Tihany

Tihany [tihanj] estas hungara vilaĝo kun titolo vinvilaĝo kaj somera fama banloko en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Balatonfüred.
eta|maldekstre|<center>Strato en Tihany

 Situo 
eta|maldekstra|Panoramo el Balatono al abatejo de Tihany
La vilaĝo situas sur samnoma duoninsulo ĉe la norda bordo de Balatono kun belega pejzaĝo al la lago kaj kun pitoreska naturo, en kaldrono de iama vulkano. Ĝi troviĝas sur norda bordo de Balatono, laŭ flankovojo. La vilaĝo estas escepta pro ne havanta fervojon ĉe Balatono. Dum la historio la duoninsulo estis insulo. La vilaĝo havas gravan havenon, kie estas pramo al la suda bordo. Prezoj de la nemoveblaĵoj tie estas la plej altaj.

 Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko kaj ferepoko poste romianoj vivis tie. La abatejon kaj klostron oni fondis en 1055, en ĝia fonda dokumento troviĝas kelkaj hungaraj vortoj: ili estas la unuaj skribaj memoraĵoj de la hungara lingvo. Dum la kontraŭturkaj bataloj estis tie fortikaĵo (apenaŭ videbla), kiun la turkoj neniam okupis. En 1752 la abatejo rekonstruiĝis kaj iĝis simbolo de Tihany.

La vilaĝo apartenas al vinregiono de Balatonfüred-Csopak. La duoninsulo apartenas al Nacia parko.

 Lagoj 
eta|maldekstra|Interna lago de Tihany, antaŭe la abatejo sur la supraĵo
Krom Balatono estas interna kaj ekstera lagoj, kiuj havas nenian kontakton kun Balatono. La interna lago estas restaĵo de vulkana lago, nun fiŝkaptejo. Naĝado povas okazi nur en Balatono. La ekstera lago grandparte estas marĉo.

 Aliaj vidindaĵoj 
 Preĝejo Ĉieliro de Maria (Tihany)
 eĥo, la plej granda en Hungario
 muzeo pri pupoj
 herbejo de lavendo
 golgoto

 Menciindaĵo 
Dum la historio la fiŝistoj tiel fiŝadis, ke sentinelo staris sur montopinto, kiu gvidis la fiŝkaptadon per signoj. La sentinelo povis vidi la fiŝaron, kiu estis nigreco en la lago.

 Famuloj 
En Tihany mortis:
 abatoj Béla Bresztyenszky, Pál Horváth (abato), Engelbert Nándor Mázy kaj Zsigmond Antal Simon
 bankisto Ferenc Bartha
 biologo Aladár Scherffel
 ekonomikisto László Abelovszky
 monaĥoj Dávid Lajos Borosay, Jusztin János Fink, Hugó Ferenc Kamiss kaj Vilmos Mihály Németh
 prioro Egyed János Vaszary.
eta|dekstre|La abateja preĝejo de Tihany

 Famaj nomportantoj 
 Miklós Tihanyi (pli aĝa)
 Miklós Tihanyi (pli juna)
 Miklós József Tihanyi
 József Tihanyi
 József Tihanyi (instruisto)
 József Tihanyi (altosaltisto)
 László Tihanyi

 Referencoj 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj