Tίνκο

Τίνκο () είναι ο τίτλος παιδικού μυθιστορήματος του Έρβιν Στρίτματερ. Μετά την έκδοσή του το 1954, έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές και  το 1955 ο συγγραφέας έλαβε το Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ για το έργο. Εντάχθηκε στο σχολικό πρόγραμμα της ΛΔΓ και διασκευάστηκε σε ταινία το 1957. 

Το μυθιστόρημα επικεντρώνεται στη δύσκολη μεταπολεμική περίοδο στην Ανατολική Γερμανία. Μέσα από την ιστορία του Τίνκο, ενός αγοριού που έχει ως πρότυπο τον αδελφό του Στρίτματερ, Μάρτιν, περιγράφονται γεγονότα που περιβάλλουν την επιστροφή ενός «επαναπατριζόμενου» αιχμαλώτου πολέμου. Συγχρόνως, ο μικρός Τίνκο βιώνει από πρώτο χέρι την πολυπλοκότητα της αγροτικής μεταρρύθμισης και τις κοινωνικές αναταραχές που προκύπτουν από την κολεκτιβοποίηση της γεωργίας στην Ανατολική Γερμανία. Η ιστορία της οικογένειας, που εκτείνεται σε τρεις γενιές και αναπτύσσεται με αναδρομές στο παρελθόν και δευτερεύουσες πλοκές αφήγησης, αντιστοιχεί στις ανάλογες περιόδους της γερμανικής ιστορίας.

 Παρουσίαση 
Στην μεταπολεμική περίοδο στην αγροτική περιοχή του Βρανδεμβούργου, ο νεαρός Τίνκο βιώνει τα γεγονότα που σχετίζονται με την επιστροφή ενός «στρατιώτη που επιστρέφει στην πατρίδα», δηλαδή του πατέρα του Ερνστ που μόλις αποφυλακίστηκε από ένα στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, και τις κοινωνικές συγκρούσεις κατά τη διάρκεια της κολεκτιβοποίησης των γεωργικών δραστηριοτήτων σε συνεταιρισμούς ή κρατικές επιχειρήσεις στη ΛΔΓ. 

Η ιστορία παρουσιάζεται από την οπτική γωνία του Τίνκο. Ζει με τους παππούδες του στο αγρόκτημά τους σε ένα χωριό. Ο πόλεμος και τα χρόνια της πείνας έχουν τελειώσει. Το παιδί πηγαίνει στο σχολείο, αλλά συνήθως δεν έχει χρόνο για τα μαθήματά του. Πρέπει να βοηθάει στα χωράφια και ο παππούς είναι σκληρός: ό,τι μπορεί αυτός, όλοι οι άλλοι πρέπει να το καταφέρνουν επίσης. Δεν έχει σημασία αν ο Τίνκο πάρει κακούς βαθμούς. Για αυτόν, είναι φθηνό εργατικό δυναμικό. Δεν τον νοιάζει επίσης που η γυναίκα του μετά βίας στέκεται όρθια πια.

Ο παππούς αντιστέκεται στα σχέδια της νέας κυβέρνησης: αρνείται να εγκαταλείψει τον έλεγχο και ονειρεύεται μια μέρα να αποκτήσει ένα μεγάλο αγρόκτημα που θα μπορεί στη συνέχεια να κληροδοτήσει στον αγαπημένο του εγγονό Τίνκο.

Ο βετεράνος πολέμου Ερνστ τάσσεται υπέρ της κολεκτιβοποίησης, γεγονός που οδηγεί σε ρήξη μεταξύ πατέρα και γιου. Ο Τίνκο, παγιδευμένος ανάμεσά τους, βρίσκεται διχασμένος ανάμεσα στις δικές του επιθυμίες και φιλοδοξίες και στις απαιτήσεις της εποχής και των ενηλίκων. Τελικά τάσσεται υπέρ του παππού του, καθώς έχει μεγαλώσει μαζί του και ο πατέρας του είναι άγνωστος γι' αυτόν. Μόνο αργότερα, εν μέρει υπό την επιρροή του νέου δασκάλου Κερν, ο Τίνκο συνειδητοποιεί ότι ο πατέρας του είχε δίκιο και αναπτύσσει φιλική σχέση μαζί του. Ο παππούς του, ωστόσο, συνεχίζει πεισματικά να εργάζεται μόνος στο αγρόκτημά του και τελικά πεθαίνει πρόωρα, εξαντλημένος.

 Σχόλια 

 Ο παππούς και άλλοι αγρότες που αρνούνται να αναγνωρίσουν τη «νέα εποχή», είναι οι πιο αρνητικά απεικονισμένοι χαρακτήρες και τελικά πεθαίνουν ή τους αποφεύγει όλο το χωριό. Τα μέλη του κόμματος και οι εμπνεόμενοι από τη νέα πολιτική, από την άλλη πλευρά, βελτιώνουν την κατάσταση για τους μικρούς αγρότες και ιδιαίτερα για τα παιδιά, τα οποία δεν χρειάζεται πλέον να εκτελούν υπερβολικά επίπονες εργασίες.
 Το έργο, όπως και όλα του συγγραφέα, εντάσσεται στα πλαίσια της πολιτιστικής πολιτικής της ΛΔΓ στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, που είχε ως στόχο να φέρει την τέχνη και τη λογοτεχνία πιο κοντά στην πραγματικότητα που βίωναν οι εργαζόμενοι, λειτουργώντας σαν μέσο εκπαίδευσης και υποστηρίζοντας τα ιδανικά του σοσιαλιστικού κράτους. Ο Έρβιν Στρίτματερ, στέλεχος του ανατολικογερμανικού λογοτεχνικού και πολιτικού κατεστημένου, με ηγετική θέση στο Κόμμα και στην Ένωση Ανατολικογερμανών συγγραφέων και από τους πιο επιτυχημένους συγγραφείς της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας, υποστήριξε το πρόγραμμα παρουσιάζοντας στα έργα του πολιτικές και κοινωνικές αναταραχές όπως τις βίωσαν απλοί άνθρωποι ή παιδιά. Τα έργα του έχουν πλέον ιστορικό και κοινωνιολογικό ενδιαφέρον σαν ιστορικά ντοκουμέντα για τη ζωή στη ΛΔΓ.

 Διασκευές 
Το 1957, το βιβλίο διασκευάστηκε σε  κινηματογραφική ταινία σε σκηνοθεσία Χέρμπερτ Μπάλμαν. 
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες
Κατηγορία:Παιδική - Εφηβική λογοτεχνία