Panĝaba lingvo

La panĝaba (en gurumukhi: ਪੰਜਾਬੀ, en shahamukhi پنجابی) estas hindeŭropa lingvo, kiun oni ĉefe parolas en regiono Panĝabio en Sudazio. 

 Disvastigo 
Laŭ la popolnombrado en Pakistano (2020) kaj Barato (2023), pli ol 140 miliono da personoj parolas panĝaban kiel gepatran lingvon. Sekve, panĝaba estas la 11-a plej populara lingvo en la mondo.

Datumoj de la censo en 2011 eldonitaj la panĝaba estas la tria plej parolata lingvo en Britio, kie ĝi estas instruata je niveloj GCSE kaj A.

 Skriboj 
La lingvo havas du skribojn: Gurumuĥi, skribatan de dekstre maldekstren kaj uzatan ĉefe en Barato, kaj Ŝakmuĥi, skribatan dekstren de maldekstre kaj uzatan en Pakistano. Dum la parola lingvo estas sufiĉe simila, estas grandaj diferencoj en skribo, kio kaŭzis la kreadon de du apartaj Vikipedioj Panĝaba Vikipedio (en Gurmuĥi-skribo) kaj Okcidentpanĝaba Vikipedio (por Ŝahmuĥi-skribo). Ekde la 2010-aj jaroj la Panĝaba Universitato evoluigas ilon de skriba interproksimiĝo nomitan Sangam (unio).

 Statuso 

Oni agnoskas la lingvon en Barato; en barata Panĝabo kaj urbo Ĉandigaro, ĝi havas oficialan staton. En Pakistano ĝi ne havas oficialan statuson kaj nek estas instruata eĉ en lernejoj, kvankam panĝaboj konsistigas 60% de la loĝantaro .

 Uzado 
Ekde decembro 2013, la panĝaba lingvo en la Gurmuĥi-skribo estas subtenata de Guglo-tradukilo. Alireblas instrumento pri altkvalita optika rekono de literoj. En 2017 BBC lanĉis sian servon en la panĝaba.

 Fonetiko 
La panĝaba estas tona lingvo.

 Fonologio 
AntaŭaProksim-
antaŭaCentraProksim-
malantaŭaFermaiː  Proksim-Fermaɪ  ʊ  Mezfermaeː  Mezaə  Fermmezaɛː  Malfermaaː  
LabialoDentala/
AlveolaraRetrofleksoPost-alv./
PalataloVelsonoUvularoGlotaloNazam  n  ɳ  (ɲ)  (ŋ)  Haltigo/Afrikativop  t̪  ʈ  t͡ʃ  k  (q  )pʰ  tʰ  ʈʰ  t͡ʃʰ  kʰ  b  d̪  ɖ  d͡ʒ  ɡ       Frotsono(f  )s  ʃ  (x  )(z  )(ɣ  )ɦ  R-ecaɾ~r  ɽ  Alproksimantoʋ  l  ɭ  j  

 Vidu ankaŭ 
 Gurumukhi-ortografio
 Shahmukhi-ortografio

 Eksteraj ligiloj 
 Panĝaba Lingvo Movado
 Akademio de la Panĝabo en Nord-Ameriko


 Referencoj 


Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto