Vitamino

eta|Fruktoj kaj legomoj estas konsiderataj bona fonto de vitaminoj
La vitaminoj estas molekuloj necesaj por la korpa funkciado, kiuj aŭ tute ne aŭ nur en malgranda kvanto estas produktataj de la korpo mem. Ili eniras la korpon per la nutraĵoj. La manko de vitamino kaŭzas mankohavajn malsanojn. Kelkaj molekuloj estas vitaminoj (ekz. C-vitamino) por la homo, sed ne por aliaj bestoj (rato, porko). Ili funkcias multfoje en la metabolo kiel koenzimoj.

La grupigo okazas surbaze de la solvebleco.

La hidrosolveblaj (akvosolveblaj) estas la vitaminoj de la B-grupo, C-vitamino, kiuj ne povas deponiĝi, la ne uzata restaĵo forlasas la korpon.
 B-vitamino kiel grupo enhavas
 B1-B6, B12 vitaminoj
 C-vitamino aŭ askorbata acido C6H8O6
 P-vitamino

La liposolveblaj (lipidosolveblaj) vitaminoj iomete povas deponiĝi (A, D, E, K vitaminoj)

 A-vitamino kemie estas derivaĵo de karotinoido, ĝi nomiĝas ankaŭ retinolo.
 D-vitamino aŭ kalciferolo
 D1
 Vitamino D2 ergokalciferolo
 Vitamino D3 kolekalciferolo
 E-vitamino (tokoferolo)
 K-vitamino filokinono
 K1-vitamino
 K2-vitamino

Dumvintre oni povas uzi eĉ pulvorajn, tablojdajn (ŝaŭmtablojdo) vitaminojn. Ili estas tre proponataj por gravedaj, mamnutrantaj virinoj aŭ post grava malsano. Ili estas ofte uzataj aldone dum forta trejnado kaj dieto. Ne nur la kvanto gravas, sed la proporcio de la diversaj vitaminoj, tiel oni devas konsulti kuraciston.

La termino "vitamino" (en la latina vita signifas vivo) estis elpensita en 1912 de pola kemiisto, Kazimierz Funk, kiu sukcesis izoli vitaminon B1, kiu estas esenca por la preventado de nervaj malsanoj kiel beribero.

Kategorio:Biokemio
Kategorio:Nutrado