Βόλφγκανγκ Χίλμπιγκ

Ο Βόλφγκανγκ Χίλμπιγκ () (31 Αυγούστου 1941 - 2 Ιουνίου 2007) ήταν Γερμανός ποιητής και συγγραφέας. Τα έργα του, τα οποία λογοκρίθηκαν ή δεν δημοσιεύθηκαν στην Ανατολική Γερμανία λόγω της κριτικής στο καθεστώς, έχουν κερδίσει διεθνή αναγνώριση.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Βόλφγκανγκ Χίλμπιγκ γεννήθηκε το 1941 στο Μάιζελβιτς της Θουριγγίας. Ο πατέρας του δηλώθηκε ως αγνοούμενος στη μάχη του Στάλινγκραντ το 1942. Μεγάλωσε με τη μητέρα του, πωλήτρια και υπάλληλο γραφείου, και τον αναλφάβητο παππού του που ήταν μεταλλωρύχος και είχε μεταναστεύσει στη Θουριγγία από το Μπίλγκοραϊ της Ρωσικής Πολωνίας πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μετά τη βασική του εκπαίδευση, εκπαιδεύτηκε ως χειριστής τόρνου. Αργότερα, μετά τη στρατιωτική του θητεία, εργάστηκε ως κατασκευαστής εργαλείων και σε κατασκευές συναρμολόγησης στο λιγνιτωρυχείο του Μάιζελβιτς. Το 1967, ο εργοδότης του τον έστειλε σε έναν κύκλο σεμιναρίων για συγγραφείς της εργατικής τάξης στη Λειψία. Ωστόσο, ο ταλαντούχος αυτοδίδακτος αποβλήθηκε μόλις ένα χρόνο αργότερα, επειδή τα ποιήματά του, τα οποία δεν ακολουθούσαν τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό σύμφωνα με τις κρατικές επιταγές, αντιμετωπίστηκαν με πλήρη ακατανοησία. Εν τω μεταξύ, το βίαιο τέλος της Άνοιξης της Πράγας είχε βυθίσει τον Χίλμπιγκ σε σοβαρή ψυχολογική κρίση. 

Επέστρεψε στο Μάιζελβιτς το 1970. Στη συνέχεια εργάστηκε σαν θερμαστής για κρατική εταιρεία. Το 1978, ο Χίλμπιγκ συνελήφθη και αφέθηκε ελεύθερος λίγο αργότερα χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες. Από τότε, έγινε συστηματικά στόχος της Στάζι και υποβλήθηκε σε απόπειρες εξαναγκασμού σε συνεργασία, τις οποίες αρνήθηκε.  Μετακόμισε στο Ανατολικό Βερολίνο, όπου βρήκε ξανά δουλειά ως θερμαστής. Έγραφε ποίηση, αλλά τα έργα του παρέμειναν αδημοσίευτα στη ΛΔΓ. Ωστόσο, τράβηξε την προσοχή της Δύσης και η πρώτη ποιητική συλλογή του Απουσία εκδόθηκε στη Φρανκφούρτη το 1979, με αποτέλεσμα να του επιβληθεί πρόστιμο.

Το 1985, έφυγε από την Ανατολική για τη Δυτική Γερμανία με ταξιδιωτική βίζα, όπου έζησε αρχικά στο Χάναου και στη συνέχεια στη Νυρεμβέργη. Το 1989, μετακόμισε στο Έντενκομπεν.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, έζησε στο Βερολίνο μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και παντρεύτηκε τη συγγραφέα και μεταφράστρια Νατάσα Βόντιν το 1994. Απέκτησαν μία κόρη και χώρισαν το 2002. Πέθανε το 2007 στο Βερολίνο.

Ο Βόλφγκανγκ Χίλμπιγκ ήταν μέλος της Γερμανικής Ακαδημίας Γλώσσας και Λογοτεχνίας, της Ελεύθερης Ακαδημίας Τεχνών στη Λειψία, της Σαξονικής Ακαδημίας Τεχνών  και της Βαυαρικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών. Τιμήθηκε με 18 λογοτεχνικά βραβεία, μεταξύ των οποίων το Βραβείο Αδελφών Γκριμ, το Βραβείο Λογοτεχνίας Κράνιχσταϊν, το Βραβείο Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν, το Βραβείο Λογοτεχνίας Βρέμης και το Βραβείο Γκέοργκ Μπύχνερ. 

 Λογοτεχνικό έργο 
Ο Χίλμπιγκ δημιούργησε την προσωπική του γραφή, αρνούμενος κάθε συμβιβασμό με τους ισχύοντες κανόνες της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας, ιδιαίτερα τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Ήταν έντονα επικριτικός απέναντι στη ΛΔΓ και παρουσίασε την εφιαλτική καθημερινότητα που βίωσε χρησιμοποιώντας αποσπασματικό ύφος που υπογραμμίζει τη γλωσσική ανησυχία που επικρατούσε μεταξύ των διανοουμένων της Ανατολικής Γερμανίας. Πολλά έργα του είναι αυτοβιογραφικά ή βασίζονται σε προσωπικές του εμπειρίες. 

Η θεματολογία του, ακόμη και μετά την επανένωση της Γερμανίας, παρέμεινε η διττή ταυτότητα εργάτη και συγγραφέα στην Ανατολική Γερμανία και η αναζήτηση ταυτότητας. Το δεύτερο μυθιστόρημά του, Εγώ (1993), το οποίο έτυχε θερμής υποδοχής στον λογοτεχνικό κόσμο, είναι μια σκοτεινή ιστορία για έναν νεαρό με όνειρα να γίνει συγγραφέας, ο οποίος, ως πληροφοριοδότης της Στάζι πηγαίνει στο Βερολίνο για να παρακολουθήσει έναν άλλο συγγραφέα. Οι συλλογές διηγημάτων του Η εργασία στους κλιβάνους (1994) και Η ιστορία των δέντρων (1996) περιστρέφονται επίσης γύρω από την καθημερινή ζωή και την εργασία. Στο τρίτο του μυθιστόρημα, Η προσωρινή λύση (2000), το οποίο επίσης έλαβε ευνοϊκές κριτικές, με σαφώς αυτοβιογραφικά στοιχεία, αναφέρεται στη δύσκολη περίοδο αλκοολισμού και συγγραφικού μπλοκαρίσματος που πέρασε. Το 1994, δημοσίευσε το πεζό κείμενο Η οσμή των βιβλίων στο οποίο διερεύνησε και πάλι την αμφίσημη ύπαρξη ενός εργάτη και συγγραφέα. Η αφήγηση επικεντρώνεται στον αφηγητή, ο οποίος ξυπνάει από τον ύπνο του και αντιλαμβάνεται την έντονη μυρωδιά των βιβλίων, την οποία περιγράφει ως «μυρωδιά θανάτου». Αυτό το οσφρητικό ερέθισμα ξυπνά αναμνήσεις από την προηγούμενη δουλειά του ως θερμαστής. Το έργο χαρακτηρίζεται από τη χρήση στυλιστικών τεχνικών όπως η επανάληψη και η αντιπαράθεση, καθώς και από τη θόλωση της μυθοπλασίας και της πραγματικότητας. Αναφέρεται στη  λογοκρισία και διερευνά μια πληθώρα άλλων σημαντικών θεμάτων που συνδέονται στενά με τη ΛΔΓ και τη Σοβιετική Ένωση. 

 Έργα (επιλογή) 

 Ποίηση 

 1979: Abwesenheit - Απουσία
 1986: Die Versprengung - Η διασπορά
 2001: Bilder vom Erzählen - Εικόνες αφήγησης
 2008: Gedichte - Ποιήματα

 Διηγήματα και μυθιστορήματα 

 1982: Unterm Neomond. Erzählungen. (Aufbrüche. Bungalows. Idylle. Der Durst. Das Ende der Nacht. Der Leser. Herbsthälfte. Er. Johannis. Die Einfriedung. Der Heizer) - Κάτω από τη Νέα Σελήνη, διηγήματα (Αναχωρήσεις. Μπανγκαλόου. Ειδυλλιακή Σκηνή. Δίψα. Το τέλος της νύχτας. Ο αναγνώστης. Μεσοκαλόκαιρο. Αυτός. Περίφραξη. Ο θερμαστής) 
 1985: Der Brief -Το γράμμα. Τρία διηγήματα (Beschreibung II. Der Brief. Die Angst vor Beethoven)  - Περιγραφή II. Το γράμμα. Ο φόβος του Μπετόβεν 
 1986: Die Territorien der Seele -Τα εδάφη της ψυχής. Πέντε πεζογραφήματα
 1987: Die Weiber - Οι γυναίκες
 1989: Eine Übertragung - Μια μετάφραση. Μυθιστόρημα
 1990: Über den Tonfall - Περί τόνου φωνής. Τρία πεζά έργα
 1991: Alte Abdeckerei - Το εγκαταλειμμένο εργοστάσιο, διήγημα
 1992: Die Kunde von den Bäumen  - Η ιστορία των δέντρων
 1993: Grünes grünes Grab (Fester Grund. Er, nicht ich. Grünes grünes Grab. Die elfte These über Feuerbach) - Πράσινος πράσινος τάφος, διηγήματα (Στερεό έδαφος. Αυτός, όχι εγώ. Πράσινος πράσινος τάφος. Η ενδέκατη θέση για τον Φόιερμπαχ)
 1993: Ich - Εγώ, μυθιστόρημα
 1994: Die Arbeit an den Öfen - Η εργασία στους κλιβάνους
 2000: Das Provisorium - Η προσωρινή λύση, μυθιστόρημα
 2002: Der Schlaf der Gerechten - Ο ύπνος των δικαίων, διηγήματα 

 Έργα σε ελληνική μετάφραση 

 Ο ύπνος των δικαίων, μτφ. Αλεξάνδρα Παύλου, εκδ. Ποταμός, 2021 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία