Hidrargo

Hidrargo (, hydro = akvo, argyrum = arĝento) estas kemia elemento en la perioda tabelo, kiu havas la simbolon Hg kaj atomnumeron 80. Ĝi estas peza, arĝentkolora transirmetalo, kaj unu el du elementoj, kiuj estas likvaj ĉe ĉambra temperaturo. La alia estas bromo, kiu ne estas metalo. Dum alia metalo galiumo fandiĝas nur ĉe temperaturo je 303 K (, do super la norma ĉambra temperaturo).

 Datenoj 
 Simbolo: Hg
 Atomnumero: 80
 Atommaso: 200,59 u
 Kemia Serio: transirmetalo
 Bolpunkto: 629,88 K (356,73 oC)
 Fandpunkto: 234,32 K (-38,83 oC)
 Superkonduktiveco: 4,15 K (-269 oC)
 Denseco: 13 579,04 kg/m3

 Produktado 
En Hispanio famas el historiaj epokoj (Romia Imperio) la minoj de cinabro el Almadeno, provinco de Ciudad Real.

 Uzado 
Hidrargo estis uzata en certaj specoj de ŝaltiloj, certaj specoj de lampoj (minimumaj kvantoj, kiel gaso, uzo daŭras), plie termometroj, barometroj, kaj aliaj scienciloj. Eĉ pli frue ĝi estis uzata por minado de oro kaj arĝento. Alojo (kunmiksaĵo) de hidrargo kun alia metalo (plej ofte arĝento) formas amalgamon.

 Danĝereco kaj malpermeso 
Hidrargo estas toksa elemento, kaj povas damaĝi interalie hepaton kaj cerbon. Pro la danĝereco estas uzado de hidrargo nuntempe plejparte malpermesita.

 Bildaro 

 Vidu ankaŭ 
 Hidrarga veneniĝo
 Kemio
 Metilhidrargo
 Milimetro da hidrargo
 Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
 Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
 Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero

 Proverbo 
Ekzistas proverbo pri hidrargo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:


 Eksteraj ligiloj 
 http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Hg/index.html 
 http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/Hg.html 
 http://www.jtbaker.com/msds/englishhtml/m1599.htm 
 http://www.theodoregray.com/PeriodicTable/Elements/080/index.s7.html 

 Referencoj 


Kategorio:Metaloj
Kategorio:Kemiaj elementoj
Kategorio:Likvaĵoj