Εισβολή των Ηνωμένων Πολιτειών στον Παναμά

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν στον Παναμά στα μέσα Δεκεμβρίου 1989 κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου. Σκοπός της εισβολής ήταν η εκδίωξη του de facto κυβερνήτη του Παναμά, στρατηγού Μανουέλ Νοριέγκα, ο οποίος καταζητούνταν από τις αμερικανικές αρχές για εκβιασμό και εμπορία ναρκωτικών. Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία Επιχείρηση Δίκαιη Αιτία, ολοκληρώθηκε στα τέλη Ιανουαρίου 1990 με την παράδοση του Νοριέγκα. Οι Αμυντικές Δυνάμεις του Παναμά (PDF) διαλύθηκαν και ο εκλεγμένος πρόεδρος Γκιγιέρμο Εντάρα ορκίστηκε στο αξίωμα του πρόεδρου.

Ο Νοριέγκα, ο οποίος είχε μακροχρόνιους δεσμούς με τις υπηρεσίες πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών, εδραίωσε την εξουσία για να γίνει ο de facto δικτάτορας του Παναμά στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, οι σχέσεις μεταξύ του Νοριέγκα και των ΗΠΑ άρχισαν να επιδεινώνονται λόγω των επιπτώσεων της δολοφονίας του Ούγκο Σπανταφόρα και της απομάκρυνσης από το αξίωμα του Προέδρου Νικολά Αρντίτο Μπαρλέτα. Οι εγκληματικές του δραστηριότητες και η σχέση του με άλλες υπηρεσίες κατασκοπείας ήρθαν στο φως και το 1988 κατηγορήθηκε από ομοσπονδιακά δικαστήρια για διάφορες κατηγορίες που σχετίζονται με ναρκωτικά. Οι διαπραγματεύσεις για την παραίτησή του, οι οποίες ξεκίνησαν υπό την προεδρία του Ρόναλντ Ρήγκαν, τελικά δεν απέδωσαν καρπούς. Το 1989, ο Νοριέγκα ακύρωσε τα αποτελέσματα των γενικών εκλογών στον Παναμά, τις οποίες φαινόταν να κερδίζει ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης Γκιγιέρμο Εντάρα. Ο Πρόεδρος Μπους απάντησε ενισχύοντας την αμερικανική φρουρά στη Ζώνη της Διώρυγας. Μετά την κήρυξη κατάστασης πολέμου μεταξύ Παναμά και Ηνωμένων Πολιτειών που εγκρίθηκε από τη γενική συνέλευση του Παναμά, καθώς και τον θανατηφόρο πυροβολισμό ενός αξιωματικού των πεζοναυτών των ΗΠΑ, γεννημένου στην Κολομβία, υπολοχαγού Ρόμπερτ Παζ, σε ένα οδόφραγμα του PDF, ο Μπους ενέκρινε την εκτέλεση του σχεδίου εισβολής στον Παναμά.

Στις 20 Δεκεμβρίου ξεκίνησε η αμερικανική εισβολή στον Παναμά. Οι παναμεζικές δυνάμεις κατατροπώθηκαν γρήγορα, αν και οι επιχειρήσεις συνεχίστηκαν για αρκετές εβδομάδες. Ο Εντάρα ορκίστηκε πρόεδρος λίγο μετά την έναρξη της εισβολής, με τον Νοριέγκα να διέφυγε της σύλληψης για αρκετές ημέρες προτού αναζητήσει καταφύγιο στην διπλωματική αποστολή της Αγίας Έδρας στην Πόλη του Παναμά. Παραδόθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1990 και στη συνέχεια μεταφέρθηκε αεροπορικώς στις ΗΠΑ, όπου δικάστηκε και καταδικάστηκε σε 40 χρόνια φυλάκισης.

Το Πεντάγωνο εκτίμησε ότι 516 Παναμέζοι σκοτώθηκαν κατά την εισβολή, συμπεριλαμβανομένων 314 στρατιωτών και 202 πολιτών. Συνολικά 23 Αμερικανοί στρατιώτες και 3 Αμερικανοί πολίτες σκοτώθηκαν. Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδίκασαν την εισβολή ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών επικαλέστηκε την ευθύνη προστασίας των Αμερικανών πολιτών που διαμένουν στον Παναμά, μαζί με την ανάγκη επιβολής της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ως αιτιολογία για την εισβολή.

Ορισμένοι ερευνητές έχουν υποστηρίξει ότι ήταν η πρώτη σημαντική στρατιωτική δράση των ΗΠΑ που δεν σχετιζόταν με τον Ψυχρό Πόλεμο, θεωρώντας την ως πρώιμο πρόδρομο μονομερών επεμβάσεων σε μια αναδυόμενη παγκόσμια τάξη με έμφαση στη δημόσια γνώμη, τη διεθνή νομιμότητα, την επιχειρησιακή εκτέλεση και την αλλαγή καθεστώτος .

 Παραπομπές  

Κατηγορία:Ιμπεριαλισμός
Κατηγορία:Ιστορία του Παναμά
Κατηγορία:Πολεμικές συγκρούσεις μετά το 1945