Μάχη της Βερόνας (402)

Η Μάχη της Βερόνας διεξήχθη τον Ιούνιο τού 402 από τούς Βησιγότθους τού Αλάριχου και μία Ρωμαϊκή δύναμη με επικεφαλής τον Στιλίχωνα. Ο Αλάριχος ηττήθηκε, και αναγκάστηκε να αποσυρθεί από την Ιταλία.

 Η  εποχή 
Αφού εξασφάλισε από τον Αρκάδιο Αυτοκράτορα τής Ανατολής (αδελφό τού Ονωρίου) τον τίτλο τού magister militum (αρχιστράτηγου του Στρατού) τού Ιλλυρικού το 397, ο Αλάριχος βασιλιάς των Βησιγότθων άρχισε αμέσως να σχεδιάζει την εισβολή στη Δυτική Αυτοκρατορία, η οποία είχε επικεφαλής (magister militum τής Δύσης) τον Ρωμαίο στρατηγό βαρβαρικής καταγωγής Στιλίχωνα.

Ο Αλάριχος εισέβαλε στην Ιταλία στα τέλη τού 401, διασχίζοντας τις Άλπεις και τον ποταμό Αδίγη, και ο Στιλίχων έσπευσε βόρεια για να φέρει ενισχύσεις από τη Γαλατία, για την υπεράσπιση τής Αυλής τού Αυτοκράτορα στο Μεδιόλανον (σημερινό Μιλάνο). Μέχρι να επιστρέψει ο Στιλίχων, διαπίστωσε ότι ο Αλάριχος είχε καταλάβει το Μεδιόλανον, ενώ ο Ονώριος υποχώρησε για να βρει καταφύγιο στη Χάστα (Άστι). Αλλά πριν προλάβει ο Αλάριχος να πολιορκήσει τη Χάστα και να συλλάβει τον Αυτοκράτορα, ο Στιλίχων έφθασε τελικά στο σημείο, ενισχυμένος από βαρβάρους από τη Γερμανία. Ο Αλάριχος υποχώρησε δυτικά, στήνοντας το στρατόπεδό του κοντά στην Πολέντια. Ο Στιλίχων τον καταδίωξε, και οι δύο στρατοί συναντήθηκαν στη μάχη τής Πολέντια στις αρχές Απριλίου τού 402, όπου ο Αλάριχος πιθανότατα ηττήθηκε άσχημα. 

Σύμφωνα με όλες τις αναφορές, ωστόσο, ο Γότθος βασιλιάς βγήκε από τη μάχη με το ιππικό του άθικτο, και βάδισε νότια, σκοπεύοντας να καταλάβει την ανυπεράσπιστη Ρώμη, ενώ ο Ονώριος εόρταζε τη νίκη τού Στιλίχωνα. Ο Στιλίχων τον ακολούθησε, και τον αναχαίτισε βόρεια τής πρωτεύουσας: αντί να ρισκάρει μία ακόμη μάχη, προσέφερε στον Αλάριχο μία σημαντική επιχορήγηση, σε αντάλλαγμα για την άμεση αποχώρηση των Γότθων από την Ιταλία. Οι αρχηγοί και οι απλοί στρατιώτες τού Αλάριχου άρπαξαν με ενθουσιασμό την προοπτική τής ασφάλειας και τού πλούτου, και ο Αλάριχος, τού οποίου το κύρος είχε αποδυναμωθεί από την ήττα, αναγκάστηκε να συμμορφωθεί απρόθυμα, παρά τις ελπίδες του να καταλάβει την πρωτεύουσα. 

Υπακούοντας στη συνθήκη, ο Αλάριχος οδήγησε τον στρατό του βόρεια, και διέσχισε τον Πάδο στην Πέραν των Άλπεων Γαλατία, ακολουθούμενος στενά από τον προσεκτικό Στιλίχωνα. Μόλις διέσχισε τον ποταμό, ωστόσο, ο Αλάριχος άρχισε να σχεδιάζει μία νέα εισβολή στη Δυτική Αυτοκρατορία, αυτή τη φορά διασχίζοντας τον Ρήνο στη Γαλατία. Ο Στιλίχων, ενήμερος για τα σχέδια και τις κινήσεις τού Αλάριχου μέσω κατασκόπων εντός τού γοτθικού στρατοπέδου, θεώρησε τον εαυτό του απαλλαγμένο από τη συνθήκη, και έστησε ενέδρα στους Γότθους στα ορεινά περάσματα από τη Γαλατία στη Ραιτία, η οποία βρισκόταν στην προτεινόμενη διαδρομή τού Αλάριχου. 

 Η μάχη 
Οι Γότθοι βρέθηκαν παγιδευμένοι στις ορεινές κοιλάδες κοντά στη Βερόνα, περικυκλωμένοι από όλες τις πλευρές από τις δυνάμεις τού Στιλίχωνα. Στη μάχη που ακολούθησε, η οποία πήρε το όνομά της από τη γειτονική πόλη, ο στρατός τού Αλάριχου υπέστη τελικά βαριές απώλειες, αν και ο ίδιος ο βασιλιάς κατάφερε να διασπάσει τις ρωμαϊκές γραμμές για να στήσει το λάβαρό του σε έναν παρακείμενο λόφο, ακολουθούμενος από τούς πιο γενναίους στρατιώτες του. Σύμφωνα με τούς επικριτές τού Στιλίχωνα, ο Αλάριχος με τον μειωμένο στρατό του βρισκόταν σε αρκετά κακή κατάσταση σε αυτό το σημείο, ώστε να εξοντωθεί εύκολα, τερματίζοντας για πάντα μία σοβαρή απειλή για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία τής Ανατολής και τής Δύσης. Σε κάθε περίπτωση, ο Αλάριχος κατάφερε να διαφύγει. και να περάσει επάνω από τις Άλπεις στο Ιλλυρικό, με τα θλιβερά απομεινάρια τού κάποτε υπέροχου στρατού του. Προς το παρόν, ο Γότθος βασιλιάς τιμωρήθηκε πλήρως.

 Συνέπειες 
Αφού υπέστη αυτή την ήττα, ο Αλάριχος γρήγορα συμβιβάστηκε με τη διοίκηση τού Στιλίχωνα, σύμφωνα με την οποία ο Αλάριχος θα επέστρεφε στην υποταγή τού Ονωρίου, και θα βοηθούσε τον Αυτοκράτορα τής Δύσης να ανακτήσει εδάφη από τους υπουργούς τού Αρκαδίου, οι οποίοι υποτίθεται ότι είχαν σφετεριστεί αυτές τις επαρχίες από τον έλεγχο τού Στιλίχωνα. Σε αντάλλαγμα, ο Αλάριχος θα λάμβανε επιχορήγηση και στρατιωτική διοίκηση.

Αν και η σειρά νικών τού Στιλίχωνα άφησε βαθιά εντύπωση στον ρωμαϊκό λαό, ο οποίος επιδόθηκε σε πανηγυρισμούς και εορτές, ειδικά στην πρωτεύουσα, οι φιλοδοξίες τού Αλάριχου δεν είχαν αναχαιτιστεί, και σύντομα θα προέκυπταν νέες απειλές, που θα έβλαπταν περαιτέρω την ενότητα και τη δύναμη τής Αυτοκρατορίας. Ο θρίαμβος τού Στιλίχωνα επί τού Αλάριχου το 402 ακολουθήθηκε από μία σειρά καταστροφών, που κορυφώθηκαν με τη ντροπή και το τέλος τού magister militum το 408. Η εισβολή τού Ραδαγάισου ως επικεφαλής ενός μεγάλου γερμανικού στρατού (405-6), αν και αρχικά απωθήθηκε από τον Στιλίχωνα, ανακατευθύνθηκε τα επόμενα χρόνια στη Γαλατία, η οποία καταλήφθηκε και χάθηκε οριστικά από την Αυτοκρατορία. Ο Στιλίχων δεν μπόρεσε να αποτρέψει τον σφετερισμό τού θρόνου από τον Κωνσταντίνο τον επόμενο χρόνο, ο οποίος συμφιλιώθηκε με τούς Γερμανούς και έτσι ανέλαβε τον έλεγχο τής Βρετανίας, τής Γαλατίας και τής Ισπανίας. Τον επόμενο χρόνο, ο ίδιος ο Στιλίχων έπεσε θύμα των μηχανορραφιών τού Ολύμπιου, τού αντιπάλου του στην Αυλή τού Ονωρίου, και εκτελέστηκε με λανθασμένες εντολές τού τελευταίου.

Μόλις ο Στιλίχων απομακρύνθηκε από το προσκήνιο, η κατάκτηση τής Ρώμης από τον Αλάριχο ήταν εύκολη υπόθεση. Παρά το γεγονός ότι δεν κατάφερε να εκτελέσει το μέρος τής συμφωνίας που είχε συναφθεί με τον Στιλίχωνα το 403, ο Αλάριχος διέσχισε τις Άλπεις το 409, απαιτώντας τα χρήματα που είχε υποσχεθεί, και μία στρατιωτική θέση, σε αυτό που ουσιαστικά αποτελούσε εισβολή στην Ιταλία. Αν και ο Ονώριος δεν είχε τούς πόρους για να τον αποκρούσει, αρνήθηκε επανειλημμένα τις διαπραγματεύσεις, βασιζόμενος στις ισχυρές άμυνες τής Ραβέννας, τής πρωτεύουσάς του, για να προστατεύσει την Αυλή από τούς Γότθους, αλλά αφήνοντας τη Ρώμη ανυπεράσπιστη. Αυτό οδήγησε στον πόλεμο που έληξε με την πολιορκία και τη λεηλασία τής Ρώμης από τον Αλάριχο το 410. 

 Σημειώσεις 

Πηγές
 Burns, T. S., Burns, T. S. (1994). Βάρβαροι Εντός των Πυλών της Ρώμης: Μια Μελέτη της Ρωμαϊκής Στρατιωτικής Πολιτικής και των Βαρβάρων, Περίπου 375–425 μ.Χ. Ηνωμένες Πολιτείες: Indiana University Press.

Κατηγορία:5ος αιώνας στην Ιταλία