Baroko

775ra

eta|230ra|Baroka pentraĵo de la flandra pentristo Abraham Janssens. 1609
eta|230ra|Vintra Palaco en Sankt-Peterburgo. Arkitekturisto Bartolomeo Francesco Rastrelli. Konstruita en la mezo de la 18-a jarcento
Baroko estas kultura movado inter la 16-a kaj la 18-a jarcentoj, kiu en la historio pri arto sekvas Renesancon.
Pli precize, baroko situas inter manierismo kaj rokoko, kiam la Kontraŭreformacio de la katolikismo reagis al la novaj kulturaj movadoj, kiuj produktis Reformacion kaj novan sciencon.

La termino baroko, el la itala lingvo, origine signifis "stranga, ekstravaganca", kaj verŝajne devenas de la portugala vorto barroco, kiu signifis "neperfekta perlo".

 Ecaro 
Baroko malsekvas la regulojn de klasikismo, kaj multe atentas formon. Ĝi celas imponi kaj impresi spektantojn. La temaro ampleksiĝas: morto kaj monstroj estas artindaj. Baroko preferas patoson al trankvilo, movon al stabileco, kurbon al rekto.

Barokaj monumentoj celis imponi por represtiĝigi la katolikan eklezion. Tial, Romo estas grava centro. Sed ankaŭ aliaj eŭropaj urboj barokis. En Hispanameriko, ĝi miksiĝis kun la tradicioj de indianaj metiistoj.

 Ĝenroj 
eta|Kolombino kaj Arlekeno en moderna versio de Delarto nome teatra ĝenro de baroka deveno.
La Baroka arkitekturo estas difinita per la difino de Azorín pri ĝenerale Baroka arto. Laŭ Francisko Azorín baroka arto estas Arta stilo karakterizata per kurbaĵoj k. tro da ornamo, disvolviĝinta speciale dum la 17a-18a jc.Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 33. Kaj li indikas etimologion el portugala barrôco nome (ne regula perlo).Azorín, samloke.

La Baroka teatro estis flora periodo de la teatro kiel literatura subĝenro kaj kiel populara spektaklo de la epoko, kiu etendis el Italio al la cetero de Eŭropo ĉefe en la 17a jarcento. Dum la Baroko fakte oni formis la naciajn teatrojn en Eŭropo; nome la Commedia dell'Arte en Italio; tiu de la Siglo de Oro en Hispanio, kie elstaris aŭtoroj kiel Lope de Vega, Tirso de Molina kaj Calderón de la Barca; Shakespeare kaj la Elizabeta teatro aŭ la Restoration comedy en Anglio; la Comédie-Française, Corneille, Molière kaj Racine en Francio. Okazis spektakla disvolvigo de la teknikoj kaj arto de scenejarto, kun inkludo ĉefe de muziko, pentrarto kaj inĝenierado kiel elementoj de la teatra spektaklo kiuj kondukis al plifirmigo de la opero, la baleto kaj la zarzuelo.

La Baroka muziko estas okcidenta klasika muziko
el la baroka epoko,
post la epoko de renesanca muziko
kaj antaŭ la aparta klasika epoko en muziko.
Tio ĉi ampleksas proksimume la tempoperiodon
ekde Claudio Monteverdi (1567–1643)
ĝis Johann Sebastian Bach (1685–1750).
Baroka muziko dividas kun renesanca muziko
sian grandan uzadon de polifonio kaj kontrapunkto.
Tamen iliaj uzadoj de tiuj ĉi teknikoj diferencas inter si.
En la renesanco,
harmonio estis en pli alta grado rezulto
de konsonancoj sensignifaj al la glata fluo de polifonio,
sed en la frua baroka epoko la ordo de tiuj ĉi konsonancoj
fariĝis grava, ĉar ili eksentiĝis kiel akordoj
en hierarkia skemo de funkcia tonaleco.

 Artistoj 
eta|dekstra|250ra|Baroka pordego en Vilno, Litovio

 Beletristoj 
 Pedro Calderón de la Barca
 Agrippa D'Aubignier
 Paul Fleming
 Luis de Góngora
 Andreas Gryphius
 Miĥail Lomonosov
 Martin Opitz
 Francisco de Quevedo
 Torquato Tasso
 Luís Vaz de Camões
 Catharina Regina von Greiffenberg
 Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen
 Friedrich von Logau

 Pentristoj 
 Arcimboldo
 Antonio da Correggio
 Michelangelo Merisi

 Skulptistoj 
 Gian Lorenzo Bernini

 Bildgalerio 

 Vidu ankaŭ 

 Baroka arkitekturo
 Baroka literaturo
 Baroka muziko
 Baroka teatro

 Notoj 

 Eksteraj ligiloj 
 Artikolo pri la baroka stilo en www.ibiblio.org 
 Barokaj urboj en suda Sicilio  
 Barokismo en literaturo  

775ra

Kategorio:Historio
Kategorio:Arto
Kategorio:Kulturo