Vertebruloj

La vertebrulojvertebruloj en vortaro.net (latine Vertebrata) estas subfilumo de animaloj kies spino konsistas el vertebroj (endoskeletaj elementoj laŭlonge de la notokordo kaj flanke al la "spina kordo"), kaj kelkajn aliajn ecojn. Ili estas la plej junaj (ekde ordovicio), sed plej evoluintaj animaloj kun simetria korpo, bonegaj organoj de sensoj kaj plej perfekta nerva sistemo.

 24-a de julio, 2004, BBC News: la plej malgranda fiŝo de la mondo Citaĵo: "...La plej malgranda, malpeza vertebrulo estis priskribita de usonaj sciencistoj. La nomo de tiu minifiŝo estas tena bebofiŝo [Schindleria brevipinguis] kaj grandas nur ĉirkaŭ 7mm..."

Ĉi-dekstre estas montrata la tradicia klasifiko de vertebruloj.

 Tradiciaj klasigoj 
Laŭ Lamarko, Aristotelo jam dividis la bestojn jene:
 Animaloj kun sango, nome
 Vivonaskaj kvarpieduloj
 Ovonaskaj kvarpieduloj
 Fiŝoj
 Birdoj
 Sensangaj animaloj
 Moluskoj
 Krustacoj
 Testacoj
Jam en 1794 Lamarko plibonigis tiun klasigon laŭ enhavo de sango, kiam ankoraŭ oni ne sciis kio ĝi estas, jene:
 Animaloj kun vertebroj aŭ vertebruloj,
 Animaloj sen vertebroj aŭ senvertebruloj.

Tiu ĉi lasta klasigo oni uzis dum multaj jardekoj. Sed jam antaŭe Lineo distribuis bestojn jene:
 1a grado (koro kun du ventrikloj kaj sango ruĝa kaj varma), nome
 mamuloj
 birdoj
 2a grado (koro kun unu ventriklo kaj sango ruĝa kaj malvarma), nome
 amfibioj (reptilioj)
 fiŝoj
 3a grado (malvarma likvaĵo anstataŭ sango)
 insektoj
 vermoj.

 Vertebroj 
Laŭ Lamarko posedo de spino indikas, ke oni havas perfektigitan skeleton kaj organizan planon de ĝi devenan; temas pri superaj animaloj, dum la malsuperaj animaloj malposedas perfektigitan skeleton kaj organizan planon, nome senvertebruloj.

 Klasikaj libroj 
Lamarko (Lamarck), Filozofio zoologia, 1809. SAT-Broŝurservo, 1987. Tradukis Valo.

 Referencoj