Aramea alfabeto

La aramea skribo estas konsonanta alfabeto kreita por la aramea lingvo, aperinta komence de la 1-a jarmilo a.K. surbaze de fenica skribo ĉe arameoj. En la dua duono de 1-a jarmilo, la aramea skribo disvastiĝis tra la vasta teritorio de sud-okcidenta Azio. Dokumentoj verkitaj en la aramea skribo estis trovitaj en Palestino, Asirio, Irano, Suda Kaŭkazio, Kapadokio, Lidio, Kilikio, Norda Arabio, Egiptio, Hindio kaj Afganio.

Antikvaj skribfontoj apartenas al la 10-a kaj 9-a jarcentoj antaŭ Kristo. En la evoluo de la aramea skribo, oni distingas du ĉefperiodojn: frua periodo ĝis la 7-a jarcento a.K.; kaj la sekva "ora periodo", kiam la aramea lingvo fariĝis interetna kaj oficiala lingvo en la landoj de Okcidenta Azio kaj la aramea skribo iĝis la oficiala skribo de la Persa Imperio.

De la aramea skribo originas la siria, hebrea, araba, pahlava, ujgura kaj mongola alfabetoj. Oni supozas, ke ankaŭ la kartvela kaj armena skriboj devenas de la aramea, sed kun granda influo de la greka skribo.

 Siria estrangela skribo 
 Litero  Normalaformato  Finaligita  Finasenliga  Prononco Alap  Dosiero:Aramaic alap.svg        "A" Beth  Dosiero:Aramaic beth.png  Dosiero:Aramaic beth c.png     "B" Gamal  Dosiero:Aramaic gamal.png  Dosiero:Aramaic gamal c.png     Malmola "G" Daleth  Dosiero:Aramaic daleth.png        "D" Heh  Dosiero:Aramaic heh.png        "H" Ŭaŭ  Dosiero:Aramaic waw.png        "ŭ" aŭ "O" aŭ "U",varias laŭ la vorto Zain  Dosiero:Aramaic zain.png        "Z" Ĥeth  Dosiero:Aramaic kheth.png  Dosiero:Aramaic kheth c.png     "ĥ" Teth  Dosiero:Aramaic teth.png  Dosiero:Aramaic teth c.png     akra "T" Jodh Dosiero:Aramaic yodh.png  Dosiero:Aramaic yodh c.png     "j" aŭ "E",varias laŭ la vorto Kap Dosiero:Aramaic kap.png  Dosiero:Aramaic kap c.png  Dosiero:Aramaic kap f.png  "K", fojfoje "ĥ" Lamadh  Dosiero:Aramaic lamadh.png  Dosiero:Aramaic lamadh c.png     "L" Mîm  Dosiero:Aramaic meem.png  Dosiero:Aramaic meem c.png     "M" Nûn  Dosiero:Aramaic noon.png  Dosiero:Aramaic noon c.png  Dosiero:Aramaic noon f.png  "N" Simkath  Dosiero:Aramaic simkath.png  Dosiero:Aramaic simkath c.png     "S" Ain  Dosiero:Aramaic ain.png  Dosiero:Aramaic ain c.png     Similas "Ahh", Pajin  Dosiero:Aramaic payin.png  Dosiero:Aramaic payin c.png     "P" Tsade  Dosiero:Aramaic tsade.png        "Ts" Kof Dosiero:Aramaic qoph.png  Dosiero:Aramaic qoph c.png     "k" el la gloto Reŝ  Dosiero:Aramaic resh.png        "R" Ŝîn  Dosiero:Aramaic sheen.png  Dosiero:Aramaic sheen c.png     "ŝ" Taŭ Dosiero:Aramaic taw.png        "T"    Dosiero:Aramaic lamadh alap.png        Lamadh & Alap kunligitavortfine    Dosiero:Aramaic taw alap.png        Taw & Alap kunligitavortfine

 Vidu ankaŭ 
 Aramea lingvo

Kategorio:Konsonanta alfabeto