Miklós Radnóti

Ekde 1940 li plej ofte militservis en senarmila t.n. laborservo, kien oni rekrutis judojn kaj komunistojn. Dum tiu periodo li fariĝis vere granda poeto.

Laŭ ĉeestintaj atestantoj, en novembro 1944, dum marŝo de grupo de judoj, li estis severe batita kaj torturita de ebria gardisto. Li tiam estis vundita kaj tro malforta por labori kaj tial estis pafita kaj entombigita en amastombo proksime al la vilaĝo Abda, en nordokcidenta Hungario.

 Stilo 
En la 1920-aj jaroj li komencis verki dadaisman poezion, sed pluiris al simbolisma-ekspresionisma verkado. Tri tendencoj elstaras en lia verkado: persona, pensiga kaj politika.

En 1934, li finis siajn studojn per la filozofia doktoriĝa tezo "La arta evoluo de Margit Kaffka."

En la 1930-aj jaroj li aliĝis al la lukto kontraŭ faŝismo, antisemitismo kaj rasa diskriminacio. La influo de Bertolt Brecht evidentas en lia verko. Liaj malfruaj poemoj reflektas animon disŝiritan inter espero kaj sopiro al lia hejmo por liaj amantoj kaj timo pri la venko de perforto.

Unu el la plej famaj poemoj de Radnoti nomiĝas "Il faut laisser" (france: 'devus forlasi'), eldonita la 7-an de oktobro 1938; Ĉi tio estas la komenca linio de poemo el 1586 de la franca poeto Pierre de Ronsar. Ronsar argumentas, ke "oni devas forlasi hejmon kaj fruktoplantejon kaj ĝardenon" ("Il faut laisser maisons et vergers et jardins"), do abstini sin zorgi pri posedaĵoj kaj aliaj ruboj de la materia mondo. Radnoti laŭte pripensas ĉi tiun malnovan verdikton.

Miklós Radnóti tradukis en la hungaran verkoj de Jean de La Fontaine kaj Guillaume Apollinaire. Liaj verkoj estis tradukitaj en la anglan de Edward G. Emery kaj Frederick Turner, al la serbokroata de Danilo Kiš, al la germana de Franz Fühmann kaj al la franca de Jean-Luc Moreau

Iuj poemoj estis trovitaj sur lia korpo kaj publikigitaj en la volumo nomita Storma Ĉielo. Li ankaŭ verkis aŭtobiografian verkon nomitan Ĝemelo (1940).

 En Esperanto aperis 
Odo hezita ; Kiel mi scius ; Kvara eklogo; Fragmento ; Sepa eklogo ; Letero al la edzino ; A la recherche... ; Razglednica / [Trad. Fejes Márton, Kálmán Kalocsay, Szabó Imre, Ferenc Szilágyi, Vilmos Benczik. - En: Hungara antologio ; p.259 - 266

Laŭ informoj de Ada Csiszár, plurfoje aperis en Esperanto lia Sepa eklogo, tradukita de Kalocsay. En: Hungara Vivo 1965:1, p. 6;

Paco 1969:182 (Hungara eldono), p. 14; Tutmonda Sonoro, Vol. 2. p. 556-557; Hungara Antologio (1983), p. 263-264.

 Eksteraj ligiloj 

 Letero al mia edzino 
 Elektitaj poemoj hungare
 Pri la poeto angle 

Radnóti, Miklós
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de majo
Kategorio:Mortintoj la 9-an de novembro