Κατάλογος συστημάτων οργάνων του ανθρώπινου σώματος

Το ανθρώπινο σώμα περιγράφεται ως ένα σύστημα που αποτελείται από 11 κύρια συστήματα οργάνων που συνεργάζονται για να διατηρήσουν τη ζωή και την ομοιόσταση. Αυτά τα συστήματα περιλαμβάνουν το νευρικό, το αναπαραγωγικό, το αναπνευστικό, το ουροποιητικό, το λεμφικό, το καλυπτήριο, το μυικό, το σκελετικό, το ενδοκρινικό, το γαστρεντερικό και το κυκλοφορικό σύστημα.

Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι επίσης ένα κρίσιμο αμυντικό σύστημα έναντι παθογόνων, αλλά δεν θεωρείται σύστημα οργάνων με την παραδοσιακή έννοια, καθώς αποτελείται από διάφορα κύτταρα και ιστούς που είναι διασκορπισμένα σε όλο το σώμα και όχι από μια ενιαία ομάδα συνδεδεμένων οργάνων. Ορισμένες πηγές μπορεί επίσης να αναφέρονται στο συνδυασμένο μυοσκελετικό σύστημα ή στο νευροενδοκρινικό σύστημα.

 Κύρια συστήματα οργάνων 
ΣύστημαΠεριγραφήΌργανα από τα οποία αποτελείταιΑναπνευστικό σύστημαΥπεύθυνο για την ανταλλαγή οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα.Τα μέρη του αναπνευστικού συστήματος περιλαμβάνουν τη μύτη, το στόμα, τον φάρυγγα, τον λάρυγγα, την τραχεία, τους βρόγχους, τα βρογχιόλια και τους πνεύμονες, που καταλήγουν σε μικροσκοπικούς σάκους αέρα που ονομάζονται κυψελίδες, όπου λαμβάνει χώρα η ανταλλαγή οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα, οι οποίοι τροφοδοτούνται από το διάφραγμα και τους μύες για την αναπνοή. Αυτά τα μέρη συνεργάζονται για να εισάγουν οξυγόνο και να αποβάλλουν διοξείδιο του άνθρακα, με την άνω οδό (μύτη, στόμα, φάρυγγας, λάρυγγας) να ρυθμίζει τον αέρα και την κάτω οδό (τραχεία, βρόγχοι, πνεύμονες, κυψελίδες) να χειρίζεται την ανταλλαγή αερίων.
Συστατικά στοιχεία:

 μύτη
 παραρρινικά ιγμόρεια
 στόμα
 φάρυγγας
 λάρυγγας
 τραχεία
 βρόγχοι
 βρογχιόλια
 πνεύμονες
 θωρακικό διάφραγμαΓαστρεντερικό σύστημαΔιασπά την τροφή και απορροφά τα θρεπτικά συστατικά.Το γαστρεντερικό σύστημα περιλαμβάνει την γαστρεντερική οδό (στόμα, φάρυγγας, οισοφάγος, στομάχι, λεπτό/παχύ έντερο, ορθό, πρωκτό) και τα βοηθητικά όργανα (ήπαρ, χοληδόχος κύστη, πάγκρεας, σιελογόνοι αδένες, δόντια, γλώσσα) που λειτουργούν για τη διάσπαση της τροφής, την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και την αποβολή των αποβλήτων. Οι βασικές διεργασίες περιλαμβάνουν τη μάσηση και το σάλιο στο στόμα, το οξύ στο στομάχι, τη χολή από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη για τα λίπη, τα ένζυμα από το πάγκρεας για όλα τα μακροθρεπτικά συστατικά στο λεπτό έντερο και την απορρόφηση νερού στο παχύ έντερο.
Συστατικά στοιχεία:

 δόντια, 
 γλώσσα, 
 σιελογόνοι αδένες, 
 οισοφάγος, 
 στομάχι, 
 ήπαρ, 
 χοληδόχος κύστη, 
 πάγκρεας, 
 λεπτό έντερο, 
 παχύ έντερο, 
 ορθό και πρωκτόςΚυκλοφορικό σύστημαΜεταφέρει ουσίες σε όλο το σώμα μέσω του αίματος, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς, των αιμοφόρων αγγείων και του αίματος.Τα κύρια συστατικά του καρδιαγγειακού συστήματος είναι η καρδιά, τα αιμοφόρα αγγεία (αρτηρίες, φλέβες, τριχοειδή αγγεία) που σχηματίζουν το δίκτυο και το αίμα, το υγρό που μεταφέρει οξυγόνο, θρεπτικά συστατικά και απόβλητα. Αυτά συνεργάζονται σε δύο κύριους βρόχους, την πνευμονική κυκλοφορία (προς τους πνεύμονες) και τη συστημική κυκλοφορία (στο σώμα), παρέχοντας τα απαραίτητα στοιχεία και απομακρύνοντας τα απόβλητα για τη διατήρηση της ομοιόστασης.
Συστατικά στοιχεία:

 καρδιά
 αιμοφόρα αγγεία
 αίμαΟυροποιητικό σύστημαΦιλτράρει το αίμα, απομακρύνει τα απόβλητα και παράγει ούρα.Τα κύρια συστατικά του ουροποιητικού συστήματος είναι τα νεφρά, τα οποία φιλτράρουν το αίμα για να παράγουν ούρα, οι ουρητήρες, οι σωλήνες που μεταφέρουν τα ούρα στην ουροδόχο κύστη, η ουροδόχος κύστη, ένας σάκος αποθήκευσης ούρων, και η ουρήθρα, ο σωλήνας που αποβάλλει τα ούρα από το σώμα. Όλα αυτά τα συστατικά στοιχεία λειτουργούν για να απομακρύνουν τα αποβλήτων, να εξισορροπούν τα υγρά και να ρυθμίζουν τους ηλεκτρολύτες.
Συστατικά στοιχεία:

 νεφρά
 ουρητήρες
 ουροδόχος κύστη
 ουρήθραΚαλυπτήριο σύστημαΠροστατεύει το σώμα και βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας, συμπεριλαμβανομένου του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών.Τα συστατικά του καλυπτήριου συστήματος περιλαμβάνουν το δέρμα (επιδερμίδα, χόριο, υποδερμίδα), τα μαλλιά, τα νύχια και τους επικουρικούς αδένες (ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι), που λειτουργούν ως προστατευτικό φράγμα που ρυθμίζει τη θερμοκρασία, ανιχνεύει ερεθίσματα, αποβάλλει τα απόβλητα και συνθέτει βιταμίνη D.
Συστατικά στοιχεία:

 δέρμα
 μαλλιά
 νύχια
 επικουρικοί αδένες (ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι)Σκελετικό σύστημαΠαρέχει υποστήριξη, προστατεύει τα όργανα, επιτρέπει την κίνηση και παράγει αιμοσφαίρια.Το σκελετικό σύστημα περιλαμβάνει οστά, χόνδρους, συνδέσμους και τένοντες, σχηματίζοντας ένα πλαίσιο που στηρίζει το σώμα, προστατεύει τα όργανα, αποθηκεύει μέταλλα και επιτρέπει την κίνηση. Διαιρείται στα οστά του άξονα (κρανίο, σπονδυλική στήλη, πλευρές), στις ζώνες προσκόλλησης και στα άκρα. Είναι ένα δυναμικό σύστημα ζωντανών ιστών, με τα οστά να αναδιαμορφώνονται συνεχώς από εξειδικευμένα κύτταρα (οστεοκλάστες, οστεοβλάστες).
Συστατικά στοιχεία:

 οστά
 χόνδροι
 σύνδεσμοι
 τένοντεςΜυικό σύστημαΕπιτρέπει την κίνηση, διατηρεί τη στάση του σώματος και παράγει θερμότητα.Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τρεις τύπους μυών - σκελετικό, καρδιακό και λείο - που υποστηρίζονται από συνδετικούς ιστούς όπως τένοντες και περιτονία, οι οποίοι συνεργάζονται με το νευρικό σύστημα για να επιτρέπουν την κίνηση, να διατηρούν τη στάση του σώματος, να αντλούν αίμα και να παράγουν θερμότητα, αποτελώντας μέρος του ευρύτερου μυοσκελετικού συστήματος μαζί με τα οστά και τις αρθρώσεις.
Συστατικά στοιχεία:

 μύες: σκελετικοί, λείοι, καρδιακόςΕνδοκρινικό σύστημαΡυθμίζει λειτουργίες όπως ο μεταβολισμός και η ανάπτυξη μέσω ορμονών που εκκρίνονται από τους αδένες.Τα κύρια συστατικά του ενδοκρινικού συστήματος είναι οι αδένες που παράγουν ορμόνες, συμπεριλαμβανομένων του υποθαλάμου, της υπόφυσης, του θυρεοειδούς, των παραθυρεοειδών, των επινεφριδίων, της επίφυσης, του παγκρέατος, των ωοθηκών και των όρχεων. Αυτοί οι αδένες απελευθερώνουν χημικούς αγγελιοφόρους (ορμόνες) στην κυκλοφορία του αίματος για να ελέγχουν ζωτικές λειτουργίες όπως η ανάπτυξη, ο μεταβολισμός, η διάθεση και η αναπαραγωγή, συνεργαζόμενοι με το νευρικό σύστημα για τη διατήρηση της ισορροπίας του σώματος (ομοιόσταση).
Συστατικά στοιχεία:

 υποθάλαμος
 υπόφυση
 θυρεοειδής αδένας
 παραθυρεοειδείς αδένες
 επινεφρίδια
 επίφυση
 πάγκρεας
 ωοθήκες
 όρχειςΛεμφικό σύστημαΒοηθά στην ανοσολογική λειτουργία, προστατεύει από μολύνσεις και ρυθμίζει την ισορροπία των υγρών.Το λεμφικό σύστημα περιλαμβάνει το λεμφικό υγρό, ένα δίκτυο αγγείων και λεμφικά όργανα/ιστούς όπως λεμφαδένες, σπλήνα, θύμο αδένα, αμυγδαλές και μυελό των οστών, τα οποία συνεργάζονται για να αποστραγγίσουν την περίσσεια υγρών, να φιλτράρουν τα απόβλητα και να φιλοξενήσουν τα ανοσοκύτταρα (λεμφοκύτταρα) για την καταπολέμηση των λοιμώξεων, λειτουργώντας ουσιαστικά ως το σύστημα αποστράγγισης, καθαρισμού και άμυνας του σώματος.
Συστατικά στοιχεία:

 λεμφικό υγρό (λέμφος)
 λεμφαδένες
 λεμφαγγεία
 αμυγδαλές
 σπλήνας 
 θύμος αδένας
 μυελός των οστώνΝευρικό σύστημαΕλέγχει τις σωματικές δραστηριότητες, επεξεργάζεται πληροφορίες και κατευθύνει τις αντιδράσεις μέσω ηλεκτρικών σημάτων.Το νευρικό σύστημα αποτελείται από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ) (εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός) και το Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (ΠΝΣ) (νεύρα εκτός του ΚΝΣ), με βασική μονάδα τον νευρώνα. Το ΠΝΣ διαιρείται περαιτέρω στο σωματικό (εκούσιο) και στο αυτόνομο (ακούσιο) σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει τον συμπαθητικό (μάχη ή φυγή) και τον παρασυμπαθητικό (ανάπαυση και πέψη) κλάδο. Μαζί, αυτά τα στοιχεία ελέγχουν τη σκέψη, την κίνηση, τα συναισθήματα και τις αυτόματες λειτουργίες του σώματος όπως η αναπνοή και η πέψη.
Συστατικά στοιχεία:

 εγκέφαλος, 
 νωτιαίος μυελός, 
 νεύρα, 
 αισθητήρια όργαναΑναπαραγωγικό σύστημαΥπεύθυνο για την αναπαραγωγή και για την παραγωγή σεξουαλικών ορμονώνΤα συστατικά του αναπαραγωγικού συστήματος περιλαμβάνουν τις γονάδες (όρχεις στους άνδρες, ωοθήκες στις γυναίκες) για την παραγωγή γαμετών (σπέρμα/ωάρια) και ορμονών, τους πόρους και τους αδένες (όπως ο σπερματικός πόρος, ο προστάτης, οι σάλπιγγες, η μήτρα) για τη μεταφορά και τη θρέψη, και τα εξωτερικά γεννητικά όργανα (πέος, όσχεο, αιδοίο) για τη σεξουαλική επαφή, όλα με σκοπό τη δημιουργία και την ανατροφή των απογόνων.
Συστατικά στοιχεία:

 ωοθήκες, 
 σάλπιγγες, 
 μήτρα, 
 κόλπος, 
 αιδοίο, 
 πέος, 
 όρχεις, 
 σπερματικός πόρος, 
 σπερματοδόχες κύστεις,
 προστάτης

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ανθρώπινο σώμα