Akbar (romano)

Akbar : orienta romano estas romano de la nederlanda aŭtoro P. A. S. van Limburg Brouwer, aperinta en 1872 en la nederlanda lingvo, kaj poste tradukita al la germana kaj angla en 1879. ĝi estis tradukita en 1923 al Esperanto de Julia C. Isbrücker, J. R. G. Isbrücker kaj Jan Ziermans de 256 paĝoj.Stojan, Petro 1929 : Bibliografio de Internacia Lingvo, numero 4162, paĝo 368  Duan korektitan eldonon de 215 paĝoj en 1936 eldonis la Internacia Cseh-Instituto en Hago.

Tiu ĉi estas historia romano kiu ĉefe temas pri la vivo kaj regado de Akbar la Granda, la fama Mughal-imperiestro de Hindio (1542-1605), kaj reganto de Hindujo de 1556 ĝis sia morto. Kvankam ĝi baziĝas sur historiaj faktoj, ĝi tamen transpaŝas ilin per fikcia rakonto.

 Enhavo 
La rakonto sekvas la regadon de Akbar, unu el la plej gravaj regantoj de la Mughal-Imperio. La romano montras lian klopodon unuigi Hindion sub sia regado, samtempe respektante la diversajn religiojn kaj kulturojn de la lando. La rakonto ofte fokusiĝas je liaj reformoj, lia toleremo al diversaj religioj, kaj lia pasio por scio kaj filozofio.

La intrigo montras ankaŭ liajn personajn batalojn, inkluzive liajn rilatojn kun siaj konsilantoj, familianoj, kaj amatinoj. Speciale grava estas lia rilato kun Birbal, lia fidela amiko kaj konsilanto, kaj lia rilato kun Jodha Bai, lia hindu-edzino.

La romano ankaŭ traktas la kulturajn kaj religiajn konfliktojn de tiu epoko, kaj kiel Akbar provis trovi vojon al pli tolerema kaj unuigita socio.

 Ĉefaj Roluloj 

 Akbar - La ĉefa protagonisto, imperiestro de la Mughal-Imperio
 Birbal - Fidela amiko kaj konsilanto de Akbar, fama pro sia saĝeco kaj sprito
 Jodha Bai - La hindu-edzino de Akbar
 Tansen - Fama muzikisto en la kortego de Akbar
 Abul Fazl - Historia kronikisto kaj konsilanto de Akbar
 Man Singh - Hindu-generalo kaj fidela servanto de Akbar
 Salim (poste imperiestro Jahangir) - Filo de Akbar, kiu kelkfoje ribelis kontraŭ sia patro
 Todar Mal - Financa ministro de Akbar

 La esperantlingva traduko 
Laŭ "Lingvaj Notoj" de la tradukintoj librofine la unua eldono baziĝis precipe sur la Vortaro de Esperanto de Kabe, la dua eldono sur Plena Vortaro de Esperanto (PV de SAT, 1930/1934). Dekduo de tiamaj neologismoj, ne jam registritaj en PV estas listigitaj en la notoj. Ili intertempe ĉiuj troviĝas en Plena Ilustrita Vortaro de 1970 (de aŭtoĥtona tra nirvano ĝis vilao). Krome estas plia dekduo de specifaj nocioj rilataj al Hindujo. Kelkaj intertempe eniris la kanonon de PIV (guruo, malabara, mogolo [hodiaŭ kutime mogulo], mulao) aliaj restis ekster ĝi ĝis hodiaŭ (adato = neskribita leĝo, durbaro = solena aŭdienco, kornako = kondukisto de elefanto ktp.).

Apartaĵo de la traduko estas la uzo de "darfi" (germane dürfen, nederlande mogen) en la senco de "havi la permeson" (ekzemple: "mi ne povas obei vin, mi ne darfas kaj mi ne povas", 2-a eld. p. 139). Stile interesa diferenco inter la du eldonoj krome estas, ke la kunmetitaj tempoj de la verboj, kiuj abundas en la unua eldono, vaste forfalis en la dua eldono, tiel ke tiu ĉi aspektas pli moderna kaj pli facile legebla.

 Recenzoj 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 La nederlanda originalo en la projekto Gutenberg
 Esperanto-traduko
 Enciklopedio de Esperanto/A en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de  Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto