Βενζινάκατος

Βενζινάκατος ονομάζεται κάθε άκατος, λέμβος ή μικρό πλοιάριο που κινείται με βενζινοκινητήρα, αλλά και γενικότερα με κινητήρα εσωτερικής καύσεως.

Ιστορία
Τα πρώτα μηχανοκίνητα μικρά σκάφη κινούνταν με ατμομηχανές, όπως τα μεγάλα πλοία. Αλλά, ενώ στην περίπτωση των τελευταίων η ατμοκίνηση συνεχίσθηκε μέχρι και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στα μικρά σκάφη η ατμομηχανή είχε ως σημαντικό μειονέκτημα τον όγκο και το βάρος της. Εξαιτίας αυτού, ήδη από τον 19ο αιώνα άρχισαν να χρησιμοποιούνται κινητήρες βενζίνης σε αυτά: το 1880 ο Hulme κατασκεύασε πρώτος έναν βενζινοκινητήρα κατάλληλο για λέμβο και τον δοκίμασε στον Τάμεση το 1885. Ο ίδιος ο εφευρέτης του ταχέος βενζινοκινητήρα Γκότλιμπ Ντάιμλερ μαζί με τον Maybach κατασκεύασαν και δοκίμασαν σε λέμβο το 1887, στον ποταμό τελειότερο τέτοιον κινητήρα, που με τον καιρό άρχισε να χρησιμοποιείται ευρύτατα. Από το 1958, για την κίνηση των υδροπτέρυγων και των ακταιωρών, χρησιμοποιούνται και αεριοστρόβιλοι («τουρμπίνες»).

 Σημερινές μηχανές 
Σήμερα οι μηχανοκίνητες λέμβοι κινούνται είτε με εξωλέμβιες μηχανές, που είναι σχεδόν όλες βενζινοκινητήρες, είτε με εσωλέμβιες μηχανές, που μπορεί να είναι πετρελαιοκινητήρες ή βενζινοκινητήρες. Ανάλογα με τη χρήση, από τράτες έως αγώνες ταχύτητας «κρις κραφτ», μπορεί να είναι από μονοβάλβιδοι έως δωδεκαβάλβιδοι (V12). Οι εξωλέμβιες μηχανές έχουν το πλεονέκτημα της εύκολης εγκαταστάσεως και αφαιρέσεως, ενώ μπορεί να έχουν πολύ μεγάλη προωθητική ισχύ, τοποθετούμενοι στην πρύμνη του σκάφους. Για τα μεγαλύτερα σκάφη όμως, όπως οι άκατοι και οι θαλαμηγοί, οι κινητήρες είναι σχεδόν πάντοτε εσωλέμβιοι πετρελαιοκινητήρες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η ψύξη του κινητήρα, καθώς η προφανής  ψύξη με το νερό της θάλασσας δημιουργεί προβλήματα εξαιτίας της διαβρώσεως που προκαλεί το αλμυρό νερό.

 Τα σκάφη 
Ανάλογα με τη χρήση τους και τον τρόπο κατασκευής τους, οι βενζινάκατοι διακρίνονται σε ακταιωρούς (π.χ. περιπολικά του Λιμενικού Σώματος), ψαρόβαρκες, σωσίβιες λέμβοι, σκάφη αναψυχής και αγωνιστικά. Οι βενζινάκατοι αγώνων αναπτύσσουν πολύ υψηλές ταχύτητες εξαιτίας και της ειδικής κατασκευής τους, από ελαφρά υλικά, με ελαφρό πλαίσιο και υδροδυναμικό σχήμα, που επιπροσθέτως τις ωθεί προς τα άνω, ώστε να περιορίζεται η αντίσταση του νερού. Χωρίς αυτά, από μόνη της η μεγάλη ισχύς του βενζινοκινητήρα δεν θα επαρκούσε, διότι οι μεγάλοι κινητήρες προσθέτουν δυσανάλογο βάρος για πλεούμενο. Οι σύγχρονες βενζινάκατοι έχουν βελτιωθεί σημαντικά ως προς τις γραμμές, την εξωτερική τους εμφάνιση και την εσωτερική τους διαρρύθμιση, παρουσιάζοντας μεγάλη ποικιλία ανάλογα με την προοριζόμενη χρήση τους. Παραδοσιακά, τα σκάφη άνω των 10 κόρων ονομάζονται πλοιάρια/πλοία και όχι άκατοι ή λέμβοι.

 Δείτε επίσης 
 Μότορσιπ
 Ταχυπλοΐα

Παραπομπές

Πηγές
 Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 8, σελ. 257

Κατηγορία:Λέμβος