Almato

Almato (, rusa formo  Alma-Ata) estas industria urbo, la plej granda en Kazaĥio, eksa ĉefurbo de la respubliko. Ĝi situas en sud-oriento de la lando. Almato estis fondita en 1854 kiel rusa fortikaĵo sur la loko de kazaĥa vilaĝo Almati. Ĝi enhavas proksime  loĝantojn (en 2010).

Ekde 1927 ĝi estis ĉefurbo de Kazaĥio, dekomence de Kazaĥia Soveta Respubliko, poste - de sendependa Kazaĥio, ĝis 1998. La nova ĉefurbo iĝis Astana (eksa Akmolinsk/Celinograd), kaj Almato nun neoficiale estas nomata “la suda ĉefurbo”. Ĝi restas tre grava komerca kaj kultura centro kaj estas konsiderata unu el la plej komfortaj urboj de eks-Sovetunio. Ĝi estas konata ankaŭ ekster Kazaĥio kiel tre verda urbo, kies multaj stratoj aspektas kiel verdaj tuneloj inter la grandaj arboj. El la urbo estas bela panoramo de la montoj, kiuj ĉenas sude de la urbo.

 Nomo 
Tuj post la fondiĝo la urbo (tiam nur fortikaĵo) estis nomata Vernij (Верный, “Fidela” en la rusa).

La nuna nomo de la urbo — Almati — estas tradicie misinterpretata kiel “Patro de pomoj”, kvankam tio estas nur laŭvorta traduko de la rusa versio de la nomo - Alma-Ata (ata signifas “patro” en la kazaĥa lingvo). Tamen Almaty vere devenas de la vorto alma “pomo”, do la nomo de la urbo havas rilaton al pomoj kaj povas esti tradukata kiel “Pomeca”, “Pomriĉa” aŭ simile.

 Transporto 

En Almato estas uzata vasta reto de trolebusaj kaj busaj itineroj. La tramreto en Almato estis oficiale fermita la 31-an de oktobro 2015.

Nuntempe en Almato funkcias unu metrolinio (Linio "A") kun 11 stacioj, kun tuta longo de ĉirkaŭ 13,4 km, kiu kunligas la nordorienton kun la sudokcidento de la urbo (de "Rajimbek batir" ĝis "Baurĵan Momiŝuli"). Plivastigo estas planata, sed ĉiuj nunaj stacioj situas sur la sama linio.

 Vidindaĵoj 
La banloko Arasan estas la plej granda kaj plej bona kuracloko en Centra Azio. La komplekso okupas tutan areon en la centro de la urbo kaj estas kombinaĵo de rusa kaj turka arkitekturo(nl) Erika Fatland, De Grens (La landlimo), p.261, De Geus, 2019, ISBN 978 90 445 4087 1, origina titolo 'Grensen - Eine Reise Rundt Russland'. (Landlimoj - vojaĝo ĉirkaŭ Ruslando)..

 Servoj 
 Internacia Flughaveno Almato

 Ĝemelurboj 
Almato ĝemeliĝis kun jenaj urboj:



 Konataj urbanoj 
 Igor Sisojev (1970-, komputikisto)
 Liza Umarova (1965-, ĉeĉena kantistino)
 Vladimir Ĵirinovskij (n. en juda familio je la nomo V. Eidelstein, 1946-2022, politikisto)

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Nacia Biblioteko de Kazaĥio
 Alatau
 Metroo de Almato
 Trolebusa transporto en Almato

 Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retpaĝaro de Almato  （kazaĥe, angle, ruse）
 Flughaveno de Almato  (ruse, angle)
 Paĝo de oferto de Almato en 2014 por  Olimpiaj ludoj
 Gvido de Almato  (angle)

Kategorio:Urboj de Kazaĥio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Almato