Dukotiledonaj plantoj

Dukotiledonaj plantoj estas parto de la florplantoj, tradicie komparata kun la unukotiledonaj. La aro de dukotiledonaj plantoj enhavas ĉirkaŭ 200 000 speciojn, ĉeestante en plejparto el ekologiaj sistemoj. Tiuj plantoj havas ĝermante du kotiledonojn. Krom tio, aliaj karakteroj estas:
 Radikoj: unu dika radiko kun multaj etaj kreskante el ĝi, male al unuoktiledonaj, kies ĉiuj radikoj estas simildikaj.
 Tigo: kun dua lignon kreskante eksteren, tio estas vera trunko.
 Folioj: povas esti kunmetitaj (kun folietoj), preskaŭ ĉiam ret-angiaj (ret-nervura).
 Floroj: 4 aŭ 5-bazataj, tio estas ekzemple 5 sepaloj, 5 petaloj, 2 x 5 stamenoj, 5 karpeloj.

Estas pluraj skoloj por subdividi la dukotiledonojn, la klasika kaj la kladistika, depende de la klasiga sistemo.

eta|200px|Juna Ricino-planto montranta du embriajn foliojn (kotiledonoj), kiuj estas malsamaj ol la plenkreskaj folioj

 Klasika klasigo 
Laŭ la klasika klasigo de Kronkisto de 1981, la dukotiledonaj plantoj estas la klaso Magnoliopsida. En ĝi estas 6 subklasoj:
 subklaso Asteridae
 subklaso Caryophyllidae
 subklaso Dilleniidae
 subklaso Hamamelidae
 subklaso Magnoliidae
 subklaso Rosidae

 Kladistika klasigo 
Laŭ la nuna filogenetika klasigo APG III de 2009 (el la angla Angiosperm Phylogeny Group) la dukotiledonaj plantoj ne estas klado, sed parafiletika aro. Tio signifas ke la aro de dukotiledonaj plantoj ne enhavas unu prapatro kaj ĉiuj ties idoj, sed nur parto el ili. Fakte, la unukotiledonaj plantoj ankaŭ estas parto de ties idoj.

La klado de la florplantoj, enhavas frue apartaj dukotiledonaj, la unukotiledonaj, kaj aro de veraj dukotiledonaj, nomita verdukotiledonaj.

Ĉe la verdukotiledonaj kiu estas klado, la polenero havas tri ĝermkavojn. Ĉe la ceteraj duotiledonaj kaj la unukotiledonaj plantoj, estas unu ĝermkavo kaj estas alia klado.

 Listoj laŭ klasika sistemo 
La sekvaj listoj prezentas la dukotiledonajn ordojn kun ilia lokigo en la nova klasado de la APG-sistemo kaj en la malpli nova kaj ankoraŭ vaste uzata sistemo de Kronkisto.
Sistemo APG IISistemo de KronkistoAmborellaceae

Nymphaeaceae [+ Cabombaceae]

Austrobaileyales

Chloranthaceae

Ceratophyllales

Magnoliedoj

 Canellales Canellales
 Piperaloj Piperales
 Laŭraloj Laurales
 Magnolialoj Magnoliales
 Aristolokiacoj Aristolochiales

Eŭdikotiledonoj

Bazaj eŭdikotiledonoj

 Ranunkolaloj Ranunculales
 Buksaloj Buxxales
 Trochodendrales Trochodendrales
 Protealoj Proteales
 Gunnerales Gunnerales
 Berberidopsaloj Berberidopsidales
 Dilleniales Dilleniales
 Kariofilaloj Caryophyllales
 Saksifragaloj Saxifragales
 Santalaloj Santalales
 Vitaloj Vitales

Rozedoj Rosids

Bazaj rozedoj

 Crossosomatales Crossosomatales
 Geranialoj Geraniales
 Mirtaloj Myrtales

Eŭrozedoj I

 Zigofilaloj Zygophyllales
 Celastraloj Celastrales
 Malpigialoj Malpighiales
 Oksalidaloj Oxalidales
 Fabaloj Fabales
 Rozaloj Rosales
 Kukurbaloj Cucurbitales
 Fagaloj Fagales

Eŭrozedoj II

 Brasikaloj Brassicales
 Malvaloj Malvales
 Sapindaloj Sapindales

Asteredoj

Basaj asteredoj

 Kornusaloj Cornales
 Erikaloj Ericales

Eŭasteredoj I

 Garialoj Garryales
 Solanaloj Solanales
 Gencianaloj Gentianales
 Lamialoj Lamiales
 Senpozicia: Boraginaceae

Eŭasteredoj II

 Akvifolialoj Aquifoliales
 Apialoj Apiales
 Dipsakaloj Dipsacales
 Asteraloj AsteralesMagnoliopsida

Magnoliidae (plejparte bazaj dukotiledonoj)

 Magnolialoj Magnoliales
 Laŭraloj Laurales
 Piperaloj Piperales
 Aristolokiacoj Aristolochiales
 Ilicialoj Illiciales
 Nimfealoj Nymphaeales
 Ranunkolaloj Ranunculales
 Papaveraloj Papaverales

Hamamelidae

 Trochodendrales Trochodendrales
 Hamamelidales Hamamelidales
 Daphniphyllales Daphniphyllales
 Didymelales Didymelales
 Eucommiales Eucommiales
 Urtikaloj Urticales
 Leitneriales Leitneriales
 Juglandaloj Juglandales
 Myricales Myricales
 Casuarinales Myricales

Caryophyllidae

 Kariofilaloj Caryophyllales
 Poligonaloj Polygonales
 Plumbaginales Plumbaginales

Dilleniidae

 Dilleniales Dilleniales
 Theales Theales
 Malvaloj Malvales
 Lecythidales Lecythidales
 Nepenthales Nepenthales
 Violaloj Violales
 Salikaloj Salicales
 Capparales Capparales
 Batales Batales
 Ericales Ericales
 Diapensiales Diapensiales
 Ebenales Ebenales
 Primulales Primulales

Rozedoj Rosidae

 Rozaloj Rosales
 Fabaloj Fabales
 Protealoj Proteales
 Podostemaloj Podostemales
 Haloragaloj Haloragales
 Mirtaloj Myrtales
 Rhizoforaloj Rhizophorales
 Kornusaloj Cornales
 Santalaloj Santalales
 Raflezialoj Rafflesiales
 Celastraloj Celastrales
 Eŭforbialoj Euphorbiales
 Ramnaloj Rhamnales
 Poligalaloj Polygalales
 Sapindaloj Sapindales
 Geranialoj Geraniales
 Apialoj Apiales

Asteredoj

 Gencianaloj Gentianales
 Solanaloj Solanales
 Lamialoj Lamiales
 Callitrichales Callitrichales
 Plantaginales Plantaginales
 Scrophulariales Scrophulariales
 Campanulales Campanulales
 Rubiales Rubiales
 Dipsakaloj Dipsacales
 Calycerales Calycerales
 Asteraloj Asterales

 Gravaj familioj 
Sendepende de la klasigsistemo jen ĉefaj familioj kun gravaj, konataj genroj (ordo laŭ APG-sistemo en krampoj):
 aceracoj (sapindaloj)
 akvifoliacoj (akvifolialoj)
 amarantacoj (kariofilaloj)
 anakardiacoj (sapindaloj)
 apiacoj (apialoj)
 apocinacoj (gencianaloj)
 araliacoj (apialoj)
 aristolokiacoj (piperaloj)
 asteracoj (asteraloj)
 balzaminacoj (erikaloj)
 begoniacoj (kukurbaloj)
 betulacoj (fagaloj)
 bombakacoj (malvaloj)
 boragacoj (boragaloj ?)
 brasikacoj (brasikaloj)
 buksacoj (buksaloj ?)
 burseracoj (sapindaloj)
 celastracoj (celastraloj)
 cistacoj (malvaloj)
 datiskacoj (kukurbaloj)
 dipsakacoj (dipsakaloj)
 drozeracoj (kariofilaloj)
 enoteracoj (mirtaloj)
 erikacoj (erikaloj)
 eŭforbiacoj (malpigialoj)
 fabacoj (fabaloj)
 fagacoj (fagaloj)
 filadelfacoj (kornusaloj)
 fitolakacoj (kariofilaloj)
 flakurtiacoj (malpigialoj)
 fumariacoj (ranunkolaloj)
 gencianacoj (gencianaloj)
 geraniacoj (geranialoj)
 globulariacoj (lamialoj)
 hidrangeacoj (kornusaloj)
 hiperikacoj (malpigialoj)
 hipokastanacoj
 juglandujacoj
 kampanulacoj
 kanabacoj
 kaprifoliacoj (dipsakaloj)
 kariofilacoj (kariofilaloj)
 kenopodiacoj (kariofilaloj)
 konvolvulacoj (solanaloj)
 kornusacoj (kornusaloj)
 krasulacoj (saksifragaloj)
 kukurbacoj (kukurbaloj) lamiacoj (lamialoj)
 laŭracoj (laŭraloj)
 linacoj (malpigialoj)
 litrumacoj (mirtaloj)
 lorantacoj (santalaloj)
 magnoliacoj (magnolialoj)
 malvacoj (malvaloj)
 meliacoj (sapindaloj)
 miristikacoj
 mirtacoj (mirtaloj)
 morusacoj (rozaloj)
 nimfeacoj
 oksalidacoj
 oleacoj (lamialoj)
 papavacoj (ranunkolaloj)
 pedaliacoj (lamialoj)
 peoniacoj
 piprujacoj (piperaloj)
 plantagacoj (lamialoj)
 poligonacoj (kariofilaloj)
 primolacoj (erikaloj)
 ramnacoj (rozaloj)
 ranunkolacoj (ranunkolaloj)
 rezedacoj (brasikaloj)
 rozacoj (rozaloj)
 rubiacoj (gencianaloj)
 rutacoj (sapindaloj)
 saksifragacoj (saksifragaloj)
 salikacoj (malpigialoj)
 santalacoj (santalaloj)
 sapotacoj (erikaloj)
 simarubacoj (sapindaloj)
 skrofulariacoj (lamialoj)
 solanacoj (solanaloj)
 sterkuliacoj (malvaloj)
 tamarikacoj (kariofilaloj)
 teacoj (erikaloj)
 tiliacoj (malvaloj)
 timeleacoj (malvaloj)
 ulmacoj (rozaloj)
 urtikacoj (rozaloj)
 verbenacoj (lamialoj)
 violacoj (malpigialoj)
 vitacoj (vitaloj)
 zigofilacoj (zigofilaloj)

Kategorio:Magnoliofitoj