Skribarto

Skribarto laŭ vasta difino estas la arto uzi signojn por prezenti seriojn de agoj. Iuj aŭtoroj rezervas la vorton skribo al parolskriboj, kaj aliajn specojn nomas notacioj. Skribsistemoj, skribado, skribaĵoj kaj rilataj aferoj estas studeblaj laŭ multaj vidpunktoj.

Laŭ nuna scio, skribarto aperis unuafoje en la fruaj urbaj kulturoj de Mezopotamio kaj Egiptio inter -4000 kaj -3000. De tiam ĝis nun pluraj centoj da skribsistemoj uziĝis.

 Studo laŭ konsisto de skribo 
 literoj kaj ĉiuj skribosignoj: ciferoj, interpunkcio, mienoj...
 ortografio - uzreguloj de la literoj
 aboco aŭ alfabeto - orda listo de signoj.

 Studo laŭ rimedoj kaj procedoj de skribado 
 skribadarto - arto bele skribi
 presarto - meĥanika faro de skribaĵoj aŭ bildoj
 skribiloj - ĉiuj iloj por manskribo
 stenografio - arto noti laŭ la rapido de parolo
 transskribado kaj transliterado - adapto de skriboj al novaj notaĵoj

 Studo laŭ rezultoj, laŭ dokumentspecoj 
 libroscienco aŭ bibliologio studas la materian konsiston de libroj (folifaldo, bindaĵo, enpaĝigo...)
 gravuroscienco aŭ epigrafiko studas skribaĵojn sur malmolaj materialoj (ŝtono, moneroj...)
 praskriboscienco aŭ paleografio studas skribaĵojn sur molaj materialoj (pergameno, papero...)
 papirusscienco aŭ papirologio studas antikvajn skribaĵojn sur papiroj alinome papirusoj.

 Studo laŭ uzo de skribo kaj de dokumentoj 
 bibliografio kolektas la normitajn referencojn de dokumentoj
 bibliotekoscienco zorgas pri konservado kaj disponigo de eldonaĵoj
 eldonscienco studas kvante (bibliometrio) kaj kvalite (eldonhistorio) la eldonadon
 legosociologio kaj okaze etnologio studas, kiel homoj en la diversaj socioj efektive uzas legadon kaj skribadon.

Grafologio, branĉo de psikologio, priskribas la karakteron de homo laŭ la propraĵoj de lia skribostilo. Ĝia scienca statuso ne tute firmiĝis.

Kategorio:Skribo

 Vidu ankaŭ 
 Skribaĵo
 Pazigrafio
 Transliterumo
 Tienreena skribo
 Brajlo
 Cifero
 Diakrita signo
 Ligaturo
 Tipografio