Duto

En muziko, dutoKaj PIV kaj Reta Vortaro indikas, ke la esperanta termino estas duto. (aŭ sekundo) estas intervalo inter du sinsekvaj tonoj de diatona gamo. La duto, aŭ sekundo (el la latina secunda = "la dua"), rilatas do al la intervalo inter du apudaj ŝtupoj (ekz. c-d kaj ankaŭ e-f). La komplementa intervalo de la duto estas la septo. 

En pli malvasta signifo, la sekundo (dutoDua signifo de duto en ReVo  aŭ supertoniko Supertoniko en NPIV ) ankaŭ estas la dua tono, kiu kuŝas sur la dua grado de gamo (ekz. d en la tonalo C-maĵoro). 

 Variaĵoj 
400pxEkzemploj de dutoj (vidu la tekston)

Dutoj ekzistas en kvar variaĵoj. Tre oftaj estas
 la granda duto aŭ plenduto (a), kiu konsistas el la intervalo de plenduto (ĝi rilatas al la proporcio de la du tonaltoj je 9/8, t.e. ĉirkaŭ 203,9 cendoj) ankaŭ nomita maĵora sekundo kaj
 la eta duto aŭ duonduto (b), kiu konsistas el la intervalo de duonduto, ankaŭ nomita minora sekundo.

Multe pli maloftas
 la aŭgmentita duto (c), kies intervalo duontonon pli grandas ol la "granda duto", kaj
nur teorie ekzistas
 la diminuita duto (d), kies du tonoj fakte same sonas.

 Difinate per tonsilaboj 
Pli precize eblas difini muzikajn intervalojn per tonsilaboj: Duto estas intervalo inter tono kaj skale sekva tono.

 Kodaje 
Tonalto de toniko <Kodály> [do] estas 2 (kaj de [Do] estas 1). Duto de [do]
 al [re] estas 9/8 = 1,125
 al [ri] estas 9/8 * 25/24 = 75/64 = 1,171875
 al [ra] estas 9/8 * 24/25 = 27/25 = 1,08

 Barate 
En Barato tonalto de toniko <Bharata> [sa] estas 2 (kaj de [Sa] estas 1). Duto de [sa]
 al [ra] estas 33/32 = 1,03125
 al [ri] estas 16/15 = 1,0666...
 al [ru] estas 10/9, = 1,111...
 al [re] estas 9/8 = 1,125

La ĉi-supraj ciferoj montras la relativajn diferencojn de frekvencoj de tonoj.

 Aŭdaj ekzemploj 
 Eta duto (duontono):
 supren 
 suben 
 Granda sekundo (plentono):
 supren 
 suben 

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 la neoficiala esperanta sufikso -t-
 Intervalo
 Disonanco
 Dutonaleco
 Sekundo (mezurunuo de tempo)

Kategorio:Intervaloj
Kategorio:Muzika terminologio