Η επιστροφή της μηχανής του χρόνου (1984)

Η επιστροφή της μηχανής του χρόνου () είναι δυστοπική τηλεοπτική ταινία επιστημονικής φαντασίας σε σκηνοθεσία Γιούργκεν Κλάους, βασισμένη σε σενάριο του Γκύντερ Κούνερτ. Προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 30 Σεπτεμβρίου 1984 στην ανατολικογερμανική τηλεόραση.

Το 1925, ένας γιατρός βρίσκει μια χρονομηχανή σε ένα κατάστημα με αντίκες στο Βερολίνο. Την αγοράζει και προσκαλεί τρεις φίλους του να δοκιμάσουν ένα ταξίδι στο μέλλον. Όλοι το θεωρούν ιδιαίτερα επικίνδυνο, αλλά τελικά βρίσκουν κάποιον που συμφωνεί να συμμετάσχει στο πείραμα. Ωστόσο, αντί για αυτόν, από το ταξίδι στον χρόνο επιστρέφει ένας άγνωστος ταξιδιώτης από μια μελλοντική εποχή, ο οποίος στις επακόλουθες ερωτήσεις των τεσσάρων φίλων, σκιαγραφεί μια ζοφερή εικόνα του 2025. 

 Υπόθεση 
Βερολίνο, Οκτώβριος 1925. Στο πίσω δωμάτιο ενός καταστήματος με αντίκες, ο γιατρός Δρ. Εράσμους Μπαϊλόφσκι ανακαλύπτει τυχαία μια συσκευή που αναγνωρίζει ως τη χρονομηχανή από τη Μηχανή του χρόνου του Χ.Τζ. Γουέλς. Την αγοράζει και για να τη δοκιμάσει στο σπίτι του, στέλνει την οικονόμο του Αμάντα να επισκεφτεί τη μητέρα της. Η μηχανή, της εξηγεί, είναι μια μηχανή ακτίνων Χ και πολύ επικίνδυνη. Ωστόσο, ο ίδιος θα αναλάβει τον κίνδυνο να πειραματιστεί.

Ο Μπαϊλόφσκι παρουσιάζει τη μηχανή σε 3 φίλους του, τον καθηγητή Ντάντζκε, τον μηχανικό Φάιλ και τον κουνιάδο του Δρ. Ρισολάνι. Ο Ντάντζκε, ιστορικός και βουλευτής, είναι επιφυλακτικός για το ταξίδι στον χρόνο, όπως και ο ψυχίατρος Ρισολάνι, καθώς δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την επιστροφή. Ούτε ο Φάιλ τολμά, αν και ενδιαφέρεται πολύ για την τεχνολογική πρόοδο. Τελικά, κανένας από τους τέσσερις επιστήμονες δεν αποφασίζει να διακινδυνεύσει, οπότε το εγχείρημα είναι καταδικασμένο σε αποτυχία εξαρχής.

Ο Φάιλ θυμάται τότε έναν υπάλληλό του, τον τολμηρό τεχνίτη Βάλτερ Βερνεσμπέργκερ, ο οποίος έλαβε μέρος στη Μάχη του Βερντέν κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο - ενώ ο ίδιος ομολογουμένως παρέμεινε στα μετόπισθεν. Μετά από κάποιο δισταγμό, ο Βερνεσμπέργκερ συμφωνεί να ταξιδέψει στο έτος 2025. Ο Ντάντζκε ενδιαφέρεται για τις κοινωνικές συνθήκες του μέλλοντος, ο Μπαϊλόφσκι για τα φάρμακα, λόγω της καρδιακής του πάθησης, και ο Φάιλ για την τεχνολογία του μέλλοντος, έχει μεγάλη περιέργεια για το πώς θα είναι τα ποδήλατα σε εκατό χρόνια. Ο Ρισολάνι παραμένει σκεπτικός, καθώς δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα αλληλεπιδράσεων μεταξύ του μέλλοντος και του παρελθόντος.

Για προφύλαξη, ο Μπαϊλόφσκι δίνει στον Βερνεσμπέργκερ το περίστροφό του και ένα κράνος. Αφού την ενεργοποίησαν, η μηχανή του χρόνου, με τον Βερνεσμπέργκερ μέσα, γίνεται διαφανής και εξαφανίζεται.

Όταν η μηχανή επιστρέφει, αντί για τον Βερνεσμπέργκερ, ένας άντρας περίπου 45 ετών κάθεται μέσα. Είναι τραυματισμένος, εντελώς εξαντλημένος και ο Μπαϊλόφσκι τον περιποιείται. Το όνομά του είναι Μόργκες και μιλάει γερμανικά με ξενική προφορά. Σύμφωνα με την ταυτότητά του, γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1976. Ο Μπαϊλόφσκι συνειδητοποιεί ότι ο τραυματισμός του Μόργκες προκλήθηκε από περίστροφο, που οδηγεί στην υποψία ότι ο Μόργκες έκλεψε τη χρονομηχανή από τον Βερνεσμπέργκερ, ο οποίος στη συνέχεια τον πυροβόλησε. Αλλά ο Μόργκες ισχυρίζεται ότι βρήκε τη μηχανή άδεια. Ο Φάιλ τρομοκρατείται: ο Βερνεσμπέργκερ είναι ο πιο σημαντικός υπάλληλός του, επί πλέον είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών.

Ο Ρισολάνι προσφέρει κονιάκ στον Μόργκες, που γίνεται πιο ομιλητικός: Το 2025, δεν υπάρχουν πια πουλιά. Ο Μόργκες τα αποκαλεί «πρώην πετούμενα του αέρα», τα οποία γνωρίζει μόνο από το «Μουσείο Ζωολογίας και Βοτανικής». Τα φυτά κεντρίζουν επίσης την περιέργεια του χρονοταξιδιώτη. Όταν τον ρωτούν για το πολίτευμα, αποδεικνύεται ότι ο Μόργκες ζει στη διοικητική μονάδα Μπαστόνια 2, της οποίας πρωτεύουσα είναι η Μομπουτόνια (μια νύξη στον δικτάτορα Μομπούτου). Η Μπαστόνια 2 είναι θυγατρική χώρα της Μπαστόνια 1, η οποία βρίσκεται στην Αφρική και όπου ζουν μόνο «σκουρόχρωμοι» άνθρωποι. Ο Μπαϊλόφσκι παραξενεύεται, αλλά ο Μόργκες εξηγεί ότι είναι όλοι Νέγροι. Όταν ο Μπαϊλόφσκι εξετάζει το χρώμα του δέρματός του και του λέει ότι είναι λευκός, ο Μόργκες αντιδρά αγανακτισμένα. Είναι «φυσικά» Νέγρος. Οι κάτοικοι της Μπαστόνια 2 είναι Νέγροι εκ πεποιθήσεως. Τα διαφορετικά χρώματα δέρματος δεν ενδιαφέρουν.

Προς μεγάλη χαρά του Μπαϊλόφσκι, αποδεικνύεται ότι ο Μόργκες είναι ένα είδος φαρμακοποιού. Όταν τον ρωτάει πώς τα πάνε οι 70χρονοι στο μέλλον, ο Μόργκες ισχυρίζεται ότι δεν γνωρίζει κανέναν σε αυτή την ηλικία. Από την ηλικία των 50 ετών, οι άνθρωποι «χρησιμοποιούν» το φάρμακο 100-11, που οδηγεί σε μια «φυσιολογική παρακμή». Οι φίλοι σοκάρονται. 

Ο Μόργκες δεν μπορεί να κατανοήσει τον όρο «Θεός». Τον θεωρεί ένα είδος «ειδικής μηχανής» που κατέχει όλα τα δεδομένα και ελέγχει τις μοίρες των ανθρώπων: ο Θεός τους είναι ένας τέτοιος Θεός. Οι φίλοι σοκάρονται ακόμη μια φορά. Ο Ρισολάνι απορεί - μετά από όλα όσα βίωσε η γενιά τους στον πόλεμο.

Η ερώτηση για το τραύμα από πυροβολισμό κάνει τον Μόργκες εμφανώς νευρικό. Ο Φάιλ επιμένει να μάθει πώς εξαφανίστηκε ο Βερνεσμπέργκερ. Πηγαίνοντας στην τουαλέτα, ο Μόργκες δραπετεύει από το παράθυρο. Θαυμάζει τα φυτά και τα πουλιά στον κήπο της βίλας του Μπαϊλόφσκι, προφανώς δεν έχει καμία πρόθεση να επιστρέψει στο μέλλον, είναι 49 ετών και θα πεθάνει του χρόνου, το 2026.

Τον προλαβαίνουν και τον αναγκάζουν να επιστρέψει στο μέλλον με μια επιστολή για τον Βερνεσμπέργκερ να τον φέρει πίσω μαζί του. Αλλά η χρονομηχανή δεν επιστρέφει. Ο Ρισολάνι κατηγορεί τον Μπαϊλόφσκι: Το ταξίδι στο μέλλον ήταν τρέλα, θα έπρεπε να είχαν χρησιμοποιήσει τη χρονομηχανή για να ταξιδέψουν στο παρελθόν, να βελτιώσουν τον ελαττωματικό σχεδιασμό της ανθρωπότητας, να τον αναδημιουργήσουν. Οι τέσσερις φίλοι αισθάνονται ότι απέτυχαν στη δοκιμασία χειρισμού της χρονομηχανής. 

Η Αμάντα επιστρέφει και βρίσκει το σαλόνι σε πλήρη ακαταστασία. Παρατηρεί ότι η υποτιθέμενη μηχανή ακτίνων Χ λείπει. Η σύζυγος του Βερνεσμπέργκερ τηλεφωνεί, αναφέροντας ότι ο σύζυγός της αγνοείται.

 Ρόλοι 

 Κλάους Σβάρτσκοπφ: Δρ. Μπαϊλόφσκι 
 Πέτερ Πασέτι: Δρ. Ρισολάνι
 Ζίγκφριντ Βισνέφσκι: Καθηγητής Ντάντσκε
 Φρανκ Χόφμαν: Δρ Φάιλ
 Γιαν Νίγκρεν: Μόργκες
 Νίκολας Λάνσκι: Βερνεσμπέργκερ
 Μπριγκίτε Ντράιαντερ: Αμάντα
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικές ταινίες
Κατηγορία:Δυστοπικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες επιστημονικής φαντασίας
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία