Ναυμαχία του Κορινθιακού Κόλπου

Η Ναυμαχία του Κορινθιακού Κόλπου διεξήχθη π. το 873 μεταξύ των στόλων τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και των Κρητικών Σαρακηνών στον Κορινθιακό Κόλπο. Οι Ρωμαίοι υπό τον Νικήτα Ωορύφα κατάφεραν να αιφνιδιάσουν τούς Σαρακηνούς, με αποτέλεσμα μία σημαντική νίκη των Ρωμαίων.

Σύμφωνα με τον χρονικογράφο τού 10ου αι. Συνεχιστή τού Θεοφάνη —τού οποίου το έργο επαναχρησιμοποιήθηκε αργότερα σχεδόν χωρίς αλλαγές από τον ιστορικό τού 11ου αι. Ιωάννη Σκυλίτζη — στα πρώτα χρόνια τής βασιλείας τού Αυτοκράτορα Βασιλείου Α΄ τού Μακεδόνα (867–886), ο Άραβας εμίρης τής Κρήτης, Σουαγίμπ («Σαέτ» στις ελληνικές πηγές), γιος τού ιδρυτή τού εμιράτου Αμπού Χαφς, έστειλε έναν Έλληνα αποστάτη ονόματι Φώτιο, «έναν πολεμοχαρή και ενεργητικό τύπο», σε μεγάλες επιδρομές εναντίον τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η πρώτη επιδρομή ηττήθηκε από τον δρουγγάριο τού Στόλου, Νικήτα Ωορύφα, στη Μάχη τής Καρδίας (π. 872/3).  

Ο Φώτιος με τα απομεινάρια τού στόλου του επέζησε για να επιστρέψει στην Κρήτη, και λίγο αργότερα -πιθανώς π. 873, αν και ορισμένοι μελετητές το τοποθετούν ακόμη και το 879 - ξεκίνησε μία άλλη εκστρατεία, με επιδρομές τις ακτές τής Πελοποννήσου. Ο Ωορύφας οδήγησε για άλλη μία φορά έναν στόλο για να αντιμετωπίσει τούς Σαρακηνούς. Βοηθούμενος από ευνοϊκό άνεμο, έφθασε στο λιμάνι των Κεγχρεών στη βορειοανατολική Πελοπόννησο μέσα σε λίγες ημέρες. Εκεί έμαθε ότι οι Σαρακηνοί είχαν κινηθεί νότια και δυτικά γύρω από την Πελοπόννησο, κάνοντας επιδρομές στη Μεθώνη, την Πύλο και την Πάτρα, και εισήλθαν στον Κορινθιακό Κόλπο για να επιδράμουν τις δυτικές προσεγγίσεις τής Κορίνθου. Το να τούς ακολουθήσει κάνοντας τον περίπλου τής Πελοποννήσου θα χρειαζόταν χρόνο, και ο Ωορύφας δεν ήταν διατεθειμένος να διακινδυνεύσει να τούς επιτρέψει να διαφύγουν. Έτσι, σύμφωνα με τούς Ρωμαίους ιστορικούς, αποφάσισε να ρυμουλκήσει τα πλοία του επάνω από τον Ισθμό της Κορίνθου, στον Κορινθιακό Κόλπο. Αυτό έγινε, και ο Ρωμαϊκός στόλος επέπεσε επάνω στους Σαρακηνούς, οι οποίοι αιφνιδιάστηκαν εντελώς. Κατέστρεψε πολλά από τα πλοία τους και σκότωσε πολλούς από τούς επιδρομείς, συμπεριλαμβανομένου τού Φωτίου, ενώ πολλοί άλλοι αιχμαλωτίστηκαν, και ειδικά οι Χριστιανοί αποστάτες ανάμεσά τους— βασανίστηκαν μέχρι θανάτου με διάφορους τρόπους. 

Ο ιστορικός David Pettegrew έχει αμφισβητήσει την ιστορικότητα αυτού τού γεγονότος, επισημαίνοντας ότι η μεταφορά τού στόλου του από τον Ωορύφα επάνω από τον Ισθμό, είναι το πρώτο και μοναδικό τέτοιο καταγεγραμμένο γεγονός μετά τον 1ο αι. π.Χ., όταν ο δίολκος ήταν ακόμη ενεργός. Δεδομένου ότι η μεταφορά ολόκληρων στόλων επάνω από τον Ισθμό θεωρούνταν ακόμη και στην Αρχαιότητα ένα εξαιρετικό κατόρθωμα, και ήταν σχεδόν αδύνατο να πραγματοποιηθεί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να αιφνιδιάσει έναν στόλο αγκυροβολημένο κοντά στην Κόρινθο, ο Pettegrew υποστηρίζει, ότι η μεταφορά και η νίκη τού Ωορύφα πρέπει να θεωρηθούν περισσότερο ως λογοτεχνικός τόπος που παραπέμπει σε κλασικά πρότυπα, συγκεκριμένα στην παρόμοια ενέργεια τού Φιλίππου Ε΄ της Μακεδονίας κατά την εκστρατεία του εναντίον των Ιλλυριών το 217 π.Χ., παρά ως πραγματικό γεγονός. 

 Αναφορές 

 Πηγές 
 Lilie, Ralph-Johannes; Ludwig, Claudia; Pratsch, Thomas; Zielke, Beate (2013). Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit Online. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Nach Vorarbeiten F. Winkelmanns erstellt (in German). Berlin and Boston: De Gruyter. 

 Wortley, John, ed. (2010). John Skylitzes: A Synopsis of Byzantine History, 811–1057. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-76705-7.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Το ιστολόγιο Corinthian Matters του David Pettegrew, με μια σειρά άρθρων για τον Ούρυφα και τον Ισθμό:
 Σύρετε τον Στόλο σας: Μεταφορά Στρατιωτικών Σκαφών πάνω από τον Ισθμό της Κορίνθου
 Νικήτας Ουρύφας και ο Δίολκος της Κορίνθου, Μέρος Α΄
 Βασιλείου Κεραυνός: Νικήτας Ωορύφας, Μέρος Β'
 Ο Νικήτας έσυρε τον στόλο του; Η ιστορία του Ουρύφα, Μέρος III
 Το άριστο στρατηγικό σχέδιο του Νικήτα Ουρυφά (Μέρος IV)

Κατηγορία:Ναυμαχίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας