Aristolokiacoj

alternative=Ilustracja|eta|Kokornak powojnikowy
La aristolokiacoj () estas planta familio el angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo piperaloj (Piperales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 620 speciojn. Ĝia tipa genro estas aristolokio.

La aristolokiacoj estas arbedoj, moltigaj plantoj aŭ lianoj parencaj al unukotiledonaj plantoj (triparta floro). Ili kreskas ĉefe en la tropikoj aŭ mediteraneo.

Floroformulo: P(3) aŭ (3+3)A6-12G(4-6) ovario sube staranta.

 Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (1 maj. 2020)Aristolochiaceae ĉe World Flora OnlineAristolochiaceae ĉe The Plant List, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomojListo de plantoj baza ĉe Google Sheets:

Angiospermae - angiospermoj
Piperales Bercht. & J.Presl - piperaloj
Aristolochiaceae Juss. - aristolokiacoj
Aristolochia L. - aristolokioaristolokio en PIV ĉe vortaro.net
Asarum L. - azaroazaro en PIV ĉe vortaro.net
Euglypha Chodat & Hassl. - eŭglifo
Heterotropa C. Morren & Decne. - heterotropo*
Hexastylis Raf. - heksastilido
Pararistolochia Hutch. & Dalziel - pararistolokio*
Saruma Oliv. - sarumo
Thottea Rottb. - toteo

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

 Gravaj specioj 
 aristolokio : staŭdoj kaj arbedoj , el kiuj precipe la arbedoj estas konataj volviĝantaj ĝardenplantoj kaj domplantoj kun verdaj branĉoj, kun korformaj folioj. La tubforma korolo de iliaj floroj kurbiĝas kvazaŭ pipo.
 kutima aristolokio (Aristolochia clematitis) estas kutima dum la kontinenta klimato en kultivagroj. Venena herbo por ĉevaloj, bovoj. Ĝiaj flavaj floroj iom kaptas la insektojn (muŝpolenita), tiel helpanta la polenadon. Ĝi estas staŭdo kun rizomoj.
 pipa aristolokio (pipfloro?) (Aristolochia durior) estas liano, ornamplanto kun grandaj folioj kaj pipformaj floroj.
 azaro (Asarum) estas malalta plurjara herbo kun kor- aŭ renformaj folioj kaj sub ili, floroj ekstere verdaj, interne malhelkoloraj.
 eŭropa azaro (Asarum europaum) kreskas en karpen-, kverk- fagoarbaro. La rizomo kuŝkreskas en la falfoliaro. Ĝi havas brilajn, renformajn foliojn; la purpurruĝaj, radisimetriaj, helikopolenitaj floroj kreskas aksele.

 Galerio 

 Eksteraj ligiloj 
 http://monographs.iarc.fr/htdocs/monographs/vol82/82-01.html  
 http://www.cfsan.fda.gov/~dms/ds-bot.html  
 http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=18327  
 http://delta-intkey.com/angio/www/aristolo.htm  

 Referencoj 

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Aristolokiacoj
Kategorio:Plantofamilioj