Ακιλισηνή

Η Ακιλισηνή, γνωστή και ως Εκεγεάτς (Ekegheats ή Yekeghyats, παλαιά αρμενικά: Եկեղեաց / Ekełeac) στα αρμενικά, ήταν μια περιοχή της επαρχίας Άνω Αρμενίας της ιστορικής Αρμενίας. 

Επρόκειτο για μια λωρίδα γης κατά μήκος του ποταμού Άνω Ευφράτη ή Αρσανία, περιοχή που αντιστοιχεί περίπου στη σημερινή επαρχία Ερζιντζάν της Τουρκίας. Οι κύριες πόλεις της περιοχής αυτής ήταν η Ερζνκά (σημερινό Ερζιντζάν, Τουρκία) και το Ανί-Καμάχ (σημερινό Κεμάχ, Τουρκία) κοντά στην αρχαία νεκρόπολη των Αρσακιδών βασιλιάδων της Αρμενίας. 

Η κοιλάδα Ερζνκά, την οποία διασχίζει ο ποταμός Άνω Ευφράτης, ήταν η τοποθεσία του σημαντικότερου προχριστιανικού ιερού στην Αρμενία, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στην αρμενική θεά Αναχίτ. Ο ναός, του οποίου η τοποθεσία δεν έχει ακόμη εντοπιστεί, βρισκόταν σε έναν οικισμό ονόματι Ερέζ. Λόγω της σύνδεσής του με τη θεά, η περιοχή ονομαζόταν επίσης Αναχτακάν («της Αναχίτ», που αντιστοιχεί στο λατινικό , το ίδιο από τον όρο Αναΐτις, το όνομα της θεάς στις λατινικές και ελληνικές κλασικές πηγές). 

Υπό τη δυναστεία των Αρσακιδών, η Ακιλισηνή ανήκε στον οίκο του Γρηγορίου του Φωτιστή (των Γρηγοριδών) και μερικές φορές ονομαζόταν Γκαβάρ Λουσαβόρχι («περιοχή του Φωτιστή»).

Μεταξύ 387 και 390, η Αρμενία διαιρέθηκε με συνθήκη μεταξύ Περσών και Ρωμαίων, γνωστή ως Συνθήκη Ειρήνης της Ακιλισηνής, η οποία υπογράφηκε πιθανώς το 387. Το δυτικό τμήμα τέθηκε υπό την επιρροή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και το υπόλοιπο υπό την επιρροή της Περσίας, μιας περιοχής που ονομάζεται Περσαρμενία. Τα σύνορα μεταξύ των δύο τμημάτων της Αρμενίας παρέμειναν σταθερά για περίπου διακόσια χρόνια και εκτείνονταν κατά μήκος μιας ακανόνιστης γραμμής που εκτεινόταν από ανατολικά της Καρίν (Ερζερούμ) έως ανατολικά της Μαρτυριόπολης (Μαγιαφαρικίν). Οι περιοχές Δερζηηνή, Κελζηνή, Ακιλισηνή, Χορσάνη, Νταραναλί, Βαλαβιτηνή, Αστιανηνή, Σωφηνή και Ανζιτηνή παρέμειναν υπό ρωμαϊκή επιρροή . Οι υπόλοιπες έγιναν γνωστές ως ΠερσαρμενίαToumanoff , Cyril. Μελέτες στην χριστιανική ιστορία του Καυκάσου . Georgetown: Georgetown UP, 1963, σελ. 131, 137-138, 155, 210.. 

Με την τελική διάλυση του βασιλείου του Αρσάκη Γ΄ το 390, ως αποτέλεσμα του θανάτου του, η Ακιλισηνή συμπεριλήφθηκε στην επαρχία της Εσωτερικής ΑρμενίαςHewsen, Robert H. (1992). Η Γεωγραφία του Ανανία του Σιράκ. Εκτενείς και σύντομες κριτικές. Εισαγωγή, μετάφραση και σχόλια . Βισμπάντεν: Δρ. Ludwig Reichert Verlag, κεφ. 19, σελ. 150-151. Από το 439, αποτελούσε μέρος των κτήσεων της οικογένειας των Μαμικονιάν, ενός από τους ευγενείς οίκους  της Αρμενίας,  από την γαμήλια ένωση των Μαμικονιάν και των ΓρηγοριδώνHewsen, Robert H. (1992). Η Γεωγραφία του Ανανία του Σιράκ. Εκτενείς και σύντομες κριτικές. Εισαγωγή, μετάφραση και σχόλια . Βισμπάντεν: Δρ. Ludwig Reichert Verlag, σελ. 312, σημείωση 19.  

Το 528, με την αναδιοργάνωση των αρμενικών επαρχιών της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας υπό τον Ιουστινιανό Α΄, ήταν μέρος της Μεγάλης Αρμενίας μέχρι την τελική μεταφορά της, το 536, στην Πρώτη Αρμενία, η οποία περιελάμβανε όλη την Εσωτερική Αρμενία και πρώην εδάφη της αρχικής Πρώτης Αρμενίας. Σε αυτήν την αναδιοργάνωση, ο Ιουστινιανός κατάργησε το τοπικό πριγκιπάτο των Μαμικονιάν και πρέπει να μετανάστευσαν στη Σασσανιδική Αρμενία.  Αυτή η επαρχία διατήρησε αυτό το όνομα μέχρι το τέλος της βασιλείας του Ηράκλειου.  

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Αρμενίας
Κατηγορία:Ιστορία της Αρμενίας