Τζανιχίτες

Η οικογένεια των Τζανιχιτών υπήρξε μία από τις επιφανέστερες και πιο ισχυρές αριστοκρατικές γενιές κατά την ύστερη περίοδο της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας.

 Ιστορία 
Οι ρίζες της οικογένειας βρίσκονταν στο κάστρο και την ομώνυμη περιοχή Τζάνιχα ή Ζάγχα (τη σημερινή Τζάντζα/Canca της Τουρκίας), κοντά στο Τορούλ. Σύμφωνα με σύγχρονους μελετητές, όπως ο Άντονι Μπράιερ και ο Αλέξιος Σαββίδης, το γένος τους συνδέεται με τους Τζάνους, μια τοπική φυλή συγγενική με τους Γεωργιανούς.

Κατά τις εμφύλιες συρράξεις που συγκλόνισαν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στα μέσα του 14ου αιώνα, οι Τζανιχίτες τάχθηκαν με το μέρος των Σχολαρίων, της φιλοβυζαντινής δηλαδή παράταξης. Με τη λήξη των εμφυλίων, φαίνεται πως έχασαν τα κληρονομικά τους προνόμια ως διοικητές (δούκες) της Χαλδίας, παραχωρώντας τη θέση τους στην οικογένεια των Καβαζιτών.

Παρ' όλα αυτά, το όνομά τους δεν χάθηκε με την πτώση της Τραπεζούντας στους Οθωμανούς, καθώς μέλη της οικογένειας καταγράφονται στα οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα μέχρι και το 1515.

 Γνωστά μέλη 
Η ιστορία των Τζανιχιτών ξεδιπλώνεται μέσα από μια σειρά προσωπικοτήτων που σφράγισαν την πορεία της Τραπεζούντας:

 Οι Πρώτοι Γαιοκτήμονες: Οι παλαιότερες αναφορές εντοπίζονται σε επιγραφή (με πιθανότερη χρονολογία το 1305/6), όπου μνημονεύονται ο Θεόδωρος Τζανιχίτης και η Ειρήνη Τζανιχίτισσα ως κάτοχοι σημαντικής ακίνητης περιουσίας.
 Στην Αυλή και στα Αξιώματα: Η οικογένεια κατείχε υψηλές θέσεις στο παλάτι. Ο Ιωάννης Τζανιχίτης υπηρέτησε ως πικέρνης (οινοχόος του αυτοκράτορα) στα μέσα του 14ου αιώνα, αν και το 1352 δεν δίστασε να επαναστατήσει κατά του Αλεξίου Γ΄ καταλαμβάνοντας το πατρικό κάστρο στα Τζάνιχα. Επίσης, ο Στέφανος Τζανιχίτης αναδείχθηκε σε μέγα κονόσταυλο μεταξύ 1344 και 1350.
 Πολιτική Δράση και Θυσίες: Ο Σεβαστός Τζανιχίτης, με το αξίωμα του μεγάλου στρατοπεδάρχη, πρωτοστάτησε στην αποτυχημένη εξέγερση κατά της Ειρήνης Παλαιολογίνας το 1340. Η δράση του οδήγησε στην εξορία του στα Λιμνιά και στην εκτέλεσή του το επόμενο έτος. Στα πεδία των μαχών χάθηκε και ο Μιχαήλ Τζανιχίτης, ο οποίος σκοτώθηκε σε ναυμαχία κατά των Γενοβέζων ανοιχτά της Κάφφα.
 Διοικητές της Ματσούκας: Ο Κωνσταντίνος Τζανιχίτης φαίνεται πως υπήρξε κεντρική φιγούρα της περιοχής για δεκαετίες, υπηρετώντας ως διοικητής της Ματσούκας (περίπου 1365-1386) και αργότερα της Παλαιοματσούκας (1415).
 Τα Ύστερα Χρόνια: Ακόμη και λίγο πριν το τέλος της Αυτοκρατορίας, το 1433, συναντάμε μέλη της οικογένειας να κατέχουν εκτάσεις γης στην περιοχή της Τραπεζούντας, αποδεικνύοντας τη διαχρονική τους ισχύ.

 Κάστρο της Ζάγχας 
Σύμφωνα με τον Μπράιερ, στη Ζάγχα (τη σημερινή Τζάντζα) σώζονται ακόμα τα ερείπια ενός παλιού κάστρου μαζί με δύο παρεκκλήσια. Το φρούριο, γνωστό ως Κάστρο της Ζάγχας δεσπόζει πάνω σε μια επιμήκη λωρίδα γης, περίπου δύο χιλιόμετρα βορειοδυτικά της σύγχρονης πόλης Γκιουμούσχανε (Αργυρούπολη), σε υψόμετρο 400 μέτρων πάνω από τη νότια όχθη του ποταμού Χαρσιώτη (του αρχαίου Κάνη). Στο εσωτερικό των δύο ναών διατηρούνται ακόμη τοιχογραφίες και επιγραφές που απεικονίζουν μορφές της χριστιανικής εκκλησίας.
Κατηγορία:Βυζαντινές οικογένειες
Κατηγορία:Πρόσωπα της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας