Βενιαμίν της Τουδέλης

Ο Βενιαμίν ο εκ Τουδέλης (, προφ. μπινγιαμίν μιτουντέλα, , προφ. μπινγιαμίν αλ-Τουταϊλί, 1130-1175), ή Βενιαμίν μπεν Γιονά, ήταν Ισπανοεβραίος περιηγητής, εξερευνητής και ταξιδιωτικός συγγραφέας, που γεννήθηκε στην πόλη Τουδέλα της Ναβάρρας, από την οποία προήλθε και το προσδιοριστικό του ονόματός του.

Ο Βενιαμίν επισκέφθηκε χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής. Οι ζωντανές περιγραφές του της δυτικής Ασίας προηγήθηκαν εκείνων του Μάρκο Πόλο κατά έναν αιώνα, ενώ με την ευρεία παιδεία του και τη γνώση πολλών γλωσσών απετέλεσε σημαντική μορφή της μεσαιωνικής γεωγραφίας και της εβραϊκής ιστορίας.

Τα ταξίδια του ραββίνου Βενιαμίν είναι σημαντικό έργο, όχι μόνο για τη μελέτη της καταστάσεως των εβραϊκών κοινοτήτων ανά χώρα, όπως ήταν ο αρχικός σκοπός του συγγραφέως, αλλά και ως αξιόπιστη πηγή σχετικώς με τη γεωγραφία και την εθνογραφία του Μεσαίωνα. Μερικοί σύγχρονοι ιστορικοί πιστώνουν στον Βενιαμίν το ότι έδωσε ακριβείς περιγραφές του καθημερινού βίου κατά τον Μεσαίωνα. Το ταξιδιωτικό έργο του γράφηκε αρχικώς στην εβραϊκή γλώσσα και μεταφράσθηκε πρώτα στη λατινική και αργότερα στις περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Τού δόθηκε σημαντική προσοχή από τους λόγιους της  Αναγεννήσεως κατά τον 16ο αιώνα.

 Προσωπικά στοιχεία 
Λίγα είναι γνωστά για την προσωπική ζωή του Βενιαμίν εκτός από τον τόπο καταγωγής του (στο τότε Βασίλειο της Ναβάρρας), το ότι έζησε τον 12ο αιώνα και το ότι το όνομα του πατέρα του ήταν Ιωνάς. Αναφέρεται επανειλημμένα ως ραββίνος από μη εβραϊκές πηγές, αλλά δεν υπάρχει κάποια αξιόπιστη μαρυρία ότι υπήρξε ποτέ ραββίνος.

 Ταξίδια 
Δεν υπάρχει συμφωνία στους μελετητές για τα ακριβή δρομολόγια που ακολούθησε ο Βενιαμίν, πάντως οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ακολούθησε τις διαδρομές που ακολουθούσαν οι περισσότεροι ταξιδιώτες της εποχής του. Ο Βενιαμίν ξεκίνησε το ταξίδι του από το βορειοανατολικό μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου περί το έτος 1165 μ.Χ.. Μπορεί να αποσκοπούσε σε ένα προσκύνημα στους Άγιους Τόπους, ενώ έχει προταθεί ότι ίσως να είχε και εμπορικό εκτός από θρησκευτικό κίνητρο. Ειδικότερα, αρκετές φορές το θέμα του υποδεικνύει ενδιαφέρον για το εμπόριο κοραλιών, οπότε πιθανώς ασκούσε και το εμπόριο πολύτιμων και ημιπολύτιμων λίθων για βιοπορισμό.Roth, Cecil: το λήμμα «Benjamin (Ben Jonah) of Tudela» στην Encyclopaedia Judaica, τόμ. 4, Macmillan, Νέα Υόρκη 1972, σσ. 535-538 Πιθανώς πάλι να είχε την πρόθεση να καταγράψει τις εβραϊκές κοινότητες «καθ' οδόν» προς τη Γη του Ισραήλ, ώστε να δώσει έναν οδηγό με τον οποίο οι Εβραίοι προσκυνητές μπορούσαν να βρουν φιλοξενία στον δρόμο τους για την Ιερουσαλήμ (αλλά και όσοι διέφευγαν από τη χώρα τους εξαιτίας καταπιέσεως)..

 Παραπομπές 

Πηγές
 Το λήμμα «Βενιαμίν ο εκ Τουδέλης» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 8, σελ. 263

Κατηγορία:Περιηγητές
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Εβραίοι συγγραφείς
Κατηγορία:Ισπανοεβραίοι
Κατηγορία:Ισπανοί εξερευνητές
Κατηγορία:Ισπανοί γεωγράφοι
Κατηγορία:Εξερευνητές της Ασίας