Ρανούλφος Β΄ του Αλίφε

Ο Ρανούλφος Β΄, ιταλ.: Rainulfo II di Alife (απεβ. στις 30 Απριλίου 1139) ήταν κόμης τού Αλίφε και του Καγιάτσο, και δούκας τής Απουλίας. Ήταν μέλος τής Ιταλο-Νορμανδικής οικογένειας Ντρένγκοτ, που κυβέρνησε το πριγκιπάτο τής Κάπουα για έναν αιώνα, μεταξύ 1050 και 1150. Η σύζυγος τού Ρανούλφου, Ματθίλδη, ήταν αδελφή τού βασιλιά Ρογήρου Β΄ τής Σικελίας.

 Οικογένεια 
Ο Ρανούλφος Β΄ ήταν γιος του Ροβέρτου, κόμη τού Αλίφε και τού Καϊάτσο, και τής Γκαϊτελγρίμα. Ο παππούς του ήταν ο Ρανούλφος Α΄ τού Καϊάτσο, αδελφός τού Ριχάρδου Α΄ πρίγκιπα τής Κάπουα. Ο προπάππους του ήταν ο Ασκλετίνος, κόμης τής Ατσερέντζα. Ο Ασκλετίνος ήταν αδελφός τού Ραϊνούλφος Ντρενγκώ, τού πρώτου Νορμανδού φεουδάρχη στην Ιταλία. Ως ο τρίτος Ρανούλφος στην οικογένειά του, ο Ρανούλφος τού Αλίφε αποκαλείται μερικές φορές "Ρανούλφος Γ΄".

 Άνοδος στην επιρροή 
Τον Ιούλιο του 1127 απεβίωσε ο Γουλιέλμος Β΄ δούκας τής Απουλίας.  Ο Ρογήρος Β΄ κόμης τής Σικελίας πίστευε ότι το δουκάτο πέρασε σε αυτόν. Ωστόσο σε αυτό αντιτάχθηκαν πολλοί από την κυρίως Νορμανδική αριστοκρατία στην ηπειρωτική Ιταλία, και σε αυτό είχαν την υποστήριξη τού πάπα Ονωρίου Β΄ . Ένα σημείο συσπείρωσης γι' αυτή την αντίθεση μπορεί να ήταν ο μόνος άλλος ανεξάρτητος πρίγκιπας στη νότια Ιταλία, ο Ιορδάνης κόμης τού Αριάνο, αλλά απεβίωσε επίσης στις 12 Αυγούστου 1127. Κληρονόμος του ήταν ο βραχύβιος πρίγκιπας Ιορδάνης Β΄, αλλά με το τέλος του στις 19 Δεκεμβρίου, ο γιος του Ροβέρτος Β΄ έγινε πρίγκιπας τής Κάπουα.  Ο επικυρίαρχός του ήταν ο Ρανούλφος τού Αλίφε.

Τον Δεκέμβριο ο Ονώριος επισκέφθηκε την Κάπουα, μία μακροχρόνια σύμμαχο τού πάπα, και εκεί οργάνωσε την αντίσταση στην αξίωση τού Ρογήρου Β΄, στρατολογώντας τόσο τον Ρανούλφο Β΄ όσο και τον Ροβέρτο Β΄ στον σκοπό του. Τους υποσχέθηκε ότι όλοι όσοι συμμετείχαν στην εκστρατεία εναντίον τού Ρογήρου Β΄ θα κέρδιζαν άφεση αμαρτιών.  Η ηγεσία τού Ροβέρτου Β΄ δεν ήταν και τόσο λαμπρή, και ο Ρανούλφος Β΄ σύντομα έγινε ο αποτελεσματικός στρατιωτικός ηγέτης τής αντιπολίτευσης. Όταν ο Ρογήρος Β΄ έφθασε στη χερσόνησο με στρατό, ο Ρανούλφος προσπάθησε να οργανώσει αντίσταση, ειδικά στην Τρόια, αλλά τα παράτησε όταν ο Ρογήρος Β΄ απείλησε να εισβάλει στα εδάφη του.  Τελικά, οι διαπραγματεύσεις των επαναστατών με τον Ρογήρο Β΄ οδήγησαν σε ανακωχή, με την οποία ο Ονώριος διόρισε τον Ρογήρο Β΄ ως δούκα τής Απουλίας και τής Καλαβρίας τον Αύγουστο του 1128.

Ο Ρανούλφος Β΄ εμφανίστηκε πιστός στον Ρογήρο Β΄ μετά τη στέψη του ως βασιλιά τής Σικελίας στις 30 Δεκεμβρίου 1130. Το 1131 αυτός και ο Ροβέρτος Β΄ πήραν μία δύναμη 200 ιπποτών με κληροδότημα τού Ρογήρου Β΄ στη Ρώμη, σε μία επίδειξη δύναμης προς υποστήριξη τού αντίπαπα Ανάκλητου Β'. Ωστόσο, ενώ ο Ρανούλφος Β΄ έλειπε στη Ρώμη, η σύζυγός του, Ματίλντα, μαζί με τον γιο της, κατέφυγαν στον αδελφό της Ρογήρο Β΄ στο Σαλέρνο, καταγγέλλοντας συζυγική σκληρότητα. Ο Ρογήρος Β΄ κάλεσε τον Ρανούλφο Β΄ στην Αυλή, αλλά αρνήθηκε να εμφανιστεί.  Ο Ρογήρος Β΄ ανησυχούσε ιδιαίτερα για το γεγονός ότι ο Ρανούλφος Β΄ πίστευε ότι μπορούσε να συνεχίσει όπως πάντα, εντός ή κοντά στη δική του βάση εξουσίας.Houben, p. 61 Ο Ρογήρος Β΄ αναγκάστηκε από την αδιαλλαξία και την προδοσία τού υποτελούς του να προσαρτήσει την κομητεία τού Αβελίνο από τον Ριχάρδο, αδελφό του Ρανούλφου Β΄. Ο Ρανούλφος Β΄ απαίτησε την επιστροφή τόσο τής συζύγου όσο και τού τίτλου τού κόμη. Και οι δύο αιτήσεις απορρίφθηκαν, και ο Ρανούλφος Β΄ έφυγε από τη Ρώμη, παρά τις διαταγές. Ο Ρογήρος Β΄ τού έδωσε την ευκαιρία να υποβληθεί σε επίσημη διαδικασία στο Σαλέρνο, αλλά ο Ρανούλφος Β΄ αντ' αυτού πήγε στον Ροβέρτο Β΄, ο οποίος επίσης έφυγε από τη Ρώμη, και οι δυο τους άρχισαν να σχεδιάζουν μία άλλη εξέγερση.

 Ηγέτης των ανταρτών  
δεξιά|μικρογραφία|397x397εσ|Νότια Ιταλία το 1112. Πολυάριθμες μικρότερες πόλεις-κράτη, συνήθως υποτελείς των μεγαλύτερων κρατών, δεν εμφανίζονται. Εμφανίζονται οι δύο μεγάλες μάχες τής στρατηγίας τού Ρανούλφου Β΄: στο Ρινιάνο και στη Νοτσέρα, που υποδεικνύονται από διασταυρούμενα σπαθιά.

Σύντομα το μεγαλύτερο μέρος των βαρόνων τής χερσονήσου βρέθηκε στο πλευρό των ηγετών των επαναστατών. Ο Ρογήρος Β΄ αποσπάστηκε προσωρινά από μία εξέγερση στην Απουλία, αλλά με την παράδοση του Γριμοάλδου πρίγκιπα τού Μπάρι, μπόρεσε να στραφεί για να αντιμετωπίσει τους αποστάτες των Καπουανών. Κατέλαβαν το Μπενεβέντο, σύμμαχο τόσο τού πάπα όσο και τού βασιλιά, και στράφηκαν προς τον βασιλικό στρατό τού Ρογήρου Β΄. Ο Ρογήρος Β΄ κινήθηκε για να πολιορκήσει τη Νοτσέρα, αλλά συνάντησε τον επαναστατικό στρατό: τον Ροβέρτο Β΄ στα αριστερά, τον Ρανούλφο Β΄ στα δεξιά. Στις 24 Ιουλίου, οι στρατοί συναντήθηκαν στη Μάχη της Νοτσέρα. Οι επαναστάτες νίκησαν, και ο Ρογήρος Β΄ τράπηκε σε φυγή.

Αναμενόταν ένας μεγάλος στρατός υπό τον Λοθάριο Γ΄ της Γερμανίας, αλλά αντ' αυτού ο βασιλιάς έφυγε από την Ιταλία μετά τη στέψη του, παρά την παρουσία τού Ρανούλφου Β΄. Έτσι, εκείνο το έτος, 1133, ο Ρογήρος Β΄ μπόρεσε να επιστρέψει στη χερσόνησο από το οχυρό του στη Σικελία, και να ανατρέψει πολλές από τις επιτυχίες των επαναστατών. Αλλά ξέσπασαν νέες εξεγέρσεις. Ο Ρανούλφος υποστήριξε τον Τανκρέδο τού Κονβερσάνο με άνδρες υπό τον Ρογήρο τού Πλένκο, αλλά κατά τα άλλα, κράτησε χαμηλό προφίλ, περιμένοντας ενισχύσεις από την Πίζα και τη Γένοβα. Ο Ρανούλφος απέτυχε να απελευθερώσει τη Νοτσέρα από την πολιορκία, και ο Ροβέρτος τής Κάπουα κατέφυγε βόρεια. Μέχρι τον Ιούνιο του 1134, οι ίδιοι οι υποστηρικτές τού Ρανούλφου είχαν διαλυθεί, και αναγκάστηκε να κάνει ειρήνη με τον βασιλιά. Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο τού Τελέζε, οι δύο φιλήθηκαν και αγκαλιάστηκαν, έτσι ώστε «όσοι ήταν παρόντες, συγκινήθηκαν από τη μεγάλη χαρά». Τα κέρδη τού Ρανούλφου από το ξεκίνημα τής εξέγερσης ανακτήθηκαν, αλλά η σύζυγός του και ο γιος του επέστρεψαν σε αυτόν φιλικά.

Το 1135 ένας στόλος τής Πίζας με επικεφαλής τον Ροβέρτο τής Κάπουα αγκυροβόλησε στη Νάπολη. Με τις φήμες για το τέλος τού Ρογήρου να κυκλοφορούν, ο Ρανούλφος ενώθηκε με τον Ροβέρτο και τον Σέργιο Ζ΄ δούκα τής Νάπολης στην πόλη, και προετοιμάστηκαν για πολιορκία.

Το 1136 ο Λοθάριος Γ΄ και ο Ερρίκος Ι΄ ο Υπερήφανος δούκας τής Βαυαρίας κατέβηκαν στη χερσόνησο, για να υποστηρίξουν τούς τρεις επαναστάτες. Ο Ρανούλφος, με τον Ροβέρτο και τον Ερρίκο, πήρε ένα μεγάλο απόσπασμα στρατευμάτων για να πολιορκήσει την πρωτεύουσα τού βασιλείου τής χερσονήσου, το Σαλέρνο. Το Σαλέρνο παραδόθηκε, και ο μεγάλος στρατός Γερμανών και Νορμανδών βάδισε προς τα νότια τής Απουλίας. Έχοντας αφήσει έτσι το μεγαλύτερο μέρος τής νότιας Ιταλίας υπό τον έλεγχό του, ο Λοθάριος Γ΄ αποφάσισε να διορίσει έναν νέο δούκα τής Απουλίας, και επειδή ο Ροβέρτος και ο Σέργιος ήταν ήδη ισχυροί ηγεμόνες, ο Ρανούλφος προήχθη σε αυτή τη θέση. Ο Λοθάριος Γ΄ διεκδίκησε το δικαίωμα τής περιβολής (τοποθέτησης επισκόπων), αλλά το ίδιο έκανε και ο πάπας Ιννοκέντιος Β΄. Ο πρώτος με το σκεπτικό ότι ο βασιλιάς Ερρίκος Γ΄ είχε διορίσει τον Ντρόγκο των Ωτβίλ το 1047, και ο δεύτερος με το σκεπτικό ότι ο πάπας Νικόλαος Β΄ είχε προάγει τον Ροβέρτο Γυισκάρδο σε καθεστώς δούκα το 1059. Μαζί, πάπας και βασιλιάς παρέδωσαν την εξουσία στον Ρανούλφο στο Σαλέρνο, και οι Γερμανοί αναχώρησαν για την πατρίδα τους, αφήνοντας τον Ρανούλφο να υπερασπιστεί το δουκάτο, που είχε αποκτήσει με κόπο. Ο Ρανούλφος συνόδευσε τον βασιλιά μέχρι τον Ακίνο, και έλαβε 800 ιππότες για τη μάχη του.

 Λαμβάνει το δουκάτο· το τέλος του 
Στις 30 Οκτωβρίου 1137, στη Μάχη τού Ρινιάνο, ο Ρανούλφος συνάντησε τον κύριο εχθρό του, τον γιο τού Ρογήρου Β΄, Ρογήρο Γ΄, τον οποίο ο βασιλιάς είχε ονομάσει δούκα τής Απουλίας το 1134. Αν και ο νεότερος Ρογήρος πολέμησε γενναία, ο μεγαλύτερος έφυγε από το πεδίο τής μάχης, και ο σύμμαχός τους Σέργιος Ζ΄ της Νεαπόλεως, απεβίωσε στη μάχη. Το Ρινιάνο ήταν η δεύτερη μεγάλη νίκη τού Ρανούλφου επί τού Ρογήρου Γ΄ (μετά τη Νοτσέρα), αλλά, όπως και η πρώτη, δεν είχε διαρκές αποτέλεσμα. Η εκστρατεία τού Ρογήρου Γ΄ το 1138 ήταν αποτυχημένη, και ο Ρανούλφος για μία στιγμή φάνηκε ασφαλής στον τίτλο του, ακόμη και χωρίς το Σαλέρνο. Ωστόσο ο Ρανούλφος αρρώστησε από πυρετό στην Τρόια, την πρωτεύουσά του, και απεβίωσε στις 30 Απριλίου 1139. Τάφηκε στον καθεδρικό ναό τής πόλης, από όπου ο Ρογήρος Γ΄ τον ξέθαψε και τον πέταξε σε ένα χαντάκι, μόνο και μόνο για να τον ξαναθάψει αργότερα αξιοπρεπώς. Ενώ ο σύγχρονος μελετητής Τζον Τζούλιους Νόριτς λέει ότι «η θλίψη που συνόδευσε το τέλος του ήταν μεγαλύτερη από ό,τι του άξιζε», ο σύγχρονος χρονικογράφος Φάλκο τού Μπενεβέντο καταγράφει, ότι το τέλος αυτού τού virum bellicosum et magnanimum («πολεμικού και μεγαλόψυχου άνδρα») συνοδεύτηκε από θρήνους νεανίδων και σκίσιμο μαλλιών.

 Σημειώσεις 

 Πηγές 

 Πρωτογενείς πηγές
 Αλέξανδρος της Τελέζης . Οι πράξεις του βασιλιά Ρογήρου της Σικελίας. Archived   .
 Falco του Μπενεβέντο . Chronicon Beneventanum .

 Δευτερογενείς πηγές
 Χούμπεν, Χούμπερτ. Ρογήρος Β΄ της Σικελίας: Ένας ηγεμόνας μεταξύ Ανατολής και Δύσης, μτφρ. GA Loud και Diane Milbourne. Κέιμπριτζ: Cambridge University Press, 2002.
 Μάθιου, Ντόναλντ. Το Νορμανδικό Βασίλειο της Σικελίας . Κέιμπριτζ: Cambridge University Press, 1992.
 Νόριτς, Τζον Τζούλιους . Οι Νορμανδοί στο Νότο, 1016–1130 . Λονδίνο: Longman, 1967.
 Νόριτς, Τζον Τζούλιους . Το Βασίλειο στον Ήλιο, 1130–1194 . Λονδίνο: Longman, 1970.
 Γκαμπέλα, Άγγελο. "Rainulfo di Alife: Uomo di guerra normanno." Medioevo in Guerra, εκδ. Α. Γκαμπέλα. Ρώμη: Drengo, 2008. ISBN 978-88-88812-19-9

Κατηγορία:Κόμητες της Ιταλίας
Κατηγορία:Οικογένεια Καρέλ-Ντρενγκώ