Ο πρωτομάστορας

Ο πρωτομάστορας είναι νεανικό δίπρακτο θεατρικό έργο του ποιητή Νίκου Καζαντζάκη, αφιερωμένο στον Ίωνα Δραγούμη, το οποίο μελοποιήθηκε στην ομώνυμη όπερα από τον Μανώλη Καλομοίρη το 1916. Σύμφωνα με τον Βάλτερ Πούχνερ, Ο πρωτομάστορας είναι το έργο που συνδέει την ανήσυχη και πρωτοποριακή πρώιμη θεατρική παραγωγή του Νίκου Καζαντζάκη με τις μετέπειτα μυθολογικές και ιστορικές τραγωδίες του.Νίκος Καζαντζάκης. Ο πρωτομάστορας (Η θυσία). Επιμέλεια Πάτροκλος Σταύρου και Ευαγγελία Σοφιανού. Εισαγωγή Βάλτερ Πούχνερ. Επίμετρο Σ. Κ. Σακελλαρόπουλος. Εκδόσεις Καζαντζάκη. Αθήνα. 2012. ISBN 978-960-7948-43-4. Το έργο γράφτηκε το 1908, αρχικά με τον τίτλο Η θυσία, υποβλήθηκε το 1910 στον Λασσάνειο Δραματικό Διαγωνισμό και βραβεύτηκε, με εισηγητή τον Σ. Κ. Σακελλαρόπουλο. Την ίδια χρονιά δημοσιεύτηκε με τον τίτλο Ο πρωτομάστορας στα Παναθήναια με το ψευδώνυμο Πέτρος Ψηλορείτης.Ο Πρωτομάστορας. kazantzaki.gr. Ανακτήθηκε στις 01/02/2026.

 Υπόθεση 
Το έργο έχει ως βάση το πασίγνωστο δημοτικό τραγούδι Το γεφύρι της Άρτας και τα πρόσωπα του έργου είναι ο Πρωτομάστορας, η ερωμένη του η Σμαράγδα, ο πατέρας της Σμαράγδας ο Άρχοντας, η προφήτισσα Μάνα, ο Τραγουδιστής που συντροφεύει και υμνεί τη Σμαράγδα κ.ά., ενώ το έργο διακρίνεται και από ένα έντονο χορικό στοιχείο σαν να είναι ήδη λιμπρέτο όπερας.

 Κριτική 
Μετά την παράσταση της όπερας του Μανώλη Καλομοίρη, η Ελένη Νεγρεπόντη (με το ψευδώνυμο Άλκης Θρύλος) έγραψε μια διθυραμβική κριτική όπου σημείωσε ότι ο Καζαντζάκης ύψωσε το δημοτικό τραγούδι σε σφαίρα φιλοσοφική και συνδύασε την ελληνική παράδοση με την ευρωπαϊκή πρωτοπορία. Επιπλέον, συνέκρινε τον Πρωτομάστορα με το θεατρικό έργο Τρισεύγενη του Κωστή Παλαμά, ενώ και ο ίδιος ο Παλαμάς εκφράστηκε πολύ θετικά για το έργο. Αλλά και ο Νίκος Καζαντζάκης αποκάλεσε εκείνη την εποχή, σε γράμμα του, τον Κωστή Παλαμά «Πρωτομάστορα» της ελληνικής ποίησης.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Θεατρικά έργα του Νίκου Καζαντζάκη