Πρόεδρος της Μιανμάρ

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Ένωσης της Μιανμάρ (နိုင်ငံတော်‌သမ္မတ  προφορά: nuing ngam tau samma.ta. ) είναι ο αρχηγός του κράτους και ο συνταγματικός επικεφαλής της κυβέρνησης της Μιανμάρ, η οποία διαθέτει ένα πλήρες προεδρικό σύστημα. Ο πρόεδρος προεδρεύει του Εθνικού Συμβουλίου Άμυνας και Ασφάλειας και κανονικά ηγείται της Κυβέρνησης της Ένωσης (Υπουργικό Συμβούλιο), του εκτελεστικού κλάδου της κυβέρνησης της Μιανμάρ, αν και την ηγεσία του υπουργικού συμβουλίου ασκεί ο πρωθυπουργός κατά την τρέχουσα μεταβατική περίοδο.

Ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, επικεφαλής του στρατού ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων από το 2011 και κυβερνήτης της Μιανμάρ από το 2021, ασκεί προεδρικά καθήκοντα στο Εθνικό Συμβούλιο Άμυνας και Ασφάλειας (NDSC) εκ μέρους του υπηρεσιακού προέδρου Μίιντ Σουέ, δυνάμει προσωρινού διατάγματος που εξέδωσε ο τελευταίος στις 22 Ιουλίου 2024. Ο Μγιντ Σουέ είχε εγκατασταθεί από τον Μιν Αούνγκ Χλάινγκ μέσω του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 1ης Φεβρουαρίου 2021. Δεν υπάρχει συνταγματικός μηχανισμός για τη μεταβίβαση της προεδρικής εξουσίας εκτός της σειράς διαδοχής, καθιστώντας τη συνταγματικότητα του διατάγματος του Μίιντ Σουέ αμφισβητήσιμη σύμφωνα με νομικούς εμπειρογνώμονες. Η θέση παραμένει επίσημα κενή από τον θάνατο του Μγιντ Σουέ στις 7 Αυγούστου 2025.

Η προεδρία είναι η πιο ισχυρή θέση στην πολιτική ηγετική δομή, αν και ήταν σε μεγάλο βαθμό συμβολική κατά τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης 2021–2025, με τη μόνη προεδρική ενέργεια να είναι η κήρυξη και η παράταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, ενώ η πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων ανήκε στον πρόεδρο του Συμβουλίου Κρατικής Διοίκησης. Ακόμη και όταν υπάρχει εκλεγμένη πολιτική κυβέρνηση, ο πρόεδρος δεν έχει διοικητική εξουσία επί του στρατού, και η εκτελεστική του εξουσία αντισταθμίζεται από τις σημαντικές κυβερνητικές εξουσίες του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο πρόεδρος εκλέγεται από τα μέλη του κοινοβουλίου, όχι από τον γενικό πληθυσμό· συγκεκριμένα, το Προεδρικό Εκλεκτορικό Σώμα, ένα όργανο αποτελούμενο από τρεις επιτροπές μελών του κοινοβουλίου, εκλέγει τον πρόεδρο. Κάθε μία από τις τρεις επιτροπές, που αποτελούνται από μέλη της Amyotha Hluttaw, της Pyithu Hluttaw ή διορισμένους από τον στρατό νομοθέτες, προτείνει έναν υποψήφιο για την προεδρία.

 Ηγετικοί ρόλοι  
Ο πρόεδρος είναι ο αρχηγός του κράτους και ο επικεφαλής της κυβέρνησης. Η θέση του Προέδρου δημιουργήθηκε το 1948, με την υιοθέτηση της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας της Βιρμανίας από το Ηνωμένο Βασίλειο. Έκτοτε, δέκα άτομα κατείχαν επίσημα το αξίωμα. Το αξίωμα του προέδρου καταργήθηκε δύο φορές όταν επιβλήθηκε άμεση στρατιωτική κυριαρχία από τα πραξικοπήματα του 1962 και του 1988.

Στο κοινοβουλευτικό σύστημα που εφαρμόστηκε το 1948-1962, ο Πρόεδρος της Ένωσης ήταν ο εθιμοτυπικός αρχηγός του κράτους, ενώ ο πρωθυπουργός ήταν ο πραγματικός επικεφαλής της κυβέρνησης. Το πραξικόπημα του 1962 κατήργησε και τα δύο αξιώματα και ο ηγέτης της χούντας ανέλαβε τις εξουσίες και των δύο ως Πρόεδρος του Επαναστατικού Συμβουλίου.

Το Σύνταγμα του 1974 επανέφερε το αξίωμα με τον τίτλο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Οι θέσεις αυτές καταργήθηκαν ξανά από το πραξικόπημα του 1988, όπου το Κρατικό Συμβούλιο Αποκατάστασης του Νόμου και της Τάξης τις αντικατέστησε. Το Σύνταγμα του 2008 εισήγαγε το προεδρικό σύστημα, στο οποίο ο πρόεδρος είναι ταυτόχρονα αρχηγός κράτους και επικεφαλής κυβέρνησης.

 Προσόντα  
Το Σύνταγμα της Μιανμάρ καθορίζει τα βασικά προσόντα που πρέπει να πληροί ο υποψήφιος για να είναι επιλέξιμος για το αξίωμα του Προέδρου:

Να είναι πολίτης της Μιανμάρ.

Να είναι τουλάχιστον 45 ετών.

Να έχει τα προσόντα για να εκλεγεί ως μέλος της Εθνοσυνέλευσης.

Επιπλέον, ο πρόεδρος:

Πρέπει να είναι πιστός στην Ένωση και τους πολίτες της.

Πρέπει να είναι πολίτης της Μιανμάρ που γεννήθηκε από γονείς που γεννήθηκαν στην επικράτεια της Ένωσης.

Πρέπει να έχει διαμείνει συνεχώς στην Ένωση για τουλάχιστον 20 χρόνια μέχρι την εκλογή του.

Ο ίδιος, οι γονείς του, ο/η σύζυγος, τα νόμιμα τέκνα ή οι σύζυγοί τους δεν πρέπει να οφείλουν πίστη σε ξένη δύναμη ούτε να είναι πολίτες ξένης χώρας.

 Διαδικασία εκλογής  
Ο πρόεδρος δεν εκλέγεται απευθείας από τους ψηφοφόρους, αλλά έμμεσα από το Προεδρικό Εκλεκτορικό Σώμα (သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့), ένα σώμα που αποτελείται από τρεις χωριστές επιτροπές:

Μια επιτροπή βουλευτών που εκλέγονται από κάθε Περιφέρεια ή Πολιτεία.

Μια επιτροπή βουλευτών που εκλέγονται από κάθε δήμο με βάση τον πληθυσμό.

Μια επιτροπή βουλευτών διορισμένων από τον στρατό.

Κάθε επιτροπή προτείνει έναν υποψήφιο. Στη συνέχεια, όλα τα μέλη του Πιτάουνγκσου Χλουτό ψηφίζουν έναν από τους τρεις υποψηφίους. Ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους εκλέγεται πρόεδρος, ενώ οι άλλοι δύο εκλέγονται αντιπρόεδροι. Η θητεία είναι πενταετής.

 Ιστορία  
Η Μιανμάρ υιοθέτησε τρία συντάγματα το 1947, το 1974 και το 2008.

 Σύνταγμα του 1947  
Χρησιμοποιήθηκε από την ανεξαρτησία (1948) έως το 1962. Βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο Σύνταγμα της Γιουγκοσλαβίας του 1946. Το νομοθετικό σώμα ήταν διθάλαμο, αποτελούμενο από το Συμβούλιο των Εθνοτήτων και το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων.

 Σύνταγμα του 1974  
Εγκρίθηκε με το δημοψήφισμα του 1973 και δημιούργησε ένα μονοθάλαμο σώμα, τη Λαϊκή Συνέλευση. Ο Νε Ουίν έγινε πρόεδρος κατά την περίοδο αυτή.

 Σύνταγμα του 2008 
Στις 9 Απριλίου 2008 η στρατιωτική κυβέρνηση κυκλοφόρησε το προτεινόμενο σύνταγμα στο πλαίσιο του «οδικού χάρτη για τη δημοκρατία». Αν και ο στρατός το παρουσίασε ως επιστροφή στη δημοκρατία, η αντιπολίτευση το είδε ως εργαλείο για τη συνέχιση του στρατιωτικού ελέγχου.

 Εκλογές 2015 
Στις 15 Μαρτίου 2016, η Συνέλευση της Ένωσης εξέλεξε τον Χτιν Κγια ως τον 9ο πρόεδρο της Μιανμάρ. Παραιτήθηκε το 2018 και ο Ουίν Μιντ εξελέγη ως ο 10ος πρόεδρος. Μετά το πραξικόπημα του 2021, ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ ανέλαβε την ηγεσία της χώρας, ενώ οι θέσεις του Κρατικού Συμβούλου (που κατείχε η Αούνγκ Σαν Σου Κι) και του Προέδρου καταργήθηκαν ή έμειναν κενές στην πράξη.

Κατάλογος αρχηγών κράτους της Μιανμάρ από το 1948
 Τίτλοι 

1948–1962: Πρόεδρος της Ένωσης της Βιρμανίας

1962–1974: Πρόεδρος του Επαναστατικού Συμβουλίου της Ένωσης της Βιρμανίας

1974–1988: Πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου / Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ένωσης της Βιρμανίας

1988–1997: Πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου Αποκατάστασης του Νόμου και της Τάξης της Ένωσης της Μιανμάρ

1997–2011: Πρόεδρος του Κρατικό Συμβούλιο Ειρήνης και Ανάπτυξης της Ένωσης της Μιανμάρ

2011–σήμερα: Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Ένωσης της Μιανμάρ

Πολιτικά κόμματα

Other affiliations

Κατάσταση

(Οι ημερομηνίες σε πλάγιους χαρακτήρες υποδηλώνουν de facto συνέχιση στην εξουσία)

 No. Πορτρέτο Όνομα Θητεία Πολιτικό κόμμα  Από Έως ΔιάρκειαΈνωση της Βιρμανίας (1948–1974) 1 100px Σάο Σουέ Θάικ 4 Ιανουαρίου 1948 16 Μαρτίου 1952  Αντιφασιστικός Σύνδεσμος Λαϊκής Ελευθερίας  2 100px Μπα Ου 16 Μαρτίου 1952 13 Μαρτίου 1957  Αντιφασιστικός Σύνδεσμος Λαϊκής Ελευθερίας  3 100px Γουίν Μάουνγκ 13 Μαρτίου 1957 2 Μαρτίου 1962  Αντιφασιστικός Σύνδεσμος Λαϊκής Ελευθερίας(Ένωση Συνδέσμου Καρέν)  — 100px Νε Γουίν 2 Μαρτίου 1962 2 Μαρτίου 1974 12 έτη Στρατός /  Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος Βιρμανίας Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ένωσης της Βιρμανίας (1974–1988) 4 100px Νε Γουίν 2 Μαρτίου 1974 9 Νοεμβρίου 1981  Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος Βιρμανίας  5 100px Σαν Γιου 9 Νοεμβρίου 1981 27 Ιουλίου 1988  Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος Βιρμανίας  6 100px Σέιν Λουίν 27 Ιουλίου 1988 12 Αυγούστου 1988  Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος Βιρμανίας  — 100px Άγιε Κο 12 Αυγούστου 1988 19 Αυγούστου 1988  Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος Βιρμανίας  7 100px Μάουνγκ Μάουνγκ 19 Αυγούστου 1988 18 Σεπτεμβρίου 1988  Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος Βιρμανίας Ένωση της Βιρμανίας / Μιανμάρ (1988–2011) — 100px Σο Μάουνγκ 18 Σεπτεμβρίου 1988 23 Απριλίου 1992  Στρατός  — 100px Θαν Σουέ 23 Απριλίου 1992 30 Μαρτίου 2011  Στρατός /  Ένωση Αλληλεγγύης και Ανάπτυξης Δημοκρατία της Ένωσης της Μιανμάρ (2011–σήμερα) 8 100px Θέιν Σέιν 30 Μαρτίου 2011 30 Μαρτίου 2016 5 έτη Κόμμα Ένωσης για την Αλληλεγγύη και την Ανάπτυξη  9 100px Χτιν Κιάο 30 Μαρτίου 2016 21 Μαρτίου 2018  Εθνικός Σύνδεσμος για Δημοκρατία  — 100px Μίιντ Σουέ 21 Μαρτίου 2018 30 Μαρτίου 2018  Κόμμα Ένωσης για την Αλληλεγγύη και την Ανάπτυξη  10 100px Γουίν Μίιντ 30 Μαρτίου2018 1 Φεβρουαρίου 2021  Εθνικός Σύνδεσμος για Δημοκρατία  — 100px Μίιντ Σουέ 1 Φεβρουαρίου 2021 7 Αυγούστου 2025  Κόμμα Ένωσης για την Αλληλεγγύη και την Ανάπτυξη  — 100px Μιν Αούνγκ Χλάινγκ 22 Ιουλίου 2024 Σημερινός  Στρατός 

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Προεδρο