Μοναστηριακός άρτος

Ο μοναστηριακός άρτος είναι ένα παραδοσιακό, αρωματικό ψωμί που χρησιμοποιείται κυρίως στην τελετή της αρτοκλασίας στις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Χαρακτηρίζεται από την πλούσια γεύση του, που οφείλεται στον συνδυασμό μπαχαρικών και αρωματικών υλικών, και από την αφράτη υφή του. 

Τα κύρια αρωματικά που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στις μονές (όπως στην Ι.Μ. Λέσβου ή στο Άγιο Όρος) είναι η μαστίχα, το μαχλέπι, ο γλυκάνισος, η κανέλα και το γαρίφαλο, αρωματισμένο νερό (π.χ. ανθόνερο, ροδόνερο), ξύσμα και χυμός πορτοκαλιού, κάρδαμο, μοσχοκάρυδο, και αστεροειδής γλυκάνισος.

Τα βασικά υλικά που χρησιμοποιούνται είναι το αλεύρι, η μαγιά, το νερό και η ζάχαρη. Τα επιπλέον υλικά τα οποία είναι προαιρετικά και μπορεί να χρησιμοποιηθούν είναι το ελαιόλαδο, το μέλι και το σουσάμι. Στην περίπτωση του πρόσφορου (ψωμί με σφραγίδα που χρησιμοποιείται στην Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία για τη Θεία Ευχαριστία), τα υλικά είναι αυστηρά τέσσερα: αλεύρι, νερό, προζύμι και αλάτι.

Στην παραδοσιακή ακολουθία της αρτοκλασίας, χρησιμοποιούνται πέντε άρτοι. Ο αριθμός αυτός είναι συμβολικός και αναφέρεται στο θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων από τον Χριστό στην έρημο, με τους οποίους χόρτασαν πάρα πολλοί άνθρωποι. Οι πέντε άρτοι τοποθετούνται μαζί με κρασί και λάδι (επίσης συμβολικά στοιχεία), τα οποία ευλογούνται από τον ιερέα κατά τη διάρκεια του Εσπερινού. Στη συνέχεια κόβονται σε κομμάτια και δίνονται ως αντίδωρο για ευλογία. 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Λειτουργική