Provinco Gilano

La provinco Gilano -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Raŝt. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn. Parto el ili, la giloj, parolas la gilan lingvon kaj per sia etna nomo kaŭzis la nomon de la regiono. La provinca teritorio troviĝas en la nordo de la ŝtato kaj norde havas vastan bordon al la Kaspia Maro.

Famaj urboj de Gilano estas: Raŝto – Astara – Lahiĝan – Langerud – Fuman – Taleŝ – Laŝte Neŝa – Anzali – Ĥomam – Ĥoŝke Biĝar – Rudsar – Manĝil – Loŭŝan – Rudbar.
eta|250ra|maldekstra|230ra|<center>montara pejzaĝo ĉe la fortikaĵo Rudĥaneta|250ra|maldekstra|260ra|<center>la historia vilaĝo Masuleh en Gilano

La apuda montaro, kovrita per arbaroj, estis konata de la antikvaj Grekoj sub nomo de Hirkanio, kaj fama pro ties arbaroj kaj tigroj. Aparte en tiu regiono parolatas la gila lingvo.

En jaro 1990 granda tertremo kaŭzis 50 - 100.000 mortintojn. Inspirita de tio estis produktita la filmo de Abbas Kiarostami "Tra la olivarboj".

 Administra divido 
La provinco konsistas el 12 distriktoj:
 mapo  mallongigo  distrikto 200raA  AstaraAA  Astaneh-e AŝrafijehBA  Bandar AnzaliF  FumanH  HaŝtparLh  LahiĝanLr  LangarudR  RaŝtRs  RudsarRb  RudbarS  Some'e SaraSh  Ŝaft

 Loĝantaro 
El la loĝantoj dum la jaro 1996 46,8 % loĝis en urboj kaj 53,2 % en la malurba karmparo. La plej multaj loĝantoj denaske parolas la lingvon Gilaki. Krome en la nordokcidento de la provinco paroliĝas la lingvo Taleŝi. Ekde pluraj jardekoj en iuj partoj de la nordokcidento tamen dominas la azerbajĝana lingvo, la kun la turka parenca lingvo de la azerbajĝana loĝantaro de nordokcidenta Irano (la provincoj Ardabil, okcidenta kaj orienta Azerbajĝano de Irano).

250ra|eta|<center>la laguno Anzali de la Kaspia Maro

 Historio 
Kune kun "Irana Azerbajĝano" la provinco Gilan kaj sia ĉefurbo Raŝt estis plurfoje okupita de la Rusa Imperio respektive de Sovetunio: inter 1723 kaj 1736, 1909/11 kaj 1912, 1915 kaj 1918, 1920 kaj 1921, 1941 kaj 1946. Ĉi-tie instaliĝis la Irana Soveta Respubliko.

 Vidu ankaŭ 
 Universitato de Gilano

 Eksteraj ligiloj 

 provinca turisma retejo 

Gilan