Neŭtrono

Neŭtrono estas subatoma partiklo el la grupo de barionoj. Laŭ la atoma modelo de la fizikisto Niels Bohr, ĝi formas unu el la du nukleonoj en la atomkerno de atomo. Ĝi havas nulan elektran ŝargon. Ĝia maso estas 1840-oble pli granda ol tiu de elektrono.

La neŭtrona maso estas 939,565 378 MeV/c2
(tio estas: 1,674 927 × 10−27 kg). Ĝia radiuso estas ĉirkaŭ 1,7 × 10−15 metro (la unuo 10−15 metro estis iama nomata "fermi", memorante la fizikiston Enrico Fermi), sed pli precizaj rezultoj malsimilas laŭ la mezurmetodoj.

La angula movokvanto estas ligita al la spino, kies valoro estas 1/2.

Libera neŭtrono spontanee disfaliĝas al protono, elektrono (beta-radiado) kaj elektrona antineŭtrino, kun averaĝa vivdaŭro je proksimume 15 minutoj:
 n → p + e− +  + 782 keV .

Ekzemple, atomo de heliumo havas du neŭtronojn kaj du protonojn en la nukleo. (La atommaso de heliumo estas preskaŭ 4 amu), kaj havas ankaŭ du elektronojn, kiuj orbitas ĉirkaŭ la atomkerno.

Neŭtronoj formas kune kun protonoj la nukleojn (atomkerno).
Ili stabile ligiĝas per la forta interago al la protonoj kaj
tiel malhelpas la disfalon de la kerno.
Nur la atomkerno de la hidrogena izotopo 1H
ne enhavas neŭtronon.

Laŭ la teorio de la kvarkoj, neŭtrono konsistas el tri kvarkoj:
du d-kvarkoj kaj unu u-kvarko (formulo udd).
Liberaj neŭtronoj ne estas stabilaj,
sed havas averaĝan vivperiodon de nur 887 sekundoj (preskaŭ kvaronhoro).
Ĝi disiĝas al protono, elektrono kaj antineŭtrino.
Ene de atomkerno,
kie neŭtronoj konstante ŝanĝiĝas al protonoj kaj reŝanĝiĝas,
ili estas tre stabilaj.

eta|maldekstre|220px|Atomo de litio kun 4 neŭtronoj (bluaj) kaj 3 protonoj (ruĝaj) ĉirkaŭataj de 3 elektronoj.
eta|dekstre|260px|<center>La tri kvarkoj en neŭtrono

 Vidu ankaŭ 

 Atomo
 Izospino
 Izotopo
 Joniga radiado
 Kernfiziko
 Kernoreakcio
 Listo de partikloj
 Neŭtrona Ludo
 Neŭtrino