Γκιόργκι Ορτ

Ο Γκιόργκι Ορτ (, επίσης αναφερόμενος ως , 30 Απριλίου 1901 – 11 Ιανουαρίου 1962) ήταν Ούγγρος ποδοσφαιριστής και προπονητής. Ως παίκτης αναγνωρίζεται ως ένας από τους πιο πλήρεις και στη θέση ως μέσου όλων των εποχών, ψηφίστηκε δε 8ος καλύτερος Ούγγρος του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS. Ως προπονητής είχε σταδιοδρομία άνω των τριών δεκαετιών σε πολλαπλές ομάδες της Ευρώπης και της Νότιας Αμερικής.

 Βιογραφία 

Πρώτα χρόνια
Ο Ορτ γεννήθηκε στη Βουδαπέστη από τη Μαρίκα Μίλερ, μια 40χρονη πλύστρα με την οποία - ελλείψει ενός πατέρα που δεν γνώρισε ποτέ - ανέπτυξε έναν ισχυρό δεσμό. Ήταν απελπιστικά φτωχοί. Οι φίλοι του μοιράζονταν τα γεύματά τους μαζί του για να μπορεί να τρώει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι γείτονες συγκέντρωσαν τα χρήματα για να πληρώσουν τα σχολικά βιβλία που χρειαζόταν για την τελευταία του χρονιά στο δημοτικό. Οι σχολικές του επιδόσεις ήταν κακές. Σε ηλικία 14 ετών, έδειξε τις ικανότητές του ως κεντρικός επιθετικός για την Τερεσβαρόσι ΣΚ (Erzsébetvárosi Atlétikai Club - EAC), και το καλοκαίρι του 1915 εντάχθηκε στην ομάδα νέων της  Βάσας.

Σταδιοδρομία ως παίκτης
Στα 16 του χρόνια έκανε το ντεμπούτο του σε αγώνες πλέι οφ ανόδου στην πρώτη κατηγορία εναντίον της KAOE, τους οποίους η Βάσας κέρδισε με 5–0, αγωνιζόμενος ως δεξιός μέσος. Από εκεί μετακόμισε στην ΜΤΚ Βουδαπέστης. Ο πρόεδρος της ομάδας, Άλφρεντ Μπρουλ τον θεωρούσε υιοθετημένο γιο του, συχνά έτρωγε μεσημεριανό και λάμβανε επίσης χαρτζιλίκι, το οποίο έπαιρνε σπίτι στη μητέρα του. Μπόρεσε να φοιτήσει στην Ανώτατη Εμπορική Σχολή και μετά τοποθετήθηκε στην Αγγλοαυστριακή Τράπεζα. 

Έκανε το ντεμπούτο του στις 4 Οκτωβρίου 1917 με αντίπαλο την Ούιπεστ και, παρόλο που δεν σκόραρε γκολ στη νίκη με 6–1, σκόραρε στον επόμενο αγώνα, εναντίον της πρώην ομάδας του, Βάσας. Έκανε αίσθηση από την πρώτη του σεζόν και εξελέγη ποδοσφαιριστής της χρονιάς το 1918 και σε ηλικία 17 ετών. Αρχικά, η θέση του ήταν κυρίως στην άμυνα. Ο σύλλογος γνώρισε μία ανεπανάληπτη αγωνιστική περίοδο: σε 22 αγώνες σημείωσε 21 νίκες και παραχώρησε μια ισοπαλία δεχόμενη μόνο 10 γκολ και σημειώνοντας 147, επιδόσεις ρεκόρ κόσμου που παραμένουν για την πιο παραγωγική επίθεση και τη μεγαλύτερη διαφορά τερμάτων. Μετακινήθηκε στην επίθεση το 1919, αντικαθιστώντας τον Άλφρεντ Σάφερ. Κέρδισε οκτώ συνεχόμενους τίτλους πρωταθλήματος μεταξύ 1918–25, ένα Κύπελλο και ήταν ο πρώτος σκόρερ τρεις φορές (1920–22). Τη σεζόν 1924–25 στο ντέρμπι με την Φερεντσβάρος σημείωσε πέντε γκολ στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ήττα της δεύτερης (11–2). Από το 1925 ήταν και αρχηγός της ομάδας. Ένας σοβαρός τραυματισμός στη Βιέννη στις 8 Σεπτεμβρίου 1925 σε φιλικό αγώνα αποδείχθηκε καταλυτικός στην καριέρα του, καθώς δεν επανήλθε ποτέ. Δεν ήταν ο μόνος τραυματισμός της καριέρας του που τον οδήγησε στο χειρουργείο αλλά αποδείχθηκε ως ο πιο καθοριστικός. 

Αγωνίστηκε 32 φορές για την εθνική ομάδα μεταξύ 1917 και 1927, σκοράροντας 13 γκολ. Έκανε το ντεμπούτο του την πρώτη του χρονιά, στις 4 Νοεμβρίου 1917 σε ηλικία 16 ετών και 188 ημερών. Ήταν μέλος της ομάδας που αγωνίστηκε ανεπιτυχώς στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924, εκεί με το όνομα Φαλούντι καθώς το επίθετό του δεν φαινόταν αρκετά ουγγρικό.  Ο τραυματισμός του του στέρησε δύο χρόνια διεθνούς καριέρας με την επάνοδο του σε αγώνα με τη Γιουγκοσλαβία για την 29η εμφάνισή του. Στην εμβληματική νίκη επί της Γαλλίας με 13–1  στις 12 Ιουνίου 1927 αγωνιζόμενος ως μέσος σημείωσε δύο γκολ και παρείχε τέσσερις τελικές πάσες (ασίστ). 

Εκείνη την εποχή θεωρούνταν ασυνήθιστα ψηλός, αλλά οι εξαιρετικές σωματικές του ικανότητες συνδυάζονταν με άψογη τεχνική προετοιμασία, υψηλού επιπέδου νοημοσύνη στο παιχνίδι και τακτική αίσθηση. Ήταν απαράμιλλος ντριμπλέρ, έβρισκε έξυπνα τους συμπαίκτες του στο παιχνίδι και ο ίδιος ήταν επικίνδυνος, τόσο με το κεφάλι όσο και με τα πόδια του, μπροστά από την εστία. Η ευελιξία του ήταν εξαιρετική, ήταν ικανός για υψηλού επιπέδου απόδοση σχεδόν σε κάθε θέση. Στην εθνική ομάδα, έπαιζε συχνά και ως κεντρικός επιθετικός και σε μία περίπτωση ως τερματοφύλακας. Ως πλήρης παίκτης, οι αναφορές της εποχής τον συγκρίνουν συνολικά ακόμα και με τον Φέρεντς Πούσκας. Από τα χαρακτηριστικά του παιχνιδιού του ήταν η σταθερά υψηλή απόδοση σε όλους τους αγώνες. Η θέση που πιθανά τον αναδείκνυε περισσότερο ήταν αυτή του επιθετικού μέσου. Ο Γκιόργκι Σάροσι έγραψε σε μια ουγγρική εφημερίδα για τον Ορτ: «Ήξερε τα πάντα για το ποδόσφαιρο. Συνδύαζε την εργασιακή ηθική του Ντι Στέφανο, την πρωτοποριακή δύναμη του Λουίς Σουάρες, την ευρηματικότητα του Κοπά, την τακτική αίσθηση του Ντίντι, την ορμή του Χέινς, τις ικανότητες ντρίμπλας και τη δύναμη βομβαρδισμού από μακρινή απόσταση του Πελέ, την ευελιξία του Σίβορι, την αγνώριστη παρουσία του Γκαρίντσα».

Προπονητής
Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση πήγε στο Βερολίνο για να σπουδάσει φυσική αγωγή με εξειδίκευση στο ποδόσφαιρο στην Ανώτατη Ακαδημία. Παρ' αυτά, δεν κατάφερε να ξεκινήσει καριέρα στη χώρα του και αναζήτησε την τύχη του στο εξωτερικό. Για την πρώτη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, η  Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου της Χιλής τον προσέλαβε ως προπονητή της εθνικής ομάδας σε ηλικία μόλις 29 ετών. Ήταν ο δεύτερος νεότερος προπονητής, πίσω από τον Αργεντινό Χουάν Χοσέ Τραμουτόλα. Το 1932 η οικονομική κρίση τον οδήγησε ξανά στην Ευρώπη, αρχικά στην Ουγγαρία αναλαμβάνοντας την Μποτσκάι της πρώτης κατηγορίας. Ακολούθησαν πολλοί σύλλογοι σε συνολικά εννέα χώρες και εθνικές ομάδες στο εξωτερικό, τη δεκαετία του 1930 στην Ευρώπη και αργότερα στη Νότια Αμερική και το Μεξικό, όπου έμεινε στην ιστορία ως ο πρώτος προπονητής που δούλεψε στις δύο μεγαλύτερες ομάδες της χώρας, ΚΝ Γουαδαλαχάρα και Αμέρικα, χωρίς να γνωρίσει επιτυχία με καμία από τις δύο. 

Η Εθνική ομάδα του Περού ήταν η τελευταία εθνική οδηγώντας την στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1960. Η ήττα από την Ουγγαρία στη διοργάνωση με 6–2 του κόστισε τη θέση. Έκλεισε την καριέρα του στην Πορτογαλία και στην Πόρτο, όπου και απεβίωσε το 1962 και ετάφη.

 Τίτλοι και διακρίσεις 
 Πρωτάθλημα Ουγγαρίας (8) : 1917–18, 1918–19, 1919–20, 1920–21, 1921–22, 1922–23, 1923–24, 1924–25
 Κύπελλο Ουγγαρίας : 1922–23
 Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος  Ουγγαρίας (3) : 1919–20, 1920–21, 1921–22
 Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς στην Ουγγαρία : 1918
 Πρωτάθλημα Γκαουλίγκα: 1936–37, 1937–38 (ως προπονητής)
 Πρωτάθλημα Βόρειας Αμερικής : 1947 (ως προπονητής)

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 Orth György
 ORTH  (FALUDY)  György 

Κατηγορία:Ούγγροι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουγγαρίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΜΤΚ Βουδαπέστης
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1924
Κατηγορία:Ούγγροι προπονητές ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Ούγγροι προπονητές ποδοσφαίρου στο εξωτερικό
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Χιλής
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Μεξικού
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Περού