Τζων Βάντερλυν

Ο Τζων Βάντερλυν (, 18 Οκτωβρίου 1775 – 23 Σεπτεμβρίου 1852) ήταν Αμερικανός νεοκλασικός ζωγράφος, που δημιούργησε πίνακες με κυρίως ιστορικά και μυθολογικά θέματα.

Γεννήθηκε στο Κίνγκστον (Νέα Υόρκη) και ήταν εγγονός του αποικιακού ζωγράφου (προσωπογράφου) Πήτερ Βάντερλυν, που καταγόταν από την Ολλανδία. Ο Τζων μαθήτευσε στον σκωτσέζικης καταγωγής Άρτσιμπαλντ Ρόμπινσον (1765-1835) και μετά στη Φιλαδέλφεια, στον κορυφαίο προσωπογράφο Γκίλμπερτ Στιούαρτ. Εκεί απέκτησε εμπειρία αντιγράφοντας μερικά από τα πορτρέτα που είχε φιλοτεχνήσει ο Στιούαρτ.

Ο Βάντερλυν βρήκε έναν πάτρωνα στο πρόσωπο του επιχειρηματία Άαρον Μπερ, που το 1796 τον έστειλε στο Παρίσι, όπου σπούδασε για μια πενταετία. Στο μεταξύ ο Μπερ έγινε Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ και επιστρέφοντας στις ΗΠΑ ο Βάντερλυν ζούσε στο σπίτι του. Το 1802 ζωγράφισε δύο απόψεις των Καταρρακτών του Νιαγάρα, που έγιναν χαρακτικά και τυπώθηκαν στο Λονδίνο το 1804.Το λήμμα για τον ζωγράφο στην Appleton's Cyclopedia Το 1805 επισκέφθηκε την Αγγλία, όπου ζωγράφισε τον πίνακα «Ο θάνατος της Τζέιν Μακκρή» για λογαριασμό του Τζόελ Μπάρλοου. Κατόπιν πήγε στη Ρώμη, όπου ζωγράφισε το έργο «Ο Γάιος Μάριος ανάμεσα στα ερείπια της Καρχηδόνας», που εκτέθηκε στο «Σαλόν» των Παρισίων το 1808, όπου τιμήθηκε με το Χρυσό μετάλλιο του Ναπολέοντα. Η επιτυχία αυτή τον ώθησε να παραμείνει στο Παρίσι για άλλα επτά έτη και εκεί γνώρισε μεγάλη ευημερία, όπως με τον πίνακα «Η Αριάδνη κοιμωμένη στη Νήσο Νάξο» (ένα γυμνό του 1812 που σήμερα βρίσκεται στην Ακαδημία καλών τεχνών της Πενσυλβάνια, στη Φιλαδέλφεια). Συνέβη μάλιστα ο Μπερ να καταφύγει στο Παρίσι, όπου ο ζωγράφος ήταν για λίγο καιρό το μοναδικό του στήριγμα.

Ο Βάντερλυν επέστεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1815 και άρχισε να δημιουργεί πορτρέτα διάφορων επιφανών προσωπικοτήτων, μεταξύ των οποίων και 5 Προέδρων της χώρας: του Γεωργίου Ουάσιγκτον το 1834 (βασισμένο όμως στο αντίστοιχο έργο του Γκίλμπερτ Στιούαρτ) για λογαριασμό της Βουλής των Αντιπροσώπων, του Τζέιμς Μόνροου, του Τζέιμς Μάντισον, του Άντριου Τζάκσον και του Ζάκαρυ Τέυλορ. Επίσης ζωγράφισε τους Αντιπροέδρους Τζων Καλχοούν και Τζωρτζ Κλίντον, καθώς και τον Ρόμπερτ Ρ. Λίβινγκστον. To 1825 o Βάντερλυν υπήρξε ένας εκ των ιδρυτών της Εθνική Ακαδημία Σχεδίου και δίδαξε στη σχολή της.

Επίσης έκτισε τη «Ροτόντα» της Νέας Υόρκης (αγγλ. The Rotunda, ένα κυκλικό κτήριο που δεν υπάρχει πλέον) για την έκθεση πανοραμικών πινάκων, όπου εξέθεσε πανοράματα των Παρισίων, των Αθηνών, του Μεξικού και των Βερσαλιών. Ωστόσο ούτε αυτά, ούτε τα πορτρέτα του τού απέφεραν σημαντικά έσοδα, και ένας λόγος ήταν ότι εργαζόταν με πολύ αργούς ρυθμούς. Τελικώς πέθανε πάμπτωχος στη γενέτειρά του, το Κίνγκστον, σε ηλικία 76 ετών.

Παραπομπές

Πηγές
 Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμ. 7

Κατηγορία:Αμερικανοί ζωγράφοι
Κατηγορία:Νεοκλασικοί ζωγράφοι