Post miserabile

Με τον τίτλο Post miserabile (ελληνικά: «Δυστυχώς, έπειτα από…») ονομάζεται μια εγκύκλιος που εκδόθηκε από τον πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ στις 15 Αυγούστου 1198, με την οποία καλούσε σε αυτό που αργότερα θα ονομαζόταν Δ΄ Σταυροφορία. Ήταν η πρώτη παπική βούλα του Ιννοκεντίου σχετικά με σταυροφορία, αν και δεν εκδόθηκε ως αντίδραση σε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός, όπως μια στρατιωτική αποτυχία στην Ανατολή. Σε σύγκριση με τις σχετικές εγκυκλίους των προκατόχων του, η Post miserabile έχει περισσότερο οργανωτικό χαρακτήρα και προαναγγέλλει τις γραφειοκρατικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις που θα επέβαλλε ο ίδιος στους θεσμούς των σταυροφοριών.

 Ιστορικό πλαίσιο 
Όταν ο Ιννοκέντιος ανέβηκε στον παπικό θρόνο το 1198, το κήρυγμα μιας νέας, Τέταρτης Σταυροφορίας έμοιαζε να αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους της παποσύνης του. Ωστόσο, οι βασιλέας της Αγγλίας, ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος και της Γαλλίας, ο Φίλιππος Β΄ βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους και πολλά άλλα κράτη αγνόησαν την κλήση του πάπα για σταυροφορία. Καθώς γνώριζε ότι οι περισσότεροι ευρωπαίοι μονάρχες ήταν απορροφημένοι στις δικές τους κρατικές υποθέσεις, ο σκοπός της Post miserabile ήταν να τους ωθήσει να επιλύσουν τις διαφορές τους και να στρέψουν την προσοχή τους προς την Ανατολή.

Το Post miserabile ήταν η πρώτη γενική επιστολή (ή βούλα) του Ιννοκεντίου σχετικά με τις σταυροφορίες. Απευθυνόταν στους αρχιεπισκόπους της Λυών, της Ναρμπόν και της Βιέν, καθώς και στους μητροπολίτες της Αγγλίας, της Γερμανίας, της Ουγγαρίας και της Σικελίας.

 Περιεχόμενο 
Ο Ιννοκέντιος αρχίζει την επιστολή περιγράφοντας τη δεινή κατάσταση στους Αγίους Τόπους, όπως την απώλεια του Τίμιου Σταυρού, την άλωση της Ιερουσαλήμ και τη σφαγή χριστιανών από μουσουλμανικές δυνάμεις. Τονίζει ότι όλοι οι χριστιανοί έχουν ηθική υποχρέωση να συμμετάσχουν σε μια σταυροφορία, και κατόπιν επικρίνει τους ηγεμόνες της Ευρώπης για την αδυναμία τους να αναλάβουν δράση.

Στη συνέχεια ο Ιννοκέντιος ορίζει τον καρδινάλιο ιερέα της Σάντα Πρασέντε, Σοφέρδο, και τον καρδινάλιο διάκονο της Σάντα Μαρία στη Βία Λάτα, Πέτρο Καπουάνο, ως παπικούς απεσταλμένους, οι οποίοι θα κήρυτταν και θα οργάνωναν τη σταυροφορία, δίνοντάς τους ειδική εντολή να πείσουν τους βασιλείς της Αγγλίας και της Γαλλίας να συμμετάσχουν.

Σε αντίθεση με παλαιότερες εγκυκλίους σχετικές με σταυροφορίες, όπως τις Quantum praedecessores και Audita tremendi, η βούλα Post miserabile παρέχει και εκτενείς οργανωτικές οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει η σταυροφορία. Σε μια προσπάθεια να ενθαρρύνει την αναζωπύρωση του σταυροφορικού ζήλου, η επιστολή απαριθμεί τα πνευματικά προνόμια και τα ωφελήματα που θα λάμβαναν όσοι θα εκστράτευαν στους Αγίους Τόπους. Όσοι θα συμμετείχαν με έξοδα κάποιου άλλου —και όσοι χρηματοδοτούσαν τη σταυροφορία χωρίς να συμμετέχουν προσωπικά— θα λάμβαναν την άφεση. Αντίθετα, όσοι θα αναλάμβαναν τα έξοδά τους μόνοι θα αποκτούσαν τόσο την άφεση όσο και το salutis augmentum (αύξηση της σωτηρίας).

Η άφεση αμαρτιών υπήρξε καθοριστικός παράγοντας για την οργάνωση της σταυροφορίας και, χάρη στο κήρυγμα του Φουλκ του Νεϊγί, ένας σταυροφορικός στρατός οργανώθηκε τελικά κατά τη διάρκεια ενός τουρνουά στο Έκρι-σιρ-Εν το 1199, υπό την αιγίδα του Θεοβάλδου Γ΄ της Καμπανίας.

 Παραπομπές 

 Πηγές 






Κατηγορία:Καθολικισμός του 12ου αιώνα
Κατηγορία:Δ΄ Σταυροφορία
Κατηγορία:Παπικές βούλες