Μπισίνος των Θουριγγίων

Ο Μπισίνος (μερικές φορές συντομευμένος σε Μπισίν), λατιν.: Bisinus, ήταν βασιλιάς τής Θουριγγίας τον 5ο αι. μ.Χ. ή γύρω στο 500. Είναι ο πρώτος ιστορικά βεβαιωμένος ηγεμόνας των Θουριγγίων. Σχεδόν τίποτε περισσότερο δεν μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα γι' αυτόν, συμπεριλαμβανομένου τού αν όλες οι παραλλαγές τού ονόματός του στις πηγές αναφέρονται σε ένα ή δύο διαφορετικά πρόσωπα. Το όνομά του αναφέρεται ως Μπυσίνος, Μπεσίνος ή Μπισσίνος στις φραγκικές πηγές, και ως Πίσσα, Πίσεν, Φίσουντ ή Φίσουτ στις Λομβαρδικές. 

 Ιστορία 
Ο Μπισίνος ήταν ο πρώτος σύζυγος τής Μανίας,  γεγονός που μαρτυρείται μόνο στον Historia Langobardorum codex Gothani τού 9ου αι.  Είχε μία κόρη, τη Ραϊκούνδα, η οποία έγινε η πρώτη σύζυγος τού Λομβαρδού βασιλιά Βάχο (π. 510–540),  γεγονός που μαρτυρείται και στα τρία κύρια Λομβαρδικά χρονικά (δύο εκ των οποίων αναφέρουν ότι ήταν βασιλιάς των Θουριγγίων). Η Μενία αργότερα παντρεύτηκε έναν άνδρα (που δεν κατονομάζεται στις πηγές) τού Οίκου των Γκαουζιδών και έγινε μητέρα τού Aυδοΐνου, ο οποίος το 540 έγινε αντιβασιλιάς τού γιου τού Βάχο από την 3η σύζυγό του, τού Βαλθάριου, και στη συνέχεια τον διαδέχθηκε στο θρόνο το 546. 

Ο Μπισίνος ήταν επίσης ο πατέρας των τριών αδελφών που κυβέρνησαν τη Θουριγγία τις δεκαετίες τού 520 και του 530: τού Ερμαναφρίδου, τού Μπερτάχαρ και του Μπαντέριχ.  Ο Μπερτάχαρ είχε μία κόρη, τη Ραδεγούνδη, η οποία ίδρυσε το αβαείο τού Τιμίου Σταυρού στο Πουατιέ, και αναγνωρίστηκε ως αγία. Απεβίωσε το 587. Δύο αγιογραφίες της δημιουργήθηκαν από τούς φίλους της, τον Μπαουντοβίνια και τον Βενάντιο Φορτουνάτο.   Ο Β. Φορτουνάτος διευκρινίζει ότι ήταν «από την περιοχή τής Θουριγγίας», κόρη τού βασιλιά Μπερτάχαρ και εγγονή τού βασιλιά Μπισίνου.

Ενώ οι περισσότεροι μελετητές δέχονται ότι οι βασιλείς τής Θουριγγίας που ονομάζονταν Μπισίνος στις φραγκικές πηγές και Πίσσα στις Λομβαρδικές είναι ένα και το αυτό, η Mαρτίνα Χάρτμανν απορρίπτει την ταύτιση, και επισημαίνει ότι ούτε η Προσωπογραφία τής Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κάνει τέτοια ταύτιση. 

 Ο Γρηγόριος της Τουρ 
μικρογραφία|Η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υπό τον Μαϊοριανό, με το Φραγκικό Βασίλειο και τους Θουριγγίους.
Ο Γρηγόριος της Τουρ, γράφοντας στο τελευταίο τέταρτο τού 6ου αι., αναφέρει ότι όταν οι Φράγκοι επαναστάτησαν εναντίον τού βασιλιά τους, Χιλδέριχου Α΄, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι αποπλάνησε τις κόρες τους, εξορίστηκε στην αυλή τού Μπισίνου στη Θουριγγία για οκτώ χρόνια. Κατά την απουσία του, οι Φράγκοι εξέλεξαν τον Ρωμαίο διοικητή Αιγίδιο ως βασιλιά τους.  Η εξορία τού Χιλδέριχου Α΄ αντιστοιχεί στην περίοδο μεταξύ τού διορισμού τού Αιγιδίου ως magister militum για τη Γαλατία το 456 ή 457 και τού θανάτου του το 465.   Όταν ο Χιλδέριχος Α΄ επέστρεψε από την εξορία, η σύζυγος τού Μπισίνου, Μπασίνα, εγκατέλειψε τον σύζυγό της, για να πάει μαζί του. Έγινε σύζυγός του και μητέρα τού Κλόβι/Χλωδοβίκου Α΄.  Ο Γρηγόριος δεν περιγράφει τον Μπισίνο ως βασιλιά των Θουριγγίων ή ακόμη και ως Θουρίγγιο τον ίδιο, αλλά ως βασιλιά «στη Θουριγγία».  Η αφήγηση τού Γρηγορίου χρησιμοποιήθηκε από τούς συγγραφείς τού Χρονικού τού Φρέδεγαρ τού 7ου αι  και τού Βιβλίου τής Ιστορίας των Φράγκων τού 8ου αι. 

Οι μελετητές έχουν εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με την αφήγηση τού Γρηγορίου. Έχει χαρακτηριστεί ως «λαϊκή ιστορία», αν και αντιστοιχεί χρονολογικά στις ημερομηνίες τής θητείας τού Αιγιδίου.  Έχει υποστηριχθεί ότι ο Γρηγόριος στην πραγματικότητα μπέρδεψε τη civitas Tungrorum (σήμερα Tόνγκερεν) στη βόρεια Γαλατία με τη Θουριγγία, και ότι ο Χιλδέριχος Α΄ εξορίστηκε στο Tόνγκερεν. Έχει μάλιστα υποστηριχθεί ότι ο Γρηγόριος, γνωρίζοντας μόνο ότι το όνομα τής μητέρας τού Κλόβι Α΄ ήταν Μπασίνα, και ότι ένας πρώιμος βασιλιάς τής Θουριγγίας ονομαζόταν Μπισίνος, επινόησε τη σχέση μεταξύ τής Μπασίνας και τού Μπισίνου με βάση την ομοιότητα των ονομάτων τους (έχοντας ήδη, πιθανώς λανθασμένα, υποθέσει ότι η τοποθεσία τής εξορίας ήταν η Θουριγγία).  Αν και οι περισσότεροι μελετητές δέχονται την εξορία τού Χιλδέριχου Α΄ ως ιστορική, ο Μπέρτολντ Σμιτ απέρριψε ολόκληρη την αφήγηση τού Γρηγορίου ως μυθοπλασία. 

Είναι εξαιρετικά απίθανο (αλλά όχι αδύνατο) ο Μπισίνος τού Γρηγορίου και ο Μπισίνος των Λομβαρδικών χρονικών να είναι το ίδιο και το αυτό.  Σε αυτή την περίπτωση, ο Μπισίνος θα ήταν νυμφευμένος με τη Μπασίνα σχεδόν ογδόντα χρόνια πριν από τον θάνατο τού νεότερου γιου του στη μάχη, και θα είχε ένα ζωντανό εγγόνι το 587.   Θεωρώντας την αφήγηση τού Γρηγορίου ως ιστορική, έχει προταθεί ότι στην πραγματικότητα υπήρχαν δύο βασιλείς με το όνομα Μπισίνος. Ο Μπισίνος (Β΄), σύζυγος τής Μενίας, μπορεί τότε να ήταν ανιψιός τού Μπισίνου (Α΄), συζύγου τής Μπασίνας.  Η εναλλακτική είναι ότι ο Γρηγόριος χρησιμοποίησε λανθασμένα το όνομα τού ιστορικού Μπισίνου, συζύγου τής Μενίας και παππού της Ραδεγούνδης, στην ανακατασκευή των γεγονότων τής δεκαετίας τού 460. 

 Η τοποθεσία του βασιλείου 
Η τοποθεσία τού βασιλείου τού Μπισίνου αποτελεί αντικείμενο κάποιας συζήτησης. Συνήθως βρίσκεται στη θέση τής σημερινής Θουριγγίας, αρκετά ανατολικά τού Ρήνου. Ένα τεχνούργημα που μπορεί να σχετίζεται με τη Μπασίνα βρέθηκε κοντά στη Βαϊμάρη: μία αργυρή κουτάλα με χαραγμένο το όνομα Μπασένα, η οποία μπορεί να χρονολογείται στον 5ο αι.  Η καρδιά τής Θουριγγίας τού 5ου αι., ωστόσο, μπορεί αρχικά να βρισκόταν δυτικά τού Ρήνου, με το βασίλειο να επεκτείνεται προς τα ανατολικά μόνο στις δεκαετίες μετά τη βασιλεία τού Μπισίνου. Το Liber de compositione castri Ambaziae et ipsius dominorum gesta τού 12ου αι. καταγράφει ότι η επικράτεια τού Μπισίνου βρισκόταν στις όχθες τού Σον, μεταξύ Τουλ και Λυών. Αναφέρεται επίσης στον Μπισίνο μόνο ως δούκα (dux), και όχι ως βασιλιά. 

 Σημειώσεις 

 Πηγές 

 Πρωτογενείς πηγές 
Gregorius Turonensis, Libri Historiarum X, eds. Bruno Krusch and Wilhelm Levison. MGH SS rer. Merov. 1, 1 (Hanover, 1951 [1885]).
Historia Langobardorum codicis Gothani, ed. Georg Waitz. MGH SS rer. Lang. (Hanover, 1878), 7–11.
Liber Historiae Francorum, ed. Bruno Krusch. MGH SS rer. Merov. 2 (Hanover, 1888), 215–328.
Origo Gentis Langobardorum, ed. Georg Waitz. MGH SS rer. Lang. (Hanover, 1878), 1–6.
Paulus Diaconus, Historia Langobardorum, ed. Georg Waitz. MGH SS rer. Lang. (Hanover, 1878), 12–187.
Pseudo-Fredegar, Chronicarum quae dicuntur Fredegarii scholastici libri IV, ed. Bruno Krusch. MGH SS rer. Merov. 2 (Hanover, 1888), 1–193.
Venantius Honoricus Clementianus Fortunatus, Vita Sanctae Radegundis, ed. Bruno Krusch. MGH SS rer. Merov. 2 (Hanover, 1888), 364–377.

 Δευτερογενείς πηγές 

Κατηγορία:Θουριγγεία