Γενικές εκλογές Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας 2025

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ) στις 28 Δεκεμβρίου 2025. Ο εν ενεργεία πρόεδρος Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά είχε δικαίωμα επανεκλογής αφού τα όρια της προεδρικής θητείας καταργήθηκαν με το συνταγματικό δημοψήφισμα της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας το 2023, και διεκδικούσε την τρίτη θητεία του στο αξίωμα. Το κυβερνών Κίνημα Ενωμένων Καρδιών, υπό την ηγεσία του Τουαντερά, έχει κατηγορηθεί για καταστολή της πολιτικής αντιπολίτευσης στην ΚΑΔ και για απόπειρα χρήσης των κρατικών εξουσιών προκειμένου να εμποδίσει υποψηφίους της αντιπολίτευσης να συμμετάσχουν στις εκλογές.

Πλαίσιο

Ο πρόεδρος Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά περιοριζόταν αρχικά σε δύο θητείες, βάσει των ορίων που έθετε το σύνταγμα· ωστόσο, υπέβαλε αναθεωρήσεις του συντάγματος που θα καταργούσαν τα όρια θητειών και θα παρέτειναν την προεδρική θητεία από 5 σε 7 έτη. Το 2023 προκηρύχθηκε δημοψήφισμα για την επικύρωση αυτών των αλλαγών. Η Ντανιέλ Νταρλάν, επικεφαλής του Συνταγματικού Δικαστηρίου, έκρινε ότι το προτεινόμενο δημοψήφισμα ήταν παράνομο, αλλά αντικαταστάθηκε από τον Τουαντερά. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης μποϊκόταραν το δημοψήφισμα, αλλά αυτό εγκρίθηκε με το 95% των ψήφων. Η Ομάδα Βάγκνερ παρείχε ασφάλεια και υλικοτεχνική υποστήριξη για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος.

Ηγέτες της αντιπολίτευσης, όπως ο Ντομινίκ Γιαντόκα, φυλακίστηκαν παρά τη βουλευτική τους ασυλία και στα κόμματα της αντιπολίτευσης απαγορεύτηκε να πραγματοποιούν συγκεντρώσεις. Συνολικά 570.000 ψηφοφόροι εγγράφηκαν από τη MINUSCA. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2025, το 98% των κέντρων εγγραφής ψηφοφόρων στην ΚΑΔ ήταν ανοιχτά, αν και 58 παρέμεναν κλειστά λόγω βίας, ενώ η αναθεώρηση των εκλογικών καταλόγων ολοκληρώθηκε σε 11 από τις 20 νομαρχίες. Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέφρασε ανησυχίες για τη διεξαγωγή των εκλογών.

 Εκλογικό σύστημα 

Ο Πρόεδρος της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας εκλέγεται μέσω ενός συστήματος δύο γύρων για επταετή θητεία, με δυνατότητα ανανέωσης. Εκλέγεται ο υποψήφιος που λαμβάνει την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων στον πρώτο γύρο. Εάν δεν επιτευχθεί πλειοψηφία, διεξάγεται επαναληπτικός γύρος μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων για την ανάδειξη του νικητή. Τον Ιούλιο του 2025 αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι οι εκλογές για τοπικά και δημοτικά αξιώματα, που επρόκειτο να διεξαχθούν τον Αύγουστο του 2025 έπειτα από διακοπή σχεδόν 40 ετών, θα διεξάγονταν τελικά ταυτόχρονα με τις προεδρικές εκλογές. Στις 7 Αυγούστου η εκλογική επιτροπή της ΚΑΔ ανακοίνωσε ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν στις 28 Δεκεμβρίου 2025. Σε περίπτωση επαναληπτικού γύρου για την προεδρία, η ψηφοφορία θα διεξαχθεί τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ ο επαναληπτικός γύρος για τις κοινοβουλευτικές έδρες θα γίνει στις 5 Απριλίου 2026.

 Υποψήφιοι 

Στις 14 Νοεμβρίου 2025 το Συνταγματικό Δικαστήριο της ΚΑΔ ενέκρινε επτά και απέρριψε τρεις υποψηφιότητες για την προεδρία. Οι υποψήφιοι ήταν:

Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά, μέλος του Κινήματος Ενωμένων Καρδιών και εν ενεργεία πρόεδρος.

Ανισέ-Ζορζ Ντολογκελέ μέλος του κόμματος Ένωση για την Κεντροαφρικανική Ανανέωση.

Ανρί-Μαρί Ντοντρά, μέλος της Ρεπουμπλικανικής Ενότητας (UNIR).

Σερζ Ζισλάν Τζόρι, ανεξάρτητος υποψήφιος.

Αριστίντ Μπράιαν Ριμπουά, ανεξάρτητος υποψήφιος.

Έντι Σιμφοριάν Καμπαρκούτι, ανεξάρτητος υποψήφιος.

Μαρσελέν Γιαλιμέντε, ανεξάρτητος υποψήφιος.

 Διεξαγωγή 

Οι προετοιμασίες για τις εκλογές αντιμετώπισαν επικρίσεις όσον αφορά τη θεσμική ετοιμότητα και την ασφάλεια. Η Εθνική Εκλογική Αρχή (ANE) εργάστηκε για την οριστικοποίηση των εκλογικών καταλόγων και της επιμελητείας κάτω από δύσκολες συνθήκες, με την υποστήριξη διεθνών εταίρων και εγχώριων ομάδων παρατηρητών. Τα Ηνωμένα Έθνη ζήτησαν μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της ικανότητας των εκλογικών οργάνων, σημειώνοντας ότι η διαδικασία πραγματοποιείται εν μέσω εύθραυστης ασφάλειας και περιορισμένων πόρων.

 Προεκλογική εκστρατεία 

Η προεκλογική εκστρατεία ξεκίνησε στις 13 Δεκεμβρίου 2025. Τόσο ο Ζορζ Ντολογκελέ όσο και ο Ανρί-Μαρί Ντοντρά κατηγόρησαν τις αρχές ότι παρεμποδίζουν τις δραστηριότητες της εκστρατείας τους μέσω ταξιδιωτικών περιορισμών και αποτροπής σχετικών εκδηλώσεων, κάτι που διαψεύστηκε από αξιωματούχους του Κινήματος Ενωμένων Καρδιών.

 Προκλήσεις και επικρίσεις 

Παρατηρητές και στελέχη της αντιπολίτευσης εξέφρασαν ανησυχίες για την αξιοπιστία των επικείμενων εκλογών. Αναφορές επισημαίνουν καθυστερήσεις στην επιμελητεία, ελλιπείς εκλογικούς καταλόγους και το κλείσιμο κέντρων εγγραφής σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις. Το συνταγματικό δημοψήφισμα του 2023, το οποίο επέτρεψε στον πρόεδρο Τουαντερά να διεκδικήσει τρίτη θητεία, προκάλεσε επίσης επικρίσεις επειδή διεξήχθη σε περιορισμένο πολιτικό περιβάλλον. Οι συνθήκες ασφαλείας και η περιορισμένη χρηματοδότηση συνεχίζουν να αποτελούν προκλήσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διαφάνεια και τη συμμετοχικότητα της ψηφοφορίας του Δεκεμβρίου του 2025. Τον Οκτώβριο του 2025 το κύριο μπλοκ της αντιπολίτευσης της ΚΑΔ, το Ρεπουμπλικανικό Μέτωπο για την Προάσπιση του Συντάγματος, δήλωσε ότι θα μποϊκοτάρει τις εκλογές, επικαλούμενο ένα άνισο πολιτικό περιβάλλον.

 Παρατηρητές 
Περισσότεροι από 1.700 τοπικοί και διεθνείς παρατηρητές διαπιστεύθηκαν για να παρακολουθήσουν τις εκλογές. Η αποστολή παρατηρητών της Αφρικανικής Ένωσης (AU) έστειλε παρατηρητές σε τρεις από τις 20 νομαρχίες της ΚΑΔ. Ο Μπερνάρ Μακούζα, εκπρόσωπος της αντιπροσωπείας της AU, δήλωσε ότι οι εκλογές διεξήχθησαν ειρηνικά, εκτός από το Ο-Μπομού, και συμμορφώθηκαν με το ισχύον νομικό πλαίσιο, το οποίο χαρακτήρισε βελτίωση σε σύγκριση με τις εκλογές του 2016 και του 2020.

 Αποτελέσματα  
Τα προσωρινά αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στις 6 Ιανουαρίου από την ANE έδειξαν ότι ο Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά επανεξελέγη για τρίτη θητεία με το 76,15% των ψήφων. Ο Ανισέ-Ζορζ Ντολογκελέ ήρθε δεύτερος, λαμβάνοντας το 14,66% των ψήφων. Ο πρώην πρωθυπουργός Ανρί-Μαρί Ντοντρά ήρθε τρίτος, λαμβάνοντας το 3,19% των ψήφων. Η προσέλευση των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ανήλθε στο 52,42%. Τόσο ο Ντολογκελέ όσο και ο Ντοντρά αμφισβήτησαν τα αποτελέσματα, επικαλούμενοι υποτιθέμενες παρατυπίες από την ANE και εκτεταμένη εκλογική νοθεία. Ο Ντολογκελέ αυτοανακηρύχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών.

 Πρόεδρος 
Προσωρινά αποτελέσματα (6 Ιανουαρίου 2026)

+Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών Υποψήφιοι Κόμματα 1ος γύρος Ψήφοι %  Φοστέν-Αρσάνζ Τουαντερά MCU 76,15  Ανισέ-Ζορζ Ντολογκελέ URCA 14,66  Ανρί-Μαρί Ντοντρά  3,19 Γιαλεμεντέ Μαρσελέν Ανεξάρτητος 2,13  Σερζ Τζορί  1,87  Εντί Σιμφοριέν Κπαρεκουτί  1,04 Αριστίντ Μπριάν Ρεμποάς  0,95 Έγκυρες ψήφοι  93,65 Λευκές ψήφοι  3,14 Άκυρες ψήφοι  3,21 Σύνολο  100 Αποχή  47,58 Εγγεγραμμένοι /συμμετοχή   52,42
Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
CAR opposition mulls strategy ahead of polls, Africa Intelligence, 27 Φεβρουαρίου 2025 (requires free registration)

2025
Κεντροαφρικανικη