Kogurjo

Goguryeo aŭ Kogurjŏ (Hangul: 고구려; Hanja: 高句麗; pinyin: Gāogōulí) (1-a jarcento a.K.-668) estis regno en nunaj Manĉurio kaj norda Koreio.

eta|355x355px|Mapo de KogurjoKogurjo estis la plej granda reĝlando el la tri reĝlandoj konsistantaj Koreion ĝis 668 p.K. Ĝi situis sur ĉirkaŭ la hodiaŭa teritorio de Norda Koreio. Laŭ la tradicio, ĝin fondis en 37 a.K. Ĉu Mong en la rivervalo de Tongge, sed oni supozas, ke ĝi jam ekzistis en la 2-a jarcento.

 Historio 
Dum la regado de la legenda reĝo Theĝo (1-2-a jc. p.K.) elformiĝis hereda reĝa sistemo en Kogurjo. La reĝo Sosurim (regis inter 371–384) centrigis la reĝan potencon per leĝoj kaj dekretoj. La teritorion de la reĝlando pligrandigis la konkeroj de reĝoj Kvanggetho (regis 391–412), poste Ĉangsz (regis 413–491). En la orepoko de la reĝlando, Kogurjo regis ne nur la norda parton de la Koreia duoninsulo, sed ankaŭ la Liaotung-duoninsulon kaj parton de Manĉurio.

Oni distingis en la centra adiministra sistemo 12 rangojn, sure kies pinto staris la ĉefministro (te-dero) elektita je tri jaroj de la kunlaborantoj.

Oni enkondukis la budhismon post 372, je ĉina efiko kaj por ideologie apogi la centrigitan burokratismon (poste disvastiĝis ankaŭ la taoismo). Ekde tiam oni emfazis la instruadon en spirito de la Konfuceo. Multaj tombejaj pentraĵoj prezentas ĉiutagaĵojn de la popolo de Kogurjo.

Post kiam en Ĉinio enpotenciĝis la unuiĝinta Sui- (581–618), kaj T'ang-dinastio (618–907), la ĉinoj pli kaj pli ofte militiris en Kogurjon. La reĝlando estis fine konkerita (668) fare de la aliancaj armeoj de sud-korea Silla-reĝlando kaj T'ang-dinastio. La duoninsulo venis sub regadon de la unuiĝinta reĝlando Silla (668–935).

La kogurja lingvo estis parolita en la malnova reĝlando de Kogurjo.

 Listo de la reĝoj de Kogurjo 

 37 - 19 a.K. Tongmyong Wang
 19 a.K. - 18 p.K. Yuri(myong) Wang
 18 - 44 Taemusin Wang
 44 - 48 Minjung Wang
 48 - 53 Mobon Wang
 53 - 146 T'aejo Wang
 146 - 165 Ch'adae Wang
 165 - 179 Sindae Wang
 179 - 196 Kogukch'on Wang
 196 - 227 Sansang Wang
 227 - 248 Tongch'on Wang
(244:Ĉinoj sturmas la Kogurja ĉefurbo)
 248 - 270 Chungch'on Wang
 270 - 292 Soch'on Wang
 292 - 300 Pongsang Wang
 300 - 331 Mich'on Wang
(313 la okcidentaj Cin dinastio de Ĉinio estas forpelita el Koreio)
 331 - 371 Kogugwon Wang
( en 346 li konkeras la nordan korean regnon de Pojo)
 371 - 384 Sosurim Wang
 384 - 391 Kogugyang Wang
 391 - 413 Kwanggaet'o Wang
 413 - 491 Changsu Wang
 491 - 519 Munja(myong) Wang
 519 - 531 Anjang Wang
 531 - 545 Anwon Wang
 545 - 559 Yangwon Wang
 559 - 590 P'yongwon Wang
 590 - 618 Yongyang Wang
(612 : la ĉinaj Sui dinastio invadas, sed malvenkas)
 618 - 642 Yongnyu Wang
 642 - 668 Pojang Wang
(645 - 647 la ĉina T'ang dinastio invadas sed malvenkas. En 667 - 668 Ĉinoj kaj korea reĝlando Silla konkeras Kogurjon.

 Bildaro 

 Vidu ankaŭ 
 ĉefurboj kaj tomboj de la antikva regno Kogurjo

Kategorio:Historio de Koreio
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en la 7-a jarcento
Kategorio:668