Nurenbergo

eta|277x277ra|Nuremberg panorama
La germana urbo NurenbergoPIV: "Nurenberg/oZ. Bavaria urbo"  () estas grava ekonomia kaj kultura centro de Norda Bavario. Ĝi havas 520 mil loĝantojn. Nun ĝi estas la centro de samnoma Metropola regiono Nurenbergo.

Dum la mezepoko la urbo estis grava libera regna urbo (1219-1806) kaj interalie multfoja kunvenloko de imperiaj dietoj (), t.e. la asembleoj de Sankta Romia Imperio, kiuj okazis en la Nurenberga burgo.

En modernaj tempoj Nurenbergo estis iuspeca ĉefurbo de la industrio de ludiloj.

Dum naziismo ĝi estis ĉefa loko de amasaj renkontiĝoj, kaj inter la 20-a novembro 1945 kaj la 1-a oktobro 1946 tie sidis la Nurenberga proceso. Pri la nazia tempo informas speciala muzeo nomata Dokumentadcentro Nurenbergo. La urbo estis el inter la plej pitoreskaj mezepokstilaj urboj de Germanio, sed ĝi estis ege bombita dum Dua Mondmilito, tamen kelkaj vidindaj konstruaĵoj ĉu transvivis, ĉu estis rekonstruitaj poste.

 Vidindaĵoj 
 Sankta Sebaldo (Nurenbergo)
 Sankta Marta (Nurenbergo)
 Sankta Laŭrenco (Nurenbergo)
 Preĝejo Dipatrino (Nurenbergo)
 Urbomurego de Nurenbergo
 Hospitalo Sankta Spirito (Nurenbergo)
 Nurenberga burgo
 Albrecht-Dürer-Domo
 Bela fontano

 Servoj 
 Germanisches Nationalmuseum
 Universitato Frederiko Aleksandro Erlangeno-Nurenbergo

 Famuloj 
 Ĉefa famulo de la urbo estas Albrecht Dürer kaj lia patro Albrecht Dürer (pli aĝa).
 Johannes Cuno
 En Nurenbergo aperis iumatene la fama kaj mistera Kaspar Hauser.
 En la urbo naskiĝis
 Ferdinand Schmidt, fotisto
 Georg Caspar Wecker, orgenisto kaj komponisto
 Georg Philipp Harsdörffer, poeto
 Johann Matthias Gesner, filologo
 Hans Schregle, instruisto kaj politikisto
 Johann Sperl, pentristo.
 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio)

 Transporto 
La Metroo de Nurenbergo () estas la metropolitena fervoja sistemo de Nurenbergo. Kune kun la tramo (Straßenbahn Nürnberg) kaj la trajno (S-Bahn) ĝi formas la densan transportan urboreton kiu faciligas la veturadon tra la urbo.

 Futbala Mondpokalo 2006 
eta|Nurenbergo estis unu el la gastigantaj urboj de la Monda Ĉampionado de Futbalo 2006
Inter la 9-a de junio kaj la 9-a je julio 2006 en Germanio okazis la Futbala Mondpokalo 2006, interalie en Nurenbergo. En la tute trakonstruita stadiono, kiu dum la turniro havis 41 926 sidlokojn, okazis pluraj maĉoj.

 Esperanto-movado 
En decembro 1888 la ĝis tiam Volapukista Nürnberger Weltsprachenverein decidis aliĝi al Esperanto kaj tiel tiu ĉi societo estis la unua Esperantista organizaĵo, en kies kadro laboris ankaŭ Leopold Einstein. En oktobro 1889 aperis tie la unua Esperanto-gazeto La Esperantisto, eldonita de Christian Schmidt. Ankaŭ la Biblioteko de la Lingvo Internacia estis presata en Nürnberg ĉe W. Tümmel. En nordorienta urboparto estas strato nomata "Esperantostraße".

La 15-a Universala Kongreso de Esperanto okazis de la 2-a ĝis 8-a de aŭgusto 1923 en Nurenbergo. Estis 4963 enskribintoj (laŭ Edmond Privat almenaŭ 4000 partoprenantoj) el 43 landoj. Samjare okazis tie la 8-a Internacia Katolika Esperanto-Kongreso]

Inter la 27-a de decembro 1964 kaj la 3-a de januaro 1965 la 8-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Nurenbergo kaj pritraktis la temon "Ideologio kaj ŝtato - reciproka influo, realaĵo kaj mitoj".

En 2001 tie okazis la Ido-konferenco. En 2013 okazis la 90-a Germana Esperanto-Kongreso en Nürnberg. Alia lingva societo ekde 1644 aktiva en la urbo estas la t.n. Pegnitz-ordeno.

 Notoj kaj referencoj 

 Vidu ankaŭ 
 Nurenbergaj procesoj
 Nurenberga Kroniko
 Leni Riefenstahl
 Metroo de Nurenbergo
 S-Bahn de Nurenbergo
 Tramtransporto en Nurenbergo

 Eksteraj ligiloj 

 esperantlingvaj informoj pri la preĝejo "nia sinjorino" en Nurenbergo
 Nurenberga Esperanto-Grupo 


Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Bavario
Kategorio:Urboj de Bavario