Σομπούζα Β΄

Ο Σομπούζα Β΄ (Sobhuza II, γνωστός και ως Νκοτφότζενι, Μόνα· 22 Ιουλίου 1899 – 21 Αυγούστου 1982) υπήρξε ο Ngwenyama (Βασιλιάς) της Σουαζιλάνδης (πλέον Εσουατίνι) για 82 έτη και 254 ημέρες, αποτελώντας τη μακροβιότερη επαληθευμένη βασιλεία οποιουδήποτε μονάρχη στην καταγεγραμμένη ιστορία.

Ο Σομπούζα γεννήθηκε στις 22 Ιουλίου 1899 στη βασιλική κατοικία Ζομπότζε (Zombodze), γιος της Inkhosikati Λομάουα Ντουάντουε και του Βασιλιά Νγκουάνε Ε΄. Όταν ήταν μόλις τεσσάρων μηνών, ο πατέρας του πέθανε ξαφνικά ενώ χόρευε το incwala. Ο Σομπούζα επιλέχθηκε βασιλιάς αμέσως μετά και η γιαγιά του Λαμποτσιμπένι μαζί με τον θείο του, Πρίγκιπα Μαλούνγκε, ηγήθηκαν του έθνους των Σουάζι μέχρι την ενηλικίωσή του το 1921. Ο Σομπούζα αναγνωρίστηκε ως Βασιλιάς από τους Βρετανούς το 1967 και η Σουαζιλάνδη κέρδισε την ανεξαρτησία της το 1968. Ο Σομπούζα συνέχισε να βασιλεύει μέχρι τον θάνατό του το 1982. Τον διαδέχθηκε ο Μσουάτι Γ΄, ο νεαρός γιος του με την Inkhosikati Ντφόμπι Τφουάλα, ο οποίος στέφθηκε το 1986.

 Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 

Ο Ινγκουενυάμα Σομπούζα γεννήθηκε στο Zombodze στις 22 Ιουλίου 1899. Ανήλθε στον θρόνο μετά τον θάνατο του πατέρα του, Νγκουάνε Ε΄, ως Βασιλιάς της Σουαζιλάνδης στις 10 Δεκεμβρίου 1899, όταν ήταν μόλις τεσσάρων μηνών. Εκπαιδεύτηκε στο Δημοτικό Σχολείο Zombodze, στο Εθνικό Σχολείο των Σουάζι και στο Ίδρυμα Lovedale στο Ανατολικό Ακρωτήριο της Νότιας Αφρικής, πριν αναλάβει τον θρόνο ως Βασιλιάς σε ηλικία είκοσι δύο ετών. Η γιαγιά του, Λαμποτσιμπένι Μντλούλι, υπηρέτησε ως αντιβασιλέας κατά τη διάρκεια της νεότητάς του, μεταβιβάζοντας επίσημα την εξουσία στον Ngwenyama στις 22 Δεκεμβρίου 1921. Πριν αναλάβει τα βασιλικά του καθήκοντα, σπούδασε ανθρωπολογία στην Αγγλία.

 Βασιλεία 

Η άμεση βασιλεία του Σομπούζα διήρκεσε περισσότερα από 60 χρόνια (1921–1982), κατά τη διάρκεια των οποίων ηγήθηκε της ανεξαρτησίας της Σουαζιλάνδης από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1968, μετά την οποία η βρετανική κυβέρνηση τον αναγνώρισε ως Βασιλιά της Σουαζιλάνδης (Εσουατίνι). Στις αρχές της βασιλείας του, ο Σομπούζα επεδίωξε να επιλύσει το πρόβλημα των γαιών που είχαν καταληφθεί από λευκούς αποίκους το 1907. Το έπραξε οδηγώντας αρχικά μια αντιπροσωπεία στο Λονδίνο για να συναντηθεί με τον Βασιλιά Γεώργιο Ε΄ και να του ζητήσει την αποκατάσταση των εδαφών στον λαό των Σουάζι. Προσέφυγε εκ νέου για το ζήτημα της γης το 1929 στη Δικαστική Επιτροπή του Ανακτοβουλίου (Privy Council). Ηττήθηκε λόγω των όρων της «Πράξης περί Ξένων Δικαιοδοσιών του 1890», η οποία ουσιαστικά έθετε τις ενέργειες των βρετανικών διοικήσεων σε προτεκτοράτα εκτός της εμβέλειας των βρετανικών δικαστηρίων. Ο ρόλος του Σομπούζα κατά τη διάρκεια αυτής της αποικιακής περιόδου ήταν ως επί το πλείστον τελετουργικός, αλλά εξακολουθούσε να έχει μεγάλη επιρροή ως παραδοσιακός ηγέτης του έθνους των Σουάζι. Το 1934 υποδέχθηκε τον ανθρωπολόγο Μπρόνισλαβ Μαλινόφσκι. Το 1953 παρέστη στη στέψη της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ στο Λονδίνο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Σομπούζα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα γεγονότα που οδήγησαν στην ανεξαρτησία της χώρας του το 1968. Αντιτάχθηκε στο μετα-αποικιακό σύνταγμα τύπου Γουέστμινστερ που πρότεινε η βρετανική κυβέρνηση, στο οποίο του ανατίθετο ο ρόλος του συνταγματικού μονάρχη. Ως εκ τούτου, ενεργώντας μέσω του συμβουλευτικού του συμβουλίου, ίδρυσε το «Εθνικό Κίνημα Imbokodvo», ένα πολιτικό κόμμα που κέρδισε όλες τις έδρες στις εκλογές πριν από την ανεξαρτησία το 1967. Αναγνωρίστηκε από τους Βρετανούς ως Βασιλιάς της Σουαζιλάνδης το 1967 όταν δόθηκε στη Σουαζιλάνδη άμεση διοίκηση. Η ανεξαρτησία επιτεύχθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1968. Στη συνέχεια, ο Σομπούζα συνδύασε επιδέξια την προσήλωση στα φυλετικά έθιμα με την ικανότητα διαχείρισης των οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών στο βασίλειό του. Στις 12 Απριλίου 1973 ο βασιλιάς κατήργησε το σύνταγμα και διέλυσε το κοινοβούλιο, ασκώντας έκτοτε την εξουσία ως απόλυτος ηγέτης. Το 1978 θεσπίστηκε ένα νέο σύνταγμα που προέβλεπε μια περίπλοκη επιστροφή σε έναν φυλετικό τρόπο διακυβέρνησης που περιελάμβανε ένα εκλεκτορικό σώμα ογδόντα μελών επιλεγμένων από σαράντα τοπικά συμβούλια γνωστά ως tinkhundla, στα οποία κυριαρχούσαν φυλετικά στοιχεία. Η οικονομία της Σουαζιλάνδης άνθησε υπό την ηγεσία του Σομπούζα. Η χώρα είναι πλούσια σε φυσικούς πόρους και μεγάλο μέρος της γης και του ορυκτού πλούτου που αρχικά ανήκε σε ξένα συμφέροντα περιήλθε υπό γηγενή έλεγχο κατά τη διάρκεια της βασιλείας του.

 Μετέπειτα ζωή και θάνατος 


Ο Σομπούζα γιόρτασε το Αδαμάντινο Ιωβηλαίο του το 1981. Εκείνη την εποχή είχε αποκαταστήσει επιτυχώς και ενισχύσει τον ρόλο του μονάρχη ως του κύριου ρυθμιστή της λήψης αποφάσεων στο βασίλειό του. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Βασιλιάς Σομπούζα επιχείρησε να αποκτήσει τον έλεγχο του KaNgwane, ενός Μπαντουστάν (έδαφος) που είχε ιδρυθεί από τη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση του Απαρτχάιντ, σε μια προσπάθεια να επανενώσει όλους τους Σουάζι που είχαν χωριστεί από τα αποικιακά σύνορα. Πέθανε στις 21 Αυγούστου 1982 στην κρατική κατοικία Έμπο σε ηλικία 83 ετών.

Η επίσημη θητεία του Σομπούζα των 82 ετών και 254 ημερών είναι η μακροβιότερη ακριβώς χρονολογημένη μοναρχική βασιλεία στην ιστορία και η μακροβιότερη τεκμηριωμένη βασιλεία οποιουδήποτε κυρίαρχου από την αρχαιότητα.

 Οικογένεια και διαδοχή 

Γνωστός με τον τιμητικό τίτλο «Ταύρος των Σουάζι» λόγω των πολυάριθμων απογόνων του, ο Βασιλιάς Σομπούζα συνέχισε τη φυλετική πρακτική της διατήρησης πολλών συντρόφων, συμπεριλαμβανομένης της αγαπημένης του, Πολίν Φικελέπι Μασούκου. Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Καταπιστεύματος της Σουαζιλάνδης, ο Βασιλιάς Σομπούζα Β΄ είχε 70 συζύγους, οι οποίες του χάρισαν 210 παιδιά μεταξύ 1920 και 1970. Περίπου 180 παιδιά επέζησαν της βρεφικής ηλικίας και 97 γιοι και κόρες αναφέρθηκαν ως ζωντανοί το 2000. Κατά τον θάνατό του είχε περισσότερα από 1.000 εγγόνια.

Ο Σομπούζα πέθανε το 1982, έχοντας ορίσει τον Πρίγκιπα Σοζίσα Ντλαμίνι ως «Εξουσιοδοτημένο Πρόσωπο» για να συμβουλεύει έναν αντιβασιλέα. Η επιλογή διαδόχου επιβεβαιώθηκε μόνο μετά τον θάνατο του Βασιλιά Σομπούζα, καθώς η αντιβασιλεία ήταν απαραίτητη εάν ο κληρονόμος παρέμενε ανήλικος. Κατά την παράδοση, αντιβασιλέας θα ήταν μία από τις βασίλισσες συζύγους που είχαν χαρίσει στον εκλιπόντα βασιλιά έναν γιο. Η πρώτη αντιβασιλέας ήταν η Βασίλισσα Ντζελίουε, αλλά μετά από μια μάχη εξουσίας ο Σοζίσα την καθαίρεσε και αντικαταστάθηκε από τη Βασίλισσα Ντόμπι. Η Ντόμπι βασίλεψε εκ μέρους του νεαρού γιου της με τον Βασιλιά Σομπούζα, Πρίγκιπα Μαχοσετίβε Ντλαμίνι, ο οποίος ορίστηκε ως Διάδοχος Πρίγκιπας (Umntfwana). Στέφθηκε Βασιλιάς Μσουάτι Γ΄ το 1986.

Ένας από τους γαμπρούς του Σομπούζα ήταν ο αείμνηστος Γκούντγουιλ Ζουελιτίνι, Βασιλιάς των Ζουλού της Νότιας Αφρικής, ο οποίος παντρεύτηκε την κόρη του βασιλιά των Σουάζι, Πριγκίπισσα Μαντφόμπι Ντλαμίνι, τον Ιούνιο του 1977. Μια άλλη συγγενής εξ αγχιστείας είναι η Ζενάνι Μαντέλα, κόρη του πρώην προέδρου της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα, η οποία παντρεύτηκε τον γιο του Σομπούζα, Πρίγκιπα Θουμπουμούζι Ντλαμίνι.

 Παραπομπές 

Σομπουζα 02