Σκληρή Συμμορία (ταινία, 1972)

Το Σκληρή Συμμορία (αγγλικά: Bad Company) είναι μια αμερικανική ταινία γουέστερν του 1972 σε σκηνοθεσία Ρόμπερτ Μπέντον, ο οποίος συνέγραψε και το σενάριο μαζί με τον Ντέιβιντ Νιούμαν. Πρωταγωνιστούν οι Μπάρι Μπράουν και Τζεφ Μπρίτζες ως Τζέικ Ράμσεϊ και Ντρου Ντίξον, δύο μέλη μιας ομάδας νεαρών ανδρών οι οποίοι εγκαταλείπουν τη στρατολόγηση κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου για να αναζητήσουν την τύχη και την ελευθερία τους στα αδυσώπητα αμερικανικά σύνορα. 

Αργότερα ταξινομημένη από τους κριτικούς ως ένα acid γουέστερν, το Σκληρή Συμμορία επιχειρεί με πολλούς τρόπους να απομυθοποιήσει την αμερικανική Δύση στην απεικόνιση νεαρών ανδρών οι οποίοι αναγκάζονται από τις περιστάσεις και παρασύρονται από ρομαντικές αφηγήσεις να δημιουργήσουν νέες ζωές για τον εαυτό τους στη λάθος πλευρά του νόμου. Η αρχική τους προθυμία να γίνουν παράνομοι σύντομα υποχωρείς, όταν τα αγόρια έρχονται αντιμέτωπα με την πραγματικότητα της κακοποίησης άλλων σε ένα έθνος το οποίο έχει καταστραφεί από τον πόλεμο και την εκμετάλλευση. Η ταινία συχνά πιστώνεται ως έμπνευση για το όνομα του κλασικού rock συγκροτήματος της δεκαετίας του '70, Bad Company, που σύμφωνα με τον Πολ Ρότζερς (τον τραγουδιστή του συγκροτήματος), είναι κάτι λάθος και το όνομα στην πραγματικότητα προέρχεται από μια εικονογράφηση σε ένα βικτωριανό βιβλίο ηθικής το οποίο κάποτε διάβασε.

 Πλοκή 
Μια ομάδα στρατιωτών σταματάει σε ένα μικρό σπίτι λευκών και μπαίνει μέσα. Λίγο αργότερα, βγαίνουν από αυτό, σέρνοντας μαζί τους ένα αγόρι ντυμένο με ένα φόρεμα το οποίο τους αντιστέκεται με μανία. Οι στρατιώτες ρίχνουν το αγόρι σε ένα κάρο μαζί με άλλα αγόρια, ένα από αυτά επίσης ντυμένο ως γυναίκα για να αποφύγει την στρατολόγηση. Στο σπίτι της οικογένειας των Ντίξον, οι στρατιώτες αναζητούν τον Ντρου παρά τη διαμαρτυρία της μητέρας του. Εκείνη τους εξηγεί ότι έχει ήδη χάσει έναν γιο στον πόλεμο. Αφού φύγουν οι στρατιώτες, ο Ντρου βγαίνει από την κρυψώνα του. Η κυρία Ντίξον και ο σύζυγός της, Τζο, δίνουν στον Ντρου 100 δολάρια και τον παροτρύνουν να πάει στη Δύση, δίνοντάς του τη φωτογραφία τους και το ρολόι του αδερφού του ως αναμνηστικά.

Στην περιοχή του Σεντ Τζόζεφ του Μιζούρι, ο Ντρου πλησιάζει τον Τζέικ Ράμσεϊ, που τον χτυπάει με ένα πιστόλι και του κλέβει μερικά από τα χρήματά του σε ένα σοκάκι. Ο Τζέικ διευθύνει μια συμμορία μικροκλεφτών οι οποίοι κλέβουν τσάντες και ληστεύουν το χαρτζιλίκι παιδιών. Ενώ ο Ντρου αναρρώνει στο σπίτι του ιερέα Αιδεσιμότατου Κλουμ, ο Τζέικ φτάνει για να επιστρέψει το πορτοφόλι το οποίο έκλεψε ένα μέλος της συμμορίας του από τη σύζυγο του ιερέα, κυρία Κλουμ, ελπίζοντας να εισπράξει μια αμοιβή. Μόλις βρίσκετσι μέσα στο σπίτι, κλέβει διάφορα οικιακά αντικείμενα όταν ο Ντρου τον βλέπει και του επιτίθεται, απαιτώντας τα χρήματά του πίσω. Μετά από μια μακρά πάλη, ο Τζέικ τελικά κερδίζει τον Ντρου και τον πείθει πως δεν έχει άλλη επιλογή από το να ενταχθεί στη συμμορία του.

Ο Τζέικ συστήνει τον Ντρου στην συμμορία ληστών του: τα αδέρφια Τζιμ Μπομπ και Λόνεϊ Λόγκαν, τον Άρθουρ Σιμς και τον δεκάχρονο Μπουγκ Μπούκιν. Ο Λόνεϊ απαιτεί πως για να αποδείξει την αξία του ο Ντρούζμπα, πρέπει να διαπράξει μια ληστεία και να φέρει μερικά χρήματα. Ο Ντρου συμφωνεί και ισχυρίζεται ότι λήστεψε ένα κατάστημα με εργαλεία, ενώ στην πραγματικότητα απλώς πήρε 12 δολάρια από τα χρήματα των γονιών του, τα οποία κρύβει στην μπότα του.

Η παρέα κατευθύνεται προς τη Δύση, ελπίζοντας να βρει καλύτερη τύχη. Το βράδυ, ο Ντρου διαβάζει σε όλους από το Τζέιν Έιρ. Όταν εντοπίζουν ένα κουνέλι, όλοι τους το πυροβολούν, καταφέρνοντας μετά βίας να το σκοτώσουν. Ο Τζέικ διατάζει τον Μπουγκ να καθαρίσει το κουνέλι, αλλά εκείνος αρνείται. Ο Τζέικ μένει έκπληκτος όταν συνειδητοποιεί ότι κανείς στην παρέα δεν ξέρει πώς να καθαρίσει το κουνέλι. Τους δείχνει πώς γίνεται, αλλά η αηδία του, η οποία μόλις συγκρατείται, αποκαλύπτει ότι γδέρνει το πρώτο του κουνέλι. Την επόμενη μέρα, ένας άποικος και η σύζυγός του Μιν επιστρέφουν από τη Δύση, όπου χρεοκόπησαν. Ο άποικος προσφέρει τη Μιν και στα έξι αγόρια για 10 δολάρια. Ο Ντρου αρνείται, επικαλούμενος την ηθική του.

Το επόμενο πρωί, ο Μπιγκ Τζο και οι κακοποιοί του, ηγούμενοι από τον Χομπς, επιτίθενται στα αγόρια ενώ εκείνοι κοιμούνται. Κατά τη διάρκεια της ληστείας, ο Τζέικ σημαδεύει το όπλο του προς τον Μεγάλο Τζο, αλλά δεν έχει το θράσος να πυροβολήσει. Απένταροι, τα μέλη της συμμορίας προσπαθούν χωρίς επιτυχία να εξαπολύσουν μια σειρά από ληστείες, με αποτέλεσμα ο Άρθουρ να τραπεί σε φυγή με μια άμαξα (που υποτίθεται ότι λήστευε) και ο Μπουγκ να πυροβοληθεί και να σκοτωθεί ενώ έτρεχε με μια πίτα κλεμμένη από ένα περβάζι παραθύρου.

Η συμμορία τελικά διαλύεται οριστικά όταν οι αδελφοί Λόγκαν ληστεύουν τον Τζέικ και τον Ντρου, παίρνοντας το ρολόι του αδελφού του τελευταίου και τα άλογά τους. Μένοντας μόνο με ένα μουλάρι, οι Τζέικ και Ντρου περιπλανιούνται άσκοπα. Τελικά, συναντούν τα πτώματα των αδελφών Λόγκαν κρεμασμένα από ένα δέντρο. Η συμμορία του Μεγάλου Τζο τους σκότωσε, και καθώς ο Τζέικ και ο Ντρου θάβουν τα πτώματα των αδελφών, ο Χομπς οδηγεί τους κακοποιούς με σκοπό να τους επιτεθούν, παρά την προειδοποίηση του Μεγάλου Τζο πως αν το κάνουν θα χαλάσουν τη δουλειά. Ο Τζέικ και ο Ντρου καταφέρνουν να σκοτώσουν και τους τέσσερις κακοποιούς, και καθώς ο Ντρου σκύβει πάνω από τον Χομπς για να ανακτήσει το ρολόι του, αποκαλύπτεται μια τρύπα στην μπότα του. Ο Τζέικ βλέπει ένα χαρτονόμισμα των 10 δολαρίων από εκεί και συνειδητοποιεί ότι ο Ντρου δεν του είχε πει την αλήθεια για τη ληστεία του καταστήματος σιδηρικών. Τον χτυπάει με το πιστόλι και παίρνει τα λεφτά.

Όταν ο Ντρου ανακτεί τις αισθήσεις του, περιπλανιέται μόνος του, ορκιζόμενος ότι θα σκοτώσει τον Τζέικ αν τον ξαναδεί ποτέ. Βλέποντας καπνό στον ορίζοντα, κατευθύνεται προς τα εκεί, μόνο και μόνο για να ανακαλύψει ότι ήταν αποτέλεσμα ενός καμένου αχυρώνα, ο οποίος πυρπολήθηκε κατά τη διάρκεια μιας επιδρομής του Μεγάλου Τζο. Πριν απαγχονιστεί για την συμμετοχή του στην επιδρομή, ένας από τους άντρες του Τζο επιβεβαιώνει στον Ντρου ότι ο Τζέικ έχει ενταχθεί στην συμμορία. Ο Ντρου εντάσσεται στην ομάδα για να εκδικηθεί τον Τζέικ.

Η ομάδα συλλαμβάνει την συμμορία του Μεγάλου Τζο, και καθώς ο Ντρου φυλάει τον Τζέικ, συνειδητοποιεί πόσο ένοχος είναι επειδή έλεγε ψέματα για τα χρήματά του. Ο Τζέικ προσφέρεται να μοιραστεί 1.000 δολάρια τα οποία έχει θάψει η συμμορία. Ο Ντρου τον βοηθά να δραπετεύσει μέσα στη νύχτα, όμως μετά από μερικές μέρες ιππεύοντας, συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχουν θαμμένα χρήματα. Ο Τζέικ υποθέτει ότι ο Ντρου θα τον σκοτώσει, αλλά ο Ντρου ορκίζεται αντί για αυτό να μείνει με τον Τζέικ μέχρι να ξεπληρώσει κάθε σεντ το οποίο οφείλει στον Ντρου.

Στην τελευταία σκηνή, καθώς πλησιάζουν σε μια πόλη, ο Τζέικ ρωτάει τον Ντρου: «Λοιπόν, πώς κατέληξε τελικά αυτό το Τζέιν Έιρ στο τέλος;» Ο Ντρου του απαντάει λέγοντας: «Μια χαρά. Μια χαρά.» Οι δυο τους μπαίνουν στο Wells Fargo και το ληστεύουν.

 Διανομή ρόλων 

 Κριτική υποδοχή 
Στον κριτικό κινηματογράφου Ρότζερ Ίμπερτ άρεσε η ταινία, για την οποία έγραψε: «Η ταινία είναι δομημένη ως μια σειρά από λίγο-πολύ αυτοτελή επεισόδια, και τα επεισόδια τα οποία δουλεύουν αξίζουν τον κόπο. Όμως έχουμε την αίσθηση ότι η ταινία δεν ξέρει πού πηγαίνει και η τελευταία σκηνή (ένα από αυτά τα παγωμένα καρέ τα οποία υποτίθεται ότι αποκρυσταλλώνουν μια σημαντική στιγμή για εμάς) με άφησε αιωρούμενο στον αέρα. Αν υπήρξε ποτέ μια ταινία η οποία απλώς σταμάτησε, αντί να καταλήξει σε ένα συμπέρασμα, αυτή είναι. Μολαταύτα, υπήρχαν μερικές καλές στιγμές στην πορεία». 

Στον κριτικό κινηματογράφου Ντένις Σβαρτς επίσης άρεσε την ταινία γράφοντας ότι: «Ένα αναθεωρητικό γουέστερν το οποίο αμφισβητεί τους ήρωες και την Αμερική ως τη γη των ευκαιριών, όπως και η έλλειψη πολλών χίπστερ ταινιών από την ταραγμένη δεκαετία του 1970. Είναι το σκηνοθετικό ντεμπούτο του συν-σεναριογράφου μαζί με τον Ντέιβιντ Νιούμαν του Μπόνι και Κλάιντ (1967), Ρόμπερτ Μπέντον (Κράμερ Εναντίον Κράμερ/Η Γάτα Είδε τον Δολοφόνο/Ναντίν: Αλεξίσφαιρος Έρωτας), που συνεργάζεται και πάλι με τον συγγραφέα Νιούμαν. Νομίζω ότι αυτή ήταν η καλύτερη ταινία την οποία σκηνοθέτησε ποτέ ο Μπέντον, συμπεριλαμβανομένης της βραβευμένης με Όσκαρ Κράμερ Εναντίον Κράμερ, και με απογοήτευσε το γεγονός ότι δεν πλησίασε ποτέ ξανά το να είναι τόσο ανατρεπτικός και σκληρός όσο ήταν σε αυτή την ταινία. Το ειρωνικό κωμικό γουέστερν υπερηφανεύεται που ασχολείται με τον μύθο του Οράτιου Άλτζερ, καταρρίπτοντας την πεποίθηση ότι η μετάβαση στη Δύση θα οδηγούσε τους τυχοδιώκτες στη γη της αφθονίας, καθώς επισημαίνει με πικρία τις σκληρές πραγματικότητες της ζωής και ότι το να βγεις στο δρόμο πιθανότατα θα σημαίνει συνάντηση με κακή παρέα και δυσκολίες παρά με καλή παρέα και τύχη». Schwartz, Dennis. Ozus' World Movie Reviews, κριτική ταινίας, 6 Αυγούστου, 2008. Τελευταία πρόσβαση: 23 Ιανουαρίου, 2011.

Η ταινία συγκεντρώνει βαθμολογία 84% βασισμένη σε 25 κριτικές στο Rotten Tomatoes με την εξής γενική άποψη: «Με καλές ερμηνείες και ευχάριστα σκληρή, το Σκληρή Συμμορία είναι ένα από τα πιο αυθεντικά γουέστερν της εποχής της -- και ένα ευοίωνο ντεμπούτο για τον σκηνοθέτη Ρόμπερτ Μπέντον». 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 




Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1970
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Paramount Pictures
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Κάνσας
Κατηγορία:Ταινίες του 1972