Καναδικές ομοσπονδιακές εκλογές 2025

Οι Καναδικές ομοσπονδιακές εκλογές του 2025 διεξήχθη στις 28 Απριλίου για την εκλογή μελών της Βουλής των Κοινοτήτων στην 45η Κοινοβουλευτική περίοδο του Καναδά. Η Γενική Κυβερνήτης Μαίρη Σάιμον εξέδωσε τα εκλογικά διατάγματα στις 23 Μαρτίου 2025, κατόπιν εισήγησης του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ να διαλύσει το Κοινοβούλιο. Αυτές ήταν οι πρώτες εκλογές που χρησιμοποιούσαν τον νέο 343-εδρικό εκλογικό χάρτη βασισμένο στην απογραφή του 2021. Κύρια ζητήματα της εκλογικής εκστρατείας ήταν το κόστος ζωής, η στέγαση, το έγκλημα, καθώς και οι δασμοί και οι απειλές προσάρτησης από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το Φιλελεύθερο Κόμμα κέρδισε τέταρτη συνεχόμενη θητεία, σχηματίζοντας για τρίτη συνεχόμενη εκλογή μια κυβέρνηση μειοψηφίας· ήταν επίσης η πρώτη φορά που κέρδισαν τη λαϊκή ψήφο από το 2015, κάνοντάς το με το υψηλότερο ποσοστό ψήφων για οποιοδήποτε κόμμα σε ομοσπονδιακές εκλογές από το 1984 και με το δικό τους υψηλότερο ποσοστό από το 1980. Η νίκη του κόμματος προέκυψε μετά από σημαντική ανάκαμψη στις δημοσκοπήσεις, που σημειώθηκε ως «μία από τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί σε οποιαδήποτε δημοκρατία». Οι εκλογές σημείωσαν επίσης τη μεγαλύτερη συμμετοχή από το 1993, με 69,5% των 28 εκατομμυρίων εγγεγραμμένων ψηφοφόρων να προσέρχονται στις κάλπες.

Τόσο το Φιλελεύθερο Κόμμα όσο και το Συντηρητικό Κόμμα βελτίωσαν το ποσοστό τους και την κοινοβουλευτική τους εκπροσώπηση σε σχέση με το 2021, ενώ τα άλλα κόμματα υπέστησαν απώλειες· αυτή ήταν η μεγαλύτερη συγκέντρωση της λαϊκής ψήφου υπέρ των δύο κορυφαίων κομμάτων από το 1958, με πάνω από 85% να ψηφίζουν Φιλελεύθερους ή Συντηρητικούς. Ως αποτέλεσμα, οι εκλογές οδήγησαν το Νέο Δημοκρατικό Κόμμα (NDP) στο χειρότερο αποτέλεσμα της ιστορίας του, καθώς έλαβε λίγο πάνω από έξι τοις εκατό της λαϊκής ψήφου και μόλις επτά έδρες. Ως συνέπεια, το NDP έχασε το καθεστώς επίσημου κόμματος για πρώτη φορά από το 1993. Η συγκέντρωση της υποστήριξης στα δύο μεγάλα κόμματα ταυτοποιήθηκε από σχολιαστές ως ένδειξη πόλωσης της καναδικής πολιτικής και μετατόπισης προς ένα δικομματικό σύστημα.

Το αποτέλεσμα ανέτρεψε τη δημοσκοπική τάση που διαρκούσε από τα μέσα του 2023 μέχρι τον Ιανουάριο 2025, η οποία προέβλεπε σαρωτική νίκη των Συντηρητικών. Η αντικατάσταση του Τζάστιν Τριντό από τον Κάρνεϊ ως ηγέτη του Φιλελεύθερου Κόμματος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή. Με την εκτενή εμπειρία του ως κεντρικός τραπεζίτης και την εκλαμβανόμενη επάρκειά του, ο Κάρνεϊ θεωρήθηκε καταλληλότερος να διαχειριστεί τον εμπορικό πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και άλλα σημαντικά οικονομικά ζητήματα. Δύο εν ενεργεία ηγέτες κομμάτων απέτυχαν να επανεκλεγούν στις κοινοβουλευτικές τους έδρες: ο Πιερ Πουαλιέβρ του Συντηρητικού Κόμματος και ο Τζαγκμίτ Σινγκ του NDP. Ο Πουαλιέβρ κατείχε την εκλογική περιφέρεια του Κάρλτον από το 2004, και η ήττα του θεωρήθηκε σημαντικό πλήγμα για τους Συντηρητικούς.

Εκλογικό σύστημα
Το εκλογικό σύστημα του Καναδά, ένα σύστημα «πλειοψηφικό σύστημα με έναν νικητή» (first-past-the-post), αναφέρεται επίσημα ως σύστημα μονοεδρικής σχετικής πλειοψηφίας. Οι ψηφοφόροι επιλέγουν έναν εκπρόσωπο υποψήφιο για την εκλογική τους περιφέρεια (συχνά αποκαλούμενη riding), και ο υποψήφιος με περισσότερες ψήφους από οποιονδήποτε άλλο εκλέγεται σε μία έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων, η οποία διαθέτει 343 μέλη, και εκπροσωπεί την περιφέρεια αυτή ως μέλος του κοινοβουλίου (MP). Το κόμμα που κερδίζει τις περισσότερες έδρες στη Βουλή των Κοινοτήτων συνήθως σχηματίζει κυβέρνηση, με τον ηγέτη του κόμματος να γίνεται πρωθυπουργός. Το μεγαλύτερο κόμμα σε αριθμό εδρών που δεν ανήκει στην κυβέρνηση ή σε κυβερνητικό συνασπισμό γίνεται η Επίσημη Αντιπολίτευση. Το κόμμα αυτό λαμβάνει περισσότερη χρηματοδότηση και προνόμια από τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Μια απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων που καταμετρήθηκαν στις τελευταίες εκλογές δεν απαιτείται για τον σχηματισμό κυβέρνησης και σπάνια επιτυγχάνεται. Επιπλέον, το κυβερνών κόμμα δεν χρειάζεται να εξασφαλίσει την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή των Κοινοτήτων· στο πλαίσιο του σημερινού πολυκομματικού συστήματος, είναι σύνηθες το κυβερνών κόμμα να μην έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστόσο, για να περάσει νομοσχέδια στο εσωτερικό, το κυβερνών κόμμα πρέπει να έχει τη στήριξη της πλειοψηφίας των βουλευτών. Χωρίς πλειοψηφική υποστήριξη, η κυβέρνηση μπορεί να ηττηθεί, έπειτα ορίζεται νέα κυβέρνηση ή πρέπει να διεξαχθούν εκλογές.

Ανακατανομή
Αυτές ήταν οι πρώτες εκλογές που διεξήχθησαν υπό τις νέες εκλογικές περιφέρειες που καθιερώθηκαν στην ανακατανομή του 2022. Ως εκ τούτου, τα μέσα ενημέρωσης τείνουν να αναφέρουν κέρδη και απώλειες εδρών σε σύγκριση με τα νοητά αποτελέσματα. Αυτά είναι τα αποτελέσματα εάν όλες οι ψήφοι του 2021 παρέμεναν αμετάβλητες αλλά ανακατανέμονταν με βάση τα νέα όρια των εκλογικών περιφερειών, όπως δημοσιεύτηκαν από τις Εκλογές Καναδά.

 Αποτελέσματα 
ΚόμμαΗγέτηςΥποψήφιοιΛαϊκή ψήφοςΈδρες+/-ΨήφοιΠοσοστόΦιλελεύθερο ΚόμμαΜαρκ Κάρνεϊ3428 564 200	169 17Συντηρητικό ΚόμμαΠιερ Πουαλιέβρ3428 086 051	144 24Μπλοκ ΚεμπεκουάΙβ-Φρανσουά Μπλανσέ781 232 853	23 10Νέο Δημοκρατικό ΚόμμαΤζαγκμίτ Σινγκ3421 237 2637 17Πράσινο ΚόμμαΕλίζαμπεθ Μέι y Τζόναθαν Πεντόνο232244 952	1 1Λαϊκό ΚόμμαΜαξίμ Μπερνιέ247141 2120Ανεξάρτητοι17736 1660Κόμμα Χριστιανικής ΚληρονομιάςΡόντνεϊ Λ. Τέιλορ3210 1650Κόμμα ΡινόκερωνΣινούκ Μπ. Μπλε-Λεντίκ297 4570Ενωμένο ΚόμμαΓκραντ Σ. Έιμπραχαμ166 2420Λιμπερταριανό ΚόμμαΖακ Μποντρό166 0010Κομμουνιστικό Κόμμα (Μαρξιστικό-Λενινιστικό)Άννα ντι Κάρλο355 6480Κομμουνιστικό ΚόμμαΕλίζαμπεθ Ρόουλι245 462	0Κεντρώο ΚόμμαA.Q. Ράνα194 1470Κόμμα Προστασίας ΖώωνΛιζ Γουάιτ71 299	0Κόμμα ΜαριχουάναςΜπλερ Τ. Λόνγκλεϊ2133	0Έγκυρες ψήφοι19 589 251Λευκά / άκυρα8 423Σύνολο1,95919 597 674338Εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι / συμμετοχή28,525,638Πηγή: elections.ca

Αποτελέσματα μαθητικής ψήφου
Οι μαθητικές ψήφοι είναι προσομοιωμένες εκλογές που διεξάγονται παράλληλα με τις πραγματικές εκλογές, στις οποίες συμμετέχουν μαθητές που δεν έχουν φτάσει την ηλικία ψήφου. Διοργανώνονται από το Student Vote Canada. Σκοπός τους είναι εκπαιδευτικός και δεν συνυπολογίζονται στα αποτελέσματα. Οι Συντηρητικοί κέρδισαν μια κυβέρνηση μειοψηφίας στην ψηφοφορία αυτή.

 Παραπομπές 

2025
Καναδας