Ντίτερ Νολ

Ο Ντίτερ Νολ () (31 Δεκεμβρίου 1927 – 6 Φεβρουαρίου 2008) ήταν Γερμανός συγγραφέας και δημοσιογράφος. Με τη δράση του ως πληροφοριοδότης της Στάζι, το δημοσιογραφικό έργο του και την αφοσίωσή του στις πολιτικές του Κόμματος, υποστήριξε τη λογοκρισία στη ΛΔΓ με συνέπειες πειθαρχικά μέτρα εναντίον συναδέλφων του εντός της λογοτεχνικής κοινότητας της ΛΔΓ. 

Το πιο γνωστό του έργο είναι το δίτομο μυθιστόρημα Οι περιπέτειες του Βέρνερ Χολτ που έγραψε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, το οποίο πούλησε πάνω από δύο εκατομμύρια αντίτυπα μέχρι τον θάνατό του και διασκευάστηκε σε ταινία το 1965. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Ντίτερ Νολ γεννήθηκε στη Ρίζα της Σαξονίας και ήταν γιος φαρμακοποιού. Η μητέρα του θεωρούνταν «μισή Εβραία», σύμφωνα με τους φυλετικούς Νόμους της Νυρεμβέργης στη Ναζιστική Γερμανία, και υπέστη διώξεις. Μετά το γυμνάσιο, σε ηλικία 15 ετών, επιστρατεύτηκε ως βοηθός αντιαεροπορικής άμυνας στη ναζιστική αεροπορία. Στα τέλη του 1944 κατατάχθηκε στρατιώτης στη Βέρμαχτ. Προς το τέλος του πολέμου, συνελήφθη αιχμάλωτος πολέμου από τους Αμερικανούς. Μετά την απελευθέρωσή του, πήρε απολυτήριο λυκείου στο Κέμνιτς και το 1948 άρχισε να σπουδάζει γερμανική λογοτεχνία, ιστορία της τέχνης και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Ιένας. Από το 1950, έζησε στο Ανατολικό Βερολίνο και ήταν συντάκτης του περιοδικού Aufbau και συνεργάτης της εφημερίδας Neues Deutschland, κεντρικού οργάνου του κυβερνώντος κόμματος. Από το 1956, εργάστηκε ανεξάρτητα ως συγγραφέας. Στα τελευταία του χρόνια, έζησε απομονωμένα στο Κένιγκς Βούστερχαουζεν κοντά στο Βερολίνο.

Ο γιος του, Χανς, γεννημένος το 1954, είναι ο συγγραφέας Χάιμ Νολ, ο οποίος το 1984 μετακόμισε από την Ανατολική Γερμανία στο Δυτικό Βερολίνο και πλέον ζει στο Ισραήλ. Ο Ντίτερ Νολ πέθανε το 2008 σε ηλικία 80 ετών στο προάστιο του Βερολίνου Ζόιτεν.

Ήταν μέλος της Ένωσης Συγγραφέων της Ανατολικής Γερμανίας από το 1954 και από το 1963 έως το 1966 ήταν αναπληρωτής πρόεδρος του παραρτήματος του οργανισμού στο Βερολίνο. Από το 1969 και μετά, ήταν μέλος της Ακαδημίας Τέχνης στο Ανατολικό Βερολίνο. Έλαβε τα ακόλουθα βραβεία: το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ελεύθερης Γερμανικής Συνδικαλιστικής Ομοσπονδίας (FDGB) το 1955, το Βραβείο Χάινριχ Μαν το 1961, το Εθνικό Βραβείο Δεύτερης Τάξης της Ανατολικής Γερμανίας το 1963 και το 1979, το Χρυσό Μετάλλιο Γιοχάνες Μπέχερ το 1964 και το Βραβείο Τέχνης της FDGB το 1979.

 Πολιτική δράση 
Από το 1946, ο Νολ ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας (το οποίο την ίδια χρονιά έγινε το Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα Γερμανίας). Από το 1964 έως το 1967, ήταν μέλος της ηγεσίας της περιφέρειας του Κόμματος στο Βερολίνο. Απαντώντας στις διαμαρτυρίες με τις οποίες αντέδρασαν πολυάριθμοι Ανατολικογερμανοί συγγραφείς στον εκπατρισμό του Βολφ Μπίρμαν από το 1976 και μετά, ο Νολ επιβεβαίωσε την πολιτική του αφοσίωση στην πορεία του κόμματος. Σε μια ανοιχτή επιστολή προς τον Έριχ Χόνεκερ τον Μάιο του 1979, επέκρινε δριμύτατα τους Στέφαν Χάιμ, Γιοακίμ Σάιπελ, Ρολφ Σνάιντερ και άλλους αντιφρονούντες συγγραφείς ότι έκαναν κοινή προσπάθεια με τον ταξικό εχθρό από δίψα για αναγνώριση. Αυτή η επιστολή είχε αποτέλεσμα την αποβολή εννέα συγγραφέων από την Ένωση Ανατολικογερμανών Συγγραφέων τον Ιούνιο του 1979.  

Το 1996, το περιοδικό Der Spiegel αποκάλυψε τη δράση του ως πληροφοριοδότης της Στάζι κατά τη διάρκεια τεσσάρων δεκαετιών, με τέσσερα κωδικά ονόματα. 

 Λογοτεχνικό έργο 
Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο Ντίτερ Νολ δημοσίευσε κυρίως ρεπορτάζ και νουβέλες για την καθημερινή ζωή κατά την περίοδο της σοσιαλιστικής οικοδόμησης της ΛΔΓ. Το κύριο έργο του είναι το δίτομο μυθιστόρημα Οι περιπέτειες του Βέρνερ Χολτ  που θεωρείται από τα σημαντικότερα αντιπολεμικά έργα της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας. Ο πρώτος τόμος (1960) περιγράφει την πορεία του νεαρού μαθητή Χολτ που μεγάλωσε στο πνεύμα της ναζιστικής προπαγάνδας, τη θητεία του στην αντιαεροπορική άμυνα και στον στρατό της Βέρμαχτ και τελικά στην αιχμαλωσία. Αφού βίωσε τον πόλεμο, τις καταστροφές, την πείνα και τον θάνατο άρχισε να αμφιβάλει για το Γ' Ράιχ. Ο δεύτερος τόμος (1963) απεικονίζει τη δύσκολη μεταστροφή του σε υποστηρικτή του σοσιαλισμού. Σύμφωνα με τον εκδότη, το έργο πούλησε πάνω από δύο εκατομμύρια αντίτυπα. Ο πρώτος τόμος ήταν υποχρεωτικό ανάγνωσμα στο σχολικό πρόγραμμα της ΛΔΓ και διασκευάστηκε σε ταινία από τον Γιοακίμ Κούνερτ το 1964. 

Το τελευταίο του μυθιστόρημα Κίπενμπεργκ, είναι ένα είδος φιλοσοφικής σοσιαλιστικής κατήχησης, που αναφέρεται στην ευθύνη των επιστημόνων σε ένα σοσιαλιστικό κράτος: ο επιστήμονας πρέπει να υπηρετεί την επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο και τη σοσιαλιστική κοινωνία στο σύνολό της, να μην αποφεύγει τα αναδυόμενα προβλήματα και να έχει πλήρη επίγνωση της ευθύνης του ακόμη και μέσα στην εδραιωμένη ιεραρχία. Η κινηματογραφική μεταφορά του κυκλοφόρησε το 1981.  

 Έργα 

 1952: Neues vom lieben närrischen Nest (Νέα από τη φωλιά του αγαπημένου τρελού)
 1953: Die Dame Perlon und andere Reportagen  (Η Λαίδη Πέρλον και άλλα ρεπορτάζ)
 1954: Sonne über den Seen, Heitere und bedenkliche Abenteuer eines Schleppkahnpassagiers (Ήλιος πάνω από τις λίμνες, Χαρούμενες και ανησυχητικές περιπέτειες ενός επιβάτη φορτηγίδας)
 1955: Mutter der Tauben  (Η μητέρα των περιστεριών)
 1958: Mecklenburgische Landschaft,  (Τοπίο του Μεκλεμβούργου), με τη Ρενάτε Ρέσινγκ και τον Ρότζερ Ρέσινγκ
 1960/1963: Die Abenteuer des Werner Holt  (Οι περιπέτειες του Βέρνερ Χολτ)
 1979: Kippenberg  (Κίπενμπεργκ)
 1985: In Liebe leben  (Ζώντας ερωτευμένοι) ποιήματα 1962–1982

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Οι περιπέτειες του Βέρνερ Χολτ, μτφ. Γιάννης Πολυχρονίδης, εκδ. Σύγχρονη εποχή 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί κομμουνιστές
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία