Pest

Pest (pron. peŝt) estas departemento en Hungario, ĉirkaŭ la ĉefurbo Budapeŝto. Ĝi najbaras kun la departementoj Nógrád, Heves, Jász-Nagykun-Szolnok, Bács-Kiskun, Fejér kaj Komárom-Esztergom.

En la departemento troviĝas ebenaĵoj, montaroj (Börzsöny (939m)), (Pilis 757m)), montetoj. Gravaj riveroj estas Danubo kaj Ipel. Vilaĝo Pusztavacs estas geometria centro de la lando. En la departemento troviĝas Naciaj parkoj Duna-Ipoly kaj Kiskunság.

 Historio 
Stefano la 1-a (Hungario) fondis Visegrád, kiu estis longtempe reĝa rezidejo. En 1514 György Dózsa en Cegléd kolektis la kamparanan armeon. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c., kaj tenis ĝin dum 150 jarojn. Post la turkoj Habsburgoj sekvis. Armeo de Rákóczi okupis la departementon, escepte la iaman ĉefurbon Buda, kiun la aŭstroj firme tenis. En 1848 en Pest kaj Buda komenciĝis la revolucio. Post 1 jaron la hungaroj akiris la departementon, sed ili ne povis longe teni ĝin. Pro la revolucia inklino aŭstroj amase venigis en la departementon germanojn kaj slovakojn.

En 1919 okazis Konsilantara Respubliko, kiun kontraŭpolitikaj hungaroj perfidis, sekve la rumana armeo okupis preskaŭ la tutan landon. En 1945 la ĉefurbon la Ruĝa Armeo sieĝis 2 monatojn.
En 1956 en la ĉefurbo komenciĝis la revolucio.

 Trafiko 
eta|dekstra|300px|"Ŝtonomonto" kaj la urbo Budaörs
eta|dekstra|300px|Urbocentro de Cegléd
La landa kaj ankaŭ la departementa trafiko formiĝis en radiala sistemo centre de la ĉefurbo.

Fervojaj linioj:

 al Bratislavo (tio estis la unua)
 al Esztergom
 al Vieno
 al Balatono
 al Pécs
 al Beogrado
 al Lajosmizse
 al Szolnok (2 apartaj)
 al Miskolc
 al Veresegyház
Aŭtoŝoseoj:
 M0 ĉirkaŭ (ne tute) Budapeŝto
 M1 al Vieno kaj Bratislavo
 M2 al Slovakio kaj Pollando
 M3 al Miskolc, Debrecen, Transilvanio
 M5 al Beogrado
 M6 al Pécs (ankoraŭ nur parte estas preta)
 M7 al Balatono kaj Adriatiko

Krome estas ĉefvojo Nro 4 al Szolnok kaj ponto al Dunaújváros (ĝermo de M8).

Ŝipoj trafikas sur Danubo, ĉe Tököl troviĝas flughaveno, apenaŭ uzata.

 Komunumoj de la departemento 
Pro la najbara ĉefurbo en la departemento troviĝas multe da urboj, multe da grandvilaĝoj kaj multe da vilaĝoj. La administrado okazas en Budapeŝto.

 Urboj de la departemento kun departementrajto 
 Budapeŝto samtempe ĉefurbo de Hungario (ne apartenas al Pest)
 Érd samtempe subregiona centro

 Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
 Aszód  Dunakeszi  Nagykáta  Szob Budaörs  Gödöllő  Pilisvörösvár  Vác Cegléd  Gyál  Ráckeve  Veresegyház Dabas  Monor  Szentendre 

 Simplaj urboj de la departemento 
 Abony  Albertirsa  Biatorbágy  Budakalász  Budakeszi Diósd  Dunaharaszti  Dunavarsány  Fót  Göd Gyömrő  Halásztelek  Isaszeg  Kerepes  Kistarcsa Maglód  Nagykőrös  Nagymaros  Ócsa  Őrbottyán Örkény  Pécel  Pilis  Piliscsaba  Pomáz Sülysáp  Százhalombatta  Szentendre  Szigethalom  Szigetszentmiklós Tápiószele  Tököl  Törökbálint  Tura  Újhartyán Üllő  Vecsés  Visegrád  Zsámbék 

 Grandvilaĝoj 
 Alsónémedi  Bag  Bugyi  Csömör Dömsöd  Kartal  Kiskunlacháza  Leányfalu Nagykovácsi  Solymár  Taksony  Tápiószecső Tápiószentmárton  Tárnok  Valkó 

 Vilaĝoj 
AcsaEcserKisorosziPerbálSzigetcsépÚjlengyelApajErdőkertesKocsérPerőcsénySzigetmonostorÚjszilvásÁporkaFarmosKosdPéteriSzigetszentmártonÚriBényeFelsőpakonyKospallagPilisborosjenőSzigetújfaluÜrömBernecebarátiGalgagyörkKókaPilisjászfaluSződVasad (Pest)BudajenőGalgahévízKőröstetétlenPilisszántóSződligetVácdukaGalgamácsaLetkésPilisszentivánSzokolyaVácegresCeglédbercelGombaLórévPilisszentkeresztTahitótfaluVáchartyánCsemőHerceghalomMajosházaPilisszentlászlóTáborfalvaVáckisújfaluCsévharasztHernádMakádPócsmegyerTápióbicskeVácrátótCsobánkaHévízgyörkMárianosztraPusztavacsTápiógyörgyeVácszentlászlóCsomádIkladMendePüspökhatvanTápióságVámosmikolaInárcsMikebudaPüspökszilágyTápiószőlősVerőce (Pest)CsörögIpolydamásdMogyoródPusztazámorTatárszentgyörgyVersegCsővárIpolytölgyesNagybörzsönyRádTelkiZebegényDánszentmiklósJászkarajenőNagytarcsaRemeteszőlősTésaZsámbokDányKakucsNyáregyházaSóskútTinnyeDélegyházaKávaNyársapátSzadaTóalmásDomonyKemencePándSzentlőrinckátaTökDunnabogdányKismarosPátySzentmártonkátaTörtelMonorierdőKisnémediPencSzigetbecse

 Distriktoj 
En 2013 la distrikta sistemo denove ekfunkciis. La nunaj distriktoj estas Distrikto Aszód, Distrikto Budakeszi, Distrikto Cegléd, Distrikto Dabas, Distrikto Dunakeszi, Distrikto Érd, Distrikto Gödöllő, Distrikto Gyál, Distrikto Monor, Distrikto Nagykáta, Distrikto Nagykőrös, Distrikto Pilisvörösvár, Distrikto Ráckeve, Distrikto Szentendre, Distrikto Szigetszentmiklós, Distrikto Szob, Distrikto Vác, Distrikto Vecsés.

 Vidu ankaŭ 
 Pest-Pilis-Solt-Kiskun
 Germana Teatro (Pest)

 Eksteraj ligiloj 
  ()