Η πέτρινη καρδιά

Η πέτρινη καρδιά () είναι νουβέλα του Ε. Τ. Α. Χόφμαν η οποία δημοσιεύτηκε το 1817 στη συλλογή διηγημάτων Νυχτερινά.

Το έργο αναφέρεται στην έντονη επιθυμία ενός ηλικιωμένου «δυστυχισμένου ανθρώπου με πέτρινη καρδιά», να επιστρέψει στο παρελθόν και στα νιάτα του αναζητώντας παρηγοριά και θεραπεία για την πληγωμένη ψυχή του. Ο Χόφμαν, κορυφαία φυσιογνωμία του σκοτεινού ρομαντισμού, φέρεται εδώ στον πρωταγωνιστή του αρκετά ευγενικά: η πέτρινη καρδιά του τελικά μαλακώνει και η ιστορία έχει ευτυχές τέλος. 

Το έργο ενέπνευσε τον Γερμανό συγγραφέα Άρνο Σμιτ να δώσει τον ίδιο τίτλο σε μυθιστόρημά του το 1956.

 Υπόθεση 
Ο ηλικιωμένος αφηγητής, ο αυλικός σύμβουλος Μαξιμίλιαν Ρόιτλινγκερ, οπαδός του μεσμερισμού και μελετητής του αποκρυφισμού, στην επιβλητική έπαυλή του έχει δημιουργήσει έναν μυστηριώδη κήπο σε σχήμα καρδιάς. Στο κέντρο του βρίσκεται ένα κιόσκι επίσης σε σχήμα καρδιάς, στο δάπεδο του οποίου είναι ενσωματωμένη μια μαρμάρινη καρδιά, κάτω από την οποία θα ενταφιασθεί μετά τον θάνατό του. 

Πριν πολλά χρόνια, ο Ρόιτλινγκερ απογοητεύτηκε βαθιά από τις μηχανορραφίες του πλέον εκλιπόντος αδελφού του, ανέλαβε ωστόσο την ανατροφή του εξάχρονου ανιψιού του, Μαξ. Όταν όμως είδε το παιδί να παίζει με την πέτρα που αντιπροσώπευε την καρδιά του πίστεψε ότι και ο Μαξ θα τον απογοητεύσει και τον απομάκρυνε. Ο Ρόιτλινγκερ πικράθηκε επίσης από την αποτυχία του να κερδίσει τη Γιούλιε, την οποία στα νιάτα του αγαπούσε τρελά και η οποία επίσης τον αγαπούσε, αλλά η άκαμπτη, αδυσώπητη φύση του, τα παράξενα δυσοίωνα οράματά του και η αυτοβασανιστική του διάθεση τελικά την οδήγησαν να παντρευτεί άλλον. 

Αργότερα στην ιστορία, ο Ρόιτλινγκερ διοργανώνει μια γιορτή στον κήπο του, όπου όλοι οι συμμετέχοντες εμφανίζονται ντυμένοι με τη μόδα του 1760, όλοι μοιάζουν να μεταφέρονται 30 με 40 χρόνια πίσω. Πολλοί είναι οι προσκεκλημένοι, μεταξύ των οποίων η παλιά αγαπημένη του Γιούλια, τώρα σύζυγος του συμβούλου Φερντ, και η όμορφη κόρη της επίσης Γιούλια. Κατά τη διάρκεια της γιορτής, ο Ρόιτλινγκερ πιστεύει ότι είδε στο κιόσκι του κήπου τον κατά τριάντα χρόνια νεότερό του εαυτό. Τρομοκρατημένος, πέφτει σε ονειρική κατάσταση. 

Αργότερα, το μυστήριο λύνεται: αποδεικνύεται ότι το άτομο που είδε είναι ο πλέον 18χρονος αποδιωγμένος ανιψιός του Μαξ, ο οποίος του ζητά συγχώρεση και τον ρωτάει αν θα μπορούσε να τον δεχτεί ξανά. Ο Ρόιτλινγκερ αρνείται κατηγορηματικά μέχρι που, όπως αποκαλύπτει μια ενσωματωμένη αφήγηση, διαπιστώνει ότι ο Μαξ και η νεαρή Γιούλια είναι ερωτευμένοι. Η γνώμη του τότε αντιστρέφεται καθώς μέσα από τον Μαξ, βλέπει την πιθανότητα να βιώσει ο ίδιος συναισθήματα που δεν ένοιωσε ποτέ πριν: αγάπη και στοργή. Ο απόκληρος, στον οποίο ο Ρόιτλινγκερ βλέπει τώρα τον εαυτό του, βρίσκει ευσπλαχνική αποδοχή. Στον επικείμενο γάμο των νέων, η παλαιότερη γενιά βλέπει την αναβίωση του παλιού, χαμένου χρόνου. Από τότε και στο εξής, η πέτρινη καρδιά του Ρόιτλινγκερ μαλακώνει και γαληνεύει.

 Μετάφραση στα ελληνικά 

 Η πέτρινη καρδιά περιλαμβάνεται στη συλλογή του Ε. Τ. Α. Χόφμαν Νυχτερινά, μετάφραση: Γιάννης Καλιφατίδης, εκδόσεις Σμίλη, 2015 
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ε. Τ. Α. Χόφμαν
Κατηγορία:Γερμανικές νουβέλες
Κατηγορία:Ρομαντισμός