Σέρτζιο Μέντες

Ο Σέρτζιο Σάντος Μέντες (Πορτογαλικά: Sérgio Mendes, 11 Φεβρουαρίου 1941 – 5 Σεπτεμβρίου 2024) ήταν Βραζιλιάνος μουσικός.

Η καριέρα του απογειώθηκε με παγκόσμιες επιτυχίες από το συγκρότημά του, Brasil '66. Κυκλοφόρησε 35 άλμπουμ και ήταν γνωστός για τη συχνή ανάμειξη μπόσα νόβα με φανκ. Ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού το 2012 ως ένας από τους συντελεστές του "Real in Rio" από την ταινία κινουμένων σχεδίων Rio.

Ο Μέντες ήταν κυρίως γνωστός στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ηχογραφήθηκαν τα άλμπουμ του και πραγματοποιήθηκε το μεγαλύτερο μέρος των περιοδειών του. Ήταν παντρεμένος με την Γκρασίνια Λεποράτσε, με την οποία εμφανιζόταν μαζί του από τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Ο Μέντες συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες, όπως οι Black Eyed Peas, με τους οποίους ηχογράφησε ξανά το 2006 μια διασκευή της εκδοχής του 1966 του τραγουδιού "Mas que nada", η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία.

 Βιογραφία 

 Τα πρώτα χρόνια 
Ο Μέντες γεννήθηκε στο Νιτερόι, απέναντι από τον κόλπο Γκουαναμπάρα του Ρίο ντε Τζανέιρο, στις 11 Φεβρουαρίου 1941.  Όπως αφηγήθηκε στο In the Key of Joy (2020), μια βιογραφική ταινία για την καριέρα του, ήταν αναγκασμένος να φοράει νάρθηκα τρία χρόνια επειδή είχε οστεομυελίτιδα. Ο πατέρας του ήταν γιατρός και ήταν ένας από τους πρώτους ανθρώπους στη Βραζιλία που του χορηγήθηκε πενικιλίνη.  Ο Σέρτζιο σπούδασε κλασική μουσική στο τοπικό ωδείο με την ελπίδα να γίνει κλασικός πιανίστας. Στα  τέλη της δεκαετίας του 1950, καθώς το ενδιαφέρον του για την τζαζ μεγάλωνε, άρχισε να παίζει σε νυχτερινά κέντρα, την εποχή που αναδυόταν η μπόσα νόβα, ένα παράγωγο της σάμπας με στοιχεία τζαζ.

Ο Σέρτζιο Μέντες έπαιξε με τον Αντόνιο Κάρλος Ζομπίμ, ο οποίος θεωρούνταν μέντοράς του, και με Αμερικανούς μουσικούς της τζαζ που περιόδευσαν στη Βραζιλία. Ο Μέντες σχημάτισε το Sexteto Bossa Rio και ηχογράφησε το Dance Moderno το 1961. Περιόδευσε στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου ηχογράφησε άλμπουμ με τους Cannonball Adderley και Χέρμπι Μαν. Το 1962, έπαιξε σε ένα φεστιβάλ μπόσα νόβα στο Κάρνεγκι Χολ της Νέας Υόρκης.  Ο Μέντες μετακόμισε στις ΗΠΑ το 1964 και ηχογράφησε δύο άλμπουμ με το όνομα Sergio Mendes & Brasil '65 με την Capitol Records και την Atlantic Records. 

Ο Μέντες συνεργάστηκε με τον Ρίτσαρντ Άντλερ, έναν Αμερικανό γεννημένο στο Μπρούκλιν, ο οποίος είχε φέρει τους Bossa Trés και δύο χορευτές για να εμφανιστούν στο The Ed Sullivan Show το 1963. Τον συνόδευαν οι Ζομπίμ, ο Φλάβιο Ράμος και ο Αλοΐσιο ντε Ολιβέιρα, ένας μουσικός και τηλεοπτικός παραγωγός από το Ρίο, ο οποίος ήταν μέλος του συγκροτήματος Bando da Lua της Κάρμεν Μιράντα. Η Ένωση Μουσικών επέτρεψε σε αυτό το συγκρότημα να εμφανιστεί μόνο σε μία τηλεοπτική εκπομπή και να κάνει μία εμφάνιση σε κλαμπ (Basin Street East) και στη συνέχεια τους έδωσε εντολή να εγκαταλείψουν τις ΗΠΑ. Όταν σχηματίστηκε το νέο συγκρότημα Brasil '65, Σέλι Μαν, ο Μπαντ Σανκ και άλλοι μουσικοί της Δυτικής Ακτής έγραψαν τον Μέντες και τα άλλα μέλη του συγκροτήματος στο τοπικό σωματείο μουσικών. Ο Άντλερ και ο Μέντες σχημάτισαν το Brasil '65, το οποίο αποτελούνταν από την Γουάντα Σα και τη Ροζίνια ντε Βαλένσα, καθώς και το Sergio Mendes Trio. Το συγκρότημα ηχογράφησε άλμπουμ για τις εταιρείες Atlantic και Capitol.

 Brasil '66 
δεξιά|μικρογραφία|Σέρτζιο Μέντες & Brasil '66
Τα τζαζ άλμπουμ του Μέντες για την Atlantic Records δεν πήγαιναν καλά σε πωλήσεις. Ο Άντλερ πρότεινε στον Μέντες και το συγκρότημα να τραγουδήσουν στα αγγλικά και στα πορτογαλικά, όπως είχε ζητήσει ο Μέντες. Ο Άντλερ τούς βρήκε νέο υλικό στην αγγλική γλώσσα, όπως το "Goin' Out of My Head" των Τέντι Ραντάτσο και Μπόμπι Γουάινσταϊν. Για να τραγουδήσουν σωστά αυτά τα τραγούδια στα αγγλικά, ο Άντλερ πρότεινε στο συγκρότημα να βρει δύο Αμερικανίδες τραγουδίστριες για να τραγουδάνε τόσο στα αγγλικά όσο και στα πορτογαλικά. Ο Άντλερ επικοινώνησε με τον φίλο του, Τζέρι Ντένον, και τους ιδρυτές της A&M Records, Χερμπ Άλπερτ και Τζέρι Μος, και κανόνισε μια ακρόαση για το νέο συγκρότημα του Μέντες, το οποίο ονομάστηκε Brasil '66. Ο Άλπερτ και ο Μος υπέγραψαν συμβόλαιο με τον Μέντες και το συγκρότημά του με την A&M Records.  Ο Άντλερ ζήτησε από τους αδελφούς Έρτεγκουν στην Atlantic Records να αποδεσμεύσουν τον Μέντες από το συμβόλαιό του με την Atlantic Jazz. Ο Αχμέτ συμφώνησε να του επιτρέψει να ηχογραφεί άλμπουμ με το όνομα "Sergio Mendes and Brasil '66" με την A&M. Ο Μέντες δεν ήταν σε αυτή τη συνάντηση. Ο Άλπερτ ανέλαβε παραγωγός για τα άλμπουμ των A&M και το συγκρότημα σημείωσε τεράστια επιτυχία με το πρώτο τους σινγκλ, το "Mas que nada", του συνθέτη και τραγουδιστή Χόρχε Μπεν.

Το πρώτο άλμπουμ των A&M ήταν το Herb Alpert Presents Sergio Mendes & Brasil '66, που έγινε πλατινένιο χάρη στην επιτυχία του σινγκλ "Mas que nada" και την προσωπική υποστήριξη του Άλπερτ, με τον οποίο ο Mendes έκανε περιοδείες. Η αρχική σύνθεση των Brasil '66 ήταν ο Μέντες (πιάνο), οι τραγουδίστριες Λάνι Χολ (αργότερα σύζυγος του Άλπερτ) και Σίλβια Ντούλσε Κλάινερ (1942–2004), ο Μπομπ Μάθιους (1935–2022) (μπάσο), ο Ζοζέ Σοάρες (κρουστά) και ο Ζοάο Πάλμα (1943–2016) (ντραμς). Ο Τζον Πιζάνο (1931–2024) έπαιζε κιθάρα. Η νέα σύνθεση ηχογράφησε δύο άλμπουμ μεταξύ 1966 και 1968, ανάμεσα στα οποία και το επιτυχημένο LP Look Around, πριν από μια σημαντική αλλαγή στη σύνθεση για το τέταρτο άλμπουμ τους, το Fool on the Hill. 

Ο Μέντες άλλαζε συχνά τη σύνθεση του συγκροτήματος. Η τραγουδίστρια Μπίμπι Βόγκελ αντικαταστάθηκε από την Τζάνις Χάνσεν, η οποία με τη σειρά της αντικαταστάθηκε από την Κάρεν Φίλιπ. Ο βετεράνος ντράμερ Ντομ Ουμ Ρομάο συνεργάστηκε με τον Ρούμπενς Μπασίνι για να αναλάβει καθήκοντα μουσικού κρουστών. Ο Κλαούντιο Σλον εντάχθηκε στο συγκρότημα ως ντράμερ το 1969 και έπαιξε με τον Μέντες σχεδόν μια δεκαετία. Ο Σεμπαστιάο Νέτο ανέλαβε το μπάσο και ο Όσκαρ Κάστρο-Νέβες ανέλαβε την κιθάρα. Αυτές οι αλλαγές έδωσαν στο συγκρότημα έναν πιο ορχηστρικό ήχο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η τραγουδίστρια Χολ ακολούθησε σόλο καριέρα και έγινε η δεύτερη σύζυγος του Άλπερτ.  Ο Κέβιν Λέταου τραγουδούσε και έκανε περιοδείες με τον Μέντες για οκτώ χρόνια, αφότου τον ανακάλυψε το 1984.

Αν και τα πρώτα του σινγκλ με το Brasil '66, με πιο αξιοσημείωτο το "Mas que nada", σημείωσαν κάποια επιτυχία, ο Μέντες έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό όταν ερμήνευσε το υποψήφιο για Όσκαρ "The Look of Love" στην τηλεοπτική μετάδοση των βραβείων Όσκαρ τον Απρίλιο του 1968. Η εκδοχή του τραγουδιού από τους Brasil '66 εκτοξεύτηκε γρήγορα στο τοπ 10,  φτάνοντας στο Νο. 4  και επισκιάζοντας την εκδοχή της Ντάστι Σπρίνγκφιλντ από το σάουντρακ της ταινίας Τζέιμς Μποντ 007: Καζίνο Ρουαγιάλ. Ο Μέντες πέρασε το υπόλοιπο της χρονιάς απολαμβάνοντας συνεχόμενες επιτυχίες στο τοπ 10 και στο τοπ 20 με τα επόμενα σινγκλ του, "The Fool on the Hill" και "Scarborough Fair".  Από το 1968 και μετά, ο Μέντες ήταν σημαντικός Βραζιλιάνος σταρ  και γνώρισε τεράστια δημοτικότητα παγκοσμίως, εμφανιζόμενος σε ποικίλους χώρους όπως στάδια και τον Λευκό Οίκο, όπου έδωσε συναυλίες για τους προέδρους Λίντον Τζόνσον και Ρίτσαρντ Νίξον.  Το συγκρότημα Brasil '66 εμφανίστηκε στην Παγκόσμια Έκθεση στην Οσάκα της Ιαπωνίας τον Ιούνιο του 1970.

 Ανανεωμένη επιτυχία 
Η καριέρα του Μέντες στις ΗΠΑ σταμάτησε στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αλλά παρέμεινε δημοφιλής στη Νότια Αμερική και την Ιαπωνία. Στα δύο άλμπουμ του με την Bell Records το 1973 και το 1974 και σε πολλά για την Elektra από το 1975, όπως το "Brasil '88", ο Μέντες συνέχισε να εντοπίζει τα καλύτερα της αμερικανικής ποπ μουσικής και των μετα-μπόσα συνθετών της πατρίδας του, της Βραζιλίας, σφυρηλατώντας παράλληλα νέες κατευθύνσεις στη σόουλ με συνεργάτες όπως ο Στίβι Γουόντερ, ο οποίος έγραψε την επηρεασμένη αππό την R&B επιτυχία του Μέντες "The Real Thing".

Το 1983, ο Μέντες επέστρεψε στην A&M records και γνώρισε επιτυχία με ένα ομώνυμο άλμπουμ και αρκετά επόμενα άλμπουμ, τα οποία όλα έλαβαν σημαντική προβολή στα στο ραδιόφωνο και μπήκαν στα τσαρτ. Το "Never Gonna Let You Go", με φωνητικά από τους Τζο Πιτσούλο και Λίζα Μίλερ,  ισοφάρισε την επιτυχία του σινγκλ του 1968 "The Look of Love" φτάνοντας στο Νο. 4η θέση στο Billboard Hot 100. Παρέμεινε επίσης τέσσερις εβδομάδες στην κορυφή του Billboard Adult Contemporary chart.  Το 1984, ηχογράφησε το άλμπουμ Confetti, το οποίο περιείχε τις επιτυχημένες επιτυχίες "Olympia", το οποίο χρησιμοποιήθηκε επίσης ως τραγούδι των Ολυμπιακούς Αγώνες εκείνης της χρονιάς, και το "Alibis", το οποίο έφτασε στο #5 στο A/C chart και στο #29 στο Hot 100.  Τη δεκαετία του 1980, ο Μέντες ξανασυνεργάστηκε με την τραγουδίστρια Λένι Χολ στο τραγούδι "No Place to Hide" από το άλμπουμ Brasil '86 και έκανε την παραγωγή των φωνητικών της στο ομώνυμο τραγούδι για την ταινία Ποτέ μην ξαναπείς ποτέ της σειράς Τζέιμς Μποντ.

Όταν ο Μέντες κυκλοφόρησε το βραβευμένο με Grammy άλμπουμ του με τίτλο Brasileiro, το 1992, από την Elektra, ήταν ο αδιαμφισβήτητος δεξιοτέχνης της μπόσα νόβα  και της βραζιλιάνικης τζαζ με ποπ επιρροές. Η αναβίωση της λάουντζ μουσικής στα τέλη της δεκαετίας του 1990 επανέφερε τον σεβασμό στο έργο του, ιδιαίτερα στα κλασικά άλμπουμ των Brasil  '66.

Στην 4η σεζόν της τηλεοπτικής σειράς Seinfeld, στη διάρκεια του επεισοδίου με τίτλο "The Old Man", αναφέρεται ο Μέντες, όταν ο Κρέιμερ και ο Νιούμαν προσπαθούν να πουλήσουν τους μεταχειρισμένους δίσκους τους σε ένα δισκοπωλείο. Λόγω της δημοτικότητάς του στη Νότια Αμερική, ο Κρέιμερ και ο Νιούμαν πιστεύουν ότι θα έπρεπε να είχαν πάρει περισσότερα χρήματα. 

 Τα επόμενα χρόνια 
μικρογραφία|Ο Μέντες σε συναυλία, 2016
Το άλμπουμ Timeless του 2006 περιελάμβανε ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνών της νεο-σόουλ και της εναλλακτικής χιπ χοπ, όπως Black Eyed Peas, Άρικα Μπαντού, Black Thought, Τζιλ Σκοτ, Τζον Λέτζεντ, Τζάστιν Τίμπερλεϊκ, Q-Tip και Stevie Wonder. Κυκλοφόρησε στις 14 Φεβρουαρίου 2006 από την Concord Records. 

Η επαναηχογραφημένη έκδοση του "Mas que Nada" του 2006 με τους Black Eyed Peas συμπεριλήφθηκε στο Timeless. Στη Βραζιλία, το τραγούδι έγινε το τραγούδι τίτλων του τοπικού τηλεοπτικού καναλιού Globo's Estrelas. Η έκδοση των Black Eyed Peas περιείχε ένα σαμπλ από την επιτυχία τους "Hey Mama" του 2004. Το επαναηχογραφημένο τραγούδι έγινε δημοφιλές στα ευρωπαϊκά τσαρτ. Στο UK Singles Chart, το τραγούδι μπήκε στο Νο. 29 και έφτασε μέχρι το Νο. 6 στη δεύτερη εβδομάδα του στο τσαρτ.

Το 2013, ο Μέντες έκανε μια εμφάνιση χορεύοντας σε ένα από τα μέρη της ταινίας 24 Hours of Happy του Φαρέλ Γουίλιαμς.  Το 2012, προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού ως ένας από τους δημιουργούς του "Real in Rio" από την ταινία κινουμένων σχεδίων Rio.  Ήταν ο συμπαραγωγός στα σάουντρακ δύο ταινιών κινουμένων σχεδίων με θέμα την πατρίδα του: το Rio του 2011 και τη συνέχειά του του 2014. Ο ίδιος, έγινε το θέμα του ντοκιμαντέρ Sergio Mendes in the Key of Joy (2020).  Ο Μέντες έκανε τις τελευταίες του εμφανίσεις τον Νοέμβριο του 2023.  Έπαιζε μπόσα νόβα, η οποία συχνά συνδυαζόταν με φανκ.  Είχε κυκλοφορήσει 35 άλμπουμ.

 Θάνατος 
Ο Μέντες πέθανε από επιπλοκές μακροχρόνιας COVID  σε νοσοκομείο του Λος Άντζελες στις 5 Σεπτεμβρίου 2024, σε ηλικία 83 ετών.  

 Δισκογραφία 
 1961: Dance Moderno (Philips)
 1962: Bossa Nova των Cannonball (Riverside / Capitol Records)
 1963: Você Ainda Não Ouviu Nada! (γνωστό και ως The Beat of Brazil) (Philips)
 1965: In Person at El Matador (Atlantic)
 1965: Brasil '65 (a.k.a. In The Brazilian Bag) (Capitol)
 1965: The Great Arrival (Atlantic)
 1966: The Swinger from Rio (a.k.a., Bossa Nova York) (Atlantic)
 1966: Herb Alpert Presents Sergio Mendes & Brasil '66 (A&M)
 1967: Equinox (A&M)
 1967: Quiet Nights (Philips)
 1967: Look Around (A&M)
 1968: Fool on the Hill (A&M)
 1968: Sérgio Mendes' Favorite Things (Atlantic)
 1969: Crystal Illusions (A&M)
 1969: Ye-Me-Lê (A&M)
 1969: The Story of... Sérgio Mendes and Brasil '77 (a.k.a., Italia – Brazil, A&M)
 1970: Live at Expo '70 (unreleased in the US, A&M)
 1970: Stillness (A&M)
 1971: País Tropical (A&M)
 1972: Foursider (A&M, double compilation album)
 1972: Primal Roots (a.k.a., Raízes – Brazil) (A&M)
 1973: Love Music (Bell)
 1974: Vintage 74 (Bell)
 1975: Sérgio Mendes (a.k.a., I Believe – Brazil) (Elektra)
 1976: Homecooking (Elektra)
 1977: Sergio Mendes and the New Brasil '77 (Elektra)
 1977: Pelé (Atlantic)
 1978: Brasil '88 (Elektra)
 1979: Alegria (a.k.a., Horizonte Aberto – Brazil) (WEA)
 1979: Magic Lady (Elektra)
 1980: The Beat of Brazil  (Atlantic)
 1983: Sérgio Mendes (A&M)
 1984: Confetti (A&M)
 1986: Brasil '86 (A&M)
 1989: Arara (A&M)
 1992: Brasileiro (Elektra)
 1996: Oceano (Verve)
 1999: Matrix (Concord)
 2006: Timeless (Concord)
 2007: Encanto (Concord)
 2009: Bom Tempo (Concord)
 2014: Magic (Okeh)
 2020: In the Key of Joy (Concord)

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος

 Συνέντευξη του 2012 στο Sounds and Colours


Κατηγορία:Βραβευμένοι με Grammy
Κατηγορία:Articles with hCards
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι καλλιτέχνες
Κατηγορία:Πιανίστες
Κατηγορία:Τζαζ μουσικοί
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις