Χέρμαν Καντ

Ο Χέρμαν Καντ () (14 Ιουνίου 1926 - 14 Αυγούστου 2016) ήταν Γερμανός συγγραφέας και πολιτικός του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας. Κατείχε διάφορα αξιώματα στη ΛΔΓ: από το 1981 έως το 1990 ήταν μέλος του Λαϊκού Επιμελητηρίου της ΛΔΓ και από το 1986 έως το 1989 μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Λόγω των θέσεών του, συμμετείχε στη διαμόρφωση και την εφαρμογή της πολιτιστικής πολιτικής του κόμματος και στη λογοκρισία στη ΛΔΓ. Είχε μακροχρόνια συνεργασία με τη Στάζι.

Τα βιβλία του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες και σημείωσαν υψηλές πωλήσεις ιδιαίτερα στην Ανατολική Γερμανία. Τα σημαντικότερα έργα του θεωρούνται τα μυθιστορήματα Η αίθουσα διαλέξεων και Η διαμονή. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Χέρμαν Καντ γεννήθηκε το 1926 στο Αμβούργο, ήταν γιος εργάτη και μεγάλωσε σε συνθήκες φτώχειας. Ο μικρότερος αδελφός του, Ούβε Καντ, έγινε γνωστός συγγραφέας παιδικών βιβλίων. Λόγω του επικείμενου βομβαρδισμού του Αμβούργου κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η οικογένεια μετακόμισε στο Πάρχιμ το 1940, όπου ζούσε ο παππούς του. Εκεί, μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο, άρχισε μια μαθητεία ηλεκτρολόγου. Το 1944 επιστρατεύτηκε στον γερμανικό στρατό. Συνελήφθη αιχμάλωτος πολέμου από τις Πολωνικές αρχές, φυλακίστηκε στις φυλακές Μόκοτοφ στη Βαρσοβία και αργότερα σε στρατόπεδο εργασίας που βρισκόταν στη θέση του πρώην Γκέτο της Βαρσοβίας. Εκεί, συμμετείχε στην ίδρυση της Επιτροπής για μια Ελεύθερη Γερμανία, μια αντιφασιστική στρατιωτική οργάνωση Γερμανών στρατιωτών και αξιωματικών αιχμαλώτων πολέμου, και δίδαξε στο Αντιφασιστικό Σχολείο. Εκείνη την περίοδο γνώρισε τη συγγραφέα Άννα Ζέγκερς, η οποία του άφησε ανεξίτηλη εντύπωση. Αφού αποφυλακίστηκε το 1949, εγκαταστάθηκε στην Ανατολική Γερμανία και εντάχθηκε στο Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα Γερμανίας.

Η ευκαιρία να ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στη Σχολή Εργατών και Αγροτών στο Γκράιφσβαλντ από το 1949 έως το 1951 τον γέμισε με δια βίου ευγνωμοσύνη προς τη ΛΔΓ. Από το 1952 έως το 1956 σπούδασε γερμανική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Βερολίνου. Η διατριβή του είχε τίτλο «Η αναπαράσταση της ιδεολογικοπολιτικής δομής του γερμανικού φασιστικού στρατού στο μυθιστόρημα Στάλινγκραντ του Τέοντορ Πλίβιερ». Μετά την αποφοίτησή του, εργάστηκε μέχρι το 1957 ως βοηθός στο πανεπιστήμιο και εξέδιδε  φοιτητικό περιοδικό. Το 1959, έγινε μέλος της Ένωσης Ανατολικογερμανών Συγγραφέων.

 Κοινωνική και πολιτική δραστηριότητα 
Μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο, συμμετείχε ενεργά στον πανεπιστημιακό κομματικό πυρήνα. Από το 1974 έως το 1979, ήταν μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής του κόμματος στο Βερολίνο και από το 1986 έως το 1989, της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Το 1981, εξελέγη στο  Λαϊκό Επιμελητήριο της ΛΔΓ.

Το 1959, έγινε μέλος της Ένωσης Ανατολικογερμανών Συγγραφέων, αρχικά αντιπρόεδρος και από το 1978 έως το 1990 πρόεδρος. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, αφαιρέθηκε η υπηκοότητα από τον Βολφ Μπίρμαν και πολλοί συγγραφείς, όπως οι Άντολφ Έντλερ, Στέφαν Χάιμ και άλλοι, διαγράφηκαν από την Ένωση Ανατολικογερμανών Συγγραφέων, που σήμαινε ότι δεν μπορούσαν πλέον να εκδώσουν έργα τους. Παρ' όλα αυτά, το 1987, υποστήριξε την πρωτοβουλία των Γκίντερ ντε Μπρόιν και Κρίστοφ Χάιν για την άρση της λογοκρισίας στη λογοτεχνία. Από το 1967 έως το 1982, ήταν μέλος του προεδρείου του Κέντρου PEN της ΛΔΓ και από το 1969 έως το 1992 μέλος της Ακαδημίας Τεχνών.

Μετά την επανένωση της Γερμανίας, ο Καντ επικρίθηκε επανειλημμένα για την πολιτική του κατά τη διάρκεια της θητείας του σε ηγετικές θέσεις στο κόμμα και στην Ένωση Συγγραφέων, και κατηγορήθηκε επίσης για μακροχρόνια συνεργασία με τη Στάζι ως πληροφοριοδότης με το κωδικό όνομα Μάρτιν. Ο Καντ υπερασπίστηκε με επιτυχία τον εαυτό του - δεν καταδικάστηκε - σε αρκετές δικαστικές υποθέσεις, επικαλούμενος τη θέση του ως δημόσιου προσώπου. Υποστήριξε ότι οι συζητήσεις στην υπηρεσία ήταν «φυσιολογικές» υπό την επίσημη ιδιότητά του.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο Καντ αποσύρθηκε στο εξοχικό του σε προάστιο του Νόιστρελιτς. Λόγω προβλημάτων υγείας, έζησε σε ίδρυμα υποβοηθούμενης διαβίωσης από τα τέλη του 2015 και πέθανε το 2016.

 Προσωπική ζωή 
Ο Χέρμαν Καντ ήταν παντρεμένος αρχικά με τη Λιλιάνα Πφάου από το 1956, σε δεύτερο γάμο με την καλλιτέχνιδα Βέρα Έλσλεγκελ από το 1971 έως το 1976 και σε τρίτο με τη Μάριον Ράινις, κόρη του συνθέτη Ερνστ Χέρμαν Μέγιερ, από το 1985 έως το 1998.

 Συγγραφικό έργο 
μικρογραφία|Χέρμαν Καντ (2008)
Το πρώτο βιβλίο του Καντ ήταν η συλλογή διηγημάτων Μικρές Νότιες Θάλασσες, που εκδόθηκε το 1962. Οι επιρροές από το αμερικανικό διήγημα και συγγραφείς όπως ο Ο. Χένρι είναι εμφανείς, εισάγοντας στην ανατολικογερμανική λογοτεχνία ένα νέο σατιρικό, ειρωνικό και αυτοσαρκαστικό ύφος. 

Στο πρώτο του μυθιστόρημα, Η αίθουσα διαλέξεων (1965), ο πρωταγωνιστής σε μια τελετή αποφοίτησης εκφωνεί μια ομιλία και αφηγείται τη σταδιοδρομία συμφοιτητών του και μέρος της ζωής του στις πρώτες μέρες της Ανατολικής Γερμανίας. Είναι το πιο γνωστό μυθιστόρημα του Καντ και έκανε αμέσως αίσθηση πυροδοτώντας συζητήσεις τόσο στη ΛΔΓ, όπου επαινέθηκε η συμβολή των κύριων χαρακτήρων στη «σοσιαλιστική ανάπτυξη», όσο και στη Δυτική Γερμανία, όπου ο Μαρσέλ Ράιχ-Ρανίτσκι παρατήρησε ότι ο Καντ δεν έγραψε για τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούσαν στη ΛΔΓ. 

Το 1972 δημοσίευσε το μυθιστόρημα Το αποτύπωμα, στο οποίο τελειοποίησε το ύφος του, και το 1976 το μυθιστόρημα Η διαμονή που αφηγείται την ιστορία ενός Γερμανού στρατιώτη που φυλακίστηκε κατά λάθος ως εγκληματίας πολέμου. Ακολούθησε η κινηματογραφική διασκευή του το 1983. Τα μεταγενέστερα μυθιστορήματά του ήταν κυρίως αυτοβιογραφικά. Περιστασιακά έγραψε επίσης σενάρια για κινηματογραφικές και τηλεοπτικές ταινίες.

Από τη δεκαετία του 1970, ο Καντ, παρά το σχετικά μικρό έργο του, κατείχε σημαντική θέση στην ανατολικογερμανική λογοτεχνία και συνέβαλε στη διαμόρφωσή της. Ο Χάινερ Μύλερ περιέγραψε τη συλλογή διηγημάτων Εποχή του Χαλκού (1986) ως «την πιο έντονη ανατολικογερμανική σάτιρα» που είχε διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, για πολλούς άλλους συγγραφείς και λογοτεχνικούς κριτικούς, ο Καντ ήταν «η επιτομή, το πρότυπο του ευέλικτου και οπορτουνιστή συμβιβασμένου συγγραφέα» που ταλαντευόταν μεταξύ κομφορμισμού και αντιπαράθεσης. Έτσι, ο Χέρμαν Καντ παρέμεινε «μια από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες στη λογοτεχνία της Ανατολικής Γερμανίας» τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Γερμανία. 

 Βραβεία και διακρίσεις 

 1962 — Βραβείο Χάινριχ Χάινε
 1963 — Λογοτεχνικό Βραβείο της Ελεύθερης Γερμανικής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων
 1967 — Βραβείο Χάινριχ Μαν
 1973 — Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ
 1976 — Τάγμα Αξίας για την Πατρίδα, 2ου βαθμού
 1978 — Τίτλος Ήρωα Εργασίας της ΛΔΓ
 1980 — Επίτιμος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Γκράιφσβαλντ
 1983 — Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ, 1ου βαθμού
 1986 — Τάγμα Αξίας για την Πατρίδα, 1ου βαθμού
 1986 — Τάγμα Φιλίας των Λαών

 Έργα (επιλογή) 

 1962 — Ein bisschen Südsee - (Μικρές Νότιες Θάλασσες, συλλογή διηγημάτων)
 1965 — Die Aula - (Η αίθουσα διαλέξεων, μυθιστόρημα)
 1971 — In Stockholm (Στη Στοκχόλμη, ταξιδιωτικές σημειώσεις)
 1972 — Das Impressum - Αποτύπωμα, μυθιστόρημα)
 1975 — Eine Übertretung - (Μια παράβαση, συλλογή διηγημάτων)
 1977 — Der Aufenthalt ( Η διαμονή, μυθιστόρημα)
 1981 — Der dritte Nagel - (Το τρίτο καρφί, συλλογή διηγημάτων)
 1986 — Bronzezeit - (Εποχή του Χαλκού, συλλογή διηγημάτων)
 1987 — Die Summe - (Ένα περιστατικό, συλλογή σατιρικών ιστοριών)
 1991 — Abspann  - (Τίτλοι τέλους, απομνημονεύματα)
 1994 — Kormoran (Κορμοράνος, μυθιστόρημα)
 2002 — Okarina (Οκαρίνα, μυθιστόρημα)
 2005 — Kino (Κινηματογράφος, μυθιστόρημα)
 2010 — Kennung (Αναγνωριστικό, μυθιστόρημα)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Πολιτικοί της Ανατολικής Γερμανίας
Κατηγορία:Γερμανοί πολιτικοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία
Κατηγορία:Γερμανοί κομμουνιστές