Ιστορία της Σικελίας των Σουηβών

Η Σικελία των Σουηβών δηλώνει την περίοδο στην ιστορία τής Σικελίας, κατά την οποία κυβερνήθηκε από τη δυναστεία των Χοενστάουφεν, η οποία διήρκεσε από την άνοδο τού Ερρίκου ΣΤ΄ τής Γερμανίας στον θρόνο τού νησιού το 1194 μέχρι την ήττα τού εγγονού του Μανφρέδου τής Σικελίας από τον Κάρολο Α΄ τού Ανζού το 1266. Οι δυναστεία αυτή των Χοενστάουφεν ήταν δούκες τής Σουαβίας. Έχει ερευνηθεί ιδιαίτερα από Γερμανούς μελετητές, όπως ο Ερνστ Καντόροβιτς και ο Βίλλυ Κον.

 Ιστορία 
μικρογραφία|200εσ|Η σαρκοφάγος τού Φρειδερίκου Β΄ στον καθεδρικό ναό τού Παλέρμο.

 Ερρίκος ΣΤ΄ και Φρειδερίκος Β΄ 
Ο Γουλιέλμος Γ΄ τής Σικελίας εκθρονίστηκε το 1194, και τον διαδέχθηκε η μεγάλη θεία του, η Κωνσταντία των Ωτβίλ, η οποία εννέα χρόνια νωρίτερα είχε παντρευτεί τον Ερρίκο ΣΤ΄, γιο τού Φρειδερίκου Α΄ τής Γερμανίας. Ο ίδιος ο Ερρίκος ΣΤ΄ απεβίωσε το 1197 -η χήρα του κυβέρνησε μόνη της τη Σικελία για έναν χρόνο και μερικούς μήνες. Πριν από το τέλος της, στέφθηκε ο τετράχρονος γιος τους Φρειδερίκος Β΄, δημιουργώντας τη νέα δυναστεία των Χοενστάουφεν στη Σικελία. Στη συνέχεια η Κωνσταντία είχε κυβερνήσει ως αντιβασίλισσα εκ μέρους του μέχρι το τέλος της το 1198, οπότε ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ ανέλαβε ως κηδεμόνας τού Φρειδερίκου Β΄, εμπιστευόμενος αυτόν σε ένα συμβούλιο αντιβασιλείας, και αναγνωρίζοντάς τον ως κληρονόμο τού θρόνου τής Σικελίας.

Από το 1201 έως το 1206 ο Μάρκβαρντ φον Άνβαϊλερ κυβέρνησε ως αντιβασιλιάς, ακολουθούμενος από τον Γουλιέλμο τού Καπαρόνε, με τον Φρειδερίκο Β΄ να ενηλικιώνεται μόλις σε ηλικία 14 ετών το 1208. Το Παλέρμο και η Αυλή του έγιναν το κέντρο τής αυτοκρατορίας, που περιλάμβανε την Απουλία και τη δυτική Ιταλία, και εκεί γεννήθηκε η Σικελική Σχολή, η πρώτη σαφώς ιταλική ποιητική σχολή. Ο ίδιος ο Φρειδερίκος Β΄ έγινε γνωστός ως ο  (θαύμα του κόσμου), που, όπως υποστηρίζεται από τον Σάντι Κορέντι, ήταν «ο πρόδρομος τού πρίγκιπα τής Αναγέννησης». Ο Φρειδερίκος Β΄ έγραψε τα Θεσπίσματα του Μέλφι το 1231, και από το 1220 έως το 1239 απέλασε και εκτόπισε τους εναπομείναντες Μουσουλμάνους στη Σικελία, καταλήγοντας στην τελική εκτόπιση όλων των Μουσουλμάνων των Σικελών στη Λουκέρα τής Φότζια.

Ο Φρειδερίκος Β' ήταν ένας από τους σπουδαιότερους, πιο ενεργητικούς, ευφάνταστους και ικανούς ηγεμόνες ολόκληρου τού Μεσαίωνα. Ήταν επίσης ίσως ο πιο ισχυρός μονάρχης, και κυβέρνησε μία τεράστια περιοχή, ξεκινώντας από τη Σικελία και εκτεινόμενος σε όλη την Ιταλία μέχρι τη Γερμανία. Στο βασίλειο τής Σικελίας και σε μεγάλο μέρος της Ιταλίας, ο Φρειδερίκος Β΄ βασίστηκε στο έργο των Νορμανδών προκατόχων του, και σφυρηλάτησε ένα πρώιμο απολυταρχικό κράτος, που συνενωνόταν από μία αποτελεσματική κοσμική γραφειοκρατία. Απολαμβάνει τη φήμη ενός λαμπρού άνδρα τής Αναγέννησης avant la lettre και ενός οραματιστή πολιτικού, επιστήμονα, λόγιου, αρχιτέκτονα, ποιητή και συνθέτη.    Ο Φρειδερίκος Β΄ φέρεται επίσης να μιλούσε έξι γλώσσες: Λατινικά, Σικελικά, Μέσα Άνω Γερμανικά, Παλαιά Γαλλικά, Ελληνικά και Αραβικά.   Ως φανατικός προστάτης τής επιστήμης και των τεχνών, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προώθηση τής λογοτεχνίας μέσω τής Σικελικής Σχολής Ποίησης. Η Σικελική βασιλική Αυλή του στο Παλέρμο και τη Φότζια, ξεκινώντας γύρω στο 1220, είδε την πρώτη χρήση μίας λογοτεχνικής μορφής μίας ιταλο-ρωμαϊκής γλώσσας, τής σικελικής. Η ποίηση που προήλθε από τη σχολή, άσκησε σημαντική επιρροή στη λογοτεχνία, και σε αυτό που έμελλε να γίνει η σύγχρονη ιταλική γλώσσα.  Η πιο βαθιά νομική του κληρονομιά παραμένει το έργο Θεσπίσματα τού Μέλφι ή Constitutiones Regni Siciliarum (Θεσπίσματα τού Βασιλείου τής Σικελίας), που εκδόθηκαν το 1231 στο βασίλειο τής Σικελίας. Η πολυπλοκότητα των Συνταγμάτων, γνωστών και ως Liber Augustalis, καθιστούν τον Φρειδερίκο Β΄ ξεχωριστό, ίσως ως τον ανώτατο νομοθέτη τού Μεσαίωνα.  Σχεδόν κάθε πτυχή στο αυστηρά κυβερνώμενο βασίλειο τού Φρειδερίκου Β΄ ρυθμιζόταν: από μία αυστηρά συγκεντρωτική δικαστική εξουσία και γραφειοκρατία, μέχρι το εμπόριο, τα νομίσματα, την οικονομική πολιτική, τη νομική ισότητα για όλους τους πολίτες, την προστασία των γυναικών, ακόμη και τις διατάξεις για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Επιβλήθηκαν κρατικά μονοπώλια στο μετάξι, τον σίδηρο και τα σιτηρά, ενώ καταργήθηκαν οι δασμοί και τα εισαγωγικά τέλη στο εμπόριο εντός τού βασιλείου. Ένα νέο χρυσό νόμισμα που ονομάζεται augustalis, εισήχθη και κυκλοφόρησε ευρέως στην Ιταλία, το οποίο θαυμάζεται ακόμη και σήμερα για το υπέροχο πρωτο-αναγεννησιακό του στυλ και την εξαιρετική του ποιότητα.  (2008). Retrieved 25 September 2024. Σύμφωνα με τα Θεσπίσματα, ο Φρειδερίκος Β΄ ήταν lex animata (κινούμενος νόμος) και κυβέρνησε ως απόλυτος μονάρχης. Τα Θεσπίσματα έχουν θεωρηθεί ίσως ως το «πιστοποιητικό γέννησης» του σύγχρονου ηπειρωτικού ευρωπαϊκού κράτους. 

Ο Φρειδερίκος Β΄ βρέθηκε συχνά σε σύγκρουση με τον παπισμό και με αρκετές πόλεις της βόρειας Ιταλίας, για μεγάλο μέρος τής βασιλείας του. Από την τελευταία περίοδο τής βασιλείας του, ο Φρειδερίκος Β΄ θέσπισε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, για να εγκαθιδρύσει το βασίλειο τής Σικελίας και την αυτοκρατορική Ιταλία ως ενιαίο κράτος, που διέπεται από μία κεντρική διοίκηση. Ωστόσο, παρά τις έντονες προσπάθειές του, το πρόσφατα ενωμένο ιταλικό κράτος αποδείχθηκε εφήμερο. Παρ' όλα αυτά, αν και η κατάσταση ήταν πάντα ρευστή, και ο Φρειδερίκος Β΄ υπέστη αρκετές αποτυχίες στα τελευταία του χρόνια, μέχρι το τέλος τής ζωής του ήταν και πάλι σε υπέρτερη θέση έναντι των εχθρών του, και άφησε στους γιους του μία ισχυρή θέση, ονομάζοντας τον μεγαλύτερο νόμιμο γιο του, τον Κορράδο Δ΄ κληρονόμο του στη Γερμανία, την Ιταλία και τη Σικελία, ενώ ο νεότερος νόθος Μανφρέδος ονομάστηκε αντιβασιλιάς τής Σικελίας και τής Ιταλίας κατά την απουσία τού Κορράδου Δ΄.

 Ο Μανφρέδος της Σικελίας 
Τον Οκτώβριο του 1251 ο Κορράδος αναχώρησε για την ιταλική ηπειρωτική χώρα, όπου συνάντησε τους αυτοκρατορικούς αντιπροσώπους, και τον Ιανουάριο τού επόμενου έτους αποβιβάστηκε στο Σιπόντο, από όπου αυτός και ο Μανφρέδος ηρέμησαν το βασίλειο, μετά από μικρές εξεγέρσεις που είχαν υποστηριχθεί από τον πάπα. Το 1253 ανακατέλαβαν τις επαναστατημένες κομητείες τής Καζέρτα και τής Ατσέρα, και κατέκτησαν την Κάπουα, καταλαμβάνοντας τελικά τη Νάπολη τον Οκτώβριο τού ίδιου έτους. Ο Κορράδος Δ΄ απεβίωσε από ελονοσία στις 21 Μαΐου 1254 (δεν υπάρχουν στοιχεία για τη φήμη ότι ο Μάνφρεντ δηλητηρίασε τον ετεροθαλή αδελφό του), καθιστώντας τον πάπα κηδεμόνα τού γιου του Κορραδίνου.

Ωστόσο ο πάπας παρέμεινε δυσμενής απέναντι στη δυναστεία τής Σουαβίας, και αντ' αυτού υποσχέθηκε το βασίλειο τής Σικελίας στον Εδμόνδο τον Κυφό, εφόσον μπορούσε να το καταλάβει με στρατό. Ωστόσο, χάρη στις διπλωματικές ικανότητες που είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του, ο Μανφρέδος κατέληξε σε συμφωνία με τον πάπα, επιτρέποντας την παπική κατοχή τού στρατού, αλλά διατηρώντας τα δικαιώματα τού Κορραδίνου και τής οικογένειάς του. Παρά ταύτα, ο Μανφρέδος δεν ένιωθε ακόμη ασφαλής από τον πάπα, και έτσι συγκέντρωσε τεράστιο στρατό για να αντιταχθεί στις παπικές δυνάμεις, συναντώντας τες κοντά στη Φότζια. Κατά τη διάρκεια τού 1257, ο Μάνφρεντ νίκησε τον παπικό στρατό και κατέστειλε εσωτερικές εξεγέρσεις, αλλά ο στρατός του διασκορπίστηκε το 1258, πιθανώς με εντολή τού ίδιου τού Μάνφρεντ.

μικρογραφία|Τα Υεσπίσματα τού βασιλείου τής Σικελίας από τον Φρειδερίκο Β΄.

Μετά το φημολογούμενο (ψευδές) τέλος τού Κορραδίνου, οι Σικελοί ιεράρχες και βαρόνοι κάλεσαν τον ίδιο τον Μανφρέδο να αναλάβει τον θρόνο, και στέφθηκε στον Καθεδρικό Ναό τού Παλέρμο στις 10 Αυγούστου. Αυτό δεν αναγνωρίστηκε από τον πάπα Αλέξανδρο Δ΄, ο οποίος θεωρούσε τον Μανφρέδο σφετεριστή. Ο Μανφρέδος, ηγούμενος τής φατρίας των Γιβελλίνων που υπήρχε σε όλη την ηπειρωτική Ιταλία, αύξησε τη δύναμή του, ιδιαίτερα παντρεύοντας την κόρη του Κωνσταντία Χοενστάουφεν με τον Πέτρο Γ΄ τής Αραγωνίας το 1262. Ο Μανφρέδος τελικά αφορίστηκε και ο πάπας Ουρβανός Δ΄ προσέφερε το βασίλειο τής Σικελίας στον Κάρολο Α΄ των Ανζού, αδελφό τού Λουδοβίκου Θ΄ τής Γαλλίας. Ο Κάρολος βάδισε εναντίον τού Μανφρέδου, νικώντας τον αποφασιστικά στη Μάχη τού Μπενεβέντο στις 26 Φεβρουαρίου 1266. Δύο χρόνια αργότερα, ο ίδιος ο Κορραδίνος προσπάθησε να ανακαταλάβει το βασίλειο, αλλά ηττήθηκε στη Μάχη τού Ταλιακότσο και αποκεφαλίστηκε.

 Το τελικό στάδιο 
Η κόρη τού Μανφρέδου, Κωνσταντία Χοενστάουφεν, διεκδίκησε το βασίλειο τής Σικελίας το 1281, και μετά τον Σικελικό Εσπερινό (σφαγή των Γάλλων τού Καρόλου Α΄) έγινε βασίλισσα τής Σικελίας από το 1282 έως το 1285, ενώνοντάς το με τις κτήσεις τού συζύγου της, Πέτρου Γ΄. Ο Πέτρος Γ΄ στέφθηκε βασιλιάς τής Αραγωνίας το 1282, και έτσι παρέμεινε στην Ισπανία από το 1283 μέχρι το τέλος του το 1285, οπότε το βασίλειο τής Σικελίας πέρασε στον δεύτερο γιο του, Ιάκωβο (Β΄), με τη βοήθεια τής μητέρας του στην κυριαρχία της Σικελίας. Παρέμεινε στο νησί μέχρι το τέλος τού μεγαλύτερου αδελφού του, Αλφόνσου Γ΄ τής Αραγωνίας το 1291, και την άνοδό του στον θρόνο τής Αραγωνίας, επιστρέφοντας στην Ισπανία, και αφήνοντας πίσω τον τρίτο γιο τού Πέτρου Γ΄, Φρειδερίκο Β΄, ως υποδιοικητή τού βασιλείου τής Σικελίας. Ο Ιάκωβος Β΄ έκανε ειρήνη με τη Γαλλία, και σκόπευε να παραχωρήσει το νησί τής Σικελίας στον γιο τού Καρόλου Α΄, Κάρολο Β΄, αλλά η αριστοκρατία έστεψε τον Φρειδερίκο Β΄ ως βασιλιά, κάτι που τελικά επικυρώθηκε με την Ειρήνη τής Καλταμπελόττα τού 1302.

 Πνευματική καλλιέργεια 
αριστερά|μικρογραφία|Η Αυλική Καγκελαρία στην Αυλή τού Φρειδερίκου Β΄ στο παλάτσο ντελα Φαβάρα, με Σικελούς συγγραφείς, μελετητές και καλλιτέχνες

 Ποίηση 
Η Σικελική Σχολή ήταν ένα λογοτεχνικό-φιλοσοφικό κίνημα, που πρωτοεμφανίστηκε με την άνοδο στον θρόνο τού Γουλιέλμου Β΄ το 1166, και έφτασε στο αποκορύφωμά της στο πρώτο μισό του 13ου αι. υπό τον Φρειδερίκο Β΄, ο οποίος ήταν ο ίδιος συγγραφέας τού De arte venandi cum avibus, μίας πραγματείας για την γερακοθηρία. Δεν ήταν σχολή με την θεσμική ή ακαδημαϊκή έννοια. Περιλάμβανε τους Τζάκομο ντα Λεντίνι, Τσιέλο ντ' Αλκάμο και Γκουίντο ντελα Κολόνε και η λυρική της ποίηση στην αυλική σικελική γλώσσα οδήγησε στο σονέτο. Ο Μανφρέδος ευνόησε επίσης την τέχνη και τον πολιτισμό, όπως και ο άλλος νόθος γιος τού Φρειδερίκου Β΄, Έντσο τής Σαρδηνίας, ο οποίος έγραφε ποίηση σύμφωνα με τους κανόνες της σχολής.

 Νομική σχολή 
Οι Χοενστάουφεν συνέχισαν τη νομική καλλιέργεια, που είχαν ξεκινήσει οι Νορμανδοί προκάτοχοί τους με τις Ασίζες τού Αριάνο το 1140, διαιωνίζοντάς τους ως Curiae generalis. Έμπειροι νομικοί όπως ο Πιερ ντελα Βίνια, ο Ροφρέντο ντα Μπενεβέντο και οι επίσκοποι Τζάκομο τής Κάπουα και Μπεράρντο τής Καστάνια έφθασαν στην Αυλή τους.

Η δυναστεία ανανέωσε επίσης τη Μεγάλη Κουρία τού βασιλείου τής Σικελίας, το κεντρικό όργανο δημόσιας διοίκησης, ως το ανώτατο δικαστήριο τού βασιλείου. Η Κουρία εξέδωσε το Liber Augustalis το 1231, και το Constitutionum Regni Siciliarum.

 Αστρονομία 
αριστερά|μικρογραφία|Περσικός αστρολάβος
Ο Θεόδωρος τής Αντιόχειας έφθασε στην Αυλή τού Φρειδερίκου Β΄ το 1230, όπου διορίστηκε αστρολόγος, μάντης, γιατρός και επιστημονικός σύμβουλος τού βασιλιά, αντικαθιστώντας τον Μιχαήλ Σκοτ, ο οποίος είχε αποβιώσει. 

 Αναφορές 

Κατηγορία:Πόλεμοι των Γουέλφων και Γιβελλίνων
Κατηγορία:Οίκος των Χοενστάουφεν
Κατηγορία:Σχέσεις Γερμανίας-Ιταλίας
Κατηγορία:Βασίλειο της Σικελίας