Θωμάς Στάνλεϊ, 1ος κόμης του Ντέρμπι

μικρογραφία|Βιτρό στο Όρντσαλ Χολ, Σάλφορντ, Λάνκασιρ, που δείχνει το οικόσημο του Στάνλεϊ: 1ο: (1 & 4: Στάνλεϋ· 2: Λέιθομ (σβησμένο)· 3: ντε Βαρέν του Σάρεϋ)· 2ο & 3ο: βασιλιά του Μαν· 4ο: (1 & 4: Στρέιντζ του Νόκυν· 2: Γούντβιλ· 3: Mόχυν του Ντάστερ). Όλα περικλείονται από τη ζώνη του Τάγματος της Περινημίδος. Μάλλον ο θυρεός του Θωμά 1ου κόμη του Ντέρμπυ, KG.

Ο Θωμάς Στάνλεϊ, 1ος κόμης του Ντέρμπι, Ιππότης της Περικνημίδος, αγγλ.: Thomas Stanley, 1st Earl of Derby KG (1435 – 29 Ιουλίου 1504) ήταν Άγγλος ευγενής. Ήταν ο πατριός του βασιλιά Ερρίκου Ζ΄ της Αγγλίας. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του Θωμά Στάνλεϊ 1ου βαρόνου Στάνλεϊ και της Ιωάννας Γκάουσιλ.

Ως μεγιστάνας γαιοκτήμονας με τεράστιο πλούτο και δύναμη, ιδιαίτερα στη βορειοδυτική Αγγλία, όπου η εξουσία του παρέμεινε σχεδόν αδιαμφισβήτητη, ο Στάνλεϊ κατάφερε να παραμείνει στην εύνοια διαδοχικών βασιλέων σε όλη τη διάρκεια των Πολέμων των Δύο Ρόδων, συμπεριλαμβανομένου του βασιλιά Ριχάρδου Γ΄ της Αγγλίας, ο οποίος πήρε τον γιο του Στάνλεϊ ως όμηρο. Ο Θωμάς Στάνλεϊ τάχθηκε στο πλευρό του Ερρίκου Τυδώρ στη Μάχη του Μπόσγουορθ το 1485. Τα κτήματά του περιλάμβαναν αυτό που είναι τώρα το Τάτον Παρκ στο Τσέσιρ, το Λάθομ Χάουζ στο Λάνκασιρ και το Ντέρμπι Χάουζ στην πόλη του Λονδίνου, όπου τώρα βρίσκεται το Κολέγιο των Όπλων.

Αν και ο βασιλιάς κατά το πρώτο μέρος της σταδιοδρομίας του, ο Ερρίκος ΣΤ΄, ήταν επικεφαλής του Οίκου του Λάνκαστερ, ο γάμος του Στάνλεϊ με την Ελεονώρα, κόρη του Ριχάρδου Νέβιλ 5ου κόμη του Σόλσμπερι (απόγονος του Εδουάρδου Γ΄) και αδελφή του Ριχάρδου Νέβιλ κόμη του Γουόρικ («του βασιλοποιού») στα τέλη της δεκαετίας του 1450, αποτέλεσε μία ισχυρή συμμαχία με τον Οίκο της Υόρκης. Αυτό δεν τον έβλαψε, ωστόσο, ακόμη και μετά την ανατροπή του Γουόρικ από την εξουσία, και το 1472, με τον Οίκο της Υόρκης να καταλαμβάνει ξανά τον αγγλικό θρόνο, νυμφεύτηκε τη 2η σύζυγό του λαίδη Μαργαρίτα Μπωφόρ, της οποίας ο γιος, Ερρίκος (Ζ΄) Τυδώρ, ήταν ο κορυφαίος διεκδικητής του τίτλου από τους Λάνκαστερ. Ήταν ο τελευταίος που χρησιμοποίησε τον τίτλο «βασιλιάς του Μαν», με τους διαδόχους του να επιλέγουν τον ασφαλέστερο «λόρδο του Μαν». Μεταξύ των αξιοσημείωτων στενών συγγενών του ήταν ο αδελφός του σερ Γουλιέλμος Στάνλεϊ, και οι ανιψιοί του σερ Ιωάννης Σάβατζ και Θωμάς Σάβατζ αρχιεπίσκοπος της Υόρκης.

 Οικογένεια 
μικρογραφία|150εσ|Ο θυρεός της Ελεονώρας Νέβιλ, 1ης συζύγου του Θωμά Στάνλεϊ.

Νυμφεύτηκε δύο φορές: Πρώτα, στο παρεκκλήσιο του Κάστρου Μίντλχαμ στο Γιόρκσιρ, με βασιλική άδεια του 1451, στην Ελεονώρα Νέβιλ (απεβ. 1472), κόρη του Ριχάρδου Νέβιλ 5ου κόμη του Σόλσμπερι και της Αλίκης Μόνταγκιου, κόρης και κληρονόμου του Θωμά Μόνταγκιου 4ου κόμη του Σόλσμπερι. Η Ελεονώρα απεβίωσε το 1472 και τάφηκε στην εκκλησία του Αγίου Ιακώβου Γκάρλικχαϊθ στην πόλη του Λονδίνου. Με την Ελεονώρα απέκτησε 11 παιδιά, εκ των οποίων τα τρία κατέκτησαν θέσεις υψηλού κύρους:
 Ιωάννης, ο μεγαλύτερος γιος και κληρονόμος, απεβ. νέος.
 Γεώργιος (1460–1503), KG, jure uxoris 9ος βαρώνος Στρέιντζ, 2ος επιζών γιος και διάδοχος, ο οποίος απεβίωσε ένα έτος πριν από τον πατέρα του, αφήνοντας έναν γιο, τον Θωμά Στάνλεϊ 2ο κόμη του Ντέρμπι.
 Ριχάρδος, τρίτος γιος, απεβ. νέος.
 Εδουάρδος, 1ος βαρόνος Μόντεγκλ (1462–1524), KG.
 Ιάκωβος (1465–1515), επίσκοπος του Ήλυ.
 Θωμάς, απεβ. το 1475.
 Γουλιέλμος, απεβ. νέος.
 Άννα, απεβ. νέα.
 Αλίκη,  απεβ. νέα.
 Αικατερίνη, απεβ. νέα.
 Αγνή, απεβ. νέα.

μικρογραφία|150εσ|Ο θυρεός της Μαργαρίτας Μπωφόρ (τρισεγγονής του Εδουάρδου Γ΄), 2ης συζύγου του Θωμά Στάνλεϊ.

Έπειτα, λίγο πριν τις 12 Ιουνίου 1472  νυμφεύτηκε τη λαίδη Μαργαρίτα Μπωφόρ (1441/3-1509), κόρη του Ιωάννη Μπωφόρ 1ου δούκα του Σόμερσετ (π. 1403-1444), KG, νόμιμη απόγονο του Ιωάννη της Γάνδης 1ου δούκα του Λάνκαστερ (1340–1399) (τρίτου επιζώντος γιου του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας) από την ερωμένη (μετέπειτα σύζυγό του) Αικατερίνη Σουίνφορντ. Η λαίδη Μαργαρίτα Μπωφόρ ήταν χήρα πρώτα του Εδμόνδου Τυδώρ κόμη του Ρίτσμοντ (απεβ. 1456), από τον οποίο ήταν η μητέρα του Ερρίκου Τυδώρ, που το 1485 έγινε βασιλιάς Ερρίκος Ζ΄ (1485–1509), και έπειτα του σερ Ερρίκου Στάφορντ (απεβ. 1471). Δεν απέκτησε απογόνους.

 Νόθο τέκνο 
Λέγεται επίσης ότι είχε έναν φυσικό γιο, τον:
 (νόθος) Ιωάννη, ο οποίος το 1476 έγινε φύλακας του Πάρκου Σότγουικ στο Τσέσιρ, αλλά δεν αναγνωρίζεται στα επίσημα γενεαλογικά βιβλία. Φαίνεται ότι απεβίωσε το 1477. 

 Σημειώσεις 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 Το Λεξικό Εθνικής Βιογραφίας της Οξφόρδης. 2004.
 Μπάρι Κάουαρντ, Οι Στάνλεϊ, Λόρδοι Στάνλεϊ και Κόμητες του Ντέρμπι, 1385–1672. Manchester University Press, 1983.
 Ο Τόμας Στάνλεϊ και η Ιστορία του Λίβερπουλ Archived   .

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Χορηγία του Stanley για θέατρο ή/και μουσική: Ιστότοπος Patrons and Performances

Κατηγορία:Άγγλοι ευγενείς