Origamio

775px
eta|La faldado de origamia gruo
eta|Testudo laŭ la modelo de Hector Rojas
Origamio (折り紙, de  ori 折り ‘faldo’ + kami 紙 ‘papero’) Konataj japanaj vortoj kaj nomoj, Taaldacht, foje nomata origamo, estas tradicia japana arto de paperfaldado (paperfaldarto). Oni uzas paperfolion kaj faldas el ĝi figuron, sen tondi la materialon. La figuroj povas esti bestoj, (ankaŭ homoj), transportoj, abstraktaj figuroj ktp.

La vorto origamio venas de la japana oru „faldi“, kaj kami „papero“. Kelkaj opinias, ke ĉi tiu arto disvolviĝis en la periodo nomata Edo (1603-1867), aliaj — ke ĝi estis enkondukita en Japanion de germana instruistino dum Meiji epoko.

Nuntempe oni uzas origamion en matematiko, artoj kaj instruado de lingvoj(eo) Larysa Osadchuk, Alain Delmotte: Origamio en pedagogio kaj instruado de Esperanto, En: Kongresa Libro, 110-a UK, Brno, p. 68-69.

 Guruoj kaj gravaj artistoj 

 Akira Yoshizawa - la patro de moderna origamio.
 Robert J. Lang - evoluinta algoritmojn por desegnado de kompleksaj origamimodeloj kaj kelkaj origami-bazitaj patentoj.
 Samuel Randlett - unu el la fondintoj de moderna origamio.
 Robert Harbin - populara origamimagiisto kaj artisto kiu direktis britan programon pri origamio.
 Kunihiko Kasahara - origamimajstro kaj aŭtoro de multaj libroj.
 Koshiro Hatori - origamimajstro kaj preleganto pri origamio ĉe la Universitato de Tokio.
 Toshikazu Kawasaki - japana matematikisto, evoluigis teorion por egallatera faldado.
 Éric Joisel - franca skulptisto, spertulo pri dezajnado de realismaj maskoj kaj figuroj.
 John Montroll - usona origamiartisto kaj verkinto de libroj pri origamio.

 Vidu ankaŭ 

 Arto de Japanio
 Orizuru

 Mil gruoj
 Papera aviadilo

 Matematiko de paperfaldado

 Lampiono

 Paktuko

 Eksteraj ligiloj 
 Ekzemploj kun klarigo  
 Prezento dum AMO-seminario (Esperanto)
 flustraj instrukcioj laŭ ASMR (asomoro) en farado de batanta koro en origamio (Esperanto, post mallonga angla enkonduketo) - pri ASMR vidu la tekston Aŭtonoma senta meridiana reago

 Referencoj