Κλασική μυθολογία

Η κλασική μυθολογία, γνωστή και ως ελληνορωμαϊκή μυθολογία ή ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, είναι το συλλογικό σώμα και η μελέτη των μύθων των αρχαίων Ελλήνων και αρχαίων Ρωμαίων. Η μυθολογία, μαζί με τη φιλοσοφία και την πολιτική σκέψη, είναι ένα από τα σημαντικότερα κληροδοτήματα της κλασικής αρχαιότητας της σύγχρονης, δυτικής κουλτούρας.  Η ελληνική λέξη μύθος αναφέρεται στον προφορικό λόγο ή την ομιλία, αλλά δηλώνει επίσης μια ιστορία ή μια αφήγηση. 

Ακόμη και κατά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Ελλάδας, τους δύο τελευταίους αιώνες π.Χ. και για αιώνες μετά, οι Ρωμαίοι, οι οποίοι είχαν ήδη τους δικούς τους θεούς, υιοθέτησαν πολλές μυθικές αφηγήσεις απευθείας από τους Έλληνες, διατηρώντας παράλληλα τα δικά τους ρωμαϊκά (λατινικά) ονόματα για τους θεούς. Ως αποτέλεσμα, οι πράξεις πολλών ρωμαϊκών και ελληνικών θεοτήτων έγιναν ισοδύναμες στην αφήγηση και τη λογοτεχνία στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό. Για παράδειγμα, ο ρωμαϊκός θεός του ουρανού Γιούπιτερ εξισώθηκε με τον Έλληνα αντίστοιχό του Δίαή Ζευ, η ρωμαϊκή θεά της γονιμότητας Βένους με την Ελληνίδα θεά Αφροδίτη και ο ρωμαϊκός θεός της θάλασσας Νεπτούνους με τον Έλληνα θεό Ποσειδώνα.

Τα λατινικά παρέμειναν η κυρίαρχη γλώσσα στην Ευρώπη κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, κυρίως λόγω της εκτεταμένης επιρροής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στη διάρκεια εκείνης της περιόδου, τα μυθολογικά ονόματα εμφανίζονταν σχεδόν πάντα στη λατινική τους μορφή. Ωστόσο, τον 19ο αι., υπήρξε μια στροφή προς τη χρήση είτε των ελληνικών είτε των ρωμαϊκών ονομάτων.  Για παράδειγμα, τα ονόματα «Δίας» και «Γιούπιτερ» χρησιμοποιούνταν ευρέως τον ίδιο αιώνα ως το όνομα του ανώτατου θεού του κλασικού πενθέου.

 Κλασικοί μύθοι 
Οι ιστορίες και οι χαρακτήρες της ελληνορωμαϊκής μυθολογίας δεν θεωρούνται πραγματικοί με τον ίδιο τρόπο που θεωρούνται πραγματικά ιστορικά ή επιστημονικά γεγονότα. Δεν αποτελούν πραγματικές αφηγήσεις γεγονότων. Αντίθετα, η ελληνορωμαϊκή μυθολογία είναι μια συλλογή αρχαίων ιστοριών, θρύλων και πεποιθήσεων που δημιουργήθηκαν από τους ανθρώπους της αρχαίας Ελλάδας και Ρώμης για να εξηγήσουν πτυχές του κόσμου γύρω τους, να εκφράσουν πολιτιστικές αξίες και να παράσχουν ένα πλαίσιο για την κατανόηση της ύπαρξής τους. Αυτοί οι μύθοι συχνά αναφέρονται σε θεούς, θεές, ήρωες και άλλα υπερφυσικά όντα και αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος των θρησκευτικών και πολιτιστικών πρακτικών της εποχής. Αν και αυτοί οι μύθοι δεν θεωρούνται ιστορικά ακριβείς, έχουν πολιτιστική και λογοτεχνική σημασία. 

Οι ελληνικοί μύθοι ήταν αφηγήσεις που σχετίζονταν με την αρχαία ελληνική θρησκεία και συχνά αναφέρονταν σε πράξεις θεών και άλλων υπερφυσικών όντων και ηρώων που ξεπερνούσαν τα ανθρώπινα όρια. Σημαντικές πηγές για τους ελληνικούς μύθους είναι τα ομηρικά έπη, δηλαδή η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, και οι τραγωδίες του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη. Γνωστές εκδοχές διατηρούνται επίσης στην αγγειογραφία και σε άλλες μορφές εικαστικής τέχνης. Σε αυτές τις μορφές, οι μυθολογικές αφηγήσεις συχνά εξυπηρετούν σκοπούς που δεν είναι πρωτίστως θρησκευτικοί, όπως η ψυχαγωγία και ακόμη και η κωμωδία (Βάτραχοι) ή η διερεύνηση κοινωνικών ζητημάτων (Αντιγόνη).

Οι ρωμαϊκοί μύθοι είναι παραδοσιακές ιστορίες που σχετίζονται με τη θρυλική προέλευση, τους θρησκευτικούς θεσμούς και τα ηθικά πρότυπα της αρχαίας Ρώμης, με έμφαση στους ανθρώπους και περιστασιακή παρέμβαση από θεότητες, αλλά και με μια διάχυτη αίσθηση του πεπρωμένου που επιβαλλόταν από τους θεούς. Οι ρωμαϊκοί μύθοι έχουν δυναμική σχέση με τη ρωμαϊκή ιστοριογραφία, όπως στα πρώτα βιβλία του Ab urbe condita του Τίτου Λίβιου.  Ο πιο γνωστός ρωμαϊκός μύθος μπορεί να είναι η γέννηση του Ρωμύλου και του Ρέμου και η ίδρυση της πόλης, στην οποία η αδελφοκτονία μπορεί να θεωρηθεί έκφραση της μακράς ιστορίας της πολιτικής διαμάχης στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία. 

Ήδη κατά την ελληνιστική περίοδο της ελληνικής επιρροής και κυρίως κατά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Ελλάδας,  οι Ρωμαίοι ταύτιζαν τους δικούς τους θεούς με εκείνους των Ελλήνων, διατηρώντας τα δικά τους ρωμαϊκά ονόματα αλλά υιοθετώντας τις ελληνικές ιστορίες γι' αυτούς (μυθολογικός συγκρητισμός) και εισάγοντας άλλους μύθους για τους οποίους δεν είχαν αντίστοιχους. Για παράδειγμα, ενώ ο Έλληνας θεός Άρης και ο θεός Μαρς είναι πολεμικές θεότητες, ο ρόλος του καθενός στην κοινωνία και στις θρησκευτικές πρακτικές διέφερε συχνά. Αλλά στη λογοτεχνία και ρωμαϊκή τέχνη, οι Ρωμαίοι επανερμήνευσαν τις ιστορίες για τον Άρη με το όνομα Μαρς. Η λογοτεχνική συλλογή ελληνορωμαϊκών μύθων με τη μεγαλύτερη επιρροή στον μεταγενινό δυτικό πολιτισμό ήταν οι Μεταμορφώσεις του ποιητή Οβιδίου.

Μέχρι την εποχή του επιδραστικού μυθογράφου της Αναγέννησης Νατάλις Κόμες (16ος αι.), ελάχιστες (έως καμία) διακρίσεις είχαν γίνει μεταξύ ελληνικών και ρωμαϊκών μύθων. Οι μύθοι, όπως εμφανίζονται στη λαϊκή κουλτούρα του 20ού και 21ου αι., συχνά έχουν μόνο επιφανειακή σχέση με τις ιστορίες όπως βρίσκονται στην αρχαία ελληνική και λατινική λογοτεχνία.

Οι άνθρωποι που ζούσαν την εποχή της Αναγέννησης, οι οποίοι μελέτησαν κυρίως τις χριστιανικές διδασκαλίες, βρήκαν τρόπο να αφηγηθούν την ιστορία της κλασικής μυθολογίας από τις πρόσφατα ανακαλυφθείσες αρχαίες πηγές που χρησιμοποιούσαν οι συγγραφείς και οι σκηνοθέτες θεατρικών έργων για την αφήγηση αυτών των μύθων. 

Ο καθηγητής Τζον Θ. Χόντι αναφέρει ότι «πολλοί μύθοι της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας» δείχνουν «έναν πυρήνα» που εμφανίζεται σε «κάποια μεταγενέστερη κοινή ευρωπαϊκή λαϊκή ιστορία». 

Η μυθολογία δεν ήταν το μόνο που δανείστηκαν οι Ρωμαίοι από τον ελληνικό πολιτισμό. Η Ρώμη κληρονόμησε και προσάρμοσε πολλές πτυχές του ελληνικού πολιτισμού: φιλοσοφία, ρητορική, ιστορία, έπος, τραγωδία και άλλες μορφές τέχνης. Σε αυτούς τους τομείς, και σε άλλους, η Ρώμη προσάρμοσε τα ελληνικά πρωτότυπα στις δικές της ανάγκες. Η καθηγήτρια Ελίζαμπεθ Βάντιβερ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα ήταν ο πρώτος πολιτισμός στη Μεσόγειο και η Ρώμη ο δεύτερος. 

 Δείτε επίσης 

 Απεικονίσεις του Άδη στον πολιτισμό
 Απεικονίσεις του Άρη στον πολιτισμό
 Απεικονίσεις της Μήδειας στον πολιτισμό
 Απεικονίσεις του Πήγασου στον πολιτισμό
 Η ελληνική μυθολογία στον πολιτισμό
 Ελληνορωμαϊκός κόσμος
 Θέμα της Ρώμης
 Κλασική παράδοση
 Κλασικές σπουδές

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Κλασική αρχαιότητα
Κατηγορία:Κλασικές σπουδές
Κατηγορία:Ελληνική μυθολογία
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις