Ιλ-Αρσλάν της Χορασμίας

Ο Ιλ-Αρσλάν ("το Λιοντάρι"), πλήρες όνομα: Tατζ αντ-Ντουνιά βα αντ-Ντιν Αμπούλ-Φαθ Ιλ-Αρσλάν ιμπν Ατσίζ, περσικά : تاج الدین ابوالفتح ایل ارسلان بن اتسز (απεβ. Μάρτιο τού 1172) ήταν ο σάχης τής Χορασμίας από το 1176 έως το 1156.

 Η βασιλεία του 
Το 1152 ο Ιλ-Αρσλάν διορίστηκε κυβερνήτης τού Τζαντ, ενός φυλακίου στον ποταμό Συρ Ντάρια που είχε πρόσφατα ανακαταληφθεί, από τον πατέρα του. Το 1156 ο Ατσίζ απεβίωσε, και ο Ιλ-Αρσλάν τον διαδέχθηκε ως σάχης τής Χορασμίας. Όπως και ο πατέρας του, αποφάσισε να αποτίσει φόρο υποτέλειας τόσο στον Σελτζούκο σουλτάνο Σαντζάρ, όσο και στον Καρά Χιτάι γκουρχάν.

Ο Σαντζάρ απεβίωσε λίγους μόνο μήνες μετά την άνοδο τού Ιλ-Αρσλάν, προκαλώντας χάος στο Σελτζουκικό Χορασάν. Αυτό επέτρεψε στον Ιλ-Αρσλάν να αποσπαστεί ουσιαστικά την επικυριαρχία των Σελτζούκων, αν και παρέμεινε σε φιλικούς όρους με τον διάδοχο τού Σαντζάρ, Μασούντ. Λέγεται ότι προσπάθησαν να δημιουργήσουν μία κοινή εκστρατεία εναντίον των Καρά Χιτάι, αλλά μία τέτοια συμμαχία δεν συνέβη ποτέ. Όπως και ο πατέρας του, ο Ιλ-Αρσλάν προσπάθησε να επεκτείνει την επιρροή του στο Χορασάν, και τη δεκαετία τού 1160 έδειξε ενεργό ενδιαφέρον για την περιοχή, παρέχοντας στρατούς σε τοπικούς συμμάχους, αλλά παρά την κατάρρευση τής κεντρικής εξουσίας των Σελτζούκων σε αυτήν την περιοχή, δεν μπόρεσε να σημειώσει σημαντική πρόοδο εναντίον των περιφερειακών ηγεμόνων.

Το 1158 ο Ιλ-Αρσλάν αναμίχθηκε στις υποθέσεις ενός άλλου υποτελούς κράτους των Καρά Χιτάι, των Καραχανιδών τής Σαμαρκάνδης. Ο Καραχανίδης Τσαγκρί Χαν καταδίωκε τούς Καρλούκ στο βασίλειό του, και αρκετοί ηγέτες των Καρλούκ κατέφυγαν στη Χορασμία, και ζήτησαν τη βοήθεια τού Ιλ-Αρσλάν. Αυτός απάντησε εισβάλλοντας στις κτήσεις των Καραχνιδών, καταλαμβάνοντας τη Μπουχάρα και πολιορκώντας τη Σαμαρκάνδη, όπου είχε βρει καταφύγιο ο Τσαγκρί Χαν. Ο τελευταίος προσέφυγε τόσο στους Τούρκους τού Συρ Ντάρια όσο και στους Καρά Χιτάι, και ο γκουρχάν έστειλε στρατό, αλλά ο διοικητής του δίστασε να έρθει σε σύγκρουση με τους Χορασμίους. Τελικά συμφώνησαν σε ειρήνη, όπου ο Τσαγκρί Χαν αναγκάστηκε να πάρει πίσω τούς ηγέτες των Καρλούκ, και να τούς αποκαταστήσει στις προηγούμενες θέσεις τους.

Το 1172 οι Καρά Χιτάι εξαπέλυσαν μία τιμωρητική εκστρατεία εναντίον τού Ιλ-Αρσλάν, ο οποίος δεν είχε καταβάλει τον απαιτούμενο ετήσιο φόρο υποτέλειας. Ο σάχης συγκέντρωσε τον στρατό του, αλλά σύντομα αρρώστησε, και παρέδωσε τις δυνάμεις του σε έναν από τούς υποδιοικητές του. Ωστόσο, ο στρατός των Χορασμίων ηττήθηκε, και ο Ιλ-Αρσλάν απεβίωσε λίγο αργότερα. Μετά το τέλος του, το κράτος περιήλθε για λίγο σε αναταραχή, καθώς η διαδοχή αμφισβητήθηκε μεταξύ των γιων του Τεκίς και Σουλτάν Σαχ.

 Η ζωή στην Αυλή 
Λίγα είναι γνωστά για την αυλική ζωή στο Γκουργκάντζ υπό τον Ιλ-Αρσλάν. Πιθανότατα ήταν συνέχεια τού ακμάζοντος περιβάλλοντος, που υπήρχε κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού πατέρα του, με τον γραμματέα και ποιητή Ρασίντ αλ-Ντιν Βατβάτ να συνεχίζει να υπηρετεί ως επικεφαλής τής γραμματείας. 

 Αναφορές 

 Πηγές 
 Μπιράν, Μάικλ. Η Αυτοκρατορία των Κάρα Κιτάι στην Ευρασιατική Ιστορία: Μεταξύ Κίνας και Ισλαμικού Κόσμου. Κέιμπριτζ, Ηνωμένο Βασίλειο: Cambridge University Press, 2005.
 Bosworth, C. Edmund (2004). "Il-Arslān". Encyclopædia Iranica, online edition, Vol. XII, Fasc. 6. New York. pp. 643–644.
 Boyle, JA. Η Ιστορία του Ιράν του Cambridge, Τόμος 5: Οι περίοδοι Saljuq και Mongol. Cambridge, Ηνωμένο Βασίλειο: Cambridge University Press, 1968.

Κατηγορία:Δυναστεία του Ανουστεγκίν