Chemnitz

Chemnitz  (ĉeĥe Saská Kamenice, sorabe Kamjenica,  (de 1953 ĝis 1990 Karl-Marx-StadtNoto: Por honori la filozofon Karl Marx la "realsocialismaj" regantoj en 1953 ŝanĝis la nomon de la urbo al Karl-Marx-Stadt, kaj tiu urbonomo uziĝis ankaŭ en esperantlingva formo Karl-Marks-Urbo.) estas eksterdistrikta urbo en liberŝtato Saksio en la sudoriento de Germanio, kiu situas je la norda rando de Ercmontaro. Ĝi estas la tria plej granda urbo en Saksio post Leipzig kaj Dresdeno. Pro la poluado produktita dum industriigo, Chemnitz estis moknomita Saksa Manĉestro. 

Kun ĝia pli ol 200-jara industria historio, Chemnitz [elp. kemnic] estas teknologia loko ĉefe konata pro la aŭtomobil- kaj provizantindustrioj, informteknologio, same kiel mekanika kaj planta inĝenierado. Pli ol 50% de la urbo konsistas el konstruaĵoj kiuj datas de antaŭ 1950 kaj ekzistas multaj monumentoj de industria kulturo.  

Chemnitz estas hejmo de teknika universitato kiu ankaŭ altiras  pro la pli malmultekosta loĝado kaj trankvila etoso.

En 2025 Chemnitz estos Eŭropa Kultura Ĉefurbo, kune kun Nov-Gorico en Slovenio(de) Thomas Laux, Ulf Bohmann (eld.): Kulturhauptstadt Chemnitz 2025. transcript Verlag, Bielefeld 2025, ISBN 978-3-8376-7234-3..  La malfermfesto okazis la 18-an de januaro 2025(de) Chemnitz 2025: Kulturhauptstadtregion. Konsultite la 18-an de Januaro 2025.. 

 Historio 
Ekde 1990, la jaro de la reunuiĝo de Orienta kaj Okcidenta Germanio, la urbo denove nomiĝas Chemnitz (kaj esperantigita urbonomo ĝis nun ne kutimiĝis). De tiam konsiderinde malkreskis la loĝantaro (de ĉirkaŭ  al  fine de ).

Chemnitz estis unu el la unuaj germanaj urboj en kiuj la nacisocialistoj naziigis la urbon parlamenton. La evoluo de kulturo kaj edukado estis interrompita: 650 artaĵoj estis forigitaj de la artaĵkolektoj kaj 3,300 libroj de la urba biblioteko(de) Viertel & Weingart (2002), p. 84.. 

Proteste kontraŭ la dekstraj ekstremismaj tumultoj, la 3-an de septembro 2018 okazis subĉiela koncerto sub la devizo " Ni estas pli " de konataj grupoj kiel la Toten Hosen kaj Kraftklub kun ĉirkaŭ 65 000 vizitantoj.

 Naturo 
Chemnitz estas urbo kun multegaj verdaj spacoj kaj grandaj parkoj. Kun pli ol 1000 hektaroj da parkoj, herbejoj kaj arbaraj areoj. Statistike estas pli ol 60 kvadrataj metroj da verda spaco por ĉiu loĝanto. En la urbo Chemnitz estas kvar naturrezervejoj (ĉirkaŭ Eibsee, Am Schusterstein, Am northernen Zeisigwald kaj Chemnitzaue apud Draisdorf ) eta|maldekstra|200px|<center>La bronza busto al Karl Marks, pli ol 6 m alta kun fona tabulo: "Proletoj ĉiulandaj unuiĝu!"
 Famaj personoj en / el ChemnitzOtto von Bismarck 

 Otto von Bismarck

 Christian Gottlob Heyne
 Georgius Agricola
 Georg Fabricius
 Peter Härtling
 Stefan Heym
 Karl Marx
 Irmtraud Morgner
 Christian Gottlob Neefe
 Katarina Witt
 Doktoro Wötzel
 Gustav Zeuner
 Esperantistoj en Chemnitz 

 Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

 Johannes Dietterle
 Hermann Albrecht Naumann
 Ernst Klemm

 Ĝemelurboj 
Jen nedefinitiva listeto de ĝemelurboj de Chemnitz:

 Akron, Ohio, Usono (1997)
 Arras, Francio (1967)
 Volgogrado, Rusio (1988)
 Duseldorfo, Germanio (1988)
 Lodzo, Pollando (1974)
 Ljubljano, Slovenio (1966)
 Manĉestro, Unuiĝinta Reĝlando (1983)
 Mulhouse, Francio (1981)
 Tajuano, Ĉinio (1999)
 Tampere, Finnlando (1961)
 Timbuktuo, Malio (1968)
 Ústí nad Labem, Ĉeĥio (1970)
 Biŝkeko, Kirgizio (1997)

 Vidu ankaŭ 
 Tramtransporto en Chemnitz

 Eksteraj ligiloj 
 Informoj pri lokaj Esperanto-kunvenoj troveblas je: http://www.esperanto.de/vereine/gruppen.html#Chemnitz 

 Notoj kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estis parte traduko de la germanlingva artikolo en Vikipedio.

Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Saksio
Kategorio:Urboj de Saksio