Ψαροχώρι

Ψαροχώρι ονομάζεται ένα χωριό η οικονομία του οποίου βασίζεται στην αλιεία (ψάρεμα) ψαριών και θαλασσινών. Τα ψαροχώρια είναι παραθαλάσσια ή παραλίμνια (ή σχεδόν) και συνήθως βρίσκονται κοντά σε κάποιο αλιευτικό πεδίο. Το σύνολο των ηπείρων και των νησιών της Γης έχει άθροισμα μήκους ακτογραμμών CIA World Factbook, αναθ. 9 Απριλίου 2009 περίπου 356 χιλιάδες χιλιόμετρα. Από τη Νεολιθική εποχή μέχρι σήμερα αυτή η τεράστια γραμμή (στην οποία πρέπει να προστεθούν και οι όχθες των λιμνών και των μεγάλων ποταμών) έχει βαθμιαία σε μεγάλο μέρος της καταστεί διάστικτη με ψαροχώρια, τα περισσότερα εκ των οποίων διατηρούν σήμερα παραδοσιακό χαρακτήρα.

Χαρακτηριστικά
Τα ψαροχώρια είναι συχνά κάπως απομονωμένα και κτισμένα γύρω από ένα μικρό φυσικό λιμάνι, που προσφέρει ένα φυσικό καταφύγιο για τον αλιευτικό στολίσκο των κατοίκων, ο οποίος αποτελείται από ψαρόβαρκες και ψαροκάικα. Το χωριό χρειάζεται χώρο για την ασφαλή εκφόρτωση των ψαριών και την ασφαλή φύλαξη των σκαφών όταν δεν χρησιμοποιούνται.Sciortino, J.A., Barcali, A. & Carlesi, M.: Construction and maintenance of artisanal fishing harbours and village landings FAO Training Series 25, Ρώμη 1995 Υπάρχουν ωστόσο και αρκετά ψαροχώρια χωρίς λιμανάκι, ιδίως σε λίμνες με ομαλές όχθες. Π.χ. στη Λίμνη Νιάσα το κάθε χωριό έχει τη δική του ομαλή όχθη. Αν κάποιος ψαράς από άλλο χωριό ξεφορτώσει ψάρια εκεί, τότε δίνει μέρος της ψαριάς του στον επικεφαλής του χωριού στο οποίο ανήκει η όχθη.FAO Fisheries management in south-east Lake Malawi, Chambo Fisheries Research Project, Technical paper 21, Ρώμη 1993 Τα αλιευτικά σκάφη ενός χωριού είναι συνήθως χαρακτηριστικά της ακτής ή όχθης του. Οι παραδοσιακές ψαρόβαρκες και ψαροκάικα έχουν εξελιχθεί ανά τους αιώνες, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις κατά τόπους συνθήκες, όπως τα υλικά που είναι διαθέσιμα τοπικώς για τη ναυπηγική, τις θαλάσσιες συνθήκες που επικρατούν και τις ιδιότητες των τοπικών αλιευτικών πεδίων.

Μερικά ψαροχώρια είναι κατά κυριολεξία και όχι απλώς μεταφορικά «πάνω στο κύμα», ιδίως στην ανατολική Ασία και τη νοτιοανατολική Ασία, όπως τα πλωτά/επιπλέοντα χωριά ψαράδων στον Κόλπο Χα Λονγκ του Βιετνάμ, τα πασσαλόπηκτα σπίτια του Τάι Ο κοντά στο Χονγκ Κονγκ και τα κελόνγκ που βρίσκονται στα νερά της Μαλαισίας, των Φιλιππίνων και της Ινδονησίας. Κάποια άλλα ψαροχώρια είναι κτισμένα επάνω σε επιπλέοντα νησιά, όπως τα phumdi στη Λίμνη Λοκτάκ της βορειοανατολικής Ινδίας και τα νησιά των Ούρους στη λίμνη Τιτικάκα της Νότιας Αμερικής.«The floating islands of Peru’s Lake Titicaca», The Washington Post, 17 November 2014.

Εκτός από την αλιεία, στα ψαροχώρια ευδοκιμούν συχνά και άλλες οικονομικές δραστηριότητες, όπως η χειροτεχνία, οι μεταφορές, κτηματομεσιτικές και άλλες επιχειρήσεις. Εκτός αυτών, υπάρχουν και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από την αλιεία, όπως η επεξεργασία και το εμπόριο των ψαριών, η ναυπηγική και η ναυπηγοεπισκευαστική. Μέχρι τον 19ο αιώνα, σε πολλά χωριά το εισόδημα συμπληρωνόταν με την περισυλλογή χρήσιμων αντικειμένων από κοντινά ναυάγιαBathurst, Bella: The Wreckers: a Story of Killing Seas, False Lights, and Plundered Shipwrecks, εκδ. Houghton Mifflin, Βοστώνη 2005, ISBN 978-0-618-41677-6 και με το λαθρεμπόριο.Smith, Joshua M.: Borderland Smuggling: Patriots, Loyalists and Illicit Trade in the Northeast, 1783-1820, University Press of Florida, Gainesville 2006, ISBN 0-8130-2986-4

Στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, μερικά παραδοσιακά ψαροχώρια διατηρούν χαρακτήρα και πρακτικές που έχουν μεταβληθεί ελάχιστα τους τελευταίους πολλούς αιώνες.Tietze, U., Groenewold, G. & Marcoux, A.: Demographic change in coastal fishing communities and its implications for the coastal environment, FAO Fisheries Technical Paper 403, Ρώμη 2000 Αντιθέτως, στις πιο ανεπτυγμένες χώρες, τα παραδοσιακά ψαροχώρια αλλάζουν εξαιτίας κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως η βιομηχανική αλιεία και η αστικοποίηση. Με τον καιρό κάποια ψαροχώρια αναπτύσσονται πέρα από τον αρχικό χαρακτήρα τους: πριν από επτά αιώνες η Σαγκάη ήταν ένα μικρό ψαροχώρι.Shanghai was once a seaside fishing village Streetdirectory.com. Retrieved 20 April 2009. Τις πρόσφατες δεκαετίες πολλά ψαροχώρια γίνονται όλο και περισσότερο στόχος τουριστικών και ψυχαγωγικών επιχειρήσεων. Η ερασιτεχνική αλιεία και ο ιχθυοτουρισμός, καθώς και τα σκάφη αναψυχής, μπορεί να αποτελούν πλέον σημαντικά οικονομικά μεγέθη, και τα παραδοσιακά ψαροχώρια είναι συχνά σε ευνοϊκή θέση ώστε να επωφεληθούν από αυτά. Η σημασία τους για τον τουρισμό έχει αυξηθεί τόσο πολύ, ώστε η κυβέρνηση της Κορέας δημιουργεί 48 ψαροχώρια ειδικά για την ικανότητά τους να προσελκύουν τουρίστες.Henderson J.C.: «Tourism and Politics in the Korean Peninsula», The Journal of Tourism Studies, τόμ. 13 (2), έτος 2002 Το 2004 η Κίνα ανέφερε ότι έχει 8.048 ψαροχώρια.Zhijie G., Yingliang X., Xiangguo Z., Yong W., Daobo A. και Sugiyama S.: Review of fishery information and data collection systems in China, FAO Fisheries Circular No. 1029, σελ. 46, Ρώμη 2008, ISBN 978-92-5-105979-1

Παραπομπές