Μάγιο του Μπάρι

Ο Μάγιο τού Μπάρι, ιταλ.: Maio of Bari (απεβ. στις 10 Νοεμβρίου 1160) ήταν ο τρίτος από τούς μεγάλους ναυάρχους τής Σικελίας, και ο σημαντικότερος άνδρας στο Νορμανδικό βασίλειο τής Σικελίας κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού Γουλιέλμου Α΄ (1154–66). Ο λόρδος Νόριτς τον αποκαλεί «έναν από τους πιο επιδραστικούς πολιτικούς στην Ευρώπη».

 Άνοδος στον βαθμό τού ναυάρχου 
Ο Μάγιο γεννήθηκε στις πρώτες δεκαετίες του δωδέκατου αιώνα, γιος τού Λέοντα τής Ράυζα και τής Κυράτσας, μελών τής αστικής ανώτερης τάξης στο Μπάρι. Ο Λέων αναφέρεται ως δικαστής στο Μπάρι μεταξύ 1119 και 1135, ως βασιλικός δικαστής από το 1141, και ως βασιλικός ανώτερος δικαστής («regalis supra iudex») ή protoiudex («πρώτος δικαστής») από το 1142 έως το 1147. Είχε αποβιώσει το 1155. Το τέλος τής μητέρας τού Μάγιο, Κυράτσας, καταγράφεται στον κατάλογο τεθνεώτων τού καθεδρικού ναού τού Σαλέρνο ως στις 26 Ιουλίου 1158. Το σύγχρονο Liber de regno sicilie, μία πατριωτική πηγή, ισχυρίζεται ψευδώς ότι ο Μάγιο ήταν γιος ενός εμπόρου λαδιού. Στο Chronicle and Annals του, ο Ρομουάλδος Γκουάρνα (απεβ. το 1181/2), ένας οπαδός τής άλλης πλευράς, αποκαλεί τον Mάγιo «σίγουρα έναν εύγλωττο, πλήρως έντιμο και διακριτικό άνθρωπο» (vir utique facundus, satis providus et discretus). 

Ο Μάιος καταγράφεται για πρώτη φορά ως ο βασιλικός scriniarius, ο υπεύθυνος για το αρχείο της βασιλικής αυλής (curia regia), σε μία βασιλική παραχώρηση στο μοναστήρι τής Σάντα Μαρία Μανταλένα ντι Βάλλε Τζιοζαφάτ τον Οκτώβριο του 1144.  Μέχρι τον Φεβρουάριο του 1148 συνέχισε να καταγράφει έγγραφα, πάντα ως scriniarius, κάθε φορά που απουσίαζε ο καγκελάριος, Ροβέρτος τού Σέλμπυ. Τα γραπτά αρχεία μαρτυρούν ότι ήταν συνεχώς παρών στην Αυλή, είτε στη Μεσσήνη είτε στο Παλέρμο κατά τη διάρκεια αυτής τής περιόδου. Το 1149 τού απονεμήθηκε ο τίτλος τού αντικαγκελάριου (vicecancellarius), ο οποίος φαίνεται να δημιουργήθηκε ειδικά για αυτόν. Ο νέος του βαθμός πιθανότατα αντανακλούσε μία αλλαγή στην κοινωνική του θέση, από αυτόν ενός εσωτερικού λειτουργού τής καγκελαρίας σε έναν πιο σαφώς καθορισμένο ρόλο στην κυβέρνηση. Μετά το τέλος τού Ροβέρτου τού Σέλμπυ προήχθη σε επικεφαλής τής καγκελαρίας. Εμφανίζεται για πρώτη φορά με τον τίτλο τού καγκελάριου (cancellarius) τον Μάιο τού 1152, σε ένα αραβόφωνο έγγραφο τού duana regia (ή dīwān al-ma'mūr), αξιωματούχου που έλεγχε τα βασιλικά οικονομικά, σχετικά με μία διαμάχη μεταξύ τής μονής τού Σαν Τζιόρτζιο ντι Τριοκάλα και τού κυρίου τού Καλαμονάτσι. Berardo Pio, "Maione da Bari", Dizionario Biografico degli Italiani 67 (Rome: 2007).

Μετά την εκθρόνιση και την εκτέλεση τού ναυάρχου Φιλίππου τής Μαχντία (1153), η θέση παρέμεινε κενή για έναν χρόνο. Λίγο μετά τη στέψη του (4 Απριλίου 1154), ο βασιλιάς Γουλιέλμος Α΄ διόρισε τον Μάγιο στον βαθμό τού αρχιναυάρχου (amiratus amiratorum). Τον Ιούνιο του 1154 υπέγραψε ένα επίσημο αντίγραφο μίας δωρεάς γης και δουλοπάροικων στο μοναστήρι τού Σαν Νικολό ντελ Τσουρτσούρο από το 1149.  Μεταξύ Οκτωβρίου 1154 και Μαΐου 1160 ο τυπικός τίτλος τού Μάγιο ήταν μεγάλος αρχιναύαρχος (magnus ammiratus ammiratorum). Αν και αυτός ο τίτλος, που προέρχεται από το αραβικό amir al-umarā''' (κυριολεκτικά «εμίρης των εμιρών»), εξελίχθηκε σε καθαρά στρατιωτικό (βλ. ναύαρχος), στην εποχή τού Μάγιο ήταν διοικητικός τίτλος. Ο Άραβας συγγραφέας Ιμπν αλ-Αθίρ, ο οποίος αποκάλεσε τον Μάγιο «λυπηρό κυβερνήτη» για τον ρόλο του στην εξέγερση κατά τού Γουλιέλμου Α΄, μετέφρασε τον τίτλο του ως βεζίρης. 

 Επικεφαλής τής κυβέρνησης 
Ο Μάγιο δεν ήταν δημοφιλής στους βαρόνους και υποστήριζε τη μετανάστευση Δυτικοευρωπαίων, όλων Καθολικών, για να αυξήσει την επιρροή αυτής τής εκκλησίας, η οποία ήταν ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του (στην αρχή). Ο κύριος βαρονικός αντίπαλος τού Μάιο ήταν, αρχικά, ο Ροβέρτος ντε Μπασονβίλ, κόμης τού Λοριτέλλο και εξάδελφος τού βασιλιά. Δυσανασχέτησε με την άνοδο τού Μάγιο και τις βασιλικές εξουσίες τού εξαδέλφου του. Εντάχθηκε σε Ρωμαϊκό (Βυζαντινό) στρατό υπό τον Μιχαήλ Παλαιολόγο το 1155, και κατέλαβε το Μπάρι. Εκείνη την εποχή, ο βασιλιάς αρρώστησε, και παρέμεινε έτσι από τον Σεπτέμβριο έως τα Χριστούγεννα. Ο Μάγιο και ο Ούγος αρχιεπίσκοπος τού Παλέρμου, ανέλαβαν εν τω μεταξύ τον έλεγχο τού βασιλείου. Τότε, με την εξέγερση να εξαπλώνεται στην Ιταλική χερσόνησο, ξεκίνησε η εξέγερση στο νησί. Μία συνωμοσία σχηματίστηκε, για να ανατρέψει τόσο τον Μάγιο, όσο και τον βασιλιά. Ο Μάγιο αρνήθηκε να πανικοβληθεί, και οι κύριες εξεγέρσεις σύντομα τερματίστηκαν. Ωστόσο, μία εξέγερση με επικεφαλής τον Βαρθολομαίο του Γκαρσιλιάτο κατέλαβε τη Μπουτέρα στη Σικελία, και προχώρησε στην ένοπλη εξέγερση. Οι επαναστάτες απαίτησαν από τον βασιλιά να απομακρύνει τον Μάγιο και τον αρχιεπίσκοπο από τον στενό του κύκλο. Ο Γουλιέλμος Β΄ αρνήθηκε. Οι επαναστάτες υποκίνησαν ταραχές στην ίδια την πρωτεύουσα, το Παλέρμο, όπου ο λαός απαίτησε την απελευθέρωση τού Σίμωνα κόμη τού Πολικάστρο, τον οποίο ο Μάγιο είχε φυλακίσει χωρίς δίκη. Ο Γουλιέλμος Β΄ κατάφερε να βγει από τα δεσμά, και ο Μάγιο παρέμεινε το δεξί του χέρι, αν και το δεξί χέρι τού Μάγιο, ο καγκελάριος Ασκλετίν, φυλακίστηκε από τον βασιλιά.

Το 1156 ο Μάγιο ήταν ο κύριος υπεύθυνος για τη Συνθήκη του Μπενεβέντο, η οποία τερμάτισε τις εχθροπραξίες μεταξύ Σικελίας και Αγίας Έδρας, και διατήρησε για τον Γουλιέλμο Β΄ τις εξουσίες των λεγάτων, που είχαν αρχικά παραχωρηθεί στον πατέρα του.  Η νεοσύστατη συμμαχία με τον Αδριανό Δ΄ έκανε τους Σικελούς, εχθρούς αναπόφευκτα τού Φρειδερίκου Α΄ Βαρβαρόσσα βασιλιά τής Γερμανίας. Ο Μάγιο μπορεί ακόμη και να ήταν παρών στη δημιουργία τής Λομβαρδικής Ένωσης, ως απεσταλμένος τού Γουλιέλμου Β΄. Η εστίαση τού Μάγιο στα γεγονότα στα βόρεια, ωστόσο, επέφερε την πτώση των αφρικανικών κτήσεων τού στέμματος. Στις 11 Ιανουαρίου 1160 ο Μαχντία παραδόθηκε, και ο Μάγιο έλαβε μεγάλο μέρος τής κατηγορίας. Η αντιδημοτικότητά του κορυφώθηκε, αλλά και η δύναμή του.

Οι εχθροί του διέδωσαν φήμες ότι σκόπευε να καταλάβει το στέμμα, ότι είχε ήδη καταλάβει τα βασιλικά διάσημα (διακριτικά) με τη βοήθεια τής βασίλισσας Μαργαρίτας, με την οποία τάχα βρισκόταν στο κρεβάτι, και ότι σχεδίαζε ακόμη και τη δολοφονία τού βασιλιά: με τη βοήθεια τού πάπα. Σίγουρα όλες αυτές οι κατηγορίες ήταν ολοφάνερες ανοησίες, αλλά μία συνωμοσία ξεπήδησε στη χερσόνησο γύρω από κάποιον Ματθαίο Μπονέλο, ο οποίος σχεδίαζε να δολοφονήσει ο ίδιος τον ναύαρχο. Ο Μπονέλο ήταν στενός συνεργάτης τού Μάγιο, ο οποίος επιθυμούσε να παντρέψει την κόρη του με εκείνον, και ως εκ τούτου βρισκόταν σε πλεονεκτική θέση για να καταφέρει το καταστροφικό χτύπημα. Ενώ λοιπόν ο Μάγιο ετοίμαζε ταν γάμο, ο Μπονέλο ετοίμαζε μία δολοφονία. Στις 10 Νοεμβρίου 1160, στον δρόμο που ονομαζόταν Βία Κοπέρτα, ο Μπονέλο και οι συνωμότες του μαχαίρωσαν θανάσιμα τον Μάγιο, και τραυμάτισαν σοβαρά τον προστατευόμενό του, Ματθαίο τού Αγιέλο. Η σύζυγος και τα παιδιά τού Μάγιο απομακρύνθηκαν γρήγορα, καθώς ένα πλήθος κατέβαινε στο παλάτι του. Ήταν ένα βάναυσο τέλος.

Η επιρροή τού Μάγιο ως αυλικού τού Γουλιέλμου Β΄ ήταν μεγάλη. Η διοίκησή του είναι γνωστή κυρίως για την εδραίωση τού συγκεντρωτισμού, που ξεκίνησε υπό τον Ρογήρο Α΄ και Ρογήρο Β΄. Αν και παραμέλησε τις εκτεταμένες κατακτήσεις (που πραγματοποίησε σε μεγάλο βαθμό ο Γεώργιος Αντιοχέας) τού βασιλείου, διασφάλισε μία σταθερότητα, που αποδείχθηκε μετά το τέλος του πολύ ασταθής. Η εμπιστοσύνη τού βασιλιά σε αυτόν ήταν τόσο μεγάλη, που οδήγησε στον διορισμό τού αδελφού τού Μάγιο, Στέφανου και τού κουνιάδου του Σίμωνα σε υψηλές θέσεις διοίκησης στην Απουλία και ως σενεσάλη. Σύμφωνα με τον εχθρό του, τον χρονικογράφο Ούγο Φαλκάνδιο:Αυτός ο Μάγιο ήταν ένα πραγματικό τέρας. Πράγματι, θα ήταν αδύνατο να βρει κανείς πιο απεχθές, πιο επιβλαβές, ή πιο επιζήμιo για το βασίλειο παράσιτο. Ο χαρακτήρας του ήταν επιρρεπής σε οποιαδήποτε χυδαιότητα, και η ευγλωττία του ήταν ισάξια τού χαρακτήρα του. Μεγάλη ήταν η ικανότητά του να προσποιείται, ή να υποκρίνεται κατά βούληση. Επιπλέον, ήταν πολύ επιρρεπής στην ακολασία, προσπαθώντας διαρκώς να φέρνει ευγενείς γυναίκες και παρθένες στο κρεβάτι του. Όσο πιο ακηλίδωτη ήταν η αρετή τους, τόσο πιο ένθερμα προσπαθούσε να τις κατακτήσει.Ο Μάγιο έγραψε μία «Έκθεση τής Κυριακής Προσευχής» σύμφωνα με τη σχολαστική παράδοση.

 Σημειώσεις 

 Πηγές 


 Alio, Jacqueline. Margaret, Queen of Sicily. New York: Trinacria, 2017.
 Norwich, J. J. The Kingdom in the Sun, 1130–1194''. London: Longman, 1970.

Κατηγορία:Πρόσωπα του Βασιλείου της Σικελίας