Historio de Japanio

eta|dekstra|240px|Ĵomon-argilaĵo (inter -10.000 kaj -8.000), Tokia Nacia Muzeo, Japanio.
eta|dekstra|240px|Samurajoj , vasaloj de la daimio de Satsuma dum la Boŝin-milito en 1868, foto de Felice Beato
eta|dekstra|240px|Generalo MacArthur kaj Imperiestro Hirohito.

 Antikvo 
 Ĵomon-epoko
 Jajoi-epoko (3-a jarcento a.K. - 3-a jarcento)
 Kofun-epoko (malfrua 3-a jarcento/frua 4-a jarcento - frua 7-a jarcento/komenca 8-a jarcento)
 Asuka-epoko (fina 6-a jarcento - 710)
 Nara-epoko (710 - 794)
 Heian-epoko (794 - 1185)

 Mezepoko 
 Kamakura-epoko (1185 - 1333)
 Kemmu-restarigado (1333-1336)
 Muromaĉi-epoko (1336 - 1573)
 Nanboku-ĉo-epoko (1336 - 1392)
 Sengoku-epoko (1392 - 1573)
 Azuĉi-momojama-epoko (1573 - 1600)
 Edo-epoko (1600 - 1868)

 Nuntempo 
 Meiji-restarigado (1868 - 1912)
 Taiŝio (1912 - 1926)
 Ŝoŭa (1926 - 1989)
 Heisei (1989 - 2019)
 Reiwa (2019 - ...)

Post 1868 Japanio malkovris la mondo kaj konstatis, ke estas koloniantoj kaj koloniitoj. La registaro decidis esti kolonianto kaj komencis invadi vastajn teritoriojn en orienta Azio. Japanaj militkrimoj de la Imperio de Japanio okazis en multaj Azi-Pacifikaj landoj dum la periodo de japana imperiismo, ĉefe dum la Dua Ĉina-Japana Milito kaj la Dua Mondmilito. Tiuj okazaĵoj estis priskribita foje kiel Azia Holokaŭsto. Kelkaj militkrimoj estis fifaritaj de militistoj el la Imperio de Japanio fine de la 19a jarcento, kvankam plej okazis dum la unua parto de la Ŝoŭa-erao, nomo havigita por la regado de la imperiestro Hirohito, ĝis la kapitulaco de la Imperio de Japanio en 1945. Tiu parto de la japana Historio estas detale priskribita en libro Historio por malfermi estontecon.

La kapitulaco de Japanio okazis post la faligo de la atombomboj sur Hiroŝimon la 6-an de aŭgusto 1945 kaj sur Nagasakon la 9-an de aŭgusto 1945. La lastaj malvenkoj de la Japana Imperio estis la Soveta invado de Manĉurio kaj la Sovet–Japana Milito.

La Okupacio de Japanio fare de Aliancanoj fine de la Dua Mondmilito estis estrita de la Generalo Douglas MacArthur, nome Supera Komandanto de la Aliancaj Armeoj, kun subteno de la Brita Komunumo. Malkiel ĉe la Okupacio de Germanio, Sovetunio ne estis rajtigita influi super Japanio. Tiu eksterlanda ĉeesto markis la nuran fojon en la historio de Japanio kiam ĝi estis okupaciita de eksterlanda potenco. La lando iĝis parlamenta demokratio kiu kongruis kun la prioritatoj de la 1930-aj jaroj en la tiam nova politiko "New Deal" de Roosevelt. Tiu okupacio, kun kodonomo Operaco Nigra Listo, finis per la San-Francisko Pactraktato, subskribita la 8an de septembro, 1951, kaj valida el la 28a de aprilo, 1952, post kio la suvereneco de Japanio – kun la escepto, ĝis 1972, de la Rjukjua Insularo – estis tute restaŭrita.
 Heisei (1989 - )

 Epoktabelo 
Kutime nun akceptita tabelo de epokoj de la japana historio:

 Datoj  Epoko  Epoko  Subepoko  Ĉefa registaro 30.000 - 10.000 a.K.Japana paleolitiko   lokaj klanoj 10.000 - 3.000 a.K. Antikva Japanio Ĵomon   lokaj klanoj 900 a.K. – 250 Yayoi   lokaj klanoj ĉ. 250 – 538 Kofun   Yamato-klanoj 538 – 710 Klasika Japanio Asuka 710 – 794 Nara   Imperiestra kortego en Nara 794 – 1185 Heian   Imperiestra kortego en Kioto (Heian) 1185 – 1333 Feŭda Japanio Kamakura   Kamakura-ŝogunoj 1333 – 1336 Kemmu-restarigado   Imperiestro de Japanio 1336 – 1392 Muromachi Nanboku-cho Ashikaga-ŝogunoj 1392 – 1573 Sengoku-epoko 1573 – 1600 Azuĉi-Momojama 1600 – 1868 Frua moderna Japanio Edo   Tokugawa-ŝogunoj 1868 – 1912 Moderna Japanio Meiji   limita monarkio (Imperiestro Meiji) 1912 – 1926 Taisho Taisho demokratio limita monarkio (Imperiestro Taisho) 1926 – 1945 Showa Ekspansio limita monarkio (Imperiestro Showa) 1945 – 1952 Okupado en Japanio Komandanto de la alianculoj 1952 – 1989 Post-okupa Japanio parlamenta demokratio; Imperiestro estas ŝtatsimbolo 1989 – 2019 Heisei 2019 - nuntempe Reiwa  

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Listo de imperiestroj de Japanio
 Listo de ŝogunoj
 Lingvaj limigoj en japana poŝta servo dum la Dua Mondmilito

 Eksteraj ligiloj 
 http://www.japantoday.ru/japanaz/index.shtml 
 http://www.hukam.net/essay.php?id=156 
 http://www.metmuseum.org/toah/splash.htm
 Historio de la naciisma ideologio en Japanio