Μάχη του Κολουβράριου Όρους

Η Μάχη τού Κολουβράριου Όρους, λατιν.: proelium Montis Colubrarius ήταν μία μάχη στον Γοτθικό Πόλεμο από το 436 έως το 439. Ήταν μία από τις πολλές ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ τού Γοτθικού λαού και τής Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά το πρώτο μισό τού 5ου αι. Οι κύριοι πρωταγωνιστές στον πόλεμο ήταν ο Βησιγότθος βασιλιάς Θεοδώριχος Α΄ και ο διοικητής τού Δυτικού στρατού στρατηγός Αέτιος. Η μάχη πιθανότατα δόθηκε κοντά στο γαλατικό χωριό Ολονζάκ γύρω στο 438. 

 Ο Γοτθικός Πόλεμος του 436-439 
Στον γοτθικό πόλεμο που ξεκίνησε το 436, οι Γότθοι αρχικά είχαν την υπεροχή, αλλά αναγκάστηκαν να καταθέσουν τα όπλα τους, ως αποτέλεσμα τής επιτυχημένης επίθεσης των Ρωμαίων υπό την ηγεσία τού Λιτόριου το 437. Οι αντίπαλοι έκλεισαν ειρήνη, η οποία όμως ήταν βραχύβια, επειδή τον επόμενο χρόνο ο πόλεμος ξεκίνησε ξανά σε όλη του την ένταση. Επίσης, αυτή τη φορά οι Γότθοι ήταν οι υποκινητές, που έθεσαν εσωτερικά προβλήματα στην Ισπανία, και η πειρατεία στη Μεσόγειο ήταν η βάση αυτών.  Οι Ρωμαίοι έκαναν προετοιμασίες για μία νέα εκστρατεία, και σε αυτή την περίπτωση ο Αέτιος ανέλαβε προσωπικά την διοίκηση.

 Οι πηγές 
Η Μάχη τού Κολουβράριου Όρους είναι γνωστή μόνο από μία πηγή. Ο Ρωμαίος ποιητής Μεροβαύδης αναφέρεται σε αυτήν στον Πανηγυρικό του προς τιμήν τού Αυτοκράτορα Βαλεντινιανού Γ΄, και τού αρχιστρατήγου του Αέτιου:

 « Όλες οι δυνάμεις των Γότθων... είχαν ξεκινήσει με τον βασιλιά τους για να καταστρέψουν τη Ρωμαϊκή επικράτεια... Στο βουνό που οι αρχαίοι αποκαλούν... Όρος των Όφεων [Mons Colubrarius]... [ο Αέτιος] αιφνιδίασε, όπως συνηθίζει, και σκότωσε το μεγαλύτερο μέρος τού εχθρού. Μόλις οι μονάδες πεζικού [των Γότθων], οι οποίες ήταν πολυάριθμες, τράπηκαν σε φυγή, ο ίδιος [ο Αέτιος] καταδίωξε τα εξαπλούμενα ιππικά στρατεύματα και κατατρόπωσε, όσους στάθηκαν ακίνητοι, με τον στρατό του, καθώς και όσους τράπηκαν σε φυγή με την αδημονούσα ταχύτητά του. Λίγο αργότερα, ο βασιλιάς εμφανίστηκε στη σκηνή με τα υπόλοιπα στρατεύματά του και έμεινε άναυδος βλέποντας όλα τα ποδοπατημένα σώματα ... [εδώ τελειώνει το κείμενο].» Μεροβύδης, Πανηγυρικός 1, απόσπασμα IIA, 10f

Αυτός ο ύμνος απαγγέλθηκε το 438 από τον Μεροβαύδη στα εορταστικά αποκαλυπτήρια ενός αγάλματος τού στρατηγού που είχε παραγγείλει ο Αυτοκράτορας. Σύμφωνα με ιστορικούς όπως ο Ian Hughes, η μάχη στην οποία αναφέρεται ο ποιητής τής Αυλής στο ποίημά του, πρέπει να έλαβε χώρα στον Γοτθικό Πόλεμο τού 436–439.  Ο Αέτιος τιμήθηκε σε εκείνη την περίσταση για τη νίκη του επί των Γότθων.

 Η μάχη 
Από τον ύμνο μπορεί να ειπωθεί ότι ο Αέτιος δεν επέτυχε τη νίκη του μετά από μία συμβατική μάχη. Δεν υπήρχαν δύο στρατοί αντιμέτωποι εδώ, πριν από τη μάχη. Ο Αέτιος αιφνιδίασε τούς Γότθους, όταν ο αρχηγός τους Θεοδώριχος απουσίαζε με μέρος τού στρατού του.

Ο Αέτιος επέτυχε μία σημαντική νίκη, επειδή φέρεται να έσφαξε 8.000 Γότθους στο πεδίο τής μάχης.  Αν και η έκταση τής νίκης και ο αριθμός των απωλειών που υπέστησαν οι Γότθοι αναμφίβολα υπερβάλλουν από τον Μεροβαύδη -αφού επρόκειτο για ύμνο- φαίνεται ότι ο Θεοδώριχος έπρεπε να υποστεί μία μεγάλη ήττα. Ωστόσο, η ήττα δεν ήταν οριστική, καθώς ο Γότθος βασιλιάς αρνήθηκε να συνθηκολογήσει, και μετά από αυτό ο πόλεμος συνεχίστηκε μέχρι το 439.

 Τοποθεσία της μάχης 
Δεν είναι βέβαιο πού ακριβώς έλαβε χώρα η μάχη. Παρ' όλα αυτά, υπάρχει μία καλή θεωρία για το πού βρίσκεται το Mons Colubrarius, που σημαίνει Βουνό των Φιδιών. Κοντά στο γαλλικό χωριό Olonzac, νότια τής Γαλατίας, βρίσκεται ένας μικρός λόφος που ονομάζεται Roc de la Garde Roland. Από ένα χειρόγραφο τού 12ου αι. αναφέρεται μία μάχη, που έλαβε χώρα εδώ την εποχή τού Καρόλου Α΄ τού Μεγάλου, περίπου τρεις αιώνες μετά τον Γοτθικό Πόλεμο τού 436-439. Ένας σύντροφος τού Καρλομάγνου, ο επίσκοπος Tουρπίν, ανακρίνει έναν Σαρακηνό στο χειρόγραφο μετά τη μάχη, ο οποίος τού λέει ότι το σπίτι του βρίσκεται στην Petra Colobram, και ότι αυτός ο λόφος αργότερα θα ονομαζόταν Roc de la Garde Roland. Εκτός από το γεγονός ότι το κείμενο φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτό το μέρος ως την τοποθεσία τής μάχης, η τοποθεσία προσφέρεται ιδανικά για μάχη.

 Βιβλιογραφία 
 Hughes, I. (2020), Aetius: Attila's Nemesis, PEN & SWORD MILITARY

 Αναφορές 

Κατηγορία:Μάχες των Γότθων