Ψωραλένη

Η ψωραλένη ή φουροβενζοπυρανόνη είναι οργανική χημική ένωση με μοριακό χημικό τύπο C11H6O3. Θεωρείται ως η «μητρική» χημική ένωση μιας οικογένειας οργανικών ενώσεων που ονομάζονται φουρανοκουμαρίνες. Πιο συγκεκριμένα το μόριο της ψωραλένης «προκύπτει» από την κουμαρίνη με την προσθήκη ενός συγκολλημένου δακτυλίου φουρανίου. Η φουροβενζοπυρανόνη συναντάται στη φύση, στους σπόρους του είδους φυτού Psoralea corylifolia (σήμερα Cullen corylifolium) και σε μικρότερες αναλογίες στην κοινή συκιά, στο σέλινο, στον μαϊντανό και στο ζανθόξυλο, αλλά και στους καρπούς των εσπεριδοειδών. Η ουσία αυτή χρησιμοποιείται ευρύτατα σε συνδυασμό με υπεριώδες φως UV-A (θεραπεία PUVA) στη θεραπεία της ψωριάσεως, της δερματίτιδας, της λεύκης και ενός τύπου λεμφώματος. Σε μορφή φαρμάκου χορηγείται ως παράγωγη ένωση με τις ονομασίες Methoxsalen, Oxsoralen και Melanocyl. Πολλές φουρανοκουμαρίνες από την άλλη είναι εξαιρετικώς τοξικές για τα ψάρια και έτσι κάποιες ρίχνονται σε μικρά ποτάμια της Ινδονησίας από ψαράδες για να πιάσουν ψάρια.

Εκτός αυτών η ψωραλένη είναι μεταλλαξιογόνο με αντίστοιχες χρήσεις σε έρευνες της μοριακής βιολογίας, καθώς διεμβάλλεται ανέμεσα στις βάσεις του DNA και με τη βοήθεια του υπεριώδους UVA μπορεί να σχηματίσει μονοπρόσθετα (monoadducts) και ομοιοπολικούς συνδέσμους μεταξύ των δύο ελίκων του DNA με τις μονάδες θυμίνης.

Παραπομπές

Κατηγορία:Φουράνια
Κατηγορία:Οργανικές ετεροκυκλικές ενώσεις