Έισα Γκρέυ

Ο Έισα Γκρέυ (, 18 Νοεμβρίου 1810 – 30 Ιανουαρίου 1888) θεωρείται ως ο σημαντικότερος Αμερικανός βοτανολόγος του 19ου αιώνα. Το βιβλίο του Darwiniana (1876) περιείχε μια σημαντική ερμηνεία του γιατί η θρησκεία και η επιστήμη δεν ήταν απαραιτήτως αμοιβαία ασυμβίβαστες. Ο Γκρέυ ήταν ακλόνητος στην πεποίθησή του ότι πρέπει να υπάρχει μια γενετική σύνδεση ανάμεσα σε όλα τα μέλη ενός είδους. Το ίδιο σταθερά αντιτάχθηκε στις απόψεις για υβριδισμό μέσα σε μία γενιά και για «ειδική δημιουργία» από τον Θεό με την έννοια που δεν άφηνε χώρο στην εξέλιξη. Ο Γκρέυ ήταν ισχυρός υποστηρικτής του Δαρβίνου, ενώ ταυτοχρόνως υπεστήριζε τη θεϊστική εξέλιξη.

Ως καθηγητής της βοτανικής στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ επί δεκαετίες, ο Γκρέυ επισκεπτόταν ή αλληλογραφούσε με πολλούς από τους κορυφαίους βιολόγους της εποχής του, του Κάρολος Δαρβίνος. Ο Γκρέυ έκανε πολλά ταξίδια στην Ευρώπη για να συνεργαστεί με κορυφαίους Ευρωπαίους επιστήμονες της εποχής, καθώς και ταξίδια στις νότιες και δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Δημιούργησε επίσης ένα εκτεταμένο δίκτυο συλλεκτών βοτανικών δειγμάτων.

Συνέγραψε πολλά έργα και ο ρόλος του στην ενοποίηση της ταξινομικής των φυτών της Βόρειας Αμερικής ήταν σημαντικός. Από τα έργα του Γκρέυ το δημοφιλέστερο ήταν το Manual of the Botany of the Northern United States, from New England to Wisconsin and South to Ohio and Pennsylvania Inclusive (= «Εγχειρίδιο της βοτανικής των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών, από τη Νέα Αγγλία έως το Ουισκόνσιν και νότια έως το Οχάιο και της Πενσυλβάνιας, συμπεριλαμβανομένων»), γνωστό σήμερα απλώς ως «το εγχειρίδιο του Γκρέυ». Ακολούθησαν άλλες 4 εκδόσεις με βελτιώσεις, αλλαγές και προσθήκες αποκλειστικώς του ίδιου του Γκρέυ, και μια έκτη έκδοση με τον Γκρέυ να συμμετέχει στη συγγραφή και με εικονογράφηση του Άιζαακ Σπραγκ. Ακολούθησαν και άλλες εκδόσεις, ώστε να παραμένει έως σήμερα το πρότυπο έργο αναφοράς στο θέμα του. Ο Γκρέυ ερεύνησε επίσης εκτεταμένα ένα φαινόμενο που είναι σήμερα γνωστό ως Asa Gray disjunction και συνίσταται στις εκπληκτικές μορφολογικές ομοιότητες ανάμεσα σε πολλά φυτά της ανατολικής Ασίας και σε φυτά της ανατολικής Βόρειας Αμερικής. Το 1848 ο Γκρέυ εκλέχθηκε μέλος της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας, ενώ είχε διατελέσει και πρόεδρος στην Αμερικανική Ένωση για την Προαγωγή της Επιστήμης.

Η πρότυπη συντομογραφία A.Gray χρησιμοποιείται διεθνώς για να υποδηλώσει τον Έισα Γκρέυ σε επιστημονικές αναφορές βοτανικών ονομασιών. Αρκετά τοπωνύμια, φυτά αλλά και μερικοί άλλοι όροι φέρουν το όνομα του Γκρέυ προς τιμή του, αναλυτικότερα:

 Η γκρεϋανοτοξίνη, ομάδα χημικών ενώσεων που παράγει το φυτό ευβοτρυοειδής της Ιαπωνίας, του οποίου το μοναδικό είδος φέρει επίσης το όνομα του Γκρέυ: Eubotryoides grayana
 Το γένος φυτών Grayia, που ονομάσθηκε έτσι από τον Γουίλιαμ Τζάκσον Χούκερ.
 Το «Βραβείο Asa Gray», που απονέμεται από το 1984 μέχρι σήμερα από την Αμερικανική Εταιρεία Ταξινομιστών των Φυτών. 
 Δύο κτήρια του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ: το Asa Gray House (1810), που είναι και διατηρητέο, και το Gray Herbarium. 
 Δύο βουνοκορφές: η Κορυφή Γκρέυ (υψόμετρο 1.480 μέτρα) στα Όρη Αντιρόντακ της πολιτείας της Νέας Υόρκης και η Κορυφή Γκρέυς (4.351 μ.) στο Κολοράντο. 
 Μια κεντρική οδός στην πανεπιστημιόπολη του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, στο Ανν Άρμπορ. 
 Το Πάρκο Έισα Γκρέυ στην κωμόπολη Λέικ Χέλεν της Φλόριντα.

Επίσης το 2011 η ταχυδρομική υπηρεσία των ΗΠΑ τίμησε τον Έισα Γκρέυ με γραμματόσημο στη σειρά «Αμερικανοί επιστήμονες».

Παραπομπές

Πηγές





 Holmgren, Noel H.: «Grayia» στο Flora of North America North of Mexico (FNA), τόμ. 4. Oxford University Press, Νέα Υόρκη και Οξφόρδη 2003




























Κατηγορία:Αμερικανοί βοτανολόγοι