Πιέτρο ντε λα Βίνια

Ο Πιέτρο ντελα Βίνια () επίσης Πιέρ ντελε Βίνιε και Πέτρους ντε Βινέα  (περ. 1190 - 1249) ήταν Ιταλός νομικός και διπλωμάτης, ο οποίος διετέλεσε καγκελάριος και σύμβουλος του αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄ στο βασίλειο της Σικελίας. Ήταν άνθρωπος των γραμμάτων και συμμετείχε στον κύκλο ποιητών της Σικελικής σχολής.  

Κατηγορήθηκε για προδοσία, φυλακίστηκε και τυφλώθηκε και λίγο αργότερα αυτοκτόνησε. Η αναπάντεχη πτώση από την εξουσία και ο τραγικός θάνατός του τροφοδότησαν τη φαντασία χρονικογράφων και ποιητών, συμπεριλαμβανομένου του Δάντη ο οποίος τον εμφανίζει στην Κόλαση της Θείας Κωμωδίας.  

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Πιέτρο ντελα Βίνια γεννήθηκε το 1190 στην Κάπουα της Καμπανίας σε σεβαστή αλλά φτωχή οικογένεια. Σπούδασε νομική στη Μπολόνια. Μέσω της κλασικής του παιδείας, της ικανότητάς του στα λατινικά και των ποιητικών του χαρισμάτων, κέρδισε την εύνοια του αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄, ο οποίος τον έκανε αρχικά γραμματέα του και στη συνέχεια σύμβουλο, κυβερνήτη της Απουλίας, πρωτονοτάριο και καγκελάριο. Ο αυτοκράτορας του ανέθεσε αρκετές διπλωματικές αποστολές: στη Ρώμη το 1232 και το 1237 για να διαπραγματευτεί με τον Πάπα Γρηγόριο Θ΄, στην Πάντοβα το 1239 για να πείσει τους πολίτες να δεχτούν την αυτοκρατορική προστασία και στην Αγγλία το 1234-1235 για να κανονίσει τον γάμο μεταξύ του Φρειδερίκου Β΄ και της Ισαβέλλας της Αγγλίας, αδελφής του βασιλιά Ερρίκου Γ΄ της Αγγλίας.

Ο ντε λα Βίνια αποδείχθηκε επιδέξιος και αξιόπιστος διπλωμάτης και υπερασπίστηκε σθεναρά τον αυτοκράτορα ενάντια στους συκοφάντες του και ενάντια στις απειλές του πάπα. Αλλά στην Πρώτη Σύνοδο της Λυών (1245), η οποία είχε συγκληθεί από τον Πάπα Ιννοκέντιο Δ΄, ο ντε λα Βίνια ανέθεσε την υπεράσπιση του κυρίου του στον διάσημο νομικό Ταντέο ντα Σουέσα, ο οποίος απέτυχε να αποτρέψει τον αφορισμό του αυτοκράτορα.

Ο ντε λα Βίνια ήταν ένας διακεκριμένος άνθρωπος του πολιτισμού. Ενθάρρυνε την επιστήμη και τις καλές τέχνες και συνέβαλε σημαντικά στην ευημερία της Ιταλίας με τις νομοθετικές του μεταρρυθμίσεις. Ήταν επίσης συγγραφέας ποίησης στα ιταλικά, μέλος της Σικελικής σχολής. Από τα ποιήματά του σώζονται μέχρι σήμερα δύο καντσόνι και ένα σονέτο. 

Οι επιστολές του, γραμμένες ως επί το πλείστον στο όνομα του αυτοκράτορα, περιέχουν πολλές πολύτιμες πληροφορίες για την ιστορία και τον πολιτισμό του 13ου αιώνα. Το κομψό λατινικό ύφος τους επηρέασε τη μορφή των επιστολών και των δημόσιων εγγράφων των ευρωπαϊκών αυλών. Το 1231, ηγήθηκε της αυτοκρατορικής επιτροπής που συνέταξε τα Θεσπίσματα του Μέλφι, τον πρώτο κρατικό νομικό κώδικα στην Ευρώπη από την αρχαιότητα.  Η Πραγματεία για την αυτοκρατορική εξουσία (Tractatus de potestate imperiali) και μια άλλη πραγματεία, Περί παρηγοριάς, στο ύφος του Βοήθιου, αποδίδονται επίσης σε αυτόν.

Οι Γουέλφοι κατηγόρησαν τον ντελα Βίνια, καθώς και τον αυτοκράτορα και την αυλή του, για αίρεση. Αναφέρθηκε μάλιστα, πιθανώς χωρίς καμία βάση, ότι ήταν οι συγγραφείς του διάσημου στην εποχή έργου De Tribus Impostoribus (Πραγματεία των τριών απατεώνων), βλάσφημο βιβλίο το οποίο απέρριπτε τις τρεις Αβρααμικές θρησκείες: τον Χριστιανισμό, τον Ιουδαϊσμό και το Ισλάμ, με τους «απατεώνες» του τίτλου να είναι ο Ιησούς, ο Μωυσής και ο Μωάμεθ. 

 Φυλάκιση και θάνατος 
Οι συνθήκες θανάτου του ντελα Βίνια, ο οποίος ήταν επίσης στενός φίλος του αυτοκράτορα, δεν έχουν ποτέ διευκρινιστεί. Το 1249 στην Κρεμόνα, ένας γιατρός προσπάθησε να δώσει στον Φρειδερίκο Β' ένα δηλητηριασμένο ποτό. Ο ντελα Βίνια θεωρήθηκε ύποπτος για συνενοχή στη συνωμοσία, συνελήφθη και μεταφέρθηκε αλυσοδεμένος από πόλη σε πόλη μέχρι το Ποντρεμόλι, όπου τυφλώθηκε με φλεγόμενο σίδερο. Φυλακισμένος σε έναν πύργο-φυλακή του Σαν Μινιάτο, πέθανε λίγο αργότερα, είτε αυτοκτόνησε χτυπώντας το κεφάλι του στον τοίχο του μπουντρουμιού είτε ως αποτέλεσμα της τύφλωσης. Ορισμένες πηγές υποστηρίζουν ότι μπορεί να βασανίστηκε μέχρι θανάτου. Είναι πιθανό να είχε πράγματι δημιουργήσει δεσμούς με τους αντιπάλους του αυτοκράτορα (όπως τον Πάπα) ή να έπεσε θύμα συνωμοσίας. 

Έχει διατυπωθεί επίσης η υπόθεση της κατηγορίας για διαφθορά, καθώς κατά τη διάρκεια της καριέρας του ως υψηλόβαθμος αυλικός αξιωματούχος, συσσώρευσε τεράστια περιουσία (γαίες και κατοικίες σε πολλές περιοχές) και προσπάθησε να ενισχύσει τη θέση της οικογένειάς του. 

 Στη Θεία Κωμωδία 
μικρογραφία|Το δάσος των αυτοκτονιών: Οι Άρπυιες και οι Αυτόχειρες,  Ουίλιαμ Μπλέικ, περ. 1824-1827
Στην Κόλαση του Δάντη, στο Άσμα 13: Βίαιοι ενάντια στον εαυτό τους: αυτόχειρες και αιρετικοί, εμφανίζεται ως ένας από τους αυτόχειρες στο Δάσος της Αυτοκτονίας. Ο ντελα Βίνια αποκαλύπτει την ταυτότητά του στους ταξιδιώτες Δάντη και Βιργίλιο: «Είμαι αυτός που κρατούσε και τα δύο κλειδιά της καρδιάς του Φρειδερίκου / για να κλειδώνει και να ξεκλειδώνει και ήξερα καλά / να τα χειρίζομαι με εξαιρετική τέχνη».

Η απεικόνιση του Δάντη τονίζει τη ρητορική ικανότητα του του ντελα Βίνια: η σύνταξή του είναι περίπλοκη και εκλεπτυσμένη. Τοποθετώντας τον ανάμεσα στους αυτόχειρες και όχι στους προδότες, ο Δάντης επιβεβαιώνει ότι ο ντελα Βίνια κατηγορήθηκε ψευδώς, με άλλα λόγια, ενοχοποιήθηκε άδικα από πολιτικούς εχθρούς του ή από φθόνο για την επιρροή του στον αυτοκράτορα.

Τον 19ο αιώνα, ο Ουίλιαμ Μπλέικ εικονογράφησε σκηνές από τη Θεία Κωμωδία και απεικόνισε τον ντελα Βίνια στον πίνακα Το δάσος των αυτοκτονιών: Οι Άρπυιες και οι αυτόχειρες.
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ιταλοί νομικοί
Κατηγορία:Διπλωμάτες της Μεσαιωνικής Ιταλίας
Κατηγορία:Διπλωμάτες του 13ου αιώνα
Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί ποιητές
Κατηγορία:Επιστολογράφοι
Κατηγορία:Ιταλοί του 13ου αιώνα
Κατηγορία:Αυτόχειρες