Dialèt guastalèiş

Al dialèt guastalèiş (dialétt guastalés in guastalèiş) l'é al dialèt ch' a 's pêrla a Guastâla l'é dal tót divêrs da còl di paèiş cunfinânt ed la pruvîncia ed Rèz (Lusêra e Rezōl a pêrt), e, préma ed tót, dal dialèt arzân. Per ragiòun sia stôrichi che geogrâfichi l'é pió cumpâgn al dialèt mantvân, che cun còst al spartés la grôsa pêrt dal carateréstichi ed prunûncia e de scritûra, tânt 'd èser 'na cuntinvasiòun ed la zôna dialetêla ed la bâsa mantvâna (ânca s' al mantîn dal carateréstichi divêrsi sia da l'ûn che da cl'êter). Al linguésta Bernardino Biondelli, int léber Saggio sui dialetti Gallo-Italici dal 1853, al spieghêva al dialèt guastalèiş cme 'na varietê un pô divêrsa e ch' al fà pêrt dal sòt gróp emiliân "mantvân-ferarèiş"Saggio sui dialetti Gallo-Italici.

Eşèimpi ed dialèt guastalèiş
Al nostar dialétt(da "Elementi di grammatica del dialetto guastallese", Luigi Pietri)

Tradusiòun in arzân
Al nôster dialèt (da "Elementi di grammatica del dialetto guastallese", Luigi Pietri)

</div>

Còl ch' al sègna di pió al gustalèiş l'é la grôsa preşèinsa di sòun lumbêrd ö ed ü (Fōgh → Fögh / Zōgh → Sögh / Cuşèina → Cüsìna / Subét → Sübìt) e al mantîn la a italiâna in quêşi tót al parôli (Pêder → Padar / Sèimper → Sémpar / Dèinter → Déntar / Andêr → Andàr / Mangnêr → Magnàr / Lêşer → Lèsar) cun al scantinêr acsé da i dialèt emiliân cunfinânt. La lètra z  l'an gh'é mia, a tōş al só pôst la lètra s, dōlsa o âspra (Pazienza → Pasensia / Zanzara → Sansàla).

+Eşèimpi Arzân  Guastalèiş Iēr a sûn andêda al marchê.   Iér a sun andàda al mercà/marcà. At gh'ê da tōr j ōv ind al pulêr.   At ghè da tör i öv in dal pulèr. Am sûn zachê insém al divân e pó am sûn durmî.  Am sun saquà in sal divàn e po' am sun indurmansà. Nuêter a cherdòm sèimper 'd èser ed mèj che chi êter.  Nüàtar a cardóm sémpar 'd esar mèi che chi-atàr.
|-
|L' é lôgich che ciaschidûn al vòja bèin al só paèiş. || '''L è lògìc che ciaschidön al vòia bén al sö paés. Mé a 'n al  vrîva mia, mó ló l'à 'vrû regalêrmel l'istès  Me a 'n al vréva mia, ma lö 'l à vrü regalàrmal lìstess. L'é andê in pisîna a nudêr? El andà in pisìna a nudàr? A stâgh d'ed sà dal Po in 'na sitê ciamêda Guastâla  A stagh dadsà dal Po in 'na cità ciamàda Guastàla. A j ò savû da tó cuşèin indó té stê.  A iò saü da tö cüsén indùa 't a ste. Quând a i ò incuntrê, a gh'ò dmandê ed gnîrom a catêr.  Quànd  a i ò incutrà, agh ò dmandà ad gnirum a catàr.</div></div>

Nôti

Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Guastalla -Dialetto trâta da it.wikipedia.org.Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.

Categoria:ER_DIALETTOLOGIA