Σαλσόλα η τραχεία

Η Σαλσόλα η τραχεία (Salsola squarrosa) είναι ένα αλοφυτικό φυτό που ανήκει στην οικογένεια των Αμαρανθοιδών (Amaranthaceae). Παλαιότερα χρησιμοποιούνταν η ονομασία Σαλσόλα το κάλι (Salsola kali), αλλά σήμερα η ονομασία αυτή —Salsola kali (sensu stricto)— περιορίζεται πλέον στα φυτά των ακτών του Ατλαντικού, της Βόρειας Θάλασσας και της Βαλτικής. Το όνομα Salsola squarrosa θεωρείται πλέον το έγκυρο για τους πληθυσμούς της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας.

 Ετυμολογία 
Το όνομα του γένους Salsola (Σάλσολα), προέρχεται από τη λατινική λέξη salsus, που σημαίνει αλμυρός. Το όνομα αναφέρεται στην ικανότητα του φυτού να επιβιώνει σε αλατούχα εδάφη (αλοφύτο) και στην περιεκτικότητά του σε αλκαλικά άλατα.

Το όνομα του είδους squarrosa (κυρτή / τραχεία), προέρχεται από τη λατινική λέξη squarrosus, που σημαίνει τραχύς, λεπιδωτός ή αυτός που έχει κυρτά άκρα. Στη βοτανική, ο όρος περιγράφει τα μέρη του φυτού (όπως τα βράκτια ή τα φύλλα) που κάμπτονται προς τα έξω ή έχουν τραχεία, ακανθώδη υφή.

Στην ελληνική βιβλιογραφία, το γένος αναφέρεται συχνά και με το όνομα Αλίπεδο (λόγω των αλμυρών εδαφών), ενώ η κοινή του ονομασία στις παραλίες είναι Αγκυλωτό αλάτι ή Αγριοκαλιά.

 Γεωγραφική κατανομή 
Κατανέμεται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Εύξεινο Πόντο. Απαντά σε παραθαλάσσιες περιοχές όλης της Ελλάδας.

 Οικολογία 
Προτιμά παραθαλάσσιες αμμοθίνες, αλμυρά έλη (salt marshes) και ακαλλιέργητους αγρούς κοντά σε ακτές. Εντοπίζεται σε χαμηλά υψόμετρα, συνήθως έως τα 850 μέτρα. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στην υψηλή αλατότητα, την ξηρασία και τις διακυμάνσεις του pH, βοηθώντας στην αποκατάσταση υποβαθμισμένων αλατούχων εδαφών.

 Περιγραφή φυτού 
Ετήσιο, ποώδες φυτό με ύψος που κυμαίνεται από 10 έως 50 εκατοστά. Ο κεντρικός βλαστός είναι συχνά γραμμωτός (με πράσινες και λευκές ή πορφυρές ρίγες) και φέρει κοντές, τραχιές τρίχες ή είναι λείος. Τα φύλλα του είναι σαρκώδη και κυλινδρικά (για αποθήκευση νερού), τα οποία καταλήγουν σε μια χαρακτηριστική, σκληρή αγκαθωτή άκρη. Τα άνθη είναι μικρά και δυσδιάκριτα στις μασχάλες των φύλλων. Το κύριο γνώρισμά τους είναι τα 5 «τέπαλα» που, κατά την καρποφορία, αναπτύσσουν ημιδιαφανή φτερά για τη διασπορά μέσω του ανέμου. Η περίοδος ανθοφορίας του εκτείνεται συνήθως από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο.

 Παραπομπές 

 Πηγές 

 A.P. de Candolle, Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis 13(2): 190 (1849)
 Mosyakin, S. L. (2017), Taxonomic and nomenclatural notes on Pontic-Mediterranean coastal and some Australasian taxa of Salsola (Chenopodiaceae)
 Dimopoulos et al. (2013), Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist: Η επίσημη λίστα των φυτών της Ελλάδας (δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Englera 31), η οποία περιλαμβάνει το είδος και τα υποείδη του στην ελληνική επικράτεια.

Κατηγορία:Ελληνική χλωρίδα
Κατηγορία:Αμαρανθοειδή