Έρβιν Στρίτματερ

Ο Έρβιν Στρίτματερ () (14 Αυγούστου 1912 - 31 Ιανουαρίου 1994) ήταν Γερμανός συγγραφέας στη ΛΔΓ, ένας από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς της ανατολικογερμανικής λογοτεχνίας. Λόγω της ηγετικής του θέσης στην Ένωση Συγγραφέων και ως ανεπίσημος συνεργάτης της Στάζι, συμμετείχε ενεργά στην εφαρμογή της πολιτιστικής πολιτικής και της λογοκρισίας στη ΛΔΓ. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Έρβιν Στρίτματερ γεννήθηκε το 1912 κοντά στην πόλη Σπρέμπεργκ της Κάτω Λουσατίας και ήταν γιος αρτοποιού και εμπόρου τροφίμων. Μεταξύ 1924 και 1930 φοίτησε στο γυμνάσιο στο Σπρέμπεργκ. Εγκατέλειψε νωρίς το σχολείο λόγω έλλειψης χρημάτων και σε ηλικία 17 ετών ξεκίνησε μαθητεία αρτοποιού. Αργότερα, εργάστηκε σαν αρτοποιός, σερβιτόρος, σοφέρ, φύλακας ζωολογικού κήπου και ανειδίκευτος εργάτης.

Τον Οκτώβριο του 1939 κατατάχθηκε εθελοντικά στην Αστυνομία και τον Μάρτιο του 1941 επιστρατεύτηκε. Από το καλοκαίρι του 1942 υπηρέτησε στα Τάγματα Αστυνομίας Τάξης, στρατιωτικοποιημένες μονάδες που υπάγονταν στα SS και αναπτύσσονταν σε περιοχές της κατεχόμενης από τη Γερμανία Ευρώπης. Εκπαιδεύτηκε σε μαθήματα ανταρτοπόλεμου και ως μέλος του 18ου Αστυνομικού συντάγματος ορεινών καταδρομών έδρασε στη Σλοβενία, τη Φινλανδία και την Ελλάδα. Ο Στρίτματερ ισχυριζόταν πάντα ότι δεν συμμετείχε σε εγκληματικές ενέργειες, καθώς κατείχε θέση γραμματέα. 

Τον Ιούλιο του 1944, μετατέθηκε στο τμήμα κινηματογράφου και φωτογραφίας του συντάγματός του στο Βερολίνο. Τον Μάρτιο του 1945 λιποτάκτησε και κρύφτηκε παράνομα σε μια αγροτική οικογένεια στη Βοημία μέχρι το τέλος του πολέμου. Ανακρίθηκε από τον αμερικανικό στρατό τον Μάιο του 1945, αλλά τον άφησαν ελεύθερο, θεωρώντας τον πολίτη. Τον Ιούνιο του 1945 επέστρεψε στη Σοβιετική Ζώνη Κατοχής όπου εργάστηκε σε αγρόκτημα φρούτων στο Ζάαλφελντ και επίσης στο αρτοποιείο του πατέρα του, ενώ παράλληλα ήταν ανταποκριτής και αργότερα συντάκτης σε εφημερίδα. Από το 1947 έως το 1990 ήταν μέλος του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας και ποτέ δεν επέκρινε δημόσια τις πολιτικές της ΛΔΓ. Από το 1958 έως το 1964 ήταν πληροφοριοδότης της Στάζι.  

Από το 1954, ο Στρίτματερ άρχισε να εργάζεται αποκλειστικά σαν συγγραφέας. Το 1955 τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ για το μυθιστόρημά του Τίνκο, το 1961 έλαβε το βραβείο Λέσινγκ της ΛΔΓ και το 1987 ανακηρύχθηκε Ήρωας Εργασίας της ΛΔΓ. Διετέλεσε γραμματέας της Ένωσης Ανατολικογερμανών Συγγραφέων και συμμετείχε στη λογοκρισία συναδέλφων του, αν και μερικά από τα δικά του βιβλία έπεσαν επίσης θύματα λογοκρισίας. 

Ο Στρίτματερ πέθανε το 1994 στο Σούλτσενχοφ μετά από μακρά ασθένεια. Από τους τρεις γάμους του απέκτησε τέσσερις γιους.

 Λογοτεχνικό έργο 
Ο Έρβιν Στρίτματερ έγραψε διηγήματα, μυθιστορήματα, παιδική και νεανική λογοτεχνία και θεατρικά έργα. Για χρόνια, μαζί με την τρίτη σύζυγό του συγγραφέα Εύα Στρίτματερ που παντρεύτηκε το 1956, θεωρούνταν από τους πιο επιτυχημένους συγγραφείς της Ανατολικής Γερμανίας. Στα έργα του χρησιμοποίησε την καθομιλουμένη γλώσσα καθώς και διαλέκτους της περιοχής του για να αφηγηθεί μεγάλες πολιτικές και κοινωνικές αναταραχές και γεγονότα, ιδωμένα από την οπτική γωνία των απλών ανθρώπων.

Το 1950, εκδόθηκε το πρώτο του έργο, Ο οδηγός βοϊδάμαξας. Το 1952, έγραψε το θεατρικό έργο Κάτζγκραμπεν με θέμα την ταξική πάλη σε ένα χωριό. Αφού απορρίφθηκε από το Θέατρο Πότσνταμ, προσέλκυσε την προσοχή του Μπέρτολτ Μπρεχτ και ανέβηκε στο Μπερλίνερ Ανσάμπλ το 1953.. Ο Στρίτματερ, γοητευμένος από τη θεωρία του «επικού θεάτρου», εργάστηκε για ένα διάστημα ως βοηθός του Μπρεχτ.

Το 1963 εξέδωσε το μυθιστόρημα Όλε Μπίενκοπ, ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία στην Ανατολική Γερμανία. Ήταν το πρώτο ευρέως αναγνωσμένο λογοτεχνικό έργο στην Ανατολική Γερμανία που έσπασε τους περιορισμούς του σοσιαλιστικού ρεαλισμού και παρουσίαζε έναν τραγικό ήρωα που επέκρινε στελέχη του κυβερνώντος Κόμματος. 

Το 1983, το 1987 και το 1992, δημοσιεύθηκε η τριλογία του Το μαγαζί όπου αφηγείται αναμνήσεις από την παιδική και εφηβική ηλικία του και παρουσιάζει ένα ιστορικό πορτρέτο της αγροτικής ζωής από τη δεκαετία του 1920 έως την μεταπολεμική περίοδο στις ανατολικές περιοχές της Γερμανίας. Η κινηματογραφική διασκευή τον έκανε γνωστό στη Δύση. Στη νουβέλα Πράσινος Ιούνιος (1985) αναφέρεται στη λιποταξία του.

Τα έργα του Στρίτματερ έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 40 γλώσσες και διδάσκονταν στα σχολεία της ΛΔΓ. Ο ρόλος του όμως στον Β΄ΠΠ και στη ΛΔΓ περιόρισε σημαντικά την υστεροφημία του. Το 2012, το Δημοτικό Συμβούλιο του Σπρέμπεργκ, του οποίου ο Έρβιν Στρίτματερ ήταν επίτιμος πολίτης από το 1988, αποφάσισε να μην πραγματοποιήσει καμία επίσημη τελετή ή εορτασμό για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του λόγω της δράσης του στον πόλεμο και της συνεργασίας του με το Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας (Στάζι).

 Έργα (επιλογή) 

 1950: Ochsenkutscher (Ο οδηγός βοϊδάμαξας),  μυθιστόρημα
 1953: Eine Mauer fällt (Ένας τοίχος πέφτει), διηγήματα
 1954: Tinko (Τίνκο), νεανικό μυθιστόρημα
 1954: Katzgraben. Szenen aus dem Bauernleben (Κάτζγκραμπεν. Σκηνές από τη ζωή των αγροτών).
 1956: Paul und die Dame Daniel. Eine Liebesgeschichte (Ο Πάουλ και η κυρία Ντάνιελ. Μια ιστορία αγάπης)
 1957: Der Wundertäter (Ο Θαυματουργός), μυθιστόρημα
 1959: Pony Pedro (Πόνι Πέντρο), παιδικό μυθιστόρημα
 1961: Die Holländerbraut (Η Ολλανδή νύφη), θεατρικό έργο
 1963: Ole Bienkopp (Όλε Μπίενκοπ), μυθιστόρημα
 1969: Ein Dienstag im September (Μια Τρίτη του Σεπτέμβρη), διήγημα
 1972: Die blaue Nachtigall oder Der Anfang von etwas. (Το μπλε αηδόνι, ή Η αρχή από κάτι)
 1974: Damals auf der Farm. Und andere Geschichten ( Κάποτε στο αγρόκτημα. Και άλλες ιστορίες) 
 1977: Meine Freundin Tina Babe (Η φίλη μου Τίνα Μπάμπε), διήγημα
 1979: Die alte Hofpumpe (Η παλιά αντλία της αυλής)
 1982: Wahre Geschichten aller Ard. Aus Tagebüchern. (Αληθινές ιστορίες κάθε είδους. Από ημερολόγια)
 1982: Als ich noch Pferderäuber war (Όταν ήμουν ακόμα κλέφτης αλόγων), διηγήματα
 1983: Der Laden (Το μαγαζί), μυθιστόρημα
 1984: Ponyweihnacht (Χριστούγεννα με πόνυ), παιδικό μυθιστόρημα
 1985: Grüner Juni (Πράσινος Ιούνιος), νουβέλα
 1987: Lebenszeit. Ein Brevier. (Διάρκεια ζωής.Ένα συνοπτικό σημείωμα).
 1990: Büdner und der Meisterfaun. μυθιστόρημα

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία
Κατηγορία:Γερμανοί κομμουνιστές