Eliro

Eliro (mallonge Eli) estas la dua libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio. Ĝi estas la dua el la kvin libroj de Moseo, kiuj nomiĝas hebree Torao (kiu estas parto de la Tanaĥo), greke Pentateŭko.

 Nomo 
La titolo estas
 en la hebrea: שמות ("la nomoj de") laŭ la unuaj vortoj
 en la greka Septuaginto (LXX): ΕΞΟΔΟΣ
 en la latina Nova Vulgato: Liber Exodus (libro de la eliro).

La libro nomiĝas Eliro, ĉar ĝi rakontas pri la eliro de la Izraelidoj el Egiptujo, gvidate de Moseo.

 Aŭtoro 
Longe oni pensis, ke ĝin verkis la profeto Moseo laŭ Dia revelacio, sed hodiaŭ la plejmulto de la teologoj estas konvinkitaj, ke diversaj aŭtoroj ĝin verkis dum multe da tempo.

Detalojn vidu ĉe Pentateŭko!

 Enhavo kaj strukturo 
Jen ebla dispozicio en tri ĉefaj partoj: La subtitoloj estas prenitaj el la nove editorita esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6.Ili baziĝas sur tiuj de la germana Einheitsübersetzung.
 Izrael en Egiptujo (Eli 1 - 11)
 La eliro el Egiptujo (Eli 12 - 18)
 Ĉe la monto Sinaj (Eli 19 - 40)
Jen kelkaj konataj perikopoj el Eliro:
 Moseo en la kesto el kanoj
 La egiptaj plagoj
 La paska festeno
 La trairo tra la Ruĝa Maro
 La Dekalogo (Eli 20,2-17)
 La interligo de Sinaj
 La kesto de la interligo kaj la sankta tabernaklo
 La ora bovido

 Resumo 
La libro de Eliro daŭrigas la rakontadon de la Biblia ciklo, sekvante la historion de la izraelanoj de Egiptujo al la Sinaj-dezerto. Ĝi rakontas la historion de Moseo, kiu estis savita kiam infano kaj poste iĝis la vokita liberiginto de la izraelaj sklavoj en Egiptujo.

Dank' al mirindaj plagoj kiujn Dio sendis sur la egiptajn regantojn, Moseo atingis liberigi la izraelajn sklavojn el Egiptujo. Sekvas la eliro, la transirado de la Ruĝa Maro, kaj la vizitado de Sinaj-monto, kie Dio donas al Moseo la Dek Ordonojn.

La libro daŭrigas per detaloj pri la konstruado de la Sanktejo kaj inaŭgurado de la sacerdota sistemo. Ĝi montras la kontinuan ribelon de la izraela popolo kontraŭ Moseo kaj kontraŭ Dio, malgraŭ la mirakla liberigo kaj leĝado akceptita ĉe Sinaj-montaro.

Gravaj temoj de la libro estas la povo de Dio por liberigi sian popolon, la interrilatado inter Dio kaj homo, kaj la devoj de la izraela popolo stari kiel dia regno de pastroj.

 Teksto en Esperanto 
La (iom prilaborita) traduko de Zamenhof estas trovebla
 paperforme:
 en la esperanta Biblio: IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
 diversloke enrete:
 https://web.archive.org/web/20010414021515/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/eliro.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

 Vidu ankaŭ 

 Skanaĵo de Esperanto-traduko de LLZ en Vikimedia Komunejo
 Tanaĥo
 Leĝo de Moseo
 Nova testamento

 Notoj kaj referencoj 


Kategorio:Libroj de la Torao
Kategorio:Libroj de la Tanaĥo
Kategorio:Libroj de la Malnova Testamento