Αρματοδρομία

μικρογραφία|Ανάγλυφο που απεικονίζει αγώνες αρμάτων
εναλλ.=Μελανόμορφος αμφορέας από την Ομάδα Ε, 550–540 π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο του Τάραντα.|μικρογραφία|Άρμα που περιστρέφεται γύρω από τον στύλο στροφής. Η Αρματοδρομία ήταν ένα από τα σημαντικότερα αγωνίσματα των αθλητικών και ψυχαγωγικών εκδηλώσεων στην αρχαία Ελλάδα και τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Περιλάμβανε αγώνες ταχύτητας με άρματα που σύρονταν από άλογα και διεξάγονταν σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, όπως το ιπποδρόμιο. Η αρματοδρομία συνδύαζε αθλητικό ανταγωνισμό, κοινωνικό κύρος και πολιτική προβολή.

 Ετυμολογία 
Η λέξη αρματοδρομία προέρχεται από τις λέξεις ἅρμα και δρόμος, δηλώνοντας τον αγώνα με άρματα.Liddell, H. G., Scott, R., A Greek-English Lexicon, Oxford University Press.

 Αρματοδρομία στην Αρχαία Ελλάδα 

 Ολυμπιακοί Αγώνες 
Η αρματοδρομία εισήχθη στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες το 680 π.Χ.Miller, S. G., Ancient Greek Athletics, Yale University Press, 2004. Το πιο διαδεδομένο αγώνισμα ήταν το τέθριππο, άρμα που σύρονταν από τέσσερα άλογα, ενώ υπήρχαν και αγώνες συνωρίδας.Golden, M., Sport and Society in Ancient Greece, Cambridge University Press, 1998.

Νικητής ανακηρυσσόταν ο ιδιοκτήτης των αλόγων και όχι ο ηνίοχος, γεγονός που επέτρεψε σε γυναίκες, όπως η Κυνίσκα της Σπάρτης, να καταγραφούν ως ολυμπιονίκες.Pomeroy, S. B., Spartan Women, Oxford University Press, 2002.

 Ιπποδρόμια και κανόνες 
Οι αγώνες διεξάγονταν σε ιπποδρόμια με πολλαπλούς γύρους. Ιδιαίτερα επικίνδυνα ήταν τα σημεία στροφής γύρω από τις νύσσες.Pausanias, Ελλάδος Περιήγησις, βιβλίο ΣΤ΄.

Τα ατυχήματα ήταν συχνά και συχνά θανατηφόρα, αυξάνοντας το θεαματικό στοιχείο των αγώνων.Kyle, D. G., Sport and Spectacle in the Ancient World, Wiley-Blackwell, 2015.

 Αρματοδρομία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία 
Στη Ρώμη, η αρματοδρομία εξελίχθηκε σε μαζική λαϊκή ψυχαγωγία. Το Circus Maximus μπορούσε να φιλοξενήσει περισσότερους από 150.000 θεατές.Humphrey, J. H., Roman Circuses, University of California Press, 1986.

Οι αγώνες οργανώνονταν από φατρίες όπως οι Πράσινοι και οι Μπλε, οι οποίες διέθεταν φανατικούς οπαδούς και πολιτική επιρροή.Cameron, A., Circus Factions, Oxford University Press, 1976.

Διάσημοι ηνίοχοι, όπως ο Γάιος Αππίουλος Διοκλής, απέκτησαν τεράστια περιουσία και κοινωνική φήμη.Pliny the Elder, Naturalis Historia, βιβλίο Ζ΄.

 Κοινωνική σημασία 
Η αρματοδρομία λειτουργούσε ως μέσο πολιτικής προβολής και κοινωνικής συνοχής. Οι αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν τους αγώνες για να εξασφαλίσουν τη λαϊκή εύνοια.Futrell, A., The Roman Games, Blackwell Publishing, 2006.

 Παρακμή 
Η παρακμή της αρματοδρομίας ξεκίνησε κατά την ύστερη αρχαιότητα με την επικράτηση του Χριστιανισμού, αν και συνέχισε να υφίσταται στο Βυζάντιο.Mango, C., Byzantine Architecture, Rizzoli, 1986.

 Κληρονομιά 
Η αρματοδρομία θεωρείται πρόδρομος των σύγχρονων αγώνων ταχύτητας και μαζικού αθλητικού θεάματος.Crowther, N. B., Sport in Ancient Times, Praeger, 2007.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες