Airspeed Courier

Το Airspeed AS.5 Courier ήταν βρετανικό ελαφρύ εξαθέσιο μονοκινητήριο αεροσκάφος γενικής χρήσης το οποίο σχεδίασε και κατασκεύασε η βρετανική εταιρεία Airspeed Limited στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Ήταν το πρώτο βρετανικό αεροσκάφος με ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης που εντάχθηκε σε παραγωγή.

Οι εργασίες πάνω στο Courier ξεκίνησαν το 1931. Ήταν ένας τεχνολογικά προηγμένος για τα δεδομένα της περιόδου τύπος και απευθύνονταν κυρίως σε ιδιώτες πιλότους. Ο φιλόδοξος σχεδιασμός του, συμπεριλαμβανομένου του ανορθόδοξου συστήματος προσγείωσης, προσέλκυσε το ενδιαφέρον του Βρετανού πρωτοπόρου της αεροναυτικής, σερ Άλαν Κόμπαμ (Alan Cobham) που το θεώρησε κατάλληλο για την επίδειξη των τεχνικών εναέριου ανεφοδιασμού για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων που είχε αναπτύξει. Έπειτα από την επιβεβαίωση της παραγγελίας τον Αύγουστο του 1932, κατασκευάστηκε ένα μονάχα πρωτότυπο το οποίο πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση στις 10 Απριλίου 1933.

Σύντομα αποδείχθηκε πως επρόκειτο για ένα αξιόπιστο σχέδιο με καλές αξιέπαινες επιδόσεις, γεγονός που λίγους μήνες αργότερα ενθάρρυνε την Airspeed να το εντάξει σε παραγωγή μικρής κλίμακας. Το αγόρασαν κατά κύριο λόγο αεροσκάφος πολιτικοί χρήστες και χρησιμοποιήθηκε ως πρώιμο επιβατικό ή αγωνιστικό αεροσκάφος καθώς και ως αεροσκάφος δοκιμών. Επίσης η RAF ενέταξε ορισμένα Courier ως αεροσκάφη συνδέσμου στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

 Σχεδιασμός και ανάπτυξη 
Καθώς οι εργασίες ανάπτυξης του επιβατικού αεροσκάφους Airspeed Ferry πλησίαζαν στην ολοκλήρωσή τους κατά τη διάρκεια του 1931, ο συνιδρυτής της εταιρείας  Άλφρεντ Χέσελ Τίλτμαν (A. H. Tiltman) επιθυμούσε έντονα η εταιρεία να στραφεί στην ανάπτυξη νέου αεροσκάφους. Προηγουμένως η σχεδιαστική ομάδα της Airspeed είχε εξετάσει διάφορες ιδέες σχετικά με την ανάπτυξη αεροσκάφους ιδιωτικής χρήσης. Η κρατούσα άποψη ήταν πως συγκριτικά με τα υπάρχοντα μοντέλα της αγοράς, ένα σύγχρονο αεροσκάφος για τον συγκεκριμένο ρόλο θα έπρεπε να είναι πιο χρηστικό και ευρύχωρο, ικανό να μπορεί να μεταφέρει πέντε ή έξι άτομα ταυτόχρονα. Τα προκαταρκτικά προσχέδια που εξελίχθηκαν τελικά στο Courier εκπονήθηκαν και παρουσιάστηκαν από τον Τίλτμαν στο διοικητικό συμβούλιο της Airspeed, το ενέκρινε τη συνέχιση των εργασιών τον Νοέμβριο του 1931.

Οι προσπάθειες της Airspeed συνέπεσαν με εκείνες του σερ Άλαν Κόμπαμ, που αναζητούσε εκείνη την περίοδο ένα αεροσκάφος κατάλληλο για την πραγματοποίηση πτήσης μεγάλων αποστάσεων προς την Ινδία. Η πτήση αυτή θα γίνονταν χωρίς ενδιάμεσες στάσεις, με τη χρήση των πρώιμων τεχνικών εναέριου ανεφοδιασμού που είχε αναπτύξει ο ίδιος, προκειμένου να επιδείξει την πρακτική τους εφαρμογή.. Ήδη από τον Απρίλιο του 1932 είχαν ξεκινήσει συνομιλίες μεταξύ της Airspeed, του Κόμπαμ και του Λόρδου Γουέικφιλντ (Wakefield) που οδήγησαν τελικά  στις 6 Μαΐου 1932 στη σύναψη προσωρινού συμβολαίου για ένα μόνο αεροσκάφος. Παρόλο που ο Κόμπαμ και οι χρηματοδότες του ήταν διατεθειμένοι να καταβάλουν το ποσό των 10.000 λιρών για το συγκεκριμένο αεροσκάφος, συμπεριλαμβανομένου ενός κινητήρα Armstrong Siddeley Lynx, επέμεναν επίσης σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο προέβλεπε την παράδοσή του έως τις 6 Απριλίου 1933, καθώς και αυστηρές ρήτρες σε περίπτωση καθυστερήσεων στην ανάπτυξη.

Επίσης εκφράστηκαν ανησυχίες στο διοικητικό συμβούλιο της Airspeed σχετικά με το εγχείρημα· ο Λόρδος Γκρίμθορπ (Grimthorpe) ήταν απαισιόδοξος σχετικά με την υιοθέτηση ανασυρόμενου συστήματος προσγείωσης. Ωστόσο, ο Τίλτμαν υπερασπίστηκε σθεναρά την αξία της συγκεκριμένης σχεδιαστικής επιλογής και υποστηρίχθηκε από αρκετά μέλη του συμβουλίου και έτσι αποφασίστηκε να παραμείνει το ανασυρόμενο σύστημα. Η συμφωνία μεταξύ του Κόμπαμ και της Airspeed επικυρώθηκε πλήρως τον Αύγουστο του 1932 και στη συνέχεια ξεκίνησε η κατασκευή του πρωτοτύπου Courier στις εγκαταστάσεις της Airspeed στο Γιορκ, παρά το γεγονός ότι ο σχεδιασμός δεν είχε οριστικοποιηθεί έως τον Οκτώβριο του 1932.

Το πρωτότυπο κατασκευάστηκε και δοκιμάστηκε γρήγορα προκειμένου να παραδοθεί στον Κόμπαμ το συντομότερο δυνατό. Ιδιαίτερα η κατασκευή του συστήματος προσγείωσης απαιτούσε σε μεγάλο βαθμό πρωτότυπα εξαρτήματα, τα οποία σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν εσωτερικά καθώς δεν ήταν διαθέσιμα στο εμπόριο. Η Airspeed μετεγκαταστάθηκε από το Γιορκ στο Πόρτσμουθ στις αρχές του 1933, γεγονός που κατέστησε αναγκαία τη μεταφορά του πρωτοτύπου οδικώς στις νέες εγκαταστάσεις. Εκεί επανασυναρμολογήθηκε και πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση στις 10 Απριλίου 1933, πετυχαίνοντας μάλιστα επιδόσεις πολύ κοντά στις προσδοκώμενες για το τελικό σχέδιο, συμπεριλαμβανομένης της μέγιστης ταχύτητας.

Η Airspeed αποφάσισε το καλοκαίρι του 1933 να εντάξει τον τύπο σε παραγωγή. Στις 4 Σεπτεμβρίου το πρώτο αεροσκάφος αρχικής παρτίδας τριών παραδόθηκε στον ορισμένο διανομέα του τύπου, την Air Exchange and Mart. Η τελευταία το χρησιμοποίησε άμεσα σε πτήση επίδειξης προς τη Σκοτία, καθώς και σε περαιτέρω προωθητικές πτήσεις με στόχο την προσέλκυση αγοραστών. Μέχρι τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ήταν διαθέσιμες δύο βασικές εκδόσεις του Courier: μία προσαρμοσμένη για την εγχώρια αγορά και μία για υπερπόντια χρήση στις αποικίες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

 Χρήση 
Παρόλο που το πρωτότυπο δεν ήταν έτοιμο εντός της αρχικής προθεσμίας του Κόμπαμ, δηλαδή μέχρι την 6η Απριλίου 1933, ο ίδιος δεν ήταν ούτως ή άλλως έτοιμος να πραγματοποιήσει την πτήση μεγάλων αποστάσεων για αρκετό ακόμη χρονικό διάστημα. Έπειτα από περίπου έναν χρόνο εξάσκησης με σκοπό την τελειοποίηση της τεχνικής εναέριου ανεφοδιασμού του, ο Κόμπαμ απογειώθηκε από το Πόρτσμουθ με το πρωτότυπο Courier στις 24 Σεπτεμβρίου 1934, επιχειρώντας πτήση προς την Ινδία, κατά τη διάρκεια της οποίας ανεφοδιάστηκε επιτυχώς από ένα Handley Page W.10. Ωστόσο, υποχρεώθηκε να πραγματοποιήσει αναγκαστική προσγείωση στη Μάλτα λόγω βλάβης. Παρά το αποτέλεσμα αυτό, η πρακτική εφαρμοσιμότητα των μεθόδων εναέριου ανεφοδιασμού που πρότεινε είχε αποδειχθεί επιτυχώς και θα συνέχιζε να εξελίσσεται τα επόμενα χρόνια.

Στα 1933-1934, η Airspeed κατασκεύασε συνολικά 15 Courier που πωλήθηκαν σε πολιτικούς χρήστες, οι οποίοι τα χρησιμοποίησαν για ποικίλους σκοπούς, όπως ως ελαφρά επιβατικά αεροσκάφη και αεροταξί. Σε πρώιμο στάδιο, αρκετές διαφορετικές εταιρείες επιχείρησαν να εγκαινιάσουν αρχικές αεροπορικές γραμμές χρησιμοποιώντας τον τύπο αυτό. Ορισμένα Courier χρησιμοποιήθηκαν επίσης σε αεροπορικούς αγώνες:  ένα αεροσκάφος (το πρώτο παραγωγής) κατέλαβε την έκτη θέση στον «MacRobertson Air Race» που διεξήχθη στα τέλη του 1934 και αφορούσε πτήση μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Αυστραλίας.

Το 1936 η οργάνωση «Union Founders' Trust» αγόρασε πέντε Courier με σκοπό να τα πουλήσει στους Δημοκρατικούς ενώ ήταν πλέον εν εξελίξει ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος. Ωστόσο, διαμαρτυρίες από υποστηρικτές της πολιτικής μη επέμβασης στην Αγγλία παρεμπόδισαν την παράδοσή τους. Δύο εργαζόμενοι της Airspeed που ήταν υποστηρικτές των Δημοκρατικών επιχείρησαν ανεπιτυχώς να κλέψουν ένα Courier. Ο ένας από αυτούς, ο Άρθουρ Γκάργκετ (Arthur Gargett), σκοτώθηκε όταν αυτό συνετρίβη μετά την απογείωση στο Πόρτσμουθ στις 20 Αυγούστου 1936· ο άλλος, ο Τζόζεφ Σμιθ (Joseph Smith), καταδικάστηκε σε τέσσερις μήνες φυλάκιση.Howson, Gerald (1998): Arms for Spain: The untold story of the Spanish Civil War, John Murray.

Λόγω των προηγμένων αεροδυναμικών χαρακτηριστικών τους, δύο Courier χρησιμοποιήθηκαν ως ερευνητικά αεροσκάφη, το ένα από το Royal Aircraft Establishment (RAE) και το άλλο από την εταιρεία Napier & Son, η οποία το χρησιμοποίησε για την ανάπτυξη του κινητήρα Napier Rapier. Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πλειονότητα των εναπομεινάντων Courier επιτάχθηκε από τη RAF που τα αξιοποίησε κυρίως ως αεροσκάφη συνδέσμου/επικοινωνιών.

 Εκδόσεις 
 AS.5 Courier
 Πρωτότυπο με κινητήρα Armstrong Siddeley Lynx IVC μέγιστης ισχύος 240 hp. 

 AS.5A Courier
 Κύρια έκδοση παραγωγής με κινητήρα  Armstrong Siddeley Lynx IVC μέγιστης ισχύος 240 hp.

 AS.5B Courier
 Έκδοση με ισχυρότερο κινητήρα Armstrong Siddeley Cheetah V των 277 hp. Κατασκευάστηκαν δύο αεροσκάφη.

 AS.5C Courier
 Μεμονωμένο αεροσκάφος το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη δοκιμή του κινητήρα Napier Rapier IV, μέγιστης ισχύος 325 hp.

 Δείτε επίσης 
 Supermarine Seagull V (Walrus) - το πρώτο βρετανικό πολεμικό αεροσκάφος με ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 





 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Courier
Κατηγορία:Αεροσκάφη γενικής χρήσης