Vajmaro

La urbo Vajmaro ( ) estas universitata urbo (ekde 2004) kaj eksterdistrikta urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. La urbo situas apud la rivero Ilm. Arkeologiaj esploroj montris, ke la tereno de la hodiaŭa Vajmaro jam dum la ŝtonepoko estis loĝata de prahomoj. Ekde 1922 apartenas al Vajmaro la vilaĝo Oberweimar. Pri la diversaj aspektoj de Vajmaro, inter honto kaj gloro, verkiĝis la furorlibro Mythos Weimar en 1999.

 Historio 
En la jaro 899 la loko unuafoje estis dokumente menciita kiel Wimares, kio kunmetiĝis el la vortoj vih (= sankta, konsekrita) kaj mar (= lago, marĉo). Malnova setlejzono en Vajmaro estis ekz. la areo apud Hinter der Badestube.

Dum la 18-a jarcento Vajmaro fariĝis fama kultura centro. Poetoj kiel ekzemple Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller kaj Johann Gottfried Herder, sed ankaŭ muzikistoj, pentristoj kaj arkitektoj agadis en la urbo. Temas pri la epoko de Vajmara klasikismo. Pri Goeto memorigas onin ekz. ankaŭ Goeto-migradopado (Vajmaro-Großkochberg).

En 1905 malfermiĝis la unua nemovebla kinejo en Vajmaro fare de Theodor Scherff. En la jaro 1919 formiĝis en la urbo la Vajmara Respubliko, kiu restis ĝis 1933. En la jaro 1937 la naziaj regantoj apud la urbo konstruis la koncentrejon Buchenwald, en kiu ĉirkaŭ 56.000 homoj mortis.

Nuntempe Vajmaro denove estas grava scienca, turisma kaj kultura centro: kun universitato, teatro, pluraj muzeoj, bibliotekoj kaj aliaj vidindaĵoj. Pri multaj kulturaĵoj zorgis la fondaĵo Klassik Stiftung Weimar. Ĉiujare aljuĝitis en la urbo la Literaturpremio de la Konrad-Adenauer-fondaĵo. Por muzike talentite troviĝas en la urbo la renomita Liszt-muzikaltlernejo vajmara.

Ripozuma zono estas ekz. Merketal. Alia urboparto estas Kirschberg, laŭvorte Kirkomonto. Ehringsdorf estas kune kun Oberweimar urbokvartalo de Vajmaro.

Ne malinterese estas ankaŭ lerni pri la diversaj pontoj en Vajmaro.

 Vidindaĵoj 
eta|La eksa loĝdomo de Goeto de sur Frauenplan; parto de la muzea komplekso Goeto-muzeo.
eta|Ĉefa fasado de la Schiller-domo.

 Preĝejoj 
 Adventa domo
 Aŭtoŝosea kirko je Gelmeroda
 Franciskana monakejo (pereinta)
 Paul-Schneider-komunumcentro, evangelia
 Herder-kirko
 Preĝejo Mario reĝino de la apostoloj (Oberweimar)
 Kirko Sankta Jakobo kun tombejo
 Preĝejo Sankta Johano
 Preĝejo Koro de Jesuo (romkatolika)
 Preĝejo Kristo, eksa metodisma kirko
 Preĝejo Sankta Bonifaco (Schöndorf) (romkatolika)
 Kruco-kirko
 Preĝejo Sankta Maŭrico (Niedergrunstedt)
 Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Oberweimar)

 Kasteloj 
 Flava Kastelo
 Kastelo Belvedere
 Kastelo Tiefurt
 Ruĝa Kastelo
 Urba kastelo/Stadtschloß

 Muzeoj kaj memoriglokoj 

 Artohalo de Kessler
 Bauhaus-muzeo
 Memorigloko Buchenwald
 Buchenwald-placo
 Falk-monumento
 Ĝardendomo de Goethe en la Ilm-parko
 Goethe-muzeo
 Haus der Weimarer Republik
 Kolekto por grafikaĵoj
 Kirms-Krackow-domo
 Liszt-domo
 Lutera korto kun Falk-muzeeto
 Memorigloko Albert Schweitzer
 Muzeo pri abeloj
 Muzeo prahistoria
 Nova Muzeo
 Placo de la kvar kleruloj
 Presejo historia kun muzeo
 Schardt-palaco
 Schiller-domo
 Urba muzeo

 Aliaj konstruaĵoj 

 Arboŝela dometo
 Artoturo vajmara
 Cranach-domo
 Domo Hohe Pappeln
 Domo je Bauhausstraße 12
 Domo je Brennerstraße 42
 Drilremizo
 Glacifrida dometo
 Grandduka saksia artmetilernejo
 Grenejoj de burĝaj farmistoj
 Hainfels, iama kafejo
 Hain-turo, belvedero
 Haus am Horn
 Heimrichs-tablo, juĝejo
 Herder-loĝdomo
 Herders Ruh
 Klubejo "Zur Linde"
 Monumento por Franz Liszt
 Parkkaverno
 Paŭlina Konvento
 Pogwisch-domo
 Pompeja benko
 Pontoj en Vajmaro
 Pordegejo ĉe Erfurter Straße
 Romia Domo
 Sächsischer Hof, gastejo
 Sauckel-vilao
 Stegmann-domo
 Domo de Charlotte von Stein
 Templanejo
 Vendejo de Sachs & Berlowitz
 Vereinsmühle
 Vilao Ithaka
 Wittumspalais
 Zum schwarzen Bären, gastejo

 Parkoj kaj tombejoj 
 Hasenwäldchen
 Historia tombejo vajmara
 Ilm-parko
 KünstlerGärten Weimar
 Landbieno de Holzdorf
 Oppel-ĝardeno
 Poseck-ĝardeno
 Princa kripto
 Sinkinta Giganto
 Sovetia honora tombejo ĉe Kastelo Belvedere
 Vajmarhaloparko
 Verda zono Asbach

 Servejoj kaj institucioj 
 (alt-)lernejoj kaj bibliotekoj 
 Bauhaus-Universitato Vajmaro
 Biblioteko Dukino Anna Amalia
 Falk-bazlernejo
 Goeta Gimnazio
 Goeto-Ŝilero-Arkivo
 Grandduka saksia artlernejo
 Kasse-turo, klubo porstudenta
 Käthe-Kollwitz-lernejo
 Legadmuzeo
 Liszt-muzikaltlernejo vajmara
 Municipa biblioteko
 Muzikgimnazio ĉe Kastelo Belvedere
 Parklernejo Ehringsdorf
 Popolaltlernejo de Vajmaro
 Vilhelmo-Ernesto-gimnazio

 aliaj 
 Aŭtoŝosea flegejo je Legefeld
 Berka-stacidomo
 Ĉefa gvardiejo
 Ĉefa ŝtatarĥivo
 Ĉefpoŝtejo de Vajmaro
 Domo de ripozo, kun kinejo kaj porjunulaj ĉambroj
 Germana Ŝtata Teatrejo
 Govia forumo
 Grand Hotel Russischer Hof
 Gutenberg-presejo (Vajmaro)
 Holzdorf, karitatejo
 Hotelo Elephant
 Imperiestraj Tilioj, ĉasejo
 Junulargastejo "Am Ettersberg"
 Junulargastejo "Maksim Gorki"
 Kafejo Residenz
 Karola Muelejo
 Labordomo kaj malriĉulejo
 Librejo de Hoffmann
 Librejo de Thelemann
 Malnova radifoniejo
 Nietzsche-arkivo
 Popoldomo vajmara
 Schwansee-naĝejo
 SSV Vimaria Weimar '91, sportoklubo
 Studia Teatro
 Urba arkivo de Vajmaro
 Urbodomo de Vajmaro
 Vajmarhalo

 pereintaj, alifunkciigitaj respektive intertempe ĉesintaj 
 Aerodromo Weimar-Lindenberg
 Anna Amalia zu den drei Rosen, loĝio framasona
 Arbalesta societo vajmara
 Ĉirkaŭfortikaĵo de Vajmaro
 Falkenburg, citadelo kaj plezurkastelo
 Gasfabriko
 Geografia Instituto de Vajmaro
 Meblofabriko Scheidemantel
 Parkbanejo de Vajmaro
 Punlaborejo kaj orfejo
 Vajmara arsenalo
 Vaporsegejo kaj levaparatejo Grosch

 Famuloj 
Ne forgesu spekti la multon da artikoloj pri homoj rilataj al Vajmaro.

 Partneraj urboj 

 20ra Hämeenlinna (Finnlando), ekde 1970
 20ra Trier (Germanio), ekde 1987
 20ra Siena (Italio), ekde 1994
 20ra Blois (Francio), ekde 1995