Frigyes Karinthy

KARINTHY Frigyes [karinti] (naskiĝis la  en Budapeŝto; mortis la  en Siófok) estis eminenta hungara verkisto, ĵurnalisto kaj tradukisto. Li verkis poemojn, eseojn, teatraĵojn, novelojn kaj romanojn – plejparte kun humura/satira enhavo.
eta|Busto pri Frigyes Karinthy
Liaj edzinoj laŭvice estis Etel Judik kaj Aranka Böhm, lia filo estis Ferenc Karinthy, lia nepo Márton Karinthy.

 Esperanto 
Li verkis spritajn, valorajn artikolojn pri Esperanto, eĉ estis prezidanto de la Hungaria Esperanto-Societo de 1932, kaj partoprenis ĉe kelkaj Esperanto-kongresoj, kvankam li ne parolis la lingvon.

 Famaj verkoj 
 Esik a hó ("Neĝas", 1912, noveloj)
 Így írtok ti ("Jen kiel vi aliaj verkas", 1911: li parodie imitas stilon de gravaj verkistoj de la hungara literaturo kaj de la mondliteraturo)
 Utazás Faremidóba ("Vojaĝo en Faremidon. Du Ŝipoj", 1915, "la sesa vojaĝo de Gulivero", romano)
 Tanár úr, kérem ("Sinjoro instruisto, bonvolu", 1916: humurplenaj rakontoj pri lerneja vivo, pri adoleskantoj)
 A bűvös szék ("Magia seĝo ", 1918, teatraĵo)
 Capillária ("Kapilario", 1921, "la sesa vojaĝo de Gulivero", romano)
 Nem mondhatom el senkinek ("Mi povas diri ĝin al neniu", 1930, poemoj)
 Mennyei riport ("Ĉiela intervjuo", 1937, satiro)
 Utazás a koponyám körül ("Vojaĝo ĉirkaŭ mia kranio", 1937, dokumentromano)
 Üzenet a palackban ("Mesaĝo en la botelo", 1938, poemoj)

 En Esperanto aperis 
eta|220px|Kovrilpaĝo de Vojaĝo al Faremido; 1980; Hungara Esperanto-Asocio
 Morgaŭ Matene, dramo, tradukis Kálmán Kalocsay. - Budapest: Hungara Esperanto-Instituto, 1923, 142 paĝoj. Reeldono en Chapecó ĉe eldonejo Fonto en 2023, 183 paĝoj.
 Norda Vento, novelkolekto, tradukis Károly Bodó. - Berlin: Mosse, Esperanto-Fako, 1926. - 95 paĝoj.
 Vojaĝo en Faremidon. Du Ŝipoj, noveloj, tradukis Lajos Tárkony. - Budapest: Literatura Mondo, 1934. - 83 paĝoj.
 Vojaĝo al Faremido. Kapilario, tradukis Lajos Tárkony. - Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1980. - 181 paĝoj. ISBN 963-571-045-3
 La poeto. Renkontiĝo kun junulo. La cirko, tradukis Kalocsay Kálmán, Vilmos Benczik, Sárközi János. - En: Hungara Antologio, paĝoj 212 – 218.
 Pliaj rete legeblaj verkoj 
 Kredu min, s-ro instruisto!, tradukis Jozefo Horvath, eldonis: Hungaria Esperanto-Asocio, Budapeshto, 2022, ISBN: 978-963-671-501-5

 Famaj verkoj filmigitaj 
 Mágia (1917) reĝisorado Sándor Korda
 Barátságos arcot kérek (1935) reĝisorado László Kardos
 Tanár úr, kérem (1956) reĝisorado Frigyes Mamcserov /laŭ lia verko: Tanár úr, kérem ("Sinjoro instruisto, bonvolu", 1916: humurplenaj rakontoj pri lerneja vivo, pri adoleskantoj)
 Utazás a koponyám körül (1970) reĝisorado György Révész /laŭ lia verko: Utazás a koponyám körül ("Vojaĝo ĉirkaŭ mia kranio", 1937, dokumentromano)
 Holnap reggel (1970) reĝisorado Jenő Horváth
 A Nagy Ékszerész (1978) reĝisorado Márton Karinthy
 1 és a semmi (2004) (telefilmo) reĝisorado Péter Molnár
 Utazás a koponyám körül (2005) de aŭtoro Chi Recordings
 Lux úr szabadalma (2006) (telefilmo) reĝisorado Marcell Gerő

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Hungara Esperanto-Asocio