Η Σκιά ενός Ανθρώπου (ταινία, 1951)

Η Σκιά ενός Ανθρώπου (αγγλικά: The Browning Version) είναι μια βρετανική δραματική ταινία του 1951, βασισμένη στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Τέρενς Ράττιγκαν του 1948. Σκηνοθετήθηκε από τον Άντονυ Άσκουιθ και πρωταγωνιστεί ο Μάικλ Ρέντγκρεϊβ. Το 1994, το έργο γυρίστηκε ξανά με πρωταγωνιστή τον Άλμπερτ Φίνεϊ.

 Πλοκή 
Ο Άντριου Κρόκερ-Χάρις είναι ένας ηλικιωμένος καθηγητής κλασικών σπουδών σε ένα αγγλικό δημόσιο σχολείο και αναγκάζεται να συνταξιοδοτηθεί λόγω της επιδεινούμενης κακής υγείας του. Στην ταινία, όπως και στο πρωτότυπο θεατρικό έργο, παρουσιάζονται τις δύο τελευταίες ημέρες του διευθυντή του σχολείου στη θέση του, καθώς προσπαθεί να αποδεχτεί το αίσθημα αποτυχίας το οποίο νιώθει ως δάσκαλος, ένα αίσθημα αδυναμίας το οποίο επιδεινώνεται από την απιστία που δείχνει η σύζυγός του και τη συνειδητοποίηση πως περιφρονείται τόσο από τους μαθητές όσο και από το προσωπικό του σχολείου.

Το συναισθηματικό σημείο καμπής για τον ψυχρό Κρόκερ-Χάρις είναι το απροσδόκητο αποχαιρετιστήριο δώρο που λαμβάνει από τον μαθητή του, Τάπλοου, η μετάφραση του Αγαμέμνονα από τον Ρόμπερτ Μπράουνινγκ, πάνω στην οποία έχει χαράξει την ελληνική φράση η οποία μεταφράζεται ως «Ο Θεός από μακριά κοιτάζει με χάρη έναν ευγενικό δάσκαλο».

 Διαφορές μεταξύ θεατρικού έργου και κινηματογράφου 
Ο Ράττιγκαν επεκτείνει το σενάριο πολύ μακριά από το δικό του μονόπρακτο, που τελειώνει με την δακρυσμένη αντίδραση του Κρόκερ-Χάρις στο δώρο του Τάπλοου. Ως εκ τούτου, το έργο τελειώνει πολύ πριν από την αποχαιρετιστήρια ομιλία του Κρόκερ-Χάρις στο σχολείο. Η ταινία δείχνει την ομιλία, κατά την διάρκεια της οποίας απορρίπτει τις σημειώσεις του και παραδέχεται τις αποτυχίες του, να γίνεται δεκτή με ενθουσιώδη χειροκροτήματα και ζητωκραυγές από τα αγόρια. Η ταινία τελειώνει με μια συζήτηση ανάμεσα στον Κρόκερ-Χάρις και του Τάπλοου και υποδεικνύει πως ο Κρόκερ-Χάρις θα ολοκληρώσει τη μετάφραση του Αγαμέμνονα.

 Διανομή ρόλων 

 Μάικλ Ρέντγκρεϊβ ως Άντριου Κρόκερ-Χάρις
 Τζιν Κεντ ως Μίλι
 Νάιτζελ Πάτρικ ως Φρανκ Χάντερ
 Ρόναλντ Χάουαρντ ως Γκίλμπερτ
 Γουίλφριντ Χάιντ-Γουάιτ ως Διευθυντής
 Μπράιαν Σμιθ ως Τάπλοου
 Μπιλ Τράβερς ως Φλέτσερ
 Τζούντιθ Φερς ως κυρία Γουίλιαμσον
 Πίτερ Τζόουνς ως Κάρστερς
 Σάρα Λόσον ως Μπέτι Κάρστερς
 Σκοτ Χάρολντ ως Αιδεσιμότατος Γουίλιαμσον
 Πολ Μέντλαντ ως Γουίλσον
 Ιβάν Σάμσον ως Λόρδος Μπάξτερ
 Τζοζεφίν Μίντλετον ως κυρία Φρόμπισερ

 Παραγωγή 
Οι Ράττιγκαν και Άσκουιθ αντιμετώπισαν ελλιπή ενθουσιασμό από τους παραγωγούς για να μετατρέψουν το θεατρικό έργο σε ταινία, μέχρι τότε που συνάντησαν τον Ερλ Τζον στο Ρανκ.

Ο Σεντ Τζον έχει δηλώσει ότι: «Ξεκίνησα ως διευθυντής ενός μικρού κινηματογράφου έξω από την πόλη και έβλεπα ταινίες από την οπτική γωνία εκτός Λονδίνου». «Αυτή η εμπειρία με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι οι απλοί άνθρωποι στα πιο απομακρυσμένα μέρη της χώρας είχαν το δικαίωμα να δουν τα έργα των καλύτερων σύγχρονων Βρετανών θεατρικών συγγραφέων».  Ο προϋπολογισμός ήταν 145.000 λίρες, εκ των οποίων οι 15.000 από αυτές πήγαν στην αγορά των δικαιωμάτων. Ο Σεντ Τζον είπε ότι αυτό «δεν ήταν κακό» αν σκεφτεί κανείς ότι πλήρωσε 100.000 λίρες για τα δικαιώματα του Harvey. 

Ο Έρικ Πόρτμαν έπαιξε τον ρόλο στη σκηνή, αλλά απέρριψε τον ρόλο στον κινηματογράφο.  Η Μάργκαρετ Λόκγουντ αρχικά επρόκειτο να παίξει τον ρόλο της Μίλι, αλλά τον απέρριψε. Η Τζιν Κεντ πήρε τελικά τον ρόλο.  (Η Κεντ συχνά έπαιζε ρόλους οι οποίοι αρχικά είχαν προβλεφθεί για την Λόκγουντ.)

Η ταινία γυρίστηκε στα Στούντιο Pinewood το 1950 και κυκλοφόρησε γενικά τον Απρίλιο του 1951. Τα εξωτερικά μέρη του σχολείου γυρίστηκαν επί τόπου στο σχολείο Σέρμπορν στο Σέρμπορν του Ντόρσετ.

Το ελληνικό κείμενο το οποίο εμφανίζεται στον πίνακα στην τάξη του Κρόκερ-Χάρις είναι οι στίχοι 414-19 του Αγαμέμνονα:

πόθῳ δ᾽ ὑπερποντίας
φάσμα δόξει δόμων ἀνάσσειν.
εὐμόρφων δὲ κολοσσῶν
ἔχθεται χάρις ἀνδρί:
ὀμμάτων δ᾽ ἐν ἀχηνίαις
ἔρρει πᾶσ᾽ Ἀφροδίτα.

 Υποδοχή 
Η ταινία ήταν δημοφιλής στο box office της Βρετανίας.  Κρίθηκε από το Kinematograph Weekly ως «αξιοσημείωτη επίδοση» στους βρετανικούς κινηματογράφους το 1951. 

 Βραβεία 

 Κέρδισε

 Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών 1951 
 Καλύτερος Ηθοποιός (Μάικλ Ρέντγκρεϊβ)
 Καλύτερο Σενάριο
 Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου 1951 
 Χάλκινη Άρκτος (Καλύτερη δραματική ταινία)
 Μικρή Χάλκινη Πλακέτα (Ψήφος του κοινού)

 Υποψηφιότητα

 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών – Χρυσός Φοίνικας 

 Δείτε επίσης 
 Η Εκδοχή του Μπράουνινγκ (ταινία, 1994), μια άλλη κινηματογραφική εκδοχή μεγάλου μήκους με πρωταγωνιστή τον Άλμπερτ Φίνεϊ

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Βέρμιλι, Τζέρι (1978), The Great British Films, Citadel Press, σελ. 150–152, ISBN 080650661X.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 The Browning Version μια εργασία από τον Τζέφρεϊ ΜακΝαμπ στην Criterion Collection

Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στα Pinewood Studios
Κατηγορία:Ταινίες σχετικά με εκπαιδευτικούς
Κατηγορία:Βρετανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Κατηγορία:Βρετανικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες του 1951