Aŭkedoj

La Aŭkedoj estas holarktisa kaj neotropisa familio de la ordo de Ĥaradrioformaj birdoj. Ili aspektas iom kiel pingveno pro iliaj blanka kaj nigra koloroj, la rektiĝa pozicio kaj pro kelkaj el iliaj kutimoj. Tamen ili tute ne estas parencaj al pingvenoj.

eta|maldekstra|Aŭkedoj de malsamaj specioj|alt=Auks.jpg
Male al pingveno, aŭkoj povas flugi (krom la Granda aŭko). Ili bone naĝas kaj subakviĝas, sed ilia ir-maniero aspektas iom plumpa. Pro la mallonga enverguro aŭkoj bezonas flugeti tre rapide por flugi.

Aŭkoj vivas mare kaj nur por reproduktiĝi ili terenflugas. La plejmulto de la specioj reproduktiĝas sur krutaj klifoj, ofte kune kun mevoj, petreloj kaj suloj.

 Sistematiko 
dekstra|eta|Longbeka urio (centre) kaj Dikbekaj aŭkoj
eta|Nigra urio en somera kaj vintra plumaroj
dekstra|eta|Kasina aŭko
dekstra|eta|Papageta aŭko
dekstra|eta|Marmora urieto
Aŭkedoj estas sufiĉe arĥaa familio kun multaj formortintaj specioj konataj nur laŭ fosilioj. Oni devas inkludi la fosiliajn taksonojn en ĝia ĝenerala sistematiko por havi la plenan bildon.

 Baza kaj incertae sedis
 Miocepphus (fosilio: Meza mioceno en centra-eosta Usono)
 Miocepphus mcclungi Wetmore, 1940
 Miocepphus bohaskai Wijnker kaj Olson, 2009
 Miocepphus blowi Wijnker kaj Olson, 2009
 Miocepphus mergulellus Wijnker kaj Olson, 2009
 Subfamilio Alcinae
 Tribo Alcini
 Urio
 Longbeka urio  Uria aalge
 Dikbeka urio Uria lomvia
 Alle
 Malgranda aŭko Alle alle
 Pinguinus
 Granda aŭko Pinguinus impennis (formortinta, ĉirkaŭ 1844)
 Alca
 Razilbeka aŭko Alca torda
 Tribo Synthliboramphini - Urietoj
 Synthliboramphus
 Skripsa urieto, Synthliboramphus scrippsi
 Kalifornia urieto,  Synthliboramphus hypoleucus - foje en Endomychura
 Kravera urieto,  Synthliboramphus craveri - foje en Endomychura
 Malnova urieto,  Synthliboramphus antiquus
 Japana urieto,  Synthliboramphus wumizusume
 Tribo Cepphini
 Cepphus
 Nigra urio  Cepphus grylle
 Kolomburio,  Cepphus columba
 Kurila urio, Cepphus (columba) snowi
 Karba urio,  Cepphus carbo
 Tribo Brachyramphini
 Brachyramphus
 Marmora urieto,  Brachyramphus marmoratus
 Longbeka urieto Brachyramphus perdix
 Mallongbeka urieto,  Brachyramphus brevirostris
 Subfamilio Fraterculinae
 Tribo Aethiini
 Ptychoramphus
 Kasina aŭko aŭ Aŭko de Cassin Ptychoramphus aleuticus
 Aethia
 Papagaŭko, Aethia psittacula
 Tufaŭko,  Aethia cristatella
 Liphara aŭketo,  Aethia pygmaea
 Malgranda aŭketo,  Aethia pusilla
 Tribo Fraterculini - Fraterkuloj
 Cerorhinca
 Rinocera aŭko Cerorhinca monocerata
 Fraterkulo
 Atlantika fraterkulo Fratercula arctica
 Korna fraterkulo Fratercula corniculata
 Tufa fraterkulo Fratercula cirrhata

Biodiverseco de aŭkedoj ŝajnas esti pli alta dum la plioceno.

Referencoj

 Vidu ankaŭ 
 Magelanaj subpolusaj arbaroj

Kategorio:Aŭkedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno