Τζουζέπε Τζούστι

Ο Τζουζέπε ΤσελεστίνοΤζούστι () (12 Μαΐου 1809 – 31 Μαΐου 1850) ήταν Ιταλός ποιητής, συγγραφέας και πολιτικός. Οι σάτιρές του για την αυστριακή κυριαρχία κατά τα πρώτα χρόνια του εθνικιστικού κινήματος για την ενοποίηση της Ιταλίας παρουσιάζουν μια εικόνα της Ιταλίας της εποχής και άσκησαν μεγάλη επιρροή, εξακολουθώντας να είναι δημοφιλείς για το τοσκανικό πνεύμα και το ζωηρό ύφος τους. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Τζουζέπε Τζούστι γεννήθηκε στο Μονσουμμάνο Τέρμε, τώρα στην επαρχία της Πιστόια στην Τοσκάνη. Ο πατέρας του ήταν ένας μορφωμένος και πλούσιος γαιοκτήμονας, αξιοσημείωτη προσωπικότητα στο Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης εκείνη την εποχή, που συνήθισε τον γιο του από την παιδική ηλικία να μελετά και του δίδαξε ο ίδιος, μεταξύ άλλων, τα πρώτα βασικά της μουσικής. Στη συνέχεια, για να περιορίσει την υπερβολικά ζωηρή του διάθεση, τον έθεσε υπό την επίβλεψη ενός ιερέα, του οποίου η αυστηρότητα ίσως έκανε περισσότερο κακό. Σε ηλικία 12 ετών, τον έστειλαν σε σχολείο στη Φλωρεντία και στη συνέχεια στην Πιστόια και στη Λούκα. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών έγραψε τους πρώτους του στίχους.

Το 1826, κατόπιν αιτήματος της οικογένειάς του, ο Τζούστι πήγε να σπουδάσει νομική στο Πανεπιστήμιο της Πίζας αν και δεν του άρεσε το αντικείμενο. Εν μέρει λόγω μιας πολιτικής του σάτιρας που δυσαρέστησε τις αρχές, χρειάστηκε οκτώ χρόνια πριν τελικά αποκτήσει πτυχίο νομικής το 1834. Μετά την αποφοίτησή του, εγκαταστάθηκε στη Φλωρεντία, λέγοντας στους γονείς του ότι επρόκειτο να ασκήσει τη δικηγορία, αλλά αντ' αυτού ακολούθησε τα λογοτεχνικά του ενδιαφέροντα. Παρά το γεγονός ότι απέκτησε πτυχίο, δεν άσκησε ποτέ τη δικηγορία.  

Έζησε ανέμελα, παρόλο που ο πατέρας του τον κρατούσε σε δύσκολη θέση από άποψη χρημάτων, αν και τελικά πλήρωνε τα χρέη του. Σύχναζε στα σαλόνια, τις ταβέρνες, τις αίθουσες μπιλιάρδου, τα θέατρα, τα καζίνο και στο περίφημο καφέ ντελ Ούσερο της Πίζας, όπου αυτοσχεδίαζε στίχους, υπό την επιδοκιμασία του πλήθους. Είδε τον κόσμο, τα ελαττώματα της κοινωνίας και την ανοησία ορισμένων νόμων και εθίμων από τα οποία υπέφερε η χώρα του και τις εμπειρίες του, τις αξιοποίησε στη σάτιρά του. Με την ελπίδα να αναρρώσει - έπασχε από φυματίωση - ταξίδεψε σε όλη τη χερσόνησο, επισκεπτόμενος τη Ρώμη, τη Νάπολη, το Λιβόρνο, το Μιλάνο και άλλα μέρη.

Με το ποίημα με τίτλο Η γκιλοτίνα, άρχισε να χαράζει τον δρόμο του και αποκάλυψε το ταλέντο του. Από τότε, αναδείχθηκε ο Ιταλός Μπερανζέ, και ξεπέρασε ακόμη και τον Γάλλο ποιητή σε πλούτο γλώσσας, λεπτότητα χιούμορ και βάθος σατιρικής σύλληψης.

Όταν ο Αυστριακός αυτοκράτορας Φραγκίσκος Α΄ πέθανε το 1835, το ποίημα Η ημέρα της οργής δημοσιεύτηκε ανώνυμα, προκαλώντας μεγάλη αίσθηση. Μόνο χρόνια αργότερα ο Τζούστι αναγνώρισε ότι ήταν ο συγγραφέας αυτού και άλλων ανώνυμων έργων, στα οποία οι επικρατούσες πολιτικές και κοινωνικές καταχρήσεις καταγγέλλονταν με εξίσου τολμηρό και έντονο τρόπο.

Ο Τζούστι ενεπλάκη στα πολιτικά κινήματα του 1847 και του 1848 και υπηρέτησε στην εθνοφρουρά. Ήταν ένθερμος υποστηρικτής μιας ενωμένης, ανεξάρτητης Ιταλίας, ένα θέμα που επανειλημμένα έθετε στο επίκεντρο των πολιτικών του φυλλαδίων και ποιημάτων. Επιτέθηκε αδιακρίτως τόσο στην κοσμική όσο και στην εκκλησιαστική αριστοκρατία, ως προδότες της ιταλικής υπόθεσης.
μικρογραφία|Άγαλμα του Τζούστι στο Μονσουμμάνο Τέρμε
Με την ευκαιρία της στέψης του Φερδινάνδου Α΄ ως βασιλιά της Λομβαρδίας-Βενετίας στις 6 Σεπτεμβρίου 1838, ο Τζούστι δημοσίευσε το ποίημα Η στέψη. Με αυτό και Το ντύσιμο ενός ιππότη (1839), επιτέθηκε στον Φερδινάνδο και την πολιτική του και επίσης χλεύασε τους νεόπλουτους και τους κερδοσκόπους του πολέμου. Ο Τζούστι αφιέρωσε αυτό το έργο στο πνεύμα του Ταλλεϋράνδου.

Για πολιτικούς λόγους, τα ποιήματα του Τζούστι κυκλοφόρησαν μόνο σε χειρόγραφη μορφή μέχρι το 1844. Όταν εμφανίστηκε μια μη εξουσιοδοτημένη έκδοση εκείνη τη χρονιά, κατάφερε να δημοσιεύσει μια συλλογή την επόμενη χρονιά.

Όταν ο Πίος Θ΄ εξελέγη Πάπας στις 21 Ιουνίου 1846, ο Τζούστι τον ύμνησε, καθώς έβλεπε την ενοποίηση της Ιταλίας εφικτή υπό αυτόν τον Πάπα. Έχοντας αποκτήσει εξέχουσα θέση μέσω της πολιτικής γραφής του, ο Τζούστι εξελέγη δύο φορές μέλος στο κοινοβούλιο της κυβέρνησης της Τοσκάνης. Ωστόσο, διαπιστώνοντας ότι «υπήρχαν περισσότερα λόγια παρά πράξεις και ότι την τυραννία των πριγκίπων είχε διαδεχθεί η τυραννία των δημαγωγών», εξέφρασε τον φόβο ότι για την Ιταλία είχε προκύψει κακό παρά καλό. Αφού εξέφρασε αυτές τις σκέψεις δημόσια, έχασε μεγάλο μέρος της εκτίμησης του κοινού, και μετά το 1848, άρχισε να θεωρείται αντιδραστικός. 

Ο Τζούστι πέρασε τα τελευταία του χρόνια με κακή υγεία στο παλάτσο του φίλου του μαρκήσιου Τζίνο Καπόνι στη Φλωρεντία, όπου πέθανε το 1850, λίγες εβδομάδες πριν από τα 41α γενέθλιά του.

Μια βιογραφία του γράφτηκε στα αγγλικά και δημοσιεύτηκε λίγο μετά τον θάνατό του από τη Σούζαν Χόρνερ με τίτλο Ο Τοσκανός ποιητής Τζουζέπε Τζούστι και η εποχή του (1864).

 Λογοτεχνικό έργο 
μικρογραφία|Μουσείο Τζούστι στο πατρικό σπίτι του ποιητή στη γενέτειρά του Μονσουμμάνο Τέρμε 
Ο Τζούστι έγινε γνωστός για τις πνευματώδεις σάτιρες - με καυστικό χιούμορ που μερικές φορές χρωματίζεται με μια διακριτική μελαγχολία - που έγραψε κατά την περίοδο του ιταλικού Ριζορτζιμέντο. Οι στίχοι του κατά τα πρώτα χρόνια του εθνικιστικού κινήματος της Ιταλίας κατά της αυστριακής κυριαρχίας επέζησαν και είναι δημοφιλή για το ζωντανό τοσκανικό ύφος τους και τη διατήρηση της κλασικής τοσκανικής γλώσσας. 

Τα ποιήματά του υπερασπίζονταν την ενοποίηση της Ιταλίας ή σατίριζαν τις κοινωνικές συνθήκες και ταυτόχρονα εξέφραζαν μια λαχτάρα για πολιτική και ηθική αναγέννηση.  

Οι συνθέσεις του Τζούστι διανέμονταν αρχικά σε χειρόγραφα. Τις ονόμαζε «scherzi» («αστεία» ή «ελαφροί, παιχνιδιάρικοι στίχοι») και ήταν σύντομοι στίχοι ποικίλων θεμάτων, για τον έρωτα (ερωτεύτηκε αρκετές φορές και οι δυστυχισμένες σχέσεις του ενέπνευσαν μεγάλο μέρος του λογοτεχνικού του έργου) ή για πολιτικά και κοινωνικά σχόλια. Αυτοί οι στίχοι, σε λογοτεχνικό ύφος προφανώς επηρεασμένο από τον Πετράρχη, δημοσιεύθηκαν τελικά με τη συγκατάθεσή του το 1844, στο Λιβόρνο.

Μεταξύ των πεζών έργων του, αξίζει να αναφερθούν τα αδημοσίευτα Απομνημονεύματα, τα οποία εκδόθηκαν το 1890 με τον τίτλο Χρονικό γεγονότων στην Τοσκάνη, και η συλλογή Τοσκανικές παροιμίες, που εκδόθηκε επίσης μετά θάνατον (1853).

Το έργο του παραμένει επίκαιρο σήμερα, καθώς προσφέρει μια ματιά στον σχηματισμό της σύγχρονης Ιταλίας.

 Έργα (επιλογή) 

 Lo stivale - Η μπότα
 La Ghigliottina - Η γκιλοτίνα
 Il dies irae (1835) - Η ημέρα της οργής
 L'incoronazione (1838) - Η στέψη 
 Il brindisi di Girella (1840)
 Gli umanitari - Οι ανθρωπιστές
 La vestizione d'un cavaliere (1839) - Το ντύσιμο ενός ιππότη
 Gli immobili ed i semoventi (1841)
 Sant'Ambrogio (1846)
 Il congresso de Birri (1846)
 Il spettri del 4 septembri (1846)
 Delenda Carthago (1848)
 Arruffa popoli (1848)
 Proverbi Toscani (1853) Τοσκανικές παροιμίες
 Cronaca dei fatti di Toscana - Χρονικό γεγονότων στην Τοσκάνη (Απομνημονεύματα, 1890)
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές