Γκουίντο Γκουινιτσέλι

Ο Γκουίντο Γκουινιτσέλι () (γύρω στο 1230 - γύρω στο 1276) ήταν Ιταλός ποιητής  και δικαστής. Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές της εποχής του και τα ποιήματά του αποτελούν τη βάση του ιταλικού λογοτεχνικού κινήματος του 13ου αιώνα που ο Δάντης αργότερα ονόμασε Γλυκό νέο ύφος.

Αν και η βιογραφία του παραμένει αβέβαιη, ο Γκουινιτσέλι κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία της ιταλικής λογοτεχνίας. Η λυρική του ποίηση εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τους συγχρόνους του και ο Δάντης τον αποκάλεσε με θαυμασμό και συγκίνηση «πατέρα» και επομένως δάσκαλό του, στο Άσμα XXVI του Καθαρτηρίου στη Θεία Κωμωδία. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Γκουίντο Γκουινιτσέλι γεννήθηκε το 1230 στη Μπολόνια, εάν η ταύτιση με τον νομικό Γκουίντο ντι Γκουινιτσέλο ντι Μανιάνο είναι σωστή, όπως πιστεύεται σήμερα: οι βιογραφικές πληροφορίες είναι πολύ λίγες και αμφιλεγόμενες. Σύμφωνα με αυτήν την ιστορική ταυτότητα, ήταν γιος του δικαστή Γκουινιτσέλο ντι Μανιάνο.

Ακολούθησε τα βήματα του πατέρα του, και αφού σπούδασε νομική στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια, έγινε δικηγόρος. Συμμετείχε επίσης στην πολιτική ζωή της πόλης, η οποία ήταν μοιρασμένη μεταξύ των δύο πολιτικών παρατάξεων, τους Γουέλφους και τους Γιβελλίνους.

Είναι βέβαιο ότι, το 1265 ή λίγο αργότερα, ο Γκουίντο έστειλε ένα σονέτο στον Γκουιτόνε ντ'Αρέτσο, αποκαλώντας τον «πατέρα» (O caro padre meo) αν και η ποίησή τους έχει εμφανείς διαφορές. Τα επόμενα χρόνια, κατά την περίοδο μεταξύ 1266 και 1270, άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. 

Το 1270, έγινε δικαστής στο Καστελφράνκο Εμίλια. Ωστόσο, όταν το κόμμα των Γουέλφων κέρδισε το 1274, ο Γιβελλίνος Γκουινιτσέλι αναγκάστηκε να εξοριστεί. Βρήκε καταφύγιο στο Μονσελίτσε, κοντά στην Πάντοβα, με τη σύζυγο και τον γιο τους.

Η ημερομηνία θανάτου είναι άγνωστη: ωστόσο, ένα συμβολαιογραφικό έγγραφο, με το οποίο αναθέτει στη σύζυγο την κηδεμονία του ανήλικου γιου τους, χρονολογείται στις 14 Νοεμβρίου 1276. Επομένως, κατά πάσα πιθανότητα ο Γκουίντο Γκουινιτσέλι να πέθανε την ίδια χρονιά. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία τεκμηριωμένη βεβαιότητα σχετικά με την εξορία του και, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, είναι πιθανό να πέθανε στη Μπολόνια (ίσως πριν από το 1276).

Ο Γκουίντο Γκουινιτσέλι εμφανίζεται δύο φορές στο Καθαρτήριο του Δάντη.

 Λογοτεχνικό έργο 
μικρογραφία|Χειρόγραφο του ποιήματος Η αγάπη πάντα εμφανίζεται στην ευγενική καρδιά, 13ος αιώνας

Φλωρεντία, Εθνική Βιβλιοθήκη
Ο Γκουινιτσέλι έγραψε μπαλάντες, σονέτα και καντσόνι - κυρίως με θέμα τον έρωτα και μερικά με σατιρική χροιά. Το πιο διάσημο έργο του είναι Η αγάπη πάντα εμφανίζεται στην ευγενική καρδιά (Al cor gentil rempaira sempre amore) που θεωρείται το επίσημο μανιφέστο του Γλυκού νέου ύφους, ποιητική τεχνοτροπία που επηρέασε ποιητές όπως οι Γκουίντο Καβαλκάντι, Τσίνο ντα Πιστόια, Ντίνο Φρεσκομπάλντι και άλλους και βρήκε την υψηλότερη ποιητική της έκφραση στο αριστούργημα του νεαρού Δάντη Η Νέα ζωή (1295). Ο απόηχοι του νέου ύφους φτάνουν μέχρι την ποίηση του Πετράρχη, που αποτέλεσε βασικό μοντέλο της ιταλικής και ευρωπαϊκής ποίησης τουλάχιστον μέχρι τον 17ο αιώνα. 

Τόσο από τυπικής όσο και από θεματικής άποψης, το περιεχόμενο των ποιημάτων του είναι εμπνευσμένο από τη Σικελική σχολή και τους Οξιτανούς - Προβηγκιανούς τροβαδούρους. Περιέχει μοτίβα του αυλικού έρωτα: ερωτική υποτέλεια, έρωτα και θάνατο, τη σκληρή αγαπημένη Κυρία και μια ανάλυση της ερωτικής διαδικασίας. Ωστόσο, διαφοροποιήθηκε σε αρκετά θέματα και εμβάθυνε στην ψυχολογική ανάλυση: ο έρωτας απέκτησε μια καθαρά πνευματική διάσταση και μπορούσε να αναδυθεί μόνο σε μια ευγενική και ενάρετη καρδιά. 

Οι μεγάλες καινοτομίες του Γκουινιτσέλι: 

 εισάγει το θέμα της ενάρετης γυναίκας-αγγέλου, η οποία εξυψώνεται και γίνεται όργανο σωτηρίας για τον θαυμαστή της. Η εξύμνηση της αγαπημένης δεν αναφέρεται πλέον μόνο στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά της, αλλά και τα αγγελικά. 

 η καινοτόμος πτυχή της τέχνης του πηγάζει επίσης από μια διαφορετική προσέγγιση στο θέμα της ευγένειας: υποστήριξε ότι η ευγένεια δεν ήταν κληρονομική και άρα δεν εξαρτιόταν από την αριστοκρατική καταγωγή, αλλά από την αξία του ατόμου, την ευγένεια της καρδιάς, τον ευγενικό χαρακτήρα.

 ένα άλλο χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει στην ποίηση του Γκουινιτσέλι, και το οποίο αργότερα επηρέασε μεταγενέστερους ποιητές, είναι η κλίση του για λεπτή φιλοσοφική ανάλυση. Για να εξηγήσει την αντίληψή του για τον έρωτα, δομεί τα ποιήματά του σαν φιλοσοφικές πραγματείες και χρησιμοποιεί πολυάριθμα παραδείγματα αντλημένα από τη φιλοσοφία της φύσης, την επιστήμη των πολύτιμων λίθων, την αστρονομία και, για να δώσει ένα παγκόσμιο νόημα, από τη θεολογία.
 Τέλος, η ποίησή του χαρακτηρίζεται από ένα «γλυκό και χαριτωμένο» ύφος, δηλαδή ένα σαφές και απλό ύφος σε αντίθεση με την περίπλοκη και δυσνόητη ασάφεια του Τοσκανού ποιητή Γκουιτόνε ντ'Αρέτσο.

Έχουν διασωθεί πέντε καντσόνι και δεκαπέντε σονέτα που είναι σίγουρα δικά του, καθώς και αποσπάσματα από δύο άλλα ποιήματα. Τα έγραψε μεταξύ 1265 και 1276, αλλά δεν υπάρχει αξιόπιστη χρονολόγηση των έργων του. 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί ποιητές
Κατηγορία:Ιταλοί δικαστικοί