Placentuloj

{{Taksonomio
|nomo = Placentuloj
|troveblo de fosilioj = Meza kretaceo - ĉi-epoke
|dosiero = Placental Mammals 2021 Montage.jpg
|dosiero larĝo = 300px
|dosiero2 = Mammal Diversity (Placentalia).png
|dosiero2 larĝo = 300px
|priskribo de dosiero = 
|regno = Animaloj Animalia
|regno2 = besto
|filumo = Ĥorduloj Chordata
|klaso = Mamuloj Mammalia
|subklaso = Vivonaskuloj Theria
|senranga ordo = Placentuloj Eutheria
|specioj de subdivizio = Ordoj
|subdivizio2 = * Infraklaso Edentata: Superordo Ksenartroj Xenarthra: 
 Pilosoj Pilosa
 Cingulatoj Cingulata
 Infraklaso Epitheria: Superordo Afrotheria: Afrosoricedoj Afrosoricida
 Makrosceliduloj Macroscelidea
 Tubetodentuloj Tubulidentata
 Prokaviuloj Hyracoidea
 Rostruloj Proboscidea
 Sirenoj Sirenia
 Superordo Laurasiatheria: Ĥiropteroj Chiroptera
 Insektovoruloj Insectivora
 Cetacoj Cetacea
 Parhufuloj Artiodactyla
 Neparhufuloj Perissodactyla
 Manisuloj Pholidota
 Karnomanĝuloj Carnivora
 Superordo Euarchontoglires: Ronĝuloj Rodentia
 Leporuloj Lagomorpha
 Dermopteroj Dermoptera
 Tupajuloj Scandentia
 Primatoj Primates
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}Placentuloj (per latina, scienca nomo Placentalia)eventuale, sed ne certe, ankaŭ nomeblaj Eutheria (pri tio vidu interalie la diskutpaĝon) estas ege diversa grupo de animaloj, kiujn nuntempe oni konsideras la plej sukcesaj mamuloj el la planedo (escepte eble en Aŭstralio).

La plej ĝenerala eco de placentuloj estas la ekzisto de placento en la gravedaj inoj, taŭga por longe subteni la idojn antaŭ la nasko. Marsupiuloj, kvankam tradicie priskribitaj senplacentaj, havas ian placenton, sed malsaman kaj sufiĉan nur por pli mallonga subteno.

 Taksonomio 
subklaso PLACENTULOJ - Placentalia (Eutheria)Infraklaso aŭ klado laŭ aliaj sciencistoj.
Ordoj kun ankoraŭ vivantaj membroj:
 Infraklaso Edentata:
 Superordo '''Ksenartroj Xenarthra: 
 Pilosa
 Cingulata
 Infraklaso Epitheria: Superordo Afrotheria: Afrosoricida
 Makrosceliduloj Macroscelidea
 Tubetodentuloj Tubulidentata
 Prokaviuloj Hyracoidea
 Rostruloj Proboscidea
 Sirenoj Sirenia
 Superordo Laurasiatheria: Ĥiropteroj Chiroptera
 Insektovoruloj Insectivora
 Cetacoj Cetacea
 Parhufuloj Artiodactyla
 Neparhufuloj Perissodactyla
 Manisuloj Pholidota
 Karnomanĝuloj Carnivora
 Superordo Euarchontoglires: Ronĝuloj Rodentia
 Leporuloj Lagomorpha
 Dermopteroj Dermoptera
 Tupajuloj Scandentia
 Primatoj Primates

Formortintaj ordoj:
Hiendentuloj †
Teniodonoj †
Kondilartroj †
Tiloduloj †
Litopternoj †
Notounguloj †
Astrapoterioj †
Pantodontoj †
Dinoceratoj †
Piroterioj †
Desmostilioj †
Embritopodoj †

Jen la ĉefaj grupoj kun ekzemplaj membroj:

 Edentuloj (malmult-dentuloj- formik-manĝuloj, bradipoj, dazipoj/armadeloj);
 Foliduloj (skvamo-mamuloj - pangolinoj, manisoj);
 Lagomorfuloj (kunikloj, leporoj);
 Ronĝuloj  musoj, ratoj, hamstroj, sciuroj, histrikoj aŭ pik-porkoj, Gvineo-porkido, patagonia leporo, tukuoj, pakaranoj, pakaoj, agutioj, ĉinĉiloj, hutioj, zizeloj, marmotoj, kastoroj);
 Makroscelideoj (elefant-sorikoj);
 Primatoj (prosimioj- lemuroj, lorisoj, galagoj, ktp kaj antropoidoj- simioj, goriloj, ĉimpanzoj, homoj);
 Skandencoj (preskaŭ-simioj - tupajoj;
 Kiropteroj (vespertoj, flugantaj-hundoj, vampiroj);
 Dermopteroj (galeopiteko);
 Insektmanĝuloj (talpoj, erinacoj, tenrakoj, sorikoj, almikoj);
 Karnomanĝuloj (feliformoj - felisedoj, civetoj, genotoj, linsangoj, mungoj, mangustoj, surikatoj, hienoj; kaj kaniformoj - kanisedoj, ursoj, pandoj, musteloj, vizonoj, putoroj, foinoj, meloj, skunkoj, lustroj, fokoj, mar-leonoj, rosmaroj, mar-elefantoj);
 Parhufuloj  porkoj, hipopotamoj, kalo-pieduloj, kameloj, ljamoj, kanĉiloj, cervoj, munĝakoj, akvo-kapreoloj, alkoj, rangiferoj, ĝirafoj, antilopoj, bovoj, bubaloj, bizonoj, dukeroj, antilopetoj, bov-antilopoj, gazeloj, sajgoj, kaproj, ŝafoj, ovibovoj);
 Cetacoj (rorkvaloj, veraj balenoj, dentcetacoj - delfenoj, kaĉalotoj, orkoj, marporkoj);
 Tubulidentatoj (tubeto-dentuloj - terporkoj);
 Neparhufuloj (aŭ: Perisodaktiloj) - tapiroj, rinoceroj, ekvedoj - ĉevalo, zebro, azeno);
 Hiraksoidoj (klif-meloj);
 Sirenoj (mar-bovoj- dugongoj, manatoj);
 Proboscedoj''' (elefantoj)

 Notoj kaj referencoj 


Kategorio:Mamul-nomenklaturo de Středa