Negro

NegroPlena Ilustrita Vortaro, 2020, La reta PIV (de hispana aŭ portugala negro "nigra, nigrahaŭtulo", siavice de Latina niger "nigra") estas homo de la t.n. nigra raso, kun haŭto de kafobruna ĝis helbruna.

Lingva noto
En pli fruaj tempoj de Esperanto, oni tute senprobleme uzis la vorton "negro" por nomi homon de tia antropologia tipo. Nuntempe tio ne estas same senproblema por ĉiuj lingvanoj, ĉar iuj asocias tiun vorton kun rasismo (paralele al atribuo de rasisma konotacio al la anglalingva vorto negro) kaj anstataŭigas ĝin per la vorto "nigrulo".

En la hispana kaj en la portugala lingvo "negro" signifas nur "nigra, nigra koloro, nigrulo", sekve, en tiuj lingvoj "negro" estas normala vorto (minimume en la senco de koloro).

En Brazilo, nigrulo nomas sin "negro" en pozitiva senco, ĉar ofende oni uzas vortojn kiel "crioulo" (naskiĝinto ĉe iu, t. e., hejma sklavo) aŭ "macaco" (portugala vorto por 'simio'; elvokante la rasisman ideon, ke nigruloj rilatas al simioj).

En Usono, la hispana vorto negro estis pruntita kiel fremda vorto, intertempe eksmodiĝis kaj en la lastaj jardekoj iĝis tabuita kiel rasisma; poste, pro forta influo de Usono en internacia kulturo, la vorto "negro" akiris ofendan signifon ankaŭ en iuj nelatinidaj lingvoj.

El alia vidpunkto, male, la vorto nigrulo estas pli asociita kun rasismo ol la vorto negro, ĉar la aparta vorto negro simple indikas la rason kiel antropologian tipon sen asocii ĝin kun la epiteto "nigra", kiu ne bone priskribas la haŭtkoloron de negroj (plejparte hel- aŭ malhel-brunan) kaj en iuj esprimoj (eĉ zamenhofaj) simbolas malicon, malĝojon, misfortunon aŭ malaprobon (ekzemple, nigra tago, nigra horo, nigra humoro, nigra animo, nigra sendankemo, nigra koro, nigra magio ktp)Plena Ilustrita Vortaro.

Pli grave, la vorto "negro" estas oficiala, kaj oni ne emas transiri al sinonimoj, kiam jam ekzistas firme establita (eĉ oficiala) vorto. Krome, en Esperanto oni malpli facile akceptas la ideon, ke lingvaj ŝanĝoj magie influas la socion aŭ lingvanaron (sed ne male), speciale en tiu ĉi kazo, ĉar Esperanto apenaŭ servis kiel perilo por rasismaj ideoj, kaj do la peno anstataŭigi ĝenerale senprobleman Esperantan vorton sub tia preteksto ŝajnas nepravigebla imitado de alilingva tendenco.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Nigrulo
 Homaj rasoj

 Eksteraj ligiloj 
 http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu44.htm Unuetaĝa Usono ĉirkaŭ 44 "Negroj""

Kategorio:Etnonimoj
Kategorio:Afrikdevenuloj
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Portugalaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Hispanaj vortoj kaj esprimoj