Μιχάλης Μερακλής

Ο Μιχάλης Γ. Μερακλής  (Καλαμάτα, 6 Απριλίου 1932) είναι Έλληνας λαογράφος, φιλόλογος και καθηγητής πανεπιστημίου.

 Βιογραφία 
Ο  Μιχαήλ Γ. Μερακλής γεννήθηκε στην Καλαμάτα τον Απρίλιο του 1932. Το 1952 εισήχθη στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου έλαβε το Πτυχίο του Τμήματος Φιλολογίας το 1957.
Μετά τη στρατιωτική του θητεία (1957-58), προσελήφθη ως βοηθός της  έδρας της Λαογραφίας, με πρόταση του δασκάλου του Γεωργίου Α. Μέγα (1960-61). Εργάστηκε, για ένα έτος (1963-64) ως φιλόλογος καθηγητής στο Γυμνάσιο Πεταλιδίου Μεσσηνίας και στη συνέχεια στα γνωστά ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου και Αντώνη Μωραΐτη. Κατά τα έτη 1967-1969, έλαβε υποτροφία από το Γερμανικό Ίδρυμα Υποτροφιών Alexander von Humboldt για μεταπτυχιακές σπουδές στη Γοτίγγη της Γερμανίας, με σύσταση του Γεώργιου Μέγα και πρόταση του καθηγητή Kurt Ranke.

Αφορμή για το γεγονός αυτό ήταν το ότι ο Kurt Ranke είχε εντυπωσιαστεί από μια ανακοίνωση στα γαλλικά του Μιχάλη Γ. Μερακλή, στο 4. Συνέδριο της Διεθνούς Εταιρείας για την Έρευνα των Λαϊκών Διηγήσεων, το οποίο έγινε στην Αθήνα το 1964. Στη Γοτίγγη παρακολούθησε μαθήματα Λαογραφίας, Εθνολογίας, Αρχαίας Ελληνικής και Λατινικής Φιλολογίας και συνέγραψε τη διδακτορική του διατριβή, η οποία εγκρίθηκε με διάκριση, το 1970, όπου εξετάζονται 220 παραλλαγές μιας λαϊκής νουβέλας, που συναντάται σε 25 χώρες του κόσμου.

Το 1975 εξελέγη τακτικός καθηγητής Λαογραφίας στην Φιλοσοφική Σχολή Ιωαννίνων. Το 1978 έγινε Κοσμήτορας της Σχολής και έξι χρόνια από την εκλογή του στη Σχολή, εξελέγη Πρύτανης (1981-1982) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Την τριετία 1987-1990 επανεξελέγη Κοσμήτορας των τριών Τμημάτων της Σχολής.

Τον Ιανουάριο του 1990, μετακλήθηκε, με ομόφωνη απόφαση των καθηγητών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών, και ανέλαβε σ’ αυτό τα καθήκοντά του ως καθηγητής της Κοινωνικής Λαογραφίας. Στο ίδιο Τμήμα υπηρέτησε ως Πρόεδρος τα έτη 1994-1996. Το Αύγουστο του 1999 αφυπηρέτησε ως ομότιμος καθηγητής των Πανεπιστημίων Ιωαννίνων και Αθηνών.

 Αξιώματα και βραβεύσεις 
Από το 2002 μέχρι τον Ιούνιο του 2023 διετέλεσε Πρόεδρος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας, της οποίας το έργο αναβάθμισε. Το 2009 οργανώθηκε τριήμερο Πανελλήνιο Συνέδριο για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας, σε συνεργασία με τον Τομέα Βυζαντινής Φιλολογίας και Λαογραφίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, και ήδη εκδόθηκαν τα Πρακτικά σε ένα ογκώδη τόμο 1100 σελίδων.

Συνέχισε την έκδοση του περιοδικού «Λαογραφία» και διοργάνωσε με τη συνεργασία του Δ.Σ. ημερίδες για επίκαιρα λαογραφικά θέματα.  Στις επισκέψεις του στα Γραφεία της Λαογραφικής Εταιρείας συνεργαζόταν με πολλούς ερασιτέχνες και επιστήμονες λαογράφους για διάφορα λαογραφικά θέματα. Με προσωπικές ενέργειές του αγοράστηκαν δύο νέα οικήματα της Ε.Λ.Ε. Στο πρώτο εγκαταστάθηκε η Βιβλιοθήκη της Εταιρείας, ενώ στο δεύτερο υπάρχουν παλαιότερες και νεώτερες εκδόσεις της Εταιρείας.
Υπήρξε επίσης Γενικός Γραμματέας της ίδιας Εταιρείας (από το 1978), μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Εταιρείας Λογοτεχνών, μέλος της Διεθνούς Εταιρείας για την Έρευνα των Λαϊκών Διηγήσεων και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Κρατικού Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Διετέλεσε ακόμη Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (1988-1992) και Πρόεδρος της Επιτροπής του Υπουργείου Πολιτισμού για την απονομή των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων. Με δική του εισήγηση προς την τότε Υπουργό Μελίνα Μερκούρη ιδρύθηκε Λογοτεχνικό Βραβείο Μαρτυρίας και - το σπουδαιότερο - το Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας 15.

Το 1965 τιμήθηκε με το Βραβείο Φέξη της Ομάδας των 12 για τις μελέτες του στη Λογοτεχνία, ενώ το 1995 από την Ακαδημία Αθηνών με το Βραβείο Ελένης και Κώστα Ουράνη, για το βιβλίο του «Έντεχνος λαϊκός λόγος16». Την ίδια χρονιά (1995) του απονεμήθηκε το Βραβείο Herder από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, που απονέμεται σε ξεχωριστές προσωπικότητες των Γραμμάτων, «διότι με το έργο του έδειξε στην ελληνική Λαογραφία τον δρόμο προς μια σύγχρονη επιστήμη του πολιτισμού και πρόσφερε σημαντικές συμβολές στη λαϊκή λογοτεχνία και στην ελληνική και διεθνή έρευνα του παραμυθιού».

Από τον Μάρτιο του 2006 μέχρι το 2021 του απονεμήθηκαν οι παρακάτω τιμητικές διακρίσεις: 
 ο Χρυσούς Σταυρός της Εκκλησίας της Δωδεκανήσου του Οικουμενικού Πατριαρχείου από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Καρπάθου και Κάσου Αμβρόσιο, για την προσφορά του στην Εκπαίδευση, τον Πολιτισμό και την Κοινωνία. 
 Τον Μάιο του 2009, με σύμφωνη γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου, του απονεμήθηκε τιμητική πλακέτα από τον Πρόεδρο του Μαρασλείου Διδασκαλείου Μετεκπαιδευομένων Διδασκάλων, για τη συνεισφορά του στο Μαράσλειο Διδασκαλείο και στην Εκπαίδευση γενικότερα.
 Τον Ιούνιο του 2009 αναγορεύτηκε επίτιμο μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Λαϊκών Διηγήσεων, κατά τη διάρκεια των εργασιών του 15. Συνεδρίου της Εταιρείας αυτής στην Αθήνα. 
 Στις 18 Δεκεμβρίου 2013 ανακηρύχτηκε Επίτιμος Καθηγητής της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. 
 Στις 29 Μαΐου 2015 τιμήθηκε από τον Σύλλογον προς Διάδοσιν των Γραμμάτων Καλαμάτας για τη μεγάλη του προσφορά στα Ελληνικά Γράμματα. 
 Στις 3 Απριλίου 2019 αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξεινίων Χωρών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
 Το 2021 έλαβε το Βραβείο «Κωστής Παλαμάς» από τα Ίδρυμα JeanMoreas για το επιστημονικό του έργο.

 Εργογραφία 
Ο Μιχάλης Γ. Μερακλής έχει συγγράψει 24 λαογραφικά βιβλία, 24 βιβλία νεοελληνικής λογοτεχνικής κριτικής και ερμηνευτικής των κειμένων18, 10 βιβλία για την αρχαία ελληνική και λατινική λογοτεχνία και 1 διδακτικό βιβλίο για τους καθηγητές Μ. Εκπαίδευσης, που αναφέρεται στον Πλούταρχο. Πλήθος μελετημάτων και άρθρων του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά, εκπαιδευτικά και λογοτεχνικά ελληνικά και ξένα περιοδικά, σε εφημερίδες, πρακτικά συνεδρίων, συλλογικούς τόμους, κ.λπ.

 Επιλεγμένη εργογραφία 

Ξενάγηση στη Μαρία Π. Ράπτη, 1970
Χαιρετισμούς στον Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου, 1979
Επανεκτίμηση του Μ. Καραγάτση, 1981 
Μνημόσυνο του Αλεξ. Παπαδιαμάντη, 1981
Επιστροφή στον Κωστή Παλαμά, 1983
Τέσσερα δοκίμια για τον Κ. Π. Καβάφη, 1985
Μνημονάριον του Φώτη Κόντογλου, 1985
Προσεγγίσεις στην ελληνική πεζογραφία, 1986
Οιδίποδα του Γιώργου Θεοτοκά, 1986
Το παιδικό Λογοτεχνικό βιβλίο, 1987
Σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία 1945-1980, 1987
Τι είναι η λαϊκή λογοτεχνία, 1988
Ελληνική λαογραφία Λαϊκή Τέχνη, 1992
Έντεχνος λαϊκός λόγος, 1993
Θεώρηση του Νίκου Καζαντζάκη, 1993
'"Παροιμίες ελληνικές και των άλλων βαλκανικών λαών, 1995Η Οδύσσεια του Ομήρου, 1996
"'Δεκαπέντε ερμηνευτικές δοκιμές στον Οδυσσέα Ελύτη, 1997
Ελληνική λαογραφία Κοινωνική Συγκρότηση, 1998
Παραδοσιακός χορός και λαϊκή δημιουργία, 1999
Θέματα λαογραφίας, 1999
Το Λαϊκό παραμύθι, 1999
Παιδαγωγικά της λαογραφίας, 2001
Κανίσκιον φιλίας, 2002
Οδυσσέας Ελύτης, Γιάννης Ρίτσος, 2003
Λαογραφικά ζητήματα, 2004
'Ελληνική λαογραφία Κοινωνική Συγκρότηση Ήθη και Έθιμα Λαϊκή Τέχνη, 2004
Βιργιλίου Αινείας, 2005
Όψεις του σύγχρονου πολιτισμού, 2006
Κρήτη και λαϊκός πολιτισμός, 2007
Η Παιδαγωγική και Διδακτική αξιοποίηση του παραμυθιού, 2007
Λαϊκός Πολιτισμός και νεοελληνικής διαφωτισμός, 2007
Δημοτικά τραγούδια, 2008
Εισαγωγή στην ποίηση του Ρίτσου, 2009
Το γλωσσικό ζήτημα, 2011
Ελληνική λαογραφία Κοινωνική Συγκρότηση Ήθη και Έθιμα Λαϊκή Τέχνη, 2011Για το λαϊκό παραμύθι, 2012Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης και το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας, 2012Ελληνική λαογραφία ιστορικά, θεωρητικά, μεθοδολογικά, θεματικές, 2012
Λαϊκός Πολιτισμός και Έντεχνος λόγος (ποίηση-πεζογραφία-θέατρο), 2013Η Λάμψη του χρήματος στη νεοελληνική λογοτεχνία, 2014Η διαχείριση της παράδοσης, 2016Τραγωδία και λαϊκός πολιτισμός στην αρχαία Αθήνα, 2017Έθνος και ταυτότητα, 2017Πλάτανος ευσκιόφυλλος, 2019Τα λαογραφικά της Κρήτης'', 2022

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Καθηγητές Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί του 21ου αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες λαογράφοι
Κατηγορία:Έλληνες φιλόλογοι
Κατηγορία:Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών