Συνταγματικό δημοψήφισμα στη Γουινέα 2025

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2025 διεξήχθη στη Γουινέα δημοψήφισμα για ένα νέο σύνταγμα, με σκοπό να καθοριστεί αν θα αντικατασταθεί το ισχύον σύνταγμα που εισήχθη το 2020 με μια νέα εκδοχή που εισήγαγε τη Γερουσία και επεξέτεινε τα όρια θητείας για τον πρόεδρο. Οι ψηφοφόροι ενέκριναν το νέο σύνταγμα με 89% έναντι 11%.
Το δημοψήφισμα διεξήχθη στο πλαίσιο της δέσμευσης της στρατιωτικής χούντας υπό τον Μαμαντί Ντουμπουγιά για αποκατάσταση της πολιτικής διακυβέρνησης μετά το πραξικόπημα του 2021.

 Ιστορικό  

Από την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία το 1958 έως το 2010, η Γουινέα κυβερνήθηκε από διάφορες διαδοχικές απολυταρχίες, πολλές από τις οποίες ήταν στρατιωτικές χούντες. Το 2008 το τελευταίο από αυτά τα καθεστώτα ανήλθε στην εξουσία μετά τον θάνατο του επί μακρόν προέδρου Λανσάνα Κοντέ. Μια στρατιωτική χούντα υπό τον Μουσά Νταντίς Καμαρά ιδρύθηκε έπειτα από ένα πραξικόπημα που εκμεταλλεύτηκε το κενό εξουσίας που άφησε ο θάνατός του. Η εγχώρια και διεθνής αντιπολίτευση στον Καμαρά αυξήθηκε, και ύστερα από μια φονική καταστολή διαδηλώσεων της αντιπολίτευσης το 2009, ο Καμαρά πυροβολήθηκε στο κεφάλι σε μια απόπειρα δολοφονίας και μεταφέρθηκε στο Μαρόκο για ιατρική περίθαλψη. Υπό εγχώρια και διεθνή (κυρίως αμερικανική και γαλλική) πίεση, ο διάδοχος μεταβατικός πρόεδρος, Σεκουμπά Κονατέ οργάνωσε εκλογές για το επόμενο έτος.

Στις προεδρικές εκλογές της Γουινέας το 2010, ο μακροχρόνιος ηγέτης της αντιπολίτευσης Άλφα Κοντέ έγινε ο πρώτος ελεύθερα εκλεγμένος πρόεδρος στην ιστορία της χώρας. Ο Κοντέ επανεξελέγη το 2015 και το 2020. Η τελευταία εκλογή πραγματοποιήθηκε λόγω συνταγματικών αλλαγών που εφαρμόστηκαν μέσω ενός δημοψηφίσματος τον Μάρτιο του 2020.

Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης αρνήθηκαν τη νομιμότητα των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος, τροφοδοτώντας μαζικές αναταραχές στη χώρα που ήδη λάμβαναν χώρα σε αντίθεση με τις συνταγματικές τροποποιήσεις και συνεχίστηκαν μετά την επανεκλογή του. Οι διαδηλώσεις καταστάλθηκαν βίαια, με αποτέλεσμα 85 θανάτους. Σε συνδυασμό με μια οικονομική κρίση που προκλήθηκε από την Πανδημία COVID-19 και τη σχετική κρίση εφοδιαστικής αλυσίδας, η Γουινέα έγινε ολοένα και πιο ασταθής.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021 ο πρόεδρος Κοντέ συνελήφθη από τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας σε ένα πραξικόπημα στο Κονακρί. Ο διοικητής των ειδικών δυνάμεων Μαμαντί Ντουμπουγιά έκανε μια ανακοίνωση στην κρατική τηλεόραση, ανακοινώνοντας τη διάλυση του συντάγματος και της κυβέρνησης. Την 1η Οκτωβρίου 2021 ο Ντουμπουγιά ορκίστηκε ως μεταβατικός πρόεδρος
Ο Ντουμπουγιά αρχικά όρισε την 31η Δεκεμβρίου 2024 ως προθεσμία για την έναρξη μιας δημοκρατικής μετάβασης. Ωστόσο, έχασε την προθεσμία, οδηγώντας σε διαμαρτυρίες και κριτική από ακτιβιστές και την αντιπολίτευση. Υπό πίεση, υποσχέθηκε στο Πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του ότι θα υπογραφόταν διάταγμα για το συνταγματικό δημοψήφισμα. Οι αρχές πρόσθεσαν επίσης ότι όλες οι εκλογές θα διεξαχθούν εντός του έτους, χωρίς να δεσμευτούν για συγκεκριμένη ημερομηνία. Το δημοψήφισμα θα παρακολουθηθεί από διεθνείς παρατηρητές, οι οποίοι κάλεσαν τον Ντουμπουγιά να τηρήσει τις δεσμεύσεις του και να αποκαταστήσει τη δημοκρατική διακυβέρνηση.

Το σχέδιο συντάγματος δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2025. Μεταξύ των διατάξεών του ήταν η αύξηση της προεδρικής θητείας από πέντε σε επτά χρόνια, με όριο τις δύο θητείες, και η δημιουργία Γερουσίας, με το ένα τρίτο των μελών της να διορίζεται από τον πρόεδρο. Στον ηγέτη της χούντας Ντουμπουγιά θα επιτρεπόταν επίσης να είναι υποψήφιος στις εκλογές, κάτι που προκάλεσε διαμαρτυρίες από την αντιπολίτευση.

 Εκστρατεία  
Η εκστρατεία ξεκίνησε στις 31 Αυγούστου 2025 και ολοκληρώθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου. Η Ανώτατη Αρχή Επικοινωνίας (HAC) εξέδωσε περιορισμούς στην επιλογή των μέσων ενημέρωσης που επιτρεπόταν να καλύψουν το δημοψήφισμα, περιορίζοντας μη αναγνωρισμένες οντότητες που βρίσκονταν σε σύγκρουση με τις αρχές. Στα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης απαγορεύτηκε επίσης να συμμετέχουν σε διαδραστικά προγράμματα που συζητούσαν το δημοψήφισμα. Οι περιορισμοί χαλαρώθηκαν στη συνέχεια την 1η Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση ανέπτυξε 45.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και 1.000 ελαφρά και τεθωρακισμένα οχήματα και επιθετικά ελικόπτερα σε όλη τη χώρα για την ασφάλεια της ψηφοφορίας.

 Αποτελέσματα  
Το νέο σύνταγμα εγκρίθηκε από το 90,6% των ψηφοφόρων με συμμετοχή τουλάχιστον 91,4% από το 80% των εκλογικών τμημάτων.

Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν ένα μαθηματικό λάθος, καθώς το ποσοστό συμμετοχής ανακοινώθηκε στο 86,42%, ενώ ταυτόχρονα δημοσιευμένα στοιχεία δίνουν ποσοστό 87,93%.

+Εθνικά αποτελέσματα.  Ψήφοι %Υπέρ89,38Κατά10,62Έγκυρες ψήφοι96,55Άκυρες και λευκές ψήφοι3,45Σύνολο100Αποχή12,07Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή87,93

 Παραπομπές 

Γουινεα
2025