Carles Riba

Carles Riba i Bracons (Barcelono, 1893-1959) estis poeto, humanisto, helenisto, tradukisto kaj kritikisto.

 Vivo 
En 1909, kiam li estis dekkvin-jara, li estis premiita ĉe la Internaciaj Floraj Ludoj, okaze de la Universala Kongreso de Esperanto en Barcelono, pro sia poemo en Esperanto Nu. 

Estante mezlernejano, li jam enskribiĝis en la superaj studoj pri filozofio kaj literaturo kaj en tiuj pri juro ĉe la Universitato de Barcelono. Ĉi tio ebligis al li akiri gravan helenisman edukiĝon. La duan diplomiĝon — devigitan de la familio — li ne finis ĝis pluraj jaroj poste. Malgraŭ tio, lia patro ne hezitis subteni lian humanisman alvokiĝon. Fakte, en 1911 lia patro mem finance subtenis la eldonon de la Bukolikoj de Vergilio, kiujn Carles Riba estis tradukinta kiam li havis nur deksep jarojn. Tiun saman jaron la verkisto gajnis la naturan floron ĉe la katalunlingvaj Ĝironaj Floraj Ludoj.

En 1916 li edziĝis kun la poetino Clementina Arderiu kaj komencis labori en instruado, ĵurnalismo, kaj en eldonejoj. Tiam li eklaboris por Editorial Catalana kiel tradukisto kaj verkis beletran kritikon en la gazetoj La veu de Catalunya kaj La Revista. En 1919 li publikigis la poezian verkon Estances kaj lian unuan katalunlingvan tradukon de Odiseado, kies plenan maturan revizion li aperigis en 1953. 

En la jaro 1922 aperis la fondaĵo Bernat Metge kaj li komencis traduki helenajn klasikajn verkojn en la katalunan. En 1925 li fariĝis profesoro pri helena lingvo en la Aŭtonoma Universitato de Barcelono. En 1932 li estis elektita membro de la Instituto de Katalunaj Studoj. En 1937 li publikigas poezian verkon Tres Suites kaj kritikan libron Per comprendre.

Post la Hispana enlanda milito, li devis forlasi sian universitatan postenon kaj rifuĝis al Francio, kie li komencis la verkadon de Elegies de Bierville (kiu estos plej elstara lirika poezio en la kataluna beletro), kaj poste li ekloĝis en Montpeliero. En 1943 li kaj lia edzino revenis en Katalunion kie li reprenis la tradukajn laborojn por la fondaĵo Bernat Metge, ĉar li ne rajtis profesori, kaj ankaŭ ricevis mendojn de mecenatoj por fari bibliofilajn eldonaĵojn de originalaj kaj tradukitaj tekstoj.

En 1952 li partoprenis hispanan kongreson pri poezio en Segovio kun J. V. Foix kaj Marià Manent, pro invito de Dionisio Ridruejo.

Dum la diktaturaj jaroj li ofte kunvenigis katalunajn verkistojn kaj intelektulojn en sia hejmo, kaj agis kiel gvida majstro por junaj poetoj.

 Verkoj 
 Poezio 
 Estances
 Tres suites
 Elegies de Bierville
 Salvatge cor
 Esbós de tres oratoris

 Prozaj verkoj 
 Les aventures d'en Perot Marrasquí
 Guillot, bandoler
 L'ingenu amor

 Kritikaj verkoj 
 Escolis i altres articles
 Els marges
 ...Més els poemes
 Polítics i intel·lectuals

(Entute temas pri gazetaj artikoloj, eseoj, recenzoj, antaŭparoloj de aliaj verkoj, leteroj, prelegoj kaj lecionoj.)

 Tradukoj 
Konforme al la kultura normaliga programo de la naŭcentismo, li faris multajn tradukojn de la moderna beletro, de Edgar Allan Poe li tradukis Històries extraordinàries, de Friedrich Hölderlin Esbossos de versions de Hölderlin, plurajn poemojn de Constantin Cavafy, la fabelojn de Grimm, El romanç de Tristany i Isolda de Joseph Bédier. Por la fondaĵo Bernat Metge li tradukis helenajn verkojn de Ksenofono, Plutarko, Esĥilo, Sofoklo kaj Eŭripido. En 1948 duafoje li tradukis en versoj la Odiseadon de Homero, kiu estas unu el plej grandaj beletraj monumentoj en la kataluna lingvo.

Kategorio:Katalunlingvaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Katalunlingva literaturo
Kategorio:Barcelonaj esperantistoj