Eisenach

Eisenach  estas urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. Ĝis la 1-a de julio 2021 temis pri eksterdistrikta urbo, ekde tiam la urbo apartenas al la distrikto Wartburg. Ĝi situas borde de la rivero Werra. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

 Industrio kaj folkloro 
En Eisenach oni produktas maŝinojn, tekstilaĵojn, elektronikaĵojn, aŭtojn. Ĝis 1915 estis mondfama Forstista akademio en tiu ĉi urbo. Ĉiujare festatas Sommergewinn, kiu estas enskribita je la listo de la nemateriaj heredaĵoj de Unesko.

 Vidindaĵoj kaj historio 
La plej konata vidindaĵo estas memkompreneble la kastelo Wartburg. Krome ne neglektu dum vizito la romanikstila Preĝejo Sankta Nikolao, la malfrugotika Georgo-kirko (kie estas statuo de Johann Sebastian Bach) kaj la Kastelo Klemda de 1260.

Vizitindaj estas ankaŭ la Luther-domo kie pasigis Marteno Lutero verŝajne parton de sia junaĝo, la Bach-domo, la Muzeo Reuter-Wagner, la Muzeo en la Dominikana kirko, la Urba kastelo kaj la Teĉambro en la kartuzia ĝardeno. En la urbocentro troviĝas belaj aroj da mezepokaj konstruaĵoj. Teknikemuloj vizitu la aŭtomuzeon Aŭtomobila mondo Eisenach. Pri la iĝo de germana nacia ŝtato en la 19-a jarcento rakontas sur la monteto situanta Monumento de la studentaj korporacioj. En 1817 oni festis la Wartburgfeston. La urbocentra Kastelo Charlottenburg malkonstruiĝis en 1908. Tre gravis iam la Ĉaskastelo Hohe Sonne, ĝis nun elirpunkto migradturisma tre ŝatata.

Jen la kompleta listo de vizitindaj aferoj, historiaĵoj - sed ne nur:
 Religiaj aĵoj 
 Framskeleta preĝejo je Wartha
 Kapelo Sankta Klemento
 Katedralo Sankta Mario
 Katerina monaĥejo
 Kirko Sankta Anno
 Kirko Sankta Elizabeto
 Kirko Sankta Georgo
 Kirko Sankta Kruco
 Kirko Sankta Nikolao
 Franciskana monakejo (pereis)
 Sinagogo de Eisenach (pereis)

 Servaj ejoj, ĝardenoj, lagoj 
Elizabeta Gimnazio
Ernst-Abbe-gimnazio
Hellgreven-korto (nuntempe urba biblioteko)
Hospitalo Sankta Spirito
Kartuzia ĝardeno
Popoldomo Stern
Landa Teatro Eisenach (kun la Turingia filharmonio Gotao-Eisenach)
Lageto de la princoj
Lutergimnazio
Urbodomo de Eisenach
Vilao je Pflugensberg

 Muzeoj, kasteloj, putoj 
 Aŭtomobila mondo Eisenach
 Azenstacio ĉe Wartburg
 Bach-domo
 Ĉaskastelo Hohe Sonne
 Elizabetputo ĉe Wartburg
Georga Puto
Kastelo Berteroda
Kastelo Fischbach
Kastelo Neuenhof
Luther-domo
Malsupra kastelo (Stedtfeld)
Memorigloko Ora Leono
Monumento de la studentaj korporacioj
Wartburg
Muzeo Dominikana kirko
Muzeo Reuter-Wagner
Muzeo Urba kastelo
Palaco Bechtolsheim
Thüringer Museum Eisenach

 Placoj kaj aliaj aferoj 
 Bismarck-turo, pereis
Mallarĝa domo ĉe Johano-placo
Mario-placo kun pereinta Mario-katedralo
Phantasie, eksa hotelo kaj klubejo

 Historio kaj socialdemokratia lulilo 
Turingiaj landografoj fondis la urbon en la 12-a jarcento. Estinte ĝis 1498 rezidejo de negrava grafolando, Eisenach inter 1596 kaj 1741 plurfoje por pli longa daŭro funkciis kiel rezidloko de la dinastio Wettin. Poste la urbo ekregatis de la domo de Saksio-Weimar. Karitate gravis la Diakonisejo de Eisenach.

En 1869 August Bebel kaj Wilhelm Liebknecht fondis tie ĉi la partion Sozialdemokratische Arbeiterpartei (SDAP).

 La partoj de la urbo 
eta|Mapo de la urbopartoj
La kvartaloj de Eisenach estas jenaj:
 Berteroda, kun la Kastelo Berteroda
 Hötzelsroda
 Madelungen
 Neuenhof-Hörschel
 Neukirchen
 Stedtfeld, kun la Malsupra kastelo
 Stockhausen
 Stregda
 Wartha-Göringen
Tiuj komunumopartoj posedas proprajn lokokonstituciojn. Neuenhof kaj Hörschel, kaj Wartha kaj Göringen estas kunigitaj al po unu loko.

 Partneraj urboj 
  Marburg, Hesio, Germanio ekde 1988
  Sedan, Loreno, Francio ekde 1991
  Waverly, kantono Bremer, Iovao, Usono ekde 1992
  Skanderborg, Danio ekde 1993
  Mahiljoŭ, Belorusio ekde 1996

 Homoj rilataj al la urbo 
[laŭ alfabeta ordo familinoma]

 Ernst Abbe (1840-1905), fizikisto, teknika optikisto kaj sociala reformanto 
 Johann Sebastian Bach (1685-1750), muzikkomponisto, orgena kaj klavicena virtuozo de la baroka epoko 
 Margot Baum (1932-2023), pedagogino kaj verkistino 
 Julius von Eichel-Streiber (1820-1905), mecenato
 Walter Flex (1887-1917), verkisto
 Marko Grgić (n. 2003), manpilkisto
 Eleonore Heerwart (1835-18911), infanĝardenteoriistino
 Friedrich Koch (1813-1872), instruisto
 Gottlob König (1779-1849), forstoscienculo
 Harry Lange (1930-2008), germana kina scenografo 
 Friedrich Lienhard (1865-1929), kulturfilozofia ĵurnalisto kaj verkisto
 Hugo Flintzer (1862-1917), pentristo kaj ilustristo
 Christian Franz Paullini(1643-1712), kuracisto kaj teologo 
 Ludwig Pfeiffer (1842-1921), kuracisto kaj prahistoriisto 
 Friedrich Preller la Maljuna (1804-1878), pentristo, gravuristo kaj arta profesoro 
 Anna Hilaria Preuß (1873-1948), verkistino
 Johannes Rothe (ĉ. 1360-1434), historiisto
 Christian Friedrich Schnauß (1722-1797), politikisto
 Carl von Stegmann (1832-1895), publicisto, arkitekto kaj arthistoriisto
 Hermann Trebelius (1475-1515), germana poeto, verkisto kaj libristo
 Hermann Wislicenus (1825-1899), pentristo

 Eksteraj ligiloj 

  ()

Kategorio:Eisenach
Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Turingio
Kategorio:Urboj de Turingio