Σουλτάν Σαχ της Χορασμίας

Ο Τζαλαλ-ουντ-Ντίν Σουλτάν-Σαχ, γνωστός ως Σουλτάν-Σαχ (απεβ. στις 29 Σεπτεμβρίου 1193  ), ήταν διεκδικητής τού τίτλου τού σαχ τής Χορασμίας, από το 1172 μέχρι το τέλος του. Ήταν γιος τού Ιλ-Αρσλάν.

 Ο βίος του 
Το 1172 ο Ιλ-Αρσλάν απεβίωσε, και οι γιοι του άρχισαν να μάχονται για το ποιος θα τον διαδεχόταν. Ο Σουλτάν Σαχ ήταν ο νεότερος γιος, αλλά θεωρούνταν ο επίσημος διάδοχος, και η μητέρα του, Τερκέν Χατούν, τον τοποθέτησε στο θρόνο. Ο μεγαλύτερος γιος, Αλαντ-Ντιν Τεκίς, κατέφυγε στους Καρά Χιτάι και ζήτησε να τον ενθρονίσουν στη θέση τού αδελφού του, υποσχόμενος ετήσιο φόρο υποτέλειας σε αντάλλαγμα. Τού δόθηκε ένας μεγάλος στρατός, και σύντομα ξεκίνησε για τη Χορασμία.

Ο Σουλτάν Σαχ και η μητέρα του, μόλις άκουσαν για την προσέγγιση τού Τεκίς, αποφάσισαν να φύγουν, και ο Τεκίς εγκαταστάθηκε στη Χορασμία χωρίς αντίσταση, τον Δεκέμβριο του 1172. Ο Σουλτάν Σαχ και η Τερκέν Χατούν κατάφεραν να κερδίσουν την υποστήριξη τού Μουαγίντ αλ-Ντιν Αϊ-Αμπά, ενός πρώην Σελτζούκου εμίρη που είχε εγκατασταθεί στη Νισαπούρ, από την κατάρρευση τής Σελτζουκικής εξουσίας εκεί. Το 1174 οδήγησε έναν στρατό στη Χορασμία, αλλά ηττήθηκε, συνελήφθη και εκτελέστηκε από τον Τεκίς. Μετά το τέλος τού Αϊ-Αμπά, ο Σουλτάν Σαχ τελικά βρήκε καταφύγιο στους Γκουρίδες, αλλά η Τερκέν Χατούν κυνηγήθηκε και σκοτώθηκε από τις δυνάμεις τού Τεκίς.

Στα τέλη τής δεκαετίας τού 1170, ο Καρά Χιτάι ανακάλεσε τον Σουλτάν Σαχ, ο οποίος εξακολουθούσε να ζει στην περιοχή των Γκουριδών. Ο Τεκίς είχε γίνει επαναστάτης, αρνούμενος να πληρώσει φόρο υποτέλειας, και σκοτώνοντας αξιωματούχους των Καρά Χιτάι. Ο Σουλτάν Σαχ επέστρεψε από την εξορία, και στάλθηκε ένας στρατός των Καρά Χιτάι, για να τον αποκαταστήσει ως σαχ τής Χορασμίας. Ωστόσο ο Τεκίς κατάφερε να σταματήσει αυτή την επίθεση, ανοίγοντας τα αναχώματα τού ποταμού Αμού Ντάρια, και πλημμυρίζοντας τη διαδρομή τού εχθρού.

Το μεγαλύτερο μέρος τού στρατού των Καρά Χιτάι αποφάσισε να επιστρέψει στην πατρίδα του, αλλά ο Σουλτάν Σαχ έπεισε τον διοικητή του να αφήσει μαζί του ένα απόσπασμα στρατευμάτων. Με αυτή τη δύναμη, ξεκίνησε για το Χουρασάν, το οποίο βρισκόταν ακόμη υπό τον έλεγχο διαφόρων φυλών Ογκούζ και Σελτζούκων εμίρηδων. Κατάφερε να ανατρέψει αρκετούς τοπικούς ηγεμόνες, με αποτέλεσμα την κατάκτηση των Σαράχ, Τους και Μερβ μέχρι το 1181. Επίσης, παρενόχλησε τα εδάφη των Γκουριδών γύρω από το Μπαντγκίς.

Τα επόμενα χρόνια, ο Σουλτάν Σαχ παρέμεινε απειλή για τον Τεκίς, ο οποίος αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει εκστρατείες στο Χουρασάν αρκετές φορές ως αποτέλεσμα. Παρά ταύτα, ο Σουλτάν Σαχ δεν μπόρεσε να σημειώσει σημαντικά κέρδη εναντίον τού αδελφού του. Είχε επίσης περιστασιακά προβλήματα με τους Γκουρίδες. Σε μία εκστρατεία τού 1189/1190, εισέβαλαν στην επικράτειά του, τον νίκησαν, και πήραν μέρος των κτήσεων του.

Το 1192 ο Σουλτάν Σαχ αποφάσισε να εξαπολύσει εκστρατεία εναντίον τής Χορεσμίας, εκμεταλλευόμενος την απουσία τού Τεκίς εκεί. Ο τελευταίος βρισκόταν εκείνη την εποχή στο δυτικό Ιράν, και αντιμετώπιζε τούς Σελτζούκους τού Χαμαντάν. Ενώ όμως η εκστρατεία βρισκόταν σε εξέλιξη, απεβίωσε (1193), και ο Τεκίς κατέλαβε μέρος των κτήσεών του, επανενώνοντας τα εδάφη των Χορασμίων.

 Αναφορές 

Πηγές
 Μπιράν, Μάικλ. Η Αυτοκρατορία των Κάρα Κιτάι στην Ευρασιατική Ιστορία: Μεταξύ Κίνας και Ισλαμικού Κόσμου. Κέιμπριτζ, Ηνωμένο Βασίλειο: Cambridge University Press, 2005.
 Boyle, JA. Η Ιστορία του Ιράν του Cambridge, Τόμος 5: Οι περίοδοι Saljuq και Mongol. Cambridge, Ηνωμένο Βασίλειο: Cambridge University Press, 1968.

Κατηγορία:Δυναστεία του Ανουστεγκίν