Μάχη του Μαρτζ αλ-Ντιμπάτζ

Η Μάχη του Mαρτζ αλ-Ντιμπάτζ, ελλην.: Μάχη του Λιβαδιού τού Μπροκάρ, διεξήχθη μεταξύ τού Ρωμαϊκού στρατού, των επιζώντων από την κατάκτηση τής Δαμασκού, και τού στρατού τού χαλιφάτου Ρασιντούν τον Σεπτέμβριο τού 634. Ήταν μία επιτυχημένη επιδρομή μετά από τρεις ημέρες ανακωχής, εναντίον των Ρωμαϊκών επιζώντων τής κατάκτησης τής Δαμασκού.

 Η εποχή 
Η Δαμασκός κατακτήθηκε από τον στρατό των Ρασιντούν μετά από πολιορκία, που διήρκεσε περίπου έναν μήνα, από τις 21 Αυγούστου έως τις 19 Σεπτεμβρίου 634 μ.Χ. Ήταν το πρώτο οχυρό τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που κατακτήθηκε από τούς Μουσουλμάνους κατά την κατάκτηση τής Συρίας από τούς Μουσουλμάνους. Ο Ρωμαίος διοικητής Θωμάς, αρχιστράτηγος και κυβερνήτης της Δαμασκού και γαμπρός τού αυτοκράτορα Ηράκλειου, αφού άκουσε ότι μουσουλμανικά στρατεύματα είχαν εισέλθει στη Δαμασκό από την Ανατολική πύλη, ξεγέλασε σοφά τούς διοικητές των μουσουλμανικών σωμάτων στις άλλες πύλες, ζητώντας ειρήνη. Η προσφορά ειρήνης έγινε δεκτή από αυτούς. Αφού αποκαλύφθηκε το κόλπο, οι μουσουλμάνοι διοικητές συμβούλευσαν τον Χαλίντ ιμπν Ουαλίντ να τηρηθεί η ειρηνευτική συμφωνία, επειδή αν οι Ρωμαίοι στη Συρία άκουγαν ότι οι Μουσουλμάνοι είχαν δώσει εγγύηση ασφάλειας, και στη συνέχεια έσφαζαν όσους είχαν εγγυηθεί την ασφάλεια, καμία άλλη πόλη δεν θα παραδιδόταν ποτέ στους Μουσουλμάνους, και αυτό θα έκανε το έργο τής κατάκτησης τής Συρίας απείρως πιο δύσκολο. Ο Χαλίντ δεν ήταν ευχαριστημένος, αλλά συμφώνησε.  Ένας Έλληνας μουσουλμάνος ονόματι Ιωνάς, πρότεινε στον Χαλίντ να κυνηγήσει τούς Ρωμαίους μετά τη λήξη τής τριήμερης ανακωχής που είχε συμφωνηθεί. Προσέφερε τις υπηρεσίες του για να καθοδηγήσει τον Χαλίντ μέσα από μία συντομότερη διαδρομή, για να φθάσουν το συντομότερο δυνατό. Σύμφωνα με τα μουσουλμανικά χρονικά, αυτός ο Έλληνας, ο Ιωνάς, ήταν ερωτευμένος με μία κοπέλα που ήταν η αρραβωνιαστικιά του, και επρόκειτο να παντρευτεί μαζί του, αλλά όταν ο μουσουλμανικός στρατός ξεκίνησε την πολιορκία τής πόλης, ο γάμος αναβλήθηκε μέχρι να αποκατασταθεί η ειρήνη. Απογοητευμένος από την 13μηνη πολιορκία και την καθυστέρηση τού γάμου, ο Ιωνάς πήγε στον Χαλίντ και τον ενημέρωσε για ένα αδύναμο σημείο στο Τείχος τής Δαμασκού, όπου η ασφάλεια εκείνη τη νύχτα θα ήταν αδύναμη. Ο Χαλίντ με άλλους μουσουλμάνους πολεμιστές ανέβηκε στο τείχος, άνοιξε τις πύλες, και ο μουσουλμανικός στρατός -που ήταν τοποθετημένος στην ανατολική πύλη- μπήκε στην πόλη. Η αρραβωνιαστικιά τού Ιωνά, όταν άκουσε για τη μεταστροφή του στο Ισλάμ, διέκοψε τον αρραβώνα, και αποφάσισε να μετακομίσει με τούς Ρωμαίους στην Αντιόχεια. Αυτό ώθησε τον Ιωνά για άλλη μία φορά να πάει στον Χαλίντ. Το σχέδιο τού Ιωνά έγινε δεκτό από τον Χαλίντ: θα ξεκινούσαν καταδίωξη μετά από τρεις ημέρες, όταν θα έληγε η τριήμερη περίοδος χάριτος. Η Κινητή Φρουρά θα ορμούσε στην καταδίωξη, και θα πήγαινε με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Με πρόταση τού Ιωνά, αποφασίστηκε ότι όλοι θα ήταν ντυμένοι σαν εντόπιοι Άραβες, έτσι ώστε οποιεσδήποτε Ρωμαϊκές μονάδες συναντούσαν στο δρόμο να τους περνούν για τέτοιους, και να μην αναχαιτίζουν την κίνησή τους.

 Η μάχη 
Η διαδρομή που ακολούθησε η Κινητή Φρουρά δεν καταγράφεται. Ο ιστορικός Βακιντίi αναφέρει, ότι οι Μουσουλμάνοι πρόλαβαν τη νηοπομπή σε μικρή απόσταση από την Αντιόχεια, όχι μακριά από τη Μεσόγειο Θάλασσα, σε ένα οροπέδιο πέρα από μία οροσειρά λόφων που ονομάζεται Jabal Ansariya, στη Βόρεια Συρία.
δεξιά|μικρογραφία|350x350εσ|Ελιγμός μουσουλμανικού στρατού (με κόκκινο) εναντίον τής Ρωμαϊκής πορείας (με μπλε).
Λόγω μίας δυνατής νεροποντής, η Ρωμαϊκή πορεία είχε διασκορπιστεί στο οροπέδιο, αναζητώντας καταφύγιο από τον καιρό, ενώ τα αγαθά τους ήταν παντού. Τόσα πολλά δεμάτια μπροκάρ ήταν σκορπισμένα στο έδαφος, που αυτή η πεδιάδα έγινε γνωστή ως Marj-ud-Debaj, δηλαδή το Λιβάδι τού Μπροκάρ, και γι' αυτό τον λόγο η δράση που περιγράφηκε, ονομάστηκε Μάχη τού Marj-ud-Debaj, ή Μάχη του Λιβαδιού τού Μπροκάρ. Ο Ιωνάς και άλλοι ανιχνευτές εντόπισαν την τοποθεσία τής νηοπομπής χωρίς να εντοπιστούν, και έφεραν πίσω επαρκείς πληροφορίες για τον Χαλίντ, ώστε να σχεδιάσει την επίθεσή του. Ο Χαλίντ οργάνωσε ένα επιδέξιο σχέδιο επίθεσης στους Ρωμαίους από τέσσερις διαφορετικές πλευρές. Αρχικά ένα σύνταγμα ιππικού 1000 πολεμιστών θα επιτίθετο στους Ρωμαίους από τα νώτα τους από τον νότο, στη συνέχεια θα ακολουθούσε μία επίθεση ενός συντάγματος ιππικού 1000 πολεμιστών από την ανατολή, μετά τον βορρά (εμποδίζοντας έτσι την υποχώρησή τους στην Αντιόχεια), και τέλος από τη δύση, για να τους περικυκλώσει πλήρως.

Όλα συνέβησαν όπως τα είχε σχεδιάσει ο Χαλίντ. Οι Ρωμαίοι έλαβαν την πρώτη ένδειξη για την παρουσία τού μουσουλμανικού στρατού, όταν ένα σύνταγμα 1000 ιππέων όρμησε εναντίον τους από τα νότια, κατά μήκος τού δρόμου από τη Δαμασκό, με επικεφαλής τον Ντιραάρ ιμπν αλ-Αζβάρ . Μισή ώρα αργότερα, ένα άλλο σύνταγμα ιππικού 1000 πολεμιστών με επικεφαλής τον Ραάφ ιμπν Ουμαΐρ, εμφανίστηκε από τα ανατολικά, και χτύπησε το δεξί πλευρό των Ρωμαίων. Μέσα σε μισή ώρα, ένα άλλο σύνταγμα ιππικού 1000 πολεμιστών με επικεφαλής τον Αμπντούλ-Ραχμάν ιμπν Αμπού Μπακρ (γιο τού χαλίφη Αμπού Μπακρ) από τα βόρεια, χτύπησε τούς Ρωμαίους στα νώτα, εμποδίζοντάς τους έτσι να υποχωρήσουν βόρεια προς την Αντιόχεια. Μετά από περίπου μισή ώρα, το τελευταίο μουσουλμανικό ιππικό 1000 πολεμιστών με επικεφαλής τον Χαλίντ ιμπν Ουαλίντ εμφανίστηκε από τα δυτικά, και επιτέθηκε στο αριστερό πλευρό των Ρωμαίων. Τώρα οι Ρωμαίοι ήταν περικυκλωμένοι από το ιππικό των Μουσουλμάνων. Ο Χαλίντ σκότωσε προσωπικά τον Θωμά (τον γαμπρό τού Αυτοκράτορα Ηράκλειου)  σε μία μονομαχία. Μετά από περαιτέρω μάχες, η ρωμαϊκή αντίσταση κατέρρευσε. Δεδομένου ότι οι Μουσουλμάνοι ήταν πολύ λίγοι για να περικυκλώσουν πλήρως τον Ρωμαϊκό στρατό, και οι μάχες είχαν γίνει μπερδεμένες, καθώς η βία αυξανόταν, χιλιάδες Ρωμαίοι κατάφεραν να διαφύγουν και να βρουν ασφαλές μέρος. Αλλά όλα τα λάφυρα, και ένας μεγάλος αριθμός αιχμαλώτων, ανδρών και γυναικών, έπεσαν στα χέρια των Μουσουλμάνων. Σύμφωνα με ένα χρονικό, ο Ιωνάς βρήκε την αγαπημένη του. Αυτός κινήθηκε προς το μέρος της για να την πάρει με τη βία, αλλά εκείνη έβγαλε ένα στιλέτο από τις πτυχές τού φορέματός της και αυτοκτόνησε. Καθώς πέθαινε, ο Ιωνάς κάθισε δίπλα της, και ορκίστηκε ότι θα παρέμενε πιστός στη μνήμη τής νύφης, που δεν ήταν προορισμένος να αποκτήσει, και ότι δεν θα κοίταζε άλλη κοπέλα. Όταν ο Χαλίντ το έμαθε αυτό, πρόσφερε στον Ιωνά την κόρη τού Αυτοκράτορα Ηράκλειου, την πρώην σύζυγο τού Θωμά, ο οποίος πέθανε στη μάχη εκείνη την ημέρα σε μονομαχία με τον Χαλίντ. Ο Ιωνάς απέρριψε την πρόταση γάμου. Ο Ιωνάς πέθανε λίγα χρόνια αργότερα στη Μάχη τού Γιαρμούκ.

 Οι συνέπειες 
Ο ιστορικός Βακιντί γράφει, ότι στο δρόμο τής επιστροφής τους στη Δαμασκό, ο Αυτοκράτορας Ηράκλειος έστειλε έναν πρέσβη, για να ζητήσει από τον Χαλίντ να επιστρέψει την κόρη του.  Ο πρέσβης έδωσε στον Χαλίντ την επιστολή τού Αυτοκράτορα, η οποία είχε ως εξής: 

Ο Χαλίντ είπε στον πρέσβη:

Ο πρέσβης πήρε την κόρη τού Ηράκλειου, και επέστρεψε στην Αντιόχεια. Η επιστροφή τής Κινητής Φρουράς φορτωμένης με λάφυρα έγινε δεκτή με χαρά από τούς Μουσουλμάνους στη Δαμασκό. Όλη η επιχείρηση, από την καταδίωξη μέχρι την επιστροφή τής Κινητής Φρουράς, διήρκεσε 10 ημέρες.  Επέστρεψαν την 1η Οκτωβρίου 634. Με την επιστροφή του, ο Χαλίφ ενημερώθηκε για το τέλος τού χαλίφη Αμπού Μπακρ και τη διαδοχή τού Ουμάρ ως νέου χαλίφη. Ο Ουμάρ απάλλαξε τον Χαλίντ από την διοίκησή του, και διόρισε τον Αμπού Ουμπάιντα ιμπν αλ-Τζάραχ ως νέο αρχιστράτηγο.

 Σημειώσεις 

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 

 Αναφορές 



Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας