Gori

Gori () estas urbo en orienta Kartvelio, ĉefurbo de Ŝida Kartli. Gori estas industri-urbo produktanta kotonon kaj maŝinojn, kun loĝantaro de pli ol 50 000 homoj, administra kaj kultura centro de la agrikultura areo. La urbo situas nord-okcidente de Tbilisi ĉe elfluejo de rivero Liakhvi al Mtkvari (Kura). En ĝi troviĝas teatro, muzeo pri historio kaj kartvela arto, universitato kaj pluraj altlernejoj.

 Historio 
La teritorio de Gori estis loĝata en bronzepoko. Nomo de la urbo devenas de apuda fortikaĵo, konata de la 7-a jarcento kiel Tontio. Dum arkeologiaj esploroj de la mezepokaj ruinoj oni malkovris pli fruan el la periodo 3-a jarcento antaŭ Kristo – 2-a jarcento post Kristo. Dum la regado de Davido la 4-a de Kartvelio apud la fortikaĵo ekestis urbo, kiu iĝis unu el pli gravaj en Kartvelio.

Apud Gori troviĝas ruinoj de la 16-jarcenta fortikaĵo, kiu dum turka invado defendis sur Kartvelia milita vojo aliron al la lando.

En 1818 fondiĝis la unua kartvela teologia lernejo.

Gori estas loko de la naskiĝo de Josif Stalin. Domo, en kiu naskiĝis kaj vivis ĝis 1883, estas memorloko – muzeuo kun eksponaĵoj dediĉitaj al li. Ĝis 2010, antaŭ la urbodomo staris monumento al Stalin, kiun oni dufoje provis detrui en 1953 kaj 1988, se loĝantaro de la urbo protestis.

La monumento estis forigita nokte la 24-an de junio 2010 surprize al la loĝantoj. Ĝi estas transportota al apuda muzeo dediĉita al Stalin.

Gori estis grave damaĝita dum tertremo en 1920.

Aŭguste 2008 estis bombita de rusa aviado. Multaj konstruaĵoj detruiĝis. La 11-an de aŭgusto Miĥail Saakaŝvili malkaŝis, ke kartvelaj armitaj fortoj reĵetis atakon de rusaj tankoj 5 km de la urbo. Inter la 13-a ĝis la 22-a de aŭgusto ĝi estis sub okupado de la Rusa Armeo.

 Konindaj personoj 
 Josif Stalin
 Kamo (bolŝeviko)
 Jakob Gogebaŝvili, naskita en apuda vilaĝo

 Bildgalerio 

 Literaturo 
 Kéthévane Davrichewy, L'Autre Joseph (2016)

 Vidu ankaŭ 
 Listo de urboj de Kartvelio
 Milito en Sud-Osetio (2008)

 Eksteraj ligiloj 

 http://gori.iatp.org.ge/maineng/indexeng.htm  
 http://www.globalsecurity.org/military/world/georgia/gori.htm 
 Georgia: Russian Cluster Bombs Kill Civilians HRW Rusaj grapolbomboj mortigas civilulojn, ĉe Human Rights Watch
 pri Gori

Kategorio:Kartvelio