Μάχη της Νοτσέρα

Η Μάχη τής Νοτσέρα ή τού Σκαφάτι ήταν η πρώτη μεγάλη μάχη τού Ρογήρου Β΄ τής Σικελίας και η πρώτη από τις δύο μεγάλες ήττες του (η άλλη ήταν η Μάχη του Ρινιάνο) στα χέρια τού Ρανούλφου Β΄ Ντρένγκοτ κόμη τού Αλίφε.

 Η εποχή 
Το 1132, ο δυσαρεστημένος Ρανούλφος Β΄ είχε συγκεντρώσει μία μεγάλη δύναμη με τον σύμμαχό του, τον  Ροβέρτο Β΄ πρίγκιπα τής Κάπουα. Οι επαναστάτες συγκεντρώθηκαν έξω από το Μπενεβέντο, και η πόλη, συνήθως πιστή στον Ρογήρο Β΄, υποχώρησε. Ο Ρογήρος Β΄, σοκαρισμένος, έστρεψε τον στρατό του προς τη Νοτσέρα, τη μεγαλύτερη οχυρωμένη πόλη τού πρίγκιπα τής Κάπουα, εκτός από την ίδια την Κάπουα. Η υποχώρηση επάνω από τα Απέννινα ήταν αξιοσημείωτα γρήγορη, και ενώ οι επαναστάτες κινήθηκαν εξίσου γρήγορα για να συναντήσουν τον βασιλικό στρατό στη Νοτσέρα, ο Ρογήρος Β΄ κατέστρεψε τη μοναδική γέφυρα, που εκτεινόταν επάνω από τον ποταμό Σάρνο. Οι επαναστάτες, με εξαιρετική ταχύτητα, κατασκεύασαν μία προσωρινή γέφυρα, και προχώρησαν στην πολιορκία τής Νοτσέρα.

 Ανάπτυξη 
Ο Ρογήρος Β΄ έλυσε την πολιορκία του με την άφιξη τού επαναστατικού στρατού, και ο Ρανούλφος Β΄ έστειλε 250 ιππότες μπροστά στα τείχη τής πόλης, για να εκτρέψει ένα μέρος των βασιλικών στρατευμάτων. Ο επαναστατικός στρατός σχηματίστηκε σε δύο πτέρυγες. Ο Ροβέρτος Β΄ τής Κάπουα ηγήθηκε τής αριστερής πτέρυγας, και ο Ρανούλφος Β΄ τής δεξιάς. Κάθε πτέρυγα των επαναστατών αναπτύχθηκε σε τρεις μεραρχίες. Οι μεραρχίες τού Ροβέρτου σχηματίστηκαν σε φάλαγγες, με έφιππα στρατεύματα στην πρώτη και τρίτη γραμμή, και πεζούς στη δεύτερη γραμμή. Ο Ρανούλφος Β΄ σχημάτισε την ιππική του πτέρυγα με τις μεραρχίες του σε σειρά. Ο βασιλιάς Ρογήρος Β΄ σχημάτισε τον στρατό του σε οκτώ μεραρχίες. Αυτές αναπτύχθηκαν απέναντι από την πτέρυγα τού Ροβέρτου σε φάλαγγα, δηλαδή, τη μία μεραρχία πίσω από την άλλη. Ο βασιλικός στρατός, που περιλάμβανε μουσουλμανικό πεζικό, λέγεται ότι είχε 3.000 ιππείς και 40.000 πεζούς, "αριθμοί που είναι σίγουρα διογκωμένοι". 

Έχοντας αναγκαστεί να διασχίσει, ο επαναστατικός στρατός βρισκόταν «σε επικίνδυνη τακτική θέση, διότι με το ποτάμι στα νώτα του, θα υπήρχε ελάχιστη πιθανότητα ομαλής υποχώρησης μέσω τής μοναδικής γέφυρας επάνω από τον Σάρνο». 

 Μάχη 
Στις 24 Ιουλίου ο Ρογήρος Β΄ ξεκίνησε την εμπλοκή, επιτιθέμενος στους ιππότες τού πρίγκιπα. Τα βασιλικά στρατεύματα διέσπασαν την πρώτη και τη δεύτερη γραμμή τού Ροβέρτου Β΄. Το πεζικό των Καπουανών υποχώρησε επάνω από την αυτοσχέδια γέφυρα, η οποία κατέρρευσε, και φέρεται να πνίγηκαν χίλιοι. Η τρίτη μεραρχία των Καπουανών αντιστάθηκε, και αντεπιτέθηκε. Μέχρι τότε, η δεύτερη βασιλική μεραρχία είχε σταλεί στη μάχη. Ο Ρογήρος Β΄ διέταξε μία δεύτερη έφοδο, η οποία αρχικά ήταν επιτυχημένη, απωθώντας τους υπόλοιπους Καπουανούς.

Εκείνη τη στιγμή, ο Ρανούλφος Β΄ εντάχθηκε στη μάχη με 500 ιππείς από το κέντρο του. Χτύπησε το αριστερό πλευρό τού Ρογήρου Β΄, και οι βασιλικοί άρχισαν να διστάζουν. Πριν προλάβουν να σταλούν ενισχύσεις για να τους βοηθήσουν, ο Ρανούλφος Β΄ έστειλε τη δεξιά και στη συνέχεια την αριστερή του μεραρχία. Τα βασιλικά στρατεύματα κατέρρευσαν κάτω από τους «διαδοχικούς κραδασμούς, καθώς έρχονταν σε δράση».  Ο ίδιος ο Ρογήρος Β΄ προσπάθησε να τους εμπνεύσει, αλλά βρισκόταν ήδη σε υποχώρηση, με την φυγή των δύο πρώτων μεραρχιών να έχει πανικοβάλει τις άλλες. Ο βασιλιάς μόλις που διέφυγε στο Σαλέρνο, φρουρούμενος μόνο από τέσσερις ιππότες. Η νίκη των επαναστατών ήταν ολοκληρωτική.

 Συνέπεια 
Επτακόσιοι ιππότες και 24 υπέρ τού βασιλιά βαρόνοι αιχμαλωτίστηκαν, μαζί με το βασιλικό στρατόπεδο. Το βασιλικό πεζικό υπέστη σοβαρές απώλειες στην ήττα. Τα λάφυρα ήταν τεράστια, σύμφωνα τόσο με τους χρονικογράφους που συμπαθούσαν τους επαναστάτες, όπως ο Φάλκο τού Μπενεβέντο, όσο και με τους βασιλικούς, όπως ο Ερρίκος επίσκοπος τής Σαντ Αγκάθα. Μεταξύ των λαφύρων ήταν η βούλα τού αντιπάπα Ανάκλητου Β' που έδινε στον Ρογήρο Β΄ τον βασιλικό τίτλο. Ωστόσο η μάχη δεν είχε μακροχρόνια σημασία, επειδή ο πάπας Ιννοκέντιος Β' και ο βασιλιάς Λοθάριος Γ' δεν συνέχισαν πέρα από τη Ρώμη, και έτσι οι επαναστάτες, χωρίς περαιτέρω βοήθεια, έχασαν πολλά από τα κεκτημένα τους, και αναγκάστηκαν να παραδοθούν μέχρι τον Ιούλιο του 1134.

 Αναφορές 

 Πηγές 
 Φέρκο του Μπενεβέντο . Chronicon Beneventanum  Archived   .
 Νόριτς, Τζον Τζούλιους . Το Βασίλειο στον Ήλιο, 1130–1194 . Λονδίνο: Longman, 1970.
 Beeler, John. Πόλεμος στη Φεουδαρχική Ευρώπη, 730–1200 . Ιθάκη, Νέα Υόρκη: Πανεπιστήμιο Cornell, 1971.

Κατηγορία:Μάχες του Μεσαίωνα
Κατηγορία:Μεσαιωνική Ιταλία