Kolibro

Kolibroj estas tre malgrandaj birdoj de la familio Trokiledoj kiuj povas ŝvebi en la aero per rapida movado de la flugiloj.

Priskribo
200px|maldekstra|eta
Ili povas svingi la flugilojn po 15-80 fojojn por sekundo (variante laŭ la grandeco de la birdo) kaj estas la solaj birdoj kiuj povas intence flugi malantaŭen. La rapida svingado de la flugiloj kreas zum-sonon. Ili povas atingi rapidon de 50 m por sekundo.Ĉen Ŝjaŭji, Aventuro de Ĉasisteto dum Ekspediciado, Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino, 1988. Esperantigis Hŭang Fengĝu; ilustris Hu Hŭanĵan. paĝo 48. Temas ne pri scienca verko, sed pri populariga, ĉiukaze uzebla kaj citebla. Tiu flugmaniero respondas al tre partikulara fiziologio de kolibroj: ties normala temperaturo estas de  kaj ties koro batas 615 fojojn por minuto.Ĉen Ŝjaŭji, 1988. paĝo 49.

Kolibroj allogiĝas al floroj, speciale al ruĝaj floroj. Ili manĝas la nektaron de tiuj floroj per longaj, maldikaj bekoj, kaj ili estas gravaj polenantoj. Kiam ili faras tion, ne staras sur petaloj kiel faras abelojn aŭ papiliojn, sed restas enaere kaj nur metas en la floron sian bekon. La plejmulto da specioj da kolibroj ankaŭ manĝas insektojn.

Tiuj nearktisaj kaj neotropisaj birdetoj ofte posedas brilajn, lumajn plumojn. La viroj estas brilkoloraj kaj la inoj malpli brilaj.

La ovoj de kolibroj estas la plej malgrandaj birdovoj en la mondo. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke 3 000 kolibraj ovoj egalas al unu de struto.

Konservado kaj populacioj
La graveco de kolibroj kiel polenigantoj estas kroma tialo por klopodi ilian konservadon. La ĝeneralaj minacoj (poluado, habitatoperdo ktp.) endanĝerigis kelkajn speciojn. Pro tio el diversaj institucioj oni iniciatis kampanjojn por helpi la kolibrokonservadon, por ekzemplo en ĝardeneto de Iztapalapa, sude de Meksikurbo, nome en la "Instituto de Enseñanza Media Superior" de la Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM) ekde 2016. La iniciato estis imitita kaj nun estas aliaj kolibrejoj en la areo. Tio grave necesas ĉar nur en Meksiko estas troveblaj 58 kolibrospecioj kiuj helpas al polenigado de pli ol 1300 plantospecioj.Teresa de Miguel, Objetivo, recuperar el colibrí y su polinización, El País, Madrido, Meksiko, 8a de januaro 2020 - 00:15 CET. Alirita la 8a de januaro 2020.

 Genroj kaj specioj de la Trokiledoj 
La Internacia Ornitologia Komitato (IOC) agnoskas jenajn 366 kolibrospeciojn en la familio Trochilidae (Trokiledoj), kaj distribuas ilin inter 112 genroj. Gill, F.; Donsker, D.; Rasmussen, P., eld. (Marto 2025). "Hummingbirds". IOC World Bird List. v 15.1. Alirita la 3an de Marto, 2025.
 Topaza, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Topaza kolibro, Topaza pella (Linnaeus, 1758)
 Flama kolibro, Topaza pyra (Gould, 1846)
 Florisuga, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Blanknuka kolibro, Florisuga mellivora (Linnaeus, 1758)
 Nigra kolibro, Florisuga fusca (Vieillot, 1817)
 Eutoxeres, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Aglobeka ermitkolibro, Eutoxeres aquila (Bourcier, 1847)
 Rufavosta ermitkolibro, Eutoxeres condamini (Bourcier, 1851)
 Ramphodon, 1 specio, Sud-Ameriko
 Segilbeka ermitkolibro, Ramphodon naevius (Dumont, 1818)
 Glaucis, 3 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Bronzvosta ermitkolibro, Glaucis dohrnii (Bourcier & Mulsant, 1852)
 Bronza ermitkolibro, Glaucis aeneus (Lawrence, 1868)
 Rufbrusta ermitkolibro, Glaucis hirsutus (Gmelin, JF, 1788)
 Threnetes, 3 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Strivosta ermitkolibro, Threnetes ruckeri (Bourcier, 1847)
 Palvosta ermitkolibro, Threnetes leucurus (Linnaeus, 1766)
 Fulga ermitkolibro, Threnetes niger (Linnaeus, 1758)
 Anopetia, 1 specio, Sud-Ameriko
 Larĝbeka ermitkolibro, Anopetia gounellei (Boucard, 1891)
 Phaethornis, 27 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Malhelgorĝa ermitkolibro, Phaethornis squalidus (Temminck, 1822)
 Strekogorĝa ermitkolibro, Phaethornis rupurumii (Boucard, 1892)
 Nana ermitkolibro, Phaethornis longuemareus (Lesson, RP, 1832)
 Tapajoza ermitkolibro, Phaethornis aethopygus (Zimmer, JT, 1950)
 Pigmea ermitkolibro, Phaethornis idaliae (Bourcier & Mulsant, 1856)
 Cinamgorĝa ermitkolibro, Phaethornis nattereri (Berlepsch, 1887)
 Nigragorĝa ermitkolibro, Phaethornis atrimentalis (Lawrence, 1858)
 Strigorĝa ermitkolibro, Phaethornis striigularis (Gould, 1854)
 Grizmentona ermitkolibro, Phaethornis griseogularis (Gould, 1851)
 Ruĝeta ermitkolibro, Phaethornis ruber (Linnaeus, 1758)
 Blankbrova ermitkolibro, Phaethornis stuarti (Hartert, EJO, 1897)
 Okraventra ermitkolibro, Phaethornis subochraceus (Todd, 1915)
 Fulgoĉapa ermitkolibro, Phaethornis augusti (Bourcier, 1847)
 Altebenaĵa ermitkolibro, Phaethornis pretrei (Lesson, RP & Delattre, 1839)
 Skvamgorĝa ermitkolibro, Phaethornis eurynome (Lesson, RP, 1832)
 Palventra ermitkolibro, Phaethornis anthophilus (Bourcier, 1843)
 Blankbarba ermitkolibro, Phaethornis hispidus (Gould, 1846)
 Blankliphara ermitkolibro, Phaethornis yaruqui (Bourcier, 1851)
 Verda ermitkolibro, Phaethornis guy (Lesson, RP, 1833)
 Rufaventra ermitkolibro, Phaethornis syrmatophorus (Gould, 1852)
 Perua ermitkolibro, Phaethornis koepckeae (Weske & Terborgh, 1977)
 Nadlobeka ermitkolibro, Phaethornis philippii (Bourcier, 1847)
 Rektabeka ermitkolibro, Phaethornis bourcieri (Lesson, RP, 1832)
 Meksika ermitkolibro, Phaethornis mexicanus (Hartert, EJO, 1897)
 Longbeka ermitkolibro, Phaethornis longirostris (Delattre, 1843)
 Longvosta ermitkolibro, Phaethornis superciliosus (Linnaeus, 1766)
 Grandbeka ermitkolibro, Phaethornis malaris (Nordmann, 1835)
 Doryfera, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Schistes, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Augastes, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Colibri, 5 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Androdon, 1 specio, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Heliactin, 1 specio, Sud-Ameriko
 Heliothryx, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Polytmus, 3 specioj, Sud-Ameriko
 Avocettula, 1 specio, Sud-Ameriko
 Chrysolampis, 1 specio, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Anthracothorax, 8 specioj, Karibio, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Eulampis, 2 specioj, Karibio
 Heliangelus, 9 specioj, Sud-Ameriko
 Sephanoides, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Discosura, 5 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Lophornis, 11 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Phlogophilus, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Adelomyia, 1 specio, Sud-Ameriko
 Aglaiocercus, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Sappho, 1 specio, Sud-Ameriko
 Polyonymus, 1 specio, Sud-Ameriko
 Taphrolesbia, 1 specio, Sud-Ameriko
 Oreotroĥiloj, Oreotrochilus, 7 specioj, Sud-Ameriko
 Opisthoprora, 1 specio, Sud-Ameriko
 Lesbia, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Ramphomicron, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Oreonympha, 1 specio, Sud-Ameriko (Peruo)
 Oxypogon, 4 specioj, Sud-Ameriko
 Chalcostigma, 5 specioj, Sud-Ameriko
 Metallura, 9 specioj, Sud-Ameriko
 Haplophaedia, 3 specioj, Sud-Ameriko
 Eriocnemis, 11 specioj, Sud-Ameriko
 Loddigesia, 1 specio, Sud-Ameriko (Peruo)
 Aglaeactis, 4 specioj, Sud-Ameriko
 Coeligena, 11 specioj, Sud-Ameriko
 Lafresnaya, 1 specio, Sud-Ameriko
 Ensifera, 1 specio, Sud-Ameriko
 Pterophanes, 1 specio, Sud-Ameriko
 Boissonneaua, 3 specioj, Sud-Ameriko
 Ocreatus, 3 specioj, Sud-Ameriko
 Urochroa, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Urosticte, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Heliodoxa, 10 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Patagona, 1 specio, Sud-Ameriko
 Sternoclyta, 1 specio, Sud-Ameriko
 Hylonympha, 1 specio, Sud-Ameriko
 Eugenes, 2 specioj, Nord- kay Mez-Ameriko:
 Purpurverta kolibro (Eugenes fulgens)
 Eugenes spectabilis
 Panterpa, 1 specio, Mez-Ameriko
 Heliomaster, 4 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Lampornis, 8 specioj, Nord- kay Mez-Ameriko, inter kio:
 Blugorĝa montjuvelo (Lampornis clemenciae)
 Lamprolaima, 1 specio, Mez-Ameriko
 Calliphlox, 1 specio, Sud-Ameriko
 Myrtis, 1 specio, Sud-Ameriko
 Rhodopis, 1 specio, Sud-Ameriko
 Myrmia, 1 specio, Sud-Ameriko
 Thaumastura, 1 specio, Sud-Ameriko
 Philodice, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Eulidia, 1 specio, Sud-Ameriko
 Microstilbon, 1 specio, Sud-Ameriko
 Chaetocercus, 6 specioj, Sud-Ameriko
 Tilmatura, 1 specio, Mez-Ameriko
 Doricha, 2 specioj, Mez-Ameriko
 Calothorax, 2 specioj, Nord- kaj Mez-Ameriko:
 Lucifera kolibro (Calothorax lucifer)
 Calothorax pulcher
 Archilochus, 2 specioj, Nord-Ameriko:
 Nigragorĝa kolibro (Archilochus alexandri)
 Rubengorĝa kolibro (Archilochus colubris)
 Mellisuga, 2 specioj, Karibio
 Nesophlox, 2 specioj, Karibio:
 Bahama kolibro (Nesophlox evelynae)
 Inagua kolibro (Nesophlox lyrura)
 Calypte, 2 specioj, Nord- kaj Mez-Ameriko:
 Kolibro de Anna (Calypte anna)
 Kosta kolibro (Calypte costae)
 Selasphorus, 9 specioj, Nord- kaj Mez-Ameriko:
 Kaliopa kolibro, (Selasphorus calliope aŭ Stellula calliope)
 Ruĝeca kolibro (Selasphorus rufus)
 Kalifornia kolibro (Selasphorus sasin)
 Larĝvosta kolibro (Selasphorus platycercus)
 Burda kolibro (Selasphorus heloisa)
 Selasphorus ellioti
 Selasphorus flammula
 Selasphorus scintilla
 Selasphorus ardens
 Phaeoptila, 1 specio, Mez-Ameriko
 Riccordia, 4 specioj, Karibio
 Cynanthus, 6 specioj, Nord- kaj Mez-Ameriko, inter kio:
 Larĝbeka kolibro (Cynanthus latirostris)
 Chlorostilbon, 10 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Basilinna, 2 specioj, Mez-Ameriko:
 Blankorela kolibro (Basilinna leucotis)
 Basilinna xantusii
 Pampa, 3 specioj, Mez-Ameriko
 Abeillia, 1 specio, Mez-Ameriko
 Klais, 1 specio, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Orthorhyncus, 1 specio, Karibio
 Anthocephala, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Stephanoxis, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Campylopterus, 10 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Chalybura, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Thalurania, 4 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Microchera, 3 specioj, Mez-Ameriko
 Goldmania, 2 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Eupherusa, 5 specioj, Mez-Ameriko
 Phaeochroa, 1 specio, Mez- kay Sud-Ameriko
 Leucippus, 1 specio, Sud-Ameriko
 Thaumasius, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Taphrospilus, 1 specio, Sud-Ameriko
 Eupetomena, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Talaphorus, 1 specio, Sud-Ameriko
 Trochilus, 2 specioj, Karibio (Jamajko)
 Ramosomyia, 3 specioj, Nord- kaj Mez-Ameriko:
 Violkrona kolibro (Ramosomyia violiceps)
 Ramosomyia viridifrons
 Ramosomyia wagneri
 Saucerottia, 10 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Amazilia, 6 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko, inter kio:
 Jukatana kolibro (Amazilia yucatanensis)
 Amazilis, 1 specio, Sud-Ameriko
 Uranomitra, 1 specio, Sud-Ameriko
 Chrysuronia, 9 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Leucochloris, 1 specio, Sud-Ameriko
 Chionomesa, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Hylocharis, 1 specio, Sud-Ameriko
 Elliotomyia, 2 specioj, Sud-Ameriko
 Polyerata, 3 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko
 Chlorestes, 5 specioj, Mez- kaj Sud-Ameriko

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Admirindaj kolibroj, sonartikolo de Esperanta Retradio aperinta 2024-10-29 ()


Kategorio:Trokiledoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno