Luiziano

Luiziano (angle Louisiana [lu-IZ-i-AN'-a]) estas usona subŝtato. Ĝi fariĝis la 18-a subŝtato de Usono je la 30-a de aprilo 1812.

Eŭropaj influoj kaj etna diverseco distingas Luizianon el la aliaj ŝtatoj. Kiam ĝi eniris la Union, ĝi kunportis francan leĝsistemon kaj dulingvecon, kiuj ankoraŭ ekzistas tie.

La kulturoj de Afriko kaj Francio kunmiksiĝis kun la indiĝenoj en Luiziano kaj kreis riĉan kulturon kiu estas fama pro, interalie, siaj muziko kaj kuirarto. Vidu: Kaĵunoj

La lokaj registar-dividoj de Luiziano nomiĝas angle parish (paroĥo), sed estas pli-malpli la sama afero kiel la (kantonoj) de aliaj usonaj ŝtatoj.

Ĉefurbo: Baton Rouge 
Plej granda urbo: Nov-Orleano

TTT-ejo de Luiziano en la angla http://www.state.la.us 

eta|maldekstra|120px|Luiziano en 1800
 Historio: Akiro fare de Usono 

Ĉirkaŭ 1800 Luiziano estis franca kolonio kaj etendiĝis de la Golfo de Meksiko ĝis la limo de Kanado; ĝia areo estis la 15-oblo de la nuna. Usono deziris akiri la regionon ĉirkaŭ Nov-Orleano; sed en 1803 Francio ofertis vendi ĉiom. Je la  Usono aĉetis la teritorion je 60 milionoj da francaj frankoj.

Lingvoj
La kaĵun-franca lingvo estas unu el tri variantoj aŭ dialektoj de la franca lingvo parolata unuavice en la Usona ŝtato Luiziano, aparte en la sudaj paroĥoj. Aliaj luizianaj francaj dialektoj inkluzivas la napoleonan francan kaj la kolonian aŭ Bieneg-Societan francan, parolatajn unuavice en la paroĥoj Orleans, S-ta Bernard, S-ta Tammany, S-ta Karlo, S-ta Johano la Baptiste, Jefferson, Okcidento Bâton-Ruĝigilo, Pointe-Coupée, Avoyelles, S-ta Mary, Iberia kaj S-ta Landry. La kaĵuna franca ne estas la sama kiel la luiziana kreol-franca.

 Bildaro 

 Servoj 
 Suda Universitato

 Vidu ankaŭ 

 Franca Luiziano
 Kaĵun-franca lingvo
 Kaĵunoj
 Luiziana sekeco de 2023
 Uragano Katrina

 Eksteraj ligiloj 
 http://www.louisiana.gov Oficiala subŝtata retejo de Luiziano
 http://www.state.la.us  Alternativa adreso de tiu retejo
 http://quickfacts.census.gov/qfd/states/22000.html  Informoj de la censa oficejo

775px

Kategorio:Subŝtatoj de Usono