Ĝermanida grupo

Ĝermanida grupo estas grupo de popoloj en Hindeŭropa lingvofamilio. Dividiĝas je subgrupoj norda (Svedoj, Danoj, Norvegoj, Feroanoj, Islandanoj), okcidenta (Germanoj, Aŭstrianoj, Germano-Svisoj, Liĥtenŝtejnanoj, Alzacanoj, Nederlandanoj, Flandroj, Buroj, Frisoj, Angloj, Skotoj, Usonanoj, Anglo-Kanadanoj, Anglo-Aŭstralianoj k.a.). La plej multnombraj popoloj de la grupo: Usonanoj, Germanoj, Angloj, Nederlandanoj. Parolas Ĝermanidajn lingvojn.

 Etnoj de la grupo  Kvanto NORDA SUBGRUPO Svedoj    9.400.000  Danoj    5.600.000  Norvegoj    4.150.000  Islandanoj    290.000  Feroanoj    40.000  OKCIDENTA SUBGRUPO Usonanoj    194.200.000  Germanoj    86.000.000  Angloj    48.500.000  Anglo-Aŭstralianoj    13.400.000 Nederlandanoj    13.270.000  Anglo-Kanadanoj    11.670.000  Aŭstrianoj    8.800.000  Flandroj    7.070.000  Skotoj    6.100.000  Germano-Svisoj    4.580.000  Buroj    3.000.000 Anglo-Nov-Zelandanoj   2.600.000  Alzacanoj    1.400.000  Frisoj    400.000  Luksemburganoj   285.000  Liĥtenŝtejnanoj    30.000 

ALZACANOJ

 Nomo: [f] Alsaciens, Alsaciens-Lorrains; [r] elzasci
 Germandevena popolo loĝanta en historiaj provincoj Alzaco kaj Loreno (Francio). Parolas en alemana dialekto de germana lingvo; en ĉiutaga uzo ankaŭ la franca lingvo. Totala kvanto: kun parencaj Lorenanoj 1,400 mil.
 Kredantoj: precipe katolikoj, estas ankaŭ luteranoj kaj kalvinistoj

ANGLO-AFRIKANOJ

 Nomo: [f] Anglo-Africains; [r] anglo-afrikanci
 Popolo en Sud-Afriko (1,75 mln, 1992). Totala kvanto: 1,95 mln Parolas en sudafrika dialekto de angla lingvo.
 Kredantoj: anglikanoj, metodistoj, presbiterianoj, katolikoj.

ANGLO-AŬSTRALIANOJ

 Nomo: [f] Anglo-Australiens; [r] anglo-australijci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Aŭstralio (pli ol 13,1 mln). Totala kvanto: 13,4 mln (1992). Parolas en aŭstralia varianto angla lingvo.
 Kredantoj: precipe protestantoj.

ANGLO-KANADANOJ

 Nomo: [f] Anglo-Canadiens; [r] anglo-kanadci
 Popolo en Kanado (10,8 mln). Totala kvanto: 11,67 mln (1992). Parolas en kanada varianto angla lingvo.
 Kredantoj: precipe protestantoj, parto - katolikoj.

ANGLO-NOV-ZELANDANOJ

 Nomo: [f] Anglo-Néo-Zélandais; [r] anglo-novozelandci, novozelandci, pakeĥa
 Popolo, ĉefloĝantoj de Nov-Zelando (2,6 mln). Totala kvanto: 2,76 mln (1992).
 Lingvo:  angla.
 Kredantoj: precipe anglikanoj.

ANGLOJ

 Nomo: [m] ingliŝ; [f] Anglais; [r] angliĉane
 Ĉefgento loĝanta en Anglio, unu el popoloj de Britio. Totala kvanto: 48,5 mln (1992), inter ili en Britio 44,7 mln, Kanado 1 mln, Aŭstralio 940 mil, Usono 650 mil, Sud-Afriko 230 mil, Hindio 200 mil, Nov-Zelando 188 mil.
 Apartenas al atlanto-balta branĉo de eŭropoida raso.
 Dum Angla kolonia ekspansio en 17-19a jarcentoj ili transmigradis en Nord-Ameriko, Aŭstralio, Nov-Zelando, Sud-Afriko kaj intermiksiĝante kun aborigenaj popoloj aŭ aliaj elmigrintoj formiĝis novaj angloparolantaj popoloj - Usonanoj, Anglo-Kanadanoj, Anglo-Nov-Zelandanoj, Anglo-Afrikanoj, Falklandanoj k.a.
 Lingvo:  angla.
 Kredantoj: precipe anglikanoj.

AŬSTRIANOJ

 Nomo: [m] osterrajĥer; [f] Autrichiens; [r] avstrijci
 Loĝantoj de Aŭstrio (7,15 mln). Totala kvanto: 8,8 mln (1992). Loĝas ankaŭ en Usono (1270 mil), Germanio (180 mil), Kanado (40 mil) kaj aliaj landoj. Etna bazo de Aŭstrianoj estis malnovgermanaj triboj de Bavaroj kaj Alemanoj intermiksitaj kun Keltoj kaj Retoj.
 Lingvo:  germana.
 Raso: mezeŭropa;
 Kredantoj: precipe katolikoj.

BUROJ, Afrikansoj

 Nomo: [f] Afrikaners; Afrikaners; [r] afrikaneri, buri
 Popolo en Sud-Afriko (3 mln). Loĝas ankaŭ en Namibio, Zimbabvo, Zambio, Britio, Usono k.a. Totala kvanto: pli ol 3 mln (1992). Buroj estas idoj de nederlandaj, francaj kaj germanaj kolonianoj.
 Lingvo: afrikansa.
 Kredantoj: precipe protestantoj (reformistoj).

DANOJ

 Nomo: [f] Danois; [r] datĉane
 Popolo, ĉefloĝantoj de Danio (ĉ. 5 mln). Loĝas ankaŭ en Usono, Kanado, Germanio, Svedio, Norvegio k.a. Totala kvanto: 5,6 mln (1992).
 Lingvo: dana.
 Kredantoj: precipe luteranoj.

FEROANOJ

 Nomoj: [m] farojngar; [f] Férugiens; [r] farerci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Feroa Insularo (40 mil, 1992). Feroanoj estas idoj de Normanoj ekloĝintaj sur la insuloj en 9a jc kaj intermiksitaj kun aborigena kelta loĝantaro.
 Lingvo: feroa.
 Kredantoj: luteranoj.

FLANDROJ

 Nomoj: [f] Flamands; [r] flamandci
 Popolo en nordo de Belgio (pli ol 5,1 mln, 1992), en Nederlando (1,72 mln), en aliaj landoj (ĉ. 250 mil).
 Lingvo: nederlanda.
 Kredantoj: katolikoj.

FRISOJ

 Nomo: [f] Frisons; [r] frizi
 Popolo en Nederlando, loĝas en provinco Frislando kaj Frisaj insuloj. Kvanto: 400 mil.
 Lingvo: frisa.
 Kredantoj: precipe kalvinistoj.

GERMANO-SVISOJ

 Nomo: [f] Suisses allemands; [r] germanoŝvejcarci
 Popolo en Svislando (4,22 mln, 1992). Loĝas ankaŭ en Usono (200 mil), Germanio, Kanado, Britio, Francio k.a. Totala kvanto: 4,58 mln
 Lingvo: svisa varianto de germana lingvo.
 Kredantoj: kalvinistoj, parto - katolikoj.

 SVISOJ. Nomoj: [f] Suisses; [r] ŝvejcarci - komuna nomo de la loĝantaro de Svislando. Konsistas de germano-svisoj (4,22 mln, 1992), franko-svisoj (1,16 mln), italo-svisoj (230 mil) kaj retoromanoj (60 mil). Parolas en lingvoj germana, franca, itala kaj retoromana. Kredantoj: protestantoj (granda parto de germano-svisoj, franko-svisoj, itlao-svisoj kaj retoromanoj) kaj katolikoj (italo-svisoj k.a.).

GERMANOJ

 Nomoj: [m] dojĉe; [f] Allemands; [r] nemci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Germanio (pli ol 74,6 mln). Totala kvanto: 86,0 mln (1992), inter ili en Usono 5.1 mln, Kanado 1.2 mln, Rusia Federacio 843 mil, Brazilo 700 mil, Kazaĥstano 958 mil (1992).
 Apartenas al atlanto-balta branĉo de eŭropoida raso.
 La bazon de germana etno formis malnovgermanaj triboj - Frankoj, Saksoj, Bavaroj, Alemanoj k.a.
 Lingvo:  germana.
 Kredantoj: protestantoj (precipe luteranoj) kaj katolikoj.

ISLANDANOJ

 Nomo: [f] Islandais; [r] islandci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Islando, 255 mil (1992). Loĝas ankaŭ en Kanado (30 mil), Usono (5 mil) kaj la landoj de Eŭropo.
 Lingvo: islanda.
 Kredantoj: luteranoj.

LIĤTENŜTEJNANOJ

 Nomoj: [f] Liechtensteinois; [r] liĥtenŝtejnci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Liĥtenŝtejno, ĉ. 30 mil (1993).
 Lingvo: germana.
 Plimulto de kredantoj - katolikoj.

LUKSEMBURGANOJ

 Nomoj: [m] letceburger; [f] Luxembourgeois; [r] luksemburĵci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Luksemburgo. Loĝas ankaŭ en Italio, Germanio kaj Francio. Totala kvanto: 285 mil (1992).
 Lingvo: luksemburga; en ĉiutaga uzo ankaŭ franca kaj germana lingvoj.
 Kredantoj: precipe katolikoj, estas ankaŭ protestantoj.

NEDERLANDANOJ, holandanoj

 Nomo: [m] holanders; [f] Néerlandais, Hollandais; [r] niderlandci, gollandci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Nederlando (12,05 mln). Totala kvanto: 13,27 mln (1992).
 Lingvo: nederlanda.
 Kredantoj: iam precipe protestantoj (kalvinanoj, menonanoj), katolikoj.

NORVEGOJ

 Nomoj: [f] Norvégiens; [r] norveĵci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Norvegio (4,15 mln). Totala kvanto: 5 mln (1992).
 Lingvo: norvega.
 Kredantoj: precipe luteranoj, estas ankaŭ katolikoj.

PENSILVANIGERMANOJ

 Nomoj: [en] Pennsylvania Dutch, Pennsylvania German; [de] Pennsylvaniadeutsch; [pg] Pennsilfaani-Deitsch, Pennsilfaanisch-Deitsch, Pennsylvania Deitsch, Deitsch.
 Popolo, minoritato precipe en la sudoriento de la ŝtato usona Pensilvanio; origine de la sudokcidento de la Germanio, de Alzaco kaj de Svislando. Totala kvanto: ĉirkaŭ 5,0 - 10,0 mln.
 Lingvo: pensilvanigermana, sed hodiaŭ la plimulto parolas la angla.
 Kredantoj: precipe luteranoj, reformitoj, moravioj, menonanoj, amananoj, eklezio de la frataro, ŝvenkfelderoj, katolikoj, judoj.

SKOTOJ

 Nomoj: [f] Ecossais; [r] ŝotlandci
 Popolo, ĉefloĝantoj de Skotlando kaj apudkuŝantaj insuloj (5,18 mln). Totala kvanto: 6,1 mln (1992).
 Lingvo: skota.
 Kredantoj: precipe presbiterianoj (krom etnografia grupo de gaeloj).

SVEDOJ

 Nomoj: [f] Suédois; [r] ŝvedi
 Popolo, ĉefloĝantoj de Svedio (pli ol 8,06 mln). Totala kvanto: 9,4 mln (1992).
 Lingvo: sveda.
 Kredantoj: kristanoj (precipe luteranoj).

USONANOJ, amerikanoj de Usono

 Nomo: [m] ameriken; [f] Américains des USA; [r] amerikanci
 Popolo, loĝantoj de Usono. Antropologie estas tre diversaj. Aparta etnorasa grupo estas Afro-Amerikanoj. Totala kvanto: 194,2 mln (1992), inter ili en Usono 193 mln, Kanado 350 mil, Meksiko 135 mil, Britio 120 mil.
 Parolas en amerika varianto de la angla lingvo.
 Kredantoj: precipe protestantoj kaj katolikoj.

 AFRO-AMERIKANOJ. Nomo: Afro-Américains; afroamerikanci - etnorasa grupo en Usono, parto de usonanoj. Afro-amerikanoj estas idoj de afrikaj sklavoj, venigitaj en Nord-Ameriko dum XVII-XIX jc. Kvanto: 30 mln (1992).

Kategorio:Ĝermana lingvaro