O-karaktera radiko

Lingvo > Radikoj > Ĉiam finaĵbezonaj > O-karaktera radiko

 O-formo 
Ĉe o-karakteraj radikoj la O-formo havas signifon, kiu estas nek ago, nek eco.

Ekzemploj:
 SEĜ - seĝo estas speco de meblo.
 TAJLOR - tajloro estas speco de persono/profesiulo.
 BARBAR - barbaro estas speco de homo.
 LEON - leono estas speco de besto.
 PLANT - planto estas kreskaĵo.
 URB - urbo estas loko.
 BROS - broso estas speco de ilo.
 GLU - gluo estas duonlikva substanco uzebla por kunfiksi aferojn.
 MATEMATIK - matematiko estas scienco/fako.
 ORIGINAL - originalo estas la origina ekzemplero de io.

 I-formo 
Ĉe o-karakteraj radikoj la I-formo montras agon aŭ ion agosimilan, kiu proksime rilatas al la signifo de la O-formo, sed kiu ne povus esti rigardata kiel la sama afero kiel tio, kion esprimas la O-formo. La rilatoj inter la afero de la O-formo kaj la ago de la I-formo estas tre diversspecaj.

Ekzemploj:
 TAJLOR - tajlori = "labori kiel tajloro".
 LEON - leoni = "konduti kiel leono".
 PLANT - planti = "meti planton en teron por ke ĝi kresku".
 BROS - brosi = "uzi broson por ĝia kutima celo".
 GLU - glui = "fiksi per gluo".
 MATEMATIK - matematiki = "fari matematikajn kalkulojn/operaciojn".

 A-formo 
Ĉe o-karakteraj radikoj la A-formo tipe havas signifon tre elastan kaj varian, ekz. "rilata al tia afero", "tia kiel tia afero", "estanta tia afero" k.s.

Ekzemploj:
 REĜ - reĝa = "rilata al reĝo, tia kiel reĝo, apartenanta al reĝo, estanta reĝo", k.s.
 MATEMATIK - matematika = "rilata al matematiko, karakterizata de matematiko", k.s.
 BARBAR - barbara = "tia kiel barbaro(j), rilata al barbaro(j), apartenanta al barbaro(j)", k.s.
 ORIGINAL - originala = "tia kiel originalo, apartenanta al originalo, rilata al originalo", k.s

 Neŭtraj, inaj, viraj radikoj 
Ekzistas o-karakteraj radikoj sen kaj kun seksa signifo:
 inaj radikoj
 viraj radikoj

Kvankam oni uzis dum jarcentoj plej ofte la a-finaĵon por virinaj nomoj en E-o, en la PIV de 2002 aperis tendenco o-igi tiajn nomojn. Tio kaŭzas kelkfoje nesupereblajn problemojn (Julia–Julio, Helena–Heleno ktp.) pli detale.

 Vidu ankaŭ 
 Normala radiko

Radiko, O-karaktera