Karlsruhe

Karlsruhe estas eksterdistrikta urbo en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Fine de  ĝi havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio havas sian sidejon en la urbo.

La urbo estis fondita en 1715 per margrafo Karlo la 3-a Vilhelmo laŭ la planoj de arkitekto Friedrich Weinbrenner. En la centro troviĝas la margrafa kastelo. De ĝi eliras ĉiuj stratoj kvazaŭ radioj el la suno. Pro tiu aspekto de Karlsruhe portas la kromnomon "ventumila urbo".

La urbo havas tre efikan tramsistemon, kiu uzas la saman traklarĝon kiel la federaciaj trajnoj. Tiuj "tramtrajnoj" de Karlsruhe ligas la tutan regionon ĝis Mannheim, Heidelberg.

La urbo estas administra centro de samnoma distrikto, al kies teritorio la urbo mem tamen ne apartenas.

La Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio havas sian sidejon en la urbo. La plej granda universitato de la urbo estas la  Karlsruhea Instituto de Teknologio.

La teritorio havas komunan limon kun . Norde, oriente kaj sude la urba teritorio ĉirkaŭiĝas per la samnoma distrikto Karlsruhe, al kiu la urbo mem ne apartenas; oriente limigas la urbon la rivero Rejno - aliflanke de ĝi situas la najbara distrikto Germersheim de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Vizitindaĵoj
 Piramido Karlsruhe
 ZKM Centro por Arto kaj Medioj Karlsruhe

 Famuloj rilataj al la urbo
 Rudolf Apponyi, aŭstrohungara diplomato
 Heinrich Backofen, komponisto
 August Boeckh, klasika filologo
 Ferdinand von Keller, pentristo
 Emil Mosonyi, hungara-germana hidrologo
 Günther Ramin, nome influa germana orgenisto, dirigento, komponisto kaj pedagogo, naskiĝis ĉe Karlsruhe
 Karl Schuberg, germana forstisto
 Friedrich Weinbrenner, arkitekto kaj urboplanisto de la klasikisma epoko
 Otto Weinreich, germana klasika filologo
 Lipót Edelsheim-Gyulai (1826), germandevena hungara generalo

 Esperanto en Karlsruhe 
Laŭ la Enciklopedio de Esperanto la unua Esperanto-grupo en Karlsruhe estis fondita en la jaro 1905.

En 1930 Germana Asocio de Nacionalstenografio okaze de sia kongreso en Karlsruhe, organizis Intersteno-ekspozicion kaj paroladojn pri utileco de Esperanto.

En 1965, SAT tie okazigis sian 38-an Kongreson.

La germana sekcio de la Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE) fondiĝis en 1992 en Karlsruhe, dum la Katolika Tagaro, kiun sume vizitis centmilo da partoprenantoj.http://www.u-matthias.de/verein/ikue.htm Estis mesoj kaj prelegoj en Esperanto.http://b-eichkorn.homepage.t-online.de/oekesa05.htm#Esperanto%20auf%20dem%20Katholikentag%201992

En Karlsruhe estas loka Esperanto-grupo http://esperanto-karlsruhe.de - retejo de la loka esperanto grupo, kiu post ioma paŭzo revigliĝis en printempo 2008. En orienta urboparto estas strato nomata "Zamenhofstraße". Krome ekzistas ponto nomata Esperanto-Brücke super la strato Pulverhausstraße en la urboparto Grünwinkel.

Bildaro

Notoj

 Vidu ankaŭ 
 Tramtransporto en Karlsruhe
 Stadtbahn de Karlsruhe

 Eksteraj ligiloj 

 Mapo de Karlsruhe 
 Artikolo "Esperanto" en vikio de Karlsruhe, kun pluaj informoj
 INKA, regiona kultutra magazino el Karlsruhe
 Esperanto en Karlsruhe  en esperanto-karlsruhe.de


Kategorio:Urboj de Baden-Virtembergo
Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Baden-Virtembergo
Kategorio:Urboj ĉe Rejnbordo