Πάβελ Αλεξάντροβιτς Στρόγκανοφ

Ο Κόμης Πάβελ Αλεξάντροβιτς Στρόγκανοφ (ρώσικα: Граф Павел Александрович Строганов, 18 Ιουνίου 1774 – 22 Ιουνίου 1817) ήταν Ρώσος στρατιωτικός διοικητής και πολιτικός, αντιστράτηγος και υπασπιστής του Αλεξάνδρου Α΄ της Ρωσίας. Συμμετείχε στην Ιδιωτική Επιτροπή, που σκιαγράφησε την κυβερνητική μεταρρύθμιση του Αλεξάνδρου Α΄ .

 Νεανικά χρόνια 
αριστερά|μικρογραφία|194x194εσ|Πορτρέτο του Κόμη ως παιδιού, από τον Ζαν-Μπατίστ Γκρεζ, 1778
Ο Κόμης Στρόγκανοφ γεννήθηκε στις 18 Ιουνίου 1772 στο Παρίσι και στην οικογένειά του ονομαζόταν «Πόπο». Ήταν γιος του Αλεξάντερ Σεργκέεβιτς Στρόγκανοφ και της δεύτερης συζύγου του, της πριγκίπισσας Αικατερίνης Πετρόβνα Τρουμπέτσκαγια (κόρης του πρίγκιπα Πέτρου Νικίτιτς Τρουμπέτσκοϊ). Νονός του ήταν ο Ρώσος αυτοκράτορας Παύλος Α΄ και φίλος των παιδικών του χρόνων ο μελλοντικός Τσάρος Αλέξανδρος Α΄. Ο πατέρας του ήταν Κόμης της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ο οποίος αργότερα έγινε Κόμης της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1811, ο Πάβελ, ως μοναχογιός, κληρονόμησε ολόκληρη την περιουσία του πατέρα του. 

Κατά τη γέννησή του, οι γονείς του ζούσαν στο Παρίσι, στην αυλή του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ και της Μαρίας Αντουανέτας, όπου είχαν μετακομίσει μετά τον γάμο τους το 1769. Στο Παρίσι, εκπαιδεύτηκε από τον Ζιλμπέρ Ρομ, ο οποίος ζούσε στο Παρίσι από το 1774 και κέρδιζε τα προς το ζην διδάσκοντας μαθηματικά. Μετά από μια δεκαετή παραμονή στη Γαλλία, οι γονείς του επέστρεψαν στην Αγία Πετρούπολη στις αρχές του 1779. Λίγο αργότερα, χώρισαν και η μητέρα του μετακόμισε στο κτήμα της στο Μπράτσεβο και παντρεύτηκε τον Ιβάν Ρίμσκι-Κόρσακοφ, πρώην εραστή της Αυτοκράτειρας Αικατερίνης της Μεγάλης. Για να κρύψει τη σχέση από τον Πάβελ, ο πατέρας του τον έστειλε σε ένα ταξίδι πολλών ετών, τόσο στη Ρωσία όσο και στο εξωτερικό, με τον δάσκαλό του, Ζιλμπέρ Ρομ. 

 Σταδιοδρομία 
δεξιά|μικρογραφία|Πορτρέτο του Κόμη, από την Ελιζαμπέτ Βιζέ Λε Μπρεν, δεκαετία του 1790 
Το 1779, ο νεαρός Στρόγκανοφ κατατάχθηκε για στρατιωτική θητεία ως κορνέτος του Συντάγματος Ιππικών Φρουρών και έλαβε τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού του Συντάγματος Πρεομπραζένσκι το 1786. Εκείνη την εποχή, υπηρετούσε υπό τον Πρίγκιπα Γκριγκόρι Αλεξάντροβιτς Ποτέμκιν, ο οποίος του έδωσε άδεια να φύγει από τη Ρωσία για να ολοκληρώσει τις σπουδές του. 

Έφυγε από τη Ρωσία, συνοδευόμενος από τον Ρομ, τον καλλιτέχνη Αντρέι Βορονίχιν (ο οποίος αργότερα έγινε διάσημος αρχιτέκτονας) και τον ξάδερφό του, Γκριγκόρι Αλεξάντροβιτς Στρόγκανοφ. Από το 1786 έως το 1789, ταξίδεψαν σε όλη την Ευρώπη, επισκεπτόμενοι πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπως Ελβετία, Ιταλία, Αυστρία, Πρωσία και Γαλλία. Αρχικά επισκέφθηκε τη Ριόμ, την πατρίδα του Ρομ, και από το 1787 άρχισε να σπουδάζει βοτανική στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης. Αργότερα, ασχολήθηκε με τη μελέτη θεολογίας, καθώς και χημείας και φυσικής. Επιπλέον, εξασκούσε τα γερμανικά του και ασχολήθηκε με διάφορα αθλήματα, κυρίως με την ξιφασκία και την ιππασία. Στον ελεύθερο χρόνο του, έκανε εκδρομές στα βουνά και ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με την ορυκτολογία. 

Στα τέλη Μαΐου 1788, ο Ρομ και ο κόμης Στρόγκανοφ έφυγαν από την Ελβετία μετακομίζοντας πρώτα σε ένα σπίτι που ανήκε στη μητέρα του Ρομ στην Ωβέρνη, πριν επισκεφθούν το Κρεζό και τη Λυών και μετακομίσουν στο Παρίσι, όπου η Γαλλική Επανάσταση μόλις είχε ξεσπάσει. Ο Πάβελ έγραψε στον πατέρα του ότι είχαν πάει στο Παρίσι σε σχέση με την επερχόμενη σύγκληση των Γενικών Τάξεων.

 Γαλλική Επανάσταση 
Η άφιξη στο Παρίσι συνέπεσε με την εκλογή των Αντιπροσώπων στην Εθνοσυνέλευση. Με την επιμονή του δασκάλου του, ο Στρόγκανοφ άλλαξε το επώνυμό του, δεν ανέφερε πουθενά τον τίτλο του και έγινε γνωστός ως Πολ Όχερ. Στο Παρίσι, συνέχισε να σπουδάζει παρακολουθώντας μαθήματα στρατιωτικής τέχνης και εστιάζοντας στην επιστήμη. Τον Μάιο του 1789, ο Στρόγκανοφ και ο Ρομ άρχισαν να επισκέπτονται τακτικά τις Βερσαλλίες, όπου συναντιόντουσαν οι Γενικές Τάξεις. Ο Ρομ νοίκιασε ένα διαμέρισμα στις Βερσαλλίες, όπου έζησε με τον Στρόγκανοφ μέχρι που η Εθνοσυνέλευση μετακόμισε στο Παρίσι. 

Στις 10 Ιανουαρίου 1790, ο Ρομ ίδρυσε την Εταιρεία Φίλων του Νόμου, με τον Στρόγκανοφ ως βιβλιοθηκάριο. Σε επιστολή της 18ης Μαρτίου 1790, ο πατέρας του Στρόγκανοφ συνέστησε στον Ρομ να απομακρύνει τον Πάβελ από το Παρίσι, αλλά ο Ρομ αγνόησε τη συμβουλή. Στις 19 Ιουνίου 1790, ο Ρομ οργάνωσε μια γιορτή ορκωμοσίας στην αίθουσα χορού, στην οποία παρευρέθηκαν ο Στρόγκανοφ, καθώς και οι μεταγενέστεροι διάσημοι επαναστάτες Αντουάν Μπαρνάβ, οι αδελφοί Κάρολος και Αλεξάντρ Λαμέτ, ο Αντριέν Ντιπόρ, ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος και ο Ζωρζ Νταντόν. Η υπογραφή του Στρόγκανοφ εμφανίζεται κάτω από την έκκληση της «Εταιρείας Φίλων του Όρκου στην Αίθουσα Χορού», η οποία παρουσιάστηκε στις 3 Ιουλίου 1790 στην ΕθνοσυνέλευσηRoudinesco, Elisabeth (17 October 1992). Madness and Revolution. Verso. p. 284. ISBN 978-0-86091-597-3. Retrieved 6 April 2023.. 

Στις 16 Ιουλίου 1790, ο Ρομ έλαβε επιστολή από τον πατέρα του Στρόγκανοφ με ημερομηνία 20 Ιουνίου 1790, στην οποία ζητούσε να φύγει από το Παρίσι. Πριν φύγουν, κατάφεραν να εγγράψουν τον Πάβελ στη Λέσχη των Ιακωβίνων (με το όνομα πολίτης Όχερ· ο Ρομ εντάχθηκε τρία χρόνια αργότερα, το 1793). Στις 10 Αυγούστου 1790, ο Πάβελ και ο Ρομ έλαβαν διαβατήρια για να ταξιδέψουν στη Ριόμ, πριν μετακομίσουν στο Ζίμο, όπου ο Ρομ άρχισε να προετοιμάζεται για τις εκλογές. Τον Νοέμβριο του 1790, ο ξάδερφός του, Νικολάι Νοβοσίλτσεφ, έφτασε στη Γαλλία για να παραλάβει τον Πάβελ, πιθανώς λόγω της σύνδεσής του με τον επαναστάτη Θερουάν ντε Μερικούρ (ο οποίος είχε συλληφθεί από την αυστριακή κυβέρνηση), και οι δύο έφυγαν για τη Ρωσία τον Δεκέμβριο του 1790. 

 Πολιτική σταδιοδρομία 
Μετά την επιστροφή του στη Ρωσία, ο νεαρός κόμης έλαβε συμβουλή να εγκατασταθεί στο κτήμα Μπράτσεβο κοντά στη Μόσχα, όπου ζούσε η μητέρα του, καθώς του απαγορευόταν να επιστρέψει στην Αγία Πετρούπολη. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ήταν μέλος του Συντάγματος Πρεομπραζένσκι και μέχρι το 1791 ήταν υπολοχαγός. Μέχρι το 1792, ήταν Γιούνκερ του Επιμελητηρίου. Επέστρεψε στην Αγία Πετρούπολη στο τέλος της βασιλείας της Αικατερίνης. 

Το 1795, επανέλαβε την επικοινωνία με τον παιδικό του φίλο, Τσάρεβιτς Αλέξανδρο, τον μελλοντικό Αυτοκράτορα Αλέξανδρο Α΄, ο οποίος του είπε ότι ήταν «ενθουσιώδης θαυμαστής της Γαλλικής Επανάστασης» και θεωρούσε επίσης τον εαυτό του «Ιακωβίνο». Ο Στρόγκανοφ ανησυχούσε από τέτοια συναισθήματα του Μεγάλου Δούκα, θεώρησε ότι ο Αλέξανδρος βρισκόταν στα όριά του από «επικίνδυνες αυταπάτες» και στράφηκε στον ξάδερφό του, Νοβοσίλτσεφ, για να προστατεύσουν από κοινού τον Αλέξανδρο από απερίσκεπτες ενέργειες. 

Μετά τη δολοφονία του Αυτοκράτορα Παύλου Α΄ τον Μάρτιο του 1801 και την άνοδο του Αλεξάνδρου στο θρόνο, ο Κόμης Στρόγκανοφ έγινε κοντινό πρόσωπο του νέου Αυτοκράτορα. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους, παρουσίασε στον Αυτοκράτορα την ιδέα του για τη δημιουργία μιας Ιδιωτικής Επιτροπής, η οποία περιέγραφε σχέδια για μεταρρυθμίσεις στη χώρα. Ως ιδρυτής και μέλος της Επιτροπής, ήταν επικεφαλής της τριανδρίας, στην οποία συμμετείχαν ο Πρίγκιπας Βίκτορ Κοτσούμπεϊ και ο Πρίγκιπας Άνταμ Γέρζι Τσαρτόρισκι. Επιπλέον, ήταν υποστηρικτής της κατάργησης της δουλοπαροικίας στη Ρωσία. 

Το 1798, προήχθη σε θαλαμηπόλο . Από το 1802 έως το 1807, υπηρέτησε ταυτόχρονα ως Ιδιωτικός Σύμβουλος, γερουσιαστής, υφυπουργός Εξωτερικών και Βοηθός Υπουργός Εσωτερικών. Το 1806, ο Αλέξανδρος τον διόρισε Επιτετραμμένο και επικεφαλής διπλωματικής αποστολής στο Λονδίνο. Η αποστολή ήταν να προωθήσει την προσέγγιση μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένου Βασιλείου. 

Ο Στρόγκανοφ ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τους Βρετανούς σε μια προσπάθεια να σχηματίσει συνασπισμό εναντίον του Ναπολέοντα. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ο φίλος του, πρίγκιπας Άνταμ Τσαρτόρισκι, παραιτήθηκε από τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών και έγινε ο διάδοχός του ο Αντρέας Έμπερχαρντ φον Μπούντμπεργκ, ο οποίος είχε βαθιά αντιπάθεια για τον Στρόγκανοφ. Η θέση του Στρόγκανοφ κατέστη αβάσιμη, με αποτέλεσμα να εγκαταλείψει τη Μεγάλη Βρετανία τον Αύγουστο του 1806 επιστρέφοντας στη Ρωσία. Παραιτήθηκε από τη θέση του ως Υφυπουργός Εξωτερικών και από τη θέση του Γερουσιαστή τον Μάρτιο του 1807, αλλά συνέχισε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως σύμβουλος του Αυτοκράτορα Αλεξάνδρου, ο οποίος συνέχισε να ζητά τις συμβουλές του σε θέματα διπλωματίας και στρατιωτικών υποθέσεων. 

 Στρατιωτική σταδιοδρομία 
δεξιά|μικρογραφία|Πορτρέτο του Κόμη Στρόγκανοφ από τον Τζορτζ Ντόου
Ο Κόμης Στρόγκανοφ συνόδευσε τον Αυτοκράτορα Αλέξανδρο στην εκστρατεία εναντίον του Ναπολέοντα ως μέρος του Τρίτου Συνασπισμού και συμμετείχε στη Μάχη του Άουστερλιτς το 1805, η οποία οδήγησε σε γαλλική νίκη, στην οποία η Συνθήκη του Πρέσμπουργκ επιτάχυνε το ουσιαστικό τέλος του Τρίτου Συνασπισμού και διέλυσε την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και τη δημιουργία της Συνομοσπονδίας του Ρήνου. 

Το 1807, ηγήθηκε του Συντάγματος Κοζάκων, αφού κατατάχθηκε εθελοντής. Στις 22 Αυγούστου 1807, του απονεμήθηκε το Τάγμα του Αγίου Γεωργίου Γ' Τάξης. Στις 21 Δεκεμβρίου 1807, του απονεμήθηκε ο βαθμός του Υποστράτηγου και στις 27 Ιανουαρίου 1808, κατατάχθηκε στο Σύνταγμα Φρουρών Ισμαΐλοφσκι, συμμετέχοντας στον Φινλανδικό Πόλεμο του 1808-1809, υπηρετώντας υπό τον Στρατηγό Πρίγκιπα Πιότρ Μπαγκρατιόν. Συμμετείχε επίσης στην κατάληψη των Νήσων Ώλαντ. 

Από το 1809 έως το 1811, υπηρέτησε στη Στρατιά του Δούναβη, συμμετέχοντας σε πολλές μάχες με τους Τούρκους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης μεταξύ της Ρωσικής και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.  Για το θάρρος που επέδειξε στις μάχες, τιμήθηκε με χρυσό σπαθί με διαμάντια και την επιγραφή «Λόγω Θάρρους», με το Τάγμα της Αγίας Άννας, Α' Τάξης, και το Τάγμα του Αγίου Βλαδίμηρου, Β' Τάξης (το 1809), και το Τάγμα της Αγίας Άννας, Α' Τάξης (το 1810). Στις 28 Μαΐου 1809, διορίστηκε Διοικητής του Συντάγματος Γρεναδιέρων και, ταυτόχρονα, Διοικητής Ταξιαρχίας της 1ης Μεραρχίας Γρεναδιέρων. Στις 15 Νοεμβρίου 1811, προήχθη σε Γενικό Υπασπιστή. 

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1812, κατά τη διάρκεια της Μάχης του Μποροντίνο, διοικούσε την 1η Μεραρχία Γρεναδιέρων, αντικαθιστώντας τον Στρατηγό Νικολάι Τούτσκοφ, ο οποίος είχε τραυματιστεί, ως διοικητής του 3ου Σώματος Πεζικού. Στις 30 Οκτωβρίου 1812, προήχθη σε Υποστράτηγο. Ως επικεφαλής του 3ου Σώματος Πεζικού, συμμετείχε στις Μάχες του Ταρούτινο στις 18 Οκτωβρίου 1812, του Μαλογιαροσλάβετς στις 24 Οκτωβρίου 1812 και του Κράσνοϊ από τις 15 έως τις 18 Νοεμβρίου 1812. Από τις 16 έως τις 19 Οκτωβρίου 1813, συμμετείχε στη λεγόμενη Μάχη των Εθνών κοντά στη Λειψία, για την οποία του απονεμήθηκε το Τάγμα του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι. Ηγήθηκε επίσης ρωσικών στρατευμάτων κατά την επίθεση στο φρούριο Στάντε κοντά στο Αμβούργο. 

Το 1814, κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας στη Γαλλία, διοικούσε ένα Σώμα Στρατού στη Μάχη του Κραν κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Έκτου Συνασπισμού. Για αυτή τη μάχη, στις 23 Απριλίου 1814, του απονεμήθηκε το Τάγμα του Αγίου Γεωργίου Β' Τάξης. Στις 23 Φεβρουαρίου 1814, κατά τη διάρκεια της Μάχης του Κρον, ο 19χρονος γιος του, Κόμης Αλέξανδρος Παύλοβιτς Στρόγκανοφ, αποκεφαλίστηκε από οβίδα κανονιού. Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά την τραγωδία, ο Κόμης Στρόγκανοφ βυθίστηκε σε βαθιά μελαγχολία και άρχισε να χάνει το ενδιαφέρον του για τη ζωή. Για δύο ημέρες έψαχνε στο πεδίο της μάχης για το σώμα του γιου του πριν επιστρέψει στη Ρωσία με το σώμα του. Αργότερα, στις 3 Σεπτεμβρίου 1814, ηγήθηκε της 2ης Μεραρχίας Πεζικού Φρουράς.

 Ύστερα χρόνια 
μικρογραφία|Πορτρέτο της συζύγου του, 1808
Το 1816, καθώς ο μεγαλύτερος γιος και άρρεν κληρονόμος του είχε πεθάνει και μη θέλοντας να μοιράσει την οικογενειακή περιουσία μεταξύ των τεσσάρων θυγατέρων του, ο Κόμης Στρόγκανοφ και η σύζυγός του ζήτησαν από τον Αυτοκράτορα Αλέξανδρο Α΄ να καταστήσει την περιουσία τους μαζορά. Στις 11 Αυγούστου 1817, δύο μήνες μετά τον θάνατό του, ένα Αυτοκρατορικό διάταγμα της Γερουσίας δήλωνε ότι όλη η ακίνητη περιουσία του αείμνηστου Κόμη Στρόγκανοφ στο Περμ, το Νίζνι Νόβγκοροντ και την Αγία Πετρούπολη περνούσε για πάντα στο σύνολό της από το ένα άτομο στην κατοχή ενός άλλου. 

Μετά τον θάνατό του, η κυριαρχία Στρόγκανοφ διοικούνταν από τη χήρα του. Το 1833, η περιουσία των Στρόγκανοφ στο Περμ, το οποίο περιλάμβανε 1.551.625 στρέμματα γης, στα οποία υπήρχαν 57.778 άνδρες δουλοπάροικοι και 67.312 γυναίκες δουλοπάροικοι, «διαιρέθηκε σε πέντε περιοχές: Ιλίνσκι (με έκταση 397.638 ντεσιατίνες), Νοβοουσόλσκι (331.548 ντεσιατίνες), Οτσέρσκι (361.142 ντεσιατίνες), Ινβένσκι (390.179 ντεσιατίνες) και Μπιλιμπάεφσκι (71.118 ντεσιατίνες). 

Μετά τον θάνατο της χήρας του το 1845, η μεγαλύτερη κόρη τους, Ναταλία Παβλόβνα, κληρονόμησε το πρωτείο του Περμ, η οποία εξέδωσε πληρεξούσιο στον σύζυγό της, Σεργκέι Γκριγκόριεβιτς Στρογκάνοφ, για να διαχειρίζεται το πρωτείο. Για μια άλλη κόρη, την Αδελαΐδα Παβλόβνα, ιδρύθηκε ένα μαζορά με βάση το Κτήμα Μαρίνο, το οποίο πέρασε στην οικογένεια Γκολίτσιν. 

 Προσωπική ζωή 
Στις 6 Μαΐου 1793, ο Στρόγκανοφ παντρεύτηκε την πριγκίπισσα Σοφία Γκολίτσινα στο κτήμα Μπράτσεβο. Η πριγκίπισσα Γκολίτσινα ήταν κόρη του πρίγκιπα Βλαντιμίρ Μπορίσοβιτς Γκολίτσιν και της συζύγου του, Κόμισσας Ναταλία Τσερνισιόβα. Μαζί, απέκτησαν πέντε παιδιά: έναν γιο και τέσσερις κόρες.

 Αλέξανδρος Παβλόβιτς Στρόγκανοφ (1794–1814), ο οποίος σκοτώθηκε στη Μάχη του Κραν κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Έκτου Συνασπισμού. 
 Ναταλία Παβλόβνα Στρογκάνοβα (1796–1872), μοναδική κληρονόμος των κτημάτων Στρογκάνοφ· παντρεύτηκε τον ξάδερφό της, Κόμη Σεργκέι Γκριγκόριεβιτς Στρογκάνοφ (1794–1882) το 1818. 
 Αδελαΐδα Παβλόβνα Στρογκάνοβα (1799–1882), η οποία κληρονόμησε το κτήμα Μαρυίνο από τη μητέρα της το 1845· παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Βασίλι Σεργκεΐεβιτς Γκολίτσιν (1794–1836) το 1821. 
 Ελιζαβέτα Παβλόβνα Στρογκάνοβα (1802–1863), η οποία παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Ιβάν Ντμιτρίεβιτς Σαλτικόφ (1797–1832). 
 Όλγα Παβλόβνα Στρογκάνοβα (1808–1837), η οποία παντρεύτηκε τον κόμη Πάβελ Κάρλοβιτς Φέρσεν (1800–1884). 

Ο Κόμης Στρόγκανοφ πέθανε από δηλητηρίαση στις 22 Ιουνίου 1817, ενώ βρισκόταν σε πλοίο καθ' οδόν προς την Κοπεγχάγη. Τα λείψανά του επιστράφηκαν στη Ρωσία και θάφτηκε στο νεκροταφείο Λαζαρέφσκοε στην Αγία Πετρούπολη. 

 Στη λαϊκή κουλτούρα 
Σύμφωνα με το βιβλίο μαγειρικής «A Taste of Russia», η αυθεντική συνταγή για μοσχαρίσιο στρογκανόφ προήλθε από μια βασική γαλλική μουστάρδα για το καρύκευμα του βοδινού κρέατος, σε συνδυασμό με μια κουταλιά ρωσικής ξινής κρέμας σμέτανα, και πήρε το όνομά της από τον κόμη Στρόγκανοφ από τον σεφ του. 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πάβελ Αλεξάντροβιτς Στρογκάνοφ στο Βρετανικό Μουσείο

Παβελ Αλεξαντροβιτς
Κατηγορία:Ρώσοι πρέσβεις
Κατηγορία:Ρώσοι στρατιωτικοί