Nerva

Nerva Cezaro Aŭgusto (latine: Marcus Cocceius Nerva Caesar Augustus; en epigrafoj: IMP NERVA CAES AVG PONT MAX TR POT; Narni, 8-a de novembro 30 - Romo, 27-a de januaro 98), naskita Marcus Cocceius Nerva kaj pli konata simple kiel Nerva, estis romia imperiestro. La unua el la adoptitaj imperiestroj, li regis ekde la 18-a de septembro 96 ĝis sia morto.

Biografio
Familiaj Originoj
Nerva naskiĝis en la antikva romia kolonio Narnia (nuntempa Narni), en Regio VI Umbrio, filo de Marcus Cocceius Nerva (5 a. K. - 42 p. K.), fama juristo, kaj Sergia Plautilla, filino de la konsulo Gaius Octavius Laenas (15 a. K. - 38 p. K.) Li havis fratinon, Cocceia.

Tre amiko de Vespaziano, li estis nomumita generalo kaj guberniestro de la provinco Maŭritanio.

Nerva ne sekvis la kutiman administran karieron (la cursus honorum), kvankam li estis konsulo dum la regado de Vespaziano en 71 kaj sub Domiciano en 90.

Ascendo al Potenco
Kiam la konspiro kontraŭ Domiciano estis organizita, Nerva konsentis iĝi lia posteulo. Li estis tre estimata kiel maljuna senatano kaj konata kiel milda kaj ruza persono. Post la morto de Domiciano, Nerva estis aklamita imperiestro en la Senato fare de ĉiuj klasoj, kiuj konsentis pri lia nomo.
eta|maldekstre|400px|Forumo de Nerva, pentraĵo de Lorenzo Bellotto.
Dum sia mallonga sed signifa regado, li enkondukis gravan ŝanĝon: la "adoptitan princlandon". Ĉi tiu reformo postulis, ke la aktuala imperiestro decidu, antaŭ sia morto, sian posteulon ene de la Senato. Tio certigis, ke senatanoj estu respondecaj. Krome, ekde la Jaro de la kvar imperiestroj, la Senato estis spertinta gravajan ŝanĝojn: senatanoj komencis veni el la provincoj, tiel renovigante la antikvan kaj oligarkan romian Senaton. Nerva kaj Trajano, krome, estis ruzaj en siaj interagoj kun aliaj klasoj, anoncante ke ilia posteulo povus esti elektita ankaŭ el la plebo.

Ilia espero ne estis frustrita: Nerva, laŭ Tacito, dum sia mallonga regado enkorpigis la idealojn pri libereco, enkondukante unu jarcenton poste tio kio estus konsiderata la ora epoko.

eta|maldekstre|400px|Marcus Cocceius Nerva, Romia Imperiestro.

eta|dekstre|400px|La imperiestro Nerva (30-98) adoptante Trajanon (53-117) (Imperiestro Nerva en la somero de la jaro 97.

eta|dekstre|400px|Romia Forumo aŭ Forumo de Nerva, Romo.

eta|maldekstre|400px|Maŭzoleo de Aŭgusto, kie Nerva estis enterigita.

Tuj kiam li estis elektita, li finis la persekutojn kontraŭ la kristanoj, permesis al ekzilitoj reveni al Romo, aboliciis procesojn pri malrespekto, restarigis la prerogativojn de la Senato, kaj distribuis siajn terojn kaj monon por helpi la malriĉulojn. Li ankaŭ aboliciis la "fiscus iudaicus" (imposto kiu superŝarĝis la judojn de la Imperio) kaj la "vicesima hereditatum". Malgraŭ tio, li estis tre severa kontraŭ siaj informantoj.

Li eĉ estis konsiderata tro milda de la Senato kaj iĝis viktimo de komploto, kiu estis frustrigita de ĝia gvidanto, Senatano Kalpurnio Krasso (60-120), kiu ekzilis lin al Tarentum. "La konsulo Seksto Julio Frontino (40-103), laŭdire, deklaris, ke estas malbone havi imperiestron sub kies regado neniu povus fari ion ajn (Domiciano), sed estas eĉ pli malbone havi unu sub kiu ĉiu rajtis fari ion ajn." En 97, li estis nomumita konsulo por la tria fojo, kaj lia kolego estis Lucio Verginio Rufo.

Ekonomiaj reformoj
En la ekonomia kampo, Nerva efektivigis politikon de impostreduktoj kaj instigoj, kiu celis favori la italajn komunumojn. La judoj estis esceptitaj de la tributo, kiu estis trudita al ili sub la Flavianoj.

Agrara leĝo koncedis terpecojn al senposedaĵaj civitanoj. La elspezoj, kiujn la urboj devis porti por la bontenado de la "cursus publicus", tio estas, la poŝtoservo, estis transdonitaj al la imperiaj kasoj.

La akvoproviza sistemo de Romo estis reorganizita. En tiu epoko, postvivis la pioniran laboron pri la projektado kaj bontenado de akveduktoj, fare de Seksto Julio Frontino, la kuratoro de la akvoj. Alia grava mezuro estis la "politiko pri nutrado", kiu konsistis pri provizado per malalt-interezaj pruntoj al malriĉaj familioj, kaj senpaga edukado por orfoj.

Adopto de Trajano
Ĉar Nerva sciis, ke lia mandato ne daŭros longe, nun maljuna kaj malsana, li decidis adopti filon. Honore al la ŝtataj interesoj, li ne elektis posteulon el sia propra familio, la Cocceia genealogio, sed adoptis Markon Ulpion Trajanon, generalon de la legioj defendantaj la Rejnan limon, anstataŭ la guberniestro de Sirio, Marko Kornelio Nigrino Kuracio MaternoThe Roman Occupation of Iberia. La adopto koincidis kun grava milita venko en Panonio, kiu gajnis al la adoptita Trajano la titolon de Cezaro Germanicus. Trajano estis nomumita prokonsulo kaj ricevis la tribunan potencon.

Nerva denove estis nomumita konsulo sub Trajano, sed mortis post tri monatoj en ofico en 98. Lia posteulo ordonis solenan funebron. Liaj cindroj estis metitaj en la Maŭzoleon de Aŭgusto. Malgraŭ ke li regis dum malpli ol du jaroj, li estas memorata kiel unu el la plej bonaj imperiestroj de Romo.

Multaj antikvaj statuoj de Nerva ekzistas, ĉar, post kiam li ekregis, li prudente ordonis, ke la bustoj de Domiciano, kondamnita al damnatio memoriae, ne estu detruitaj, sed simple forigitaj de publikaj monumentoj kaj anstataŭigitaj per ĝia propra bildreprezentaĵo. Unu el la plej frapaj ekzemploj estas la bronzo de la kavaliro surĉevale trovita en la Saĉelo deli Augustali en Misenum, Bakolio.

Nerva pli malfrue estis diigita post sia morto, do liaj statuoj estis konservitaj.

En 2007, la urbo Narni mendis bronzan buston de la imperiestro Nerva. La busto estis metita en la ĉefan placon, ĉe la kunfluejo de la malnova Vojo Flaminia kaj la Porta Superior, la antikva pordego kiu provizis aliron al la romia Narnia.Key to Umbria:Narnia
La urbo Gloucester dediĉis bronzan rajdantan statuon al la imperiestro, kiu fondis la urbon kaj donis al ĝi la statuson de romia kolonio.

 Vidu ankaŭ 
 Casperius Aelianus

Referencoj

Kategorio:Naskiĝintoj en 35
Kategorio:Romianoj de la 1-a jarcento
Kategorio:Romiaj imperiestroj