Jena

Jena  estas eksterdistrikta kaj universitata urbo, la dua plej granda urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. La bela urbo situas borde de la rivero Saale. Unuafoje menciita ĝi estis inter la jaroj 830 ĝis 850, kiel setlejo nomata Jani. Ekde 1230 ĝi havas la rangon de urbo. En la 18-a jarcento kaj 19-a jarcento Jena fariĝis grava spirita kaj kultura centro: Famuloj kiel ekz. Goethe (kiu forlasis la okcidentan germanion por veni tien), Schiller, Friedrich Schlegel, Novalis, Ludwig Tieck kaj Hegelo kontribuis al tiu ĉi reputacio.

Hodiaŭ, la loĝantaron de la urbo konsistigas ankaŭ la granda kvanto de pli ol 20000 studentoj de la Friedrich-Schiller-Universitato, kiu fondiĝis jam en la jaro 1558.

Grandan tradicion havas ankaŭ la optika industrio, por kiu la fizikisto Ernst Abbe evoluigis la teoriajn bazojn. En la jaro 1846 la mekanikisto Carl Zeiß fondis en Jena mekanikan metiejon, kaj kun la helpo de Abbe, kiu inventis novajn ilojn kaj manierojn de produktado, kaj la kemiisto Otto Schott, kiu evoluigis specialajn vitrojn, el modesta metiejo finfine fariĝis granda entrepreno.

 Datumoj 
Situo: 50° 56’ NO, 11° 35’ OR
Loĝantaro: proksimume 100.000
Alteco: averaĝe 160 metrojn super la marnivelo
Horzono: GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)

 Urbopartoj 
 Drackendorf

 Vidindaĵoj 

 Religiaj domoj 
 Karmelana konvento, pereinta
 Kirko Sankta Mikaelo
 Kristana centro "Albert Schweitzer"
 Luterdomo (Jena)
 Pacpreĝejo
 Ŝilerkirko

 Kasteloj 
 Kastelo Kunitzburg
 Kastelo Lobdeburg
 Kastelo Tautenburg
 Kastelo Thalstein

 Muzeoj 
 Muzeo 1806 pri la bataloj dum la Napoleonaj militoj
 Muzeo pri deveno de la specioj
 Muzeo pri vitro
 Optika muzeo
 Romantikula domo
 Urba muzeo kaj artkolektoj de Jena

 Aliaj 
 Bismarck-turo
 Camsdorf-ponto
 Domo de Weigel (pereinta)
 Ernst-Haeckel-domo
 Ĝardendomo ŝilera
 Inspektora Domo (Jena)
 Jen-turo
 Napoleona ŝtono sur Windknollen
 Zeiss-planetario
 Sep mirindaĵoj de Jena
 Tombejo johana
 Trießnitz, akvareo
 Vulpa turo

 Famuloj rilataj al Jena 

 Adelbert Schenk, fotisto
 August Batsch, botanikisto
 Eduard Adolf Jacobi, teologo
 Ernst Reinhold, filozofo
 Eugen Diederichs, eldonisto
 Georg Bötticher, verkisto kaj grafikisto
 Gustav Compter, pedagogo kaj geologo
 Johann Matthäus Meyfart, teologo
 Karl Bernhard Stark, arkeologo
 Karl Eduard Putsche, filologo
 Leopold Hartmann, pedagogo
 Louise Seidler, pentristino
 Ludwig von Döderlein
 Mario Voigt, politikisto
 Moritz Seebeck, pedagogo
 Rudolf Flex, pedagogo
 Susanne Schädlich, verkistino

 Institucioj 
 Anger-gimnazio
 Carl-Zeiss-gimnazio
 Friedrich-Schiller-Universitato Jena
 Norda tombejo
 Popoldomo Jena
 Societo de liberaj viroj
 Societo pri Turingia Historio
 Vilao Rosenthal

 Esperanto-movado  
Laŭ la Enciklopedio de Esperanto la unua Esperanto-grupo en Jena estis fondita en la jaro 1905. Estas gastiganto de Pasporta Servo tie. Ĉirkaŭ la jaro 2014 ekzistis esperantista babilada grupo renkontiĝanta je Kafejo Immergrün (Jenergasse).

 Partneraj urboj 
 20px Lugoj, Rumanio, ekde 1983, partnereco novigita dum 1993
 20px Erlangen de la federacia lando Bavario (Germanio), ekde 1987
 20px San Marcos, Nikaragvo, ekde 1996
 20px Aubervilliers, Francio, ekde 1999
 20px Berkeley, Usono

 Vidu ankaŭ 
 Batalo de Jena–Auerstedt
 Iéna (pariza metrostacio)
 Drackendorf
 Tramtransporto en Jena


Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Turingio
Kategorio:Urboj de Turingio