Semovente da 75/18

Το Semovente da 75/18 ήταν ιταλικό αυτοκινούμενο πυροβόλο της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δημιουργήθηκε μέσω της τοποθέτησης του οβιδοβόλου των 75 mm Obice da 75/18 modello 34 σε σασί άρματος M13/40, M14/41 ή M15/42. Τα πρώτα 60 οχήματα κατασκευάστηκαν χρησιμοποιώντας το σασί του M13/40 και τα επόμενα 162 πάνω στο σασί του M14/41. Επίσης κατασκευάστηκαν 190 οχήματα  χρησιμοποιώντας το σασί του M42 πριν από την ανακωχή του Καζίμπιλε και επιπλέον 55 κατασκευάστηκαν μετά από αυτήν. Το Semovente da 75/18 προοριζόταν να αποτελέσει ένα μεταβατικό όχημα έως ότου καταστεί διαθέσιμο το βαρύτερο άρμα μάχης P40.

 Ιστορικό υπόβαθρο 
Ο συνταγματάρχης του πυροβολικού Σέρτζιο Μπερλέζε (Sergio Berlese), ο οποίος είχε σχεδιάσει το οβιδοβόλο Obice da 75/18 modello 34, πρότεινε τη δημιουργία αυτοκινούμενου πυροβόλου ανάλογου με το γερμανικό StuG III που είχε αποδειχθεί επιτυχημένο στη Μάχη της Γαλλίας το 1940. Το αρχικό πρωτότυπο συναρμολογήθηκε και παραδόθηκε γρήγορα, συγκεκριμένα στις 10 Φεβρουαρίου 1941 -μόλις 13 μήνες μετά το πρώτο άρμα M13/40, στο οποίο και βασιζόταν. Στη συνέχεια παραγγέλθηκαν 60 επιπλέον οχήματα τα οποία παραδόθηκαν εντός του 1941 και τον Ιανουάριο του 1942 μεταφέρθηκαν στη Βόρεια Αφρική. Αυτή η αρχική παρτίδα βασιζόταν στο M13, με τον ασθενή κινητήρα των 125 hp που αντικαταστάθηκε αργότερα από κινητήρα των 145 hp όταν βάση για το Semovente da 75/18 έγινε το M14.

 Περιγραφή 
Τα Semovente da 75/18 κατασκευάζονταν από χαλύβδινες πλάκες συναρμολογημένες με πριτσίνια. Ήταν παχύτερες (μέγιστο πάχος 50 mm έναντι 42 mm) αλλά και λιγότερο κεκλιμένες σε σύγκριση με εκείνες του αρχικού άρματος. Η εμπρόσθια θωράκιση ήταν σχεδόν κατακόρυφη και αποτελούνταν από δύο πλάκες, γεγονός που την ενίσχυε συγκριτικά με μία ομοιογενή χαλύβδινη πλάκα.

Το πλήρωμα ήταν τριμελές και αποτελούνταν από τον οδηγό, τον γεμιστή/χειριστή ασυρμάτου και τον διοικητή/πυροβολητή. Το διαμέρισμα του πληρώματος και η θέση οδήγησης ήταν στο εμπρόσθιο τμήμα, όπως και το σύστημα μετάδοσης κίνησης· ο κινητήρας βρισκόταν σε ξεχωριστό διαμέρισμα πίσω και διέθετε θυρίδες επιθεώρησης στην οροφή. Το σασί ήταν πανομοιότυπο με εκείνο των αρμάτων M13/40, με οκτώ μικρούς τροχούς συνδεδεμένους ανά ζεύγη. Το όχημα διέθετε αναρτήσεις με φυλλοειδή ελατήρια, αξιόπιστες μεν, περιοριστικές όμως ως προς την ανάπτυξη υψηλών ταχυτήτων.

Το κύριο πυροβόλο ήταν εκδοχή του πυροβόλου L/18 των 75 mm. Διέθετε φλογοκρύπτη και υπήρχαν διάφορα συστήματα παρατήρησης και σκόπευσης (κιάλια, περισκόπια και άλλα) για το πλήρωμα. Η χαμηλή αρχική ταχύτητα του βλήματος (περίπου 450 m/s) σήμαινε πως το βεληνεκές ήταν σχετικά μικρό: έως 9.500 m στη μέγιστη ανύψωση των 45 μοιρών, όμως επί του οχήματος η μέγιστη δυνατή ανύψωση ήταν μόνο 22° και έτσι το βεληνεκές περιοριζόταν στα 7–8 km περίπου. Το βεληνεκές σε άμεση βολή ήταν επίσης περιορισμένο, ιδίως εναντίον κινούμενων στόχων, για τον ίδιο λόγο. Για άμεση άμυνα είχε τοποθετηθεί μόνο ένα πολυβόλο στην οροφή, αν και μερικές φορές αυτό παραλειπόταν. Αρχικά επρόκειτο για ένα Breda 30 των 6,5 mm, αργότερα για ένα Breda 38 των 8 mm. Υπήρχε δυνατότητα μεταφοράς 44 βλημάτων των 75 mm και 1.108 φυσίγγια των 8 mm. Στο θέατρο επιχειρήσεων της Βόρειας Αφρικής ορισμένα πληρώματα αποθήκευαν έως και 100 βλήματα, αφαιρώντας τα καθίσματά τους ώστε να εξοικονομηθεί χώρος για επιπλέον πυρομαχικά.

 Επιχειρησιακή ιστορία 
Τα Semovente da 75/18 απέδωσαν καλά στον ρόλο τους. Παρότι ήταν τεχνικά παρόμοια με το StuG III, είχαν εντελώς διαφορετική αποστολή, καθώς λειτουργούσαν ως πυροβολικό στο επίπεδο της μεραρχίας και όχι ως καθαρά πυροβόλα εφόδου. Η οργανική δομή προέβλεπε δύο ομάδες πυροβόλων για κάθε τεθωρακισμένη μεραρχία, καθεμία με δύο πυροβολαρχίες που διέθεταν τέσσερα 75/18 και ένα όχημα διοίκησης έκαστη. Ο συνολικός αριθμός ανερχόταν σε 18 πυροβόλα, συμπεριλαμβανομένων δύο σε εφεδρεία, καθώς και 9 οχημάτων διοίκησης με πρόσθετο ραδιοεξοπλισμό και ένα βαρύ πολυβόλο Breda των 13,2 mm στη θέση του κύριου πυροβόλου. Ο αριθμός που παραγγέλθηκε αρχικά, συνολικά 60 οχήματα, επαρκούσε για τις τρεις τεθωρακισμένες μεραρχίες.

Τα Semovente da 75/18 έδρασαν στη Βόρεια Αφρικής και στην προσπάθεια αντιμετώπισης της συμμαχικής εισβολής στη Σικελία, επιχειρώντας μαζί με μονάδες αρμάτων τύπου M για την παροχή πρόσθετης ισχύος πυρός. Παρά το γεγονός ότι δεν είχαν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσουν άλλα άρματα, το οβιδοβόλο των 75 mm αποδείχθηκε ιδανικό (χάρη στη χαμηλή αρχική ταχύτητα) για τη βολή βλημάτων HEAT. Τέτοια βλήματα βάρους  5,2 kg μπορούσαν να διατρήσουν θωράκιση πάχους 80 mm σε απόσταση 500 μέτρων και κατά συνέπεια να εξουδετερώσουν άρματα όπως τα αμερικανικής κατασκευής M3 Grant και M4 Sherman που χρησιμοποιούσαν οι Βρετανοί. Ως εκ τούτου, τα οχήματα αυτά ήταν υπεύθυνα για πολλές από τις επιτυχίες των ιταλικών τεθωρακισμένων δυνάμεων στα 1942–43, όταν τα ιταλικά μεσαία άρματα δεν ήταν πλέον αποτελεσματικά. Σύμφωνα με άλλη εκτίμηση, χάρη στα Semovente da 75/18 η 132η Τεθωρακισμένη Μεραρχία Ariete και η 133η Τεθωρακισμένη Μεραρχία Littorio είχαν κάπως μεγαλύτερη τακτική ευελιξία έως ότου οι Βρετανοί παρέταξαν  μέσα άρματα αμερικανικής προέλευσης.

Η πιο επιτυχημένη ενέργεια στην οποία ενεπλάκησαν τα Semovente da 75/18 έλαβε χώρα στις 10 Ιουνίου 1942, κατά τη διάρκεια της Μάχης της Γκαζάλα. Τριάντα M3 Grant και δέκα M3 Stuart του 1ου και του 6ου Βασιλικού Συντάγματος Αρμάτων επιτέθηκαν σε θέση που υπερασπίζονταν η μεραρχία Ariete, αλλά αποκρούστηκαν από τα Semovente da 75/18, καθώς και από ορισμένα M13/40 και φορτηγά που έφεραν πυροβόλα, με απώλεια τριών Grant και δύο Stuart από του 6ου Σύνταγματος.Πολεμικό ημερολόγιο του 6ου Βασιλικού Συντάγματος Αρμάτων και δώδεκα Grant και τρία Stuart από το 1ο Σύνταγμα Βασιλικών Αρμάτων.Πολεμικό ημερολόγιο του 1ου Βασιλικού Συντάγματος Αρμάτων. Οι Ιταλοί έχασαν δύο M13/40.

Παρά τους περιορισμούς του (κυρίως τον στενό εσωτερικό χώρο και τον ανεπαρκή κινητήρα στις εκδόσεις M40 και M41), το Semovente da 75/18 αποδείχθηκε επιτυχημένο τόσο στον ρόλο της άμεσης υποστήριξης όσο και ως καταστροφέας αρμάτων· τα κύρια πλεονεκτήματά του, πέρα από την ισχύ πυρός, ήταν η παχύτερη θωράκιση σε σχέση με τα μέσα άρματα και η χαμηλή σιλουέτα του, που το καθιστούσε δυσκολότερο στόχο. Λόγω αυτών των χαρακτηριστικών του, το Semovente da 75/18 έχει θεωρηθεί ως το μοναδικό ιταλικό τεθωρακισμένο που προκαλούσε πραγματικό φόβο στα πληρώματα των συμμαχικών αρμάτων και παρά το γεγονός ότι είχε αρχικά σχεδιαστεί για έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο, συχνά κατέληγε να αντικαθιστά το M13/40. Ωστόσο, δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ σε μεγάλους αριθμούς και ο μικρός αριθμός των Semoventi στο πεδίο της μάχης (όχι περισσότερα από 30 στη Δεύτερη μάχη του Ελ Αλαμέιν) δεν ήταν επαρκής για να αναστραφεί η κατάσταση υπέρ των Ιταλών στο πεδίο της μάχης.

Το 1942 κατασκευάστηκαν περισσότερα οχήματα: 162 συνολικά, όλα με το σκάφος του M41. Το 1943 η παραγωγή στράφηκε στην έκδοση με το σασί και τον κινητήρα του M15/42. Αποφασίστηκε επίσης να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες του M14/41 με την ενίσχυση κάθε μονάδας με ορισμένα Semoventi, πέρα από τις τρεις τεθωρακισμένες μεραρχίες που είχαν ήδη συγκροτηθεί, αν και στην πράξη πολύ λίγες ιταλικές μεραρχίες έλαβαν τελικά τέτοια οχήματα.

Η ανάγκη για ένα μακρύτερο και ισχυρότερο πυροβόλο οδήγησε στην ανάπτυξη των αυτοκινούμενων πυροβόλων 75/34, 75/46 και 105/25.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 







 Εξωτερικοί σύνδεσμοι