Romia mitologio

Romia mitologio estas mitologio de la popolo de la antikva Romo. Ili havis siajn proprajn diojn, sed la romianoj ankaŭ adoptis la grekajn diojn, kaj ŝanĝis iliajn nomojn. Laŭ la poeto Ennius (en la 3-a jarcento a.K.), estis grupo de 12 dioj, (nomita Dii Consentes), en la latina Iuppiter, Iuno, Minerva, Vesta, Ceres, Diana, Venus, Mars, Mercurius, Neptunus, Volcanus, kaj Apollo; – ses dioj kaj ses diinoj. La nombro "dek du" venis de la Etruskoj, ĉar antaŭe ili havis dek du ĉefdiojn. La statuoj de ĉi tiuj dioj staris antaŭe en la Roma Forumo. Sed oni kultis ilin ankaŭ en la tuta vasta imperio.

 Dioj 
Jen listo de la Olimpaj dioj de Romio, sekvitaj de siaj grekaj nomoj;
 Jupitero   – Zeŭso Junona   – Hera Minerva   – Atena Vesta   – Hestia Plutono   – Hadeso Diana   – Artemisa Venuso   – Afrodita Marso   – Areso Merkuro   – Hermeso Neptuno   – Posejdono Vulkano   – Hefesto Apolono   – Apolono

Aliaj:
 Aŭroro
 Bakko – Dionizo
 Jano
 Faŭno
 Libertas

 Greko-romanaj dimitoj 
Francisko Azorín listigas plej konatajn greko-romajn mitojn.Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 140-141. Jen ili kun la mita senco:
eta|dekstre|<center>Mozaiko de Neptuno (Museo Archeologico Regionale Antonio Salinas, Palermo).
 Zeŭso.- Jupitro.------------diopatro, ĉielo.
 Hera.- Junona.-------------diopatro edzino, aero.
 Posejdo.- Neptuno.--------marestro, akvo.
 Demetra.- Cerera.---------terpatrino, kamparo.
 Apolo.- Febo.---------------suno.
 Artemisa.- Diana.-----------luno.
 Hefisto.- Vulkano.----------subtera fajro.
 Atena.- Minerva.------------arto, saĝo, aŭroro.
 Areso.- Marso.--------------milito.
 Afrodita.- Venera.-----------belo, volupto.
 Hermeso.- Merkuro.---------komerco, kuriero.
 Hestia.- Vesta.--------------hejma fajro.
dekstra|eta|220ra|Saturno manĝas sian filon, 1638-a pentraĵo de Petro Paŭlo Rubens.
 Kronoso.- Saturno.---------pratempo.
 Dioniso.- Bakho.------------vino.
 Hadeso.- Pluto.-------------subterestro.
 Cibela.- Rea.-----------------dipatrino, tero.
 Persefona.- Proserpino.----infera diino.
 Eroso.- Amoro.- Kupido.----voluptamo.
eta|dekstra|220ra|<center>"Amoro venkas ĉion" (Amor Vincit Omnia, 1602)Michelangelo Caravaggio.
eta|dekstre|220ra|<center>Orfeo en romia mozaiko.
 Jano.----------------------------pordofeo, dufaca dio.
 Semela.- Konsiva.-----------grenkampo.
 Libeno.- Libero.--------------vinverŝanto.
 Pano.- Faŭno.- Silvano.----kamparestro, arbarestro.
 Heba.- Juventa.---------------bela juno.
 Eoso.- Aŭroro.-----------------matenbrilo.
 Leta.- Letona.-----------------nokto, forgeso.
 Erinja.- Furia.-----------------venĝo.
 Erisa.- Diskordia.-----------malkonkordo.
 Lamia.- Larva.---------------sangosuĉo.
 Gea.- Tella.-------------------tero.
 Urano.- Orfeo.---------------artkanto, ĥorfeo.
 Priapo.- Mutuno.-------------peniso, virilo.
 Kero.- Fatumo.---------------fatalo, destino, sorto.
 Palada.- Duelona.------------milito diino, duelino.
 Erebo.- Tartaro.---------------subterejo, infero.
 Mnemosino.-------------------memoro.
 Flora.---------------------------florfeino.
 Eolo.----------------------------ventodio, aerfeo.
 Sileno.------------------------Bakho-kunulo.
 Irida.---------------------------ĉielarko.
 Maia.--------------------------patrino de Merkuro.
 Prometeo.----------------------prametio, fajrarto.
 Ciklopoj.----------------------eguloj, gigantoj.
 Titano.------------------------fajro, forteguloj.
 Kabiroj.-----------------------subterfeoj.
 Centaŭroj.---------------------ĉevalhomoj.
 Glaŭko.------------------------marverda brilo.
 Himeno.------------------------edziĝo.
 Herkuleso.---------------------heroulo, fortegulo.
 Nimfoj.------------------------ondinoj, akvofeinoj.
 Tifono.------------------------mallumo, dezerto.
 Cerbero.-----------------------infera hundo, gardisto.
 Harpioj.-----------------------rabobirdoj.
 Gorgonoj.----------------------terurego.
 Nemesida.----------------------venĝo.
 Penatoj.-----------------------hejmo feoj, prauloj.
 Eskulapo.----------------------kuracestro.

 Sakrosankteco 
En la antikvromia religio, sakrosankteco (latine: sacrosanctitas) estis netuŝebleco kun religia puno por kontraŭantoj. Sankta (sanctus/sancta/sanctum) estis tio, kies kontraŭadon oni punis; la puno estis plej ofte (nome en la kazo de sakrosankteco) sakrigo (sacratio): tio signifas ke oni donis la punendulon al la dioj, ofte al la inferaj dioj. Fakte, tio signifas, ke tiu ulo ne plu estis ano de la respubliko (sed havaĵo de la dioj), kaj oni vidis tiun kiel timendan.

 Referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Helena mitologio
 Romia Imperio

 Eksteraj ligiloj 

 Romans Online  (angle).
 Classical Mythology (angle).
 Mitologia de Roma  (hispane).
 Historio de samseksamo  (france).


Kategorio:Mitologio laŭ kulturoj