Mostar

Mostar estas la plej granda urbo de la historia regiono Hercegovino, la suda parto de la Bosnio kaj Hercegovino. Ĝi estas administra centro de kantono Hercegovino Neretva de Federacio Bosnio kaj Hercegovino kaj en 2003 havis 105 448 loĝantojn. La urbo estas konsiderata la neoficiala centro de la historia regiono Hercegovino, situanta ĉe la rivero Neretva.

 Historio 
La historio de la urbo estis multe influita de diversaj grandaj potencoj kiel la Otomana Regno (1452 - 1878) kaj la imperio Aŭstrio-Hungario (1878 - 1918) ”Mostar | Bosnia and Herzegovina”, Encyclopedia Britannica ().

Ĝis januaro 2004 (post la enlanda milito), la urbo dividiĝis administre en du partoj: unu kroata parto sur la okcidenta bordo de la rivero Neretva kaj unu bosna sur la orienta bordo. Ekde januaro de 2004 tiu dividita stato malaperis kaj formiĝis unuo kun 6 novaj distriktoj.

Tra Mostar kondukas la fervojlinio Ploče-Sarajevo (kun kontakto tra Banja Luka al Zagrebo kaj tra Osijek al Budapeŝto), kun po du ĉiustaciaj trajnoj ambaŭdirekte. Pli frue (ĝis la 1970-aj jaroj) ekzistis etŝpura fervojlinio Sarajevo - Dubrovnik.

eta|maldekstra|250ra|
 Klimato 
Kun mezumo de 2291 horoj da sunbrilo jare, Mostar estas la plej suna loko en Bosnio kaj Hercegovino. Mostar estas unu el la plej varmaj urboj en Eŭropo. En la someraj monatoj, temperaturoj ofte pliiĝas al pli ol 40 Temperaturoj kaj Precipitaĵoj, arkivita de la originalo la 21-an de aŭgusto 2021 en la Interreta Arkivo..

 Administra divido 
Administre Mostar formis du urbojn ekde la interna milito: kroata ĉe la okcidenta bordo de la rivero Neretva kaj bosnia ĉe la orienta bordo. Nome de Eŭropa Unio, Hans Koschnick estis sendita al Mostar kiel peranto. En januaro 2004, tiu ĉi stato estis formale nuligita kaj nova regularo enkondukita laŭ kiu la urbo estas dividita en ses urbetojn, kiuj kune formas ununuran enton. Ekzistis neniuj komunumaj balotoj en Mostar de 2008 ĝis 2020 kiel rezulto de la daŭranta disputo pri la administra strukturo.

Post la krizo de rifuĝintoj en Eŭropo, apud Mostar estis kreita provizora loĝado de rifuĝintoj en 2018, kiun migrantoj uzas kiel provizoran loĝejon antaŭ transiri la landlimon al la Eŭropa UnioAndrej Ivanji, [https://www.mdr.de/nachrichten/welt/osteuropa/ostblogger/fluechtlinge-in-bosnien-verpruegelt-hungrig-verlassen-100.html artikolo Flüchtlinge in Bosnien: Verprügelt, hungrig und sich selbst überlassen] ("rifuĝintoj en Bosnio: batataj, malsataj kaj lasitaj sen subteno"), mdr.de, la 7-an de novembro 2018, alirite la 19-an de januaro 2022. ().
alternative=Koski Mehmed pasa-moskeo|175ra|maldekstra|eta|
Urbomarko estas la fama Stari Most (Malnova Ponto de Mostar) super Neretva el la osmanida tempo, laŭ kiu la urbo ricevis sian nomon (Mostar = pontogardanto). La ponto estis detruita dum la Bosnia Milito en 1993. Internaciaj instancoj financis per 15 milionoj da eŭroj la rekonstruajn laborojn, kiuj komenciĝis en 1996 kaj finiĝis en 2004 per solena malfermo la 23-an de julio en 2004. La ponto enlistiĝis ĉe UNESCO kiel Monda Kulturheredaĵo. (Verkis pentraĵon pri la ponto la hungara pentristo Tivadar Csontváry Kosztka).

 Edukado 
La Universitato de Mostar (kroate Sveučilište u Mostaru) estas la due plej granda en la lando, fondita en 1977.

En 1993 estis fondita la Universitato de Mostar, nomita laŭ Jemal Biedic (Univerzitet "Džemal Bijedić" u Mostaru/Universitato "Jemal Bijedi" u Mostaru).

En 2006 estis malfermita en la urbo internacia kolegio (Koledž Ujedinjenog svijeta u Mostaru), kiu estas unu el la Kolegioj de la internacia komunumo (Unuiĝintaj Mondaj Kolegioj)United World College in Mostar ().

 Transporto 
La urbo estas grava transporta navo. La vojo E73 pasas tra Mostar. Estas busa stacidomo kun busoj kiuj ĉiutage veturas al Sarajevo. Estas fervojo de Mostar al Ploċe kaj al la flughaveno de Mostar (bosne: Međunarodni aerodrom Mostar; kroate: Međunarodna Zračna Luka Mostar; serbe: Међународни аеродром Мостар).

Aŭtovojo inter Sarajevo kaj Mostar (120 km) estas konstruata kaj verŝajne estos finkonstruita en 2025.

 Referencoj 

 Literaturo 
 Spomenka Štimec. Hodler en Mostar, Pisa, 2006, Edistudio, 105 paĝoj () Andreas Künzli, Arte malambicia, sed psikologie instiga delicaĵo, La Ondo de Esperanto. 2007. №5 (151) ()
 Giovanni Scotto, Friedensbildung in Mostar. Die Rolle der internationalen Nicht-Regierungsorganisationen ("konstruado de paco en Mostar. La rolo de internaciaj neregistaraj organizoj"). Lit Verlag, Münster 2004, ISBN 3-8258-7852-X ()

 Lokaj famuloj 
 Aleksa Šantić (1868-1924), poeto
 Zdravko Grebo (1947-2019), rektoro kaj fondinto de la serba filio de Open Society Foundations (Fondumoj de George Soros).
 Daniela Janjić  (n. en 1984), verkistino

 Partneraj urboj 
Mostar flegas partnerajn rilatojn kun la sekvaj urboj:informo en la retejo de Mostar, arkivigita je la stato de de oktobro 2013 (jen /, ankaŭ )
  Amano en Jordanio
  Arsoli en Lazio, Italio
  Brčko en Bosnio kaj Hercegovino
  Izmir en Turkio
  Kaposvár en Hungario
  Kayseri en Turkio
  Orkdal en Norvegio  Kragujevac en Serbio
  Millau en la regiono de Okcitanio, Francio
  Montegrotto Terme en Veneto, Italio
  Split en Kroatio
  Tutin en Serbio
  Vejle en Danio
  Jinĉŭano (銀川市) en Ĉinio
Krome, Mostar tenas amikecajn rilatojn kun  Heidelberghttps://www.heidelberg.de/hd,Lde/HD/Leben/Partnerstaedte.html informoj en la urba retejo heidelberg.de] () en Germanio.

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Urbomapo
 (en, kr) Turisma Portalo de Mostar
 (de) Mostar en Vikivojaĝo
 Oficiala retpaĝo de la solena remalfermo de Stari Most en Mostar 
 Intervjuo al Spomenka Stimec pri Hodler en Mostar, proponita de ILEI por sulbola tutmonda legado de ŝia libro “Hodler en Mostar” dum la Tago de la Esperanta libro 2021, Ĉina Radio Internacia.

Kategorio:Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Geografio de Bosnio kaj Hercegovino