Αμαδέου Βίβεζ

Ο Αμαδέου Βίβεζ ι Ροτς (, 18 Νοεμβρίου 1871 – 2 Δεκεμβρίου 1932) ήταν Ισπανός, εθνοτικά Καταλανός, συνθέτης, δημιουργός άνω των εκατό έργων του λυρικού θέατρου. Το γνωστότερο έργο του είναι η Δόνια Φρανθισκίτα (1923), που ο μουσικολόγος Κρίστοφερ Γουέμπερ περιγράφει ως έργο «εύκολου λυρισμού, εύγλωττης ενορχηστρώσεως και πολύχρωμης αποδόσεως της Μαδρίτης του 19ου αιώνα» και «αναμφίβολα το γνωστότερο και πλέον αγαπητό από όλα τα έργα του συνθέτη, μία από τις λίγες θαρθουέλες που έχουν διακριθεί στο εξωτερικό»Amadeo Vives on zarzuela.net, accessed 19 December 2006..

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Βίβεζ γεννήθηκε στην κωμόπολη Κολβατό, κοντά στο Μονσεράτ. Σπούδασε στη Βαρκελώνη και το 1891 βοήθησε στην ίδρυση της χορωδίας Ορφέο Καταλά, που διεδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην καταλανική μουσική αναγέννηση. Κατόπιν μαθήτευσε κοντά στον Φελίπ Πεδρέλ και σύντομα εγκαταστάθηκε στη Μαδρίτη, όπου έζησε την υπόλοιπη ζωή του, συνθέτοντας πρώτα συναυλιακά έργα και τραγούδια (με πιο δημοφιλή τα χορωδιακά), προτού στραφεί προς τις θαρθουέλες (ουσιαστικά ισπανικές οπερέτες), στις οποίες οφείλει τη φήμη του. Προηγήθηκε ένα πεζό θεατρικό έργο του στην καταλανική γλώσσα, το Jo no sabia que el món era així (= «δεν γνώριζα πως ο κόσμος ήταν έτσι», πρωτοπαίχθηκε μόλις το 1929), και μια φιλόδοξη τετράπρακτη όπερα, η Artús (= «Αρθούρος», 1897). Η πρώτη του θαρθουέλα ήταν η μονόπρακτη La primera del barrio, που «ανέβηκε» για πρώτη φορά το 1898 στο Τεάτρο δε λα θαρθουέλα της Μαδρίτης, και σημαντικότερες η Don Lucas del Cigarral (1899) και (ιδίως) η μονόπρακτη Bohemios (1904), που απετέλεσε με τη δημοφιλία της στο κοινό και τους επαίνους της κριτικής το έργο που τον πρωτοανέδειξε. Αντλεί την υπόθεσή του από το ίδιο μυθιστόρημα με το αριστούργημα Λα Μποέμ του Τζάκομο Πουτσίνι, αλλά η μουσική του Βίβεζ επιδεικνύει γαλλικές αντί ιταλικές επιρροές, καθώς και το προσωπικό του αναπτυσσόμενο μουσικό ύφος.

Τελευταίες θαρθουέλες του ήταν οι δίπρακτες Los flamencos (1928) και Noche de verbena (1929), ενώ τελευταίο έργο του γενικώς η «λυρική κωμωδία» Talismán, που επαινέθηκε από τους κριτικούς αλλά υπήρξε εμπορική αποτυχία.

Ο Βίβεζ πέθανε στη Μαδρίτη σε ηλικία 61 ετών. Είχε συγγράψει το αυτοβιογραφικό βιβλίο Sofía (1923), όπου κατά τον Γουέμπερ αποκαλύπτεται ως «μια νευρωτική προσωπικότητα» με αρκετές σωματικές αδυναμίες, που «δεν ήταν ποτέ εντελώς ικανοποιημένος με τον τίτλο του κορυφαίου θαρθουελέρο της εποχής του».

 Επιλεγμένη οπερατική εργογραφία 
 Artus (γράφηκε το 1895, παγκόσμια πρεμιέρα το 1897 στη Βαρκελώνη) 
 Don Lucas del Cigarral (1899) 
 La balada de la luz (1900) 
 Euda d'Uriach (1900)
 Los amores de la Inés (1902, συνεργασία με τον Μανουέλ ντε Φάγια) 
 Bohemios (1904) 
 El húsar de la guardia (1904) 
 El arte de ser bonita (1905)  
 La gatita blanca (1906)  
 Juegos malabares (1909) 
 Colomba (1910) 
 La generala (1912) 
 El carro del sol (1911)  
 Maruxa (1914) 
 La balada de Carnaval (1919) 
 Doña Francisquita (1923) 
 La villana (1927) 
 Talismán (1932)

Παραπομπές

Πηγές
 Webber, Christopher: The Zarzuela Companion, Scarecrow Press, Λονδίνο 2003
 Το λήμμα «Βίβες Αμεδαίος» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμ. 8, σελ. 402

Κατηγορία:Ισπανοί συνθέτες κλασικής μουσικής
Κατηγορία:Ισπανοί συνθέτες
Κατηγορία:Συνθέτες όπερας