Μπάγιου

Στις Νότιες Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ο γεωμορφολογικός και υδρολογικός όρος μπάγιου (αγγλ. bayou) σημαίνει ένα σώμα υδάτων που βρίσκεται σε μια επίπεδη χαμηλού υψομέτρου περιοχή. Μπορεί να αναφέρεται σε ένα ποτάμι με εξαιρετικά αργή ροή, τόσο που τα νερά του παρουσιάζουν λιμναία χαρακτηριστικά, ενώ συχνά οι όχθες του είναι ασαφείς. Μπορεί ακόμη να υποδηλώνει μια ελώδη λίμνη ή υγρότοπο. Συνήθως περιέχουν υφάλμυρο νερό από την επαφή με τη θάλασσα και έχουν πολλά μικρά ψάρια, υδρόβια ασπόνδυλα ζώα και πλαγκτόν. Τα περισσότερα μπάγιου βρίσκονται στην κοντά στην παράκτια περιοχή που συνορεύει με τον Κόλπο του Μεξικού και ανήκει στις ΗΠΑ, ιδίως στην ευρύτερη περιοχή του Δέλτα του Μισσισσιππή. Η πολιτεία με τα περισσότερα μπάγιου είναι με μεγάλη διαφορά η Λουιζιάνα.

Σε πολλές περιπτώσεις τα μπάγιου αποτελούν μια δευτερεύουσα κοίτη ενός ποταμού με πολλαπλή κοίτη, στην οποία δευτερεύουσα κοίτη η ροή του νερού είναι πιο αργή από την κυρίως κοίτη, και συνήθως αναπτύσσει θυλάκους με στάσιμα νερά. Η πανίδα των μπάγιου ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή, πάντως μερικά κοινά είδη ζώων σε πολλά μπάγιου είναι τα εξής: καραβίδες, είδη γαρίδας, άλλα οστρακοειδή, βδέλλες, γατόψαρα, βάτραχοι, φρύνοι, σαλαμάνδρες, τρίτωνες, αλιγάτορες, χελώνες και νερόφιδα. Συνηθισμένα πτηνά είναι μεταξύ άλλων ο ερωδιός και η πλαταλέα.

Ετυμολογία
Η λέξη «μπάγιου» εισήλθε στην αμερικανική αγγλική μέσα από τα γαλλικά της Λουιζιάνας και πιστεύεται ότι προήλθε από την ινδιάνικη λέξη των Τσάχτα bayuk, που σημαίνει «μικρό ποταμάκι».Online Etymology Dictionary , Dictionnaire de l'Académie française, 9η έκδοση  Αφότου πρωτοεμφανίσθηκε τον 17ο αιώνα, ο όρος επεκτάθηκε σε κείμενα και χάρτες του 18ου αιώνα, συχνά με τις γραφές bayouc ή bayouque, από τις οποίες τελικώς συντομεύθηκε στη σημερινή γραφή. Οι πρώτοι οικισμοί στις όχθες μπάγιου ιδρύθηκαν από Κρεολούς της Λουιζιάνας και τα μπάγιου συνδέονται και σήμερα συχνά με την κουλτούρα των Κρεολών και των Κέιτζενς.

Γεωμορφολογία
Τα μπάγιου σχηματίζονται σε παράκτια τοπία χαμηλής κλίσεως και ποτάμια δέλτα, όπου το νερό κινείται αργά και τα ιζήματα συσσωρεύονται για μεγάλες περιόδους. Συχνά αναπτύσσονται από εγκαταλελειμμένα κανάλια ποταμών που αποκόπτονται από την κύρια ροή καθώς τα ποτάμια ελίσσονται, αλλάζουν πορεία ή εναποθέτουν ιζήματα αρκετά ώστε να εμποδίσουν ή να ανακατευθύνουν τη ροή τους. Σε δελταϊκές περιοχές όπως η παράκτια Λουιζιάνα, η καθίζηση, η παλιρροιακή ανταλλαγή και η συνεχής εναπόθεση λεπτών ιζημάτων δημιουργούν ρηχές, αργά κινούμενες πλωτές οδούς που εξελίσσονται σε μπάγιου. Αυτά τα κανάλια μπορούν επίσης να σχηματιστούν κατά μήκος των εκβολικών κλάδων ποταμών και των περιοχών τέλματος όπου το ρεύμα του ποταμού χάνει ενέργεια. Εξαιτίας της σχεδόν μηδενικής κλίσεως και των συχνών πλημμυρών, συσσωρεύονται οργανικά υλικά και λεπτά ιζήματα, διαμορφώνοντας τις ελώδεις όχθες και τα συστήματα υγροτόπων που συνδέονται με τα μπάγιου.

Παραπομπές

Κατηγορία:Ποτάμιες και λιμνιαίες γεωμορφές
Κατηγορία:Υγροβιότοποι
Κατηγορία:Γεωγραφία της Λουιζιάνας