Ολλανδικές γενικές εκλογές 2025

Πρόωρες γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις Κάτω Χώρες στις 29 Οκτωβρίου 2025 για την εκλογή των μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων. Οι εκλογές αναμενόταν να διεξαχθούν το 2028, αλλά μια πρόωρη εκλογή προκηρύχθηκε μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης Σχόοφ λόγω της αποχώρησης του Κόμματος για την Ελευθερία (PVV) από τον συνασπισμό. Η διαφορά ψήφων και εδρών μεταξύ του νικητή και του δεύτερου κόμματος, των Δημοκρατών 66 (D66) και του PVV, ήταν η μικρότερη από τότε που το μέγεθος του Κοινοβουλίου αυξήθηκε για τελευταία φορά το 1956.

Οι κοινωνικοί φιλελεύθεροι Δημοκράτες 66 και το δεξιό λαϊκιστικό PVV κατέληξαν να είναι από κοινού τα μεγαλύτερα κόμματα, κερδίζοντας από 26 έδρες στη Βουλή. Το D66 πέτυχε το καλύτερο αποτέλεσμά του σε γενικές εκλογές. Τα κόμματα που συμμετείχαν στο υπουργικό συμβούλιο Σχόοφτο PVV, το Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD), το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (NSC) και το Κίνημα Αγροτών-Πολιτών (BBB)όλα έχασαν έδρες, με το NSC να χάνει και τις 20 έδρες του. Η Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση (CDA) και το JA21 σημείωσαν σημαντικά κέρδη, με το CDA να κερδίζει 13 έδρες και το JA21 να κερδίζει 8.

Ιστορικό

Οι γενικές εκλογές του 2023 είχαν ως αποτέλεσμα απώλειες για όλα τα κόμματα στην 4η κυβέρνηση του Μαρκ Ρούτε. Το Κόμμα για την Ελευθερία (PVV) έγινε το μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων για πρώτη φορά και στη συνέχεια σχημάτισε έναν συνασπισμό με το Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD), το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (NSC) και το Κίνημα Αγροτών-Πολιτών (BBB). Η κυβέρνηση με τον ανεξάρτητο Ντικ Σχόοφ ως πρωθυπουργό ορκίστηκε στις 2 Ιουλίου 2024. Στις 3 Ιουνίου 2025 το PVV αποχώρησε από τον συνασπισμό λόγω διαφωνιών σχετικά με την πολιτική ασύλου, οδηγώντας τον Σχόοφ να υποβάλει την παραίτηση της κυβέρνησης.

Προκηρύχθηκαν πρόωρες εκλογές για τις 29 Οκτωβρίου 2025. Πριν από αυτό, οι επόμενες γενικές εκλογές είχαν προγραμματιστεί για τις 15 Μαρτίου 2028. Στις 23 Αυγούστου 2025 το NSC αποχώρησε επίσης από τον συνασπισμό, επικαλούμενο διαφωνίες σχετικά με τις κυρώσεις κατά του Ισραήλ για τον Πόλεμο στη Γάζα. Στις 12 Ιουνίου 2025 το Εργατικό Κόμμα και το GroenLinks συμφώνησαν να συμμετάσχουν ξανά με έναν κοινό κατάλογο υποψηφίων και να συγχωνεύσουν τα κόμματά τους το 2026.

Τρία εν ενεργεία κοινοβουλευτικά κόμματα είχαν αλλαγή στον επικεφαλής υποψήφιό τους από τις εκλογές του 2023. Ο Τζίμι Ντάικ αντικατέστησε τη Λίλιαν Μαρινίσεν ως αρχηγό του Σοσιαλιστικού Κόμματος (SP) λιγότερο από ένα μήνα μετά τις εκλογές, ενώ ο Τιερύ Μπαντέτ παραιτήθηκε για να γίνει η Λίντεβαϊ ντε Φος η επικεφαλής υποψήφια του Φόρουμ για τη Δημοκρατία (FvD), και ο Έντι φαν Χάιγιουμ επιλέχθηκε ως επικεφαλής υποψήφιος του NSC αφού ο Πιέτερ Όμτζιγκτ και η Νικολίεν φαν Φρόνχοφεν παραιτήθηκαν και οι δύο.

Εκλογικό σύστημα


Οι ψηφοφόροι έχουν τη δυνατότητα να ρίξουν έναν σταυρό προτίμησης. Οι έδρες που κερδίζει μια λίστα κατανέμονται πρώτα στους υποψηφίους που, με σταυρούς προτίμησης, έχουν λάβει τουλάχιστον το 25% του εκλογικού μέτρου Hare (ουσιαστικά ¼ της έδρας ή 0,17% του συνόλου των ψήφων), ανεξάρτητα από τη σειρά τους στην εκλογική λίστα. Εάν πολλοί υποψήφιοι από μια λίστα περάσουν αυτό το όριο, η σειρά τους καθορίζεται με βάση τον αριθμό των ψήφων που έλαβαν. Τυχόν υπόλοιπες έδρες κατανέμονται στους υποψηφίους σύμφωνα με τη σειρά τους στην εκλογική λίστα.

 Αποτελέσματα 

 Εθνικά 
+ Αποτελέσματα ολλανδικών γενικών εκλογών του 2025Résultats 2025 - NOS.Αρχείο:Pays-Bas Seconde Chambre 2025.svg Κόμμα Ψήφοι % +/- Έδρες +/-Δημοκράτες 66 (D66)16,9426Κόμμα για την Ελευθερία (PVV)16,6626Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD)14,2422Πράσινη Αριστερά – Εργατικό Κόμμα12,7920Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση (CDA)11,7918Ορθή Απάντηση 2021 (JA21)5,959Φόρουμ για τη Δημοκρατία (FvD)4,547Κίνημα Αγροτών-Πολιτών (BBB)2,654Denk (DENK)2,373Μεταρρυθμισμένο Πολιτικό Κόμμα (SGP)2,253Κόμμα για τα Ζώα (PvdD)2,083Χριστιανική Ένωση (CU)1,903Σοσιαλιστικό Κόμμα (SP)1,89350 Plus (50+)  1,432Volt (VOLT)1,101BIJ1  0,38 0 Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (NSC)0,370Ενδιαφέρον για τις Κάτω Χώρες (BVNL)  0,170 Ειρήνη για τα Ζώα (VvD) 0,16Νέο0Κόμμα Πειρατών (Piraten) 0,100 Λοιπά7 κόμματα, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,10 %.0,23 –0 –Έγκυρες ψήφοι77,80Λευκά ψηφοδέλτια0,30Άκυρα ψηφοδέλτια0,21Σύνολο100 –150Αποχή21,70Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή 78,30

 Επακόλουθα

Η εκλογή οδήγησε σε ένα κατακερματισμένο αποτέλεσμα, με τους Δημοκράτες 66 (D66) να επιτυγχάνουν το χαμηλότερο αποτέλεσμα για το μεγαλύτερο κόμμα στην ολλανδική ιστορία, αν και είναι το καλύτερο αποτέλεσμα του D66 σε γενικές εκλογές, ξεπερνώντας το ρεκόρ των 24 εδρών στις εκλογές του 1994 και στις εκλογές του 2021. Το Κόμμα για την Ελευθερία (PVV) έχασε έδρες όπως και τα άλλα κόμματα της κυβέρνησης Σχόοφ: το Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD), το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (NSC), και το Κίνημα Αγροτών-Πολιτών (BBB). Το VVD πέτυχε το χειρότερο κοινό του αποτέλεσμα από τις 22 έδρες στις εκλογές του 2006, αν και το κόμμα αναμενόταν να έχει χειρότερη επίδοση σε αρκετές δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές. Το NSC έχασε και τις 20 του έδρες, τη μεγαλύτερη απώλεια για ολλανδικό κόμμα από τότε που το Εργατικό Κόμμα (PvdA) έχασε 29 έδρες στις εκλογές του 2017. Το JA21 πέτυχε το καλύτερο αποτέλεσμα στην ιστορία του σε γενικές εκλογές με 9 έδρες. Το Φόρουμ για τη Δημοκρατία (FvD) ανέκτησε σχεδόν όλη τη στήριξη που είχε χάσει στις εκλογές του 2023, κερδίζοντας 7 έδρες. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα (SP) είχε τα χειρότερα αποτελέσματά του από την είσοδό του στο κοινοβούλιο μετά τις εκλογές του 1994. Το 50Plus επανήλθε στο κοινοβούλιο με 2 έδρες, έχοντας μείνει εκτός το 2023. Μετά τη δημοσίευση του exit poll, ο Φρανς Τίμερμανς ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί από την ηγεσία της Πράσινης Αριστεράς - Εργατικού Κόμματος (GL-PvdA).

Ο Ρομπ Γιέτεν, αρχηγός του D66, θεώρησε το GL-PvdA ως λογικό εταίρο συνασπισμού μαζί με το VVD και τη Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση (CDA). Ο Γκερτ Βίλντερς παραδέχτηκε ότι το PVV ήταν απίθανο να συμμετάσχει στην επόμενη κυβέρνηση. Στις 4 Νοεμβρίου ο Βάουτερ Κούλμες επιλέχθηκε ως ανιχνευτής, αφού προτάθηκε από το μεγαλύτερο κόμμα, το D66. Μετά τη συμβουλή του, το D66 και το CDA ξεκίνησαν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις καθοδηγούμενες από τους πληροφοριοδότες Χανς Βάιερς και Σάιμπραντ Μπούμα. Ο Βάιερς στη συνέχεια παραιτήθηκε αφότου διέρρευσε ένα προσωπικό του μήνυμα όπου επέκρινε την αρχηγό του VVD, Ντιλάν Γεσιλγκιόζ.

Η εκλογή Προέδρου της Ολλανδικής Βουλής των Αντιπροσώπων του 2025 διεξήχθη στις 18 Νοεμβρίου 2025, με τον εν ενεργεία πρόεδρο Μάρτιν Μπόσμα (PVV) να επιδιώκει την επανεκλογή του, πριν ηττηθεί από τον Τομ φαν Κάμπεν (VVD).
Στις 3 Φεβρουαρίου 2026 η Βουλή συζήτησε τη συμφωνία. Η αντιπολίτευση επικεντρώθηκε στην ταχύτερη αύξηση του ορίου ηλικίας για την κρατική σύνταξη (AOW) που προβλεπόταν στη συμμαχική συμφωνία. Με οριακή πλειοψηφία, μια πρόταση κατά του μέτρου απορρίφθηκε, καθώς ο συνασπισμός υποστηρίχθηκε από το SGP και την Ομάδα Μαρκουσόουερ. Στο τέλος της βραδιάς, η Βουλή ψήφισε πρόταση για τον διορισμό του Γιέτεν ως formateur (εντολοδόχου πρωθυπουργού).

Στις 5 Φεβρουαρίου τα κόμματα συμφώνησαν στην κατανομή των υπουργών και των υφυπουργών. Από τους 18 υπουργούς, επτά προήλθαν από το D66, έξι από το VVD και πέντε από το CDA. Κάθε κόμμα παρείχε τρεις υφυπουργούς, συμπληρωμένους από τη Σάντρα Πάλμεν, η οποία παρέμεινε ως ανεξάρτητη υφυπουργός Παροχών και Αποκατάστασης. Το Υπουργείο Ασύλου και Μετανάστευσης, το Υπουργείο Κλιματικής Πολιτικής και Πράσινης Ανάπτυξης και το Υπουργείο Στέγασης και Χωροταξίας συγχωνεύθηκαν ξανά στα υπουργεία από τα οποία είχαν διαχωριστεί το 2024.

Η εφημερίδα De Volkskrant ανέφερε στις 16 Φεβρουαρίου ότι η Νάταλι φαν Μπέρκελ, υποψήφια του D66 για τη θέση της υφυπουργού Οικονομικών, είχε συμπεριλάβει λανθασμένες πληροφορίες σχετικά με την εκπαίδευσή της στο βιογραφικό της. Η φαν Μπέρκελ στη συνέχεια αποσύρθηκε. Αντικαταστάθηκε από τον Ίλκο Έρενμπεργκ ως υποψήφιο.

Η νέα κυβέρνηση συνασπισμού, με πρωθυπουργό το Ρομπ Γιέτεν, ορκίστηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2026.

 Παραπομπές

 2025
 Ολλανδ