi plurajn poacojn el malsamaj genroj. Milioj estas indiĝenaj en pluraj partoj de la mondo  kaj estas uzataj kiel cerealo aŭ furaĝo. Milioj kredeble estis ekuzitaj de homoj antaŭ ĉ. 7,000 jaroj, kaj ili estis kerne gravaj dum la disvolviĝo de agrikulturaj societoj.

 Priskribo 
eta|Milea grajno.
Milioj estas cerealoj de la familio Poacoj kun malgrandaj grajnoj, kiuj kreskas en varmaj regionoj. Ili bone toleras sekajn periodojn kaj ekstreman veteron.

 Specioj 
Milio striktasence kaj vastasence
En Esperanto, la vorto "milio" aperas por tiu ĉi nocio jam en Fundamento. Ĝi estas uzata striktasence precipe por la planto Panicum miliaceum (milia panico) kaj vastasence por iuj aliaj cerealoj kun similaspekta kaj simile uzata greno.

 Aliaj specioj nomataj milio 
Laŭ PIV, vastasence, milio (kiun PIV nomas "mileo") estas jenaj plantoj:
Panicum miliaceum (Milia panico aŭ milio striktasence) L.
Setaria italica (Itala setario aŭ birdmilio) (L.) P. Beauvois
Sorghum bicolor (Dukolora sorgo aŭ miliego) (L.) Moench

Aliaj plantoj nomataj "milio" estas jenaj:
Coix lacryma-jobi (L.), Hiobs-Träne
Digitaria exilis (Kippist, Stapf, Fonio)
Echinochloa
Echinochloa crus-galli (Kokmilio) (L.) Beauv
Echinochloa esculenta (Japana milio) (A. Braun) H. Scholz
Eleusine coracana (Fingra milio) Gaertn.
Setaria italica (Itala setario aŭ birdmilio) (L.) P. Beauvois
Panicum
Panicum miliaceum (Milia panico aŭ milio) L.
Panicum hirticaule (J. Presl)
Panicum virgatum (Verga panico aŭ verga milio) L.
Paspalum scrobiculatum (L.)
Pennisetum glaucum (Perla milio) (L.) R. Br.
Urochloa
Urochloa deflexa (Gvinea milio) (Schumach., H. Scholz)
Urochloa ramosa (Tanita milio) (L., R. D. Webster)

 Bildaro 

 Notoj 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 http://www.fao.org/docrep/W1808E/w1808e0l.htm Tabelo pri mileaj specioj 
 http://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/millet.html Milio en la manlibro pri alternativaj rikoltoj 
 http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4335160.stm

Kategorio:Cerealoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Fundamentaj vortoj