Ριχάρδος ο Καΐδης

Ο Ριχάρδος ο καΐδης (άκμασε το 1166-1187) ήταν ανώτερος αξιωματούχος (qāʾid, διοικητής) τού βασιλικού συμβουλίου (curia regis ή diwan, διβάνιο) στην αυλή τού Νορμανδικού βασιλείου τής Σικελίας στο Παλέρμο, κατά τα τελευταία χρόνια τής βασιλείας τού Γουλιέλμου Α΄ τής Σικελίας, και κατά τη διάρκεια τής αντιβασιλείας τής συζύγου του, Μαργαρίτας τής Ναβάρρας, για τον γιο τους Γουλιέλμο Β΄. Ήταν ήδη ο μέγας θαλαμηπόλος (magister camerarius), όταν απεβίωσε ο Γουλιέλμος Α΄ το 1166.

 Καταγωγή 
Ο Ριχάρδος ήταν μουσουλμάνος που ασπάστηκε τον Χριστιανισμό, και πιθανότατα ευνούχος.  Πιθανώς εμφανίζεται στα αρχεία τού βασιλικού συμβουλίου τον Ιανουάριο του 1161, αλλά ανήλθε σε εξέχουσα θέση στα πολιτικά πράγματα τής εποχής μόνο το 1166. 

 Σταδιοδρομία κατά τη διάρκεια τής αντιβασιλείας για τον Γουλιέλμο Β΄ 

 Διορισμός ως αρχιθαλαμηπόλου και οικονόμου 
Εκείνη τη χρονιά, ο βασιλιάς Γουλιέλμος Α΄ απεβίωσε στις 17 Μαΐου, αφήνοντας τον ανήλικο γιο του Γουλιέλμο Β΄ στον θρόνο, υπό την αντιβασιλεία τής βασιλομήτορος, συμβουλευόμενης από ένα συμβούλιο τριών familiares regis υπό την ηγεσία τού Πέτρου τού καΐδη. Αν και είχε τον ουσιαστικό έλεγχο τής κυβέρνησης, ο Πέτρος δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τις αυλικές δολοπλοκίες, με επικεφαλής μία φατρία γύρω από τον εξάδελφο τής αντιβασίλισσας, τον Γιλβέρτο κόμη τής Γκραβίνα, οι οποίες παρέλυσαν το βασίλειο. Ως αποτέλεσμα, το καλοκαίρι τού ίδιου έτους, ο Πέτρος κατέφυγε στην Τύνιδα.  Ο Ριχάρδος τον διαδέχθηκε ως αρχιθαλαμηπόλος τού παλατιού (magister camerarius regii palatii) και έγινε μέλος τού συμβουλίου των familiares regis, το οποίο τώρα διευρύνθηκε σε πέντε μέλη (παράλληλα με τον Ριχάρδο, αυτοί ήταν ο Ριχάρδος κόμης τού Μολίζε, ο εκλεγμένος επίσκοπος των Συρακουσών Ριχάρδος Πάλμερ, ο νοτάριος Ματθαίος και ο Μαρτίνος ο καΐδης). 

 Αντιπολίτευση στον Στέφανο τού Περς 
Τον Οκτώβριο ή Νοέμβριο του 1166, ο Στέφανος τού Περς διορίστηκε καγκελάριος και αρχιεπίσκοπος τού Παλέρμο, αναλαμβάνοντας την ηγεσία τής κυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού Στεφάνου, ο Ριχάρδος παρέμεινε familiaris τουλάχιστον για κάποιο διάστημα το 1167,  και καταγράφεται ως ένας από τους επικεφαλής τού duana baronum τον Μάρτιο του 1168.  Αυτό ήταν ένα νέο τμήμα, επιφορτισμένο με τη διοίκηση των επαρχιών τού Νορμανδικού βασιλείου στην ιταλική ηπειρωτική χώρα, εκτός από την Καλαβρία.  Ο Ριχάρδος σύντομα αναδείχθηκε ως ο κύριος αντίπαλος τού καγκελαρίου. Οι προσπάθειες τού τελευταίου να καταπολεμήσει τη διαφθορά στη σικελική διοίκηση, οδήγησαν σύντομα σε μία επίθεση εναντίον Μουσουλμάνων ή ύποπτων κρυπτομουσουλμάνων, και σε μία σύγκρουση με τους ευνούχους τού παλατιού, των οποίων αρχηγός ήταν ο Ριχάρδος.  Ο Ριχάρδος άρχισε να συνωμοτεί εναντίον τού καγκελάριου, κερδίζοντας την υποστήριξη τού Αμπούλ-Κασίμ ιμπν Χαμούντ ιμπν αλ-Χατζάρ —σύμφωνα με τον σύγχρονο ταξιδιώτη Ιμπν Τζουμπαΐρ, τον κληρονομικό ηγέτη των Σικελών Μουσουλμάνων — και στρέφοντας την (αρχικά υποστηρικτική) μουσουλμανική κοινότητα τού νησιού εναντίον τού Στεφάνου.  Το φθινόπωρο άρχισε να παρατάσσει τις δυνάμεις του για πραξικόπημα: σε αυτές περιλαμβάνονταν, εκτός από τα δικά του στρατεύματα, οι βασιλικοί ιππότες (milites regis) και οι τοξότες τής Αυλής (curie sagitari), των οποίων την υποστήριξη είχε κερδίσει μέσω δώρων και χαρών. Ωστόσο, ο καγκελάριος μετέφερε τον βασιλιά και την αυλή στη Μεσσήνη, όπου κατάφερε να εξουδετερώσει τους Νορμανδούς αντιπάλους του, τον αδελφό τής αντιβασίλισσας, Ερρίκο κόμη τού Μοντεσκαγιόζο και τον Ριχάρδο κόμη τού Μολίζε. 

Σύμφωνα με την ιστορία τού Ούγου Φαλκάνδου, όταν ο Στέφανος επέστρεψε με τον βασιλιά και την Αυλή στο Παλέρμο στις 20 Μαρτίου 1168, ο Ριχάρδος και άλλοι αυλικοί σχεδίασαν να τον δολοφονήσουν την Κυριακή των Βαΐων, τέσσερις ημέρες αργότερα. Η συνωμοσία αποκαλύφθηκε, και οι συνεργοί τού Ριχάρδου συνελήφθησαν. Ο ίδιος ο Ριχάρδος προστατεύτηκε από τη σύλληψη από τη βασίλισσα, αλλά περιορίστηκε στο παλάτι και τού απαγορεύθηκε να μιλήσει στους ιππότες.  Αυτό σηματοδότησε το αποκορύφωμα τής δύναμης τού Στεφάνου, αλλά τα γεγονότα σύντομα άρχισαν να στρέφονται εναντίον του, καθώς ξεκίνησε μία λαϊκή εξέγερση στη Μεσσήνη, και εξαπλώθηκε σε όλο το νησί. Ακόμη και στο Παλέρμο, υπήρξαν συγκρούσεις μεταξύ των υποστηρικτών τού Ριχάρδου και των ανδρών τού Στεφάνου, αναγκάζοντας τον καγκελάριο και τους υποστηρικτές του να καταφύγουν στο κωδωνοστάσιο τού καθεδρικού ναού. Ο Ριχάρδος και ο Ματθαίος τού Σαλέρνο ανέλαβαν τώρα τις προηγούμενες θέσεις τους, και κινητοποίησαν τον όχλο για να περικυκλώσουν το καμπαναριό. Ο Στέφανος αποδέχτηκε τους όρους που προσφέρθηκαν, αφήνοντας τη Σικελία με τους υποστηρικτές του. 

Ο Ριχάρδος ξαναδιορίστηκε στο πλέον δεκαμελές συμβούλιο μετά τη φυγή τού Στεφάνου την άνοιξη τού 1168 και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1169, όταν ο Βάλτερ Οφάμιλ ανέλαβε τα ηνία τής κυβέρνησης.  Ο ποιητής Ιμπν Καλακίς, ο οποίος επισκέφθηκε τη Σικελία εκείνη την περίοδο, αφιέρωσε μία qaṣīda στον «Ριχάρδο τον βεζίρη». Το ποίημα επαινεί τις ιδιότητες και την υψηλή θέση τού Ριχάρδου, αλλά δεν παρέχει πολλές λεπτομέρειες γι' αυτόν. 

 Μετέπειτα χρόνια 
Μετά από αυτό, επικεντρώθηκε στα καθήκοντά του ως αρχιθαλαμηπόλου,  παραμένοντας στη θέση τουλάχιστον μέχρι το 1183.  Δύο άλλοι καΐδες, ο προαναφερθείς Μαρτίνος, ο οποίος για ένα διάστημα ήταν familiaris regis, και ο Ματεράκιος, υπηρέτησαν ως υφιστάμενοι θαλαμηπόλοι του. 

Ο Ριχάρδος κατείχε επίσης θέση ως ένας από τους διευθυντές του dīwān al-taḥqīq (τού «γραφείου επαλήθευσης», τού εκτελεστικού τμήματος τής κυβέρνησης, που αποδίδεται ως duana de secretis στα λατινικά) μέχρι τον Μάρτιο του 1187, η οποία είναι η τελευταία φορά που αναφέρεται στις πηγές.  Με αυτή την ιδιότητα στάλθηκε τον Δεκέμβριο του 1170 για να διερευνήσει παράνομο σφετερισμό βασιλικής περιουσίας στη Μεσσήνη, και αναφέρεται ξανά ότι διέταξε έρευνες για παρόμοια αδικήματα τον Ιανουάριο του 1183. 

Το 1186 ο Ριχάρδος αγόρασε ένα κτήμα κοντά στο Πάττι από τον επίσκοπο τού Λιπάρι. Στο συμβόλαιο, αναφέρεται ως θαλαμηπόλος και κύριος τού duana de secretis. Ο Ριχάρδος έπρεπε να ανακαινίσει την ερειπωμένη περιουσία και να απολαύσει τα έσοδα από αυτήν μέχρι το τέλος του, οπότε αυτή θα επέστρεφε στην Εκκλησία.  Μία παρόμοια συμφωνία έγινε έναν χρόνο αργότερα, με τον αρχιεπίσκοπο τού Παλέρμο στην ίδια την πρωτεύουσα. 

 Αναφορές 

 Πηγές 




Κατηγορία:Ευνούχοι