Κρίστοφ Χάιν

Ο Κρίστοφ Χάιν () (γεννήθηκε στις 8 Απριλίου 1944) είναι Γερμανός συγγραφέας, μεταφραστής και δοκιμιογράφος. Έγραψε θεατρικά έργα, μυθιστορήματα, νουβέλες, απομνημονεύματα και δοκίμια. Συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς γερμανικής λογοτεχνίας και στους σημαντικότερους χρονικογράφους της ιστορίας της Ανατολικής Γερμανίας.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Κρίστοφ Χάιν γεννήθηκε το 1944 στο χωριό Χάιντσεντορφ, στην επαρχία της Άνω Σιλεσίας. Μεγάλωσε στην πόλη Μπαντ Ντύμπεν κοντά στη Λειψία. Ως γιος πάστορα, δεν ήταν παιδί της εργατικής τάξης και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να φοιτήσει σε ανώτερο λύκειο της ΛΔΓ, που οδηγούσε σε εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, οπότε από το 1958 έως το 1961 φοίτησε σε σχολείο στο Δυτικό Βερολίνο. Λόγω της κατασκευής του Τείχους του Βερολίνου το 1961 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο, επέστρεψε στη ΛΔΓ και εργάστηκε ως εργάτης, βιβλιοπώλης, σερβιτόρος, δημοσιογράφος, ηθοποιός και βοηθός σκηνοθέτη. Κατάφερε να ολοκληρώσει το σχολείο λίγο αργότερα φοιτώντας σε νυχτερινό σχολείο. Μεταξύ 1967 και 1971, σπούδασε φιλοσοφία στο Βερολίνο και τη Λειψία. Μετά την αποφοίτησή του, έγινε θεατρικός συγγραφέας στο Θέατρο του λαού (Volksbühne) στο Ανατολικό Βερολίνο. Από το 1979, εργάζεται ως ανεξάρτητος συγγραφέας.

Έγινε αρχικά γνωστός με τη νουβέλα Ο ξένος φίλος το 1982. Ως μεταφραστής, διασκεύασε έργα των Ζαν Ρασίν και Μολιέρου. Από το 1998 έως το 2000 ο Χάιν ήταν ο πρώτος πρόεδρος του Γερμανικού Κέντρου PEN. 

Ο Κρίστοφ Χάιν απέκτησε δύο γιους με τη σύζυγό του, τη σκηνοθέτιδα Κριστιάνε Χάιν, η οποία πέθανε το 2002. Από το 2011, είναι παντρεμένος με την τραγουδίστρια της όπερας Μαρία Χούσμαν  και ζει στο Βερολίνο. Ο μικρότερος γιος του είναι ο συγγραφέας και γιατρός Γιάκομπ Χάιν. 

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ταινία Οι ζωές των άλλων βασίζεται χαλαρά στην ιστορία της ζωής του μετά από συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ για τον σκοπό αυτό το 2002. Σε ένα άρθρο του 2019, δήλωσε ότι αφού παρακολούθησε την πρεμιέρα, ζήτησε από τον σκηνοθέτη  να αφαιρέσει το όνομά του από τους τίτλους τέλους, επειδή «η ζωή μου ήταν διαφορετική από το πώς απεικονίστηκε στην ταινία». Η ταινία «δεν απεικονίζει τη δεκαετία του 1980 στην Ανατολική Γερμανία», αλλά είναι «ένα πολύχρωμο συνονθύλευμα, μια τρομακτική ιστορία που διαδραματίζεται σε μια φανταστική χώρα, συγκρίσιμη με τη Μέση Γη του Τόλκιν». 

 Συγγραφικό έργο 
Ο Κρίστοφ Χάιν είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς στη Γερμανία. Πολλά από αυτά τα μυθιστορήματά του ασχολούνται με την ιστορία από την οπτική γωνία περιθωριακών χαρακτήρων. Ένα μεγάλο μέρος της πεζογραφίας του αναφέρεται στον έρωτα, αλλά οι εραστές του σπάνια είναι ευτυχισμένοι, καθώς η καθημερινότητά τους, το υπόβαθρο ή η ανατροφή τους δυσκολεύουν να συνδεθούν με άλλους. Το μυθιστόρημα του 2025 Το πλοίο των τρελών παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη ιστορία της ΛΔΓ  - από την ίδρυσή της το 1949 έως την πτώση της μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 - και αναφέρεται στην αποτυχία της. 

Στα θεατρικά του έργα, ο Χάιν ασχολήθηκε κυρίως με τις κινητήριες δυνάμεις της ιστορίας και τις αποτυχημένες επαναστάσεις. Ωστόσο, «τα ιστορικά έργα του Χάιν [...] δεν είναι ακριβώς ιστορικά», επειδή τα ιστορικά γεγονότα ή οι τύχες «μεγάλων ανδρών» της παγκόσμιας ιστορίας ήταν δευτερεύοντα. Σε όλα τα έργα του, αναφέρεται πάντα και στο παρόν εγείροντας θεμελιώδη ερωτήματα.

Τα πιο πρόσφατα μυθιστορήματά του παρέμειναν στη λίστα των μπεστ σέλερ του περιοδικού Der Spiegel για εβδομάδες. Έχει λάβει πολλά λογοτεχνικά βραβεία, τα πιο πρόσφατα είναι το Βραβείο Λογοτεχνίας Άιχεντορφ το 2010, το Βραβείο Ούβε Γιόνσον το 2012, το γαλλικό Βραβείο του καλύτερου ξένου βιβλίου (για το Τυχερό παιδί με πατέρα) το 2019 και το βραβείο Γκρίμελσχαουζεν το 2017. 

Έργα του έχουν μεταφραστεί στα δανικά, αγγλικά, φινλανδικά, γαλλικά, γεωργιανά, ελληνικά, ιταλικά, καταλανικά, κορεατικά, νορβηγικά, πολωνικά, ρωσικά, σερβοκροατικά, ισπανικά, σουηδικά, τσεχικά και ουγγρικά, μεταξύ άλλων.

Αρκετά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί σε ταινίες. 

 Έργα (επιλογή) 

 Θεατρικά έργα 

 1974: Schlötel oder Was solls. (Ο Σλότελ ή οτιδήποτε άλλο)
 1974: Vom hungrigen Hennecke. (Ο πεινασμένος Χένεκε) παιδικό
 1979: Die Geschäfte des Herrn John D. (Η επιχείρηση του κ. Τζον Ντ.)
 1980: Cromwell. (Κρόμγουελ)
 1980: Lassalle fragt Herrn Herbert nach Sonja (Ο Λασάλ ρωτάει τον κύριο Χέρμπερτ για τη Σόνια)
 1982: Der neue Menoza oder Geschichte des kumbanischen Prinzen Tandi. (Μενόζα, ή η Ιστορία του Πρίγκιπα της Κούμπα Τάντι) κωμωδία βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Λεντς.
 1983: Die wahre Geschichte des Ah Q. (Η αληθινή ιστορία του Αχ Κιού.) χρησιμοποιεί τον τίτλο της ομώνυμης νουβέλας του Κινέζου συγγραφέα Λου Σιουν
 1987: Passage. (Πέρασμα)
 1989: Die Ritter der Tafelrunde. (Οι Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης)
 1994: Randow. (Τυχαία)
 1999: Bruch. (Μπρουχ)
 1999: In Acht und Bann. (Εκτός νόμου)
 1999: Zaungäste. (Θεατές)
 1999: Himmel auf Erden. (Επίγειος Παράδεισος), κωμωδία
 2000: Mutters Tag. (Γιορτή της Μητέρας)
 2002: Zur Geschichte des menschlichen Herzens oder Herr Schubart erzählt Herrn Lenz einen Roman, der sich mitten unter uns zugetragen hat. (Για την ιστορία της ανθρώπινης καρδιάς, ή ο κύριος Σούμπαρτ αφηγείται στον κύριο Λεντς ένα μυθιστόρημα που διαδραματίζεται ανάμεσά μας), κωμωδία.

 Πεζογραφία 

 1980: Die Witwe eines Maurers. (Η χήρα ενός χτίστη)
 1980: Frank, eine Kindheit mit Vätern. (Φρανκ, μια παιδική ηλικία με πατέρα), διήγημα
 1982: Der fremde Freund. (Ο ξένος φίλος)
 1985: Horns Ende. (Το τέλος του κ. Χορν), μυθιστόρημα
 1987: Öffentlich arbeiten. (Εργασία στο κράτος), δοκίμια και συνομιλίες
 1989: Der Tangospieler. (Ο μουσικός του τάνγκο), νουβέλα
 1990: Als Kind habe ich Stalin gesehen. (Όταν ήμουν παιδί είδα τον Στάλιν), δοκίμια και ομιλίες
 1993: Das Napoleon-Spiel. (Το παιχνίδι του Ναπολέοντα), μυθιστόρημα
 1997: Von allem Anfang an. (Από την αρχή), αυτοβιογραφία
 2000: Willenbrock. (Ο κύριος Βίλενμπροκ), μυθιστόρημα
 2003: Mama ist gegangen. (Η μαμά έφυγε), παιδικό μυθιστόρημα, αναφέρεται στον θάνατο της συζύγου του Κριστιάνε.
 2004: Landnahme. (Εγκατάσταση), μυθιστόρημα
 2005: In seiner frühen Kindheit ein Garten. (Ένας κήπος στα πρώτα του παιδικά χρόνια), μυθιστόρημα
 2005: Das goldene Vlies. (Το Χρυσόμαλλο Δέρας), διήγημα
 2007: Frau Paula Trousseau. (Η κα. Πάουλα Τρουσό ), μυθιστόρημα
 2011: Weiskerns Nachlass. (Τα χειρόγραφα του Βάισκερν), μυθιστόρημα
 2013: Vor der Zeit: Korrekturen. (Μπροστά από την εποχή του: Διορθώσεις), διηγήματα
 2016: Glückskind mit Vater. (Τυχερό παιδί με πατέρα), μυθιστόρημα
 2017: Trutz. (Τρουτζ), μυθιστόρημα
 2018: Verwirrnis. (Σύγχυση), μυθιστόρημα
 2019: Gegenlauschangriff – Anekdoten aus dem letzten deutsch-deutschen Kriege. (Αντιπαραθέσεις – Ανέκδοτα από τον τελευταίο γερμανογερμανικό πόλεμο), αυτοβιογραφικά διηγήματα
 2019: Alles, was du brauchst. Die 20 wichtigsten Dinge im Leben.  (Όλα όσα χρειάζεσαι. Τα 20 πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή), βιβλίο για παιδιά και εφήβους
 2020: Ein Wort allein für Amalia. (Δύο λόγια μόνο για την Αμαλία)
 2021: Guldenberg. (Γκόλντενμπεργκ), μυθιστόρημα
 2023: Unterm Staub der Zeit. (Κάτω από τη σκόνη του χρόνου)
 2025: Das Narrenschiff. (Το πλοίο των τρελών), μυθιστόρημα. Δανείστηκε τον τίτλο από τον Σεμπάστιαν Μπραντ, του οποίου η ηθική σάτιρα Το πλοίο των σαλών δημοσιεύτηκε το 1494.

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Ο ξένος φίλος, μτφ. Κατερίνα Κατσάτου, εκδ. Παρατηρητής, 1993 
 Κι ο έρωτας εξ αποστάσεως, μτφ. Σπύρος Δόικας, εκδ. Περίπλους, 1998
 Ο κύριος Βίλενμπροκ, μτφ. Κώστας Κοσμάς, εκδ. Καστανιώτης, 2005

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία