Κνίβας ο Γότθος

Ο Κνίβας, Cniva (άκμασε μέσα 3ου αι.) ήταν Γότθος βασιλιάς, που εισέβαλε στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στα μέσα τού 3ου αιώνα μ.Χ. Τα χρόνια τής βασιλείας του είναι αβέβαια. Κατέλαβε με επιτυχία την πόλη τής Φιλιππούπολης (Πλόβντιβ στη Βουλγαρία) το 250, και σκότωσε τον Aυτοκράτορα Δέκιο και τον γιο του Ερέννιο Ετρούσκο στη Μάχη τής Αβρίτου, καθώς προσπαθούσε να εγκαταλείψει την Αυτοκρατορία το 251. Αυτή ήταν η πρώτη φορά, που ένας Ρωμαίος Αυτοκράτορας σκοτώθηκε σε μάχη εναντίον ξένων. Ο νέος Αυτοκράτορας Τρεβονιανός Γάλλος τού επέτρεψε να φύγει με τα λάφυρά του, και τού αποδόθηκαν φόροι υποτέλειας, για να μείνει έξω από την Αυτοκρατορία.

 Εισβολή στη Μοισία 
Ο Κνίβας ξεκίνησε την εισβολή στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όταν διέσχισε τον Δούναβη. Έστειλε αποσπάσματα σε όλη τη ρωμαϊκή επαρχία τής Μοισίας με δυνάμεις Γότθων και Σαρματών. Οι σημαντικές δυνάμεις του τράβηξαν την προσοχή τού Αυτοκράτορα Δέκιου.

Η πρώτη φάλαγγα τού στρατού τού Κνίβα, ένα απόσπασμα περίπου 20.000 ανδρών, πιθανώς με επικεφαλής τούς οπλαρχηγούς Αργάιθ και Γουντέρικ, πολιόρκησε τη Μαρκιανούπολη, προφανώς χωρίς επιτυχία. Πιθανότατα κατευθύνθηκαν νότια, για να πολιορκήσουν τη Φιλιππούπολη (σημερινή Πλόβντιβ στη Βουλγαρία). Η κύρια φάλαγγα τού Κνίβα υπό τον ίδιο τον βασιλιά διέσχισε τον Δούναβη στο Οίσκο, και στη συνέχεια κατευθύνθηκε ανατολικά προς τις Νόβες (Novae), όπου απωθήθηκε από τον επαρχιακό κυβερνήτη (και μελλοντικό Αυτοκράτορα) Τρεβωνιανό Γάλλο.  Οι εισβολείς κατευθύνθηκαν στη συνέχεια νότια, για να λεηλατήσουν τη Νικόπολη τού Ίστρου, όπου ο Δέκιος τούς νίκησε, αλλά όχι αποφασιστικά. Μετά από αυτές τις αρχικές αποτυχίες, οι Γότθοι κινήθηκαν νότια μέσω τού όρους Αίμου, και ο Δέκιος τούς καταδίωξε (πιθανώς μέσω τού περάσματος Σίπκα), για να σώσει τη Φιλιππούπολη.  Αυτή τη φορά ο στρατός τού Δέκιου αιφνιδιάστηκε, ενώ αναπαυόταν στη Βερόη (Αυγούστα Τραϊάνα). Οι Ρωμαίοι ηττήθηκαν βαριά στη μάχη που ακολούθησε. Ο Δέκιος αναγκάστηκε να αποσύρει τον στρατό του προς τα βόρεια στο Οίσκο, αφήνοντας στον Κνίβα άφθονο χρόνο για να λεηλατήσει τη Μοισία, και τελικά να καταλάβει τη Φιλιππούπολη το καλοκαίρι του 251, εν μέρει με τη βοήθεια τού διοικητή της, κάποιου Τίτου Ιουλίου Πρίσκου, ο οποίος είχε αυτοανακηρυχθεί "αυτοκράτορας".  Φαίνεται ότι ο Πρίσκος, αφού έλαβε τα νέα τής ήττας στη Βερόη, νόμιζε ότι οι Γότθοι θα γλίτωναν αυτόν και την πόλη. Έκανε λάθος, και πιθανότατα σκοτώθηκε, όταν έπεσε η πόλη.  Στη συνέχεια οι εισβολείς άρχισαν να επιστρέφουν στην πατρίδα τους, φορτωμένοι με λάφυρα και αιχμαλώτους, μεταξύ των οποίων πολλοί συγκλητικοί. Wolfram 1988, p.46

Η λεηλασία τής Φιλιππούπολης ενίσχυσε τον Δέκιο, ο οποίος αναχαίτισε αρκετές ομάδες Γερμανών, και επισκεύασε και ενίσχυσε τις οχυρώσεις του κατά μήκος τού Δούναβη, σκοπεύοντας να αντιταχθεί στις δυνάμεις τού Κνίβα.

 Μάχη της Αβρίτου 
Πιθανώς τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο  τού 251, ο Ρωμαϊκός στρατός αντιμετώπισε τούς «Σκύθες» υπό τον Κνίβα κοντά στην Άβριτο. Η δύναμη των εμπόλεμων δυνάμεων είναι άγνωστη, αλλά γνωρίζουμε ότι ο Κνίβας χώρισε τις δυνάμεις του σε τρεις μονάδες, με ένα από αυτά τα μέρη κρυμμένο πίσω από έναν βάλτο.  Φαίνεται ότι ο Κνίβας ήταν επιδέξιος τακτικός, και ότι ήταν πολύ εξοικειωμένος με το γύρω έδαφος.  Ο Ιορδάνης και ο Αυρήλιος Βίκτωρ ισχυρίζονται ότι  ο Ερέννιος Ετρούσκος σκοτώθηκε από βέλος, κατά τη διάρκεια μίας αψιμαχίας πριν από την έναρξη τής μάχης, και ότι ο πατέρας του απευθύνθηκε στούς στρατιώτες του, σαν να μην είχε σημασία η απώλεια τού γιου του. Φέρεται να είπε: «ας μην θρηνήσει κανείς. Το τέλος ενός στρατιώτη δεν είναι μεγάλη απώλεια για τη Δημοκρατία». Ωστόσο, άλλες πηγές αναφέρουν ότι ο Ερέννιος απεβίωσε με τον πατέρα του. 

 Όροι ειρήνης 
Μετά τη μάχη, ο νέος Αυτοκράτορας Τρεβωνιανός Γάλλος άφησε τον Κνίβα να φύγει με τα λάφυρά του, και βοήθησε τούς Γότθους στην αναχώρηση. Υποσχέθηκε μάλιστα να πληρώσει φόρο υποτέλειας στον Κνίβα, για να τον εμποδίσει να εισβάλει ξανά στην Αυτοκρατορία.

 Το τέλος 
Το 271 ο Αυτοκράτορας Αυρηλιανός νίκησε οριστικά τούς Γότθους, και σκότωσε τον βασιλιά τους Καναβάδη στη μάχη. Με βάση την ομοιότητα των ονομάτων, ο βασιλιάς αυτός μπορεί να συμπίπτει με τον Κνίβα. 

 Αναφορές 

 Πηγές 
 Aurelius Victor, De Caesaribus, παρ. 29.4-5 στο Liber de Caesaribus of Sextus Aurelius Victor, κριτική έκδοση από τον HW Bird, Liverpool University Press, 1994, 
 Bowman AK, Garnsey P., Cameron A. (επιμ.). Η Αρχαία Ιστορία του Κέιμπριτζ - τόμος XII Η Κρίση της Αυτοκρατορίας, Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-30199-8
 Έντουαρντ Γκίμπον, Ιστορία της Παρακμής και της Πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Κεφάλαιο 10 .
 Πότερ, Ντέιβιντ Σ. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στον Κόλπο 180 – 395 μ.Χ., Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5
 Southern, Pat. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από τον Σεβήρο έως τον Κωνσταντίνο, Routledge, 2001. ISBN 0-415-23943-5
 Wolfram, Herwig. Ιστορία των Γότθων (μετάφραση Thomas J. Dunlap), University of California Press, 1988,

Κατηγορία:Γότθοι