Φόλκερ Μπράουν

Ο Φόλκερ Μπράουν ()  (γεννημένος στις 7 Μαΐου 1939 στη Δρέσδη) είναι Γερμανός συγγραφέας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους θεατρικούς συγγραφείς της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας, μαζί με τον Πέτερ Χακς και τον Χάινερ Μύλερ, στην παράδοση του πολιτικού θεάτρου του Μπρεχτ. Έγραψε θεατρικά έργα, ποίηση, μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια και ραδιοφωνικά έργα που αποκαλύπτουν τη σκοτεινή όψη και την καταπίεση της ζωής στη ΛΔΓ.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Φόλκερ Μπράουν γεννήθηκε το 1939 και μεγάλωσε στη Δρέσδη. Αφού τελείωσε το σχολείο, υπέβαλε αίτηση για το πανεπιστήμιο αλλά δεν έγινε δεκτός για πολιτικούς λόγους. Εργάστηκε για αρκετά χρόνια σε τυπογραφείο και χειριστής μηχανημάτων σε ορυχεία και το 1960 άρχισε να σπουδάζει στο τμήμα φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Λειψίας και τον ίδιο χρόνο εντάχθηκε στο Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα Γερμανίας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έγραψε τα πρώτα του λογοτεχνικά έργα.

Αρχικά, τα γραπτά του αντανακλούσαν τον ενθουσιασμό για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Από το 1965 έως το 1967, εργάστηκε ως καλλιτεχνικός διευθυντής στο Μπερλίνερ Ανσάμπλ μετά από πρόσκληση της Χελένε Βάιγκελ, συζύγου του Μπρεχτ. Μετά τα γεγονότα της Άνοιξης της Πράγας, έγινε ολοένα και πιο επικριτικός απέναντι στη ζωή υπό τον σοσιαλισμό και στις δυνατότητες μεταρρύθμισης. Σαν αποτέλεσμα, τέθηκε υπό την επιτήρηση της Στάζι και αντιμετώπισε μεγάλες δυσκολίες στην έκδοση των έργων του. Το 1972, ο Μπράουν άρχισε να εργάζεται στο Γερμανικό Θέατρο Βερολίνου. Το 1976 ήταν μεταξύ εκείνων που υπέγραψαν την αίτηση διαμαρτυρίας για την εκπατρισμό του Βολφ Μπίρμαν. Από το 1979 δραστηριοποιήθηκε ξανά στο Μπερλίνερ Ανσάμπλ. Έλαβε το Βραβείο Λέσινγκ της Ανατολικής Γερμανίας το 1981.

Το 1982, παραιτήθηκε από την Ένωση Ανατολικογερμανών Συγγραφέων. Τα έργα του κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου περιέγραφαν μια ολοένα και πιο καταθλιπτική εικόνα της ζωής στη ΛΔΓ. Οι χαρακτήρες του κινούνται υποτακτικά μέσα σε στατικό περιβάλλον. Το Μυθιστόρημα του Χίντσε και του Κούντσε έλαβε άδεια έκδοσης το 1985, αλλά σύντομα δέχτηκε σκληρή επίθεση από την επιδραστική κριτικό Ανελίζ Λέφλερ, η οποία το χαρακτήρισε «παράλογο» και «αναρχικό». Ο Κλάους Χέπκε, τότε υφυπουργός Πολιτισμού, τιμωρήθηκε πειθαρχικά επειδή είχε χορηγήσει άδεια δημοσίευσης. 

Το 1988, ο Φόλκερ Μπράουν τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ. Καθώς η κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας έφτανε στο τέλος της το 1989, ο Μπράουν ήταν μεταξύ των συγγραφέων που ζητούσαν με επιμονή μια σοσιαλιστική εναλλακτική λύση σε αυτό που αντιλαμβανόταν ως υποβαθμισμένες δυτικές αξίες, υποστηρίζοντας έναν ανεξάρτητο «τρίτο δρόμο» για τη ΛΔΓ. Μετά την επανένωση της Γερμανίας, ο Μπράουν ερεύνησε τα αίτια της κατάρρευσης της ΛΔΓ και συνέβαλε στο νεομαρξιστικό ακαδημαϊκό περιοδικό Das Argument. Από το 2006 έως το 2010, διηύθυνε το τμήμα λογοτεχνίας στην Ακαδημία Τεχνών του Βερολίνου. Είναι μέλος του PEN Γερμανίας.  

Έλαβε πολλά βραβεία τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Γερμανία μεταξύ των οποίων το Βραβείο Μπύχνερ και το Βραβείο Μνήμης Σίλερ. Ο Φόλκερ Μπράουν ζει στο Βερολίνο.

 Λογοτεχνικό έργο 
μικρογραφία|Ο Φόλκερ Μπράουν (αριστερά), σε εκδήλωση με τη χορογράφο Ρουθ Μπέργκαους (κέντρο) και τον γλύπτη Βίλαντ Φέρστερ στο Βερολίνο το 1981.
Τα έργα του αποκαλύπτουν τις βαθιές αντιθέσεις που υπήρχαν στη σοσιαλιστική Ανατολική Γερμανία πριν από την επανένωση της Γερμανίας το 1990. Παρά την κριτική του, ο Μπράουν θεωρούσε τον εαυτό του σοσιαλιστή που, μέσω των έργων του, πίεζε για αλλαγή στις υπάρχουσες συνθήκες.

Από την αρχή, θεωρούσε τον εαυτό του έντονα πολιτικό συγγραφέα στην παράδοση του Μπέρτολτ Μπρεχτ. Το επίκεντρο του έργου του είναι η αντίφαση μεταξύ της σοσιαλιστικής ουτοπίας και της πραγματικότητας του κρατικού σοσιαλισμού. Ο τίτλος Δεν αρκεί η απλή αλήθεια, ενός τόμου σημειώσεων που δημοσιεύτηκε το 1975, είναι προγραμματικός για τη στάση του Μπράουν. Η στροφή του προς τα ιστορικά θέματα ως βάση της δραματικής του παραγωγής από τη δεκαετία του 1970, μαρτυρά την πρόθεσή του να τοποθετήσει τις αντιφάσεις της ΛΔΓ σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο.

Η αποξένωση των εργατών, η απειλή της πολιτικής και οικονομικής στασιμότητας και η αποτυχία της αδέξιας ηγεσίας να επιτύχει τα κοινωνικά ιδανικά είναι τα βασικά του θέματα. Ο Κούντσε και ο Χίντσε, ένας κομματικός παράγοντας και ο σοφέρ του, είναι επαναλαμβανόμενοι χαρακτήρες του Μπράουν που εμφανίζονται στο θεατρικό έργο Χίντσε και Κούντσε (1973), στη συλλογή διηγημάτων Μια αφήγηση για τον Χίντσε και τον Κούντσε (1983) και στο Μυθιστόρημα του Χίντσε και του Κούντσε (1985). Ο Μπράουν εξέτασε τον ρόλο των γυναικών στα εργοστάσια της Ανατολικής Γερμανίας στα έργα Τίνκα (1975) και Σμίτεν (1981). Τα πρώτα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης αποτελούν το θέμα των έργων Ο θάνατος του Λένιν (1983) και Τ. (1989). Το θεατρικό του Η μεταβατική κοινωνία (1987) είναι μια τραγικοκωμωδία για τα όνειρα μιας καλύτερης ζωής εν όψει της ένταξης της ανατολικογερμανικής κοινωνίας στη Δύση. Το 2016 το θεατρικό του Έλληνες αναφέρεται ευτράπελα στην ελληνική κρίση του 2011.

Στα μεταγενέστερα έργα του περιλαμβάνονται η ποιητική συλλογή Κήπος Αναψυχής, Πρωσία (1996), η συλλογή διηγημάτων Αυτό που πραγματικά θέλουμε (2000) και Η μη κατεχόμενη περιοχή (2004), έργο μυθοπλασίας. 

 Έργα (επιλογή) 

 Provokation für mich (1965) - Πρόκληση για μένα
 Die Kipper (1965) - Οι ανατρεπόμενοι
 Vorläufiges (1966) - Προσωρινός
 KriegsErklärung (1967) - Κήρυξη πολέμου
 Lenins Tod (1970) - Ο θάνατος του Λένιν
 Wir und nicht sie (1970) Εμείς και όχι αυτοί
 Das ungezwungene Leben Kasts (1972) - Η απεριόριστη ζωή του Καστ
 Gedichte (1972) - Ποίηση
 Gegen die symmetrische Welt (1974) - Ενάντια στον συμμετρικό κόσμο 
 Es genügt nicht die einfache Wahrheit (1975) - Η απλή αλήθεια δεν είναι αρκετή
 Unvollendete Geschichte (1977) Ημιτελής ιστορία, το 1991 διασκευάστηκε στην ταινία Η υποψία 
 Der große Frieden (1979) - Η μεγάλη ειρήνη
 Training des aufrechten Gangs (1979) - Εκπαίδευση στο όρθιο περπάτημα, ποίηση
 Die Ubergangsgesellschaft (1982) - Η μεταβατική κοινωνία
 Hinze-Kunze-Roman (1985) - Το μυθιστόρημα του Χίντσε και του Κούντσε
 Langsam knirschender Morgen (1987) - Αργό τραγανό πρωινό, ποίηση (1987)
 Verheerende Folgen mangelnden Anscheins innerbetrieblicher Demokratie (1988) - Καταστροφικές συνέπειες της έλλειψης εντύπωσης εσωτερικής δημοκρατίας
 Der Stoff zum Leben (1990) - Τα πράγματα της ζωής
 Iphigenie in Freiheit (1992) - Η Ιφιγένεια στην Εελευθερία
 Der Wendehals (1995) - Ο αποστάτης
 Lustgarten Preußen (1996) - Κήπος αναψυχής, Πρωσία
 Wir befinden uns soweit wohl. Wir sind erst einmal am Ende (1998) - Μέχρι στιγμής τα πάμε καλά. Προς το παρόν έχουμε φτάσει στο τέλος
 Tumulus (1999) - Τύμβος, ποίηση
 Das Wirklichgewollte (2000) - Αυτό που πραγματικά θέλουμε
 Das unbesetzte Gebiet (2004) - Η μη κατεχόμενη περιοχή

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Ιστορία χωρίς τέλος, εκδ. Δελφίνι 
 Αυτό που πραγματικά θέλουμε, μτφ. Σούλα Ζαχαροπούλου, Εκδόσεις Έναστρον, 2025  

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί δοκιμιογράφοι
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία