Herbert F. Höveler

Herbert F. HÖVELER (pseŭdonimo: E. Ĉefeĉ, laŭ la angla prononco de la literoj H. F. H., naskiĝis la  en Papenburg (Reĝlando Hanovro, Germanio), mortis la ) estis germana industria ĥemiisto kaj metalurgo, membro de la Lingva Komitato ekde 1908 kaj de la Akademio de Esperanto ekde 1912.

Höveler esperantistiĝis en 1904. Li elpensis la propagandajn "ŝlosilojn", miniaturformatajn informilojn pri Esperanto kun konciza gramatiko kaj vortaretoj. La unua (en angla lingvo) aperis en 1905, verkita kunlabore kun Edward Alfred Millidge. Jam en 1912 ili aperis en 18 lingvoj; ankaŭ diverslingvaj "Tutoj" (ŝlosilo en pli granda formo): preskaŭ ĉio je propra elspezo. Höveler fondis je propra financa respondeco Internacian Propagandejon Esperantistan por daŭrigi tiun laboron. Li iniciatis la sistemon de transpagiloj por internaciaj monpagoj kaj la Ĉekbankon Esperantistan. Li fondis grupojn en Londono, Funchal (Madejro), Sicilio (Italio) kaj en Palestino. Höveler malavare subtenis la movadon tutmonde. Li estis vicprezidanto de Brita Esperanto-Asocio (BEA).

 Verkoj kaj eldonaĵoj 
 Kio povas okazi, se oni donacas surprize.
 Tutmonda Anekdotaro, kaj aliajn tradukaĵojn el la germana literaturo.
 La Elparolado de Esperanto k.a.
Inter la jaroj 1906 kaj 1913 Hoveler eldonis kelkajn lingvistikajn studojn:

 "Pri la elparolado de la vokaloj” (1907),
 "La signifo kaj la uzo de prepozicioj" (1910),
 Pluaj argumentoj por pruvi ke la teorio : « La radikoj en Esperanto havas gramatikan karakteron » kontraŭstaras la intencojn de la Fundamento. (1911)
 "La Elementoj kaj la Vortfarado en Esperanto” (1911 - 1913), en 3 volumoj.

Li aktive kunlaboris en la revuoj Tra La Mondo kaj Esperanta Evoluo kaj dum tri jaroj eldonis la bultenon La Propagandisto (1910 - 1912). 1997: LeV [ps.]. «Ŝlosiloj al la ponto inter popoloj» . En: Monato, 18-a jaro 1997, n-ro 10 (okt.), p. 18.
Recenzoj
Pri La Elementoj kaj la Vortfarado en Esperanto.

Pri Pluaj argumentoj.

 Referencoj 

 Literaturo 
 1997: LeV. Ŝlosiloj al la ponto inter popoloj. En: Monato 18a jaro 1997, n-ro 10 (okt.), p. 18
 1917: Nekrologiaj [tiel] notoj. En: Oficiala Gazeto Esperantista 7a jaro 1917, n-ro 7/8 (73-74), p. 135

 Eksteraj ligiloj 

 Libroj de kaj pri Herbert F. Höveler en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Nekrologo de Höveler en Esperanto
 Nekrologo de Höveler en Hispana Esperantisto

Kategorio:Akademio de Esperanto