Μπρούνο Άπιτς

Ο Μπρούνο Άπιτς () (1900 - 1979) ήταν Γερμανός συγγραφέας και επιζών του στρατοπέδου συγκέντρωσης Μπούχενβαλντ, όπου είχε εγκλεισθεί ως πολιτικός κρατούμενος για 8 χρόνια. Γνώρισε παγκόσμια αναγνώριση με το μυθιστόρημα Γυμνός ανάμεσα στους λύκους (1958), το πρώτο παγκόσμιο μπεστ σέλερ της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Μπρούνο Άπιτς γεννήθηκε στη Λειψία το 1900 σε εργατική οικογένεια, ήταν το δωδέκατο παιδί ενός τυπογράφου και μιας πλύστρας. Φοίτησε στο σχολείο μέχρι τα 14 χρόνια του και στη συνέχεια ξεκίνησε μαθητεία ως τυπογράφος. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν κατά του πολέμου και ένθερμος υποστηρικτής του  Καρλ Λίμπκνεχτ.

Στα 17 του, εκφώνησε μια ομιλία σε απεργούς εργάτες σε εργοστάσιο πυρομαχικών κατά της συνέχισης του πολέμου και ως αποτέλεσμα καταδικάστηκε για «απόπειρα προδοσίας» σε 19 μήνες φυλάκιση. Το 1918, αφού του δόθηκε χάρη και αφέθηκε ελεύθερος, συμμετείχε στη Γερμανική Νοεμβριανή Επανάσταση. Το 1919, εντάχθηκε στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (SPD) και το 1927 στο πιο ριζοσπαστικό Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας (KPD). Το 1920 αντιτάχθηκε στο Πραξικόπημα του Καπ. Εκείνη την εποχή, εργάζονταν σε διάφορες δουλειές και δημοσίευσε τα πρώτα του ποιήματα και διηγήματα σε κομμουνιστικές εφημερίδες. Έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο το 1924 και αργότερα φυλακίστηκε επανειλημμένα υπό ναζιστική κυριαρχία σε διάφορα στρατόπεδα συγκέντρωσης για διάδοση σοσιαλιστικής αντιπολεμικής προπαγάνδας (σχεδίαζε και διένειμε παράνομες πολιτικές αφίσες και φυλλάδια) και ως ενεργό μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Από το 1930 έως το 1933, ήταν μέλος της Ένωσης Προλετάριων-Επαναστατών Συγγραφέων και πρόεδρός της στη Λειψία. Από το 1937 ήταν πολιτικός κρατούμενος (αριθμός κρατουμένου: 2417) στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπούχενβαλντ κοντά στη Βαϊμάρη για οκτώ χρόνια - μέχρι την απελευθέρωσή του τον Απρίλιο του 1945.

Μετά το 1945, εγκαταστάθηκε στην Ανατολική Γερμανία και εργάστηκε για την κρατική κινηματογραφική εταιρεία DEFA και ως συγγραφέας ραδιοφωνικών θεατρικών έργων και σεναρίων ταινιών. Ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας, του κυρίαρχου κόμματος στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο Άπιτς ήταν ξεναγός στο πρώην στρατόπεδο Μπούχενβαλντ και συμμετείχε ενεργά στην πρώτη έκθεση που παρουσιάστηκε εκεί το 1952.  Ήταν μέλος της Ακαδημίας Τεχνών και της Λέσχης PEN της ΛΔΓ.

Το 1965 παντρεύτηκε τη Μάρλις Κίκχεφερ και την ίδια χρονιά γεννήθηκε η κόρη τους Σαμπίν.  Πέθανε στις 17 Απριλίου 1979 στο Βερολίνο λίγο πριν τα 79α γενέθλιά του.

 Λογοτεχνική και καλλιτεχνική δημιουργία 
Η φυλάκιση στο Μπούχενβαλντ αποτέλεσε τη βάση για το πιο διάσημο μυθιστόρημά του Γυμνός ανάμεσα στους λύκους που εκδόθηκε το 1958, διασκευάστηκε σε ταινίες και μεταφράστηκε σε περισσότερες από τριάντα γλώσσες, κερδίζοντας παγκόσμια αναγνώριση.

Ο Άπιτς συχνά θεωρήθηκε ως «συγγραφέας ενός βιβλίου» καθώς δεν μπόρεσε ποτέ να αναπαράγει την επιτυχία του διάσημου έργου του. Τα μυθιστορήματα Το Ουράνιο τόξο (1976) - ένα οικογενειακό μυθιστόρημα, έντονα αυτοβιογραφικό, που διαδραματίζεται στο περιβάλλον της εργατικής τάξης πριν από την Επανάσταση του Νοεμβρίου - και Φωτιά που σιγοκαίει (μεταθανάτια και ημιτελές, 1984), καθώς και η νουβέλα Εσθήρ (γραμμένη στο στρατόπεδο Μπούχενβαλντ το 1944, δημοσίευση το 1959), έτυχαν μικρής δημόσιας αναγνώρισης. Το ίδιο ισχύει και για την αφήγηση Αυτό ήταν το Μπούχενβαλντ! (1946), η οποία αναφέρει τη φρίκη και τη δυστυχία στο στρατόπεδο.

Εκτός από το έργο του ως συγγραφέας, ο Άπιτς ήταν γλύπτης και σχεδιαστής, καθώς και καλλιτέχνης καμπαρέ και ηθοποιός. Ως ηθοποιός, εργάστηκε σε δευτερεύοντες ρόλους κατά τη δεκαετία του 1920. Στο στρατόπεδο Μπούχενβαλντ, δημιούργησε πολλά ξυλόγλυπτα - μερικά παραγγελία από τους διοικητές του στρατοπέδου - τα οποία πιθανόν να βοήθησαν στην επιβίωσή του. Σε αυτά περιλαμβάνεται το ξύλινο γλυπτό Το τελευταίο πρόσωπο (1944, τώρα στο Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο του Βερολίνου).

 Βραβεία και αναγνώριση 
Ο Άπιτς ανακηρύχθηκε επίτιμος πολίτης της Βαϊμάρης στις 9 Σεπτεμβρίου 1961. Η πόλη καταγωγής του Λειψία του απένειμε τον τίτλο του επίτιμου πολίτη στις 7 Μαΐου 1975. Μεταξύ των βραβείων που έλαβε είναι το Μετάλλιο Έριχ Βάινερτ το 1966 και το Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ. Το τελευταίο το έλαβε δύο φορές: το 1958 για το μυθιστόρημα Γυμνός ανάμεσα στους λύκους και το 1963 – από κοινού με άλλους – για την κινηματογραφική μεταφορά του. Αρκετοί δρόμοι στην πρώην ΛΔΓ πήραν το όνομά του.

 Συνεργασία με τη Στάζι 
Μετά τη γερμανική επανένωση το 1990, εξετάστηκε η συνεργασία του με τη Στάζι (μυστική αστυνομία της Ανατολικής Γερμανίας) και η στάση του απέναντι στους Ανατολικογερμανούς αντιφρονούντες συγγραφείς και καλλιτέχνες που ασκούσαν κριτική στο καθεστώς. O Άπιτς στρατολογήθηκε από τη Στάζι το 1957 και έως το 1959 προωθούσε την αλληλογραφία του - εάν παρουσίαζε πολιτικό ενδιαφέρον - στο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας. Έγραψε δύο εκθέσεις για συναδέλφους του αλλά μετά την επιτυχία του μυθιστορήματός του διέκοψε τη συνεργασία.

 Λογοτεχνικά έργα 

 Der Mensch im Nacken, 1924 - Ο άνθρωπος στο άκρο
 Nackt unter Wölfen, 1958 - Γυμνός ανάμεσα στους λύκους, ελλ. μτφ. Στάθης Ευσταθιάδης, εκδ. Παπακώστα, 1980 
 Esther, 1959 - Εσθήρ
 Der Regenbogen, 1976 - Το ουράνιο τόξο
 Schwelbrand. Autobiografischer Roman, 1984 - Φωτιά που σιγοκαίει. Αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία
Κατηγορία:Επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος
Κατηγορία:Γερμανοί κομμουνιστές