Pegedoj

Pegedoj (Picidae) estas familio de birdoj en la ordo pegoformaj.

Tiuj birdoj surgrimpas la trunkojn kaj branĉojn de la arboj. Ili nutras sin per la insektoj trovitaj en la putrinta ligno, la arbŝeloj aŭ surtere. Tiucele ili frapas sur ligno por ke la bruo elirigu la insektojn el siaj truoj, kaj tiam povi kapti ilin. Multaj virbirdoj havas ruĝan makulon surkape aŭ surventre. Ondiĝanta flugmaniero. Pleje el inter la specioj "tamburas" ĉe printempo: elektinte sekan trunkon, ili frapadas la lignon per la beko rapide kaj multfoje sinsekve, tio eligas bruon, kiu sonoras plimalpli, ĝismalproksime aŭdeblas kaj rolas kiel ties kanto.

 Taksonoj 
Oni distingas 216 aŭ 218 speciojn en tri subfamilioj

 Koltorduloj, Jynginae
 Eŭrazia koltordulo Jynx torquilla
 Ruĝgorĝa koltordulo Jynx ruficollis
 Pikumnoj aŭ Rondvostaj pegoj, Picumninae aŭ Pikumnenoj (artikolo kun kompleta taksonomio)
 Blankastria pikumno, Picumnus cirratus
 Teminka pikumno, Picumnus temminckii
 Picinae aŭ Pegenoj (artikolo kun kompleta taksonomio)
 Picus
 Vermiljona pego, Picus mineaceus
 Malgranda flavnukulo, Picus chlorolophus
 Verda pego Picus viridis
 Griza pego Picus canus
 Flavnuka verdpego Picus flavinucha
 Japana verdpego Picus awokera
 Vaijanta pego, Picus vaillantii
 Nigrakapa verdpego, Picus erythropygius
 Dendrokopoj kaj aliaj Buntpegoj
 Granda buntpego Dendrocopos major
 Siria buntpego, Dendrocopos syriacus
 Mezgranda buntpego Dendrocopos medius
 Malgranda buntpego Dendrocopos minor aŭ Picoides minor
 Blankdorsa buntpego Dendrocopos leucotos
 Trifingra buntpego Picoides tridactylus
 Strivizaĝa buntpego Picoides pubescens
 Amerika trifingra buntpego, Picoides dorsalis
 Hararpego, Picoides villosus
 Blankkapa buntpego, Picoides albolarvatus
 Driokopoj
 Strivizaĝa nigropego, Dryocopus lineatus, kiu montras blankan strion sur vizaĝo.
 Blankvizaĝa nigropego, Dryocopus pileatus, kiu montras blankajn zonojn sur vizaĝo.
 Blankventra nigropego, Dryocopus javensis.
 Nigra pego Dryocopus martius
 Eburbeka pego Campephilus principalis

Aparte oni klasas nuntempe la ununura specion de Nesoctitinae, Nesoktinenoj aŭ Antila pikumno.

Anekdoto montras ilian inteligentecon: la verkisto Elian-J. Finbert vidis en Cabris (en la franca departemento Alpes-Maritimes) pegon, kiu estis trovinta la taŭgan manieron malfermi la malmolegan ŝelon de migdaloj, fiksinte ilin inter du ŝtonoj, kiel en ŝraŭbtenilo, ĝi estis trovinta la oportunan flankon kaj la ĝustan manieron laŭ kiuj ĝi devis bati la ŝelon por ĝin frakasi por povi eltiri la manĝeblan migdalon.

 En Esperanto 
Marjorie Boulton kolektas tradician popolrakonton el Rumanio pri la mita deveno de pegoj. Laŭ tiu, Dio volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj. Marjorie Boulton, Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro, Universala Esperanto-Asocio, Roterdamo, 1984, dua eldono 1993. paĝo 329-330.

 Bildaro 

 Notoj 

 Vidu ankaŭ 
 Pegedo (rolulo)

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Pegedoj