Kebekio

Kebekio aŭ Kebekohttps://www.reta-vortaro.de/revo/art/kebek.htmlhttps://bertilow.com/lanlin/notoj.html#CA ( (elparolata: ),  (elparolata: ), populare "la belle province" (la bela provinco)) estas la plej granda provinco de Kanado kun areo proksimume duoblo de tiu de Francio. Ĝia ĉefurbo estas Kebekurbo. La urbo plej granda de Kebekio estas Montrealo, unu de la plej grandaj kaj gravaj urboj de la tuta Franclingvio. Pli ol 5.700.000 kebekianoj parolas la francan kiel gepatran lingvon (kebekia dialekto), kaj en Kebekio, multe da anglalingvanoj ankaŭ uzas tiun lingvon.

Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La nuna ĉefministro de Kebekio ekde la  estas . La guberniestro, kiu formale reprezentas la britan monarkion, estas .

 Historio 
En Kebekurbo Samuel de Champlain fondis francan kolonion en 1608. Ankaŭ ĉi tie, en septembro de 1759, en la batalo de la Ebenaĵoj de Abrahamo ĉe Kebeko, Wolfe kaj la britoj venkis Montkalmon kaj la francan armeon. Pro tio, en 1763, Francio perdis la Novan Francion, vastan teritorion, kiu inkludis la Grandajn Lagojn kaj la valon de la Rivero Ohio (nun en Usono).

En 1867, Kebekio fariĝis unu el la fondaj provincoj de la kanada konfederacio, kaj la kebekianoj konservis la rajton paroli la francan kaj praktiki la Katolikismon. Hodiaŭ, multaj kebekianoj deziras apartigi sin de Kanado por konservi sian kulturon kaj por plibonigi sian vivon. Bedaŭrinde, tiu etna fiero havas malbonan ekonomian efikon. Pro necerto pri la estonteco de Kebekio, multaj firmaoj (inkluzive la faman Bankon de Montrealo) simple translokigis siajn ĉeflokojn el Kebekio. Tamen, post la plej lastatempa referendumo pri suvereneco en 1995, la provinco ekrekreskis ekonomie per altteknologio kaj internacia komerco.

 Regionoj 
 Numero Esperanta nomo Franca nomo Ĉefurbo1Suba Sankt-LaŭrencioBas-Saint-LaurentRimouski2Saganio–Sankt-Johan-LagioSaguenay–Lac-Saint-JeanSaguenay3Kebek-regionoCapitale-NationaleKebeko4MaŭricioMauricieTririvero5EstrioEstrieŜerbruko6Montreal-regionoMontréalMontrealo7OtavioOutaouaisGatineau8Abitibio-TemiskamingioAbitibi-TémiscamingueRouyn-Noranda9Nord-BordioCôte-NordBaie-Comeau10Nord-KebekioNord-du-QuébecMatagami, Nemiscau, Kuujjuaq11Gaspegio–Magdalena InsularoGaspésie–Îles-de-la-MadeleineGaspé12Ŝodierio-ApalaĉioChaudière-AppalachesMontmagny13LavaloLavalLavalo14LanodierioLanaudièreJoliette15LaŭrentidioLaurentidesSaint-Jérôme16MontereĝioMontérégieLongejlo, McMasterville, Salaberry-de-Valleyfield17Centro-de-KebekioCentre-du-QuébecDrummondville

 Plej grandaj municipoj 
Municipo20011996Montrealo1 812 7231 774 846Kebekurbo532 329504 605Longejlo348 091373 009Lavalo343 005330 393Gatineau226 696217 591Saguenay148 050153 476Ŝerbruko146 689135 501Tririvero122 395124 417Lévis121 999118 344Terrebonne80 53175 110

 Urboj 
(Post urbaj kunigoj, 2002)

 Montrealo: 1 852 578 (3.544 685 kun ĉirc.)
 Kebeko, Aglomeraĵo Kebeko: 515 101 (734 583)
 Longejlo, Montereĝio: 387 848 h. (apud Montrealo)
 Lavalo: 359 165 h. (apud Montrealo)
 Gatineau, Otavio: 231 710 (265 107)
 Sherbrooke, Estrio: 142 774 (208 119)
 Tririvero, Maŭricio: 125 752 (158 073)
 Saganurbo, Saganio–Sankt-Johan-Lagio: 149 668 h. (157 375)
 Lévis, Ŝodierio-Apalaĉio: 126 245 (apud Kebeko)
 Terrebonne, Lanodierio: 85 008 (apud Montrealo)
 St-Jean-sur-Richelieu, Montereĝio: 82 061
 Repentigny, Lanodierio: 74 376 h. (apud Montrealo)
 Saint-Jérôme, Laŭrentidio: 61 315 h. (apud Montrealo)

 Malgrandaj urboj 
 Rivière-du-Loup

 Unuaj Nacioj de Kebekio 
 Inuoj
 Mohokoj
 Inuitoj
 Abanakoj
 Mikmakoj
 Krioj

 Politiko 
 Bloko Kebekia
 Fronto por la Liberigo de Kebekio
 Kebekia suverenismo
 Politiko de Kebekio

 Vidu ankaŭ 
 Franckanadanoj
 Politika situacio de Kebekio
 Kebeki-franca lingvo
 Québec En Alerte
 Kebeka Ponto

 Esperanto en Kebekio 
En la lasta semajno de julio 2020 devis okazi en Kebekurbo la 53-a ILEI-Kongreso, sed estis prokrastita pro la pandemio. En la unua semajno de aŭgusto 2020 devis okazi la 105-a Universala Kongreso  en Montrealo, sed same estis prokrastita pro la pandemio.

 Eksteraj ligiloj 
  ( kaj )
 Agora: Francalingva reta enciklopedio el Kebekio

 Referencoj