Μάχη στο Μουκέλλιον

Η Μάχη του Μουκελλίου ήταν μία μάχη, που έλαβε χώρα το 542 κοντά στο Μουτζέλλο τής Ιταλίας μεταξύ Οστρογότθων και Ρωμαίων κατά τη διάρκεια τού Γοτθικού Πολέμου.

Οι Ρωμαϊκές δυνάμεις προήλασαν εναντίον των Γότθων, οι οποίοι είχαν πρόσφατα λύσει την πολιορκία τής Φλωρεντίας και στρατοπέδευσαν στο Μουτζέλλο. Αν και οι Ρωμαίοι υπερείχαν αριθμητικά των Γότθων, οι δυνάμεις τού Τωτίλα κατατρόπωσαν το Ρωμαϊκό απόσπασμα στην πλαγιά ενός λόφου, προκαλώντας πανικό που εξαπλώθηκε και στον υπόλοιπο στρατό, οδηγώντας σε πλήρη κατάρρευση. Οι Γότθοι συνέλαβαν αιχμαλώτους, ενώ οι επιζώντες Ρωμαίοι διοικητές κατέφυγαν σε απομονωμένα οχυρά. Η έλλειψη συντονισμού από τις υπόλοιπες Ρωμαϊκές δυνάμεις, επέτρεψε στον Τωτίλα να ξεκινήσει μία επιτυχημένη εκστρατεία στη Νότια Ιταλία, και τελικά να προχωρήσει εναντίον τής Ρώμης το 544.

 Το προανάκρουσμα 
Μετά τη δολοφονία του Γότθου βασιλιά Εράριχου, ο Ιουστινιανός Α΄ συνειδητοποίησε ότι οι Γότθοι είχαν παραλύσει από εσωτερικές διαμάχες, και οι Ρωμαίοι διοικητές του που βρίσκονταν στην Ιταλία δεν είχαν κάνει τίποτε, για να εκμεταλλευτούν την κατάσταση. Έστειλε μία επιστολή επιπλήττοντάς τους για την αδράνειά τους και απαιτώντας δράση. Οι Ρωμαίοι διοικητές Ιωάννης, Βήσσας και Κυπριανός συγκεντρώθηκαν στη Ραβέννα, για να συζητήσουν την πορεία δράσης τους.  Οι Ρωμαίοι διοικητές αποφάσισαν να στείλουν τον Κωνσταντιανό και τον Αλέξανδρο με 12.000 άνδρες, για να καταλάβουν τη Βερόνα. Ωστόσο η αποτυχημένη πολιορκία τής Βερόνας έδωσε σήμα στον νεοστεφθέντα βασιλιά των Γότθων, Τωτίλα, να αναλάβει πρωτοβουλία, ενώ οι Ρωμαίοι παρέμεναν υπό κακή ηγεσία. Αυτό οδήγησε στη Μάχη τής Φαβεντίας την άνοιξη τού 542, όπου ο Τωτίλας, διοικητής ενός στρατού περίπου 5.000 ανδρών, καταδίωξε και νίκησε τον Ρωμαϊκό στρατό. 

Μετά την επιτυχία του εναντίον των Ρωμαίων, ο Τωτίλας έστειλε μέρος των στρατευμάτων του να επιτεθεί στη Φλωρεντία. Ο Ιουστίνος, ο Ρωμαίος διοικητής τής Φλωρεντίας, είχε παραμελήσει να προμηθεύσει επαρκώς την πόλη για την αντιμετώπιση μίας πολιορκίας, καθώς δεν περίμενε επίθεση, και έστειλε βιαστικά να ζητήσει βοήθεια από τους άλλους Ρωμαίους διοικητές τής περιοχής: τον Ιωάννη, τον Βήσσα και τον Κυπριανό. Συγκέντρωσαν τις δυνάμεις τους, και έσπευσαν να βοηθήσουν τη Φλωρεντία.   

 Η μάχη 
μικρογραφία|Μία φωτογραφία τής σύγχρονης υπαίθρου κοντά στο Γκαλιάνο ντι Μουτζέλλο, που αποτυπώνει την τοπογραφία τής περιοχής.
δεξιά|μικρογραφία|Ο Τωτίλας τού Φραντσέσκο Σαλβιάτι, π. 1549.
Με την προσέγγιση τού Ρωμαϊκού στρατού, οι Γότθοι έλυσαν την πολιορκία, και υποχώρησαν βόρεια, στην περιοχή τού Μουκελλίου. Η Ρωμαϊκή ηγεσία αποφάσισε να επιλέξει μία επίλεκτη δύναμη από τούς καλύτερους άνδρες υπό τον κάθε διοικητή, για να καταδιώξουν τούς Γότθους, ενώ ο υπόλοιπος στρατός θα ακολουθούσε με κανονικό ρυθμό. Η στρατηγική προέβλεπε μία μικρότερη δύναμη να εξαπολύσει μία αιφνιδιαστική επίθεση για να καταλάβει τους Γότθους, μετά την οποία ο κύριος στρατός θα προήλαυνε και θα ολοκλήρωνε αποφασιστικά τη μάχη.  Έριξαν κλήρο για να επιλέξουν ποιος θα ηγούνταν τής αιφνιδιαστικής επίθεσης, και ο κλήρος έπεσε στον Ιωάννη. Ωστόσο οι άλλοι διοικητές δεν ήταν πρόθυμοι να εκτελέσουν τη συμφωνία, παρέχοντας τούς καλύτερους άνδρες τους γι' αυτή την επίθεση, αφήνοντας τον Ιωάννη να βασιστεί στα δικά του στρατεύματα.   Οι Γότθοι μετακινήθηκαν από την πεδιάδα σε έναν κοντινό λόφο, μόλις έμαθαν ότι οι Ρωμαίοι τούς καταδίωκαν.  

Ο Ιωάννης πλησίασε τούς Γότθους που βρίσκονταν στο λόφο, αλλά οι Γότθοι υπερασπίστηκαν σθεναρά τη θέση τους ενάντια στους άνδρες τού Ιωάννη, ορμώντας κάτω από τον λόφο με δυνατές φωνές. Οι άνδρες τού Ιωάννη αρχικά αντιστάθηκαν, καθώς ο Ιωάννης τούς ενθάρρυνε με δυνατές φωνές και πρόθυμες χειρονομίες.  Ωστόσο ένα ακόντιο σκότωσε έναν από τούς σωματοφύλακες τού Ιωάννη, και σύντομα διαδόθηκε στους στρατιώτες μία φήμη, ότι ο Ιωάννης είχε πέσει.   Οι άνδρες τού Ιωάννη διέφυγαν και τράπηκαν σε φυγή προς την επερχόμενη κύρια Ρωμαϊκή δύναμη, η οποία είχε αναπτυχθεί στην πεδιάδα ως φάλαγγα. Η θέα των στρατευμάτων που λιποτακτούσαν σκόρπισε τον πανικό και στον κύριο στρατό, με αποτέλεσμα ολόκληρος ο Ρωμαϊκός στρατός να υποχωρήσει άτακτα.   Ο Βήσσας τραυματίστηκε από τούς καταδιώκτες Γότθους. 

 Οι συνέπειες 
Οι Γότθοι πήραν αιχμαλώτους, οι οποίοι έτυχαν καλής μεταχείρισης και μάλιστα παρακινήθηκαν να ενταχθούν στον Γοτθικό στρατό.   Ο Τωτίλας συνέχισε καταλαμβάνοντας την Καισένα και την Πέτρα Περτούζα στην περιοχή τής Ουμβρίας. Ωστόσο, η Τοσκάνη παρέμεινε υπό Ρωμαϊκό έλεγχο. Στη συνέχεια, ο Τωτίλας δεν επιχείρησε την κατάκτηση τής κεντρικής Ιταλίας, όπου οι Ρωμαίοι ήλεγχαν μεγάλες καλά οχυρωμένες πόλεις. Αντίθετα, προήλασε γρήγορα στη Νότια Ιταλία με μεγάλη επιτυχία, συμπεριλαμβανομένης τής κατάληψης τού φρουρίου τής Κύμης (Cumae). 

Οι Ρωμαίοι στρατηγοί και το υπόλοιπο στράτευμα κατέφυγαν σε απομονωμένα οχυρά (ο Βήσσας στο Σπόλητο, ο Ιουστίνος πίσω στη Φλωρεντία, ο Κυπριανός στην Περουζία και ο Ιωάννης στη Ρώμη),  όπου έκαναν προετοιμασίες για μία πιθανή πολιορκία, καθώς δεν ήθελαν να αντιμετωπίσουν τούς Γότθους σε ανοιχτό χώρο.  Από εκείνο το σημείο και μετά, απέτυχαν να συντονίσουν τις προσπάθειές τους εναντίον των Γότθων, γεγονός που οδήγησε στην παράταση τού πολέμου.  Σε απάντηση στις αποτυχίες στην Ιταλία, ο Ιουστινιανός Α΄ έστειλε τον πολίτη Μαξιμίνο ως πραιτοριανό έπαρχο τής Ιταλίας, αλλά η αναποφασιστικότητα τού Μαξιμίνου τον άφησε ανίκανο να διαμορφώσει μία αποτελεσματική στρατηγική εναντίον των Γότθων. Ως αποτέλεσμα, ο Τωτίλας κατέλαβε τη Νάπολη και την ισοπέδωσε. Στη συνέχεια, προχώρησε για να πολιορκήσει τη Ρώμη την άνοιξη τού 544. Μόλις έλαβε αυτά τα νέα, ο Ιουστινιανός Α΄ ανακάλεσε τον στρατηγό Βελισάριο από το ανατολικό μέτωπο, όπου διοικούσε μία Ρωαϊκή δύναμη εναντίον τής Περσίας, και τον έστειλε στην Ιταλία. 

 Δείτε επίσης 


 Υποσημειώσεις 
α. Σύμφωνα με τον Προκόπιο, ο Τωτίλας «έδειξε μεγάλη καλοσύνη στους αιχμαλώτους του, και έτσι κατάφερε να κερδίσει την υποταγή τους. Έκτοτε οι περισσότεροι από αυτούς υπηρέτησαν εθελοντικά υπό τις διαταγές του εναντίον των Ρωμαίων».[12]
β. Ο ιστορικός Ίαν Χιουζ υποστήριξε ότι ένας παράγοντας που συνέβαλε στη διάσπαση της βΡωμαϊκής ηγεσίας ήταν η πανώλη του 542 στην ιταλική χερσόνησο, ενώ οι διοικητές παρέμειναν στις θέσεις τους για να αποφύγουν την πανώλη.

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 

 Πηγές 
 Primary 


 Secondary 






Κατηγορία:Δεκαετία 540 στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Κατηγορία:Γοτθικός Πόλεμος (535-554)
Κατηγορία:Μάχες των Οστρογότθων
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Συγκρούσεις της δεκαετίας 540