Αλ-Σαλίχ Ισμαΐλ της Αιγύπτου

Ο Ας-Σαλίχ Ιμάντ αντ-Ντιν Αμπού'λ Φιντά Ισμα'ίλ, πιο γνωστός ως ας-Σαλίχ Ισμα'ίλ (1326 – 1345  ) ήταν ο Μαμελούκος σουλτάνος τής Αιγύπτου από τον Οίκο των Μπαχρί, μεταξύ Ιουνίου 1342 και Αυγούστου 1345. Ήταν ο τέταρτος γιος τού αλ-Νασίρ Μουχαμάντ, που διαδέχθηκε τον τελευταίο ως σουλτάνος. Η βασιλεία του είδε ένα επίπεδο πολιτικής σταθερότητας να επιστρέφει στο σουλτανάτο. Υπό τις διαταγές του, ή εκείνων που ήταν κοντά του, οι δύο προκάτοχοί του και αδελφοί του, αλ-Ασράφ Κουτζούκ και αν-Νασίρ Αχμάντ, σκοτώθηκαν. Τον διαδέχθηκε ένας άλλος αδελφός, ο αλ-Καμίλ Σαμπάν.

 Πρώιμη ζωή και οικογένεια 
Ο Ισμαήλ γεννήθηκε το 1324 ή το 1325, και πιθανότατα πήρε το όνομά του από τον Αγιουβίδη εμίρη τής Χάμα εκείνη την εποχή, Αμπούλ Φιντά Ισμαήλ. Ο τελευταίος ήταν ένας ιδιαίτερα ευνοημένος εμίρης τού πατέρα τού Ισμαήλ, τού Μαμελούκου σουλτάνου αλ-Νασίρ Μουχαμάντ (βασ. 1310–1341).  Η μητέρα τού Ισμαήλ ήταν παλλακίδα τού αν-Νασίρ Μουχαμάντ, τής οποίας το όνομα δεν παρέχεται από τις πηγές τής εποχής των Μαμελούκων. 

Το 1342 ο Ισμαήλ νυμφεύτηκε μία μαύρη σκλάβα ονόματι Ιτιφάκ, και απέκτησε μαζί της έναν γιο (ανώνυμο στις πηγές) εκείνο το έτος.  Στις 11 Ιουλίου 1343 νυμφεύτηκε μία κόρη τού εμίρη Μπακταμούρ ας-Σακί, και απέκτησε μία κόρη μαζί της.  Την επόμενη χρονιά, στις 2 Ιανουαρίου 1344, νυμφεύτηκε μία κόρη τού εμίρη Τουκουζνταμούρ αλ-Χαμαουί. 

 Βασιλεία 
Μετά το τέλος τού αν-Νασίρ Μουχαμάντ το 1341, τρεις από τούς γιους του κληρονόμησαν το σουλτανάτο διαδοχικά, αν και οι δύο πρώτοι, ο αλ-Μανσούρ Αμπού Μπακρ και ο αλ-Ασράφ Κουτζούκ, ήταν σουλτάνοι μόνο κατ' όνομα, ενώ οι ανώτεροι Μαμελούκοι εμίρηδες κρατούσαν τα πραγματικά ηνία τής εξουσίας. Ο τρίτος γιος, ο αλ-Νασίρ Αχμάντ, ανέλαβε την εξουσία τον Ιανουάριο τού 1342, αλλά ήταν ένας εξαιρετικά απομονωμένος ηγέτης που κυβέρνησε από το απομονωμένο ερημικό φρούριο αλ-Καράκ, ξεκινώντας από τον Μάιο. Η άρνησή του να επιστρέψει στο Κάιρο και η αποξένωσή του από τούς Αιγύπτιους εμίρηδες, οδήγησαν στην εκθρόνισή του τον Ιούνιο. Ο Ισμαήλ, τότε γνωστός ως "ας-Σαλίχ Ισμαήλ", επιλέχθηκε από τους κορυφαίους εμίρηδες, για να αντικαταστήσει τον ετεροθαλή αδελφό του Αχμάντ.  Ήταν 17 ετών, όταν ανέλαβε το σουλτανάτο τον Ιούνιο, αλλά ήταν ήδη γνωστός για την ευσέβειά του. Holt 1986, p. 122.  Επιπλέον, έκανε συμφωνία με τούς κορυφαίους εμίρηδες των Μαμελούκων, ότι δεν θα έβλαπτε κανέναν Μαμελούκο -εκτός αν διέπραττε κάποια αδικία- σε αντάλλαγμα για την αφοσίωση των εμίρηδων. 

Ο Αν-Νασίρ Αχμάντ αρνήθηκε να παραδώσει τα διάσημα τού σουλτανάτου, ή να αναγνωρίσει την άνοδο τού Ισμαήλ. Ο Ισμαήλ αποφάσισε να τον συλλάβει, και έστειλε συνολικά οκτώ στρατιωτικές αποστολές εναντίον τού αν-Νασίρ Αχμάντ στο αλ-Καράκ.  Η τελική πολιορκία, υπό την ηγεσία τού εμίρη Σαντζάρ αλ-Τζαούλ,  επέτυχε στις αρχές Ιουλίου 1344, και ο αν-Νασίρ Αχμάντ συνελήφθη, και σύντομα δολοφονήθηκε με μυστική εντολή τού Ισμαήλ, ο οποίος προσέλαβε έναν μισθοφόρο για να ολοκληρώσει το έργο.  Εν τω μεταξύ, ο αλ-Ασράφ Κουτζούκ, ο οποίος ήταν μικρό παιδί εκείνη την εποχή και βρισκόταν υπό τη φροντίδα τής μητέρας του, μετά την εκδίωξή του από το σουλτανάτο τον Ιανουάριο τού 1342, σκοτώθηκε μαζί με τη μητέρα του, ως αποτέλεσμα τού μίσους τής μητέρας τού Ισμαήλ για τον πρώην σουλτάνο. Ο Ισμαήλ είχε αρρωστήσει σοβαρά στα τέλη τού 1344, και η μητέρα του απέδωσε την ασθένειά του στην υποτιθέμενη μαγεία τού αλ-Ασράφ Κουτζούκ. Τον Ιούλιο τού 1345, ο Ισμαήλ έμεινε κατάκοιτος, και απεβίωσε τον Αύγουστο. Ο θετός πατέρας του, Αργκούν αλ-Αλάι, ο οποίος είχε αποκτήσει αρκετές ταυτόχρονες ανώτερες θέσεις υπό τον Ισμαήλ,  κανόνισε ώστε ο αδελφός τού Ισμαήλ, αλ-Καμίλ Σαμπάν, να τον διαδεχθεί ως σουλτάνος, εξαγοράζοντας πολλούς από τούς Μαμελούκους τού Ισμαήλ για λογαριασμό τού Σαμπάν. 

 Υστεροφημία 
Ο Ισμαήλ θεωρήθηκε ο καλύτερος από τους γιους τού αλ-Νασίρ Μουχαμάντ από τον ιστορικό τής εποχής των Μαμελούκων Ιμπν Ταγκριμπιρντί. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ιστορικό Πίτερ Μάλκολμ Χολτ, ο Ισμαήλ «άσκησε μικρή εντύπωση στην πορεία των γεγονότων κατά τη σύντομη βασιλεία του».  Ο Ισμαήλ επαινέθηκε από τον ιστορικό τής εποχής των Μαμελούκων Ιμπραήμ αλ-Καϊσαράνι ως ο «ανανεωτής» (mujaddid) τής ισλαμικής πίστης στο σουλτανάτο κατά το κλείσιμο των πρώτων 100 ετών τής κυριαρχίας των Μαμελούκων. 

 Αναφορές 

 Βιβλιογραφία 

Κατηγορία:Μαμελούκοι