Astronomî

L' Astronomî (dal grîg aster strèla, nomia lèz), l'è la siänza ch'la stûdia l'Univêrs e i starlût, dal såul, a la lónna, i pianîd e äl strèl.

 Stòria 
Dal cminzéppi, l'astronomî l'era 'na siänza ch'as studièva såura tott a ôc' nûd e i muvmént regulèr däl strèl i éren acsé parfèt ch'i prémm ômen i druvénn pr'interpretèr al månd. 

Al cminzéppi dal sècol XVII con Galileo, ai è stè una gran canbiaziån. Col telescòpi as vdé che l'univêrs l'éra pió cunplès e mänc parfèt comm i cardêven. Acsé l'è nèda l'astronomî mudêrna. 

 L'astronomî dal dé d'incû 
Incû l'astronomî la 'n stûdia brîsa såul quall ch'as vadd int'al zîl, mo cun dî strumént specièl, anch'al radiaziån dî râg' gamma, x, äl lûs ultraviulèti e i râg' infraross.

 Starlût 
 Quî dal sistamma solèr:
 Såul
 Pianîd
 Starlût ch'i zîren atåurn i pianîd
 Asteròid
 Cumêt
 Meteorîd

 Strèl fòra dal sistamma solèr:
 Strutûr:
 Amâs globulèr
 Galâsia
 Amâs ed galâsi

Categoria:ASTRONOMIA