Utreĥto (urbo)

Utreĥto (nederlande Utrecht, pron. [ütreĥt], urbutreĥte Utreg aŭ Utereg) estas la ĉefurbo de la provinco Utreĥto kaj la kvara plej granda urbo de Nederlando.

 Loĝantaro: 301 632 (31-a de majo 2009, fonto: CBS)

Utreĥto estas unu el la urboj de la regiono Randstad. Ĝi situas en centra loko de la lando kaj estas nodo de (fer-)vojoj kaj kanaloj kaj pro tio grava urbo por foiroj kaj konferencoj.

La urbo enhavas la plej grandan universitaton de Nederlando kaj la ĉefoficejon de la Nederlandaj Fervojoj (Nederlandse Spoorwegen). Ankaŭ troviĝas tie la plej grava konferencejo de la lando, nomita "Jaarbeurs Utrecht".

Utreĥto estas la sidejo de la roma katolika ĉefepiskopo de Nederlando.

Ĝi estas unu de la plej antikvaj urboj de Nederlando kun grava historia centro. Pro la turo Domtoren ("katedrala turo"), simbolo de la urbo, 112,32 metrojn alta, do la plej alta preĝejo-turo de Nederlando, la urbo estas ankaŭ nomata Domstad aŭ "katedrala urbo".

 Historio 
La sodomiaj procesoj de Utreĥto estis granda serio de persekutoj de samseksemuloj inter 1730 kaj 1731 en la urbo Utreĥto. En tiu urbo okazis pli ol kvardek persekutoj.

 Notindaj homoj de Utreĥto 
125ra|eta|Naskiĝloko de Papo Adriano la 6-a
 Frederiko de Utreĥto (ĉ. 790-838)
 Adriano la 6-a (1459–1523) – papo de la katolika eklezio
 Johannes Ruysch (1460–1533) - esploristo, kartografo, astronomo, ilustraciisto de manuskriptoj kaj pentristo
 C.H.D. Buys Ballot (1817–1890) – meteorologo (Leĝoj de Buys-Ballot)
 Theo van Doesburg (1883–1931) – pentristo, artisto (movado "De Stijl")
 Gerrit Rietveld (1888–1964) – dezajnisto, arĥitekto (movado "De Stijl")
 Karel Doorman (1889–1942) – Admiralo (Batalo de la Java maro)
 Dick Bruna (1927 - 2017) – verkisto, ilustristo (kunikleto "Miffy")
 Louis Andriessen (1939) – komponisto
 Sylvia Kristel (1952-2012) - modelo, aktorino
 Marco van Basten (1964) – futbalisto

 Esperanto en Utreĥto 
En Utreĥto Cornelis Jacob Baart de la Faille kaj siaj kunuloj fondis Esperanto-grupon en 1903. Ĝi gastigis la kongreson de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en 1968.

Estas Zamenhofdreef (aleo de Zamenhof) en la urbo kun statuo.

 Esperantistoj de Utreĥto 
 Jan Th. de Goeij
 Douwe Beerda (eksprezidanto de Nederlanda Esperanto-Junularo (NEJ))
 Robert von dem Borne (eksprezidento de NEJ)
 Daniel Svejda
 Saskia Idzerda (eksprezidento de NEJ)

 Vidu ankaŭ 

 Universitato Utrecht
 Listo de ZEO-j en Eŭropo
 Princepiskopujo Utreĥto
 Tramtransporto en Utreĥto


Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Utreĥto