Θεωρία του Αγκιστριού

Η θεωρία του αγκιστριού είναι μια πολιτική θεωρία που υποστηρίζει την ύπαρξη σχέση μεταξύ κεντρώων και ακροδεξιών ιδεολογιών του πολιτικού φάσματος. Ισχυρίζεται ότι το πολιτικό κέντρο το κέντρο και η ακροδεξιά βρίσκονται πιο κοντά μεταξύ τους απ’ ό,τι το κέντρο με την ακροαριστερά. Χρησιμοποιεί το αγκίστρι ως οπτική μεταφορά, σε αντίθεση με το γραμμικό μοντέλο του πολιτικού φάσματος και τη θεωρία του πέταλου.
μικρογραφία|Διάγραμμα της θεωρίας του αγκιστριού

 Προέλευση 
Η θεωρία του αγκιστριού εμφανίστηκε στον διαδικτυακό πολιτικό διάλογο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2010 ως κριτική της θεωρίας του πετάλου. Η θεωρία του πετάλου υποστηρίζει ότι η ακροαριστερά και η ακροδεξιά μοιάζουν περισσότερο μεταξύ τους παρά με το πολιτικό κέντρο. Αριστεροί επικριτές της θεωρίας του πετάλου ανέπτυξαν τη θεωρία του αγκίστρου, υποστηρίζοντας ότι η κεντρώα πολιτική επιτρέπει τα ακροδεξιά κινήματα αντί να τα αντιτίθεται. 

 Περιγραφή 
Η θεωρία απεικονίζει το πολιτικό φάσμα ως ένα αγκίστρι. Η ακροδεξιά βρίσκεται στην αιχμή του αγκιστριού. Το πολιτικό κέντρο βρίσκεται κατα μήκος του στέλεχος του. Αυτή η διάταξη τοποθετεί το κέντρο σε εγγύτητα με την ακροδεξιά. Οι υποστηρικτές της ισχυρίζονται ότι τα κεντρώα κόμματα και  πολιτικές έχουν υποστηρίξει την ακροδεξιά μέσω άμεσων ή έμμεσων ενεργειών. 

 Ακαδημαϊκή ανάλυση 
Tο 2023, Ο Anthony Ince δημοσίευσε μια αξιολογημένη από ομότιμους ανάλυση της θεωρίας του αγκιστριού στο περιοδικό Space and Polity. Ο Ince εξέτασε πώς το πολιτικό κέντρο διευκολύνει την καθιέρωση της ακροδεξιάς πολιτικής στην κοινωνία μέσα από τρεις μηχανισμούς. Πρώτον, η κεντρώα πολιτική παρέχει θεσμούς που επιτρέπουν στις ακροδεξιές ιδέες να αντηχούν μέσα στις φιλελεύθερες κρατικές δομές. Δεύτερον, δίνει λόγο και χώρο μέσα από τις αξίες της πολιτικής κοινωνίας, οι οποίες μπορούν να υιοθετηθούν από δεξιό-λαϊκιστικά κινήματα. Τρίτον, το κέντρο προσφέρει ιδεολογικές ευκαιρίες μέσω της έμφασης στη λογική και την ισορροπία.

Ο Ince αναγνώρισε την Δημοκρατία της Βαιμάρης ως ιστορικό παράδειγμα όπου τα κεντρώα κόμματα φιλοξενούσαν ή διευκόλυναν την ακροδεξιά πολιτική. Σημείωσε ότι η θεωρία του αγκιστριού έχει λάβει περιορισμένη εννοιολογική ανάπτυξη, λόγω της ημι-σοβαρής προέλευσής της ως κριτική και όχι ως τυπική θεωρία. Η θεωρία υπογραμμίζει πώς η έμφαση του κέντρου στην ελευθερία του λόγου και τη λογική συζήτηση μπορεί να ενθαρρύνει τις ακροδεξιές προοπτικές παρέχοντας τους νόμιμες δημόσιες πλατφόρμες. 

 Πρόσληψη και κριτική 
Η θεωρία του αγκιστριού έχει λάβει ελάχιστη προσοχή στην ακαδημαϊκή πολιτική επιστήμη.  Η συζήτηση της λαμβάνει χώρο σε διαδικτυακά φόρουμ, κοινωνικά μέσα ενημέρωσης και πολιτικά σχόλια. Το περιοδικό Week κάλυψε την θεωρία το 2021, περιγράφοντας την ως εναλλακτική της θεωρίας του πετάλου που κέρδισε έδαφος μεταξύ των αριστερών.  Το Pacific Standard δημοσίευσε μια ανάλυση το 2018 που αντιμετώπισε τη θεωρία του αγκιστριού ως σατιρική απάντηση στην θεωρία του πετάλου. 

Οι επικριτές δηλώνουν ότι η θεωρία του αγκιστριού μοιράζεται αναλυτικές αδυναμίες με την θεωρία του πετάλου.  Και τα δύο μοντέλα απλοποιούν υπερβολικά σύνθετες πολιτικές σχέσεις και μειώνουν πολυδιάστατες πολιτικές ιδεολογίες σε μονοδιάστατες αναπαραστάσεις.  Η εξάρτηση της θεωρίας στην αριστερά-δεξιά ορολογία αντιμετωπίζει προκλήσεις από έρευνες που δείχνουν περιορισμένη δημόσια κατανόηση αυτών των ετικετών.  Μια δημοσκόπηση YouGov του 2019 διαπίστωσε ότι το ήμισυ των Βρετανών ερωτηθέντων δεν μπορούσε να προσδιορίσει τυπικές αριστερές ή δεξιές πολιτικές, και σχεδόν το 50% περιέγραψε τον εαυτό τους ως ούτε αριστερό ούτε δεξί. 

Η θεωρία παραμένει κυρίως ένα εννοιολογικό εργαλείο στον αριστερό διαδικτυακό διάλογο, παρά ένα καθιερωμένο πλαίσιο στην πολιτική επιστήμη.

 Δείτε επίσης 

 Θεωρία του πετάλου
 Πολιτικό φάσμα
 Κέντρο (πολιτική)
 Ακροδεξιάς

 Αναφορές 

Κατηγορία:Πολιτική επιστήμη
Κατηγορία:Ορολογία πολιτικής επιστήμης
Κατηγορία:Πολιτικό φάσμα
Κατηγορία:Πολιτικές θεωρίες