Pluredro

(*) markas neklaran frazon aŭ redaktindan parton

Pluredro estas solido limigita ĉiuflanke per ebenaj edroj. Ĝiaj ĉefaj elementoj estas: edro, vertico kaj latero.
eta|Okedro

Ĉe latero kuniĝas 2 edroj, sed ne ĉiu loko (*), kie intersekciĝas diversaj edroj, estas latero. Pluredro povas esti sinsekcanta, do havanta aldonajn lokojn de intersekco de edroj, kiuj tamen ne estas konsiderataj kiel lateroj.
Simile, ĉe vertico kuniĝas minimume 3 lateroj, sed ne ĉiu loko, kie intersekciĝas diversaj lateroj, estas vertico.
Pluredro konsistas ne nur el verticoj, lateroj, kaj edroj, sed ankaŭ la ena volumeno apartenas al la figuro. Ĉi tio gravas por kompreno de konvekseco de pluredro. Fakte se ne konsideri la enon kiel apartenantan al la pluredro, ĉiu nedegenera pluredro estus nekonveksa.
Pluredroj estas distingataj je konveksaj kaj nekonveksaj. Nekonveksa pluredro povas havi ĉiujn edrojn konveksajn aŭ ankaŭ havi nekonveksajn edrojn.
Ekzistas nememspegulsimetriaj pluredroj, kiuj ekzistas en du variantoj, unu el kiuj estas spegula bildo de la aliaj.

Estas malfinie multaj diversaj pluredroj, inter kiuj estas distingataj kelkaj la plej interesaj specoj. Notu, ke ĉi tiu klasifika estas parte interkovranta, iuj pluredroj apartenas al kelkaj specoj samtempe. (*)

Du pluredroj estas topologie diversaj, se ili havas malsamajn ordigojn de edroj, lateroj kaj verticoj, tiel ke ĝi neeblas malformigi unuon el ili en la alian simple per ŝanĝo de longoj de lateroj aŭ la anguloj inter lateroj aŭ edroj. (*)

Pluredroj, kiuj diferenciĝas nur per sia amplekso kaj orientiĝo en spaco, estas konsiderataj kiel la samaj, ĉar la amplekso kaj orientiĝo ne influas la propraĵojn de la pluredro mem en si. Ĉe nememspegulsimetriaj pluredroj, ambaŭ simetriaj formoj de ĉiu el ili estas kutime konsiderataj kiel la sama speco de pluredro.

 Simplaj:
 Piramido (geometrio)
 Prismo
 Paralelepipedo
 Kubo (geometrio)
 Trunko
 Kontraŭprismo
 Dupiramido
 Kajtopluredro
 Alte simetriaj
 Regula pluredro
 Platona pluredro
 Pluredro de Keplero-Poinsot
 Arĥimeda pluredro
 Katalana pluredro
 Unuforma pluredro
 Speciale konstruitaj
 Pluredro de Waterman
 Zonopluredro
 Pluredro de Johnson
 Preskaŭ vera pluredro de Johnson
 Kun certa kvanto de edroj
 Duedro (degenera)
 Triedro (degenera, ekzemple kiel subspeco de duvertica pluredro)
 Kvaredro
 Kvinedro
 Sesedro
 Sepedro
 ... (notu, ke sub nomo okedro estas malrare komprenata la regula okedro, ĉar ĝi estas platona solido kaj ĝeneralaj pluredroj kun ok edroj estas tre multaj kaj diversaj) (*)

Estadas ankaŭ pluredrosimilaĵoj, kiuj estas degeneraj pluredroj, aŭ figuroj, kiuj ne tute verigas kondiĉojn de pluredro:
 Duedro
 Duvertica pluredro
 Figuroj, ĉe kiuj paroj de lateroj koincidas (*)

La ĉefaj karakterizaj de pluredro estas:

 Kvantoj de verticoj, lateroj kaj edroj
 Eŭlera karakterizo χ = V - L + E
 Geometria simetria grupo
 Volumeno
 Surfaca areo
 Duedra angulo
 Radiuso de ĉirkaŭskribita sfero R
 Radiuso de mezosfero ρ
 Radiuso de enskribita sfero r
 Angula difekto
 Solida angulo

 Platona pluredro 

Estas familio konata ekde antaŭ la ava tempo. La unua familio estas la platona pluredro; ĝi estas pluredraro, kies ĉiuj edroj estas kongruaj regulaj pluranguloj kaj kies ĉiuj pluredraj anguloj estas kongruaj. Nur ekzistas kvin platonaj pluredroj: la kvaredro, la kubo aŭ sesedro, la okedro, la dekduedro, la dudekedro.

 Vidu ankaŭ 

 Plurlatero
 Solidoj en 3 dimensioj
 Cilindro
 Konuso
 Sfero (eno de sfero estas solido)
 Pluredra kombinaĵo
 Malfiniaj analogoj de pluredro en 3 dimensioj
 Kahelaro (geometrio) (ankaŭ en pli multaj dimensioj)
 Malfinioedro
 Malfinia dekliva pluredro
 En pli multaj dimensioj
 Plurĉelo (4-dimensia analogo)
 Hiperpluredro (n-dimensia analogo)
 Listo de regulaj hiperpluredroj
 Manieroj por prezenti
 Reto (pluredro) (malfoldaĵo)
 Simbolo de Schläfli
 Vertica konfiguro
 Edra konfiguro
 Simbolo de Wythoff
 Figuro de Coxeter-Dynkin
 Figuro de Schlegel