Leipzig

Horzono: GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)
Leipzig  (esperantigite Lepsiko, Lejpcigo kaj Lajpcigo) estas eksterdistrikta urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la federacia lando Saksio kaj estas administra centro de samnoma distriktaro. La urbo estiĝis en la jaro 1015 el slava setlejo kun la nomo Lipsk (= loko de tilio). Ekde 1165 ĝi ekhavis urborajtojn. La urbo situas borde de la rivero Blanka Elster.

 Aspekto 
Nuntempe Leipzig estas grava centro de internaciaj foiroj. La Lepsika foiro (germane Leipziger Messe) estas grava komerca foiro, kiu ekestis antaŭ preskaŭ jarmilo.

Ankaŭ el scienca kaj kultura vidpunkto la urbo ludas centran rolon: gravaj eldonejoj fondiĝis ĉi tie, same kiel la Deutsche Bücherei (= Germana Biblioteko) kiu kolektas ĉiun germanlingvan publikaĵon; krome la urbo disponas pri renomaj teatroj, koncertejoj, muzeoj, kabaredoj, botanika ĝardeno kaj bestĝardeno. La universitato de Leipzig, fondita en la jaro 1409, estas la dua plej malnova universitato de Germanio.

La Nikolao-kirko ne famiĝis nur pro sia arkitektura valoro: En la jaro 1989 ĉi tie ĉiulunde kunvenis la kontraŭuloj de la orientgermana registara politiko kaj – kvankam parto de ili nur volis atingi pli humanan socialismon – ili kuniniciatis la reunuiĝon de Germanio en 1990.

eta|200px|dekstra|Silueto de Leipzig

 Vidindaĵoj 
eta|300px|Nikolaikirche Leipzig

 Kirkoj kaj sinagogoj 
 Johano-preĝejo
 Kirko Sankta Triunuo, katolika
 Paulinerkirche
 Preĝejo Sankta Nikolao
 Reformita preĝejo de Lepsiko
 Rusa kirko de Lepsiko
 Sinagogoj de Lepsiko (pereintaj)
 Thomas-preĝejo

 Muzeoj kaj arĥivoj 
 Bach-arĥivo
 Etnografia muzeo de Lepsiko
 Forumo pri la historio de nuntempo
 Germana muzeo de libroj kaj skribo
 Malnova Nikolaj-lernejo
 Mendelssohn-domo
 Museum der bildenden Künste
 Muzeo pri muzikinstrumentoj de la universitato
 Muzeoj Grassi
 Naturhistoria Muzeo de Lepsiko
 Schumann-domo
 Stadtgeschichtliches Museum Leipzig

 Aliaj 
eta|Malnova urbodomo de Lepsiko, 2013.
 City-turdomego
 Frege-domo
 Gewandhaus
 Auerbachs Keller
 Korto Barthel
 Malnova Bach-monumento
 Malnova urbodomo de Lepsiko
 Mendelssohn-monumento
 Monumento por la Batalo de Leipzig
 Nova Bach-monumento en Lepsiko
 Nova urbodomo de Lepsiko
 Regna tribunalo
 Romanus-domo
 Zoo de Lepsiko
 Zum Arabischen Coffe Baum

 Servoj 
 Saksa Akademio de Sciencoj
 Naturhistoria Muzeo

 Esperanto Lepsiko 
En Leipzig antaŭ la Dua Mondmilito estis la sidejo de la Esperanto-Instituto por la Germana Respubliko kaj de la konata Esperanta eldonejo "F. Hirt und Sohn". En la urbo okazis la 9-a kongreso de SAT la 4-an ĝis 10-an de aŭgusto 1929 kun ĉirkaŭ 650 partoprenantoj el 22 landoj. Lepsiko estis naskiĝurbo de Walter Lippmann. Tie propagandis Elisabeth Wunderlich. En Lepsiko agadis proletaj esperantistoj kaj estis presita literaturo fare de eldonejo EKRELO. En la jaro 2022 iom vegetas la Esperanto-vivo.
Lokaj esperantistoj
Wolfram Diestel;
 Walter Lippmann;
Elisabeth Wunderlich;

 Famuloj kun rilatoj al Lepsiko 
 Abraham Gotthelf Kästner, matematikisto
 Aleksandro Nikolajeviĉ Engelhardt, militisto kaj sciencisto
 Alfred Wanckel. arĥitekto
 Bruno Schäfer, skulptisto
 Caspar Cruciger la malplijuna, teologo
 Christian Daniel Beck, filologo
 Christian Führer, pastoro, rezistadmovadano kaj bonfarulo
 Franz Dominic Grassi, komercisto kaj mecenato
 György Garay, hungara violonisto
 Hans Freyer, sociologo
 Hermann Knaur, skulptisto
 Johann Andreas Bose, historiisto
 Johannes Eck, teologo romkatolika; konatas liaj disputoj kaj retorikaĵoj, i.a. kontraŭ Marteno Lutero en Lepsiko.
 Karl Meister, klasika filologo
 Karl Ludwig Reimer, kemiisto, esploristo, kiu malkovris la sintezon de la aspirino elde la fenolo, kiun li disvolvis kune kun Ferdinand Tiemann, lia antikva kunlaboranto en Berlino, en 1876
 Kurt Kluge, verkisto kaj skulptisto
 Max Beckmann, pentristo kaj grafikisto kies verkaro estas simbolo kaj analizo de la homoj subigitaj al la detruantaj fortoj de tiu tempo.
 Nikolaus Krell, saksia kanceliero
 Otto Schwabach, entreprenisto
 Samuel Linde, pola leksikografo, lingvisto, tradukisto, studento kaj lekciisto
 Ulrike von Levetzow, amikino kaj la lasta amo de Johann Wolfgang von Goethe
 Wilhelm Dindorf, filologo

 Sporto 
Inter la 9a de junio kaj la 9a de julio 2006 en Germanio okazis la Futbala Mondpokalo, interalie en Leipzig. En la tute trakonstruita stadiono, kiu dum la turniro havis 38 898 sidlokojn, okazis pluraj maĉoj.

La RB Leipzig (prononco [ER be: LAJPcik], oficiala nomo RasenBallsport Leipzig e. V.) estas sporta klubo el la urbo Leipzig (Lepsiko). Ĝia unua vira teamo en la unua germania ligo de futbalo - Bundesliga dum la sezono 2017/18 akiris la 6-an pozicion (do konsideratas la 6-a plej bona futbalteamo de Germanio).

 Interesaĵoj 
 26.11.2022: Urba konsilio ŝanĝis nomon de la strato antaŭ rusa konsulejo al Boris Romanĉenko Strasse, 96-jara mortigita ukraino dum la Invado de Rusio en Ukrainion

 Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj estas:
  Klaipėda, Litovio"Partneraj urboj ". klaipeda.lt. Klaipėda ()

 Bildaro 

Literaturo
 Kolbe, Ino 1996 : Zur Geschichte des Deutschen Arbeiters-Esperanto-Bundes in Leipzig (Westsachsen), Teil I und II, Landesverband Sachsen des Deutschen Esperanto-Bundes e.V., Leipzig, 135 p.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 S-Bahn Mitteldeutschland
 Tramtransporto en Leipzig

 Eksteraj ligiloj 
  (en la germana, angla, franca, hispana kaj pola)

*
Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Saksio
Kategorio:Urboj de Saksio