Frisa lingvaro

La frisa lingvaro (Frysk, friisk/frasch aŭ Fräisk) estas la diversaj variaĵoj de la lingvo kiun parolas la frisoj origine. Ĝi evoluis el la malnovfrisa lingvo kaj dispartiĝis al la branĉoj okcidenta, orienta kaj nordfrisa lingvo - el la orientfrisa lingvo tamen post la mezepoko nur la dialekto saterfrisa lingvo restis viva. Ĉiuj tri modernaj frisaj lingvoj iusence parencas al la malnovangla lingvo (tamen ne tiom evidente al la moderna angla), al la nederlanda lingvo kaj la platgermana. Tamen ili post jarcentoj da disa evoluado inter si nun estas sufiĉe malsamaj: Regante unu el tiuj tri lingvoj, ne eblas kompreni la aliajn du.

La okcidentfrisa lingvo estas oficiala administra lingvo en Nederlando, sed nur en Frislando kaj se "ĝi ne signifas tro grandan ŝarĝon por la registaro" (art. 2:7 Awb).

 Parolantoj 
eta|250px|maldekstra|<center>la teritorio de la frisaj lingvoj

Proksimume  parolas la okcidentfrisan lingvon en la nederlanda provinco Frislando (en la norda parto de Nederlando) + proksimume  la nordfrisan en la norda parto de Germanio (inter Nederlando kaj Danio). Laŭ aserto de NRO Afûk, en 2022 la frisan estis komprenantaj preskaŭ ĉiuj el la  loĝantoj de la provinco Frislando.

 Afûk 
Ekde 1928 funkcias neregistara organizaĵo Afûk, kies misio estas promocii la frisajn lingvon kaj kulturon en Frislando. Ĝi okupiĝas pri la lingvaj kursoj por plenkreskuloj, la eldonado de elektronikaj libroj kaj magazinoj, la kreado de aplikaĵoj kaj la liverado de konsultaj servoj por kompanioj kaj organizoj pri kreado de politiko kuraĝiganta la lingvouzadon.

 Interreto 
En 2022 estis alireblaj jenaj aplikaĵoj:

— Google Translate danke al komunuma evoluigo;

— Facebook en la frisa danke al komunuma evoluigo;

— Gboard kaj Swiftkey kiel aŭtomataj lingvosugestiloj;

— la frisa kiel lingvo en Microsoft Office kun integrita ortografia kaj gramatika korektiloj en Vindozo (tamen ĝi devas esti elŝutita aparte kaj ne estas aŭtomate integrita en aktualigoj kaj kiam homoj aĉetas programaron de Microsoft Office);

— navigado en la frisa per Waze;

— retaj frisa-nederlandaj vortaroj kaj tradukiloj.

 Ekzemplo 
Ekzemplo de frisa lingvo (okcidentfrise)():

Bûter, brea, en griene tsiis; (Butero, pano, kaj verda fromaĝo)wa't dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries.'' (kiu ne povas diri tion, ne estas sincera Friso)

Tiu diraĵo (ŝiboleto) laŭ onidiro estis uzata de la frisa estro Granda Petro dum milito inter Frislando kaj Holando por distingi ĉu iu estis vera friso.

 Eksteraj ligiloj 

 http://www.ferring-stiftung.org 
 http://www1.fa.knaw.nl/noardfrysk 

 http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Frisian-english


 Referencoj 

Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Nederlando
Kategorio:Lingvaj minoritatoj