Λύκος ανάμεσα σε λύκους

Λύκος ανάμεσα σε λύκους () είναι μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα που δημοσιεύθηκε το 1937. Είναι ένα κοινωνικό-ιστορικό χρονικό που διαδραματίζεται στη Γερμανία το 1923 κατά την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, δέκα χρόνια πριν οι Ναζί ανέλθουν στην εξουσία, όταν η οικονομική κρίση, ο πληθωρισμός, η έκπτωση των αξιών και η ανέχεια συνέβαλαν στην άνοδο του ναζιστικού κόμματος. 

Ο πρώτος τόμος διαδραματίζεται στο Βερολίνο, όπου ο ήρωας αγωνίζεται να επιβιώσει σε μια περίοδο υπερπληθωρισμού και μαζικής ανεργίας. Ο δεύτερος τόμος, με υπότιτλο Η ύπαιθρος στις φλόγες, κινείται στην Ανατολική Πρωσία σε ένα υπερχρεωμένο αγρόκτημα σε κατάσταση παρακμής και παρουσιάζει μια απόπειρα πραξικοπήματος από την παραστρατιωτική οργάνωση των Φράικορπς εναντίον της κυβέρνησης.

Το μυθιστόρημα διασκευάστηκε σε ταινία το 1964.

 Υπόθεση 
Βερολίνο, 1923. Ο βετεράνος του Α' ΠΠ Βόλφγκανγκ Πάγκελ, γιος εύπορης οικογένειας, άνεργος, έχει μαλώσει με τη μητέρα του επειδή εκείνη θεωρούσε τη μέλλουσα γυναίκα του, την Πέτρα Λέντιγκ, κατώτερης κοινωνικής τάξης. Ο εθισμός του στον τζόγο τον απειλεί με οικονομική καταστροφή. Όταν χάνει τα πάντα την προηγούμενη νύχτα του γάμου του, ξεκινάει να δανειστεί χρήματα. Καθώς ο Βόλφγκανγκ λείπει, η Πέτρα εκδιώκεται από το διαμέρισμά τους από τη σπιτονοικοκυρά και, μισοντυμένη, συλλαμβάνεται από την αστυνομία. Σε ένα μπαρ ο Βόλφγκανγκ συναντά έναν πρώην ανώτερό του στον πόλεμο, τον λοχαγό φον Πράκβιτς, ο οποίος του προτείνει να εργαστεί ως επιστάτης στο κτήμα του στο Νόιλοχε. Είχε ήδη προσλάβει τον Στούντμαν, έναν απολυμένο υπάλληλο ξενοδοχείου, ως διαχειριστή.

Στο αρχοντικό Νόιλοχε, ο Πάγκελ βρίσκεται μπλεγμένος σε ένα τέλμα οικογενειακών και πολιτικών αναταραχών. Ο φον Πράκβιτς βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση και αγωνίζεται απεγνωσμένα να πληρώσει το ενοίκιο που οφείλει στον πεθερό του, τον γαιοκτήμονα φον Τέσχοβ. Οι απλήρωτοι εργάτες έχουν εγκαταλείψει το κτήμα και δεν ξέρει πού θα βρει άλλους για τη συγκομιδή. Γίνεται σαφές ότι ο φον Πράκβιτς, με τον ασταθή χαρακτήρα του, είναι εντελώς ακατάλληλος για τη διαχείριση του κτήματος. Αντί να αναζητά λύσεις, χάνεται σε καβγάδες και θρηνεί την κατάστασή του, κατηγορώντας πάντα τους άλλους.

Η κυρία φον Πράκβιτς βρίσκεται σε έναν κόσμο επιφανειακού πλούτου και αξιοπρέπειας και είναι αποφασισμένη να διατηρήσει το βιοτικό της επίπεδο και τις συνθήκες του παρελθόντος, οι οποίες καταρρέουν όλο και περισσότερο από την ανικανότητα του συζύγου της. Ο διαχειριστής Στούντμαν τη βοηθάει, εκτελεί ευσυνείδητα τα καθήκοντά του και αποδεικνύεται ψύχραιμος διαπραγματευτής, αλλά μάταια. Περισσότερη αναταραχή στην οικογένεια προκύπτει από την 15χρονη κόρη τους, Βιολέτ, η οποία έχει μυστική σχέση με τον υπολοχαγό Φριτς των Φράικορπς. Ο Φριτς σχεδιάζει πραξικόπημα κατά της δημοκρατίας και ο υπηρέτης Ρέντερ έχει ανακαλύψει τις προθέσεις του και τα κρυμμένα όπλα και τον εκβιάζει. Μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, ο υπολοχαγός Φριτς αυτοπυροβολείται.

Παρά τις προσπάθειες του Στούντμαν, η περιουσία δεν μπορεί να σωθεί οικονομικά και ο ίδιος αναγκάζεται να φύγει. Όσο περισσότερο ξεφεύγουν  από τον έλεγχο τα πράγματα στο Νόιλοχε, ο Πάγκελ ανακτά την εσωτερική του ηρεμία, ειδικά όταν μαθαίνει ότι η Πέτρα έχει βρει εργασία στο Βερολίνο και είναι έγκυος στο παιδί του. Παρά τις προσπάθειές του, όλα στο Νόιλοχε τελικά καταρρέουν και επιστρέφει στο Βερολίνο, παντρεύεται με την Πέτρα, συμφιλιώνεται τη μητέρα του και ξεκινά τις σπουδές του.

 Σχόλια 
Γύρω από την ιστορία του Βόλφγκανγκ Πάγκελ, ο Φάλαντα εξυφαίνει πολλές δευτερεύουσες πλοκές που σκιαγραφούν μια ρεαλιστική εικόνα της ξέφρενης, υπερπληθωριστικής χρονιάς 1923 στην πόλη και του καταρρέοντος παλαιού κόσμου των γαιοκτημόνων στην ύπαιθρο. Υπάρχουν πληροφορίες που συγκρίνουν την αξία του γερμανικού μάρκου και του αμερικανικού δολαρίου: στην αρχή της ιστορίας, το καλοκαίρι του 1923, ένα δολάριο ΗΠΑ άξιζε 100.000 μάρκα. Λίγους μήνες αργότερα, άξιζε 4,2 τρισεκατομμύρια μάρκα. 

Ο τίτλος παραπέμπει στο λατινικό γνωμικό «homo homini lupus» (ο άνθρωπος είναι λύκος για τον άνθρωπο).  

Το βιβλίο γράφτηκε κατά τη διάρκεια της Ναζιστικής Γερμανίας. Οι Ναζί το ερμήνευσαν ως κριτική της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και το ενέκριναν.

Το μυθιστόρημα είναι μια επική μελέτη χαρακτήρων και κλασικό έργο της γερμανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Με το νηφάλιο, γεμάτο διαλόγους και εστίαση στη λεπτομέρεια αφηγηματικό ύφος, είναι χαρακτηριστικό του κινήματος της Νέας Αντικειμενικότητας.

 Διασκευές 

 Διασκευάστηκε σε τηλεοπτική σειρά τεσσάρων επεισοδίων από την ανατολικογερμανική κινηματογραφική εταιρεία DEFA το 1964 με τον ίδιο τίτλο σε σκηνοθεσία: Χανς-Γιόακιμ Κάσπρτσικ και πρωταγωνιστή τον Άρμιν Μίλερ-Σταλ. Ήταν η πρώτη παραγωγή του DEFA που προβλήθηκε στη Δυτική Γερμανία.
 Η ομώνυμη όπερα του Σέρεν Νιλς Άιχμπεργκ, βασισμένη στο μυθιστόρημα με λιμπρέτο του Γιον φον Ντύφελ, έκανε πρεμιέρα στο Θέατρο Κόμπλεντς τον Νοέμβριο του 2019.
 Διασκευάστηκε για το θέατρο 

 Μετάφραση στα ελληνικά 
 Λύκος ανάμεσα σε λύκους, μτφ. Ιωάννα Αβραμίδου, εκδ. Gutenberg, σειρά ORBIS LITERAE (δύο τόμοι), 2020 
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ιστορικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Μυθιστορήματα σχετικά με το Βερολίνο
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες