GNOME Files (Nautilus)

Το GNOME Files, γνωστό παλαιότερα και ως Nautilus, είναι ο επίσημος διαχειριστής αρχείων για το περιβάλλον εργασίας GNOME. Αποτελεί ελεύθερο και λογισμικό ανοιχτού κώδικα, το οποίο διανέμεται υπό τους όρους της άδειας GNU General Public License (GPL). Το αρχικό του όνομα, "Nautilus", αποτελούσε ένα λογοπαίγνιο που παρέπεμπε στο κέλυφος του ομώνυμου μαλακίου "nautilus", θέλοντας να αντιπροσωπεύσει το «κέλυφος» (shell) του λειτουργικού συστήματος.

 Ιστορία 
Ο Nautilus αναπτύχθηκε αρχικά το 1999 από την εταιρεία Eazel και τον Andy Hertzfeld (ιδρυτή της Eazel και πρώην μηχανικό της Apple). 

Στις αρχές του 2000, ο Richard Hestgray δημοσίευσε τα πρώτα στιγμιότυπα οθόνης της προεπισκόπησης του Nautilus :

Τον Δεκέμβριο του 2000, δημοσιεύτηκε στο Linux Magazine ένα άρθρο με τίτλο «Nautilus, ο νέος διαχειριστής αρχείων του GNOME» . 

Το 2001, με την κυκλοφορία του GNOME 1.4, αντικατέστησε τον Midnight Commander και έκτοτε αποτελεί τον προεπιλεγμένο διαχειριστή αρχείων του περιβάλλοντος.

Ακολουθεί ένα χρονοδιάγραμμα του ιστορικού ανάπτυξής του:

 Η έκδοση 1.0 κυκλοφόρησε στις 13 Μαρτίου 2001,  και ενσωματώθηκε στο GNOME 1.4. 
 Η έκδοση 2.0 ήταν μια μεταφορά στο GTK+ 2.0.
 Η έκδοση 2.2 περιελάμβανε αλλαγές για να γίνει πιο συμβατή με τις Οδηγίες Διεπαφής Χρήστη.
 Η έκδοση 2.4 άλλαξε τον φάκελο της επιφάνειας εργασίας σε ~/Desktop (ο ~ αντιπροσωπεύει τον φάκελο "Home" του χρήστη) για να είναι συμβατός με τα πρότυπα του freedesktop.org.
 Στην έκδοση που περιλαμβάνεται στο GNOME 2.6, το Nautilus άλλαξε σε μια χωρική διεπαφή.  Αρκετές διανομές Linux έχουν ορίσει την λειτουργία "browser" ως προεπιλεγμένη. Η "κλασική" διεπαφή εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη:
 Με ένα εικονίδιο σε σχήμα αρχειοθήκης .
 Με μια επιλογή στο μενού "Επεξεργασία -> Προτιμήσεις -> Συμπεριφορά" στο Nautilus.
 Στο μενού περιβάλλοντος ενός φακέλου.
 Χρησιμοποιώντας τον διακόπτη "--browser" όταν ξεκινά από μια εντολή μέσω ενός προγράμματος εκκίνησης ή κελύφους .
 Το GNOME 2.14 παρουσίασε μια έκδοση με βελτιωμένη αναζήτηση, ενσωματωμένη προαιρετική υποστήριξη Beagle και τη δυνατότητα αποθήκευσης αναζητήσεων ως εικονικούς φακέλους.  
 Με την κυκλοφορία του GNOME 2.22, το Nautilus μεταφέρθηκε στο νεοεισαχθέν GVfs, το εικονικό σύστημα αρχείων που αντικατέστησε το παλιό GnomeVFS .
 Η σταθερή έκδοση 2.24 προσθέτει μερικά νέα χαρακτηριστικά, κυρίως περιήγηση με καρτέλες και καλύτερη συμπλήρωση καρτελών.
 Με το GNOME 2.30, το Nautilus επανήλθε από μια χωρική διεπαφή σε ένα μοντέλο πλοήγησης προγράμματος περιήγησης  από προεπιλογή.
 Η έκδοση 2.32 εισήγαγε ένα παράθυρο διαλόγου για τον χειρισμό διενέξεων κατά την εκτέλεση λειτουργιών αντιγραφής ή μετακίνησης, εφέ εικονιδίου διαφάνειας κατά την αποκοπή αρχείων σε φάκελο και βελτίωσε το Wastebucket με Επαναφορά αρχείων.  Επιπλέον, αυτή είναι η τελευταία έκδοση που βασίζεται στο GTK2 πριν από τη μετάβαση στο GNOME 3.0 με το GTK3. Το Nautilus 2.x μετατράπηκε σε Caja, όπως και το MATE Desktop από το Gnome 2.x μετά το Gnome 3.0. Σήμερα, τόσο το Mate όσο και το Caja βασίζονται στο GTK3.
 Το GNOME 3.0 ανανέωσε πλήρως το UX του Nautilus με έμφαση στην πλαϊνή μπάρα και τα εικονίδια. Επιπλέον, το παράθυρο διαλόγου Σύνδεση με διακομιστή έχει επίσης βελτιωθεί.  Το Nautilus μεταφέρθηκε σε GTK3.
 Η έκδοση 3.4 πρόσθεσε τη λειτουργία αναίρεσης. 
 Η έκδοση 3.6 εισήγαγε έναν ανανεωμένο σχεδιασμό UI, ένα συμβολικό εικονίδιο στην πλαϊνή μπάρα, μια νέα λειτουργία αναζήτησης, την αφαίρεση πολλών λειτουργιών όπως η ρύθμιση φόντου παραθύρου, τα εμβλήματα, η λειτουργία διαίρεσης παραθύρου, η λειτουργία χώρου, τα σενάρια, η λειτουργία συμπαγούς προβολής και η προβολή δέντρου. Το όνομα της εφαρμογής Nautilus μετονομάστηκε σε Αρχεία, αν και εξακολουθεί να ονομάζεται εσωτερικά Nautilus σε ορισμένες διανομές.  Αυτές οι σημαντικές αλλαγές οδήγησαν σε πολλές επικρίσεις και διάφοροι προμηθευτές, όπως το Linux Mint, αποφάσισαν να διαχωρίσουν την έκδοση 3.4.  
 Η έκδοση 3.8 περιελάμβανε μια νέα επιλογή για προβολή αρχείων και φακέλων ως δέντρο, ένα νέο στοιχείο Σύνδεση με διακομιστή στην πλαϊνή γραμμή και σταδιακή φόρτωση των αποτελεσμάτων αναζήτησης . 
 Η έκδοση 3.10 εισήγαγε ένα ελαφρώς ανανεωμένο σχεδιασμό UI, στο οποίο οι γραμμές τίτλου και οι γραμμές εργαλείων συγχωνεύτηκαν σε ένα ενιαίο στοιχείο που ονομάζεται γραμμές κεφαλίδας.
 Η έκδοση 3.18 εισήγαγε την ενσωμάτωση με τις ρυθμίσεις του Google Drive   και του GOA (gnome-online-accounts)  .
 Η έκδοση 43 μεταφέρθηκε σε GTK4 και libadwaita . 
 Η έκδοση 47 χρησιμοποιείται για την υλοποίηση των παραθύρων διαλόγου ανοίγματος αρχείων του GNOME, τα οποία προηγουμένως αποτελούσαν ξεχωριστή βάση κώδικα. 

 Χαρακτηριστικά 
μικρογραφία|GNOME Files 40 (Κυκλοφόρησε το Μάρτιο 2021)
Το GNOME Files υποστηρίζει τη χρήση σελιδοδεικτών, προσαρμοσμένα φόντα παραθύρων, σημειώσεις και πρόσθετα σενάρια (scripts). Ο χρήστης έχει την επιλογή μεταξύ τριών προβολών: εικονιδίων, λίστας ή συμπυκνωμένης λίστας. Στη λειτουργία περιήγησης, το λογισμικό διατηρεί ιστορικό των φακέλων που έχουν επισκεφθεί, παρόμοια με τα προγράμματα περιήγησης ιστού, επιτρέποντας τη γρήγορη πλοήγηση σε αυτούς.

Επιπλέον, εμφανίζει προεπισκοπήσεις (μικρογραφίες) στα εικονίδια για αρχεία κειμένου, εικόνες και βίντεο (μέσω του λογισμικού Totem). Τα αρχεία ήχου προβάλλονται σε προεπισκόπηση και αναπαράγονται αυτόματα (μέσω του GStreamer) όταν ο δείκτης του ποντικιού παραμείνει πάνω τους. Σε παλαιότερες εκδόσεις, ο διαχειριστής περιλάμβανε πρωτότυπα διανυσματικά εικονίδια, σχεδιασμένα από την καταξιωμένη σχεδιάστρια Σούζαν Κέαρ. 

 Σύστημα αρχείων και δικτύωση 
Το GNOME Files παρέχει μια ειδική σελίδα για τη διαχείριση των συσκευών αποθήκευσης. Βασίζεται σε ένα επίπεδο αφαίρεσης συστήματος αρχείων, το οποίο παρέχεται από το GVfs, επιτρέποντας την απρόσκοπτη περιήγηση σε τοπικά αλλά και απομακρυσμένα συστήματα. μικρογραφία|Το GNOME Files παρέχει μια ειδική σελίδα για τη διαχείριση συσκευών αποθήκευσης.|330x330εσΣε αυτά περιλαμβάνονται ιστότοποι FTP, κοινόχρηστα στοιχεία SMB των Windows, το πρωτόκολλο OBEX (συχνό σε κινητά τηλέφωνα), καθώς και αρχεία που μεταφέρονται μέσω πρωτοκόλλου κελύφους (SSH), διακομιστών HTTP, WebDAV και SFTP.

Παράλληλα, χρησιμοποιώντας τη βιβλιοθήκη GIO, παρακολουθεί τις τροποποιήσεις των τοπικών αρχείων σε πραγματικό χρόνο, εξαλείφοντας την ανάγκη χειροκίνητης ανανέωσης της οθόνης. Εσωτερικά, το GIO υποστηρίζει τεχνολογίες όπως τα Gamin και FAM, το inotify του Linux και το σύστημα ειδοποιήσεων συμβάντων αρχείων του Solaris.

 Ευρετήριο και αναζήτηση αρχείων 
Το λογισμικό βασίζεται στο Tracker (παλαιότερα γνωστό ως "MetaTracker") για τη δημιουργία ευρετηρίου, παρέχοντας έτσι ταχύτατα αποτελέσματα κατά την αναζήτηση αρχείων.

 Μαζική μετονομασία 
Η δυνατότητα μαζικής μετονομασίας πολλών αρχείων ταυτόχρονα εισήχθη με την έκδοση 3.22 (το 2016). 

 Διαχείριση συμπιεσμένων αρχείων 
Η έκδοση 3.22 πρόσθεσε εγγενή, ενσωματωμένη υποστήριξη για συμπίεση και αποσυμπίεση αρχείων, λειτουργία που προηγουμένως μεταβιβαζόταν στο File Roller ή σε άλλα εξωτερικά εργαλεία (π.χ. για αρχεία .tar.gz). Οι χρήστες επωφελούνται πλέον από οπτική γραμμή προόδου, υποστήριξη αναίρεσης και έναν οδηγό δημιουργίας συμπιεσμένων αρχείων. Η νέα συμπεριφορά «εξαγωγή κατά το άνοιγμα» (extract on open), η οποία εξάγει αυτόματα τα περιεχόμενα ενός συμπιεσμένου αρχείου κάνοντας απλώς διπλό κλικ σε αυτό, μπορεί να απενεργοποιηθεί από τις προτιμήσεις του προγράμματος. 

 Τύποι MIME 
Οι τύποι MIME (γνωστοί και ως «τύποι πολυμέσων» ή «τύποι περιεχομένου») τυποποιούνται από τον οργανισμό IANA. Το έργο freedesktop.org φροντίζει ώστε η υλοποίηση να λειτουργεί ομοιόμορφα σε όλα τα γραφικά περιβάλλοντα ελεύθερου λογισμικού, παρέχοντας τη βιβλιοθήκη shared-mime-info.  Τη συγκεκριμένη βάση δεδομένων χρησιμοποιούν σήμερα, μεταξύ άλλων, τα περιβάλλοντα GNOME, KDE, Xfce και ROX.

 Δείτε επίσης 

 Σύγκριση διαχειριστών αρχείων
 Caja – ένα fork του Nautilus 2 για το MATE
 Nemo – ένα fork του Nautilus 3 για Cinnamon, που χρησιμοποιείται επίσης στο Ubuntu Unity και στο Ubuntu Cinnamon

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος
 GNOME Files GitLab Repository
 Introduction to spatial Nautilus
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις