Βουλευτικές εκλογές στο Κοσσυφοπέδιο Φεβρουαρίου 2025

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στο Κοσσυφοπέδιο στις 9 Φεβρουαρίου 2025 για την εκλογή των 120 μελών της Συνέλευσης. Κανένα κόμμα δεν κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών, με το κόμμα Vetëvendosje του πρωθυπουργού Άλμπιν Κούρτι να παραμένει το μεγαλύτερο κόμμα.

Ιστορικό
Στις εκλογές του 2021, το Λεβίζια Βετεβέντοσι (LVV) κέρδισε 58 έδρες. Δημιούργησαν συνασπισμό με κόμματα μειονοτήτων για να σχηματίσουν κυβέρνηση. Η κυβέρνηση ήταν η πρώτη από την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου το 2008 που ολοκλήρωσε πλήρη τετραετή θητεία.

Εκλογικό σύστημα
Τα 120 μέλη της Συνέλευσης εκλέχθηκαν με αναλογική εκπροσώπηση με ανοιχτή λίστα για τετραετή θητεία, με 20 έδρες δεσμευμένες για εθνικές μειονότητες. Οι έδρες κατανεμήθηκαν χρησιμοποιώντας τη Μέθοδο Σεντ-Λαγκού με εκλογικό κατώφλι 5%.Law No. 03/L-073 on General Elections in the Republic of Kosovo, Article 111.2

Ημερομηνία εκλογών
Σύμφωνα με το σύνταγμα, οι βουλευτικές εκλογές πρέπει να διεξάγονται το αργότερο 30 ημέρες και το νωρίτερο 45 ημέρες πριν τη λήξη της θητείας του απερχόμενου κοινοβουλίου. Στις 31 Ιουλίου 2024 η πρόεδρος Βιόσα Οσμάνι προσκάλεσε επίσημα τους ηγέτες των πολιτικών κομμάτων σε μια συμβουλευτική συνάντηση σχετικά με τον προγραμματισμό των επερχόμενων εκλογών. Στην πρόσκλησή της, η Οσμάνι τόνισε ότι, σύμφωνα με το σύνταγμα και τον εκλογικό κώδικα, οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν μεταξύ 26 Ιανουαρίου και 16 Φεβρουαρίου 2025.

Στελέχη της αντιπολίτευσης, όπως ο Λουμίρ Αμπντιξίκου της Δημοκρατικής Ένωσης Κοσσυφοπεδίου (LDK), ο Ραμούς Χαραντινάι της Συμμαχίας για το Μέλλον του Κοσσυφοπεδίου (AAK) και ο Μεμλί Κρασνίτσι του Δημοκρατικού Κόμματος Κοσσυφοπεδίου (PDK), υποστήριξαν τη διεξαγωγή εκλογών στις 26 Ιανουαρίου, ενώ η Μιμόζα Κουσάρι-Λίλα της Αλτερνατίβα πρότεινε την αναβολή των εκλογών για τις 9 ή 16 Φεβρουαρίου, επικαλούμενη πρακτικά ζητήματα που σχετίζονται με την περίοδο μετά τις διακοπές. Ο πρωθυπουργός και ηγέτης της Vetëvendosje (LVV) Άλμπιν Κούρτι δεν παρευρέθηκε στη διαβούλευση λόγω προηγούμενης υποχρέωσης. Τελικά, στις 16 Αυγούστου η Οσμάνι ανακοίνωσε ότι οι εκλογές θα προγραμματιστούν για τις 9 Φεβρουαρίου 2025.

Κόμματα και συνασπισμοί
Η περίοδος υποβολής αιτήσεων για πολιτικά κόμματα που ζητούσαν πιστοποίηση και κατάθεση λίστας υποψηφίων για τις εκλογές του 2025 διήρκεσε από την 1η Σεπτεμβρίου έως τις 11 Δεκεμβρίου 2024. Συνολικά, 28 πολιτικοί σχηματισμοί υπέβαλαν αιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων 20 πολιτικών κομμάτων, πέντε συνασπισμών, δύο πολιτικών πρωτοβουλιών και ενός ανεξάρτητου υποψηφίου, με 1.280 υποψηφίους να προτείνονται. 

Στις 23 Δεκεμβρίου 2024 η ΚΕΕ απέκλεισε τη Σερβική Λίστα από τις εκλογές. Η απόφαση βασίστηκε σε δηλώσεις που έκανε ο ηγέτης του κόμματος, Ζλάταν Ελεκ, κατά την παρουσίαση της εκλογικής λίστας, τις οποίες η ΚΕΕ έκρινε ως εθνικιστικού χαρακτήρα.Το κόμμα άσκησε έφεση κατά της απόφασης, χαρακτηρίζοντάς την ως «θεσμική και πολιτική βία» εναντίον της σερβικής μειονότητας. Στις 25 Δεκεμβρίου 2024 η Επιτροπή Ενστάσεων και Προσφυγών Εκλογών (ECAP) έκανε δεκτή την έφεση, ανατρέποντας την απόφαση για άρνηση πιστοποίησης της συμμετοχής τους στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές στο Κοσσυφοπέδιο. Η ECAP έδωσε εντολή στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή (KQZ) να πιστοποιήσει τη Σερβική Λίστα για τις εκλογές.

 Αποτελέσματα 
Κανένα κόμμα δεν κέρδισε την πλειοψηφία στη Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου, με το κόμμα Vetëvendosje του Άλμπιν Κούρτι να λαμβάνει περίπου 42,3% των ψήφων. Η συμμετοχή εκτιμήθηκε στο 41%. Η ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων καθυστέρησε λόγω βλάβης στον ιστότοπο της εκλογικής επιτροπής, που αποδόθηκε σε αύξηση της επισκεψιμότητας. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν τελικά στις 15 Μαρτίου.

+Αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών στο Κόσοβο 2025.Αποτελέσματαalt=Διάγραμμα της κατανομής των εδρών ανά κόμμα στο εκλεγμένο κοινοβούλιο. Κόμματα ή συνασπισμοί Ψήφοι % Έδρες +/- Αυτοδιάθεση (VV) 42,30  Γκούξο Κοινή λίστα VV47 Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK) 20,95 24 Δημοκρατική Ένωση Κοσόβου (LDK) 18,2720 Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK) 7,06 Σοσιαλδημοκρατική Πρωτοβουλία (NISMA) Κοινή λίστα AAK8 Σερβική Λίστα για το Κόσοβο (SL) 4,26 9 Συμμαχία για ένα Νέο Κόσοβο (AKR) 2,13 0 Κόμμα Δικαιοσύνης (PD)0Νέο Συνασπισμός για την Οικογένεια0  Δημοκρατικό Τουρκικό Κόμμα Κοσόβου (KDTP) 0,51 2Νέα Δημοκρατική Πρωτοβουλία Κοσόβου (IRDK) 0,50 1 Νέο Δημοκρατικό Κόμμα (NDS) 0,44 1Για την Ελευθερία, τη Δικαιοσύνη και την Επιβίωση (GI SPO) 0,44 1 Συνασπισμός Βακάτ (KV) 0,37 1 Σερβική Δημοκρατία (SD) 0,35 0Νέο Αιγυπτιακό Φιλελεύθερο Κόμμα (PLE) 0,35 1 Σοσιαλδημοκρατική Ένωση (SDU) 0,32 1 Ασκάλι Κόμμα για την Ένταξη (PAI) 0,23 1 Δημοκρατικό Κόμμα Ασκάλι του Κοσόβου (PDAK)  0,22  0 Σερβικό Εθνικό Κίνημα (MNS) 0,20 0Νέο Τουρκικό Κόμμα Καινοτόμου Κινήματος (YTHP)  0,19  0Νέο Ενιαίο Κόμμα Γκοράνι (JGP) 0,18 1 Η Πρωτοβουλία μας (NAŠA)  0,17  0 Ενωμένο Ρομά Κόμμα Κοσόβου (PRYK) 0,14 1 Φγιάλα  0,10  0 Τουρκικό Κόμμα Kosova Adalet  0,07  0Νέο Κόμμα του Αλβανικού Εθνικού Μετώπου (PBK)  0,07  0Μεγάλη Πρωτοβουλία Narodna Pravda620 0,07 0ΝέοΚόμμα των Σέρβων του Κοσόβου462 0,05 0Opre Roma Kosova384 0,04 0ΝέοΑνεξάρτητοι191 0,02 0ΝέοΈγκυρα ψηφοδέλτια 97,07Λευκά και άκυρα 2,93Σύνολο  100120 Αποχή 53,45Εγγεγραμμένοι/Συμμετοχή46,55

 Μετά τις εκλογές 
Οι εκλογές είχαν ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο κόμμα, το LVV, να κερδίσει 48 έδρες, λιγότερες από τις 61 που απαιτούνται για την πλειοψηφία. Ως εκ τούτου, το κόμμα έπρεπε να αναζητήσει την υποστήριξη άλλων κομμάτων αν ήθελε να σχηματίσει συνασπισμό. Μετά τις εκλογές, τόσο το PDK όσο και το AAK δήλωσαν ότι δεν θα σχημάτιζαν κυβέρνηση με το LVV. Το LDK ανακοίνωσε αργότερα ότι δεν θα υποστήριζε τη συμμετοχή σε συνασπισμό με το LVV, προτείνοντας αντ’ αυτού μια μεταβατική κυβέρνηση που θα περιλάμβανε όλα τα αλβανικά κόμματα, κάτι που το LVV απέρριψε.

Στις 25 Μαρτίου ο ηγέτης του Τουρκικού Δημοκρατικού Κόμματος και ταυτόχρονα υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης Φίκριμ Ντάμκα κατηγορήθηκε για επίθεση εναντίον δύο υποστηρικτών αντίπαλου κόμματος υπεράσπισης των δικαιωμάτων της τουρκικής μειονότητας την ημέρα των εκλογών.

 Εκλογή προέδρου του κοινοβουλίου 
Σύμφωνα με το σύνταγμα του Κοσόβου, η εναρκτήρια συνεδρίαση της Βουλής πρέπει να εκλέξει πρόεδρο πριν μπορέσει να προχωρήσει σε οποιαδήποτε άλλη εργασία ή να προτείνει κυβέρνηση. Αν δεν το κάνει, η Βουλή συγκαλείται εκ νέου κάθε 48 ώρες μέχρι να εκλεγεί πρόεδρος με απόλυτη πλειοψηφία, χωρίς καθορισμένη προθεσμία. Καθώς το LVV έλαβε τη σχετική πλειοψηφία των ψήφων, είχε το δικαίωμα να προτείνει υποψήφιο για πρόεδρο και πρότεινε την Αλμπουλένα Χατζίου, απερχόμενη υπουργό Δικαιοσύνης. Η Χατζίου, που θεωρήθηκε διχαστική επιλογή από την αντιπολίτευση, υποστηρίχθηκε από το LVV και ορισμένους βουλευτές μειονοτήτων, αλλά δεν συγκέντρωσε πλειοψηφία. Έκτοτε ελάχιστα έχουν αλλάξει και έως τις 27 Ιουλίου είχαν πραγματοποιηθεί 54 ψηφοφορίες συνολικά πριν από την προθεσμία που έθεσε το Συνταγματικό Δικαστήριο.

Για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο, προτάθηκε η συγκρότηση επιτροπής για τη διεξαγωγή μυστικής ψηφοφορίας, αλλά αυτό απορρίφθηκε επανειλημμένα από τους βουλευτές. Η Χατζίου δήλωσε ότι, αν γίνει μυστική ψηφοφορία και δεν λάβει τις απαιτούμενες 61 ψήφους, θα αποσύρει την υποψηφιότητά της.

Στις 26 Ιουνίου το Συνταγματικό Δικαστήριο του Κοσσυφοπεδίου αποφάνθηκε ότι το πολιτικό αδιέξοδο έπρεπε να λήξει εντός 30 ημερών (μέχρι τις 26 Ιουλίου). Μετά την απόφαση του Δικαστηρίου, η πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου Βιόσα Οσμάνι άρχισε να συναντάται με τους ηγέτες των κομμάτων για την εξεύρεση συμφωνίας. Στις 26 Ιουλίου την τελευταία δυνατή ημέρα για διεξαγωγή ψηφοφορίας πριν από τη λήξη της προθεσμίας, η Βουλή πραγματοποίησε δύο συνεδριάσεις, μία στις 14:00 (την 53η) και μία στις 22:00 (την 54η). Και οι δύο απέτυχαν, και, ως εκ τούτου, στους βουλευτές απαγορεύθηκε να προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια μέχρι τις 8 Αυγούστου.

Στις 8 Αυγούστου το Δικαστήριο έδωσε στους βουλευτές άλλες 30 ημέρες για να εκλέξουν πρόεδρο της Βουλής. Ωστόσο, όρισε ότι κανένας υποψήφιος δεν μπορούσε να προταθεί περισσότερες από τρεις φορές και ότι οι βουλευτές έπρεπε να είναι παρόντες για να ψηφίσουν κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων. Το Δικαστήριο επίσης έκρινε ότι ο υπηρεσιακός πρόεδρος της Βουλής είχε παραβιάσει το σύνταγμα συνεχίζοντας να ζητά τη σύσταση επιτροπής για τη διεξαγωγή μυστικής ψηφοφορίας.

 Αντιδράσεις και διαμαρτυρίες 
Στις 5 Ιουλίου, όταν ήταν προγραμματισμένη η 42η προσπάθεια, το Κοινοβούλιο ειδοποιήθηκε για πιθανή απειλή βόμβας. Η απειλή αποδείχθηκε ψευδής και η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε τελικά το βράδυ.

Γύρω από τα γεγονότα υπήρξε έντονη διαμαρτυρία. Ένας δικηγόρος, ο Αριανίτ Κότσι, έλαβε μεγάλη δημοσιότητα για τις διαμαρτυρίες του έξω από το Κοινοβούλιο. Στις 3 Ιουλίου, έφερε τέσσερα γαϊδούρια στο Κοινοβούλιο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την πείσμονα στάση που, όπως υποστήριξε, τηρούσαν οι πολιτικοί, και πριν από την 50ή αποτυχημένη προσπάθεια στις 21 Ιουλίου, ο Κότσι ξύρισε τα μαλλιά του μπροστά από το Κοινοβούλιο.

 Σχηματισμός κυβέρνησης 
Μετά την εκλογή του Μπάσα ως προέδρου της Βουλής, δόθηκαν στον Κούρτι, ως αρχηγό του μεγαλύτερου κόμματος, 2 εβδομάδες για να σχηματίσει κυβέρνηση. Στις 5 Νοεμβρίου η πρόεδρος Βιόσα Οσμάνι έδωσε στον Γκλάουκ Κονιούφτσα 2 εβδομάδες για να σχηματίσει κυβέρνηση, αφού ο Κούρτι απέτυχε να το κάνει.

 Παραπομπές 

2025 Φεβρ
Κοσοβο 02