Parlamento

Parlamento estas la reprezentantaro de la civitanoj, federitaj ŝtatoj aŭ lokaj teritorioj, kiu, en konstituciaj landoj, faras leĝojn kaj voĉdonas buĝeton. Cetere, ĝin oni kutime alnomas Leĝofara Povo kontraste al la Ekzekutiva povo (registaro).

Parlamento povas estas unu-, du- aŭ plur-ĉambra. La parlamento de federacia ŝtato estas ĝenerale duĉambra, t.e. unu ĉambro por reprezenti la civitanojn, la alia por reprezenti la federitajn ŝtatojn.
 Landoj kun parlamento unuĉambra: la antaŭa Jugoslavio de marŝalo Tito...
 Landoj kun parlamento duĉambra: Britio, Nederlando, Francio, Usono, Svisio...
 Landoj kun parlamento plurĉambra: la iama Napoleona Francio (kvarĉambra)...

Ĝenerale, almenaŭ unu el la ĉambroj konsistas el homoj rekte aŭ nerekte elektitaj de la voĉrajta civitanaro. La eventualaj aliaj ĉambroj povas konsisti el dumvivaj, iam nomumitaj membroj, de homoj elektitaj de lokaj elektitoj...

La parlamento rolas diversmaniere laŭ la ŝtata reĝimo.

 Historio 
La Kortesoj de LeonoRegistras la vorton Kortesoj por "Cortes" la vortaro de Fernando de Diego  de 1188 estis parlamenta kunsido okazinta dum la printempo de tiu jaro, komence de la regado de Alfonso la 9-a de Leono, en la klostro de la Baziliko San Isidoro de Leono. En 2013 la Unesko agnoskis ilin en la Programo Memoro de la Mondo kiel «la dokumenta atestilo plej antikva de la eŭropa parlamenta sistemo».​Los “Decreta” de León de 1188 – El testimonio documental más antiguo del sistema parlamentario europeo

La angla parlamento originas de la Witan koncilioj de la 11-a jarcento, kiuj enhavis religiajn estrojn, potenculojn kaj reĝajn ministrojn. Saksaj reĝoj konsultis tiujn konciliojn. Ekde la 13-a jarcento, senditoj de grafujoj, urboj kaj municipoj ĉeestis la konsiliojn. La Magna Carta (Granda ĉarto) de 1215 limitigis la reĝpovon kaj devigis la reĝon peti parlamenton antaŭ kolekti iujn ajn impostojn. Ekde la 14-a jarcento ekaperis du "domojn" - unu enhavis senditojn kaj eknomiĝis la Commons (Komunumuloj); la alia enhavis religiajn estrojn (Lords spiritual, aŭ Lordoj spiritaj) kaj potenculojn (Lords temporal, aŭ Lordoj tempecaj), kaj eknomiĝis la Upper House (Supera ĉambro). La du ĉambroj unue amasiĝis en la halo Westminster en 1320.

 Parlamentoj 
eta|230px|dekstra|eta|Alia grava parlamentejo, nome en Budapeŝto, junio 2005.
 Eŭropa Parlamento - la unuĉambra parlamento de la Eŭropa Unio
 Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando - la duĉambra parlamento de Britio
 Parlamento de Irlando
 Parlamento de Belgio
 Parlamento de Francio
 Parlamento de Germanio
 Parlamento de Germana Imperio (historia)
 Parlamento de Hispanio
 Parlamento de Hungario
 Parlamento de Israelo
 Parlamento de Italio
 Parlamento de Japanio
 Parlamento de Nederlando
 Parlamento de Nepalo
 Parlamento de Barato
 Skota Parlamento
 Parlamento de Alĝerio
 Parlamento de Irako
 Rusimperia Dumao

 Historiaj parlamentoj 
 Ĉambro de la reprezentantoj (Francio)

 Vidu ankaŭ 

 Landtag
 Listo de supernaciaj parlamentoj
 Parlamenta asistanto
 Vipo (politiko)

 Notoj 

Kategorio:Juro
Kategorio:Politiko

Kategorio:Parlamentoj