Νικολάι Γκολίτσιν

Ο Πρίγκιπας Νικολάι Ντμίτριεβιτς Γκολίτσιν (ρωσικά: Никола́й Дми́триевич Голи́цын, 12 Απριλίου 1850 – 2 Ιουλίου 1925) ήταν Ρώσος αριστοκράτης, μοναρχικός και ο τελευταίος πρωθυπουργός της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. 

Διετέλεσε πρωθυπουργός από τις 29 Δεκεμβρίου 1916 / 9 Ιανουαρίου 1917 μέχρι την παραίτηση της κυβέρνησής του μετά το ξέσπασμα της Φεβρουαριανής Επανάστασης.

 Βιογραφία 
Ο Γκολίτσιν γεννήθηκε στο Πορέτσιε, ένα χωριό στο Κυβερνείο της Μόσχας κοντά στο Μοζάισκ, στην ευγενή οικογένεια Γκολίτσιν. Πατέρας του ήταν ο Ντμίτρι Μπορίσοβιτς Γκολίτσιν (1803–1864), ο οποίος καταγόταν από το Μπολσίγιε Βιαζιόμι, την οικογενειακή περιουσία. 

Ο Νικολάι πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην περιοχή Ντορογκομπούζσκι. Αποφοίτησε από το Αυτοκρατορικό Λύκειο Αλεξάνδρου το 1871 και εισήλθε στο Υπουργείο Εσωτερικών, όπου διορίστηκε στο Κυβερνείο Ουόμζα (Κογκρέσο της Πολωνίας). Έγινε αντικυβερνήτης του Αρχάγγελσκ (1879), υποδιευθυντής του Οικονομικού Τμήματος του Υπουργείου Εσωτερικών (1884), κυβερνήτης των κυβερνείων του Αρχάγγελσκ (1885), της Καλούγκα (1893) και του Τβερ (1897). Διορίστηκε γερουσιαστής το 1903. Ως πληρεξούσιος του Ερυθρού Σταυρού στις περιφέρειες Τουργκάι και Ουράλσκαγια και στο κυβερνείο του Σαράτοφ, οργάνωσε βοήθεια για τις περιοχές που επλήγησαν από τον λιμό (1907–1908). Ήταν μέλος του Κρατικού Συμβουλίου (1912) και πρόεδρος της επιτροπής για την παροχή βοήθειας στους Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου στο εξωτερικό (1915). Ήταν αναπληρωτής πρόεδρος μιας από τις επιτροπές φιλανθρωπίας της αυτοκράτειρας Αλεξάνδρας.

 Πρωθυπουργός 
Στις 25 Δεκεμβρίου προσκλήθηκε από την αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα για συνέντευξη, αλλά έγινε δεκτός από τον τσάρο. Ο διστακτικός πρίγκιπας Γκολίτσιν δεν ήθελε να διαδεχθεί τον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Τρέποφ, επέμεινε στην παραίτηση του Υπουργού Εσωτερικών Αλέξανδρου Προτοπόποφ και παρακάλεσε τον Νικόλαο Β' να ακυρώσει τον διορισμό του, επικαλούμενος την έλλειψη προετοιμασίας του για τον ρόλο του πρωθυπουργού. Ο τσάρος αρνήθηκε, αλλά οι Πάβελ Ιγνάτιεφ, Αλέξανδρος Μακάροφ και Ντμίτρι Σουβάγιεφ αντικαταστάθηκαν. Διορίστηκε ο Νικολάι Ντομπροβόλσκι. 

Το Υπουργικό Συμβούλιο συνεδρίαζε επίσημα μία ή δύο φορές την εβδομάδα (επτά συνεδριάσεις τον Ιανουάριο, έξι τον Φεβρουάριο). Η κύρια ανησυχία της κυβέρνησης ήταν «τα τρόφιμα και οι μεταφορές». Το πιο σημαντικό, σύμφωνα με τον πρίγκιπα Γκολίτσιν, ήταν η σύγκληση της Δούμας και η επιθυμία να συνεργαστεί μαζί της και να καταστεί με κάποιο τρόπο δυνατό αυτό το έργο. Η κυβέρνηση συζήτησε το χρονοδιάγραμμα για την επανέναρξη των συνεδριάσεων της Δούμας: αρχικά είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 12 Ιανουαρίου, στη συνέχεια προγραμματίστηκε στις 31 Ιανουαρίου, αλλά τελικά αναβλήθηκε για τις 14 Φεβρουαρίου. Ο Προτοπόποφ, ο οποίος ζήτησε πολλές φορές συγγνώμη και δεν παρευρέθηκε στις συνεδριάσεις, πρότεινε τη διάλυση ή την περαιτέρω αναβολή της Δούμας. 

Παρά το γεγονός ότι ήταν το γηραιότερο μέλος του συμβουλίου (ο Γκολίτσιν ήταν 66 ετών, ενώ οι άλλοι ήταν 36 έως 63 ετών), δεν ήταν ηγέτης. Η προχωρημένη μάλιστα ηλικία του τον οδήγησε να κοιμάται τακτικά κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων του Κρατικού Συμβουλίου.

Τον Ιανουάριο του 1917, δύο αντίπαλοι θεσμοί, η Δούμα και το Σοβιέτ της Πετρούπολης, ανταγωνίζονταν για την εξουσία. Στις 8 Φεβρουαρίου, κατόπιν επιθυμίας του τσάρου, ο Νικολάι Μακλάκοφ, μαζί με τον Προτοπόποφ, συνέταξαν το κείμενο του μανιφέστου για τη διάλυση της Δούμας (το οποίο ακυρώθηκε και προγραμματίστηκε να συνεχιστεί στις 14 Φεβρουαρίου 1917). 

Στις 14 Φεβρουαρίου ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις. Στις 15 Φεβρουαρίου, ο Αλεξάντερ Κερένσκι εκφώνησε μια ομιλία στη Δούμα, που σχεδόν ζητούσε τη δολοφονία του αυτοκράτορα. Μια εβδομάδα αργότερα, οι διαδηλώσεις στη Λεωφόρο Νιέφσκι έγιναν πιο σοβαρές. Στις 25 Φεβρουαρίου, μέλη της κυβέρνησης συγκεντρώθηκαν στο διαμέρισμα του Γκολίτσιν στην Λεωφόρο Κονογκβαρντέισκι 13. Ο Μιχαήλ Μπελιάγιεφ πρότεινε στους συναδέλφους του να απομακρύνουν τον Προτοπόποφ από τη θέση του, καθώς έβλεπε σε αυτόν την κύρια αιτία της αναταραχής.

Στις 26 Φεβρουαρίου, ο τσάρος διέταξε τον στρατό να καταστείλει τις ταραχές με τη βία, αλλά τα στρατεύματα άρχισαν να στασιάζουν, ενώθηκαν με τους διαδηλωτές και απαίτησαν μια νέα συνταγματική κυβέρνηση. Το βράδυ η συνεδρίαση της Δούμας αναβλήθηκε, αν και ο Γκολίτσιν και ο Νικολάι Ποκρόφσκι αντιτάχθηκαν στη διάλυσή της. Ο Γκολίτσιν χρησιμοποίησε ένα (υπογεγραμμένο, αλλά όχι ακόμη χρονολογημένο ουκάζε που είχε δοθεί στον Τρέποφ) δηλώνοντας ότι η Αυτού Μεγαλειότητα είχε αποφασίσει να διακόψει την Αυτοκρατορική Δούμα μέχρι την 1η Απριλίου, αφήνοντάς την χωρίς νόμιμη εξουσία να ενεργήσει. Οι βουλευτές αρνήθηκαν να φύγουν και σχηματίστηκε μια ιδιωτική επιτροπή μελών της Δούμας για να βοηθήσει στην αποκατάσταση της τάξης.

 Πτώση και εκτέλεση 
Το Υπουργικό Συμβούλιο συνεδρίασε το βράδυ της 27ης Φεβρουαρίου 1917 και υπέβαλε την παραίτησή του στον αυτοκράτορα, ζητώντας από τον Μεγάλο Δούκα Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς να ενεργήσει προσωρινά ως αντιβασιλέας, κάτι που εκείνος αρνήθηκε. Μετά την απόφαση του Νικολάου να παραιτηθεί, η Προσωρινή Επιτροπή της Κρατικής Δούμας διέταξε τη σύλληψη πρώην υπουργών και ανώτερων αξιωματούχων. Ο Γκολίτσιν συνελήφθη από την αστυνομία και μεταφέρθηκε στο Φρούριο Πέτρου και Παύλου για ανάκριση, όπου στερήθηκε τροφής και βασανίστηκε. Στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος στις 13 Μαρτίου.

Στις 21 Απριλίου 1917, συνελήφθη ξανά από την αστυνομία και ανακρίθηκε από την Έκτακτη Επιτροπή Έρευνας της Προσωρινής Κυβέρνησης. Μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Μπολσεβίκους, στον Γκολίτσιν επετράπη να φύγει, αλλά αποφάσισε να παραμείνει στη Ρωσία κερδίζοντας τα προς το ζην επισκευάζοντας παπούτσια στη Μόσχα ή την Πετρούπολη και φύλαγοντας λαχανόκηπους στο Ρίμπινσκ. 

Κατά την περίοδο από το 1920 έως το 1924 συνελήφθη δύο φορές από την Κρατική Πολιτική Διεύθυνση με την υποψία σύνδεσης με αντεπαναστάτες. Μετά την τρίτη σύλληψή του στις 12 Φεβρουαρίου 1925, εκτελέστηκε στις 2 Ιουλίου 1925 στο Λένινγκραντ με την κατηγορία της συμμετοχής σε «αντεπαναστατική μοναρχική οργάνωση».

 Οικογένεια 
Ο πρίγκιπας Νικολάι Γκολίτσιν παντρεύτηκε στην Αγία Πετρούπολη στις 7 Απριλίου 1881 την Ευγενία Αντρέγιεβνα φον Γκρούνμπεργκ (Αγία Πετρούπολη, 18 Απριλίου 1864 - Νίκαια, 18 Ιουλίου 1934).

Το ζευγάρι απέκτησε έξι παιδιά:

 Πρίγκιπας Δημήτριος Νικολάγιεβιτς (Αρχάγγελσκ, 1882 - Νίκαια, 1928), παντρεύτηκε την Φράνσις Σίμπσον Στίβενς
 Πρίγκιπας Νικολάι Νικολάγιεβιτς (Αρχάγγελσκ, 1883 - εκτελέστηκε στο Σολόβκι, 1931)
 Πρίγκιπας Αλέξανδρος Νικολάγιεβιτς (Αγία Πετρούπολη, 1885 - Τουλόν, 1974), στην εξορία παντρεύτηκε την Αυτοκρατορική Πριγκίπισσα Μαρίνα Πετρόβνα της Ρωσίας, κόρη του Μεγάλου Δούκα Πέτρου Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας. 
 Πρίγκιπας Ευγένιος Νικολάγιεβιτς (Αρχάγγελσκ, 1888 - Παρίσι, 1928)
 Πριγκίπισσα Σοφία Νικολάγιεβνα (1886 - 1891)
 Πριγκίπισσα Όλγα Νικολάγιεβνα (1891 - 1892)

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Ιγκόρ ΣΟΥΜΕΪΚΟ Η τελευταία ακμή της αυτοκρατορίας
 Β.Ι. Γκούρκο. Χαρακτηριστικά και πρόσωπα του παρελθόντος. Κυβέρνηση και κοινή γνώμη κατά τη βασιλεία του Νικολάου Β΄.
 Massie, Robert K., Nicholas and Alexandra, Νέα Υόρκη, Ballantine Books, 1967.
 Smith, Douglas, Πρώην Άνθρωποι: Οι Τελευταίες Ημέρες της Ρωσικής Αριστοκρατίας. Farrar, Straus και Giroux, 2012

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ρώσοι γερουσιαστές
Κατηγορία:Πρίγκιπες της Ρωσίας
Νικολαι