Τα νέα βάσανα του νεαρού Β.

Τα νέα βάσανα του νεαρού Β.  () είναι μυθιστόρημα του Ούλριχ Πλέντζντορφ που δημοσιεύθηκε το 1972 σε περιοδικό ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας και εκδόθηκε σε βιβλίο το 1973.  

Όπως υποδηλώνει ο τίτλος, είναι μια εκδοχή του έργου του Γκαίτε Τα βάσανα του νεαρού Βέρθερου, μεταφερμένο στην καθημερινή ζωή της Ανατολικής Γερμανίας. Τα μοτίβα της εξέγερσης και του ανεκπλήρωτου έρωτα βρίσκονται και στα δύο μυθιστορήματα. 

Η ιστορία αναφέρεται στον νεαρό Έντγκαρ, τον νέο Βέρθερο, που θέλει να ξεφύγει από τους περιορισμούς του περιβάλλοντός του και να ζήσει ελεύθερα. Ωστόσο, η επιθυμία του είναι ασυμβίβαστη με τις απαιτήσεις μιας κοινωνίας που δίνει προτεραιότητα στη σοσιαλιστική πρόοδο έναντι των ατομικών φιλοδοξιών. 

 Δομή 
Το μυθιστόρημα ξεκινά με τέσσερα άρθρα εφημερίδας: μια είδηση για τον θάνατο από ατύχημα του 17χρονου Έντγκαρ Β. και τρεις νεκρολογίες. Στη συνέχεια, η αφήγηση εναλλάσσεται μεταξύ δύο οπτικών γωνιών: ο πατέρας του Έντγκαρ πλησιάζει γνωστούς του Έντγκαρ, σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει τι είδους άνθρωπος ήταν στην πραγματικότητα ο γιος του. Αυτά τα αποσπάσματα παρουσιάζονται σε διάλογο και διαχωρίζονται οπτικά από το υπόλοιπο κείμενο. Η δεύτερη οπτική γωνία παρέχεται από τον ίδιο τον Έντγκαρ, ο οποίος, σαν από τον τάφο, σχολιάζει τις δηλώσεις άλλων, παρουσιάζοντας τη δική του εκδοχή και συχνά απευθύνεται απευθείας στον αναγνώστη. Οι αφηγήσεις του αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Η γλώσσα του Έντγκαρ είναι αυτή ενός εφήβου: επιπόλαιη, μερικές φορές χυδαία, με στερεοτυπικές φράσεις, υπερβολές και αγγλικούς όρους. Η καθομιλουμένη γλώσσα χρησιμοποιείται επίσης στους διαλόγους μεταξύ του πατέρα και των άλλων χαρακτήρων. Ο Έντγκαρ εισάγει επανειλημμένα αποσπάσματα από Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου του Γκαίτε για να σχολιάσει την κατάστασή του ή για να εκπλήξει τους άλλους. Η κάπως αρχαϊκή γλώσσα τα διακρίνει σαφώς από το υπόλοιπο κείμενο.

 Υπόθεση 
Ο Έντγκαρ Βίμπο μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία με τη μητέρα του, καθώς ο πατέρας τους είχε εγκαταλείψει όταν το παιδί ήταν 5 χρονών και δεν τον ξαναείδε από τότε. Εξωτερικά, υπήρξε πρότυπο μαθητή και υποδειγματικό αγόρι - όχι εντελώς από επιλογή, καθώς φοιτά σε μια επαγγελματική σχολή που διευθύνει η μητέρα του. Φαντάζεται τη ζωή του αρκετά διαφορετική: θέλει να γίνει ζωγράφος, αλλά οι αφηρημένοι πίνακές του θεωρούνται ακατανόητοι από τους ενήλικες. Μετά από καβγά με έναν καθηγητή του, κάνει αυτό που επιθυμούσε από καιρό - το σκάει με τον φίλο του Βίλι από την πόλη του, τη φανταστική μικρή πόλη Μίτενμπεργκ, και πηγαίνει στο Βερολίνο, όπου νιώθει ότι μπορεί να είναι ελεύθερος να ακολουθήσει τις επιθυμίες του. Κάνει αίτηση στην Ακαδημία Καλών Τεχνών, αλλά απορρίπτεται γιατί τα έργα του δεν συμμορφώνονται με τις επίσημες αντιλήψεις περί τέχνης. Ο Έντγκαρ απογοητεύεται βαθιά αλλά δεν θέλει να επιστρέψει. Ο Βίλι επιστρέφει σύντομα μόνος στο Μίτενμπεργκ. 

Στο Βερολίνο, ο Έντγκαρ βρίσκει καταφύγιο σε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι της οικογένειας του Βίλι. Για πρώτη φορά, δεν βρίσκεται υπό τον έλεγχο κανενός και μπορεί να ζήσει όπως θέλει. Ακούει «αληθινή» μουσική, χαλαρώνει, αφήνει τα μαλλιά του να μακρύνουν, φοράει αμερικανικά τζιν. Δυστυχώς, δεν έφερε κάτι να διαβάσει, και του λείπουν τα δύο αγαπημένα του βιβλία, ο Ροβινσώνας Κρούσος και Ο φύλακας στη σίκαλη. Το μόνο που βρίσκει στο σπίτι είναι Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου, το διαβάζει και βρίσκει ομοιότητες με τη δική του ζωή. Στο διπλανό νηπιαγωγείο εργάζεται η 20χρονη Τσάρλι και ο Έντγκαρ την ερωτεύεται. Κάνουν παρέα, τη ζωγραφίζει, αλλά σύντομα ο αρραβωνιαστικός και μετέπειτα σύζυγό της Ντίτερ επιστρέφει από τον στρατό. Ο Ντίτερ είναι 25 ετών και φαίνεται στον Έντγκαρ κομφορμιστής, αξιοπρεπής και υποδειγματικός - εν ολίγοις, βαρετός. Μερικές φορές ο αναγνώστης οδηγείται στο συμπέρασμα ότι η Τσάρλι επιθυμεί να απατήσει τον Ντίτερ με τον Έντγκαρ, αλλά αυτό δεν γίνεται: του δίνει μόνο ένα φιλί. Το μόνο άτομο με το οποίο ο Έντγκαρ διατηρεί επαφή είναι ο παιδικός του φίλος Βίλι στον οποίο στέλνει τακτικά κασέτες με αποσπάσματα από το Βέρθερο, τα οποία περιγράφουν εύστοχα τη δική του κατάσταση.

Καθώς έχει ανάγκη από χρήματα και, χωρίς ποτέ να εγκαταλείψει την ιδέα ότι είναι χαρισματικός καλλιτέχνης και ιδιοφυΐα, πιάνει δουλειά σαν βαφέας σπιτιών. Για να αποδείξει την αξία του στους συναδέλφους του Άντι και Ζαρέμπα, προσπαθεί να δημιουργήσει έναν ψεκαστήρα βαφής, κάτι που αυτοί προσπάθησαν αλλά δεν είχαν καταφέρει. Καθώς χειρίζεται το αυτοσχέδιο μηχάνημα, ο Έντγκαρ παθαίνει ηλεκτροπληξία και σκοτώνεται. 

Το ατύχημα στο τέλος περιλαμβάνεται μόνο στην αναθεωρημένη έκδοση του βιβλίου. Οι αρχές της Ανατολικής Γερμανίας είχαν λογοκρίνει το αρχικό τέλος - ο Έντγκαρ Βίμπο αρχικά είχε προσπαθήσει να αυτοκτονήσει. Ωστόσο, επειδή η αυτοκτονία δεν ήταν αποδεκτή στη ΛΔΓ, το έργο τροποποιήθηκε.

 Διαφορές από την αρχική έκδοση 
Το 1968, ο Πλέντζντορφ, μαζί με τη δραματουργό Ίνγκε Χάιμ, έγραψε μια αρχική εκδοχή ως σενάριο ταινίας, το οποίο απορρίφθηκε. Στη συνέχεια το έγραψε σε μυθιστόρημα που δημοσιεύθηκε αναθεωρημένο το 1973. Μια σημαντική διαφορά είναι στο τέλος: στην πρώτη εκδοχή, ο Έντγκαρ ενεργοποιεί τον ψεκαστήρα βαφής του και ταυτόχρονα σκοπεύει να απαγχονιστεί. Το σχέδιο πάει εντελώς στραβά. Η μηχανή εκρήγνυται, αλλά και η απόπειρα αυτοκτονίας αποτυγχάνει. Οι συνάδελφοι που σπεύδουν να τον βοηθήσουν, αναγνωρίζουν το ευφυές σχέδιο και η μηχανή τελικά γίνεται τεράστια επιτυχία. Ο Έντγκαρ επιστρέφει στην πόλη του ως ήρωας. Στην αναθεωρημένη έκδοση του 1973 σκοτώνεται από ατύχημα.
 Αναφορές στην κοινωνική κατάσταση 
Δημοσιευμένο στην Ανατολική Γερμανία σε μια εποχή που οι συγγραφείς απολάμβαναν κάποιες ελευθερίες και είχαν τη δυνατότητα να ασκούν κριτική στην κοινωνία, το μυθιστόρημα του Πλέντζντορφ παρουσιάζει τον πρωταγωνιστή του, Έντγκαρ Βίμο, ως επαναστάτη. Η εξέγερσή του όμως στρέφεται ενάντια στις κοινωνικές συνθήκες που τον δυσκολεύουν να βρει και να αναπτύξει τον εαυτό του, αλλά όχι ενάντια στα θεμέλια της ίδιας της σοσιαλιστικής κοινωνίας. Ωστόσο, τον Μάιο του 1973, ο Έριχ Χόνεκερ, εκφώνησε μια ομιλία καταδικάζοντας τους συγγραφείς που έδιναν υπερβολική προσοχή στις δυσκολίες των ατόμων, και εύκολα το κοινό υπέθεσε ότι αναφερόταν στο μυθιστόρημα του Πλέντζντορφ.

 Διασκευές 
Μετά την κυκλοφορία σε περιοδικό, ο συγγραφέας το διασκεύασε σε θεατρικό έργο, το οποίο έκανε πρεμιέρα στις 18 Μαΐου 1972 στο Χάλε, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία στη ΛΔΓ. Στη συνέχεια, παίχτηκε με επιτυχία και στη Δυτική Γερμανία. Το 1976 διασκευάστηκε σε κινηματογραφική ταινία στη Δυτική Γερμανία σε σκηνοθεσία Έμπερχαρντ Ίτσενπλιτς, με τον Πλέντζντορφ να γράφει το σενάριο.
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία
Κατηγορία:Μυθιστορήματα σχετικά με το Βερολίνο