Mateo Falcone

Mateo Falkono (fr. Mateo Falcone) estas novelo de Prosper Mérimée, kompletigita la 14-an de februaro 1829 kaj publikigita kun la subtitolo "Moroj de Korsiko" (fr. Mœurs de la Corse) la 3-an de majo 1829 en "La Revuo de Parizo" (fr. "La Revue de Paris"), fondita en aprilo de la sama jaro. La loka koloro, tiel forte markita en ĉi tiu novelo, estas ĉerpita el librofontoj, ĉar Prosper Mérimée ne vizitis Korsikon ĝis 1839. 

Resumo

Mateo Falkono loĝas ĉe la rando de makiso en Porto-Vecchio, Korsiko.

Unun tagon, li decidas iri rikolti pezan sakon da kaŝtanoj kun sia edzino. Fortunato, lia nura heredanto, dekjaraĝa, aŭdis post momento plurajn pafojn, kaj vidis alvenantan fuĝantan kaj vunditan viron nomitan Gianetto, kiu petegis por lin kaŝi. En la nomo de gastamo, la infano konsentas sed eraras akceptante kvin frankojn. Iom poste, ses ĝendarmoj venis al la domo de Mateo Falkono kaj demandis Fortunato'n, kien iris la viro, kiun ili postkuras. Post diskuto, Fortunato jesas riveli la bandit-kaŝejon kontraŭ bela arĝenta poŝhorloĝo proponita al li de sia kuzo.

Ĝuste tiam Mateo Falkono alvenas kaj vidas Gianetton kiu, kaptite, akuzas la infanon je perfido, malbenas la familion kraĉante sur la ŝtupoj de la domo. Post kiam la ses ĝendarmoj kaj Gianetto foriris, terura silento falas. La patro estas premegata de honto. Lia edzino, vidante la poŝhorloĝon en la veŝto de sia filo, kaptis ĝin kaj rompis ĝin en mil pecojn sur roko. Tiam, vidante la aspekton de sia edzo, ŝi petegas lin por indulgi ilian nuran filon, vane. Sen aŭskulti la infanon li iras kun li, en ravinon kaj, iginte lin deklami ĉiujn preĝojn, kiujn li konas, malgraŭ ties petegoj kaj ties larmoj, tuj mortigas lin per pafo. En Korsiko en tiu tempo, la promesita gastamo estas sankta, perfido neeviteble kondukas al vendeto. Por protekti sian familion, li venigos unu el siaj bofiloj konstante armitan, laŭ la silenta leĝo de interhelpo.

 Esperanto-tradukoj 

Mateo Falcone (subtitolita "kaj aliaj rakontoj") estas tradukita el la franca de Jean Borel. Rudolf Mosse el Berlino eldonis la 62-paĝan libreton en 1926 kiel numeron 1 de la serio "Biblioteko Tutmonda".

Antaŭe estis ankaŭ tradukaĵo de Samuel Meyer aperinta en Franca Esperantisto en 1910 Stojan, Petro 1929: Bibliografio de Internacia Lingvo, numero 4060, paĝo 363..

André Cherpillod kaj Thierry Saladin faris postan tradukon, kiu aperis ĉe La Blanchetière en Courgenard en 2003.

Recenzoj

Referencoj

 Vidu ankaŭ 

 Colomba

 Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/M en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Mateo Falcone, pdf-versie elŝutebla
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Falcone, Mateo