Internacia tago de virinoj

eta|dekstra|180px|Branĉo de akacio, la simbolo de la tago de virinoj
Internacia tago de virinoj (aŭ virina tago) estas internacia tago festata la 8-an de marto ĉiujare. Tiu ĉi tago estas grava festotago pri la atingitaj ekonomiaj, politikaj kaj sociaj rezultoj de virinoj. Oni ankaŭ rememoras tiun tagon pro la incendio en la Fabriko Triangulo (en Novjorko, Usono, 1911), kie perdis la vivon pli ol 140 virinoj. La ideo pri tiu festotago estiĝis ĉe trapaso de la 20-a jarcento, kiam la rapida monda industriiĝo kaj ekonomia ekspansio kondukis al protestoj por pli bonaj laborejaj kondiĉoj.

 Simbolo 
En multaj landoj la simbolo de la internacia tago de virinoj estas branĉeto de akacio.

 Historio 
eta|240px|La internacia tago de virinoj en Managvo, 1988.
eta|dekstra|250px|Marŝantaro de sufragetoj en Novjorko (Usono), la 6-an de majo 1912
eta|dekstra|240px|Internacia virina tago en Dako, Bangladeŝo.
eta|Clara Zetkin kaj Roza Luksemburg, aŭgusto 1910
Protestoj okazadis la 8-an de marto dum la sekvantaj jaroj kaj Usono konsideris la 8-an de marto kiel virinan tagon. La 2-a Internacia Socialista Virina Konferenco en 1910 (en Kopenhago) akceptis la proponon de Clara Zetkin, ke ĉiujare la 8-a de marto estu dediĉita bataltago por la socia, politika, ekonomia kaj familia egalrajteco de virinoj. La unua Internacia tago de Virinoj en la sekvanta jaro estis granda sukceso kun pli ol unu miliono da partoprenantoj. Tiun sukceson ombris tragedio tiumonate, kiam la 25-an de marto 1911 en la incendio en la Fabriko Triangulo mortis pli ol 140 teksaĵlaboristinoj.

La Unuiĝintaj Nacioj oficialigis la tagon en 1977 invitante ĉiun landon en la mondo festi tiun tagon por la rajtoj de virinoj.

 Kelkaj datoj 
 1910: En Kopenhago, dum la Internacia Socialista Virina Konferenco, laŭ propono de Clara Zetkin, oni decidis ideon pri internacia virina tago.Sennaciulo, organo de SAT, marto 2005 , paĝo 35, artikolo "historio de la Internacia Ina Tago"
 marto 1911: Unu miliono da virinoj protestmarŝis en Eŭropo.
 8-a de marto 1913: Rusaj virinoj organizis kaŝitajn renkontiĝojn.
 8-a de marto 1914: Virinoj postulis voĉdonrajton en Germanio.
 8-a de marto 1915: En Oslo, virinoj defendis siajn rajtojn kaj postulis pacon.
 8-a de marto 1917: «Februara revolucio» en Rusio. En Sankt-Peterburgo, laboristinoj protestmarŝis por postuli panon kaj hejmenvenon de la edzoj el la unua mondmilito.
 8-a de marto 1921: Lenin deklaris la 8-an de marto virina tago.
 1924: La tago estis unufoje celebrita en Ĉinio.
 1946: La tago estis unufoje celebrita en Orient-Eŭropo.
 8-a de marto 1947: Léon Blum salutis la gravan rolon de virinoj dum la rezist-milito kontraŭ nazioj 
 8-a de marto 1977: La Unuiĝintaj Nacioj oficialigis la Internacian tagon de virinoj.
 8-a de marto 1982: Oficiala statuso  de la tago en Francio.
 De 2006 japanaj virinoj batalas kontraŭ la abolo de la 9a  kontraŭmilita artikolo de la japana konstitucio. Okaze de la internacia tago de virinoj Esperantaj pacmesaĝoj, aparte kontraŭ atombomboj, en la tuta mondo estas tradukitaj en la japanan kaj ekspoziciitaj en Hiroŝimo.

 Virina tago kaj politiko 
Inter 1933 kaj 1945 la tago estis malpermesita en Germanio, pro la partopreno de la socialistoj en la kreado de la tago. Samtempe oni festegis la patrinan tagon, kiu pli bone korespondis al la nazia virina idealo (virino = patrino). Pro sia deveno, la tago estis pli festita post 1945 en Orient-Eŭropo dum en okcidenta Germanio ĝi havis nur malaltan rolon kompare al la patrina tago kaj la tago de Sankta Valentino.

 Oficialaj temoj de UN 
Unuiĝintaj Nacioj aldonis jenajn temojn al la tago:

 1996 Festante la Pasintecon, Planante por la Estonteco
 1997 Virinoj kaj la Paco-Tablo
 1998 Virinoj kaj Homaj Rajtoj
 1999 Mondo Libera de Perforto Kontraŭ Virinoj
 2000 Virinoj Unuigantaj por Paco
 2001 Virinoj kaj Paco: Virinoj Administrantaj Konfliktojn
 2002 Afganaj Virinoj Hodiaŭ: Realaĵoj kaj Ŝancoj
 2003 Seksa egalrajteco kaj celoj de la jarmilo por disvolviĝo
 2004 Virinoj kaj aidoso
 2005 Seksa egalrajteco post 2005, konstruo de pli sekura estonto
 2006 Virinoj kaj decidoj, defioj, ŝangokreado
 2007 Fino de la nekondamno de perfortoj de virinoj kaj junulinoj
 2008 Investante en Virinoj kaj Knabinoj
 2009 Virinoj kaj Viroj Kunigitaj por Fini Perforton Kontraŭ Virinojn kaj Knabinojn
 2010 Egalaj Rajtoj, Egalaj Ŝancoj: Progreso por Ĉiuj
 2011 Egala Aliro al Edukado, Trejnado kaj Scienco kaj Teknologio: Vojo al Deca Laboro por Virinoj
 2012 Povigu Kamparajn Virinojn, Finu Malriĉecon kaj Malsaton
 2013 A Promise is a Promise: Time for Action to End Violence Against Women
 2014 Egaleco por Virinoj estas Progreso por Ĉiuj
 2015 Povigi Virinojn, Povigi Homaron: Bildu ĝin!
 2016 Planedo 50-50 antaŭ 2030: Rapidu por Seksegaleco
 2017 Virinoj en la Ŝanĝiĝanta Laborista Mondo: Planedo 50-50 antaŭ 2030
 2018 Tempo Nun: Kamparaj kaj urbaj aktivuloj transformas virinajn vivojn
 2019 Pensu Egala, Konstruu Lerte, Novigu Por Ŝanĝo
 2020 "Mi estas Generacia Egaleco: Realigi Virinajn Rajtojn"
 2021 Virinoj en gvidado: Atingi egalan estontecon en mondo KOVIM-19
 2023 Pro digitala mondo: Novigo kaj teknologio por seksa egalecoDeklaro de TEJO pri tiu temo
 2025 Pri ciŭ virinoj kaj knavinoj: Raitoj. Egareco. Aŭtonomigo

350px|eta|maldekstra||La celebrado de la tago de virinoj en la mondo

 Feritago 
La internacia tago de virinoj estas feritago en Afganio, Angolo, Armenio, Azerbajĝano, Belorusio, Burkino, Ĉinio (nur por virinoj), Eritreo, Gvineo-Bisaŭo, Kamboĝo, Kartvelio, Kazaĥio, Kirgizio, Kolombio, Kubo, Laoso, Madagaskaro (nur por virinoj), Moldavio, Mongolio, Nepalo, Rusio, Taĝikio, Turkmenio, Ugando, Ukrainio, Uzbekio, Vjetnamio kaj Zambio.

 Esperanto-movado 
eta|dekstra|250px|Marŝantaro de sufragetoj en Krakovo (Pollando), 1911
eta|dekstra|250px|Marŝantaro de virinoj en Sankt-Peterburgo la 8an de marto 1917
Aktivas grupo de Esperantistoj en Hiroŝimo ĉiujare por kolekti solidarecajn mesaĝojn el la tuta mondo okaze de la virintago. Tiuj mesaĝoj estas tradukitaj al la japana kaj ekspoziciitaj dum diversaj okazaĵoj.

En 2010 alvenis al Hiroŝimo 344 mesaĝoj el 66 landoj.

La 25-an de majo 2024 la Estraro de UEA aprobis la fondon de Komisiono pri Virina Agado. Sekve de tio la membroj de la Komisiono prezentis programeron en UK en Arusha, Tanzanio, kaj okaze de la Virtuala Kongreso de UEA en novembro. 

En 2025 prezentajhoj de la Komisiono aperis la 8-an de marto.

 Notoj 

 Vidu ankaŭ 
 Feminismo
 Homaj rajtoj
 Marksismo
 Internacia tago de knabinoj

 Eksteraj ligiloj 

 Historieto de la 8a de marto (esperante) 
 Historio de la Internacia tago de virinoj (germane) 
 Virinoj en historio (germane) 
 Internacia virina tago 2003, UNICEF
 Leteroj de famaj virinoj el la ŝtata biblioteko en Berlino 
 Internacia virina tago en Rusio
 Virina tago (france)
 Historio de la 8-a de marto, portreto de virinoj (france)
 Internacia tago de virinoj 2007 en Kebekio  kaj en Kanado 

 Internacia tago de virinoj 2005
 Internacia tago de virinoj 2006
 Internacia tago de virinoj (ttt-ejo de UN)

Virinoj
Kategorio:Internaciaj tagoj de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Feminismo
Kategorio:Marto
Kategorio:Socialismo
Kategorio:8-a de marto