Εκλογές στα Φίτζι

Από τότε που απέκτησαν ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1970, τα Φίτζι είχαν τέσσερα συντάγματα και το εκλογικό σύστημα έχει αλλάξει αναλόγως.

 Δικαίωμα ψήφου και αντιπροσώπευση 
Το Νομοθετικό Συμβούλιο που εξελέγη το 1963 είχε 37 μέλη. Υπήρχαν 12 εκλεγμένα μέλη, τέσσερα από καθεμία από τις ομάδες των Φιτζιανών, Ινδών των Φίτζι και Ευρωπαίων, επιλεγμένα μέσω κοινοτικής ψήφου. Ο Κυβερνήτης όριζε επίσης δύο μέλη από καθεμία από τις κοινότητες. Υπήρχαν 19 επίσημα μέλη. Οι Νομοθετικοί Σύμβουλοι κάθε φυλετικής ομάδας είχαν το δικαίωμα να επιλέξουν δύο από τους συναδέλφους τους για το Εκτελεστικό Συμβούλιο. Τα προσόντα για εγγραφή ως ψηφοφόρος ήταν τα εξής:

Βρετανός υπήκοος
Ηλικία 21 ετών και άνω
Διαμονή στη αποικία για περίοδο ή συνολικές περιόδους τουλάχιστον δώδεκα μηνών μέσα στα προηγούμενα τρία έτη.
Ικανότητα να διαβάσει και να γράψει μια απλή πρόταση και να υπογράψει το όνομά του στην αγγλική γλώσσα στην περίπτωση Ευρωπαίου, είτε στα Αγγλικά είτε στα Φιτζιανά στην περίπτωση Φιτζιανού, και για έναν Ινδό είτε στα Αγγλικά, Χίντι, Ουρντού, Ταμίλ, Τελούγκου, Γκουρμούκι, Γκουτζαράτι ή Μαλαγιαλάμ. «Ευρωπαίος» και «Ινδός» οριζόταν ως άτομο του οποίου ο πατέρας ή οποιοσδήποτε πρόγονος στην πατρική γραμμή ήταν Ευρωπαίος ή Ινδός αντίστοιχα, ενώ «Φιτζιανός» οριζόταν ως «άτομο του οποίου ο πατέρας ή οποιοσδήποτε πρόγονος στην πατρική γραμμή … ήταν αυτόχθων ιθαγενής της αποικίας, εξαιρουμένου του νησιού Ροτούμα και των εξαρτήσεών του».

Αυτοί οι ορισμοί πρώτον απέκλειαν από την ψήφο κάθε αγράμματο ενήλικο· δεύτερον, επέτρεπαν σε ορισμένα άτομα να επιλέξουν μεταξύ φυλετικών εκλογικών καταλόγων· και τρίτον, δεν προέβλεπαν τη δυνατότητα ψήφου για [τους Ροτουμανούς, μη Φιτζιανούς Νησιώτες του Ειρηνικού και Κινέζους.

Το Νομοθετικό Συμβούλιο που εξελέγη το 1966 είχε 36 μέλη. Είκοσι πέντε έδρες αντιστοιχούσαν σε κοινοτικές περιφέρειες (εννέα ιθαγενείς Φιτζιανοί, εννέα Ινδο-Φιτζιανοί και επτά Γενικοί Εκλογείς — Ευρωπαίοι, Κινέζοι και άλλες μειονότητες), εκλεγμένες από κλειστούς εκλογικούς καταλόγους από ψηφοφόρους καταγεγραμμένους στις αντίστοιχες εθνοτικές τους ομάδες. Εννέα ακόμη μέλη εκλέγονταν από εθνικές περιφέρειες — έδρες κατανεμημένες φυλετικά (τρεις για κάθε εθνοτική κατηγορία) αλλά εκλεγμένες με καθολική ψηφοφορία. Τα δύο εναπομείναντα μέλη διορίζονταν από το Μεγάλο Συμβούλιο των Αρχηγών.

Από το 1972 έως το 1987, η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε 52 μέλη. Από αυτά, 22 κατανέμονταν σε ιθαγενείς Φιτζιανούς και άλλα 22 σε Ινδο-Φιτζιανούς· ακόμη οκτώ κατανέμονταν σε Γενικούς Εκλογείς (Ευρωπαίους, Κινέζους και άλλες μειονότητες). Από τις 22 έδρες που κατανέμονταν στους ιθαγενείς Φιτζιανούς και Ινδο-Φιτζιανούς, οι 12 εκλέγονταν από κοινοτικές περιφέρειες και οι 10 από εθνικές περιφέρειες. Από τις οκτώ έδρες των Γενικών Εκλογέων, τρεις εκλέγονταν από κοινοτικό κατάλογο και πέντε από εθνικές περιφέρειες. Όλα τα μέλη εκπροσωπούσαν μονοεδρικές περιφέρειες και εκλέγονταν με το σύστημα πλειοψηφίας σχετικής ψήφου. Την ίδια περίοδο, η νεοσύστατη Γερουσία είχε 22 μέλη (οκτώ διορισμένα από το Μεγάλο Συμβούλιο των Αρχηγών — εκ των οποίων οποιαδήποτε τρία είχαν δικαίωμα βέτο στις αλλαγές των νόμων περί γης της χώρας — επτά από τον Πρωθυπουργό, έξι από τον Αρχηγό της Αντιπολίτευσης και ένα από το Συμβούλιο της Ροτούμα).

Το 1992 και το 1994 η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε 70 μέλη. Τριάντα επτά έδρες αποδίδονταν σε ιθαγενείς Φιτζιανούς, 27 σε Ινδο-Φιτζιανούς, μία σε Νησιώτες της Ροτούμα και πέντε σε Γενικούς Εκλογείς. Όλοι εκλέγονταν από κοινοτικούς εκλογικούς καταλόγους· δηλαδή, από ψηφοφόρους εγγεγραμμένους ως μέλη της δικής τους εθνοτικής ομάδας. Το σύστημα First past the post παρέμεινε σε ισχύ. Η Γερουσία εκείνη την περίοδο είχε 34 μέλη (24 διορισμένα από το Μεγάλο Συμβούλιο των Αρχηγών και ένα από το Συμβούλιο της Ροτούμα· επιπλέον εννέα διορίζονταν από τον Πρόεδρο για να εκπροσωπούν μη ιθαγενείς Φιτζιανούς).

Από το 1999 και μετά, η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε 71 μέλη. Είκοσι πέντε εκπροσωπούσαν ανοικτές περιφέρειες· αυτά τα μέλη εκλέγονταν με καθολική ψηφοφορία και μπορούσαν να ανήκουν σε οποιαδήποτε φυλή. Οι υπόλοιπες 46 έδρες ήταν κοινοτικές, με 23 να κατανέμονται σε ιθαγενείς Φιτζιανούς, 19 σε Ινδο-Φιτζιανούς, μία σε Νησιώτες της Ροτούμα και τρεις σε Γενικούς Εκλογείς. Για αυτές τις εκλογές υιοθετήθηκε η διαδοχική ψηφοφορία. Η Γερουσία είχε 32 μέλη (14 διορισμένα από το Μεγάλο Συμβούλιο των Αρχηγών, εννέα από τον Πρωθυπουργό, οκτώ από τον Αρχηγό της Αντιπολίτευσης και ένα από το Συμβούλιο της Ροτούμα).

 Πρόσφατες γενικές εκλογές (2022)

 1966–2006 
Κόμμα1966197203/197709/19771982198719921994199920012006Κόμμα Κογκρέσου Όλων των Εθνικών------11---Χριστιανοδημοκρατική Συμμαχία--------30-Συντηρητική Συμμαχία-Matanitu Vanua---------6-Κόμμα Συμμαχίας273324362824-----[Φιτζιανό Κόμμα Ένωσης-------5110-Φιτζιανό Εθνικιστικό Κόμμα]--1---2----Soqosoqo ni Vakavulewa ni Taukei------3633800Εργατικό Κόμμα των Φίτζι------137372738Κόμμα Γενικών Ψηφοφόρων------44---Κόμμα Εθνικής Ομοσπονδίας919261522-1420010NFP/FLP συνασπισμός-----28-----[Εθνικιστικό Κόμμα Vanua Tako Lavo --------100Νέο Εργατικό Κόμμα Ενότητας---------2-Κόμμα Εθνικής Ενότητας--------400Κόμμα Ενωωμένων Λαών--------212Δυτικό Ενωμένο Μέτωπο----2------Soqosoqo Duavata ni Lewenivanua---------3236Ανεξάρτητοι--1-----522ΣΥΝΟΛΟ3652525252527070717171

 2014–2022 
Κόμμα201420182022Πρώτα τα Φίτζι322726 Εργατικό Κόμμα των Φίτζι000 Ενωμένο Κόμμα Ελευθερίας των Φίτζι0-- HOPE-0-Κόμμα Εθνικής Ομοσπονδίας 335 Κόμμα One Fiji 0-- Λαϊκή Συμμαχία-- 21Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα0-- Σοσιαλδημοκρατικό Φιλελεύθερο Κόμμα15213 Ανεξάρτητοι0-0 ΣΥΝΟΛΟ505155 

2006 
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 6- 13 Μαΐου 2006. 

+  Βουλή των Αντιπροσώπων, 6-13 Μαΐου 2006Κόμματα Ψήφοι % Έδρες +/-Soqosoqo Duavata ni Lewenivanua (SDL) 342.352 44,59 36 +2Εργατικό Κόμμα των Φίτζι  (FLP) 300.797 39,18 31 +4Εθνικό Ομοσπονδιακό Κόμμα (NFP) 47.615 6,20 0 -1Κόμμα Εθνικού Συνασπισμού των Φίτζι (NAPF) 22.504 2,93 0 Κόμμα των Ενωμένων Λαών (UPP) 6.474 0,84 2 +1Κόμμα Εθνικής Ενότητας (PANU) 6.226 0,81 0 Εθνικιστικό Κόμμα Vanua Tako Lavo (NVTLP) 3.657 0,48 0 Φιτζιανό Πολιτικό Κόμμα - Soqosoqo ni Vakavulewa ni Taukei (SVT) 238 0,03 0 Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα  (NDP) 123 0,02 0 Κόμμα της Αλήθειας  (POTT) 51 0,01 0 Σοσιαλιστικό Φιλελεύθερο Πολυπολιτισμικό Κόμμα  (SLM) 49 0,01 0 Συνασπισμός των Ανεξάρτητων Πολιτών (COIN) 20 0.00 0 Κόμμα για τη Δικαιοσύνη και για την Ελευθερία (JFP) 18 0,00 0 Ανεξάρτητοι 37.571 4,89 2Νέο Εργατικό Κόμμα Δεν έλαβε μέρος 0 -2Σύνολο 767.695 100,071Πηγή: Γραφείο Εκλογών των Φίτζι. Ο πρώην συντηρητικός συνασπισμός, με 6 έδρες συγχωνεύτηκε στο SDL. Το  SDL κέρδισε δύο έδρες λιγότερες από το SDL και το CA μαζί.

 2014 

 2018 

 Εκλογή προέδρου 

Η τελευταία έμμεση προεδρική εκλογή διεξήχθη στις 31 Οκτωβρίου 2024. 
Τα μέλη του κοινοβουλίου εξέλεξαν τον πρόεδρο. Ο εν ενεργεία πρόεδρος της Βουλής των Φίτζι Ράτου Ναϊκάμα Λαλαμπαλάβου προτάθηκε από τον πρωθυπουργό Σιτιβένι Ραμπούκα μετά την απόσυρση του προηγούμενου υποψηφίου, του προέδρου Γουίλιαμ Κατονίβερε.

Ο Λαλαμπαλάβου κέρδισε την εκλογή με 37 ψήφους, νικώντας τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης, Ράτου Μέλι Ταβαϊκία, ο οποίος έλαβε 16 ψήφους. Ο Λαλαμπαλάβου ορκίστηκε επίσημα ως ο 7ος Πρόεδρος των Φίτζι στις 12 Νοεμβρίου 2024.

 Παραπομπές