Πολιορκία της Τιφλίδας (627-628)

Η πολιορκία της Τιφλίδας ήταν μια πολιορκία από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και το δυτικό Τουρκικό χαγανάτο το 627–628 εναντίον τού Στεφάνου Α΄ πρίγκιπα τής Ιβηρίας, τού υποτελούς ηγεμόνα των Σασσανιδών τής Ιβηρίας.

 Η εποχή 
Κατά τη διάρκεια τής πολιορκίας τής Κωνσταντινούπολης, ο Ηράκλειος σχημάτισε συμμαχία με ανθρώπους που οι Ρωμαϊκές πηγές ονόμαζαν «Χαζάρους», υπό τον Τονγκ Γιαμπγκού καγκάν, που σήμερα γενικά αναγνωρίζεται ως το Δυτικοτουρκικό χαγανάτο των Γκιοκτούρκων,  ανταλλάσσοντάς τον με θαυμαστά δώρα, και την υπόσχεση γάμου με την πορφυρογέννητη Ευδοξία (Επιφανεία). Νωρίτερα το 568, οι Χάζαροι Τούρκοι υπό τον Ιστάμη είχαν στραφεί στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όταν οι σχέσεις τους με την Περσία είχαν επιδεινωθεί λόγω εμπορικών ζητημάτων.  Ο Ιστάμη έστειλε μία πρεσβεία με επικεφαλής τον Σογδιανό διπλωμάτη Μανία απευθείας στην Κωνσταντινούπολη, η οποία έφθασε το 568, και πρόσφερε όχι μόνο μετάξι ως δώρο στον Ιουστίνο Β', αλλά πρότεινε και μία συμμαχία εναντίον τής Περσίας των Σασσανιδών. Ο Ιουστίνος Β' συμφώνησε, και έστειλε μία πρεσβεία στο Τουρκικό χαγανάτο, διασφαλίζοντας το άμεσο κινεζικό εμπόριο μεταξιού που επιθυμούσαν οι Σογδιανοί.  

Στην Ανατολή το 625, οι Τούρκοι κατέλαβαν τη Βακτρία και το Αφγανιστάν μέχρι τον Ινδό ποταμό, και εγκαθιδρύουν το Γιαμπγού τού Τοχαριστάν.  Οι Τούρκοι με έδρα τον Καύκασο, απάντησαν στη συμμαχία στέλνοντας 40.000 άνδρες τους, για να λεηλατήσουν την Περσική Αυτοκρατορία το 626, σηματοδοτώντας την έναρξη τού Γ΄ Περσο-Τουρκικού Πολέμου. 

Ο συνεχιζόμενος ανταγωνισμός μεταξύ τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τής Σασσανιδικής αυτοκρατορίας για την κυριαρχία στον Καύκασο, και η ανεπιτυχής εξέγερση (523) των Γεωργιανών υπό τον Βαχτάνγκ Α΄, είχαν σοβαρές συνέπειες για τη χώρα. Έκτοτε, ο βασιλιάς τής Ιβηρίας είχε μόνο ονομαστική εξουσία, ενώ η χώρα ουσιαστικά κυβερνιόταν από τούς Πέρσες. Την εποχή τής θητείας τού Βεζάν Μπουζμίχρ ως μαρζμπάνου τής Ιβηρίας, οι αγιογραφίες τής περιόδου υπονοούσαν ότι οι «βασιλείς» στην Τιφλίδα είχαν μόνο την ιδιότητα τού μαμασαχλίσι, που σημαίνει «επικεφαλής τού (βασιλικού) οίκου».  Όταν ο Μπακούρ Γ΄ απεβίωσε το 580, η κυβέρνηση των Σασσανιδών τής Περσίας υπό τον Ορμίζδα Δ΄ (578-590) άδραξε την ευκαιρία να καταργήσει την ιβηρική μοναρχία.  Η Ιβηρία έγινε περσική επαρχία, διοικούμενη μέσω τής άμεσης διακυβέρνησής της από διορισμένους μαρζμπάνους,   η οποία στην πραγματικότητα, όπως αναφέρει ο καθηγητής Ντόναλντ Ρέιφιλντ, ήταν: «μια de jure συνέχεια τής de facto κατάργησης τής ιβηρικής βασιλείας από τη δεκαετία τού 520». 

 Η πολιορκία 
Το 627 ο Ηράκλειος συνάντησε τούς συμμάχους του κοντά στην Τιφλίδα, και ξεκίνησε κοινές Ρωμαϊκές και στρατιωτικές επιχειρήσεις για την πολιορκία τής Τιφλίδας, όπου οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν καταπέλτες για να παραβιάσουν τα τείχη, μία από τις πρώτες γνωστές χρήσεις από τούς Ρωμαίους τής Ανατολής.  Σε απάντηση, ο Σασσανίδης σάχης Χοσρόης Β' έστειλε 1.000 ιππείς υπό τον στρατηγό Σαχραπλακάν, για να ενισχύσουν την πόλη.  Η πολιορκία συνεχίστηκε χωρίς μεγάλη πρόοδο, με συχνές επιδρομές από την πλευρά των πολιορκημένων. Μετά από δύο μήνες οι Χάζαροι υποχώρησαν στη στέπα, υποσχόμενοι να επιστρέψουν μέχρι το φθινόπωρο.  Ο Τονγκ Γιαμπγκού άφησε τον νεαρό Μπόρι Σαντ, τον γιο του ή τον ανιψιό του, υπεύθυνο για τούς υπόλοιπους 40.000 που επρόκειτο να βοηθήσουν τον Ηράκλειο κατά τη διάρκεια τής πολιορκίας. Σύντομα και αυτοί έφυγαν, αφήνοντας τούς Ρωμαίους να συνεχίσουν την πολιορκία μόνοι τους, και προκαλώντας χλευασμούς από τούς πολιορκημένους. Στα μέσα Σεπτεμβρίου, ενώ η πολιορκία συνεχιζόταν, ο Ηράκλειος βάδισε νότια, για να εξασφαλίσει τη βάση του στον άνω Τίγρη.  Στις 12 Δεκεμβρίου νίκησε τούς Σασσανίδες στη Μάχη τής Νινευή και βάδισε προς την Κτησιφώντα, αλλά πριν φθάσει στην πρωτεύουσα, ο Χοσρόης Β' σκοτώθηκε από τον γιο τού Καβάδη Β΄, και τον Απρίλιο τού 628 έκανε ανακωχή με τον Ηράκλειο. Η ανακωχή ήταν διχαστική, καθώς οι σύμμαχοι τού Ηράκλειου συνέχισαν τον πόλεμο στον Καύκασο. Στα τέλη τού 628 οι σύμμαχοι κατέλαβαν την Τιφλίδα,  λεηλάτησαν και τη λαφυραγώγησαν, και ο Στέφανος Α' γδάρθηκε ζωντανός.  Ο Ηράκλειος τοποθέτησε τον Αδαρνάση στο θρόνο τής Ιβηρίας.  

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 
















Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Ιστορία της Τιφλίδας