Aleksandrio

Aleksandrio (, kaj ) estas urbo kaj ĉefa marhaveno en Egiptio ĉe la Mediteranea Maro. Ĝi nomiĝis laŭ Aleksandro la Granda, kiu fondis la urbon en -332, kaj estis hejmo de Eŭklido. Ĝi rapide fariĝis unu de la plej grandaj urboj de la Helenisma civilizo, kaj estis la sidejo de la Ptolemea dinastio. Dum pli ol mil jaroj post sia fondo, ĝi estis ĉefurbo de la lando, kaj restis ĝis hodiaŭ unu el la plej grandaj kaj gravaj urboj de Egiptio. Nun ĝi estas la dua plej granda urbo de la lando.
eta|maldekstre|Kolono de Pompeo

 Geografio 
Aleksandrio situas laŭ la Mediteraneo. Dosouk troviĝas 72, Ŝebin el-Komo 168, ĉefurbo Kairo 182, Damiato 184, Port Saido 229, Mersa Matruh 251, Asuano 844  kilometrojn (aere) .

 Iamaj monumentoj 
Dum praa tempo, Aleksandrio koniĝis pro sia lumturo (unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo) kaj sia biblioteko (la plej granda en la mondo) kun la "templo de la muzoj", nun nomata Muzeo de Aleksandrio, kvankam ne temas pri io komparebla al moderna muzeo, pli kiel antikva universitato. Notindas ankaŭ la templo Serapeum.
eta|Satelita foto de la urbo
eta|Aleksandrio
eta|Tramo en Aleksandrio

 Servoj en la nuntempa urbo 
 Bibliotheca Alexandrina
 Universitato de Aleksandrio

 Trafiko 
Aleksandrio havas signifan havenon laŭ la maro kaj flughavenon. Estas ligoj fervoje kaj voje. Enurbe metroo trafikas ekde 2020.

 Konataj loĝantoj 
 Ahmad Nazif
 Demis Roussos
 Naser
 Georges Moustaki
 Constantin Cavafy
 Omar Sharif
 Rudolf Hess

 Eminentuloj de antikva Aleksandrio 
 Arkimedo
 Aristarko el Samotrako
 Dionizio de Trakio
 Eratosteno
 Eŭklido
 Galeno de Pergamono
 Hipatia
 Kalimako
 Kleopatra
 Ptolemeo
 Teono de Aleksandrio

 Patriarkoj 
 Sankta Marko la evangeliisto
 Atanazio
 Cirilo de Aleksandrio
 Aleksandrio en Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko dekomence el Egiptio, kaj kompreneble unu el ĉefaj rimarkindaĵoj (kaj unuaj) estas Aleksandrio:

eta|maldekstra|400px|<center>San Stefano, Aleksandrio

 Vidu ankaŭ 
 Aleksandrio (Helenismaj urboj)
 Tramtransporto en Aleksandrio
 Bohajra lingvo

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Turisma gvidilo de Wikivoyage (angle)
 Oficiala retejo (angle, france, egipt-arabe)
 Greka komunumo de Aleksandrio (greke)


Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Antikvaj urboj
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Urboj membraj de la Internacia asocio de franclingvaj urbestroj