Tufalaŭdo

La tufalaŭdotufalaŭdo en PIV ĉe vortaro.netOrnitologia taksonomio () estas birdospecio el la familio de alaŭdedoj. Ĝi loĝas en plej parto de mezvarma Eŭrazio de Portugalio al nordorienta Ĉinio kaj orienta Barato, kaj en Afriko sude ĝis Niĝero. Temas pri ne-migranta, kaj la loĝanta naturo de tiu ĉi specio estas bildigita de la fakto, ke ĝi estas nur tre rara vaganto al Britio, spite al reproduktado tiom proksime kiom ĝis norda Francio. La specifa latinlingva nomo G. cristata signifas “kun kresto” kaj ja tiu karaktero identigas facile la specion, ĉar ĉe aliaj alaŭdoj de aliaj genroj, se estas kresto, ne estas tiom facile videbla kiel ĉe la membroj de la genro Galerida. Krome temas pri specio kiu kutime ĉeestas kamparvojojn kie facile videblas ĝis je 2 aŭ 3 metroj, do facile videblas la birdo kaj ties kresto.

eta|maldekstra|Tufalaŭdo ĉe Nacia Parko Sultanpur en Gurgaon, distrikto de Harjano, Barato.
Temas pri komuna birdo de sekaj malfermaj kampoj kaj terkultivejoj. Ĝi serĉas mediojn ege sekajn, ĉefe duondezertojn; same kiel la Kampalaŭdo la enspaciĝo de moderna homa civilizacio estigis malnaturajn mediojn similajn al la iliaj naturaj, kie ili enspaciĝis. En ĝia kazo: ŝoseoj, kaj en tempo kiam abundis Ĉevaltira veturado ili vizitadis vojojn, kie ili nutris sin el la fekbuloj de la ĉevaloj, nuntempe ilin oni renkontas ĉirkaŭ superbazaroj, en aŭtohaltigejoj, forlasitaj terenoj, placoj. Sed ilia plej taŭga kaj tipa medio estas la dezertoj kaj stepoj de mezokcidenta kaj centra Azio, teroj de ŝtonetoj kaj "Tabrizaj poploj" kiel montras la bildo. Ĝi nestumas surgrunde, kie la ino demetas 2 au 3 ovojn. Ties manĝaĵo estas semoj kaj insektoj, tiuj lastaj ĉefe dum la reprodukta sezono.

eta|maldekstra|Tufalaŭdo ĉe Hodal en Faridabad, distrikto de Harjano, Barato.
Temas pri malgranda alaŭdedo, iomete pli granda kaj diketa ol la kampalaŭdo. Ĝi distingiĝas inter la aliaj alaŭdoj per sia komoforma tufo levebla sur la krono. Kiel aliaj alaŭdoj, estas bruna supre kun pli helaj subaj partoj brunstriita enbruste, sed ĝi estas iom pli grizbruna ol la kampalaŭdo kaj ne havas la blankajn bordojn de la flugiloj kaj vosto de tiu palearktisa specio kaj ankaŭ la dorsa striado estas malpli videbla, ĉar tiu ĉi estas pli ĝenerale bruna. La vertikala bordo de la vosto estas brunflaveca kaj sub flugiloj estas iom ruĝec- aŭ sablokolora. La blankeca superokula strio estas ne tiom videbla kiel ĉe la kampalaŭdo aŭ ĉe la arbalaŭdo, sed sub la bruneca vango estas pli malhelbruna makulo komoforma el la bekobazo.

La kanto estas melodia kaj varia, kun plendecaj fajfadoj kaj trilado.

Oni devas atenti por distingi tiun alaŭdon, kiu havas multajn subspeciojn, el ties proksimaj parencoj en areoj kie ankaŭ tiuj loĝas. Okcidente de la teritorio la Mallongbeka tufalaŭdo, Galerida theklae, estas tre simila, kiel la Malabara tufalaŭdo, Galerida malabarica, en okcidenta Barato.

 Taksonomio 
Laŭ AviListAviList v2025, konsultita la 24-an de dec. 2025, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

Passeriformes - paseroformaj
Alaudidae - alaŭdedoj
Galerida Boie, F, 1828
Galerida cristata (Linnaeus, C, 1758) - tufalaŭdo
Galerida cristata pallida Brehm, CL, 1858
Galerida cristata cristata (Linnaeus, C, 1758)
Galerida cristata neumanni Hilgert, C, 1907
Galerida cristata apuliae Jordans, A, 1935
Galerida cristata meridionalis Brehm, CL, 1841
Galerida cristata cypriaca Bianchi, VL, 1907
Galerida cristata tenuirostris Brehm, CL, 1858
Galerida cristata caucasica Taczanowski, W, 1888
Galerida cristata kleinschmidti Erlanger, C, 1899
Galerida cristata riggenbachi Hartert, EJO, 1902
Galerida cristata randonii Loche, V, 1860
Galerida cristata macrorhyncha Tristram, HB, 1859 - magreba alaŭdo
Galerida cristata carthaginis Kleinschmidt, O; Hilgert, C, 1905
Galerida cristata arenicola Tristram, HB, 1859
Galerida cristata festae Hartert, EJO, 1922
Galerida cristata brachyura Tristram, HB, 1865
Galerida cristata helenae Lavauden, AJL, 1926
Galerida cristata jordansi Niethammer, GT, 1955
Galerida cristata nigricans Brehm, CL, 1855
Galerida cristata maculata Brehm, CL, 1858
Galerida cristata halfae Nicoll, MJ, 1921
Galerida cristata altirostris Brehm, CL, 1855
Galerida cristata somaliensis Reichenow, A, 1907
Galerida cristata balsaci Dekeyser, PL; Villiers, A, 1950
Galerida cristata senegallensis (Müller, PLS, 1776)
Galerida cristata alexanderi Neumann, OR, 1908
Galerida cristata isabellina Bonaparte, CLJL, 1850
Galerida cristata cinnamomina Hartert, EJO, 1904
Galerida cristata zion Meinertzhagen, R, 1920
Galerida cristata subtaurica (Kollibay, PR, 1912)
Galerida cristata magna Hume, AO, 1871
Galerida cristata leautungensis (Swinhoe, R, 1861)
Galerida cristata coreensis Taczanowski, W, 1888
Galerida cristata lynesi Whistler, H, 1928
Galerida cristata chendoola (Franklin, J, 1831)

 Bildaro 

 Referencoj 

  Malpli zorgiga

 Eksteraj ligiloj 
 (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 

 Vidu ankaŭ 

 Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo

Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azerbajĝano
Kategorio:Birdoj de Armenio