Ανατόλιος (ύπατος)

Ο Ανατόλιος (άκμασε το 421-451) ήταν διπλωμάτης και στρατηγός τής Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ύπατος το 440. Άσκησε μεγάλη επιρροή κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού Θεοδοσίου Β΄ και διοικούσε τα ανατολικά στρατεύματα τής Αυτοκρατορίας για 13 χρόνια. Ηγήθηκε διαπραγματεύσεων με τον Αττίλα τον Ούννο σε αρκετές περιπτώσεις.

 Βιογραφία 
Το 421 ο Ανατόλιος ηγήθηκε ενός ρωμαϊκού στρατού στη Σασσανιδική Αρμενία, κατά τη διάρκεια τού πολέμου εναντίον των Σασσανιδών.

Ο Ανατόλιος ήταν magister militum per Orientem από το 433 έως το 446, φθάνοντας στην υπατεία το 440, την οποία κατείχε με τον Δυτικό Αυτοκράτορα Βαλεντινιανό Γ΄ ως συνύπατο.

 Τα επιτεύγματα 
Υπό την ιδιότητά του ως magister militum, έκτισε το φρούριο τής Θεοδοσιούπολης κατά μήκος των συνόρων με την Περσαρμενία στα μέσα τής δεκαετίας τού 430. Το 440 διηύθυνε ορισμένα έργα στην Ηλιούπολη τής Φοινίκης, και ανοικοδόμησε τα τείχη στα Γέρασα στην Αραβία. Το 440 This episode, told by Procopius in the Persian Wars, I.2.11-15, could be placed in 421, during the previous war against the Sassanids (Michael H. Dodgeon, Samuel N. C. Lieu, Geoffrey Greatrex, The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars, Part 2, CRC Press, 2002, , p. 259). ο Σασσανίδης βασιλιάς Ισζδιγέρδης Β' επιτέθηκε στους Ρωμαίους. Ο Θεοδόσιος Β' έστειλε τον Ανατόλιο να διαπραγματευτεί με τον Μεγάλο Βασιλιά. Ο Ανατόλιος έφθασε στον στρατό των Σασσανιδών, αποβιβάστηκε από το άλογό του, και προχώρησε πεζός. Ο Ισζδεγέρδης, πληροφορημένος ότι ήταν ο Ρωμαίος στρατηγός, έμεινε έκπληκτος από μία τέτοια επίδειξη σεβασμού, και αποσύρθηκε στο στρατόπεδό του με ολόκληρο τον στρατό. Δέχτηκε τον απεσταλμένο τού Θεοδοσίου Β΄, τού φέρθηκε με τιμή, και δέχθηκε την ειρήνη.

Το 442 ο Ανατόλιος δώρισε μία αργυρή λειψανοθήκη για τα οστά τού Αποστόλου Θωμά στην εκκλησία τής Έδεσσας. Έκτισε μία εκκλησία στην Αντιόχεια, η οποία ονομάστηκε «βασιλική τού Ανατόλιου». Έλαβε αρκετές επιστολές από τον Θεοδώρητο, με αιτήματα για βοήθεια.

Το 443 ο Ανατόλιος κατάφερε να συνάψει ανακωχή για ένα έτος με τον Αττίλα τον Ούννο. Το 446 τερμάτισε τη θητεία του ως magister militum per Orientem. Το επόμενο έτος αναφέρεται ήδη ως πατρίκιος. Το 448 ο Ανατόλιος συνήψε συμφωνία ειρήνης με τον Αττίλα, συμφωνώντας να καταβάλλει ετήσιο φόρο 2.100 λιβρών χρυσού. Ωστόσο το 450 ο Αττίλας βρισκόταν ξανά σε πόλεμο εναντίον τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, με το πρόσχημα ότι ο Αυτοκράτορας έκρυβε φυγάδες από το βασίλειο των Ούννων. Σε μία προσφορά διαπραγμάτευσης, ο Αττίλας απάντησε ότι θα ασχολούνταν μόνο με πρεσβευτές υπατικού βαθμού, και ανέφερε τα ονόματα των Νόμου, τού Σενάτορα και τού Ανατόλιου. Ο Ανατόλιος, ο οποίος μέχρι τότε είχε γίνει magister militum praesentalis (θέση που διατήρησε τουλάχιστον μέχρι τον επόμενο χρόνο), και ο φίλος του πήγαν να συναντήσουν τον Αττίλα, ο οποίος τούς φέρθηκε άσχημα στην αρχή, αλλά αργότερα υπέκυψε στις ρητορικές τους τέχνες και στα χαρίσματά τους: ο Αττίλας θα δεχόταν τούς όρους τής ειρήνης τού 448, θα σταματούσε να επιτίθεται στον Αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β΄, και θα παραχωρούσε τη λωρίδα γης νότια τού Δούναβη που είχε αποκτηθεί με την ειρήνη τού 448. Φαίνεται ότι η χορήγηση τής απελευθέρωσης πολλών αιχμαλώτων στους Ρωμαίους ήταν μία παραχώρηση, που έγινε προσωπικά στους δύο έγκριτους καλεσμένους.

Το 451 ο Ανατόλιος συμμετείχε σε διάφορες συνεδριάσεις τής Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου (στη Χαλκηδόνα) ως κοσμήτορας των αυτοκρατορικών αντιπροσώπων.

Στην αρχή τής βασιλείας τού Μαρκιανού, ο Φλωρέντιος και ο Ανατόλιος απέτρεψαν τον Αυτοκράτορα, από το να υποστηρίξει την εξέγερση των Αρμενίων εναντίον τής Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών.

 Αναφορές 

 Βιβλιογραφία 
 Croke, Brian, Ο Κόμης Μαρκελλίνος και το Χρονικό του, Oxford University Press, 2001, , σελ. 58.
 Jones, Arnold Hugh Martin, John Robert Martindale, John Morris, Η Προσωπογραφία της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, "Anatolius 10", τόμος 2, Cambridge University Press, 1992, , σελ. 84–86.
 Τόμσον, Έντουαρντ Άρθουρ, Οι Ούννοι, Blackwell Publishing, 1996, , σελ. 96–99, 134–135.
 Whitby, Michael, Η Εκκλησιαστική Ιστορία του Ευάγριου Σχολαστικού, Liverpool University Press, 2001, , σελ. 45–66.

Κατηγορία:Βυζαντινοί στρατηγοί
Κατηγορία:Πατρίκιοι
Κατηγορία:Βυζαντινοί διπλωμάτες
Κατηγορία:Βυζαντινοί του 5ου αιώνα