Πόλεμος Βυζαντίου-Ρως (907)

Ο πόλεμος μεταξύ των Ρωμαίων και των Ρως το 907 συνδέεται στο Πρώτο Χρονικό με το όνομα τού Ολέγκ τού Σοφού. Αυτό το χρονικό υποδηλώνει, ότι αυτός ο πόλεμος ήταν η μεγαλύτερη στρατιωτική επιτυχία των Ρως εναντίον τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Παραδόξως, τα ελληνικά γραπτά δεν κάνουν κάποια αναφορά σε αυτόν.

 Αφήγηση από το Πρώτο Χρονικό 
Το Πρώτο Χρονικό περιγράφει την εκστρατεία τού 907 με μεγάλη λεπτομέρεια. Η μνήμη αυτής τής εκστρατείας φαίνεται να έχει μεταδοθεί προφορικά από γενιά σε γενιά στους Ρώσους. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από την πληθώρα ζωντανών αφηγήσεων, που ανήκουν στη λαογραφία τους και όχι στην ιστορία τους.

Λέγεται ότι οι Ρωμαίοι προσπάθησαν να δηλητηριάσουν τον Όλεγκ πριν από την άφιξή του στην Κωνσταντινούπολη. Ο ηγέτης των Ρώσων, φημισμένος για τις προφητικές του δυνάμεις, λέγεται ότι αρνήθηκε να πιει από το δηλητηριασμένο ποτήρι. Όταν το ναυτικό του έφθασε σε οπτική επαφή με την Κωνσταντινούπολη, βρήκε τις πύλες τής πόλης κλειστές, και την είσοδο στον Βόσπορο μπλοκαρισμένη από σιδερένιες αλυσίδες.

Σε αυτό το σημείο, ο Ολέγκ κατέφυγε σε ένα τέχνασμα: αποβιβάστηκε στην ακτή, και εξόπλισε 2.000 από τα μονόξυλά του με ρόδες. Αφού οι βάρκες του μετατράπηκαν σε οχήματα, και με ευνοϊκό άνεμο στη διάθεσή του, τις έφερε στα τείχη τής πόλης, και στερέωσε την ασπίδα του στις πύλες τής αυτοκρατορικής πόλης. Μόλις τον είδαν, οι Ρωμαίοι φοβήθηκαν, και απαίτησαν την έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων  .

Αυτά τα μέτρα απάλλαξαν την πόλη από αυτήν την απειλή, και οδήγησαν στην υπογραφή τής Συνθήκης της Κωνσταντινούπολης. Μετά από αυτή τη συνθήκη, οι Ρωμαίοι έπρεπε να πληρώνουν φόρο 12 χρίβνια σε κάθε ναύτη των πλοιαρίων των Ρως  .

 Ερμηνείες 
Το γεγονός ότι η εκστρατεία του Ολέγκ δεν είναι φανταστική, επιβεβαιώνεται από το αυθεντικό κείμενο τής Traité entre Rus' et Byzantins de 911 που αναφέρεται στο Χρονικό, αν και η αυθεντικότητά του είναι δύσκολο να αποδειχθεί . Οι σύγχρονοι ιστορικοί τείνουν να εξηγούν τη σιωπή των ελληνικών γραπτών σχετικά με αυτή την επιδρομή, με την ανακριβή χρονολόγηση τού Πρωτινού Χρονικού. Κάποιοι υποθέτουν ότι αυτή η επιδρομή έλαβε χώρα στην πραγματικότητα το 904, όταν οι Ρωμαίοι βρίσκονταν σε πόλεμο με τον Λέοντα τον Τριπολίτη. Μία πιο πιθανή υπόθεση διατυπώνεται από τους Μπόρις Ριμπάκοφ και Λεβ Γκουμίλιοφ: η αφήγηση τής εκστρατείας αναφέρεται στην πραγματικότητα στον πόλεμο μεταξύ Ρωμαίων και Ρως τού 860, ο οποίος περιγράφεται λανθασμένα στις σλαβικές πηγές ως ήττα για τούς Κιεβινούς.

Παρά τις επαναλαμβανόμενες ένοπλες συγκρούσεις, οι σχέσεις μεταξύ των Ρως και των Ρωμαίων φαίνεται να ήταν ως επί το πλείστον ειρηνικές. Ο πρώτος εκχριστιανισμός των Ρως αναφέρεται από τον Φώτιο Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης τη δεκαετία τού 860. Μάλιστα σε μία από τις επιστολές του, ο Πατριάρχης Νικόλαος Α΄ ο Μυστικός απειλεί να εξαπολύσει εισβολή των Ρως στη Βουλγαρία. Οι ιστορικοί υποστηρίζουν, με βάση αυτές τις επιστολές, ότι οι Ρωμαίοι είχαν την ικανότητα να χειραγωγούν τον σύγχρονο πληθυσμό των Ρως, τον Ολέγκ, για τούς δικούς τους πολιτικούς σκοπούς.

Επιπλέον, σημαντικά τμήματα των Ρως εντάχθηκαν στις Ρωμαϊκέές δυνάμεις, και συμμετείχαν στις ναυτικές τους αποστολές καθ' όλη τη διάρκεια τού 9ου αι. Μία μοίρα 700 Ρώσων μισθοφόρων συμμετείχε στην Κρητική εκστρατεία τού 902. Ομοίως, μία μονάδα 415 Βαράγγων συμμετείχε στην εκστρατεία στην Ιταλία το 936. Δεκατρία χρόνια αργότερα, 629 Ρώσοι πεζικάριοι έπλευσαν με εννέα πλοία για να ενισχύσουν τούς Ρωμαίους στη νέα τους εκστρατεία για την ανάκτηση τής Κρήτης.

 Δείτε επίσης 
 Πόλεμος μεταξύ Ρωμαίων και Ρως (860)
 Ρωμαιο-Ρως συνθήκες (907 και 911)

 Παραπομπές 

 Αναφορές 
 Αντρέι Νικολάγιεβιτς Ζαχάρωφ. Δίπλωμα στα ρωσικά: IX – первая половина X в. Μόσχα, 1980.
  Ανάλυση της αφήγησης του Νέστορα για την αποστολή στο www.textology.ru.

Κατηγορία:Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη
Κατηγορία:Πόλεμοι μεταξύ Ρως και Βυζαντινών