Παγκόσμιο χωριό

Το παγκόσμιο χωριό περιγράφει το φαινόμενο ολόκληρου του κόσμου να γίνεται πιο διασυνδεδεμένος ως αποτέλεσμα της διάδοσης των τεχνολογιών των μέσων ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο. Ο όρος επινοήθηκε από τον Καναδό θεωρητικό των μέσων ενημέρωσης Μάρσαλ ΜακΛούαν στα βιβλία του The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man (1962) και Understanding Media (1964),Το βιβλίο «America and Cosmic Man» (1948) του Γουίνταμ Λιούις (Wyndham Lewis) και το βιβλίο «Η αγρύπνια των Φίννεγκαν» (1939) του Τζέιμς Τζόις αναφέρονται μερικές φορές ως η πηγή της φράσης, αλλά κανένα από τα δύο δεν χρησιμοποίησε τις λέξεις «παγκόσμιο χωριό» όπως είναι. Σύμφωνα με τον γιο του ΜακΛούαν, Έρικ ΜακΛούαν, ο πατέρας του, μελετητής του Τζόις και στενός φίλος του Λιούις, πιθανότατα συζήτησε την έννοια με τον Λιούις κατά τη διάρκεια της σχέσης τους, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι πήρε την ιδέα ή τη διατύπωση από κανένα από τα δύο. Ο ΜακΛούαν γενικά πιστώνεται ως ο επινοητής του όρου. Πηγή:  και η έννοια επεκτάθηκε στο The Global Village: Transformations in World Life and Media in the 21st Century (1989). Η μελετήτρια λογοτεχνίας Sue-Im Lee περιγράφει πώς ο όρος παγκόσμιο χωριό έχει καταλήξει να προσδιορίζει «τον κυρίαρχο όρο για την έκφραση μιας παγκόσμιας συνύπαρξης που μεταβάλλεται από το διακρατικό εμπόριο, τη μετανάστευση και τον πολιτισμό».  Ο ορισμός του οικονομικού δημοσιογράφου Τόμας Φρίντμαν (Thomas Friedman) για το παγκόσμιο χωριό ως έναν κόσμο «συνδεδεμένο σε μια ενιαία παγκοσμιοποιημένη αγορά και χωριό» είναι μια άλλη σύγχρονη κατανόηση του όρου.

 Επισκόπηση 
Ο Μάρσαλ ΜακΛούαν, ο οποίος ήταν Καναδός στοχαστής, επινόησε τον όρο «παγκόσμιο χωριό» τη δεκαετία του 1960. Περικλείει την καθημερινή παραγωγή και κατανάλωση μέσων, εικόνων και περιεχομένου από το παγκόσμιο κοινό. Οι απόψεις του ΜακΛούαν για την επαναφυλετοποίηση της δυτικής κοινωνίας προεικονίζονται στο άρθρο του Αμερικανού ανθρωπολόγου Edward Sapir το 1933 για την Επικοινωνία, στο οποίο έγραψε:

Ο ΜακΛούαν βάσισε την ιδέα του στο φαινόμενο των ανθρώπων που κινούνται προς τις παγκόσμιες προσωπικές αλληλεπιδράσεις και τις συνέπειες αυτής της αλλαγής. Ο όρος «παγκόσμιο χωριό» σημαίνει ότι όλα τα μέρη του κόσμου ενώνονται μέσω του διαδικτύου και άλλων ηλεκτρονικών διασυνδέσεων επικοινωνίας. Η τεχνολογία επικοινωνίας βίντεο επιτρέπει την ευκολότερη σύνδεση με άλλους, συμπεριλαμβανομένων άλλων χωρών. Η νέα πραγματικότητα της ψηφιακής εποχής έχει επιπτώσεις στη διαμόρφωση νέων κοινωνικά και πολιτισμικά σημαντικών δομών. Για παράδειγμα, η αυξημένη ταχύτητα των συναλλαγών έχει ενισχύσει τη διεθνή πυκνότητα, καθιστώντας τα κοινωνικά δίκτυα καταλύτη για την κοινωνική αλλαγή.

Μέσα στο πλαίσιο του παγκόσμιου χωριού, τα άτομα υπερβαίνουν τη μικρο-, μεσο- και μακρο-δυναμική της ζωής τους σε καθημερινή βάση. Τα άτομα τείνουν να εμπλέκονται σε πολύπλοκες κοινότητες δικτύων που εκτείνονται σε όλο τον κόσμο. Η αυξανόμενη πυκνότητα των ηλεκτρονικά εγκατεστημένων και συντηρούμενων ανθρώπινων διασυνδέσεων μπορεί να σχηματίσει νέες κοινωνικά σημαντικές ομάδες. Οι επιπτώσεις του παγκόσμιου χωριού στις ανθρώπινες σχέσεις δεν έχουν ακόμη μελετηθεί διεξοδικά, κυρίως όσον αφορά την αναγνώριση προτύπων και τις τεχνικές διάκρισης. Τα ηλεκτρονικά μέσα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν διαφορετικά τα άτομα για διάφορους λόγους, όπως οι θρησκευτικές και πολιτικές τους πεποιθήσεις. Ο χρόνος λήψης των μηνυμάτων επηρεάζει επίσης τον τρόπο κατανόησης ενός μηνύματος.

Η έννοια του παγκόσμιου χωριού έχει επηρεάσει σημαντικά τις προοπτικές για το πώς τα μέσα ενημέρωσης και η τεχνολογία διαμορφώνουν την ανθρώπινη σκέψη και τον πολιτισμό. Η διατύπωση της έννοιας από τον ΜακΛούαν παραμένει επιδραστική στις σύγχρονες συζητήσεις για την παγκοσμιοποίηση και την ψηφιακή διασύνδεση.

 Παγκόσμιο χωριό και μέσα ενημέρωσης 
Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να ενταχθούν σε μια ψηφιακή κοινότητα με την οποία δεν είναι φυσικά συνδεδεμένοι, αλλά διανοητικά συνδεδεμένοι. Κάθε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργεί ως ψηφιακό σπίτι για άτομα, επιτρέποντας στους ανθρώπους να εκφραστούν μέσα από το παγκόσμιο χωριό. Μια ανασκόπηση της Γενικής Σημασιολογίας υποστηρίζει ότι η οικολογία των μέσων και τα νέα μέσα έχουν διευρύνει ποιος έχει την ικανότητα να δημιουργεί και να βλέπει κείμενα μέσων. Από τότε που εμφανίστηκαν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ζήτησαν τη δυτικοποίηση του κόσμου. Οι περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες αποκτούν τις ειδήσεις και την ψυχαγωγία από ανεπτυγμένες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι πληροφορίες που λαμβάνουν μπορεί να είναι προκατειλημμένες υπέρ των ανεπτυγμένων χωρών.

Στο διαδίκτυο, η φυσική απόσταση αποτελεί ακόμη λιγότερο εμπόδιο στις επικοινωνιακές δραστηριότητες των ανθρώπων σε πραγματικό χρόνο. Οι κοινωνικές σφαίρες επεκτείνονται σε μεγάλο βαθμό από το άνοιγμα του ιστού και την ευκολία με την οποία οι άνθρωποι μπορούν να αναζητήσουν διαδικτυακές κοινότητες και να αλληλεπιδράσουν με άλλους που μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα και ανησυχίες. Σύμφωνα με τη Maria Ozawa και τον Shigeo Tokuda, η ενισχυμένη «ηλεκτρική ταχύτητα στη συγκέντρωση όλων των κοινωνικών και πολιτικών λειτουργιών σε μια ξαφνική έκρηξη έχει αυξήσει την ανθρώπινη επίγνωση της ευθύνης σε έντονο βαθμό». Η αυξημένη ταχύτητα επικοινωνίας και η ικανότητα των ανθρώπων να διαβάζουν, να διαδίδουν και να αντιδρούν γρήγορα στις παγκόσμιες ειδήσεις επιτρέπει στα άτομα να εμπλέκονται περισσότερο με άλλους από διάφορες κοινωνικές ομάδες και χώρες σε όλο τον κόσμο και να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των παγκόσμιων ευθυνών μας. Ομοίως, οι υπολογιστές που συνδέονται στο διαδίκτυο επιτρέπουν στους χρήστες να συνδέουν τους ιστότοπούς τους μεταξύ τους.

Ο Nathan Nash εξέτασε τη σχέση μεταξύ της ιδέας του ΜακΛούαν για το παγκόσμιο χωριό και της ανόδου των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook. Υποστήριξε ότι ενώ το Facebook διευκολύνει τις διεθνείς συνδέσεις και την εμφάνιση παγκόσμιων κοινωνικών δεσμών, αυτοί οι δεσμοί συχνά παραμένουν διαμορφωμένοι από τη γεωγραφική εγγύτητα, τη γλώσσα και το πολιτισμικό υπόβαθρο. Προτείνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απεικονίζουν ορισμένες πτυχές της ιδέας του ΜακΛούαν, αλλά επισημαίνει επίσης ότι οι ψηφιακοί δεσμοί είναι συχνά άνισοι και επιφανειακοί. Ομοίως, η Ελισάβετ Γεωργιάδου προτείνει ότι το διαδίκτυο γενικά ευθυγραμμίζεται με πολλές ιδιότητες του παγκόσμιου χωριού, αλλά υποστηρίζει ότι το υλοποιημένο παγκόσμιο χωριό είναι ατελές επειδή η πλήρης ένταξη, η ισότητα και η πολιτιστική ομοιογένεια που μπορεί να ήλπιζε ο ΜακΛούαν δεν έχουν επιτευχθεί πλήρως.

 Παγκόσμιο θέατρο 
Ο ΜακΛούαν συνέκρινε για πρώτη φορά τα νέα μέσα με την περφόρμανς το 1970, όταν άρχισε να αντικαθιστά τον όρο «παγκόσμιο χωριό» με τον όρο «παγκόσμιο θέατρο» για να τονίσει τις συμμετοχικές και επιτελεστικές διαστάσεις των ηλεκτρονικών μέσων. Αντί να συνδέουν απλώς τους ανθρώπους, τα ηλεκτρονικά μέσα όπως το ραδιόφωνο και η τηλεόραση μετέτρεψαν πολιτιστικές και πολιτικές εκδηλώσεις σε παραστάσεις που παρακολουθήθηκαν από ένα παγκόσμιο κοινό. Αφού η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε τον Σπούτνικ το 1957, ο ΜακΛούαν πίστευε ότι η υδρόγειος έγινε ένα «θέατρο ρεπερτορίου που έπρεπε να προγραμματιστεί», δίνοντας έμφαση στην άνοδο της παράστασης, της επιτήρησης και των προγραμματιζόμενων περιβαλλόντων. Αυτή η ιδέα υποδηλώνει ότι με τα ηλεκτρονικά μέσα και τους δορυφόρους, τα όρια μεταξύ ερμηνευτών και κοινού διαλύονται και όλα τα άτομα γίνονται συμμετέχοντες σε ένα παγκόσμιο δράμα.

Σύγχρονοι μελετητές έχουν κάνει παραλληλισμούς μεταξύ του «παγκόσμιου θεάτρου» του ΜακΛούαν και των σύγχρονων πλατφορμών μέσων κοινωνικής δικτύωσης, υπογραμμίζοντας πώς αυτές οι πλατφόρμες μετατρέπουν τους χρήστες τόσο σε ερμηνευτές όσο και σε κοινό μέσα σε ένα παγκόσμιο θέαμα. Για παράδειγμα, οι Rashid Amar και Musa Khan διερευνούν πώς το μετασύμπαν, ως ένα καθηλωτικό περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας, αποτελεί παράδειγμα της έννοιας του ΜακΛούαν για τα μέσα ως προεκτάσεις των ανθρώπινων ικανοτήτων, υποδηλώνοντας ότι τέτοιες πλατφόρμες διευκολύνουν μια συμμετοχική και επιτελεστική παγκόσμια σκηνή.

 Δείτε επίσης 
 Εποχή της πληροφορίας
 Διεθνής κοινότητα
 Παγκόσμια κοινότητα
 Παγκόσμια αδελφότητα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Μεταμοντερνισμός
Κατηγορία:Εικονικές κοινότητες
Κατηγορία:Παγκοσμιοποίηση
Κατηγορία:Κόσμος