Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ αλ-Ιχσίντ

Ο Αμπού Μπακρ Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ ιμπν Τζουφ ιμπν Γιλτακίν ιμπν Φουράν ιμπν Φουρί ιμπν Χακάν (8 Φεβρουαρίου 882 - 24 Ιουλίου 946), περισσότερο γνωστός με τον τίτλο αλ-Ιχσίντ (αραβ.: الإخشيد ) μετά το 939, ήταν -ως υποτελής των Αββασιδών- διοικητής και κυβερνήτης, που έγινε αυτόνομος ηγεμόνας τής Αιγύπτου και τμημάτων τής Συρίας ( Λεβάντε ) από το 935 μέχρι το τέλος του το 946. Ήταν ο ιδρυτής τής δυναστείας των Ιχσιδιδών, η οποία κυβέρνησε την περιοχή μέχρι την κατάκτηση των Φατιμιδών το 969.

Γιος τού Τουγκτζ ιμπν Τζουφ, στρατηγού τουρκικής καταγωγής που υπηρέτησε τόσο τούς Αββασίδες όσο και τούς αυτόνομους Τουλουνίδες ηγεμόνες τής Αιγύπτου και τής Συρίας, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ γεννήθηκε στη Βαγδάτη, αλλά μεγάλωσε στη Συρία και απέκτησε τις πρώτες του στρατιωτικές και διοικητικές εμπειρίες στο πλευρό τού πατέρα του. Είχε μία ταραχώδη πρώιμη σταδιοδρομία: φυλακίστηκε μαζί με τον πατέρα του από τούς Αββασίδες το 905, απελευθερώθηκε το 906, συμμετείχε στη δολοφονία τού βεζίρη αλ-Αμπάς ιμπν αλ-Χασάν αλ-Τζαραραΐ το 908, και έφυγε από το Ιράκ για να εισέλθει στην υπηρεσία τού κυβερνήτη τής Αιγύπτου, Τακίν αλ-Χαζαρί. Τελικά απέκτησε την προστασία αρκετών ισχυρών Αββασιδών μεγιστάνων, κυρίως τού ισχυρού αρχιστράτηγου Μουνίς αλ-Μουζαφάρ. Αυτοί οι δεσμοί τον οδήγησαν στο να διοριστεί κυβερνήτης πρώτα τής Παλαιστίνης και στη συνέχεια τής Δαμασκού. Το 933 διορίστηκε για λίγο κυβερνήτης τής Αιγύπτου, αλλά αυτή η εντολή ανακλήθηκε μετά το τέλος τού Μουνίς και ο Ιμπν Τουγκτζ έπρεπε να αγωνιστεί, για να διατηρήσει ακόμη και τη θέση τού κυβερνήτη τής Δαμασκού. Το 935 επανιδρύθηκε στην Αίγυπτο, όπου γρήγορα νίκησε μία εισβολή των Φατιμιδών και σταθεροποίησε την ταραγμένη χώρα. Η βασιλεία του σηματοδοτεί μία σπάνια περίοδο εσωτερικής ειρήνης, σταθερότητας και καλής διακυβέρνησης στα χρονικά τής πρώιμης ισλαμικής Αιγύπτου. Το 938 ο χαλίφης αλ-Ραντί έκανε δεκτό το αίτημά του για τον τίτλο τού αλ-Ιχσίντ, τον οποίο είχαν φέρει οι ηγεμόνες τής προγονικής του κοιλάδας Φαργκάνα. Με αυτόν τον τίτλο ήταν γνωστός έκτοτε.

Καθ' όλη τη διάρκεια τής θητείας του ως κυβερνήτη, ο αλ-Ιχσίντ ενεπλάκη σε συγκρούσεις με άλλους ισχυρούς τής περιοχής για τον έλεγχο τής Συρίας, χωρίς την οποία η Αίγυπτος ήταν ευάλωτη σε εισβολές από την ανατολή, αλλά σε αντίθεση με πολλούς άλλους Αιγύπτιους ηγέτες, ιδίως τούς ίδιους τούς Τουλουνίδες, ήταν διατεθειμένος να περιμένει τον χρόνο του, και να συμβιβαστεί με τούς αντιπάλους του. Αν και αρχικά είχε τον έλεγχο ολόκληρης τής Συρίας, αναγκάστηκε να παραχωρήσει το βόρειο μισό στον Ιμπν Ραΐκ μεταξύ 939 και 942. Μετά τη δολοφονία τού Ιμπν Ραΐκ, ο αλ-Ιχσίντ επανέφερε τον έλεγχό του στη βόρεια Συρία, μόνο και μόνο για να αμφισβητηθεί από τούς Χαμδανίδες. Το 944 ο αλ-Ιχσίντ συνάντησε τον χαλίφη αλ-Μουτακί στη Ράκα. Ο χαλίφης είχε καταφύγει εκεί από τούς διάφορους ισχυρούς άνδρες, που ανταγωνίζονταν να τον απαγάγουν, και να ελέγξουν την χαλιφική κυβέρνηση στη Βαγδάτη. Αν και δεν κατάφερε να πείσει τον χαλίφη να έρθει στην Αίγυπτο, έλαβε αναγνώριση κληρονομικής κυριαρχίας στην Αίγυπτο, τη Συρία και τη Χετζάζη για τριάντα χρόνια. Μετά την αναχώρησή του, ο φιλόδοξος Χαμδανίδης πρίγκιπας Σαΐφ αλ-Νταουλά κατέλαβε το Χαλέπιο και τη βόρεια Συρία το φθινόπωρο τού 944 και, παρόλο που ηττήθηκε και εκδιώχθηκε από τη Συρία από τον ίδιο τον Ιμπν Τούγτζ τον επόμενο χρόνο, τον Οκτώβριο συνήφθη μία συνθήκη, που χώριζε την περιοχή σύμφωνα με τη συμφωνία με τον Ιμπν Ραΐκ. Ο Ιμπν Τουγκτζ απεβίωσε εννέα μήνες αργότερα, και τάφηκε στην Ιερουσαλήμ. Άφησε τον γιο του Ουνουτζούρ ως κυβερνήτη των κτήσεων του, υπό την κηδεμονία τού ισχυρού μαύρου ευνούχου Αμπού αλ-Μισκ Καφούρ.

 Προέλευση και πρώιμη ζωή 
εναλλ.=Geophysical map of the eastern Mediterranean with names of major cities and provinces under Tulunid control|δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Χάρτης των κτήσεων των Τουλουνιδών π. το 893.
Σύμφωνα με το βιογραφικό λεξικό που συνέταξε ο Ιμπν Χαλικάν, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ γεννήθηκε στη Βαγδάτη στις 8 Φεβρουαρίου 882, στον δρόμο που οδηγεί στην Πύλη Κούφα.   Η οικογένειά του ήταν τουρκικής καταγωγής από την κοιλάδα Φαργκάνα στην Υπερωξιανή, και ισχυριζόταν βασιλική καταγωγή. Το όνομα τού προγόνου του, «Χακάν», είναι τουρκικός βασιλικός τίτλος.   Ο παππούς τού Μουχαμάντ, Τζουφ, έφυγε από τη Φαργκάνα για να εισέλθει σε στρατιωτική θητεία στην αυλή των Αββασιδών στη Σαμάρα, όπως και ο πατέρας τού Ιμπν Τουλούν, τού ιδρυτή τής δυναστείας των Τουλουνιδών.   Ο Τζουφ και ο γιος του, ο πατέρας τού Μουχαμάντ, Τουγκτζ, υπηρέτησαν και οι δύο τούς Αββασίδες, αλλά ο Τουγκτζ αργότερα εισήλθε στην υπηρεσία των Τουλουνιδών, οι οποίοι από το 868 είχαν γίνει αυτόνομοι ηγεμόνες τής Αιγύπτου και τής Συρίας.   Ο Τουγκτζ υπηρέτησε τούς Τουλουνίδες ως κυβερνήτης τής Τιβεριάδας (πρωτεύουσας τής περιφέρειας τής Ιορδανίας), τού Χαλεπίου (πρωτεύουσας τής περιφέρειας Κινασρίν) και τής Δαμασκού (πρωτεύουσας τής ομώνυμης περιφέρειας ).   Έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απόκρουση τής επίθεσης των Καρματιανών στη Δαμασκό το 903. Αν και ηττήθηκε στη μάχη, κράτησε την ίδια την πόλη ενάντια στους Καρματιανούς για επτά μήνες, μέχρι που, με την άφιξη ενισχύσεων από την Αίγυπτο, οι Καρματιανοί εκδιώχθηκαν.   Έτσι, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ πέρασε ένα μεγάλο μέρος τής νεότητάς του στο Λεβάντε των Τουλουνιδών στο πλευρό τού πατέρα του, αποκτώντας τις πρώτες του εμπειρίες στη διοίκηση —διετέλεσε υποκυβερνήτης τού πατέρα του στην Τιβεριάδα— και στον πόλεμο. 

Μετά το τέλος τού γιου τού Ιμπν Τουλούν, Χουμαραβαΐ, το 896, το κράτος των Τουλουνιδών άρχισε γρήγορα να καταρρέει εκ των έσω, και απέτυχε να προβάλει σοβαρή αντίσταση, όταν οι Αββασίδες κινήθηκαν για να αποκαταστήσουν τον άμεσο έλεγχο τής Συρίας και τής Αιγύπτου το 905.  Ο Τουγκτζ αυτομόλησε στους εισβολείς Αββασίδες υπό τον Μουχαμάντ ιμπν Σουλεϊμάν αλ-Κατίμπ, και σε αντάλλαγμα διορίστηκε κυβερνήτης τού Χαλεπίου.  Ο ίδιος ο Μουχαμάντ αλ-Κατίμπ έπεσε θύμα αυλικών δολοπλοκιών λίγο αργότερα, και ο Τουγκτζ μαζί με τούς γιους του Μουχαμάντ και Ουμπαΐντ Αλλάχ φυλακίστηκαν στη Βαγδάτη. Ο Τουγκτζ απεβίωσε στη φυλακή το 906, και οι αδελφοί απελευθερώθηκαν λίγο αργότερα.  Οι γιοι τού Τουγκτζ συμμετείχαν στο πραξικόπημα τού παλατιού που προσπάθησε να εκθρονίσει τον νέο χαλίφη, αλ-Μουκταντίρ (βασ. 908–932), υπέρ τού παλαιότερου Ιμπν αλ-Μουτάζ τον Δεκέμβριο τού 908. Αν και η προσπάθεια απέτυχε, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ και ο αδελφός του κατάφεραν να εκδικηθούν για τη φυλάκισή τους από τον βεζίρη αλ-Αμπάς ιμπν αλ-Χασάν αλ-Τζαραραΐ, τον οποίο συνέτριψαν με τη βοήθεια τού Χουσεΐν ιμπν Χαμντάν.   Μετά την αποτυχία τού πραξικοπήματος, οι τρεις τράπηκαν σε φυγή: ο Ιμπν Χαμντάν επέστρεψε στην πατρίδα του, την Άνω Μεσοποταμία, και ο Ουμπαΐντ Αλλάχ κατέφυγε ανατολικά στον Γιουσούφ ιμπν Αμπιλ-Σατζ, ενώ ο Μουχαμάντ κατέφυγε στη Συρία. 

Στη Συρία, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ εντάχθηκε στην υπηρεσία τού εφοριακού επιβλέποντα των τοπικών επαρχιών, Αμπούλ-Αμπάς αλ-Μπιστάμ. Σύντομα ακολούθησε τον νέο του αφέντη στην Αίγυπτο, και μετά το τέλος τού αλ-Μπιστάμ τον Ιούνιο τού 910 συνέχισε να υπηρετεί τον γιο τού τελευταίου.  Τελικά, κέρδισε την προσοχή τού τοπικού κυβερνήτη, Τακίν αλ-Χαζαρί, ο οποίος τον έστειλε να κυβερνήσει τις περιοχές πέρα από τον Ιορδάνη ποταμό, με έδρα το Αμμάν.   Το 918 διέσωσε ένα καραβάνι χατζ, μεταξύ τού οποίου ήταν και μία από τις κυρίες επί των τιμών τής μητέρας τού αλ-Μουκταντίρ, από Βεδουίνους επιδρομείς, βελτιώνοντας έτσι τη θέση του στην αυλή των Αββασιδών.  Δύο χρόνια αργότερα, ο Ιμπν Τουγκτζ απέκτησε έναν ισχυρό προστάτη, όταν υπηρέτησε για λίγο υπό τον ισχυρό αρχιστράτηγο των Αββασιδών, Μουνίς αλ-Μουζαφάρ, όταν ήρθε να βοηθήσει στην υπεράσπιση τής Αιγύπτου από μία εισβολή των Φατιμιδών. Κατά τη διάρκεια τής εκστρατείας, ο Ιμπν Τουγκτζ διοικούσε τα καλύτερα στρατεύματα τού αιγυπτιακού στρατού. Οι δύο άνδρες προφανώς δημιούργησαν μία σχέση εμπιστοσύνης, και παρέμειναν σε επαφή έκτοτε.   

Όταν ο Τακίν επέστρεψε στην Αίγυπτο ως κυβερνήτης το 923, ο Ιμπν Τουγκτζ τον συνάντησε εκεί, αλλά οι δύο άνδρες διαφώνησαν το 928, λόγω τής άρνησης τού Τακίν να δώσει στον Ιμπν Τούγτζ τη θέση τού κυβερνήτη τής Αλεξάνδρειας.  Ο Ιμπν Τουγκτζ διέφυγε από την πρωτεύουσα Φουστάτ με τέχνασμα, και κατάφερε να εξασφαλίσει τον διορισμό του ως κυβερνήτη τής Παλαιστίνης από τη Βαγδάτη. Ο εν ενεργεία, αλ-Ρασιντί, έφυγε από την έδρα τού κυβερνήτη στη Ράμλα για τη Δαμασκό, της οποίας τη θέση ανέλαβε. Η φυγή του, σύμφωνα με τον ιστορικό Τζερ Λ. Μπαχαράχ, μπορεί να υποδηλώνει ότι ο Ιμπν Τουγκτζ διοικούσε μία σημαντική στρατιωτική δύναμη.  Τρία χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 931, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ προήχθη σε κυβερνήτη τής Δαμασκού, ενώ ο αλ-Ρασιντί επέστρεψε στη Ράμλα.  Και οι δύο αυτοί διορισμοί ήταν πιθανώς αποτέλεσμα τής σχέσης τού Ιμπν Τουγκτζ με τον Μουνίς αλ-Μουζαφάρ, ο οποίος εκείνη την εποχή βρισκόταν στο απόγειο τής δύναμης και τής επιρροής του.  

 Κατάληψη τής Αιγύπτου 
Ο Τακίν απεβίωσε τον Μάρτιο τού 933, και ο γιος και ο προτεινόμενος διάδοχός του, Μουχαμάντ, απέτυχε να εδραιώσει την εξουσία του στην Αίγυπτο. Ο Ιμπν Τουγκτζ διορίστηκε νέος κυβερνήτης τον Αύγουστο, αλλά ο διορισμός ανακλήθηκε ένα μήνα αργότερα, πριν προλάβει να φθάσει στην Αίγυπτο, και στη θέση του διορίστηκε ο Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ. Η χρονική στιγμή τής ανάκλησης τού Ιμπν Τουγκτζ συμπίπτει με τη σύλληψη (και την επακόλουθη δολοφονία) τού Μουνίς από τον χαλίφη αλ-Καχίρ (βασ. 932–934 ) στις 22 Σεπτεμβρίου, υποδηλώνοντας ότι ο διορισμός τού Ιμπν Τουγκτζ πιθανότατα οφειλόταν και στον Μουνίς.   Το γεγονός ότι ο αλ-Καχίρ έστειλε έναν ευνούχο ονόματι Μπουσρί, για να αντικαταστήσει τον Ιμπν Τουγκτζ στη Δαμασκό μετά την πτώση τού Μουνίς, ενισχύει αυτή την άποψη. Ο Μπουσρί κατάφερε να αναλάβει την κυβερνητική θέση τού Χαλεπίου (στην οποία είχε επίσης διοριστεί), αλλά ο Ιμπν Τουγκτζ αντιστάθηκε στον αντικαταστάτη του, τον νίκησε, και τον συνέλαβε αιχμάλωτο. Ο χαλίφης στη συνέχεια κατηγόρησε τον Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ να αναγκάσει τον Ιμπν Τουγκτζ να παραδοθεί, αλλά παρόλο που ο Αχμάντ βάδισε εναντίον τού Ιμπν Τουγκτζ, και οι δύο απέφυγαν μία άμεση αντιπαράθεση. Αντ' αυτού, οι δύο άνδρες συναντήθηκαν και κατέληξαν σε συμφωνία αμοιβαίας υποστήριξης, διατηρώντας το status quo. 
μικρογραφία|300x300εσ|Το Μασχάντ (Μαυσωλείο) τού αλ-Ταμπαταμπά, που ανεγέρθηκε το 943 μ.Χ. κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ αλ-Ιχσίντ στο Κάιρο, είναι το μόνο εναπομείναν μνημείο τής περιόδου των Ιχσιδιτών. 
Ο Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ σύντομα αποδείχθηκε ανίκανος να αποκαταστήσει την τάξη, στην ολοένα και πιο ταραγμένη επαρχία. Μέχρι το 935 τα στρατεύματα ξεσηκώνονταν για έλλειψη μισθών, και οι επιδρομές των Βεδουίνων είχαν ξαναρχίσει. Ταυτόχρονα, ο γιος τού Τακίν, Μουχαμάντ, και ο οικονομικός διαχειριστής Αμπού Μπακρ Μουχαμάντ ιμπν Αλί αλ-Μανταραΐ -ο κληρονόμος μίας δυναστείας γραφειοκρατών που χειρίζονταν τα οικονομικά τής επαρχίας από την εποχή τού Ιμπν Τουλούν και είχαν συσσωρεύσει τεράστιο πλούτο  - υπονόμευσαν τον Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ και εποφθαλμιούσαν τη θέση του.  Ξεκίνησαν εσωτερικές διαμάχες μεταξύ των στρατευμάτων μεταξύ των Ανατολικών ( Μασαρικά ), κυρίως Τούρκων στρατιωτών, που υποστήριζαν τον Μουχαμάντ ιμπν Τακίν, και των Δυτικών ( Μαγκαρίμπα ), πιθανώς Βερβέρων και Μαύρων Αφρικανών, που υποστήριζαν τον Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ.  Με την υποστήριξη αυτή τη φορά τού πρώην βεζίρη και γενικού επιθεωρητή των δυτικών επαρχιών, αλ-Φαντλ ιμπν Τζαφάρ ιμπν αλ-Φουράτ, τού οποίου ο γιος ήταν νυμφευμένος με μία από τις κόρες τού Ιμπν Τουγκτζ, ο Ιμπν Τουγκτζ διορίστηκε για άλλη μία φορά κυβερνήτης τής Αιγύπτου. Χωρίς να ρισκάρει, ο Ιμπν Τουγκτζ οργάνωσε εισβολή στη χώρα από ξηράς και θάλασσας. Αν και ο Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ κατάφερε να καθυστερήσει την προέλαση τού στρατού, ο στόλος τού Ιμπν Τουγκτζ κατέλαβε την Τίννις και το Δέλτα τού Νείλου, και προχώρησε προς την πρωτεύουσα Φουστάτ. Υπερκερασμένος και ηττημένος στη μάχη, ο Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ κατέφυγε στους Φατιμίδες. Ο νικηφόρος Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ εισήλθε στη Φουστάτ στις 26 Αυγούστου 935.  

Με την πρωτεύουσα υπό τον έλεγχό του, ο Ιμπν Τουγκτζ έπρεπε τώρα να αντιμετωπίσει τους Φατιμίδες. Οι Μαγκαρίμπα, που αρνήθηκαν να υποταχθούν στον Ιμπν Τουγκτζ, είχαν καταφύγει στην Αλεξάνδρεια και στη συνέχεια στην Μπάρκα υπό την ηγεσία τού Χαμπάσι ιμπν Αχμάντ, και προσκάλεσαν τον Φατιμίδη ηγεμόνα αλ-Καΐμ (βασ. 934–946 ), για να εισβάλουν στην Αίγυπτο με τη βοήθειά τους.    Η εισβολή των Φατιμιδών σημείωσε αρχική επιτυχία: οι Κουτάμα Βέρβεροι τού στρατού των Φατιμιδών κατέλαβαν το νησί αλ-Ράβντα στον Νείλο, και έκαψαν το οπλοστάσιό του. Οι ναύαρχοι τού Ιμπν Τουγκτζ, Αλί ιμπν Μπαντρ και Μπαϊκάμ, αυτομόλησαν στους Φατιμίδες, και η ίδια η Αλεξάνδρεια καταλήφθηκε τον Μάρτιο τού 936. Παρ' όλα αυτά στις 31 Μαρτίου ο αδελφός τού Ιμπν Τουγκτζ, αλ-Χασάν, νίκησε τις δυνάμεις των Φατιμιδών κοντά στην Αλεξάνδρεια, εκδιώκοντάς τες από την πόλη, και αναγκάζοντάς τους να υποχωρήσουν για άλλη μία φορά από την Αίγυπτο στη βάση τους στη Μπάρκα.    Κατά τη διάρκεια τής εκστρατείας, ο Ιμπν Τουγκτζ απαγόρευσε στα στρατεύματά του να λεηλατούν, κάτι που, σύμφωνα με τον Τζ.Λ. Μπαχαράχ, ήταν ενδεικτικό τής «μακροπρόθεσμης άποψής του για την παραμονή του στην Αίγυπτο». 

 Κυβέρνηση τής Αιγύπτου 
εναλλ.=Obverse and reverse of a gold coin, with Arabic inscriptions|δεξιά|μικρογραφία|250x250εσ|Δηνάριο που κόπηκε στην Παλαιστίνη υπό τον αλ-Ιχσίντ, 944 μ.Χ. Από το 942 και μετά, ο Ιμπν Τουγκτζ συμπεριέλαβε το όνομα και τον τίτλο του («Μουχαμάντ αλ-Ιχσίντ»), μαζί με το όνομα τού χαλίφη στα νομίσματά του. 
Γράφοντας στον χαλίφη αλ-Ραντί (βασ. 934–940 ) το 936, ο Μουχαμάντ ιμπν Τουγκτζ μπορούσε να παρουσιάσει ένα αξιέπαινο ιστορικό: η εισβολή των Φατιμιδών αναχαιτήστηκε, και είχαν ληφθεί τα πρώτα μέτρα για τη βελτίωση τής οικονομικής κατάστασης στην επαρχία. Ο χαλίφης τον επιβεβαίωσε στη θέση του, και του έστειλε τιμητικά ενδύματα.  Όπως γράφει ο Χιου Ν. Κέννεντυ, «κατά κάποιο τρόπο η απειλή των Φατιμιδών βοήθησε στην πραγματικότητα τον Ιμπν Τουγκτζ», αφού, εφόσον υποστήριζε τούς Αββασίδες, «οι χαλίφες ήταν έτοιμοι να δώσουν την έγκρισή τους στην κυριαρχία του σε αντάλλαγμα».  Η θέση του στην Αυλή των Αββασιδών ήταν αρκετή, για να ζητήσει το 938 τον τιμητικό τίτλο ( laqab ) τού αλ- Ιχσίντ, που αρχικά κατείχαν οι βασιλείς τής πατρίδας των προγόνων του, Φαργκάνα. Ο χαλίφης αλ-Ραντί έκανε δεκτό το αίτημα, αν και η επίσημη έγκριση καθυστέρησε μέχρι τον Ιούλιο τού 939. Αφού έλαβε επίσημη επιβεβαίωση, ο Ιμπν Τουγκτζ απαίτησε να απευθύνεται πλέον αποκλειστικά με τον νέο του τίτλο.   

Πολύ λίγα είναι γνωστά για την εσωτερική πολιτική τού αλ-Ιχσίντ.  Παρ' όλα αυτά, η σιωπή των πηγών σχετικά με τα εσωτερικά προβλήματα κατά τη διάρκεια τής βασιλείας του -εκτός από μία μικρή σιιτική εξέγερση το 942, η οποία καταστάλθηκε γρήγορα- έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη συνήθη αφήγηση για επιδρομές Βεδουίνων, αστικές ταραχές για υψηλές τιμές ή στρατιωτικές και δυναστικές εξεγέρσεις και δολοπλοκίες, και υποδηλώνει ότι κατάφερε να αποκαταστήσει την εσωτερική ηρεμία και την ομαλή διακυβέρνηση στην Αίγυπτο.  Σύμφωνα με το βιογραφικό λεξικό τού Ιμπν Χαλικάν, ήταν «ένας αποφασιστικός πρίγκιπας, που επέδειξε μεγάλη διορατικότητα στον πόλεμο, και ιδιαίτερη προσοχή στην ευημερία τής αυτοκρατορίας του· φερόταν στην στρατιωτική τάξη με τιμή, και κυβερνούσε με ικανότητα και δικαιοσύνη».  Οι πιθανοί αντίπαλοί του, ο Μουχαμάντ ιμπν Τακίν και ο αλ-Μανταραΐ, γρήγορα πείστηκαν και ενσωματώθηκαν στη νέα διοίκηση.   Ο τελευταίος προσπάθησε μάταια να αντισταθεί στην κατάληψη τής εξουσίας από τον αλ-Ιχσίντ, καθώς τα στρατεύματά του είχαν αμέσως αποστατήσει, και αρχικά φυλακίστηκε από τον αλ-Ιχσίντ, μόνο για να απελευθερωθεί το 939. Σύντομα ανέκτησε την κοινωνική του θέση και την επιρροή του, και υπηρέτησε για λίγο ως αντιβασιλιάς τού γιου και κληρονόμου του αλ-Ιχσίντ, Ουνουτζούρ, το 946, πριν ανατραπεί και φυλακιστεί για έναν χρόνο. Στη συνέχεια, και μέχρι το τέλος του το 957, αποσύρθηκε στην ιδιωτική ζωή.   Όπως και οι Τουλουνίδες πριν από αυτόν, ο αλ-Ιχσίντ φρόντισε ιδιαίτερα να δημιουργήσει μία σημαντική δική του στρατιωτική δύναμη, συμπεριλαμβανομένων Τουρκόφωνων και Μαύρων Αφρικανών σκλάβων στρατιωτών.  

 Εξωτερική πολιτική και αγώνας για τη Συρία 
Ως διοικητής και ηγεμόνας στην Αίγυπτο, ο αλ-Ιχσίντ ήταν ένας υπομονετικός και προσεκτικός άνθρωπος. Επέτυχε τούς στόχους του, τόσο μέσω τής διπλωματίας και των δεσμών του με ισχυρές προσωπικότητες στο καθεστώς τής Βαγδάτης, όσο και με τη βία, και ακόμη και τότε έτεινε να αποφεύγει την άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση, όποτε ήταν δυνατόν. Η σύγκρουσή του με τον Αχμάντ ιμπν Καϊγκαλάγκ ήταν ενδεικτική τής προσέγγισής του: αντί για άμεση σύγκρουση, η εκεχειρία μεταξύ των δύο έδωσε στον αλ-Ιχσίντ τον χρόνο να εξετάσει την κατάσταση στην Αίγυπτο, πριν ενεργήσει.  Αν και ακολουθούσε τα βήματα τού Ιμπν Τουλούν, οι φιλοδοξίες του ήταν πιο μετριοπαθείς, και οι στόχοι του πιο πρακτικοί, όπως έγινε ιδιαίτερα εμφανές στις πολιτικές του απέναντι στη Συρία και το υπόλοιπο Χαλιφάτο.  Ιστορικά, η κατοχή τής Συρίας, και ιδιαίτερα τής Παλαιστίνης, ήταν στόχος εξωτερικής πολιτικής για πολλούς ηγεμόνες τής Αιγύπτου, για να αποκλείσουν την πιο πιθανή οδό εισβολής στη χώρα. Ο Ιμπν Τουλούν πριν, και ο Σαλαντίν μετά τον αλ-Ιχσίντ, ήταν δύο τυπικά παραδείγματα Αιγυπτίων ηγεμόνων, που πέρασαν μεγάλο μέρος τής βασιλείας τους εξασφαλίζοντας τον έλεγχο τής Συρίας, και μάλιστα χρησιμοποίησαν την Αίγυπτο κυρίως ως πηγή εσόδων και πόρων, για την επίτευξη αυτού τού στόχου.  Ο Αλ-Ιχσίντ διέφερε από αυτούς. Ο Μπαχαράχ τον περιγράφει ως «προσεκτικό, συντηρητικό ρεαλιστή».  Οι στόχοι του ήταν περιορισμένοι, αλλά σαφείς: η κύρια ανησυχία του ήταν η καθαυτή Αίγυπτος, και η εγκαθίδρυση τής οικογένειάς του ως κληρονομικής δυναστείας επάνω σε αυτήν, ενώ η Συρία παρέμενε δευτερεύων στόχος.  Σε αντίθεση με άλλους στρατιωτικούς ισχυρούς τής εποχής, δεν είχε κάποια πρόθεση να εισέλθει στον ανταγωνισμό για τον έλεγχο τής Βαγδάτης με τη χαλιφική κυβέρνηση μέσω τού παντοδύναμου αξιώματος τού αμίρ αλ-ουμαρά. Μάλιστα, όταν ο χαλίφης αλ-Μουστακφί (βασ. 944–946 ) τού πρόσφερε τη θέση, την απέρριψε. 

 Σύγκρουση με τον Ιμπν Ραΐκ 
εναλλ.=Geophysical map of the Levant, with major cities and boundaries of the early Islamic provinces marked|δεξιά|μικρογραφία|302x302εσ|Χάρτης τής περιοχής τής Συρίας και των επαρχιών της υπό τούς Αββασίδες.
Μετά την εκδίωξη των Φατιμιδών από την Αίγυπτο, ο αλ-Ιχσίντ έβαλε τα στρατεύματά του να καταλάβουν ολόκληρη τη Συρία μέχρι το Χαλέπιο, συμμαχώντας, όπως είχε κάνει ο Ιμπν Τουλούν, με την τοπική φυλή Μπανού Κιλάμπ, για να ενισχύσει την κυριαρχία του στη βόρεια Συρία.  Ως κυβερνήτης τής Συρίας, η αρμοδιότητά του επεκτάθηκε στα σύνορα ( θουγκούρ ) με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στην Κιλικία. Έτσι, το 936/7 ή το 937/8 (πιθανότατα το φθινόπωρο τού 937) έλαβε πρεσβεία από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Ρωμανό Α΄ Λεκαπηνό (βασ. 920–944 ), για να οργανώσουν μία ανταλλαγή αιχμαλώτων. Αν και πραγματοποιήθηκε στο όνομα τού χαλίφη αλ-Ραντί, ήταν μία ιδιαίτερη τιμή και μία έμμεση αναγνώριση τής αυτονομίας τού αλ-Ιχσίντ, καθώς η αλληλογραφία και οι διαπραγματεύσεις για τέτοιες εκδηλώσεις απευθύνονταν συνήθως στον χαλίφη, και όχι στους επαρχιακούς κυβερνήτες. Η ανταλλαγή πραγματοποιήθηκε το φθινόπωρο τού 938, με αποτέλεσμα την απελευθέρωση 6.300 Μουσουλμάνων για έναν ισότιμο αριθμό Ρωμαίων αιχμαλώτων. Καθώς οι Ρωμαίοι κρατούσαν 800 περισσότερους αιχμαλώτους από τους Μουσουλμάνους, αυτοί έπρεπε να εξαγοραστούν, και απελευθερώθηκαν σταδιακά τούς επόμενους έξι μήνες.  

Ενώ ο αμίρ αλ-ουμαρά Ιμπν Ραΐκ βρισκόταν στην εξουσία στη Βαγδάτη (936–938) με τον παλαιό φίλο τού αλ-Ιχσίντ, αλ-Φαντλ ιμπν Τζαφέρ ιμπν αλ-Φουράτ, ως βεζίρη, οι σχέσεις με τη Βαγδάτη ήταν καλές. Μετά την αντικατάσταση τού Ιμπν Ραΐκ από τον Τούρκο Μπατζκάμ, ωστόσο, ο Ιμπν Ραΐκ έλαβε διορισμό από τον χαλίφη ως κυβερνήτης τής Συρίας, και το 939 βάδισε δυτικά για να τη διεκδικήσει από τις δυνάμεις τού αλ-Ιχσίντ.   Ο διορισμός τού Ιμπν Ραΐκ εξόργισε τον αλ-Ιχσίντ, ο οποίος έστειλε έναν απεσταλμένο στη Βαγδάτη, για να διευκρινίσει την κατάσταση. Εκεί ο Μπατζκάμ τον ενημέρωσε, ότι ο χαλίφης μπορούσε να διορίσει όποιον επέλεγε, αλλά ότι τελικά δεν είχε σημασία: η στρατιωτική δύναμη θα καθόριζε, ποιος θα ήταν κυβερνήτης τής Συρίας και ακόμη και τής Αιγύπτου, όχι κάποιος διορισμός από έναν εμβληματικό χαλίφη. Εάν είτε ο Ιμπν Ραΐκ είτε ο αλ-Ιχσίντ αναδεικνυόταν νικητής από τη σύγκρουση, σύντομα θα ακολουθούσε η επιβεβαίωση τού αξιώματος από τον χαλίφη.  Ο Αλ-Ιχσίντ εξοργίστηκε ακόμη περισσότερο από την απάντηση, και σύμφωνα με πληροφορίες, για ένα διάστημα μάλιστα απείλησε να δώσει μία από τις κόρες του στον Φατιμίδη χαλίφη αλ-Καΐμ, και να κοπούν νομίσματα, και να διαβαστεί η προσευχή τής Παρασκευής στο όνομά του και όχι στο όνομα τού Αββασίδη χαλίφη, μέχρι που οι Αββασίδες επιβεβαίωναν επίσημα τη θέση του. Οι ίδιοι οι Φατιμίδες ήταν απασχολημένοι με την επανάσταση τού Αμπού Γιαζίντ, και δεν ήταν σε θέση να προσφέρουν κάποια βοήθεια.   

Από τη Ράκα, τα στρατεύματα τού Ιμπν Ραΐκ κατέλαβαν γρήγορα τις περιοχές τής βόρειας Συρίας, όπου κυβερνήτης ήταν ο αδελφός τού αλ-Ιχσίντ, Ουμπαΐντ Αλλάχ, ενώ οι αιγυπτιακές δυνάμεις υποχώρησαν νότια. Μέχρι τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, οι άνδρες τού Ιμπν Ραΐκ είχαν φτάσει στη Ράμλα, και προχώρησαν στο Σινά. Ο αλ-Ιχσίντ οδήγησε τον στρατό του εναντίον τού Ιμπν Ραΐκ, αλλά μετά από μία σύντομη σύγκρουση στο αλ-Φαράμα, οι δύο άνδρες κατέληξαν σε συνεννόηση, χωρίζοντας τη Συρία μεταξύ τους: οι περιοχές από τη Ράμλα στα νότια θα ήταν υπό τον αλ-Ιχσίντ, και οι περιοχές στα βόρεια υπό τον Ιμπν Ραΐκ.  Τον Μάιο ή τον Ιούνιο τού 940, ωστόσο, ο αλ-Ιχσίντ έμαθε, ότι ο Ιμπν Ραΐκ είχε κινηθεί για άλλη μία φορά εναντίον τής Ράμλα. Για άλλη μία φορά, ο Αιγύπτιος ηγεμόνας οδήγησε τον στρατό του στη μάχη. Αν και ηττήθηκε στο αλ-Αρίς, ο αλ-Ιχσίντ κατάφερε να συγκεντρώσει γρήγορα τα στρατεύματά του, και να στήσει ενέδρα στον Ιμπν Ραΐκ, εμποδίζοντάς τον να εισέλθει στην Αίγυπτο, και αναγκάζοντάς τον να υποχωρήσει πίσω στη Δαμασκό.  Ο αλ-Ιχσίντ έστειλε τον αδελφό του, Αμπού Νασρ αλ-Χουσεΐν, με έναν άλλο στρατό εναντίον τού Ιμπν Ραΐκ, αλλά ηττήθηκε και σκοτώθηκε στο Λατζούν . Παρά τη νίκη του, ο Ιμπν Ραΐκ επέλεξε την ειρήνη: άφησε τον Αμπού Νασρ με τιμές, και έστειλε τον γιο του Μουζαχίμ ως απεσταλμένο στην Αίγυπτο. Πιστός στην πολιτική του στρατηγική, ο αλ-Ιχσίντ δέχθηκε. Η συμφωνία έφερε την αποκατάσταση τού εδαφικού status quo τού προηγούμενου έτους, αλλά με τον αλ-Ιχσίντ να πληρώνει ετήσιο φόρο 140.000 χρυσών δηναρίων. Η συμφωνία εδραιώθηκε με τον γάμο τού Μουζαχίμ με την κόρη τού αλ-Ιχσίντ, Φατιμά. 

 Σύγκρουση με τούς Χαμδανίδες 
Η ειρήνη δεν κράτησε πολύ, καθώς η πολιτική αναταραχή στη Βαγδάτη συνεχιζόταν. Τον Σεπτέμβριο τού 941, ο Ιμπν Ραΐκ ανέλαβε για άλλη μία φορά τη θέση τού αμίρ αλ-ουμαρά κατόπιν πρόσκλησης τού χαλίφη αλ-Μουτακί (βασ. 940–944), αλλά δεν ήταν τόσο ισχυρός, όσο πριν. Ανίκανοι να σταματήσουν την προέλαση ενός άλλου ισχυρού άνδρα, τού Αμπούλ-Χουσεΐν αλ-Μπαρντί τής Βασόρας, τόσο ο Ιμπν Ραΐκ όσο και ο χαλίφης αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη Βαγδάτη, και να ζητήσουν τη βοήθεια τού Χαμδανίδη ηγεμόνα τής Μοσούλης. Ο τελευταίος σύντομα δολοφονεί τον Ιμπν Ραΐκ (Απρίλιος 942) και τον διαδέχεται ως αμίρ αλ-ουμαρά με λακάμπ το Νασίρ αλ-Νταουλά.  Ο αλ-Ιχσίντ χρησιμοποίησε την ευκαιρία να ανακαταλάβει τη Συρία για τον εαυτό του, ενώνοντας τις δυνάμεις του αυτοπροσώπως τον Ιούνιο του 942, και φθάνοντας μέχρι τη Δαμασκό, πριν επιστρέψει στην Αίγυπτο τον Ιανουάριο τού 943. Οι Χαμδανίδες διεκδικούσαν επίσης τη Συρία ταυτόχρονα, αλλά οι πηγές δεν καταγράφουν λεπτομέρειες για τις εκστρατείες τους εκεί.  Η θέση τού Νασίρ αλ-Νταουλά ως αμίρ αλ-ουμαρά αποδείχθηκε επίσης αδύναμη, και τον Ιούνιο τού 943 εκδιώχθηκε από τον Τούρκο στρατηγό Τουζούν. Τον Οκτώβριο, ο χαλίφης αλ-Μουτακί, φοβούμενος ότι ο Τουζούν σκόπευε να τον αντικαταστήσει, έφυγε από την πρωτεύουσα, και αναζήτησε καταφύγιο στους Χαμδανίδες.  Αν και ο Νασίρ αλ-Νταουλά και ο αδελφός του Σαΐφ αλ-Νταουλά προστάτευσαν τον χαλίφη, ούτε αυτοί αντιμετώπισαν τα στρατεύματα τού Τουζούν, και τον Μάιο τού 944 κατέληξαν σε συμφωνία, που έδωσε την Άνω Μεσοποταμία και τη βόρεια Συρία στους Χαμδανίδες, με αντάλλαγμα την αναγνώριση τής κατοχής τού Ιράκ από τον Τουζούν. Ο Νασίρ αλ-Νταουλά έστειλε τον εξάδλφό του αλ-Χουσεΐν ιμπν Σαΐντ να αναλάβει τις συριακές επαρχίες που τού είχαν ανατεθεί με αυτή τη συμφωνία. Οι δυνάμεις των Ιχσιδιτών είτε αυτομόλησαν είτε υποχώρησαν, και ο αλ-Χουσεΐν ανέλαβε γρήγορα τις περιοχές Κινασρίν και Χιμς.  

Εν τω μεταξύ, ο αλ-Μουτακί με τον Σαΐφ αλ-Νταουλά είχαν καταφύγει στη Ράκα πριν από την προέλαση τού Τουζούν, αλλά ο χαλίφης άρχισε να υποψιάζεται ολοένα και περισσότερο τούς Χαμδανίδες, και έγραψε στον αλ-Ιχσίντ (ίσως ήδη από τον χειμώνα τού 943), ζητώντας βοήθεια.  Ο τελευταίος απάντησε αμέσως, οδηγώντας έναν στρατό στη Συρία. Οι φρουρές των Χαμδανιδών υποχώρησαν μπροστά του, και τον Σεπτέμβριο τού 944, ο αλ-Ιχσίντ έφθασε στη Ράκα. Δυσπιστώντας στους Χαμδανίδες λόγω τής μεταχείρισης που είχαν απέναντι στον Ιμπν Ραΐκ, περίμενε μέχρι ο Σαΐφ αλ-Νταουλά να φύγει από την πόλη, πριν εισέλθει σε αυτήν για να συναντήσει τον χαλίφη. Ο αλ-Ιχσίντ προσπάθησε χωρίς επιτυχία να πείσει τον αλ-Μουτακί να έρθει μαζί του στην Αίγυπτο, ή τουλάχιστον να μείνει στη Ράκα, ενώ ο χαλίφης προσπαθούσε να πείσει τον αλ-Ιχσίντ να βαδίσει εναντίον τού Τουζούν, κάτι που ο αλ-Ιχσίντ αρνήθηκε.   Η συνάντηση δεν ήταν εντελώς άκαρπη, καθώς ο αλ-Ιχσίντ εξασφάλισε μία συμφωνία που ουσιαστικά επαναλάμβανε τούς όρους μίας παρόμοιας συνθήκης μεταξύ τού Τουλουνίδη Χουμαραβαΐ και τού χαλίφη αλ-Μουταμίντ το 886. Ο χαλίφης αναγνώρισε την εξουσία τού αλ-Ιχσίντ στην Αίγυπτο, τη Συρία (με τούς θουγκούρ) και τη Χετζάζη (φέροντας μαζί της την περίφημη κηδεμονία των δύο ιερών πόλεων τής Μέκκας και τής Μεδίνας), για μία περίοδο τριάντα ετών, με δικαίωμα κληρονομικής διαδοχής για τούς γιους τού αλ-Ιχσίντ.     Αυτή η εξέλιξη είχε ήδη προβλεφθεί από τον αλ-Ιχσίντ το προηγούμενο έτος, όταν όρισε τον γιο του Ουνουτζούρ ως αντιβασιλιά του κατά τη διάρκεια των απουσιών του από την Αίγυπτο, αν και ο Ουνουτζούρ δεν είχε ακόμη ενηλικιωθεί, και είχε απαιτήσει να τού δοθεί όρκος πίστης (bay'a).  Παρ' όλα αυτά, όπως σχολιάζει ο Mάικλ Μπρετ, τα εδάφη που παραχωρήθηκαν ήταν «ανάμεικτα», καθώς οι ιερές πόλεις ήταν εκτεθειμένες σε επιδρομές των Καρματιανών, ενώ οι περιοχές των συνόρων (θουγκούρ) απειλούνταν ολοένα και περισσότερο από τούς Ρωμαίους, και το Χαλέπιο (μαζί με τη βόρεια Συρία) ήταν αντικείμενο που επιποθούσαν οι Χαμδανίδες. 

Τελικά, ο αλ-Μουτακί πείστηκε από τούς απεσταλμένους τού Τουζούν, οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν για την αφοσίωσή του, να επιστρέψει στο Ιράκ, μόνο και μόνο για να συλληφθεί, να τυφλωθεί και να καθαιρεθεί στις 12 Οκτωβρίου, και να αντικατασταθεί από τον αλ-Μουστακφί.   Ο αλ-Μουστακφί επιβεβαίωσε εκ νέου τη θέση τού κυβερνήτη τού αλ-Ιχσίντ, αλλά σε αυτό το σημείο ήταν μία κενή περιεχομένου χειρονομία. Σύμφωνα με τον Τζ. Λ. Μπαχαράχ, αν και ο ιστορικός του 13ου αι. Iμπν Σα'ΐντ αλ-Μαγκριμπί αναφέρει, ότι ο αλ-Ιχσίντ πήρε αμέσως τον όρκο πίστης (ba'ya) και διάβασε την προσευχή τής Παρασκευής στο όνομα τού νέου χαλίφη, με βάση τα διαθέσιμα νομισματικά στοιχεία, φαίνεται να καθυστέρησε την αναγνώριση τόσο τού αλ-Μουστακφί όσο και τού διαδόχου του, αλ-Μουτί (βασ. 946–974) για αρκετούς μήνες, αποφεύγοντας να τα συμπεριλάβει στα νομίσματά του, σε μία πράξη που αποτελούσε μία σκόπιμη και σαφή δήλωση τής de facto ανεξαρτησίας του από τη Βαγδάτη.  Αυτή η ανεξαρτησία αναγνωρίστηκε και από άλλους. Το σύγχρονο Περί βασιλείου τάξεως καταγράφει, ότι στην αλληλογραφία τής Ρωμαϊκής Αυλής, στον «εμίρη της Αιγύπτου» απονεμήθηκε μία χρυσή σφραγίδα αξίας τεσσάρων σολίδων, η ίδια με τον χαλίφη στη Βαγδάτη. 
εναλλ.=Map of western Asia and northern Africa, with the local dynasties emerging from the Abbasid state highlighted in different colours|δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Χάρτης τού κατακερματισμού τού χαλιφάτου των Αββασιδών τον 9ο και 10ο αι.
Μετά τη συνάντησή του με τον αλ-Μουτακί, ο αλ-Ιχσίντ επέστρεψε στην Αίγυπτο, αφήνοντας το πεδίο ανοιχτό για τον φιλόδοξο Σαΐφ αλ-Νταουλά. Οι δυνάμεις των Ιχσιδιδών που έμειναν πίσω στη Συρία ήταν σχετικά αδύναμες, και ο ηγέτης των Χαμδανιδών, έχοντας κερδίσει την υποστήριξη των Μπανού Κιλάμπ, δεν δυσκολεύτηκε να κατακτήσει το Χαλέπιο στις 29 Οκτωβρίου 944. Στη συνέχεια άρχισε να επεκτείνει τον έλεγχό του στις επαρχίες τής βόρειας Συρίας μέχρι το Χιμς.    Ο αλ-Ιχσίντ έστειλε στρατό υπό τούς ευνούχους Αμπού αλ-Μισκ Καφούρ και Φατίκ εναντίον των Χαμδανιδών, αλλά ηττήθηκε κοντά στη Χάμα και υποχώρησε πίσω στην Αίγυπτο, εγκαταλείποντας τη Δαμασκό και την Παλαιστίνη στους Χαμδανίδες.  Ο αλ-Ιχσίντ αναγκάστηκε στη συνέχεια να εκστρατεύσει ξανά αυτοπροσώπως τον Απρίλιο τού 945, αλλά ταυτόχρονα έστειλε απεσταλμένους προτείνοντας στον Σαΐφ αλ-Νταουλά μία συμφωνία παρόμοια με αυτήν που είχε κάνει με τον Ιμπν Ραΐκ: ο πρίγκιπας των Χαμδανιδών θα κρατούσε τη βόρεια Συρία, ενώ ο αλ-Ιχσίντ θα τού πλήρωνε ετήσιο φόρο υποτέλειας για την κατοχή τής Παλαιστίνης και τής Δαμασκού.  Ο Σαΐφ αλ-Νταουλά αρνήθηκε, και φέρεται να καυχήθηκε ακόμη και ότι θα κατακτούσε την ίδια την Αίγυπτο, αλλά ο αλ-Ιχσίντ είχε το επάνω χέρι: οι πράκτορές του κατάφεραν να δωροδοκήσουν αρκετούς ηγέτες των Χαμδανιδών, και κέρδισε την υποστήριξη των πολιτών τής Δαμασκού, οι οποίοι έφραξαν τις πύλες τους στους Χαμδανίδες, και τις άνοιξαν για τον αλ-Ιχσίντ. Οι δύο στρατοί συναντήθηκαν κοντά στο Κινασρίν τον Μάιο, όπου οι Χαμδανίδες ηττήθηκαν. Ο Σαΐφ αλ-Νταουλά κατέφυγε στη Ράκα, αφήνοντας την πρωτεύουσά του, το Χαλέπιο, για να καταληφθεί από τον αλ-Ιχσίντ. 

Παρ' όλα αυτά, τον Οκτώβριο οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία, σε γενικές γραμμές στα πρότυπα τής προηγούμενης πρότασης τού Ιχσίντ: ο αλ-Ιχσίντ αναγνώρισε τον έλεγχο των Χαμδανιδών στη βόρεια Συρία, και μάλιστα συναίνεσε στην αποστολή ετήσιου φόρου υποτέλειας, σε αντάλλαγμα για την παραίτηση τού Σαΐφ αλ-Ναουλά από όλες τις αξιώσεις επί τής Δαμασκού. Ο ηγεμόνας των Χαμδανιδών έπρεπε επίσης να νυμφευτεί μία από τις κόρες ή τις ανιψιές τού αλ-Ιχσίντ.  Για τον αλ-Ιχσίντ, η διατήρηση τού Χαλεπίου ήταν λιγότερο σημαντική από τη νότια Συρία με τη Δαμασκό, η οποία ήταν το ανατολικό προπύργιο τής Αιγύπτου. Εφόσον αυτές παρέμεναν υπό τον έλεγχό του, ήταν περισσότερο από πρόθυμος να επιτρέψει την ύπαρξη ενός κράτους των Χαμδανιδών στον βορρά. Ο Αιγύπτιος ηγεμόνας γνώριζε, ότι θα δυσκολευόταν να διεκδικήσει και να διατηρήσει τον έλεγχο τής βόρειας Συρίας και τής Κιλικίας, οι οποίες παραδοσιακά είχαν επηρεαστεί περισσότερο από την Άνω Μεσοποταμία και το Ιράκ. Εγκαταλείποντας τις διεκδικήσεις του σε αυτές τις μακρινές επαρχίες, όχι μόνο η Αίγυπτος θα γλίτωνε το κόστος διατήρησης ενός μεγάλου στρατού εκεί, αλλά το εμιράτο των Χαμδανιδών θα εκπλήρωνε επίσης τον χρήσιμο ρόλο ενός κράτους-ανάσχεσης έναντι των εισβολών, τόσο από το Ιράκ όσο και από μία ανανεομένη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.  Πράγματι, καθ' όλη τη διάρκεια τής διακυβέρνησης τού αλ-Ιχσίντ και των διαδόχων του, οι σχέσεις με τούς Ρωμαίους ήταν αρκετά φιλικές, καθώς η έλλειψη κοινών συνόρων και η κοινή εχθρότητα προς τούς Φατιμίδες, εγγυώντο ότι τα συμφέροντα των δύο κρατών δεν συγκρούονταν.  Παρά την προσπάθεια τού Σαΐφ αλ-Νταουλά να εισβάλει ξανά στη νότια Συρία λίγο μετά το τέλος τού αλ-Ιχσίντ, τα σύνορα που συμφωνήθηκαν το 945 κράτησαν, και μάλιστα έζησαν και τις δύο δυναστείες, σχηματίζοντας τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ τής βόρειας Συρίας που επηρεαζόταν από τη Μεσοποταμία, και τού αιγυπτιακού ελέγχου νότιου τμήματος τής χώρας, μέχρι που οι Μαμελούκοι κατέλαβαν ολόκληρη την περιοχή το 1260.  

 Το τέλος και η υστεροφημία 
Στα μέσα τής άνοιξης τού 946, ο αλ-Ιχσίντ έστειλε απεσταλμένους στους Ρωμαίους για μία ακόμη ανταλλαγή αιχμαλώτων (η οποία τελικά θα λάμβανε χώρα υπό την αιγίδα τού Σαΐφ αλ-Νταουλά τον Οκτώβριο). Ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ζ΄ (βασ. 913–959 ) έστειλε μία πρεσβεία υπό τον Ιωάννη Μυστικό σε απάντηση, η οποία έφθασε στη Δαμασκό στις 11 Ιουλίου.  Στις 24 Ιουλίου 946 ο αλ-Ιχσίντ απεβίωσε στη Δαμασκό.  Το σώμα του μεταφέρθηκε για ταφή στην Ιερουσαλήμ, κοντά στην Πύλη των Φυλών τού Όρους τού Ναού.  Η διαδοχή τού γιου του, Ουνουτζούρ, ήταν ειρηνική και αδιαμφισβήτητη, λόγω τής επιρροής τού ισχυρού και ταλαντούχου αρχιστράτηγου, Καφούρ. Ως ένας από τους πολλούς μαύρους Αφρικανούς σκλάβους που στρατολόγησε ο αλ-Ιχσίντ, ο Καφούρ παρέμεινε ο ανώτατος υπουργός και ουσιαστικά ηγεμόνας τής Αιγύπτου για τα επόμενα 22 χρόνια, αναλαμβάνοντας την εξουσία από μόνος του το 966 μέχρι το τέλος του δύο χρόνια αργότερα. Ενθαρρυμένοι από το τέλος τού Καφούρ, το 969 οι Φατιμίδες εισέβαλαν και κατέκτησαν την Αίγυπτο, ξεκινώντας μία νέα εποχή στην ιστορία τής χώρας.  

Οι μεσαιωνικοί ιστορικοί σημείωσαν τις πολλές παραλληλίες μεταξύ τού αλ-Ιχσίντ και των προκατόχων του Τουλουνιδών, ιδιαίτερα τού Χουμαραβαΐ. Ο Ιμπν Σαΐντ ανέφερε μάλιστα ότι, σύμφωνα με Αιγύπτιους αστρολόγους, οι δύο άνδρες είχαν εισέλθει στην Αίγυπτο την ίδια ημέρα τού έτους, και με το ίδιο αστέρι στον ίδιο ωροσκόπο.  Υπήρχαν, ωστόσο, σημαντικές διαφορές: ο αλ-Ιχσίντ δεν είχε την «επιδεικτηκότητα» (αναφέρει ο Χιου Κέννεντυ) των Τουλουνιδών.  Η προσοχή και η αυτοεπιβαλλόμενη αυτοσυγκράτηση τού αλ-Ιχσίντ στους στόχους τής εξωτερικής πολιτικής του, έρχονταν επίσης σε έντονη αντίθεση με τούς συγχρόνους του και άλλους ηγεμόνες τής Αιγύπτου, που προηγήθηκαν αυτού και άλλων που τον ακολούθησαν, κερδίζοντας τη φήμη τού εξαιρετικά προσεκτικού, που συχνά παρερμηνεύεται ως δειλία από τούς συγχρόνους του.  Περιγράφεται επίσης ως λιγότερο καλλιεργημένος από τον προκάτοχό του Ιμπν Τουλούν.  Σε αντίθεση με τον Ιμπν Τουλούν, ο οποίος έκτισε μία εντελώς νέα πρωτεύουσα στο αλ-Καταΐ και ένα διάσημο τζαμί, ο αλ-Ιχσίντ δεν ήταν ούτε προστάτης καλλιτεχνών και ποιητών, ούτε μεγάλος κατασκευαστής.  Σύμφωνα με τον ιστορικό Τιερί Μπιανκί, οι μεσαιωνικοί χρονικογράφοι τον περιέγραψαν ως «έναν χολερικό και λαίμαργο άνθρωπο, αλλά και οξυδερκή, και με τάση προς την απληστία», αλλά με μία αγάπη για τις πολυτέλειες που εισάγονταν από την ανατολή, και ιδιαίτερα τα αρώματα. Η αγάπη του για τις ανατολικές πολυτέλειες σύντομα εξαπλώθηκε και στις ανώτερες τάξεις τού Φουστάτ, και επηρέασε το στυλ και τη μόδα των τοπικών αιγυπτιακών προϊόντων, τα οποία άρχισαν να τα μιμούνται. 

 Δείτε επίσης 
 10ος αι. στον Λίβανο

 Αναφορές 

 Πηγές 

 Bacharach, Jere L. (1993). "Muḥammad b. Ṭug̲h̲d̲j̲". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Pellat, Ch. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VII: Mif–Naz. Leiden: E. J. Brill. p. 411. ISBN 978-90-04-09419-2.
 Bianquis, Thierry (1998). "Autonomous Egypt from Ibn Ṭūlūn to Kāfūr, 868–969". In Petry, Carl F. (ed.). The Cambridge History of Egypt, Volume 1: Islamic Egypt, 640–1517. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 86–119. ISBN 0-521-47137-0.


 Gordon, Matthew S. (2001). The Breaking of a Thousand Swords: A History of the Turkish Military of Samarra (A.H. 200–275/815–889 C.E.). Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 0-7914-4795-2.
 Gottschalk, H.L. (1986). "al-Mād̲h̲arāʾī". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume V: Khe–Mahi. Leiden: E. J. Brill. p. 953. ISBN 978-90-04-07819-2.

 Ibn Khallikan (1868). Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, Translated from the Arabic. Vol. III. Translated by Baron Mac Guckin de Slane. Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 1204465708.

 Jiwa, Shainool, ed. (2009). Towards a Shi'i Mediterranean Empire: Fatimid Egypt and the Founding of Cairo. London and New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-960-7.
 Kennedy, Hugh (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Second ed.). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7.




Κατηγορία:Ιχσιδίδες