Dubajo

Dubajo () estas unu el la sep emirlandoj de UAE kaj okupas 3.885 km aŭ 5% de la teritorio de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. Ĝia loĝantaro estis ĉirkaŭ 740,000 homoj (laŭ takso de 1997). Ŝejĥo Mohamedo bin Raŝid Al Maktum estis regnestro de Dubajo de 2006. Li estas ankaŭ la vicprezidento kaj ĉefministro de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE). La emirlando estas regata de la Registaro de Dubajo.

Ankaŭ la ĉefurbo de la emirlando nomiĝas Dubajo. La emirlando estas en la Araba Dezerto ĉe la marbordo de la Persa Golfo. Ĝi limas sude kun la Emirlando Abudabio, nordoriente kun la Emirlando Ŝarĵo, sudoriente kun la lando Omano, okcidente kun la Emirlando Aĵmano, kaj norde kun Emirlando Ras-al-Ĥajmo. Decembre 1971, la emirlandoj unuiĝis por formi la konfederacian landon Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, tiele finigante siajn iamajn statusojn de Britaj Protektoratoj.

La emirlando estas formata, krom de Dubajurbo, de variaj aliaj municipoj kaj vilaĝoj. La interna eksklavo Hatta estas ĉirkaŭ 134 km oriente de Dubajurbo. Ĝi limas kun Omano oriente kaj sude, la vilaĝoj Sajh Mudajrah kaj Masfut en Emirlando Aĵmano okcidente, kaj Ras-al-Ĥajmo norde.

Ĝi okupas centran pozicion inter la komercurboj de la Persa Golfo, kion ege favoras la ekzisto de libera komerca zono. La ekonomia bazo de la urbo estas naftoeksportado, havena aktivado, turismo kaj internacia komerco. Tradiciaj okupoj estis perlo-akirado, fiŝkaptado kaj kamelbredado.

La koordinatoj estas  kaj la loĝantaro estis de 1 137 347 (en 2005).

La golfo Ĥor-Dubaj dividas la ĉefurbon en du partojn, nome: Dejra kaj Bur Dubajo. El la urbaj vidindaĵoj menciindas: la Granda Moskeo kun la plej alta minareto de la urbo,DubaiCity.com  16a de decembro, 2010 kaj la bluazuleĥa Irana Moskeo, Abu Hejl, Zabil, Kristana Templo, ankaŭ hoteloj, komerc-centroj k.a. Dubaj estas nomata "Venecio de la Golfo". Apud la urbo estas unuaklasa internacia flughaveno, kiu kunligas la emirlandojn kun 90 urboj de la mondo.

 Historio 
En la unua jarmilo de la Komuna Erao, Kairo anstataŭis la Emirlandojn kiel ĉefa komerca centro en Okcidenta Azio, kvankam la tramara komerco plue estis grava kaj kelkaj arabaj setlejoj disponis el komercaj havenoj kiuj ebligis al ili importi, por ekzemplo, silkon kaj porcelanon el la Ĉina Imperio.Schulte-Peevers, 2010, pp. 18-20

eta|275ra|Kairo, pro la dekadenco de la Emirlandoj, iĝis la ĉefa centro de komerco en la regiono.

Ties delonga maragado altiris la sinsekvan atenton de eŭropaj potencoj kiel Portugalio, kiu inter 1498 kaj 1557 klopodis kontroli la vojoj establitaj de la Emirlandoj kun Hindio kaj Malproksima Oriento, kio rezultis en konstantaj konfliktoj inter portugaloj kaj otomanoj.Taylor-Evans et al., 2013, pp. 6-13 Post du jarcentoj, en la 1700-aj jaroj, Francio, Nederlando kaj Granda Britio imitis la portugalan iniciaton. Je regiona nivelo, la teritorio de Dubajo estis sub dominado de du frakcioj kiuj luktis inter si: nome la Kasimi-oj, nome tribo de piratoj«Al-Qawāsim». Encyclopædia Britannica (en angla). Konsultita la 9an de julio 2019. (subskribo postulata). kiuj kontrolis la nordon, kaj la Bani Ĝas, sude. En siaj kontinuaj klopodoj por kontroli la marvojojn, la britoj batalis kontraŭ la Kasimi-oj.ONU (2006), Naciones Unidas Anuario Jurídico 2000, United Nations Publications, ISBN 9213333463 Komence de la 19a jarcento, la Ŝejĥo de Dubajo estis Mohammed bin Hazza, kaj la regiono dependis rekte de Abudabio.«United Arab Emirates» (PDF). Loc.gov (en angla). Konsultita la 9an de julio 2019. La 8an de januaro 1820, Bin Hazza prezidis kunsidon2006, al-Abed y Hellyer, Vine, pp. 11-44 kun la ŝejĥoj de Ras-al-Ĥajmo, Um-al-Kajvajno, Aĵmano, Ŝarĵo kaj Abudabo — kiuj estis nomitaj de la brita imperio kiel «la pirata marbordo» — kiu rezultis en la subskribo de la pactraktato pere de kiu la britoj devigis sin eviti piratadon en la regiono. Tiu fakto markis la komencon de ilia protektorato en araba teritorio.«Britain and the Gulf Shaikdoms, 1820-1971: The Politics of Protection» (PDF). Georgetown.edu (en angla). Konsultita la 9an de julio 2019.

Laŭ informo redaktita de la angla leŭtenanto Robert Cogan en 1822 Dubajo havis 1200 loĝantojn kaj kelkaj el iliaj loĝejoj estis konstruitaj el koto.«Dubai’s Hydrodystrophies» (PDF).  Iuav.it (en angla). Konsultita la 9an de julio 2019. La regiono estis ĉirkaŭita per murego malalta kaj havis tri gvatoturojn. Cogan estis unu de la unuaj kiuj desegnis mapon de la urbo Dubajo kiu inkludis la marnivelon.«Modernity and tradition in Dubai architecture by Luiza Karim». Alshindagah.com (en angla). Konsultita la 9an de julio 2019.

En 1833, okcent anoj de la klano Al-Maktum, de Al Abu Falasa — apartenanta al Bani Ĝas —, forlasis sian setlejon en la oazo Liŭa, sudokcidente de Abudabio, kaj invadis Dubajon sub estreco de Maktum bin Butti.«Bani Yas» (en angla). Sheikh Mohammed Official Website. Konsultita la 9an de julio 2019.Peck, 1986, pp. 34-36 Tiu lasta establis samnoman dinastion kiu regas ankoraŭ la emirlandon. Unu el la unuaj decidoj de Maktum konsistis en la klopodoj por garantii la protektadon de Dubajo pere de la britoj, kiuj jam tiam dominis la komercvojojn al Oriento kaj havis fortan influon en la politiko kaj sur la sistemo de regado de kelkaj arabaj teritorioj. En 1841, epidemio de variolo okazigis ke granda parto de la loĝantaro de la sudo de Dubajo translokiĝis al Dejra, nome en la centro de la emirlando. En la posta jardeko, la teritorioj de Ŝarĵo, Dubajo kaj Abudabio subskribis la Porĉiaman Traktaton de Paco kaj Amikeco kun la Unuiĝinta Reĝlando, kio permesis al tiu lando okupiĝi pri la ekstera politiko de la emirlandoj, ekde tiam konataj kiel «Ŝtatoj de Batalhalto», kontraŭ protekto kontraŭ ajna ebla invadanto.Instituto del Tercer Mundo; Instituto de Estudios Políticos para América Latina y África; Fundacion Santa Maria (2005), Guía del mundo 2005-2006: el mundo visto desde el sur (14a eldono), IEPALA Editorial, ISBN 9974574439, p. 230 Tamen, ili intervenis ankaŭ en variaj internaj afreoj de la emirlandoj ĝis la unua duono de la 20a jarcento.

eta|250ra|Albastakija, historia kvartalo de Dubajo.
En 1894, la Ŝejĥo Maktum bin Haŝer Al Maktum havigis permeson por nepago de impostoj al eksterlandanoj kiuj interesiĝas por akiro de produktoj en Dubajo, tio estas, konvertis ĝin en liberekonomia zono. En tiu epoko, la komercaj rilatoj de la emirlando ekmalpliiĝis, pro kio tiu decido ege helpis la komercon.Schulte-Peevers, 2010, pp. 21-25 Kelkaj persaj komercistoj translokiĝis al Dubajo kaj establis la kvartalon Albastakija, tiel nomita pro la regiono de Bastak, sude de Persio.Davidson, Christopher, The Emirates of Abu Dhabi and Dubai: Contrasting Roles in the International System. Marzo de 2007. Tiun saman jaron granda incendio en Dejra okazigis la detruon de kelkaj loĝejoj, kaj ekde tiam la lokanoj ekkonstruis el novaj materialoj kiel koralo kaj gipso.

 20a jarcento 
 1900-50 
Dum la unuaj tri jardekoj de la 20a jarcento, la ekonomio de Dubajo dependis rekte de la komerca agado en la Persa Golfo. Ĝi estis la plej riĉa emirlando de la teritorioPeck, 1986, pp. 39-46 kaj ties samnoma ĉefurbo estis konata kiel la «Venecio de la Golfo».Peck, 1986, p. 9 Laŭ la historiisto G. G. Lorimer, en 1908 Dubajo generis enspezojn de 51 400 dolaroj. Ties loĝantaro oscilis en proksimume 10 000 loĝantoj, kaj Dejra estis la sektoro kiu havis la plej grandan kvanton de domoj kaj vendejoj de la emirlando — 1600 kaj 350, respektive —.

eta|maldekstra|De maldekstre dekstren: Raŝin bin Said al Maktum, la advokato Adi Nasib Al Bitar kaj la filoj de la unua: Maktum bin Raŝid Al Maktum kaj Mohamed bin Raŝid Al Maktum. Bitar ludis gravan rolon en Mezoriento; en la 1960-aj jaroj laboris kiel jura konsilisto pora Dubajo kaj estis responsa pri la unuaj leĝoj kaj civilaj reguloj kiuj regis la emirlandon.«Dubai Courts Gateway».  Dc.gov.ae (en angla). Konsultita la 29an de decembro 2012. Dubai Courts Gateway. Ne plu.

Ĉirkaŭ la 1930-aj jaroj la urboplanado ekgraviĝis. Tamen, post la tutmonda ekonomia krizo de 1929 kaj la Dua Mondmilito, kaj la apero de nova industrio en Japanio dediĉita al la produktado de artefaritaj perloj, la ekonomio de Dubajo trapasis fortan krizon kiu okazigis la definitivan ĉeson de la komerco de perloj, fakte laŭ ordono de la ŝejĥo Said bin Maktum. Reage, kelkaj loĝantoj translokiĝis al Saudarabio kaj Kuvajto inter la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. La loĝantaro malaltiĝis el 38 000 ĝis 20 000 loĝantoj inter 1940 kaj 1953. Kiel alternativo, la ŝejĥo dekretis, ke la ekonomio de la emirlando devos rekondukiĝi al la reeksportado de varoj al aliaj komercaj havenoj. En tiu epoko okazis la unuaj esploroj de kuŝejoj da nafto en la emirlandoj kaj ankaŭ ĉe Dubajo: en 1937 oni kontraktis kun filio de la Iraka Petrolkompanio por ke tiu faru laborojn de esplorado subtera. Tiam okazis konfliktoj inter la diversaj emirlandoj antaŭ la neceso establi la landlimojn inter ties teritorioj, kio ĝis tiam ne estis tiom utila; en 1940, por ekzemplo, okazis tia konflikto inter Dubajo kaj Ŝarĵo, kiu estis solvita de la brita registaro pere de averto haltigi liveradon de municio se oni ne finigu la polemikon. Simila situacio okazis en 1947, tiam inter Dubajo kaj Abudabio,Walker, J. F. (1994). Documentary Studies in Arabian Geopolitics: UAE: Internal Boundaries And The Boundary With Oman. ISBN 1852075759. solvita denove fare de la britoj pere de la difino de definitiva landlimo inter ambaŭ regionoj.Schofield kaj Schofield, 2012, p. 175

En la 1950-aj jaroj, la brita registaro translokigis siajn administrajn oficejojn el Ŝarĵo al Dubajo. La aligo de elektraj kaj telefonaj retoj, sanservoj unuarangaj, novaj edukmodeloj, korpuso de loka polico kaj municipo zorga pri projektoj por disvolvigo de la ĉefurbo estis la ĉefa tialo por la ŝanĝo. Oni konstruis flughavenon en la samnoma ĉefurboMelamid, Alexander (1989). «Dubai City». 3 (American Geographical Society) 79. kaj en 1955 oni enkondukis la cementon. La establado de la Konsilantaro de la Ŝtatoj de Batalhalto, dediĉita al disvolvigo de kunsidoj kaj oficialaj interkonsentoj inter la diversaj ŝejĥoj, finfine estos unu el la antaŭaĵoj por la finfina formado de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj.

 1951-2000 
eta|260ra|Filmeto kiu montras la kreskon de Dubajo el la jaro 2000 ĝis 2011Ruĝe estas konstruita grundo, nigre akvo kaj arĝentkolore la loĝejaj zonoj.

En la 1960-aj jaroj okazis pinto de la esplorado de naftokuŝejoj, kaj en tiu jardeko Dubajo pliigis ankaŭ sian komercan agadon kun aliaj landoj kiel Barato kaj Pakistano.«Dubai history»  (en angla). Emirates. Konsultita la 9an de julio 2019. Kvar jarojn post Abudabio ekeksportis nafton, oni trovis en 1966 la unuajn subterajn kuŝejojn en Dubajo en zono je 97 km de la ĉefurbo. La ŝejĥo Raŝin bin Said Al Maktum aludis al la zono kiel «naftokampo de Fateh», termino en araba kies signifo estas «bona sorto».«Leading Dubai's Petroleum Industry»  (en angla). Dubai Petroleum Establishment. Konsultita la 27an de decembro 2012. Poste, Bin Said donis koncedojn al diversaj eksterlandaj entreprenoj por la elfosado de nafto;«Historic population statistics» (PDF).  Ite.org. Konsultita la 27an de decembro 2012. Historic population statistics Jam ne plu disponebla. en 1968, la entrepreno Continental Oil Company anoncis la konstruadon de submara instalaĵo de stokejo en Fateh, kun enhavkapablo por 79 000m3, kiu anstataŭis la permanan transporton de la nafto pere de cisternokamionoj.«Development Is Set For Fateh Oil Field». The New York Times (en angla). 12a de junio 1968. Konsultita la 10an de julio 2019. (subskribno postulata).

Tiun saman jaron, la brita registaro subkomprenigis, ke ĝi dissolvos la interkonsenton de la Ŝtatoj de Batalhalto, kaj samtempe la ŝejĥoj de Dubajo kaj Abudabio studis pri la ebloj establi novan landon. Post la finkonstruo de la submara stacio fare de Continental en 1969, Dubajo ekeksportis sian nafton. La 2an de decembro 1971 la jeques de los Estados de la Tregua se reunieron y acordaron la formación de una federación denominada «Emiratos Árabes Unidos», que se incorporó casi de manera instantánea a la Araba Ligo. Zajid bin Sultan Al Nahjan, la Ŝejĥo de Abudabio estis elektita kiel unua prezidanto de la EAU, dum Raŝid, de Dubajo, enposteniĝis kiel vicprezidanto. Por la verkistino Schulte-Peevers, el tiu okazaĵo, «Dubajo iĝis unu el la urbo-ŝtatoj plej stabilaj, pro sia politika situacio, en la araba mondo». La enspezoj generitaj de la eksportado de la nafto ebligis, ke la Registaro de Dubajo investu en diversaj projektoj de infrastrukturo kiuj inkludis konstruaĵojn, aŭtoŝoseojn kaj oleoduktojn. La indico de loĝantaro pliiĝis je pli ol 300 % inter 1968 kaj 1975, kio faris de Dubajo la duan emirlandon plej loĝatan de la EAU, superita nur de Abudabio kiu havas nur preskaŭ 30 000 loĝantojn pliajn.Peck, 1986, p. 18 En 1979, oni inaŭguris la havenurbon Ĝebel Ali, konsiderata kiel la «artefarita haveno plej granda de la mondo» kun granda influo en la Persa Golfo,«Jebel Ali Port: where the UAE meets the rest of the world». The National. Konsultita la 10an de julio 2019. kaj samtempe oni ekkonstruis la nuboskrapulon de la Monda Komerca Centro Dubaja — unua altega strukturo de la ĉefurbo —, kaj la servojn de la Dubaja Internacia Flughaveno kaj de la Ekonomilibera Zono de Ĝebel Ali.

eta|maldekstra|260ra|Stokejoj da nafto en la Ekonomilibera Zono de Ĝebel Ali.

Post la Iran-Iraka Milito, en la 1980-aj jaroj, en kiu la EAU apogis Irakon ekonomie, la interna politiko centriĝis en la serĉado de alternativoj por generi plej altajn enspezojn kaj eviti la rektan dependon el nafto. Por Dubajo, tio rezultis nemalhavebla ĉar ties rezervoj estas pli limigitaj ol tiuj de aliaj emirlandoj de la federacio.al-Abed, Hellyer kaj Vine, 2006, p. 86. En 1990, Maktum bin Raŝid Al Maktum anstataŭis sian ĵus mortintan patron kiel ŝejĥo de Dubajo kaj vicprezidanto de la EAU. Kvin jarojn poste, lia frato, Mohamed bin Raŝid Al Maktum, estis elektita kiel heredoprinco, kaj iĝis la nova reganto de facto de la emirlando. La turisma sektoro havis pinton meze de la 1990-aj jaroj, post la organizado de eventoj kiel la Dubaja Vendofestivalo«The Dubai Shopping Festival». Dubaievents.ae (en angla). Arkivita el la originalo la 28an de decembro 2012. Konsultita la 10an de julio 2019. kaj la Dubaja Mondopokalo de ĉevalkurado, krom la konstruado de la luksa Hotelo Araba Turo monde konata pro sia desegno kun formo de velo.«Burj al Arab, Dubai». E-architect.co.uk (en angla). Konsultita la 10an de julio 2019.

 2000aj jaroj-aktualo 
Komence de la 2000-aj jaroj la prezo de la nafto malpliiĝis kaj la EAU plenumis serion de ekonomiaj strategioj por progresi baze sur turismo, telekomunikado, aviado kaj eksportado de aluminio, inter aliaj areoj. La arkitekturaj projektoj plue etendiĝis kaj oni inaŭguris diversajn liberekonomiajn zonojn kiel la Dubaja Komunikurbo, la teknologia parko Dubaja Interreta Urbo kaj la Dubaja Scio-Vilaĝo. Siaflanke, oni startis la vorkojn de la artefaritaj insuloj Palm-insuloj, de la nuboskrapulo Burĝ Ĥalifa kaj de la Dubaja Vendejaro, ĝis en 2008 alvenis ekonomia krizo kiu okazigis la paralizon de nombraj projektoj pro manko de enspezeblo.Llamas, Manuel (4a de junio 2013). «Dubái renace de sus cenizas».  Elmed.io. Konsultita la 10an de julio 2019.

Komence de 2013 Dubajo estis elektita kiel sidejo de la Internacia ekspozicio por 2020, nome la unua okazo kiam tiu evento realiĝos en Mezoriento. Ties strategia programo por la ekspozicio «temas pri la elteneblo kaj la promeso financi plinovigajn projektojn de sunenergio kaj trinkakvo kiuj ebligu etendi tiujn bazajn servojn al la komunumoj kiuj bezonas ilin».«Se revela el Plan Maestro para la Exposición Universal Dubai 2020». Archdaily.mx. 2013. Konsultita la 10an de julio 2019. Espinosa, Ángeles (27a de novembro 2013). «Dubái, elegida como sede de la Exposición Universal 2020». El País. Konsultita la 10an de julio 2019. Laŭ informo prilaborita de The Big 5 — nome entreprenaro por konstruado en Mezoriento —, meze de 2016 estis 3700 konstruataj vorkoj en Dubajo, kun proksimuma investado tiom alta kiom ĝis 400 000 milionoj da usonaj dolaroj.«Dubai has 3,700 ongoing construction projects worth $400 billion». Albawa.com (en angla). Konsultita la 10an de julio 2019. Inter tiuj verkoj menciindas la IMG Worlds of Adventure, katalogita kiel «plej granda ŝirmita temparko de la mondo»,«Abre en Dubai el mayor parque temático cubierto del mundo». 20 minutos. Konsultita la 10an de julio 2019. Bluewaters Island, nome insulo kun placoj, hoteloj kaj giganta rado 260 metrojn alta nomita Dubaja Okulo;«La última atracción de Dubai, la noria de Bluewaters Island». El Correo del Golfo. Konsultita la 10an de julio 2019. la Turo Dubaja Kanalo, nome nuboskrapulo pli alta ol la Burĝ Ĥalifa;«La torre de Calatrava en Dubai tendrá 10 terrazas y un mirador con vistas de 360 grados». El Correo del Golfo. Konsultita la 10an de julio 2019. krom la lokoj Urbo Mohammed Bin Raŝid Al Maktum City - Distrikto Unua«Meydan Sobha launches third phase of MBR City District One in Dubai». Meydansobha.com (en angla). Konsultita la 10an de julio 2019. kaj Dubai World Central.«ABOUT DWC» (en angla). Dubai World Central. Arkivita el la originalo la 19an de februaro 2015. Konsultita la 10an de julio 2019.

 Regantoj de Dubajo 
eta|200ra|Ŝejĥo Mohamedo bin Raŝid Al Maktum.
 9a de julio 1833 – 1836, Ŝejĥo Obeid bin Said bin Raŝid (m. 1836)
 9a de julio 1833 – 1852, Ŝejĥo Maktum bin Butti bin Suhail (m. 1852)
 1852 – 1859, Ŝejĥo Said bin Butti (m. 1859)
 1859 – 22a de novembro 1886, Ŝejĥo Haŝer bin Maktum (m. 1886)
 22a de novembro 1886 – 7a de aprilo 1894, Ŝejĥo Raŝid bin Maktum (m. 1894)
 7a de aprilo 1894 – 16a de februaro 1906, Ŝejĥo Maktum bin Haŝer Al Maktum (m. 1906)
 16a de februaro 1906 – Novembro 1912, Ŝejĥo Butti bin Suhail Al Maktum (ĉ. 1851–1912)
 Novembro 1912 – Septembro 1958, Ŝejĥo Said bin Maktum bin Haŝer Al Maktum
 Septembro 1958 – 7a de oktobro 1990, Ŝejĥo Raŝid bin Said Al Maktum (1912–1990)
 7a de oktobro 1990 – 4a de januaro 2006, Ŝejĥo Maktum bin Raŝid Al Maktum (ĉ. 1943–2006)
 4a de januaro 2006, Ŝejĥo Mohamedo bin Raŝid Al Maktum (n. 1949)

 Distriktoj de Dubajo 
 Komunumo (Esperanto)  Numero  Komunumo (Arabe)     Komunumo (Esperanto)  Numero  Komunumo (Arabe) Abu Hejl  126  أبو هيل     Alŭarka Kvina  425  الورقاء الخامسة Alaŭir Unua  711  العوير الأولى     Alŭarka Unua  421  الورقاء الأولى Alaŭir Dua  721  العوير الثانية     Alŭarka Kvara  424  الورقاء الرابعة Albada  333  البدع     Alŭarka Dua  422  الورقاء الثانية Albaraha  122  البراحة     Alŭarka Tria  423  الورقاء الثالثة Albarŝa Unua  373  البرشاء الأولى     Alŭasl  343  الوصل Albarŝa Dua  376  البرشاء الثانية     Alŭohejda  132  الوحيدة Albarŝa Suda Unua  671  البرشاء جنوب الاولى     Alejas  283  العياص Albarŝa Suda Dua  672  البرشاء جنوب الثانية     Ajal Naser  116  عيال ناصر Albarŝa Suda Tria  673  البرشاء جنوب الثالثة     Bu Kadra  611  بو كدرة Albarŝa Tria  375  البرشاء الثالثة     Kornico Dejra  121  كورنيش ديرة Albutin  114  البطين     Dubaja Internacia Flughaveno  221  مطار دبي الدولي Aldagaja  113  الضغاية     Dubaja Investadejo Unua  598  مجمع دبي للاستثمار الأول Algarhud  214  القرهود     Dubaja Investadejo Dua  597  مجمع دبي للاستثمار الثاني Alkoz Kvara  359  القوز الرابعة     Emirlandaj Montetoj Unua  393  تلال الإمارات الأولى Alhamrija  313  الحمرية     Emirlandaj Montetoj Dua  388  تلال الإمارات الثانية Alhamrija Haveno  131  ميناء الحمرية     Emirlandaj Montetoj Tria  394  تلال الامارات الثالثة Alhudajba  322  الحضيبة     Hatta  891  حتا Alĝadaf  326  الجداف     Hor Alanz  127  هور العنز Alĝafilija  323  الجافلية     Hor Alanz Orienta  133  هور العنز شرق Alkarama  318  الكرامة     Ĝebel Ali  383  جبل علي Alĥabejsi  128  الخبيصي     Ĝebel Ali  384  جبل علي Alĥŭaniĝ Unua  281  الخوانيج الأولى     Ĝebel Ali Industria  599  جبل علي الصناعية Alĥŭaniĝ Dua  282  الخوانيج الثانية     Ĝebel Ali Palmo  50  نخلة جبل علي Alkefaf  324  الكفاف     Ĝumejra Unua  332  جميرا الأولى Almamzar  134  الممزر     Ĝumejra Palmo  381  نخلة جميرا Almanara  363  المنارة     Ĝumejra Dua  342  جميرا الثانية Almarkada  347  المركاض     Ĝumejra Tria  352  جميرا الثالثة Almina  321  الميناء     Manĥul  317  منخول Almizhar Unua  262  المزهر الأولى     Dubaja Jakthaveno  392  مرسى دبي Almizhar Dua  263  المزهر الثانية     Mirdif  251  مردف Almurakkabat  124  المرقبات     Muhajsna Kvara  245  محيصنة الرابعة Almorar  117  المرر     Muhajsna Dua  264  محيصنة الثانية Almotina  123  المطينة     Muhajsna Tria  244  محيصنة الثالثة Alnahda Unua  231  النهدة الأولى     Muhajsna Unua  261  محيصنة الأولى Alnahda Dua  241  النهدة الثانية     Meŝref  252  مشرف Alkoz Unua  354  القوز الاولى     Nad Alhamar  416  ند الحمر Alkoz Industria Unua  364  القوز الصناعية الأولى     Nad Aŝŝeba Kvara  617  ند الشبا الرابعة Alkoz Industria Kvara  369  القوز الصناعية الرابعة     Nad Aŝŝeba Dua  615  ند الشبا الثانية Alkoz Industria Dua  365  القوز الصناعية الثانية     Nad Aŝŝeba Tria  616  ند الشبا الثالثة Alkoz Industria Tria  368  القوز الصناعية الثالثة     Nad Ŝamma  213  ند شما Alkoz Dua  355  القوز الثانية     Najef  118  نايف Alkoz Tria  358  القوز الثالثة     Ud Almutina Unua  265  عود المطينة الأولى Alkusajs Unua  232  القصيص الأولى     Ud Almutina Dua  266  عود المطينة الثانية Alkusajs Industria Kvina  248  القصيص الصناعية الخامسة     Ud Meta  319  عود ميثاء Alkusajs Industria Unua  242  القصيص الصناعية الأولى     Said Haveno  129  بور سعيد Alkusajs Industria Kvara  247  القصيص الصناعية الرابعة     Arabaj Ranĉoj  600  مرابع Alkusajs Industria Dua  243  القصيص الصناعية الثانية     Ras Alĥor  411  رأس الخور Alkusajs Industria Tria  246  القصيص الصناعية الثالثة     Ras Alĥor Industria Unua  612  رأس الخور الصناعية الأولى Alkusajs Dua  233  القصيص الثانية     Ras Alĥor Industria Dua  613  رأس الخور الصناعية الثانية Alkusajs Tria  234  القصيص الثالثة     Ras Alĥor Industria Tria  614  رأس الخور الصناعية الثالثة Alrafa  316  الرفاعة     Rigga Albutin  125  رقة البطين Alras  112  الراس     Komerca Centro Unua  335  المركز التجاري الأولى Alraŝidija  216  الراشدية     Komerca Centro Dua  336  المركز التجاري الثانية Alrigga  119  الرقة     Um Aŝŝif  367  أم الشيف Alsabĥa  115  السبخة     Um Hurajr Unua  314  أم هرير الأولى Alsafa Unua  353  الصفا الأولى     Um Hurajr Dua  315  أم هرير الثانية Alsafa Dua  357  الصفا الثانية     Um Ramul  215  أم رمول Alsufuh Unua  372  الصفوح الأولى     Um Sukejm Unua  356  أم سقيم الأولى Alsufuh Dua  382  الصفوح الثانية     Um Sukejm Dua  362  أم سقيم الثانية Alsatŭa  334  السطوة     Um Sukejm Tria  366  أم سقيم الثالثة Alŝindaga  311  الشندغة     Ŭadi Alamardi  271  وادي العمردي Alsuk Alkabir  312  السوق الكبير     Ŭarsan Unua  621  ورسان الاولى Altŭar Unua  226  الطوار الأولى     Ŭarsan Dua  622  ورسان الثانية Altŭar Dua  227  الطوار الثانية     Zabil Unua  325  زعبيل الأولى Altŭar Tria  228  الطوار الثالثة     Zabil Dua  337  زعبيل الثانية

 Politiko 

Ŝejĥo Mohamedo bin Raŝid Al Maktum (en araba: محمد بن راشد آل مكتوم; Muḥammad bin Rāshid al Maktūm; naskiĝinta la 15an de julio 1949) estas la vicprezidento kaj ĉefministro de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE), kaj reganto de la Emirlando Dubajo."Dubai Rulers".  Registaro de Dubajo. Arkivita el la originalo en la 19a de oktobro 2016. Alirita la 3an de julio 2019. De sia ascendo en 2006, post la morto de sia frato Ŝejĥo Maktum bin Raŝid Al Maktum, li entreprenis reformojn en la registaro de UAE, starte per la UAE Federala Registara Strategio en aprilo 2007. En 2010 li lanĉis la rigardon al UAE de 2021 kun la celo fari de UAE 'unu el la plej bonaj landoj en la mondo' ĉirkaŭ 2021."UAE Cabinet: 'We want to be among the best countries in the world by 2021'". Gulf News. 6a de februaro 2010. Arkivita el la originalo en 29a de decembro 2014. Alirita la 3an de julio 2019.

 Kritikoj 
Mohamedo bin Raŝid Al Maktum havis almenaŭ ses edzinoj en sia vivo.Princess Haya: Dubai ruler's wife in UK 'in fear of her life', Frank Gardner, BBC, 2a de julio 2019. Alirita la 6an de julio 2019.

Lia filino Latifa publikigis filmeton en la 4a de marto 2018, en kiu ŝi komentas vivmalfacilon kaj intencon fuĝi el Dubajo,Yee, Vivian (10a de februaro 2019). "A Princess Vanishes. A Video Offers Alarming Clues". New York Times. Alirita la 6an de julio 2019.Escape from Dubai (11a de marto 2018), Latifa Al Maktoum - FULL UNEDITED VIDEO - Escape from Dubai - Hervé Jaubert, Alirita la 6an de julio 2019.  post malsukcesa klopodo foriri el UAE kaj posta malapero,"Ex-spy: Daughter of Dubai ruler missing since escape attempt". AP News. Alirita la 6an de julio 2019. kaj en kiu ŝi konfirmas akuzon de malbona traktado fare de sia familio, kaj akuzas sian patron inter alia pri nombraj murdoj.

 Ekonomio 
eta|300ra|Dubajaj nuboskrapuloj viditaj el la Parko Zabil.
Pro sia strategia situo, siaj imposta politiko favoraj al la eksterlanda investado, sia ekonomia stabileco kaj la multnombraj projektoj de infrastrukturo, Dubajo plifirmiĝis kiel kosmopolita pornegoca emirlando.«Iraq asks oil majors to downsize costly Dubai offices». Gulfbusiness.com (en angla). Konsultita la 10an de julio 2019. Ĝia MEP plutenis ĉiujaran kreskon de ĉirkaŭ 3% el 2010,«National Accounts». Dsc.gov.ae (en angla). Konsultita la 10an de julio 2010. Centro de Statistiko de Dubajo. kvankam inter 1975 kaj 2008 havis pliigon de inter 6 kaj 9%, simila al la pliigo de Hongkongo kaj Singapuro.«Dubai 33-year growth rate was world’s fastest». Thenational.ae (en angla). Konsultita la 10an de julio 2019. En 2017, ties teoria MEP estis de 410.56 mil milionoj da UAE-dirhamoj — nome 111.79 mil milionoj da usonaj dolaroj—Gross Domestic Product at Current Prices - Emirate of Dubai  Dsc.gov.ae Centro de Statistiko de Dubajo, araba kaj angla 2017-2016 Konsultita la 10an de julio 2019. kaj tio egalas al ĉirkaŭ unu triono de tiu de la tuta lando, ĉirkaŭkalkulita tiun saman jaron en 1.4 mil milionoj da AED — 382.57 mil milionoj da dolaroj —.National Accounts Estimates 1975 - 2017 11a de junio de 2018 araba kaj angla XLS Centro de Statistiko de Dubajo, Konsultita la 10an de julio 2019. La enspezo de Dubajo devenaj el la nafto malpliiĝis ekde la 2000-aj jaroj ĝis egali 1 % de ĝia enspezo, spite la havon de la dua rezervo da nafto plej granda de la EAU.Dubai’s economy outperforming global growth, defying downward trends Gulfnews.com angla 23a de julio 2017 Konsultita la 10an de julio 2019.Emirates economy becoming more diversified  16a de decembro 2013 Roger, Lina Abo.net angla Konsultita la 10an de julio 2019. La rezervo de nafto de Dubajo estis ĉirkaŭkalkulita en proksimume kvar mil milionoj da bareloj. En 1991 la produktindico estis de ĝis 410 000 bareloj ĉiutage; ekde tiam la produktado malpliiĝis, kaj en 2010 oni produktis inter 50 000 kaj 70 000 bareloj, kontraŭ la 2,8 milionoj da ĉiutagaj bareloj produktitaj de Abudabio. Ĝiaj naftokampoj estas Fateh, Sudokcidenta Fateh, Falah, Raŝid kaj Margham, kiuj estas ekspluatitaj ĉefe fare de la Dubaja Petrolkompanio. En 2016, la entrepreno Emirates National Oil Company de Dubajo anoncis la ekspansion de sia rafinejo en Ĝebel Ali por pliigi la ĉiutagan produktadon de bareloj de la emirlando al ĉirkaŭ 210 000.Vidu Gulfnews.com «Oil in Dubai: History & timeline»; Moneycontrol Business News, «Dubai's oil discovery and Dubai's debt»; Thenational.ae, «Abu Dhabi's oil output at 2.8m barrels per day»; Ameinfo.com, «Dubai oil major announces $1bn expansion to add 70,000 bpd»  (en angla). Konsultitaj la 10an de julio 2019.

eta|300ra|maldekstre|Dubaja Jakthaveno.
La ekonomiaj sektoroj de konstruado kaj nemoveblaĵoj havas konsiderindan efikon en la emirlandoDubai's debt crisis: One year on Watson, Katy BBC angla, 25a de novembro 2010 Konsultita la 10an de julio 2019. kaj ili koncentras la plej parton de la registara investado. La ekonomia krizo kiun suferis Dubajo en 2008 okazis ĉefe pro la havigo de kreditoj de financado por infrastrukturaj vorkoj, kaj pro la konstanta plialtigo de la prezoj de la nemoveblaĵoj, kio favoris la formadon de financa bobeloDubai's Palm Jumeirah sees prices fall as crunch moves in The Telegraph, 20a de novembro 2008 Konsultita la 10an de julio 2019. Amistead, Louise angla. kiu eksplodinte rezultis negative en la rekta eksterlanda investado. Pli ĵuse, la distrikto Dubaja Jakthaveno elstaris kiel unu de la ĉefaj nemoveblaj aksoj de la emirlando,Dubai shows new wave of economic growth Gulfnews.com en angla 26a de oktobro 2013 Konsultita la 10an de julio 2019. dum la organizado de la Internacia Ekspozicio de 2020, okazonta en Dubajo, altiris nacian kaj eksterlandan investadon, speciale de la azia merkato.Dubai construction attracts increased foreign investment as United Arab Emirates predict 20% growth in 2014 Out-law.com angla 1a de aprilo 2014, Konsultita la 10an de julio 2019. Granda parto de la registara investado en infrastrukturo estis dediĉitaj al hoteloj kaj al komercaj kaj distraj instalaĵoj. Alia grava sektoro en la ekonomio estas tiu de la aviado, kiu kontribuas per ĉirkaŭ 30 % al la MEP.Aviation to contribute $53.1 billion to Dubai’s economy, 37.5% to its GDP and will support over 750,000 jobs by 2020 angla, Emirates, 17a de novembro 2014 Konsultita la 10an de julio 2019. Estas ankaŭ grupo de servoj por Kosmonaŭtiko, establitaj fare de la sociod Dubai Aerospace Enterprise, kiu celas iĝi «la plej plinoviga kaj sukcesa de la kosmonaŭtika industrio de la tuta mondo».Taylor-Evans et al., 2013, p. 96

Ihmaar Alkarija (arabe إعمار العقارية, latinliterigite Iʿmār al-ʿAqārīya) estas konstrua firmao, kiu organizas kaj la planadon, konstruadon kaj ludonadon de loĝaj kaj komercaj konstruaĵoj en Dubajo.

 Edukado kaj socia vivo 
Vivi en Dubajo estas malfacila, ĉar la tiea vivoritmo estas rapidega kaj ĉiu laboro estas tre postulema. 

Bankoj fermiĝas nur vendrede kaj en la butikcentroj ili restas malfermataj ĝis la 22-a horo (sekvante la butikumajn horojn).

Vendejaj centroj ne havas fermotagon kaj estas malfermataj ĉiujn tagojn de la jaro.

Vokocentroj funkcias preskaŭ ĝis noktomezo(en) Meet Lara Al Malakeh, Who Fell in Love at First Sight with Global Voices.

 Usona Universitato en Dubajo

Vidindaĵoj
 Dubailand kaj Dubaja Mirakla Ĝardeno

 Demografio 
eta|270ra|Turo de World Trade Centre (centre); antaŭ ĝi viadukto de Dubaja Metroo, decembro 2007.
Laŭ ĉirkaŭkalkuloj de la Centro de Statistikoj de Dubajo, en 2018 la loĝantaro de la emirlando estis de 3 192 275 loĝantoj, nome 2 233 390 viroj kaj 958 885 virinoj (malofta proporcio en aliaj landoj), kun averaĝa aĝo de 30 jaroj.Population by Gender and Age Groups - Emirate of Dubai Dsc.gov.ae Alirita la 10a de julio 2019 Centro de Statistikoj de Dubajo 2018, 2017, 2005 araba kaj angla PDF Pro tio, la loĝdenseco estas de 775.95 loĝ/km², nome sepfoje pli alta ol la tutlanda cifero. Samjare la naskindico estis de 10.7 naskoj por ĉiu milo da loĝantoj kaj la mortindico estis de 0.87 forpasoj por ĉiu milo da loĝantoj.«Dubai Annual Health Statistical Report 2017» (PDF)  (en araba kaj angla). Sansistemo de Dubajo. 15a de aŭgusto 2018. Alirita la 10an de julio 2019.

 Etnaj grupoj kaj lingvoj 
La plej parto de la loĝantoj en la emirlando estas de sud-sudorienta azia deveno — la lokanoj estas minoritato de ĉirkaŭ 20 % de la totalo —, ĉefe de Bangladeŝo, Barato kaj Pakistano, sed estas ankaŭ kolonioj de somalianoj;Dubai Facts angla Maps of World Alirita la 10an de julio 2019[url= https://www.quora.com/What-is-the-exact-population-breakdown-of-the-UAE-by-nationality What is the exact population breakdown of the UAE by nationality?] angla, Quora, Al-Hajri, Noor 27a de majo 2013 Alirita la 10an de julio 2019. estas ankaŭ 100 000 britoj en la ĉefurbo, kio faras ilin la plej granda grupo devena el okcidenta ŝtato.Dubai leads British exodus overseas Arabianbusiness.com 21a de majo de 2008 Alirita la 10an de julio 2019. angla Malik, Talal Aliflanke, unu kvarono de la emirlandanoj estas de irana deveno.Young Iranians Follow Dreams to Dubai The New York Times Fattah, Hassan M. 4a de decembro 2005 Alirita la 10an de julio 2019. Kvankam oni ne povis identigi la ŝtatanecon de 16 % de la cetera loĝantaro kiu vivas en loĝejaroj por laboristoj, oni konsideras, ke ili devenas el Azio.Edwards Robert, The changing demographics of the UAE, HSBC Economic Bulletin, HSBC Middle East Inc, 2004.

La araba estas la oficiala kaj ŝtata lingvo en la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, kaj la Golfa araba estas la dialekto parolata de la emirlandaj lokanoj.Christensen, 2010, p. 174 Komune, la angla estas uzata kiel dua lingvo, ĉefe inter enmigrintoj. Kiel rezulto de la amasa enmigrado, aliaj lingvoj amplekse parolataj en Dubajo estas la urdua, hindia, persa, bengala, panĝaba, paŝtoa, malaja, tamila, telugua, baluĉa, tagaloga kaj ĉina, inter aliaj.Languages spoken in Dubai 27a de decembro 2012 angla Just Landed.com

 Religio 

La artikolo 7a de la Provizora Konstitucio de la UAE deklaras islamon kiel la oficiala ŝtata religio, kaj sunaismo estas la doktrino plej praktikata de la lokanoj. La registaro subvencias preskaŭ 95 % de la moskeoj kaj subtenas ĉiujn imamojn, kaj krome la plej gravaj ofte ricevas riĉajn donacojn el privatuloj.Country Profile: United Arab Emirates (UAE) LOC.gov Biblioteko de la Usona Kongreso 2007 Alirita la 10an de julio 2019. Arkivita en  la 9an de oktobro 2012 PDF

En la urbo Dubajo estas grupoj apartenantaj al aliaj religioj, ĉefe sekvantoj de kristanismo, hinduismo, sikismo, bahaismo kaj budismo.Religion in Dubai Dubai Visit Guide.com Alirita la 10an de julio 2019. 2009 Arkivita en  la 23an de aŭgusto 2012 angla. La neislamaj grupoj rajtas disponi el propra preĝejo, kie ili povas praktiki sian religion libere post postuli la koncedon de tereno kaj permeson por konstrui komplekson. Tiuj kiuj ne havas propran konstruaĵon devas uzi la instalaĵojn de aliaj religiaj organizoj aŭ praktiki sian kulton hejme.International Religious Freedom Report 2011 – United Arab Emirates State.gov Alirita la 10an de julio 2019. Usona Ŝtata Departemento 2011 angla La neislamaj grupoj rajtas anonci la funkciojn de sia religio; tamen, estas tute malpermesita la prozelitismo kaj la distribuado de religia literaturo, sub risko de krima proceso, enkarcerigo kaj deviga ellandigo pro konduto ofenda al islamo.

 Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo en Dubajo.

Estas kompanio de advokatoj, kiu uzas Esperanton: https://amalkhamisadvo.com/

 Referencoj 

Literaturo
 al-Abed, Ibrahim; Hellyer, Peter; Vine, Peter (2006), The United Arab Emirates Yearbook 2006, Trident Press Ltd, ISBN 1905486057, arkivita el originalo la 17an de aŭgusto 2014
 Christensen, Shane (2010), Frommer's Dubai (2a eldono), John Wiley & Sons, ISBN 1119994276
 Peck, Malcolm C. (1986), The United Arab Emirates: A Venture in Unity, Profiles - Nations of Contemporary Middle East Series 1, Taylor & Francis, ISBN 0865311889
 Schofield, Clive H.; Schofield, Richard N. (2012), Middle East and North Africa, World Boundaries Series 2, Routledge, ISBN 0415088399
 Schulte-Peevers, Andrea (2010), Dubai 6: Lonely Planet - Dubai City Guide, City Travel Guide Series, Lonely Planet, ISBN 1741795966
 Taylor-Evans, David; Coyne, Daniel; Al-Abed, Ibrahim; Hellyer, Peter (2013), United Arab Emirates Yearbook 2013, Elite Media, ISBN 9789948204190

 Vidu ankaŭ 
 Emirlandaj Montetoj
 La Mondo
 Palm-insuloj
 Dubaja Interreturbo
 Dubaja Jakthaveno
 Dubaja laguno
 Dubaja Scio-Vilaĝo
 Dubaja Urbocentro
 Falko-Urbo de Strangaĵoj

 Eksteraj ligiloj 

 Dubai 

eta|776x776ra|Burĝ Ĥalifa kaj la nuboskrapuloj de Dubajo, 2010.