Ontario

Ontario (angle Ontario) estas provinco de Kanado, vasta regiono inter la Grandaj Lagoj kaj la Hudsona Golfo kaj inter Kebekio kaj Manitobo. El ĉiuj kanadaj provincoj ĝi havas la plej multajn loĝantojn kaj la due plej grandan areon. Ĝia ĉefurbo estas Toronto, kaj ankaŭ la kanada ĉefurbo Otavo situas en Ontario. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La nuna ĉefministro de Brita Kolumbio ekde la  estas . La guberniestro, kiu formale reprezentas la britan monarkion, estas .

La loĝantaro proksimume 38 % de la loĝantaro de Kanado.

Geografio
La Niagara Istmo (populare nomata Niagara duoninsulo, angle Niagara Peninsula, france Péninsule du Niagara) estas la parto de la kanada provinco Ontario, kiu situas inter la okcidenta parto de la suda bordo de la Ontaria Lago kaj la orienta parto de la norda bordo de la Eria Lago. La urbo Hamiltono situas ĉe la nordokcidenta limo de la regiono, kaj ĝia orienta limo (ankaŭ la landlimo inter Kanado kaj Usono) estas la Niagara Rivero. La istmon enloĝas ĉirkaŭ 1 000 000 homoj.

Regionoj
 Norda Ontario
 Nordokcidenta Ontario
 Suda Ontario

 Demografio 
La ĉefaj rasaj/etnaj grupoj de Ontario estas laŭ deveno:
 Eŭropanoj: 80,9 % (Precipaj grupoj: angloj, irlandanoj, skotoj, francoj, germanoj, italoj, poloj)
 Sud-Azianoj: 4,9 %
 Ĉinoj: 3,7 %
 Nigruloj: 3,6 %
 Indiĝenoj: 1,7 %
 Filipinanoj: 1,3 %
 Latin-Amerikanoj: 0,9 %
 Aliaj: 3,0 %

La ĉefaj religiaj grupoj de Ontario estas:
 34,9 % Protestanta
 34,7 % Rom-katolika
 3,1 % Islama
 2,7 % alia kristana
 2,3 % Ortodoksa
 1,9 % Hindua
 1,7 % Juda
 1,1 % Budhista
 0,9 % Sikha
 16,7 % aliaj, ne-religiaj

Ekstera ligilo: Ontario  ĉe Kanada Oficejo pri Statistiko

Pli kaj pli kreskanta enmigrado de ĉiuj mondpartoj, precipe al Toronto kaj ĉirkaŭaĵo, rapide diversigas la etnan konsiston de Ontario. Ĉirkaŭ 5 % de la ontarianoj estas franc-ontarianoj.

La ontarianoj parolas multajn gepatrajn lingvojn: inter ili la angla (7 694 635), la franca (479 285), la ĉina (328 165), la itala (305 155), la germana (159 430); la portugala (150 630), la pola (139 635), kaj multaj aliaj (censo de 1996).

Dek plej grandaj municipoj laŭ loĝantaro
Municipo20011996Toronto2.481.4942.385.421Otavo808.391721.136Misisogo 612.925544.382Hamiltono499.268467.799Londono336.539325.669Bramptono325.428268.251Markhamo 208.615173.383Vindsoro208.402197.694Kiĉenero190.399178.420Vaughan182.022132.549

Aliaj gravaj urboj estas Burlington, Oshawa, Sarnia ktp.

 Ekonomio 
La fabrika, agrikultura kaj mina industrioj estas gravaj en Ontario.

 Historio 
Étienne Brûlé kaj Samuel de Champlain unue esploris Ontarion en 1610 kaj 1613. Poste aliaj francoj interŝanĝis felojn kaj eŭropajn varojn kun la indiĝenoj. Francaj misiistoj loĝis kun la indiĝenoj kaj fondis misiejojn.

En 1763, post la milito inter la francoj kaj britoj en Nord-Ameriko, la regiono de Ontario fariĝis brita, kaj en 1784, post la Usona Revolucia Milito, multaj homoj, lojaluloj al la brita reĝo, fuĝis el la nova Usono kaj setlis en Ontario. En 1791 brita Kanado dividiĝis en du partojn: Supra Kanado (Upper Canada), nun Ontario, kaj Suba Kanado (Lower Canada), nun Kebekio. Laŭ la brita Leĝo pri Brita Nord-Ameriko (British North America Act) de 1867, Ontario fariĝis provinco de la nova lando Kanado. La leĝo protektis la apartajn rajtojn de protestantoj kaj katolikoj, sed ne de angla- kaj francalingvanoj.