Jaguaro

{{Taksonomio
|nomo = Jaguaro
|koloro = pink
|regno2 = bestoj
|dosiero = Jaguar sitting.jpg
|dosiero larĝo=300px
|priskribo de dosiero = Jaguaro ĉe Zoo de Milvokio (WI, Usono)
|regno = Animaloj Animalia
|filumo = Ĥorduloj Chordata
|klaso = Mamuloj Mammalia
|ordo = Karnovoroj Carnivora
|familio = Felisedoj Felidae
|genro = Panteroj Panthera|specio = P. onca''|statuso = NT
|statuso ref =  Database entry includes justification for why this species is near threatened.
|dunomo = Panthera onca
|dunomo aŭtoritato = Linnaeus, 1758
|mapo de vivoteritorioj = Jaguar distribution2.jpg
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = ruĝe: originala teritorio, verde: nuntempa teritorio
|vikispecio = Panthera onca
|komunejo = Panthera onca
}}Jaguaro (Panthera onca) estas felisedo de Suda kaj Centra Amerikoj. Misnomata Amerika tigro.

 Etimologio 
La vorto jaguaro venas de la vorto îaûara [jaŭara] aŭ îagûara [jagŭara] el la tupia lingvo, indiĝena lingvo el Brazilo. Îaûara signifas "tiu, kiu mortigas per unu salto",Encyclopedia Brittanica kaj en la tupia la vorto estis uzata por ajna makula kato, kiu estas pli granda ol lupo.

La vorto eniris la portugalan lingvon en la formo jaguar [ĵagŭar'''], kiu disvastiĝis al multaj lingvoj tra la mondo.

 Aspekto 
220px|eta|maldekstre
Ĝi estas malpli granda ol tigro aŭ leono, nur 1,7 m (vosto mezuras 80 cm) kun hararo simila al leopardo, sed la rozoj estas pli grandaj.

 Disvastiĝo 
Oni trovas la jaguaron i.a. en jenaj ekoregionoj : la boliviaj jungaoj, Ĉako, Cerado, la napaj humidaj arbaroj, la paranaj-paraibaaj landinternaj arbaroj, la sud-andaj jungaoj, la sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj, la talamankaj montaraj arbaroj, kaj la verakrucaj humidaj arbaroj.

 Kutimaro 
Tiu neotropisa specio estas tipa rabobesto kaŝanta sin sur arboj. Homon ĝi evitas, sed ĝi povas ataki ankaŭ homon, kiam ĝi estas vundita, kiam ĝi estas pelita en danĝeran situacion, kiam temas pri femalo kun idoj aŭ kiam ĝi jam gustumis homan karnon. Ĝia ŝatata manĝaĵo estas simioj. Ĝi kuŝas sternita sur branĉo tute senmova kaj atendas, kiam la predo mem venas al ĝia atingopovo. La predon ĝi tiras al supraj branĉoj, tial aliaj rabobestoj ne povas formanĝi la restaĵojn. Ĝi posedas potencan makzelon, kiu estas samforta
ol aliaj multe pli grandaj felisedoj de la genro panteroj kiel tigro kaj leono.

Temas pri solema felisedo. Ĝi pariĝas rapide nur dum kelkaj sekundoj, sed povas fari tion centfoje tage; post tio la paro disiĝas.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 

 Ekoregionoj en Paragvajo
 Polimorfismo (biologio)

Kategorio:Panteroj
Kategorio:Neotropisa faŭno