Καλλιτεχνικό πατινάζ στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Το καλλιτεχνικό πατινάζ ή χορός στο πάγο  ή καλλιτεχνική παγοδρομία είναι  άθλημα  που διεξάγεται σε παγοδρόμιο το οποίο οφείλει την προέλευσή της στο μπαλέτο και συνδυάζει ευλυγισία, μουσική, χορό και χορογραφία και κατέχει μια μοναδική θέση στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς ήταν το πρώτο χειμερινό άθλημα που εντάχθηκε στο πρόγραμμα.

 Είδη 
Το καλλιτεχνικό πατινάζ είναι ένα άθλημα  που διεξάγεται σε παγοδρόμιο  οι αθλητές  φορούν:

 Παγοπέδιλα (Skates): Αποτελούνται από δερμάτινες μπότες με ενισχυμένη υποστήριξη στον αστράγαλο και ατσάλινες λεπίδες. Οι λεπίδες έχουν μια χαρακτηριστική οδοντωτή άκρη μπροστά (toe pick) για τα άλματα.
 Στολή  (Κουστούμια)  Γυναίκες:  Μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε φόρεμα, φούστα ή ολόσωμη φόρμα. Ειδικά στον Χορό στον Πάγο (Ice Dance), η χρήση ολόσωμης φόρμας επετράπη το (2022-2024), αν και τα φορέματα παραμένουν η πιο δημοφιλής επιλογή.  Άνδρες: υποχρεούνται να φορούν μακρύ παντελόνι. Απαγορεύονται τα κολάν και οι αμάνικες μπλούζες ( στον Χορό στον Πάγο).

 Καλσόν (Tights): Οι γυναίκες φορούν εξαιρετικά ανθεκτικά και ελαστικά καλσόν, τα οποία συχνά καλύπτουν και το παγοπέδιλο για να προστατεύουν τη μπότα και να δίνουν την αίσθηση μακρύτερης γραμμής στα πόδια.
 Γάντια: Πολλοί αθλητές φορούν λεπτά γάντια για να προστατεύουν τα χέρια τους από το κρύο και από τυχόν κοψίματα σε περίπτωση πτώσης ή κατά το πιάσιμο της λεπίδας σε ορισμένες φιγούρες. 

Σημαντικοί Περιορισμοί

 Αποφυγή "Γυμνού": Τα κοστούμια δεν πρέπει να δίνουν την αίσθηση υπερβολικής γυμνότητας. Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιούνται διαφάνειες στο χρώμα του δέρματος (nude mesh).
 Αξεσουάρ: Απαγορεύονται τα σκηνικά αντικείμενα (props) και τα φτερά που μπορεί να αποκολληθούν.
 Ποινές: Εάν κάποιο διακοσμητικό στοιχείο (π.χ. πούλια) πέσει στον πάγο κατά τη διάρκεια του προγράμματος, ο αθλητής δέχεται ποινή 1 βαθμού. 

 Ιστορική Αναδρομή 

 Πρώτη Εμφάνιση: Εντάχθηκε για πρώτη φορά στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 1908.
 Μετάβαση: Εμφανίστηκε ξανά στους Θερινούς Αγώνες της Αμβέρσας το 1920, πριν γίνει μόνιμο μέρος των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων από την πρώτη διοργάνωση στο Σαμονί το 1924.
 Γυναικεία Συμμετοχή: Ήταν από τα πρώτα αθλήματα που επέτρεψαν τη συμμετοχή γυναικών σε ολυμπιακό επίπεδο. 

Ολυμπιακά Αγωνίσματα

Σήμερα, το ολυμπιακό πρόγραμμα περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες: 

 Ατομικό Ανδρών
 Ατομικό Γυναικών
 Ζευγάρια
 Χορός στον Πάγο (Ice Dance)
 Ομαδικό Αγώνισμα (Team Event - προστέθηκε το 2014) 

Δομή της Διοργάνωσης

Σε κάθε κατηγορία (Ατομικό, Ζευγάρια), οι αθλητές εκτελούν δύο προγράμματα σε διαφορετικές ημέρες: 

 Σύντομο Πρόγραμμα (Short Program): Διαρκεί περίπου 2 λεπτά και 40 δευτερόλεπτα. Περιλαμβάνει 7 υποχρεωτικά τεχνικά στοιχεία (άλματα, πιρουέτες, βηματισμούς).
 Ελεύθερο Πρόγραμμα (Free Skate): Διαρκεί 4 λεπτά (+/- 10 δευτερόλεπτα). Οι αθλητές έχουν μεγαλύτερη ελευθερία να επιδείξουν τη δημιουργικότητά τους, εκτελώντας περισσότερα άλματα και σύνθετες χορογραφίες.
 Χορός στον Πάγο (Ice Dance): Περιλαμβάνει τον «Ρυθμικό Χορό» (Rhythm Dance) και τον «Ελεύθερο Χορό» (Free Dance), με έμφαση στον συγχρονισμό και τον ρυθμό χωρίς άλματα. 

Σύστημα Βαθμολόγησης (IJS)

Η βαθμολογία βασίζεται στο Διεθνές Σύστημα Κρίσης (International Judging System) της Διεθνούς Ένωσης Παγοδρομίας (ISU): 

 Τεχνικό Σκορ (TES): Κάθε στοιχείο (π.χ. ένα Τριπλό Άξελ) έχει μια βασική αξία δυσκολίας. Οι κριτές προσθέτουν ή αφαιρούν βαθμούς ανάλογα με την ποιότητα εκτέλεσης (Grade of Execution - GOE).
 Καλλιτεχνικό Σκορ (PCS): Αξιολογεί τις δεξιότητες πατιναρίσματος, τη σύνθεση του προγράμματος και την παρουσίαση/ερμηνεία της μουσικής.
 Τελική Κατάταξη: Προκύπτει από το άθροισμα των βαθμών του σύντομου και του ελεύθερου προγράμματος, αφού αφαιρεθούν τυχόν ποινές για πτώσεις ή χρονικές υπερβάσεις.

Ομαδικό Αγώνισμα (Team Event)

Συμμετέχουν οι 10 καλύτερες εθνικές ομάδες. Κάθε χώρα εκπροσωπείται από έναν αθλητή/ζευγάρι σε κάθε μία από τις τέσσερις κατηγορίες. Οι πόντοι συγκεντρώνονται ανάλογα με την κατάταξη σε κάθε επιμέρους αγώνισμα.