Πέτερ Χούχελ

Ο Πέτερ Χούχελ () (3 Απριλίου 1903 - 30 Απριλίου 1981), με πραγματικό όνομα Χέλμουτ Χούχελ, ήταν Γερμανός ποιητής, κορυφαίος της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας. Έγραψε ραδιοφωνικά θεατρικά έργα, δημοσίευσε ποιητικές συλλογές και ήταν αρχισυντάκτης του λογοτεχνικού περιοδικού Sinn und Form από το 1949 έως το 1962, όταν έπεσε στη δυσμένεια του Κόμματος και αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Έζησε σε κατ' οίκον περιορισμό έως το 1971 που έλαβε άδεια να εγκατασταθεί στη Δυτική Γερμανία.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Χούχελ γεννήθηκε το 1903 στο Λίχτερφελντε (σημερινή συνοικία του Βερολίνου). Πέρασε μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας στο αγρόκτημα του παππού του κοντά στο Βρανδεμβούργο, περίοδος που άσκησε μεγάλη επιρροή στα πρώτα του ποιήματα. Σε ηλικία 17 ετών, συμμετείχε στο Πραξικόπημα του Καπ, τραυματίστηκε σοβαρά και κατά τη διάρκεια της ανάρρωσής του προσχώρησε στον κομμουνισμό. Από το 1923 έως το 1926, σπούδασε λογοτεχνία και φιλοσοφία στο Βερολίνο, το Φράιμπουργκ και τη Βιέννη. Μεταξύ 1927 και 1930, ταξίδεψε στη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και την Τουρκία. Από το 1930 περίπου χρονολογείται η φιλία του με τον Ερνστ Μπλοχ, τον Γκύντερ Άιχ και τον Φριτς Στέρνμπεργκ. Τα πρώτα του ποιήματα, που δημοσιεύθηκαν από το 1931 έως το 1936, σημαδεύονται έντονα από την ατμόσφαιρα και τα τοπία του Βρανδεμβούργου.

Μεταξύ 1934 και 1940, ο Χούχελ έγραφε θεατρικά έργα για το γερμανικό ραδιόφωνο. Η ικανότητά του να κωδικοποιεί πολιτικά θέματα σε κρυμμένα αποσπάσματα ήταν ήδη εμφανής. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, υπηρέτησε στην υπηρεσία ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας μέχρι που συνελήφθη αιχμάλωτος από τους Σοβιετικούς το 1945. Μετά την απελευθέρωσή του, άρχισε να εργάζεται για το ανατολικογερμανικό ραδιόφωνο και το 1949 έγινε αρχισυντάκτης του επιδραστικού λογοτεχνικού περιοδικού Sinn und Form (Έννοια και Μορφή). Τα έργα του που δημοσιεύθηκαν το 1948, γραμμένα μετά το 1925, αποκαλύπτουν την αντίθεση μεταξύ των ειδυλλιακών παιδικών χρόνων και των δυσκολιών του πολέμου. Το 1951, του απονεμήθηκε το Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ. Το 1956, ήταν ο επίσημος εκπρόσωπος της ΛΔΓ στην Μπιενάλε Ποίησης στο Βέλγιο. Το 1955, τιμήθηκε με το Βραβείο Τέοντορ Φοντάνε για την Τέχνη και τη Λογοτεχνία από το Περιφερειακό Συμβούλιο του Πότσνταμ.

 Σε δυσμένεια 
Μετά την οικοδόμηση του Τείχους του Βερολίνου το 1961, ο Χούχελ έγινε στόχος σκληρής ιδεολογικής κριτικής από τις ανατολικογερμανικές αρχές επειδή δημοσίευε λογοτεχνικά κείμενα από τον δυτικό κόσμο αντί για ανατολικογερμανικά έργα σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Παρά την υποστήριξη από προσωπικότητες όπως ο Μπέρτολτ Μπρεχτ και ο Γιοχάνες Ρ. Μπέχερ, το 1962 αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση του στο περιοδικό. 

Από το 1962 έως το 1971, βρισκόταν σε στενή παρακολούθηση από τη Στάζι και έζησε απομονωμένος υπό κατ' οίκον περιορισμό στο σπίτι του στο Βίλχελμσχορστ κοντά στο Βερολίνο. Το 1963, έλαβε το Βραβείο Τέχνης του Δ. Βερολίνου για την ποιητική του συλλογή Δρόμοι, η οποία είχε εκδοθεί την ίδια χρονιά από δυτικογερμανικό εκδοτικό οίκο. Επειδή αρνήθηκε να απορρίψει αυτό το βραβείο του Δυτικού Βερολίνου, του απαγορεύτηκε να δημοσιεύει ή να ταξιδεύει. Έτσι, δεν μπόρεσε να δεχτεί μια θέση καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης το 1965, ούτε μπόρεσε να εγκαταλείψει την Ανατολική Γερμανία το 1968 για να παραλάβει το Μεγάλο Βραβείο Τέχνης της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Από το 1968 και μετά, η αλληλογραφία του κατάσχονταν. Μεταξύ των λίγων που τον επισκέφτηκαν εκείνη την περίοδο, παρά την υπάρχουσα απαγόρευση, ήταν ο Βολφ Μπίρμαν, ο οποίος το 1968 του αφιέρωσε το τραγούδι Ενθάρρυνση, ο Ράινερ Κούντσε ο οποίος το 1971 του αφιέρωσε το ποίημα Καταφύγιο ακόμη και πέρα ​​από το καταφύγιο, ο Χάινριχ Μπελ και ο Ελβετός Μαξ Φρις.  

 Στη Δύση 
Το 1971, μετά από παρεμβάσεις της Ακαδημίας Τεχνών του Δυτικού Βερολίνου, του προέδρου του Διεθνούς Κέντρου PEN και του Χάινριχ Μπελ, έλαβε άδεια τελικά να εγκαταλείψει τη ΛΔΓ. Έζησε πρώτα ένα χρόνο ως τιμώμενος φιλοξενούμενος στη Βίλα Μάσιμο στη Ρώμη και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Στάουφεν ιμ Μπράισγκαου στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, όπου πέθανε το 1981. 

 Προσωπική ζωή 
Το 1934, ο Χούχελ παντρεύτηκε την Ντόρα Λάσελ, κόρη πάστορα από την Κρονστάνδη. Απέκτησαν μια κόρη και χώρισαν το 1946. Το 1953 παντρεύτηκε τη Μόνικα Ρόζενταλ, μεταφράστρια, δημοσιογράφο και συγγραφέα από το Έσσεν, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, την Εύα Καταρίνα και τον Ρότζερ.

 Λογοτεχνικό έργο 
Ο Χούχελ χρησιμοποίησε εικόνες από τη φύση και ιστορικά πρόσωπα ως κάλυψη για να εκφράσει κριτική στη σύγχρονη πολιτική χωρίς να αντιμετωπίσει λογοκρισία και έγινε πρότυπο για πολλούς ποιητές στην Ανατολική Γερμανία. Ο βραβευμένος με Νόμπελ Γιόζεφ Μπρόντσκι τον θεωρούσε, μαζί με τον Γκότφριντ Μπεν, τους σημαντικότερους γερμανόφωνους ποιητές του 20ού αιώνα. 
μικρογραφία|Το σπίτι του Πέτερ Χούχελ, μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς
Στην Ανατολική Γερμανία, ο Χούχελ σβήστηκε από την ιστορία της λογοτεχνίας για πολιτικούς λόγους, αλλά η φήμη του αυξήθηκε στην Τσεχοσλοβακία, την Πολωνία και τη Δυτική Γερμανία. Η μετάβασή του από τα πρώιμα ομοιοκατάληκτα ποιήματα για τον ευτυχισμένο κόσμο της νεότητάς του στα λακωνικά και μελαγχολικά ποιήματα μετά το 1955 εντυπωσίασε πολλούς αναγνώστες που κατάλαβαν πώς να διαβάζουν πίσω από τις γραμμές.

Στη μεταγενέστερη ποίησή του απεικόνισε έντονα τις διώξεις που υπέστη από το Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας της Ανατολικής Γερμανίας (Στάζι). Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε 17 γλώσσες και έχουν μελοποιηθεί επανειλημμένα.

Το βραβείο Πέτερ Χούχελ, που θεσμοθετήθηκε το 1984, απονέμεται από το κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης και είναι το πιο έγκριτο βραβείο γερμανόφωνης ποίησης. Το σπίτι του Χούχελ στο Βίλχελμσχορστ αποτελεί μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς από το 1997 και χρησιμοποιείται σαν χώρος για λογοτεχνικές αναγνώσεις.

 Έργα 

 1948: Gedichte (Ποιήματα).
 1963: Chausseen, Chausseen. (Δρόμοι, Δρόμοι)
 1967: Die Sternenreuse. Gedichte 1925–1947. (Η Αστρική παγίδα. Ποιήματα 1925–1947)
 1972: Gezählte Tage. (Μετρημένες μέρες)
 1979: Die neunte Stunde (Η ένατη ώρα)
 1999: Wegzeichen. Ein Lesebuch. (Σημάδια πορείας. Ένας αναγνώστης. Ποιήματα και πεζά κείμενα)
 2003: Langsam dreht sich das Jahr ins Licht. (Η χρονιά στρέφεται αργά προς το φως). Ποιήματα από την περιοχή του Βρανδεμβούργου
 2000: Wie will man da Gedichte schreiben (Πώς μπορεί κανείς να γράψει ποίηση υπό αυτές τις συνθήκες;). Επιστολές 1925–1977

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Η ένατη ώρα, μετάφραση-εισαγωγή: Θεοδόσης Κοντάκης, εκδόσεις Βακχικόν, 2017 
 Τρία ποιήματα από τις Μετρημένες μέρες, μετάφραση-επίμετρο: Θεοδόσης Κοντάκης

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί εκδότες
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία