Τρύπες του Πισάκου

Οι Τρύπες του Πισάκου (ισπανικά: Band of Holes, επίσης γνωστές ως Monte Sierpe) είναι μια μυστηριώδης σειρά από χιλιάδες κοιλότητες στο έδαφος που βρίσκονται κοντά στο χωριό Πισάκου (Pisco Valley) στο νότιο Περού. Οι τρύπες εκτείνονται για περίπου 1,5 χιλιόμετρο κατά μήκος μιας πλαγιάς στην κοιλάδα του ποταμού Πίσκο, στα βόρεια της περιοχής Νάσκα. Ο ντόπιος πληθυσμός δεν γνωρίζει ποιοι τις κατασκεύασαν ή για ποιον λόγο. Κατά καιρούς, έχει προταθεί πως πρόκειται για τάφους, αμυντικές θέσεις ή κάποιου είδους αποθηκευτικούς χώρους που προορίζονται για εμπόριο ή αποξήρανση. 

 Περιγραφή 
Η ζώνη με τις τρύπες εκτείνεται μεταξύ των συντεταγμένων  και  με προσανατολισμό σχεδόν βορρά–νότου και συνολικό μήκος περίπου 1,5 χιλιομέτρου. Αρχίζει από την άκρη της κοιλάδας και ανηφορίζει σε πλαγιά με άνισο ανάγλυφο. Αποτελείται από περίπου 6.000 έως 7.000 λάκκους, καθένας με διάμετρο περίπου 1 μέτρου και βάθος 50–100 εκατοστών. Οι λάκκοι έχουν ελαφρώς υπερυψωμένα χείλη και είναι διατεταγμένοι σε διακριτά «τμήματα» κατά μήκος μιας ζώνης πλάτους 14–21 μέτρων (μέσο πλάτος ~19 μέτρα).

 Αρχαιολογική έρευνα 

Η πρώτη τεκμηριωμένη αναφορά έγινε το 1933, όταν ο αεροπόρος Robert Shippee δημοσίευσε εναέρια φωτογραφία στο περιοδικό National Geographic.

Το 1953, ο εξερευνητής Victor Wolfgang von Hagen χαρτογράφησε την περιοχή και την περιέγραψε στο έργο του The Royal Road of the Inca, θεωρώντας πως πρόκειται για τάφους από την εποχή πριν τους Ίνκας,  γράφοντας:

Αυτοί οι κυκλικοί, επενδυμένοι με πέτρα, αν και αχρησιμοποίητοι τάφοι, ήταν διατεταγμένοι σε σειρές, επτά έως εννέα κάθε φορά, και ανηφόριζαν με γωνία περίπου 50° στην πλαγιά που ονομάζεται Όρος Σιέρπε· δηλαδή στη «φιδίσια» γραμμή των τάφων, η οποία θύμισε σε εκείνον που την ονόμασε ένα φίδι. Υπάρχουν πάνω από 5.000 τέτοιοι τάφοι· κενές κοιλότητες, κυκλικές και επενδυμένες με πέτρα, κατασκευασμένες με τον ίδιο τρόπο όπως και οι τάφοι στους οποίους έχουν βρεθεί μούμιες, υφαντά και κεραμικά. Για χρόνια, από το 1931, εμφανίζονταν στις φωτογραφικές πλάκες των αεροφωτογραφήσεων της αποστολής Shippee–Johnson ως «παράξενα και μυστηριώδη σημάδια». Όταν όμως ανακαλύφθηκαν και χαρτογραφήθηκαν από την αποστολή του von Hagen το 1953 και βρέθηκαν να είναι αχρησιμοποίητοι τάφοι, το μυστήριο μεγάλωσε ακόμη περισσότερο. Οι μηχανικοί των Ίνκας θα είχαν δει το ίδιο φαινόμενο, αλλά —όπως και με τις εξίσου μυστηριώδεις γραμμές της Νάσκα— απλώς γέμισαν όσους λάκκους εμπόδιζαν τον δρόμο και τον πέρασαν από πάνω τους.

Κατά τη δεκαετία του 1970 ο χώρος εξετάστηκε ξανά από τους αρχαιολόγους Dwight Wallace και Frederic Engel.

Το 1984 ο αρχαιολόγος John Hyslop στο βιβλίο του The Inka Road System ανέφερε ότι παρόμοιοι λίθινοι κυκλικοί λάκκοι, πιθανώς αποθηκευτικοί, υπάρχουν και σε άλλα σημεία της νότιας ακτής του Περού, όπως στο Tambo Colorado και στο Quebrada de la Vaca. Υπέθεσε ότι η «Ζώνη των Τρυπών» μπορεί να αποτελούσε μεγάλο αποθηκευτικό χώρο της Αυτοκρατορίας των Ίνκας, καθώς βρίσκεται κοντά σε δύο σημαντικούς οικισμούς και στη διασταύρωση του παραλιακού δρόμου των Ίνκας με την ορεινή διαδρομή προς τα υψίπεδα.

Το 2015, ομάδα αρχαιολόγων του Πανεπιστημίου UCLA πραγματοποίησε σύντομη επίσκεψη και δημιούργησε λεπτομερή χάρτη μέσω φωτογραφιών από ντρόουν. Πρότειναν ότι οι λάκκοι ίσως χρησίμευαν για μέτρηση και καταγραφή προσφορών ή φόρων προς το κράτος των Ίνκας, πιθανώς με χρήση κίπου, ένα σύστημα καταγραφής που χρησιμοποιούσαν οι Ίνκας αντί για γραπτή γλώσσα, για την αποτύπωση των ποσοτήτων.

Το 2025, διεθνής ομάδα ερευνητών δημοσίευσε άρθρο στο οποίο υποστηρίζεται ότι, βάσει διαθέσιμων δεδομένων, το Monte Sierpe λειτούργησε αρχικά ως **αγορά ανταλλαγών** (barter marketplace) και αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως **λογιστικό εργαλείο συλλογής φόρων**.

 Ερμηνείες 
Κατά καιρούς έχουν προταθεί ποικίλες θεωρίες για τη χρήση των τρυπών:

 ως τάφοι προ-Ίνκας πληθυσμών,
 ως αμυντικές θέσεις ή παρατηρητήρια,
 ως χώροι αποθήκευσης τροφίμων ή προσφορών, πιθανώς επί εποχής Ίνκας (1438–1533),
 ή ως τελετουργική ή διοικητική κατασκευή με λογιστική ή συμβολική λειτουργία.

Παρά τη μακρόχρονη έρευνα, η ακριβής χρήση και χρονολόγηση του σχηματισμού παραμένουν αντικείμενο συζήτησης.

 Σήμερα 
Ο χώρος τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού του Περού και προστατεύεται ως αρχαιολογικό μνημείο. Η πρόσβαση είναι ελεύθερη, ενώ αποτελεί πόλο ενδιαφέροντος για ερευνητές και επισκέπτες.

 Αναφορές 

 Επιπλέον αναγνώσματα 

Engel, Frederic. 2010. Arqueología Inédita de la Costa Peruana. Lima: Asamblea Nacional de Rectores. 
Shippee, Robert. 1933. Air Adventures in Peru. National Geographic 63(1):81–120. 
Silva Santisteban, Fernando. 2005. Las líneas de Nazca: otra interpretación. Lima: La Insignia. Electronic document.
Urton, Gary, and Alejandro Chu. In press. The Inkawasi Khipus: An Inka State Storage Facility and Accounting Center on the South Coast of Peru. Latin American Antiquity.
Wallace, Dwight T. 1971. Sitios arqueológicos del Perú (segunda entrega): valles de Chincha y de Pisco. Arqueológicas 13:4–131.

 Σύνδεσμοι 
Piotr Strzyzewski; Personal report of a 1998 trip
 Satellite Map
Official webpage on the Peruvian Ministry of Foreign Commerce and Tourism website (in Spanish)

Κατηγορία:Γεωγραφία του Περού
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι