SU-100

Το SU-100 (, από το «Самоходная Установка» που σημαίνει «αυτοκινούμενο πυροβόλο») είναι σοβιετικός καταστροφέας αρμάτων με πυροβόλο D-10S των 100 mm. Ο τύπος χρησιμοποιήθηκε εκτενώς κατά τον τελευταίο χρόνο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και παρέμεινε σε υπηρεσία για πολλά χρόνια μετά το τέλος του, τόσο με τον Κόκκινο Στρατό όσο και με τις δυνάμεις συμμάχων της ΕΣΣΔ καθώς και άλλων φιλικών προς αυτήν χωρών.

 Σχεδιασμός και ανάπτυξη 
Το αυτοκινούμενο πυροβόλο SU-85 αναπτύχθηκε έχοντας ως βάση το σασί του μέσου άρματος T-34. Δημιουργήθηκε μέσω της αντικατάστασης του πύργου από μεγαλύτερη σταθερή υπερκατασκευή που επέτρεπε την τοποθέτηση μεγαλύτερου πυροβόλου, συγκεκριμένα του D-5 των 85 mm. Το όπλο αυτό παρείχε σαφώς μεγαλύτερη ισχύ πυρός σε σύγκριση με το πυροβόλο των 76,2 mm που έφεραν τότε τα T-34. Τα SU-85 εντάχθηκαν σε υπηρεσία το 1943 όμως σύντομα το D-5 χρησιμοποιήθηκε στην επόμενη κύρια έκδοση του T-34, το T-34-85, καθιστώντας την παρουσία ενός αυτοκινούμενου με το ίδιο πυροβόλο περιττή.

Συνέπεια των προαναφερθέντων ήταν να αναπτυχθεί πιο προηγμένος καταστροφέας αρμάτων με ακόμη ισχυρότερο πυροβόλο. Επικεφαλής του προγράμματος ήταν ο Λ. Ι. Γκορλίτσκι, αρχισχεδιαστής όλων των μέσων αυτοκινούμενων πυροβόλων που αναπτύχθηκαν στην ΕΣΣΔ εκείνη την περίοδο. Οι εργασίες άρχισαν τον Φεβρουάριο του 1944 και το πρώτο πρωτότυπο, το «Αντικείμενο 138», παραδόθηκε τον Μάρτιο. Έπειτα από εντατικές δοκιμές με διαφορετικά μοντέλα πυροβόλων των 100 mm, οι Σοβιετικοί μηχανικοί επέλεξαν το D-10S. Το πυροβόλο αυτό αναπτύχθηκε στο Γραφείο Σχεδιασμού του Εργοστασίου Πυροβολικού Νο. 9 υπό την καθοδήγηση του Φ. Φ. Πετρόφ και αξίζει να σημειωθεί ότι μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου, χρησιμοποιήθηκε στα περίφημα μέσα άρματα T-54 και T-55 που παρέμειναν σε υπηρεσία για σαράντα χρόνια έπειτα από τον αρχικό σχεδιασμό τους.

Τα SU-100 παράγονταν στο εργοστάσιο Ουραλμάς στο Εκατερίνμπουργκ. Στις δοκιμές μπορούσαν να διατρήσουν περίπου κάθετα τοποθετημένης θωράκισης πάχους περίπου 125 mm από απόσταση 2.000 m και την κεκλιμένη εμπρόσθια θωράκιση των  γερμανικών αρμάτων Panther, πάχους 80 mm, από τα 1500 m.

Ενσωματώθηκαν αρκετές βελτιώσεις συγκριτικά με τα SU-85: το πάχος της εμπρόσθιας θωράκισης των SU-100 αυξήθηκε από τα 45 mm στα 75 mm, με κλίση 55 μοιρών. Τα γερμανικά Panzer IV και StuG III έπρεπε να πλησιάζουν σχεδόν σε εξ επαφής αποστάσεις ώστε να μπορέσουν να τη διατρήσουν, ενώ το Tiger I έπρεπε να πλησιάσει σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου. Πρόσθετες βελτιώσεις περιλάμβαναν τη θέση του διοικητή, ο οποίος πλέον τοποθετήθηκε σε ένα μικρό «εξόγκωμα» στη δεξιά πλευρά της του κήτους· σε συνδυασμό με τον πυργίσκο παρατήρησης, η διάταξη αυτή αύξησε σημαντικά την αποτελεσματικότητά του. Αντίθετα, οι γερμανικοί καταστροφείς αρμάτων της οικογένειας Jagdpanzer, οι Jagdpanzer IV, Jagdpanther και Jagdtiger, δεν διέθεταν αυτό το βασικό μέσο παρατήρησης. Από την άλλη, τα οπτικά του SU-100 ήταν ελαφρώς κατώτερα των γερμανικών. Για καλύτερο εξαερισμό εγκαταστάθηκαν δύο μονάδες αερισμού, αντί μίας όπως στο SU-85.

 Επιχειρησιακή ιστορία 
Η μαζική παραγωγή ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 1944 και τα πρώτα SU-100 παραδόθηκαν σε μονάδες τον Οκτώβριο. Έγιναν γρήγορα δημοφιλή μεταξύ των σοβιετικών πληρωμάτων καθώς το πυροβόλο τους μπορούσε να διατρήσει τη θωράκιση όλων σχεδόν των γερμανικών τεθωρακισμένων της περιόδου, μέχρι την εμφάνιση του Tiger II. Μπορούσε να διατρήσει τη θωράκιση ακόμα και των Tiger I στα 2 km.

Η επιχειρησιακή χρήση των SU-100 ήταν εκτενέστατη κατά τον τελευταίο χρόνο του πολέμου. Έδρασαν σε μεγάλους αριθμούς στην Ουγγαρία τον Μάρτιο του 1945 όπου οι σοβιετικές δυνάμεις απέκρουσαν τη γερμανική επίθεση στη λίμνη Μπάλατον (Επιχείρηση Frühlingserwachen). Επίσης έλαβαν μέρος στη Μάχη του Βερολίνου, όπου συνέβαλαν στη διάσπαση ισχυρών οχυρώσεων.

Μέχρι τον Ιούλιο του 1945 είχαν κατασκευαστεί 2.335 SU-100. Παρέμειναν σε υπηρεσία με τον Κόκκινο Στρατό για πολλά χρόνια μετά τον πόλεμο· η παραγωγή τους συνεχίστηκε στη Σοβιετική Ένωση μέχρι το 1947 και στη Τσεχοσλοβακία έως τη δεκαετία του 1950. Αποσύρθηκαν από τις τάξεις των σοβιετικών ενόπλων δυνάμενων το 1967, όμως πολλά τέθηκαν σε εφεδρεία.

Πολλές χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας καθώς και σύμμαχοι της Σοβιετικής Ένωσης όπως η Αίγυπτος, η Ανγκόλα και η Κούβα ενέταξαν σε υπηρεσία τα SU-100. Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός επίσης ενέταξε σε υπηρεσία αριθμό SU-100. Παρέλαβε τα οχήματα αυτά την 1η Δεκεμβρίου 1950, όταν οι σοβιετικές δυνάμεις αποχώρησαν από το Νταλιάν. Επίσης, μικρός αριθμός τέτοιων οχημάτων παραδόθηκε στη Γιουγκοσλαβία μεταπολεμικά. Τα αιγυπτιακά SU-100 χρησιμοποιήθηκαν σε επιχειρήσεις στην Κρίση του Σουέζ το 1956, όπου έδρασαν ενάντια στα ισραηλινά M4 Sherman. Επίσης ήταν ενεργά στον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967 και στον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973. Η ενεργός χρήση τους συνεχίστηκε για πολλά χρόνια ακόμα: ορισμένα έλαβαν μέρος σε μάχες στους πολέμους έπειτα από τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας, αλλά αποσύρθηκαν γρήγορα λόγω έλλειψης ανταλλακτικών, παρά την ικανοποιητική του απόδοση. Οι ένοπλες δυνάμεις του Βιετνάμ και της Βόρειας Κορέας εξακολουθούν να διατηρούν ορισμένα SU-100 σε υπηρεσία μέχρι σήμερα.

Τον Απρίλιο του 2015, ένα SU-100 σε επιχειρησιακή χρήση φωτογραφήθηκε στην Υεμένη, στο πλαίσιο του εν εξελίξει εμφυλίου πολέμου.

 Χρήστες 
 Αίγυπτος
 Αλβανία
 Αλγερία
 Ανγκόλα
 Βιετνάμ
 Βόρεια Κορέα
 Βόρεια Υεμένη
 Βουλγαρία
 Ανατολική Γερμανία
 Γιουγκοσλαβία
 Ιράκ
 ΛΔ Κίνας
 Κούβα
 Μαρόκο
 Μογγολία
 Ρουμανία
 Ουγγαρία
 Πολωνία
 Σοβιετική Ένωση
 Συρία
 Τσεχοσλοβακία
 Υεμένη

Δείτε επίσης
 T-34
 SU-85
 SU-100Y
 Jagdpanther
 M36 GMC

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Σοβιετικά αυτοκινούμενα πυροβόλα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου