Ουλντίν των Ούννων

Ο Ουλντίν, Uldin, που γράφεται επίσης Χουλντίν (απεβ. πριν από το 412), είναι ο πρώτος Ούννος ηγεμόνας, τού οποίου η ιστορικότητα είναι αδιαμφισβήτητη.

 Ετυμολογία 
Το όνομα καταγράφεται ως Ουλδής από τον Σωζομενό, Uldin από τον Oρόσιο και Huldin από τον Κόμη Μαρκελλίνο.  Με βάση τις λατινικές παραλλαγές, οι Omeljan Pritsak και Otto J. Maenchen-Helfen υποστηρίζουν, ότι το όνομα τελείωνε σε -n, όχι στην ελληνική κατάληξη -ς.   Ο Hyun Jin Kim, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το -in είναι ένα ελληνικό επίθημα, που προστέθηκε στο όνομα. 

Ο Maenchen-Helfen θεωρεί το όνομα τουρκικής προέλευσης.  Το συγκρίνει με τα ονόματα Ultinzur και Uldach και υποστηρίζει ότι είναι το στοιχείο *uld ή *ult συν ένα υποκοριστικό επίθημα *-ïn.  Δεν δίνει ετυμολογία τού στοιχείου *uld/*ult.

Ο Πρίτσακ αντλεί τη ρίζα του ετύμου από το ρήμα öl-, το οποίο επέζησε στη μογγολική λέξη olje, ol-jei (ευτυχία, ευτυχία, καλή τύχη).  Υποστηρίζει ότι η μεσαία κατάληξη jei ήταν αρχικά *di + ge, άρα *öl-jige > öl-dige.  Στη θέση της μογγολικής λέξης -ge, η ουννική θα είχε τότε την κατάληξη -n.  Έτσι, ανασυνθέτει τη μορφή ως *öl-di-n (ευοίωνος, ευτυχισμένος, τυχερός, τυχερός). 

Ο Χιουν Τζιν Κιμ αντλεί το όνομα από την κοινή τουρκική λέξη για έξι, *alti, συγκρίνοντάς την με τη μορφή ultta των Τσουβάς.  Υποστηρίζει ότι το όνομα ήταν στην πραγματικότητα τίτλος, και μπορεί να υποδηλώνει ότι ο Ουλντίν ήταν ένας από τους έξι κύριους ευγενείς των Ούννων, και όχι βασιλιάς. 

 Ιστορία 
Το 400 ο Ουλντίν κυβέρνησε στη Μουντενία, τη σημερινή Ρουμανία ανατολικά τού ποταμού Ολτ.  Η επέκταση τού βασιλείου του προς τα βόρεια και ανατολικά είναι άγνωστη, αλλά προς τα δυτικά πιθανότατα έφθανε μέχρι τις όχθες τού Δούναβη, όπου είχαν στρατοπεδεύσει οι Ούννοι από το 378-380.  Όταν ο Γαϊνάς, πρώην magister militum praesentalis, με τούς Γότθους οπαδούς του διέφυγαν πέρα από τα σύνορα στην «πατρίδα του», ο Ουλντίν «δεν θεώρησε ασφαλές να επιτρέψει σε έναν βάρβαρο με δικό του στρατό να εγκατασταθεί στην απέναντι πλευρά τού Δούναβη», και τού επιτέθηκε.  Ο Ουλντίν νίκησε, σκότωσε τον Γαϊνά, και έστειλε το κεφάλι του στον Αυτοκράτορα Αρκάδιο στην Κωνσταντινούπολη. 

Αργά το φθινόπωρο τού 404 και το 405, σύμφωνα με τον Σωζομενό:Περίπου εκείνη την εποχή, οι διαφωνίες που προκαλούσαν αναταραχή στην Εκκλησία συνοδεύονταν, όπως συμβαίνει συχνά, από αναταραχές και αναστατώσεις στο κράτος. Οι Ούννοι διέσχισαν τον Ίστρο και ερήμωσαν τη Θράκη. Οι ληστές στην Ισαυρία, συγκεντρωμένοι σε μεγάλη δύναμη, λεηλάτησαν τις πόλεις και τα χωριά μεταξύ Καρίας και Φοινίκης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι Ούννοι τού Ουλντίν έκαναν επιδρομές στην Ανατολική Ρωμαϊκή επικράτεια πριν από το 405. Σύμφωνα με τον Ολυμπιόδωρο, οι Γότθοι τού Αλάριχου φρουρούσαν το Ιλλυρικό προς τα δυτικά, κατά τη διάρκεια των επιδρομών τού Ουλντίν σε κοντινές ανατολικές ρωμαϊκές επαρχίες. Τελικά, ο Ουλντίν έγινε σύμμαχος τού Στιλίχωνα, μόνο αφού πληρώθηκε γι' αυτό 

Το 406 ο Ουλντίν και ο Σάρος ο Γότθος κλήθηκαν από τον Ρωμαίο μάγιστρο τού στρατού Στιλίχωνα, για να βοηθήσουν στην ήττα τής εισβολής στην Ιταλία από τούς Γότθους με επικεφαλής τον βασιλιά Ραδαγάισο .  Ο Ορόσιος αριθμεί 200.000 Γότθους.  Στη Μάχη στις Φαισούλες (406), οι Ούννοι βοηθητικοί στρατιώτες περικύκλωσαν ένα σημαντικό μέρος των Γότθων, και ο Ραδαγάισος προσπάθησε να διαφύγει, αλλά συνελήφθη και εκτελέστηκε τον Απρίλιο του 406.  Θεωρείται ότι οι Γότθοι του Ραδαγάισου διέφυγαν από τις χώρες των Ούννων, και εκδιώχθηκαν προς τα δυτικά από άλλες νομαδικές φυλές από την Ανατολή. 

Το καλοκαίρι τού 408 οι Ούννοι έμαθαν, ότι ο Στιλίχων δεν θα απωθούσε τούς Βησιγότθους τού Αλάριχου Α΄ στο Ιλλυρικό, και ότι τα ρωμαϊκά στρατεύματα στην Ανατολή θα μετακινούνταν στα περσικά σύνορα. Κατά συνέπεια, εισήλθαν στα Βαλκάνια και τη Θράκη.  Οι Ούννοι κατέλαβαν το Κάστρα Μάρτις στη Δακία Ριπένσις. 

Ο Όττο Τζ. Μένχεν-Χέλφεν θεώρησε ότι η περιγραφή τού Ιερώνυμου για τις ανώνυμες, πολλαπλές φυλές που εισέβαλαν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ως άγρια γένη (feras gentes) «των οποίων το πρόσωπο και η γλώσσα είναι τρομακτικά, που επιδεικνύουν γυναικεία και βαθιά χαραγμένα πρόσωπα, και που τρυπούν τις πλάτες γενειοφόρων ανδρών καθώς τρέπονται σε φυγή» αναφερόταν στούς Ούννους. 

Ο Σωζομενός αφηγείται ότι ο Ουλντίν απάντησε, σε έναν Ρωμαίο διοικητή, που πρότεινε ειρήνη, «δείχνοντας τον ανατέλλοντα ήλιο, και δηλώνοντας ότι θα ήταν εύκολο γι' αυτόν, αν το επιθυμούσε, να υποτάξει κάθε περιοχή τής γης, που φωτιζόταν από αυτό το φωστήρα».  Ενώ ο Ουλντίν ζητούσε μεγάλο φόρο υποτέλειας σε αντάλλαγμα για να μην διεξάγει πόλεμο, οι οικείοι και οι λοχαγός του αντανακλούσαν μία ρωμαϊκή μορφή διακυβέρνησης, φιλανθρωπικές παρορμήσεις, και προθυμία να ανταμείψουν τούς καλύτερους άνδρες. [ 

Ένας αρκετά μεγάλος αριθμός Ούννων εντάχθηκε στα ρωμαϊκά στρατόπεδα, και ο Ουλντίν, έχοντας υποστεί σημαντικές απώλειες, και την απώλεια ολόκληρης τής φυλής που ονομαζόταν Σκίροι (κυρίως πεζικαρίων), αναγκάστηκε να διασχίσει ξανά τον Δούναβη μέχρι τις 23 Μαρτίου 409.  Το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο τού 409, στρατιωτικές δυνάμεις τής Δαλματίας, τής Παννονίας Πρώτης, τού Νορικού και τής Ραιτίας εμπιστεύτηκαν ο Ονώριος στον ειδωλολάτρη Γενέριδο, για να αποκρούσει τις Ουννικές επιδρομές. 

Η βασιλική εξουσία τού Ουλντίν σταδιακά αποδυναμώθηκε στα τελευταία του χρόνια.  Μεταξύ 408-410, οι Ούννοι ήταν σε μεγάλο βαθμό αδρανείς.  Ως σύμμαχοι τής Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, δεν επιτέθηκαν στούς Βησιγότθους τού Αλάριχου Α' στην Παννονία Δευτέρα και την Παννονία Σαβία, επειδή πολέμησαν υπό τον Ουλντίν στο Ιλλυρικό και τη Θράκη.  Ορισμένες φρουρές των Ούννων βρίσκονταν στον ρωμαϊκό στρατό με επικεφαλής τον Στιλίχωνα, και στη Ραβέννα.  Το καλοκαίρι τού 409 ένας στρατός των Ούννων που αριθμούσε 10.000 άνδρες, κλήθηκε σε βοήθεια από τον Ονώριο, αλλά δεν εμπόδισε τον Αλάριχο Α' να λεηλατήσει τη Ρώμη.  Ο Ζώσιμος καταγράφει ότι στα τέλη τού 409 ορισμένες ομάδες Ούννων ενώθηκαν με τούς Βησιγότθους από την Παννονία Πρώτη, οι οποίοι έφιπποι κατευθύνθηκαν στην Ιταλία. 

Γύρω στο 410 ο μελλοντικός Ρωμαίος στρατηγός Αέτιος, ο οποίος ήταν τότε νεαρός άνδρας, στάλθηκε στην αυλή τού Ουλντίν, όπου παρέμεινε με τούς Ούννους καθ' όλη τη διάρκεια τής βασιλείας τού Χαρατόν, διαδόχου τού Ουλντίν.  Η παρουσία του ως ομήρου πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε ως εγγύηση για τις Ουννικές δυνάμεις, που στάλθηκαν εναντίον τού Αλάριχου το 410.  Σύμφωνα με ορισμένους πρώιμους ιστορικούς, η ανατροφή τού Αέτιου ανάμεσα σε μιλιταριστικούς λαούς τού έδωσε ένα πολεμικό σθένος, που δεν ήταν συνηθισμένο στούς Ρωμαίους στρατηγούς τής εποχής. 

Την ίδια χρονική περίοδο, η συμμαχία μεταξύ των Ούννων και των Αλανών διαλύθηκε.  Το 394, μόνο οι Υπερδουνάβιοι Αλανοί με επικεφαλής τον Σαούλ ενώθηκαν με τον Αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α', το 398 υπηρέτησαν τον Στιλίχωνα, και εξακολουθούσαν να βρίσκονται υπό τον Σαούλ το 402.  Οι Αλανοί δεν αναφέρονται ως σύμμαχοι των Ούννων μετά το 406, και οι περισσότεροι από αυτούς μαζί με τούς Βανδάλους διέσχισαν τον Ρήνο στα τέλη τού 406, και μετέβησαν στη Γαλατία, την Ισπανία και την Αφρική.  Αυτό θα μπορούσε να εξηγηθεί από τον Ορόσιο, ο οποίος αφηγείται το 402 ότι «δεν λέω τίποτε για τις πολλές εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ των ίδιων των βαρβάρων, όταν δύο cunei των Γότθων, και στη συνέχεια οι Αλανοί και οι Ούννοι, αλληλοεξοντώθηκαν σε αμοιβαία σφαγή».  Οι Ούννοι ευγενείς έχουν είτε τουρκικά είτε γερμανοποιημένα ονόματα, και πολύ λίγα αλανικά ονόματα. Μερικοί Αλανοί πιθανότατα παρέμειναν, αλλά έπαιξαν δευτερεύοντα ρόλο μεταξύ των Ούννων. 

 Αναφορές 

 Πηγές







Κατηγορία:Ούννοι