Bovedoj

La parhufulajn bovedojn (Bovidae) karakterizas unubranĉa kavkorno, kiu - malkiel ĉe cervedoj kaj antilokapredoj - neniam defalas. La kornoformo ĝenerale estas kurba kaj kelkfoje tordita. La specioriĉa familio havas bestojn kun korpo diktrunka kaj svelta. Plimulto de ili vivas en grupo (ĉefe en Afriko), nur kelkaj vivas duope.

La dentoformulo de bovedoj (nur kelkaj specioj havas malpli dentojn): 

Kiel la dentoformulo montras, la incizivo, kanino mankas en la supra makzelo, en la suba makzelo ili estas samformaj.

Al la familio bovedoj apartenas la plej gravaj hejmbestoj de la homo kiel (hejm)bovo, (hejm)kapro.

Kutimoj
La eksterordinara disspeciiĝo de la bovedoj estas plejparte radiado el la arbaro, de kie la remaĉuloj devenis, en apertajn kaj pli sekajn spacojn. La translokiĝo necesigis tutan serion da evoluaj ŝanĝiĝoj. La malsamecoj inter la specioj, kiuj transiris, kaj tiuj, kiuj restis en la arbaro, kreis profundan dividon inter la nuntempaj bovedoj. La habitato, la morfologio, la koloro, la grado de seksa duformeco, la nutra reĝimo, la irmaniero, la kontraŭpredada strategio, la pariĝa sistemo kaj la socia strukturo ĉiuj kunadaptiĝis. Oni povas ilustri la gravecon de tiuj malsamecoj komparante la cefalofojn, solvivajn antilopojn adaptitajn al malapertaj habitatoj, kaj la oriksojn, antilopojn vivantajn are en apertaj medioj.

+Korelacio de habitato, morfologio kaj kutimoj de du specoj de afrikaj antilopojArbaraj speciojHerbejaj speciojGenroCephalophusOryxBildo200px200pxHabitatoEbenejaj kaj montaj arbarojSekejojGrandoMalgrandaj ĝis mezgrandaj (4.5-64 kg), inoj iomete pli grandaj ol virojGrandaj (105-205 kg), viroj multe pli grandaj ol inojKornojMallongaj (5-25 cm), pintformajLongaj (ĝis 120 cm), rektaj aŭ kurbajAntaŭokulaj glandojEvoluintaj ĉe ambaŭ seksojVestiĝaj aŭ nulajFormoMalantaŭaj kruroj pli altaj ol la antaŭaj, ronda dorso, relative mallongaj piedoj, hufoj kun granda interfingra fendo kaj larĝa intervalo Antaŭaj kaj malantaŭaj kruroj egale kreskintaj, plata dorso, relative longaj piedoj, hufoj kun malgranda interfingra fendo kaj mallarĝa intervaloNutra reĝimoPlukopaŝtado (fruktmanĝado)PaŝtadoIrmanieroDiagonala direktoRekta direktoTroto maloftaTroto longo kaj rektaFlankenskuiĝa kuro, interrompata de ebenaj saltoj, kun la kapo kaj kolo malaltajRapida, ĉevaleca galopo, kun la kapo almenaŭ tiel alta kiel la ŝultrojSocia strukturoSolaj aŭ monogamiaj, malnomadaj, kun malgranda teritorioAraj, poliginiaj, nomadaj, kun granda teritorioReproduktadoTutjara, seksa maturiĝo je 1 aŭ 2 jaroj ĉe ambaŭ seksojSezona, seksa maturiĝo je 3 jaroj ĉe inoj kaj 4 aŭ 5 jaroj ĉe virojReago al danĝeroKaŝiĝoSenkaŝa forkuro

Ekologio
Arvivaj bovedoj estas inter la plej gravaj herbmanĝuloj en herbejoj, dezertoj kaj tundroj de Afriko, Eŭrazio, kaj Norda Ameriko, manĝantaj herbojn kaj arbetojn kaj manĝataj de grandaj karnomanĝaj mamuloj.Koning, Catherine, kaj Singleton, Rhine. 2024. Saving Biodiversity as the Climate Changes. 204-205, 208, 214-215, 222, 226-227. 

Sistematiko

(† signas malaperintaj genroj aŭ specioj)

 bovenoj (bovo, bantengo, bizono, amerika bizono, gruntbovo)
 kaprenoj (kapro, muflono, ŝafo, bezoarkapro)
kaj
 la antilopoj (komuna nomo por la specoj de subfamilioj: Alcelaphinae, Antilopinae, Cephalopinae, Hippotraginae, Rupicaprinae)

Al la antilopoj apartenas inter aliaj ĉamo, diversaj antilopoj kaj gazeloj (ekz. saltantilopo).

 subfamilio : cefalofenoj - Cephalophinae 
genro : cefalofo - Cephalophus
specio : † cefalofo lepora - Cephalophus leporina
specio : cefalofo bludorsa - Cephalophus rufilatus
specio : cefalofo nigrafrunta - Cephalophus nigrifrons  Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj 
specio : cefalofo dukolora - Cephalophus jentinki
specio : cefalofo flavdorsa - Cephalophus sylvicultor  Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj 
specio : cefalofo brunruĝa - Cephalophus spadix
specio : cefalofo zebra - Cephalophus zebra
specio : cefalofo malhela - Cephalophus niger
specio : cefalofo zanzibara - Cephalophus adersi
specio : cefalofo ruĝa - Cephalophus natalensis
specio : cefalofo okcidenta - Cephalophus callipygus
specio : cefalofo nigradorsa - Cephalophus dorsalis
specio : cefalofo blankventra - Cephalophus leucogaster
specio : cefalofo ogilbia - Cephalophus ogilbyi
specio : cefalofo blua - Cephalophus monticola  Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj 
genro : filantombo - Philantomba  Nacia Parko Sumbuo 
specio : filantombo nana - Philantomba maxwelli
genro : silvikapro - Sylvicapra
specio : silvikapro griza - Sylvicapra grimmia

 subfamilio : neotragenoj - Neotraginae 
genro : † pramadoko - Praemadoqua
specio : † pramadoko rivera - Praemadoqua avifluminis
genro : neotrago - Neotragus
specio : neotrago pigmea - Neotragus pygmaeus
specio : neotrago nana - Neotragus batesi
genro : nesotrago - Nesotragus
specio : nesotrago moska - Nesotragus moschatus
genro : madoko - Madoqua
specio : madoko malgranda - Madoqua swaynei
specio : madoko salta - Madoqua saltiana
specio : madoko ruĝventra - Madoqua phillipsi
specio : madoko guentera - Madoqua guentheri
genro : rinĥotrago - Rhynchotragus
specio : rinĥotrago rostra - Rhynchotragus kirki
genro : dorkatrago - Dorcatragus
specio : dorkatrago ferogriza - Dorcatragus megalotis
genro : oribio - Ourebia
specio : oribio kutima - Ourebia ourebi
specio : oribio monta - Ourebia montana
specio : oribio ebeneja - Ourebia haggardi
genro : raficero - Raphicerus
specio : raficero kaprikorna - Raphicerus campestris  Angolaj mopanearoj, Etoŝa-salebenaĵaj halofitaroj 
specio : raficero nigrorela - Raphicerus melanotis
specio : raficero ŝarpea - Raphicerus sharpei
genro : oreotrago - Oreotragus
specio : oreotrago roksaltula - Oreotragus oreotragus  Etiopaj montaraj arbustetaroj 

 subfamilio : tragelafenoj - Tragelaphinae 
genro : † eotrago - Eotragus
genro : † paleoreo - Paleoreas
specio : † paleoreo lindermejera - Paleoreas lindermeyeri
genro : † protragelafo - Protragelaphus
genro : † tragocero - Tragocerus
genro : † protragocero - Protragocerus
genro : † miotragocero - Miotragocerus
genro : TRAGELAFO - Tragelaphus
specio : tragelafo bunta - Tragelaphus scriptus
 subspecio : tragelafo bunta boska - Tragelaphus scriptus scriptus
 subspecio : tragelafo bunta kirasa - Tragelaphus scriptus delamerei
specio : tragelafo ŝlima - Tragelaphus spekei  Zambezaj inunditaj herbejoj, Nacia Parko Sumbuo 
 subspecio : tragelafo ŝlima nordafrika - Tragelaphus spekei spekei
 subspecio : tragelafo ŝlima mezafrika - Tragelaphus spekei selousi
 subspecio : tragelafo ŝlima okcidentafrika - Tragelaphus spekei grafus
 subspecio : tragelafo ŝlima nkosa - Tragelaphus spekei sylvestris
specio : tragelafo ebeneja - Tragelaphus angasi
specio : tragelafo montara - Tragelaphus bŭtoni  Etiopaj montaraj arbustetaroj 
specio : granda kuduo - Tragelaphus strepsiceros  Angolaj mopanearoj, Etoŝa-salebenaĵaj halofitaroj 
specio : malgranda kuduo - Tragelaphus imberbis
genro : taŭrotrago - Taurotragus
specio : † taŭrotrago larĝdenta - Taurotragus latidens
specio : taŭrotrago elando - Taurotragus oryx  Angolaj mopanearoj 
specio : taŭrotrago giganta - Taurotragus derbianus  Nord-konga arbara-savana mozaiko, Okcident-sudana savano 
specio : taŭrotrago bongo - Taurotragus euryceros
genro : BOSELAFO - Boselaphus
specio : nilgaŭo - Boselaphus tragocamelus
genro : tetracero - Tetracerus
specio : tetracero kvarkorna - Tetracerus quadricornis  Narmad-valaj sekaj deciduaj arbaroj, Sekaj deciduaj arbaroj de Katiarbar-Gir 

 subfamilio : hipotragenoj - Hippotraginae 
genro : † paleoriko - Palaeoryx
specio : † paleoriko palasa - Palaeoryx pallasii
genro : † protoriko - Protoryx
genro : † sinoriko - Sinoryx
genro : † sinotrago - Sinotragus
genro : hipotrago - Hippotragus
specio : † hipotrago kopasa - Hippotragus kopassii
specio : hipotrago blua - Hippotragus leucophaeus
specio : hipotrago ĉevala - Hippotragus equinus  Angolaj mopanearoj, Nord-konga arbara-savana mozaiko, Okcident-sudana savano 
specio : hipotrago nigra - Hippotragus niger
genro : addakso - Addax
specio : addakso nazmakula - Addax nasomaculatus
genro : rektkornulo - Oryx  Etiopaj kserofitaj herbejoj kaj arbustaroj 
specio : Sabrokorna rektkornulo - Oryx dammah
specio : blanka rektkornulo Arabia orikso - Oryx leucoryxspecio : gazela rektkornulo Oriks-antilopo - Oryx gazella  Angolaj mopanearoj, Kaoko-Dezerto 
 subspecio : rektkornulo gazela sudafrika
 subspecio : rektkornulo gazela bejso - Oryx gazella beisa
 subspecio : rektkornulo gazela sudana - Oryx gazella gallarum
 subspecio : rektkornulo gazela orientafrika - Oryx gazella annectens
 subspecio : rektkornulo gazela penika - Oryx gazella callotis

 subfamilio : alcelafenoj - Alcelaphinae 
genro : † pradamalo - Praedamalis
genro : † prodamalisko - Prodamaliscus
genro : † damalopso - Damalops
genro : † parnulario - Parnularius
specio : † parnulario altdenta - Parnularius altidens
genro : † makapanio - Makapania
genro : Damalisko - Damaliscus
specio : † damalisko mallarĝmuzela - Damaliscus angustirostris
specio : damalisko blua - Damaliscus lunatus
 subspecio : damalisko blua ĉesebo - Damaliscus lunatus lunatus
 subspecio : damalisko blua topio - Damaliscus lunatus topi
 subspecio : damalisko blua jimelo - Damaliscus lunatus jimela
 subspecio : damalisko blua tiango - Damaliscus lunatus tiang
 subspecio : damalisko blua korigumo - Damaliscus lunatus corrigum
specio : damalisko hirolo - Damaliscus hunteri
specio : damalisko bunta - Damaliscus dorcas
 subspecio : damalisko bunta blankpuga - Damaliscus dorcas dorcas
 subspecio : damalisko bunta blankfrunta - Damaliscus dorcas phillipsi
genro : ALCELAFO - Alcelaphus
specio : † alcelafo pratempa - Alcelaphus priscus
specio : alcelafo flavbruna - Alcelaphus lichtensteini
specio : alcelafo stepa - Alcelaphus buselaphus
 subspecio : alcelafo stepa nordafrika - Alcelaphus buselaphus buselaphus
 subspecio : alcelafo stepa okcidentafrika - Alcelaphus buselaphus major
 subspecio : alcelafo stepa lelvelo - Alcelaphus buselaphus lelwel
 subspecio : alcelafo stepa toro - Alcelaphus buselaphus tora
 subspecio : alcelafo stepa svajnea - Alcelaphus buselaphus swaynei Swayneův
 subspecio : alcelafo stepa kongonio - Alcelaphus buselaphus jacksoni (kongoni)
 subspecio : alcelafo stepa koka - Alcelaphus buselaphus cokii
 subspecio : alcelafo stepa ruĝa - Alcelaphus buselaphus caama
genro : GNUO - Connochaetes
specio : † gnuo antikva - Connochaetes antiquus
specio : gnuo blankvosta - Connochaetes gnou
specio : gnuo striita - Connochaetes taurinus
 subspecio : gnuo striita blua - Connochaetes taurinus taurinus
 subspecio : gnuo striita kuksona - Connochaetes taurinus cooksoni
 subspecio : gnuo striita ĝonstona - Connochaetes taurinus johnstoni
 subspecio : gnuo striita blankbarba - Connochaetes taurinus albojubatus
 subspecio : gnuo striita serengeta - Connochaetes taurinus mearusi

 subfamilio : Redunkenoj - Reduncinae 
genro : † kobikeriko - Kobikeryx
genro : † indoredunko - Indoredunca
genro : † sivadenoto - Sivadenota
genro : redunko - Redunca
specio : † redunko ancistocera - Redunca ancystocera
specio : redunko kurbapinta - Redunca redunca
specio : redunko falverufeta - Redunca fulvorufula
specio : redunko suda - Redunca arundinum  Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj 
 genro : Kobo - Kobus
 † Altdenta kobo - Kobus altidens
 Akvantilopo - Kobus ellipsiprymnus
 Marka akvantilopo (Kobus ellipsiprymnus ellipsiprymnus ).
 Orientafrika akvantilopo (Kobus ellipsiprymnus thikae).
 Cerva akvantilopo (Kobus ellipsiprymnus defassa).
 Angola akvantilopo (Kobus ellipsiprymnus penricei).
 Mezafrika akvantilopo (Kobus ellipsiprymnus annectens).
 Okcidentafrika akvantilopo (Kobus ellipsiprymnus unctuosus).
 Nila kobo aŭ Kaprakobo (Kobus megaceros)  endemia en la saharaj inunditaj herbejoj de Sud-Sudano 
 Leĉantilopo aŭ Ruĝa kobo (Kobus leche).
 Kobo aŭ Ruĝecbruna kobo - Kobus kob
 Pukuo - Kobus (Adenota) vardoni

 subfamilio : epicerenoj - Aepycerotinae 
genro : epicero - Aepyceros
specio : epicero impalo - Aepyceros melampus - impala
 subspecio : epicero impalo sudafrika - Aepyceros melampus melampus :::: subspecio : epicero impalo kenja - Aepyceros melampus rendilis
 subspecio : epicero impalo tanzania - Aepyceros melampus suara
 subspecio : epicero impalo nigrafrunta - Aepyceros melampus petersi

 subfamilio : peleenoj - Peleinae 
genro : peleo - Pelea
specio : peleo kapreola - Pelea capreolus

 subfamilio : Antilopenoj - Antilopinae 
genro : † helikotrago - Helicotragus
genro : † gazelospiro - Gazellospira
genro : ANTILOPO - Antilope
specio : antilopo cervokapra - Antilope cervicapra  Gir-Arbaro 
genro : amodorko - Ammodorcas
specio : amodorko, dibatago, ljamo-gazelo - Ammodorcas clarkei
genro : litokranio - Litocranius
specio : ĝirafa gazelo- Litocranius walleri
genro : GAZELO - Gazella
specio : † gazelo triflankkorna - Gazella triquetrucornis
specio : † gazelo perdigita - Gazella deperdita
specio : † gazelo gaŭdra - Gazella gaudryi
specio : gazelo kutima - Gazella gazella 
 subspecio : gazelo kutima siria - Gazella gazella gazella 
 subspecio : gazelo kutima hindia - Gazella gazella bennetti 
 subspecio : gazelo kutima arabia - Gazella gazella arabica 
specio : gazelo edmio - Gazella cuvieri
specio : gazelo dorko - Gazella dorcas
specio : gazelo tomsona - Gazella thomsoni
specio : gazelo rufafrunta - Gazella rufifrons
specio : gazelo dero - Gazella spekei
specio : gazelo sabla - Gazella leptoceros
specio : gazelo longakorna - Gazella (Nanger) granti
 subspecio : gazelo longakorna brajta - Gazella (Nanger) granti brighti
 subspecio : gazelo longakorna petersa - Gazella (Nanger) granti petersi
 subspecio : gazelo longakorna robertsa - Gazella (Nanger) granti robertsi
specio : gazelo malhelfrunta - Gazella (Nanger) soemmeringi
specio : gazelo dukolora - Gazella (Nanger) dama
 subspecio : gazelo dukolora ruĝkola - Gazella (Nanger) dama ruficollis
 subspecio : gazelo dukolora moro - Gazella (Nanger) dama mhorr
specio : gazelo kropa - Gazella (Trachelocele) subgutturosa
genro : prokapro - Procapra
specio : prokapro tibeta - Procapra picticaudata
specio : prokapro dzereno - Procapra gutturosa
genro : ANTIDORKO - Antidorcas (SALTANTILOPO)
specio : antidorko saltema - Antidorcas marsupialis  Angolaj mopanearoj, Etoŝa-salebenaĵaj halofitaroj, Kaoko-Dezerto 

 subfamilio : sajgenoj - Saiginae 
genro : Sajgo - Saiga
specio : sajgo suhako - Saiga tatarica altnaza antilopo
 subspecio : sajgo suhako tatara - Saiga tatarica tatarica
 subspecio : sajgo suhako gobia - Saiga tatarica mongolica

 subfamilio : orongenoj - Pantholopinae 
genro : orongo - Pantholops
specio . orongo ĉiruo - Pantholops hodgsoni

 subfamilio : rupikaprenoj - Rupicaprinae 
genro : † miotrago - Myotragus
genro : † prokamptocero - Procamptoceras
genro : † sergelio - Soergelia
genro : † oliocero - Oliocerosgenro : rupikapro - Rupicapraspecio : rupikapro ĈAMO - Rupicapra rupicapra genro : goralo - Nemorhaedusspecio : † goralo filisa - Nemorhaedus philisispecio : griza goralo - Nemorhaedus goral specio : ruĝa goralo - Nemorhaedus cranbrookigenro : kaprikorno - Capricornis
specio : kaprikorno granda - Capricornis sumatraensis
specio : kaprikorno malgranda - Capricornis crispus
specio : kaprikorno himalaja - Capricornis thar  Okcident-himalajaj subalpaj koniferaroj, Orient-himalajaj subalpaj koniferaroj 
genro : oreamno - Oreamnos
specio : oreamno neĝa - Oreamnos americanus

 subfamilio : Kaprenoj - Caprinae 
genro : † megalovio - Megalovis
specio : † megalovio larĝfrunta - Megalovis latifrons
genro : † galogoralo - Gallogoral
specio : † galogoralo menegina - Gallogoral meneghinii
genro : KAPRO - Capra
specio : † kapro sivala - Capra sivalensis
specio : kapro doma - Capra hircus
specio : kapro markuro - Capra falconeri  Okcident-himalajaj subalpaj koniferaroj 
 subspecio : kapro markuro orienta - Capra falconeri falconeri
 subspecio : kapro markuro okcidenta - Capra falconeri jerdoni
specio : kapro bezoara - Capra aegagrus
 subgenro : IBEKSO - Ibex
specio : kapro (ibekso) ibekso - Capra (Ibex) ibex
 subspecio : kapro (ibekso) ibekso alpa - Capra (Ibex) ibex ibex
 subspecio : Siria ibekso - Capra (Ibex) ibex nubiana
specio : kapro (ibekso) etiopia - Capra (Ibex) wallie
specio : kapro (ibekso) kaŭkaza - Capra (Ibex) caucasica
specio : kapro (ibekso) dagestana - Capra (Ibex) cylindricornis
specio : kapro (ibekso) pirenea - Capra (Ibex) pyrenaica
specio : kapro (ibekso) siberia - Capra (Ibex) sibirica –
genro : amotrago - Ammotragus
specio : amotrago kolhara - Ammotragus lervia –
genro : hemitrago - Hemitragus
specio : † hemitrago bonala - Hemitragus bonali
specio : hemitrago taĥro - Hemitragus jemlahicus
 subspecio : hemitrago taĥro himalaja - Hemitragus jemlahicus jemlahicus  Okcident-himalajaj subalpaj koniferaroj, Orient-himalajaj subalpaj koniferaroj 
 subspecio : hemitrago taĥro sudhindia - Hemitragus jemlahicus hylocrius
 subspecio : hemitrago taĥro araba - Hemitragus jemlahicus jayakari -
genro : pseŭdoiso - Pseudois
specio : pseŭdoiso baralo - Pseudois nayaur –
genro : OVIO - Ovis(ŜAFO)
specio : ovio argalo - Ovis ammon –
 subspecio : ovio argalo altaja - Ovis ammon ammon -
 subspecio : ovio argalo tibeta - Ovis ammon hodgsoni –
 subspecio : ovio argalo mongolia - Ovis ammon darwini -
 subspecio : ovio argalo pamira - Ovis ammon polii –
 subspecio : ovio argalo turkestana - Ovis ammon nigrimontana
specio : ovio cirklokorna - Ovis orientalis
 subspecio : ovio cirklokorna irana - Ovis orientalis arcal
 subspecio : ovio cirklokorna kaŝmira - Ovis orientalis vignei
specio : ovio MUFLONO - Ovis musimon
specio : dikkorna ŝafo - Ovis canadensis -
specio : ovio alaska - Ovis dalli –
specio : ovio neĝa - Ovis nivicolis -
specio : ovio Ŝafo - Ovis aries -

 subfamilio : budorkasenoj - Budorcatinae 
genro : budorkaso - Budorcas
specio : budorkaso Takino - Budorcas taxicolor
 subspecio : budorkaso takino hindia - Budorcas taxicolor taxicolor -
 subspecio : budorkaso takino tibeta - Budorcas taxicolor tibetana
 subspecio : budorkaso takino ĉinia - Budorcas taxicolor bedfordi -

 subfamilio : ovibovenoj - Ovibovinae 
genro : † krioterio - Criotherium
genro : † urmiaterio - Urmiatherium
genro : † plesiadakso - Plesiaddax
specio : † plesiadakso depereta - Plesiaddax depereti
genro : † praovibovo - Praeovibos
specio : † praovibovo pratempa - Praeovibos priscus
genro : Ovibovo - Ovibos (OVIBO, MOSKOBOVO)
specio : † ovibovo karsa - Ovibos kahrsispecio : moska ovibovo - Ovibos moschatus  subspecio : alaska moska ovibovo - Ovibos moschatus moschatus
 subspecio : hudsona moska ovibovo - Ovibos moschatus niphoecus
 subspecio : gronlanda moska ovibovo - Ovibos moschatus wardi

 subfamilio : bovenoj - Bovinae 
genro : † proamfibovo - Proamphibos
genro : † parabovo - Parabos
specio : † parabovo boodono - Parabos boodon
genro : † proleptobovo - Proleptobos
genro : † leptobovo - Leptobos
specio : † leptobovo etruska - Leptobos etruscus
genro: † hemibovo - Hemibos
genro : BUBALO - Bubalusspecio : † bubalo tejlharda - Bubalus teilhardi
 subgenro : bubalo - Bubalus
specio : akvobubalo - Bubalus (Bubalus) arnee
 subspecio : bubalo (bubalo) arnio hinda - Bubalus (Bubalus) arnee arnee -
 subspecio : bubalo (bubalo) arnio cejlona - Bubalus (Bubalus) arnee migona
 subspecio : bubalo (bubalo) arnio asama - Bubalus (Bubalus) arnee fulvus
 subspecio : bubalo (bubalo) arnio bornea - Bubalus (Bubalus) arnee hosei
 subspecio : bubalo (bubalo) arnio mindora - Bubalus (Bubalus) arnee mindorensis
specio : bubalo (bubalo) doma - Bubalus (Bubalus) bubalis
 subgenro : anoo - Anoa
specio : bubalo (anoo) anoo - Bubalus (Anoa) depressicornis –
 subspecio : bubalo (anoo) anoo baslanda - Bubalus (Anoa) depressicornis depressi-cornis -
 subspecio : bubalo (anoo) anoo altlanda - Bubalus (Anoa) depressicornis quarlesi
 subspecio : bubalo (anoo) anoo fergusona - Bubalus (Anoa) depressicornis fergusoni -
genro : sincero - Syncerus
specio : sincero afrika - Syncerus caffer
 subspecio : sincero afrika nigra - Syncerus caffer caffer -
 subspecio : sincero afrika ruĝa - Syncerus caffer nanus -  Angol-eskarpenaj savano kaj duonarbaroj 
genro : BOVO - Bos
Gaŭro - Bos gaurusGajalo - Bos frontalisgenro : BIZONO Bison
specio : † bizono ŝetensaka - Bison schoetensacki
specio : † bizono paleoĉinia - Bison palaeosinensis
specio : † bizono pratempa - Bison priscus
specio : BIZONO AMERIKA - Bison bison
 subspecio : bizono amerika preria - Bison bison bison
 subspecio : bizono amerika arbara - Bison bison athabascae
specio : bizono visento - Bison bonasus
 subspecio : BIZONO visento EŬROPA - Bison bonasus bonasus
 subspecio : bizono visento kaŭkaza - ''Bison bonasus caucasicus

 Referencoj 


Kategorio:Mamul-nomenklaturo de Středa
Kategorio:Familioj de mamuloj