Μουχαμάντ Β΄ της Χορασμίας

Ο Αλά αλ-Ντιν Μουχαμάντ Β΄ (Περσ.: علاءالدین محمد خوارزمشاه; πλήρες όνομα: Aλά αντ-Ντουνιά βα αντ-Ντιν Αμπούλ-Φαθ Μουχαμάντ Σαντζάρ ιμπν Τεκίς) ήταν ο σάχης τής αυτοκρατορίας των Χορασμίων από τις 3 Αυγούστου 1200 έως τις 11 Ιανουαρίου 1221.  Πρόγονός του ήταν ο Ανουστεγκίν Γκαρτσαΐ, ένας Τούρκος Γκουλάμ που τελικά έγινε αντιβασιλιάς μίας μικρής επαρχίας τής Κεντρικής Ασίας, που ονομαζόταν Χορασμία. Υπέστη την εισβολή των Μογγόλων (στην αυτοκρατορία τής Χορασμίας), η οποία είχε ως αποτέλεσμα την ολοκληρωτική καταστροφή τής αυτοκρατορίας του.

 Η βασιλεία του 
Μετά το τέλος τού πατέρα του, Τεκίς, ο Μουχαμάντ τον διαδέχθηκε. Αμέσως μετά την άνοδό του στον θρόνο, ωστόσο, οι περιοχές του δέχθηκαν εισβολή από τούς δύο αδελφούς Γκουρίδες, τον Γκιγιάθ αλ-Ντιν Γκορί και τον Μουίζ αλ-Ντιν Γκορί . Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι δύο αδελφοί είχαν μετακινήσει τούς στρατούς τους δυτικά, στο Χορασάν. Μόλις κατέλαβαν τη Νισαπούρ, ο Μουίζ αλ-Ντιν στάλθηκε σε εκστρατεία προς το Ράι, αλλά άφησε τα στρατεύματά του να ξεφύγουν από τον έλεγχο, και προχώρησε ελάχιστα πιο πέρα από το Γκουργκάν, προκαλώντας κριτική από τον Γκιγιάθ, η οποία οδήγησε στη μόνη αναφερόμενη διαμάχη μεταξύ των αδελφών.  

Ο Γκιγιάθ απεβίωσε στη Χεράτ το 1203 μετά από μήνες ασθένειας. Ο Μουχαμάντ Β' χρησιμοποίησε αυτή την ευκαιρία για να εισβάλει στις περιοχές της Αυτοκρατορίας των Γκουριδών, και πολιόρκησε τη Χεράτ. Ο Μουίζ, ωστόσο, κατάφερε να τον απωθήσει από τη Χεράτ, και στη συνέχεια τον καταδίωξε μέχρι τη Χορασμία, πολιορκώντας το Γκουργκάντζ, την πρωτεύουσά του. Ο Μουχαμάντ Β΄ ζήτησε απεγνωσμένα βοήθεια από το Χανάτο των Καρα-Χιτάν, το οποίο έστειλε στρατό, για να βοηθήσει τον Μωάμεθ. Ο Μουίζ, λόγω τής πίεσης από τούς Καρα-Χιτάν, αναγκάστηκε να χαλαρώσει την πολιορκία, και να υποχωρήσει. Ωστόσο, καθ' οδόν προς τις περιοχές του στο Γκουρ, ηττήθηκε στη Μάχη τοή Αντχούντ το 1204.   Ο Μουίζ αλ-Ντιν δολοφονήθηκε αργότερα το 1206, βυθίζοντας την αυτοκρατορία των Γκουριδών σε εμφύλιο πόλεμο. Κατά τη διάρκεια τού εμφυλίου πολέμου, ο Γκιγιάθ αλ-Ντιν Μαχμούντ κατάφερε να βγει νικητής.

Ωστόσο, ο Τούρκος στρατηγός τού Γκιγιάθ, Τατζ αλ-Ντιν Γιλντίζ, κατέλαβε το Γκαζνί από τους Γκουρίδες ηγεμόνες της Μπαμιγιάν, αλλά σύντομα αναγνώρισε την εξουσία τού Γκιγιάθ. Το Γκιγιάθ, μη ευχαριστημένος που ο Τατζουντίν έλεγχε το Γκαζνί και μη τολμώντας να αφήσει το Γκουρ απροστάτευτο, ζήτησε βοήθεια από τον Μουχαμάντ Β'. Ο Μουχαμάντ Β΄, ωστόσο, εισέβαλε στις περιοχές τού Γκιγιάθ, καταλαμβάνοντας το Μπαλχ και το Τιρμίντ.  Ωστόσο, κατά τη διάρκεια τής εισβολής του συνελήφθη από το χανάτο των Καρα-Χιτάν. Δεκατρείς μήνες αργότερα, ο Μουχαμάντ Β΄ απελευθερώθηκε από την αιχμαλωσία, και εισέβαλε για άλλη μία φορά στις περιοχές τού Γκιγιάθ, και κατέλαβε τη Χεράτ. Στη συνέχεια, ο Μουχαμάντ Β΄ εισέβαλε στην καρδιά των Γκουριδών, το Γκουρ, και κατέλαβε το Γκιγιάθ. Το Γκιγιάθ συμφώνησε στη συνέχεια να αναγνωρίσει την εξουσία τού Μουχαμάντ Β΄.
αριστερά|μικρογραφία|Νόμισμα τού Αλά αλ-Ντιν Μουχαμάντ Β' που αναφέρει τον Αββασίδη χαλίφη αλ-Νασίρ και κόπηκε στην πρόσφατα κατακτημένη πρωτεύουσα των Γκουριδών, Γκαζνί.
Στη συνέχεια, ο Μουχαμάντ Β΄ κατέλαβε τη Σαμαρκάνδη το 1207 από τούς Καρά Χιτάι, το Ταβαριστάν το 1210 από τούς Βαβανδίδες και την Υπερωξιανή από τους Δυτικούς Καραχανίδες. Ακολούθησε επεκτατική πολιτική, και κατέκτησε την Τασκένδη και τη Φεργκάνα από τους Δυτικούς Καραχανίδες, και περιοχές τού Μακράν και του Μπαλουχιστάν από τούς Γκουρίδες, και οι Αταμπέγκοι τού Αζερμπαϊτζάν έγιναν υποτελείς του το 1211. Τελικά κατέστρεψε τούς Δυτικούς Καραχανίδες το 1212 και τούς Γκουρίδες το 1215, προσαρτώντας τις υπόλοιπες περιοχές τους. Κατά τη διάρκεια τού 1212, η πόλη τής Σαμαρκάνδης επαναστάτησε, σκοτώνοντας 8.000-10.000 Χορασμίους που ζούσαν εκεί. Ο Μουχαμάντ Β΄, σε αντίποινα, λεηλάτησε την πόλη, και εκτέλεσε 10.000 πολίτες τής Σαμαρκάνδης. 

Μέχρι το 1217 είχε κατακτήσει όλα τα εδάφη από τον ποταμό Ιαξάρτη μέχρι τον Περσικό Κόλπο. Αυτοανακηρύχθηκε σάχης και απαίτησε επίσημη αναγνώριση από τον χαλίφη στη Βαγδάτη. Όταν ο χαλίφης αν-Νασίρ απέρριψε το αίτημά του, ο Αλά αντ-Ντιν Μουχαμάντ Β΄ συγκέντρωσε στρατό, και βάδισε προς τη Βαγδάτη για να εκθρονίσει τον αν-Νασίρ. Ωστόσο, κατά τη διάσχιση των βουνών Ζάγρος, ο στρατός τού σάχη ενεπλάκη σε χιονοθύελλα.  Χιλιάδες πολεμιστές απεβίωσαν. Με τον στρατό αποδεκατισμένο, οι στρατηγοί δεν είχαν άλλη επιλογή από το να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.

 Η πτώση 
μικρογραφία|Χρυσό δηνάριο του Aλά αντ-Ντιν Μουχαμάντ Β΄, χτυπημένο στο νομισματοκοπείο τής Μπουχάρα.
Το 1218 μία μικρή ομάδα Μογγόλων διέσχισε τα σύνορα, καταδιώκοντας έναν δραπέτη στρατηγό τού εχθρού. Αφού τον βρήκε με επιτυχία, ο Τζένγκις Χαν ήρθε σε επαφή με τον σάχη. Έχοντας μόλις πρόσφατα κατακτήσει τα δύο τρίτα τής δυναστείας Τζιν και κατακτήσει το Πεκίνο, ο Τζένγκις προσπαθούσε να ανοίξει εμπορικές σχέσεις, αλλά ο σάχης, έχοντας ακούσει υπερβολικές αναφορές για τούς Μογγόλους,  πίστευε ότι αυτή η χειρονομία ήταν απλώς ένα τέχνασμα, για να εισβάλει ο Τζένγκις στη γη του. Ο Τζένγκις έστειλε απεσταλμένους στη Χορασμία (οι αναφορές ποικίλλουν: μία αναφέρει μία ομάδα 100 μουσουλμάνων εμπόρων με έναν μόνο Μογγόλο να τούς οδηγεί, άλλες αναφέρουν 450) για να τονίσει την ελπίδα του για έναν εμπορικό δρόμο. Ο σάχης, με τη σειρά του, έβαλε έναν από τούς κυβερνήτες του (τον Ιναλτσούκ, τον θείο του) να κατηγορήσει ανοιχτά την ομάδα για κατασκοπεία, κατάσχεσε τα πλούσια αγαθά τους, και η ομάδα εκτελέστηκε. 
μικρογραφία|Το τέλος τού Μωάμεθ Β΄, όπως απεικονίζεται σε χειρόγραφο τού Τζαμί αλ-ταβαρίχ τού 1430 από τον Ρασίντ-αλ-Ντιν Χαμαντανί.
Προσπαθώντας να διατηρήσει τη διπλωματία, ο Τζένγκις έστειλε έναν απεσταλμένο τριών ανδρών στον σάχη, για να τού δώσει την ευκαιρία να αποκηρύξει κάθε γνώση των ενεργειών τού κυβερνήτη, και να τον παραδώσει στους Μογγόλους για τιμωρία. Ο σάχης εκτέλεσε τον απεσταλμένο (και πάλι, ορισμένες πηγές υποστηρίζουν ότι ένας άνδρας εκτελέστηκε, άλλες υποστηρίζουν ότι εκτελέστηκαν και οι τρεις) και αμέσως μετά διέταξε να θανατωθεί η ομάδα των Μογγόλων εμπόρων (μουσουλμάνων και μογγόλων) και να κατασχεθούν τα αγαθά τους.  Αυτά τα γεγονότα οδήγησαν τον Τζένγκις σε αντίποινα με μία δύναμη 100.000 έως 150.000 ανδρών, που διέσχισαν τον Ιαξάρτη το 1219, και λεηλάτησαν τις πόλεις Σαμαρκάνδη, Μπουχάρα, Οτράρ και άλλες. Η πρωτεύουσα τού Μουχαμάντ Β΄, Ουργκέντς, ακολούθησε λίγο αργότερα.

Ο Αλαντίν Μουχαμάντ Β΄ διέφυγε από την επίθεση των Μογγόλων, και αναζήτησε καταφύγιο στο Χορασάν. Αργότερα απεβίωσε από πλευρίτιδα σε ένα νησί στην Κασπία Θάλασσα, κοντά στο λιμάνι του Αμπασκούν, μερικές εβδομάδες αργότερα. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Τζαλάλ αλ-Ντιν Μανγκμπουρνί.

 Αναφορές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 


Κατηγορία:Μουσουλμάνοι μονάρχες
Κατηγορία:Δυναστεία του Ανουστεγκίν