Κεβόρκ Τσαβούς

Ο Κεβόρκ Γαζαριάν (αρμένικα: Գէորգ Ղազարեան, 1870 – 28 Μαΐου 1907), κοινώς γνωστός ως Κεβόρκ Τσαβούς ή Τσαούς (αρμένικα: Գէորգ Չաւուշ / Գևորգ Չաուշ), ήταν Αρμένιος ηγέτης φενταγί στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και μέλος της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας.

Ο Τσαβούς απέκτησε θρυλική φήμη κατά τη διάρκεια της ζωής του για την εξαιρετική του τόλμη και ανδρεία στην υπεράσπιση της αρμενικής αγροτιάς ενάντια στις παρενοχλήσεις από τις λεηλασίες των τουρκικών και κουρδικών δυνάμεων. Ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης των αρμενικών επαναστατικών δυνάμεων στην περιοχή Ταρόν-Σασούν από το 1904 μέχρι τον θάνατό του το 1907, αφού τραυματίστηκε σε μάχη με τον οθωμανικό στρατό. Οι πράξεις του Κεβόρκ του χάρισαν το παρατσούκλι «Λιοντάρι των Βουνών» (αρμενικά: Սարերու Ասլան).

 Νεανικά χρόνια 
Ο Κεβόρκ Τσαβούς γεννήθηκε ως Κεβόρκ Γαζαριάν (αν και το επώνυμό του αναφέρεται ως Αδαμιάν ή Μελκονιάν σε διάφορες πηγές) σε μια οικογένεια κυνηγών στην περιοχή Σασόν, στο χωριό Μκτινκ της περιοχής Ψανκ (Ψανάτς). Η ακριβής ημερομηνία γέννησής του δεν είναι γνωστή, αλλά πιστεύεται ότι γεννήθηκε γύρω στο 1870.

Έλαβε την εκπαίδευσή του στο σχολείο της Μονής Αρακελότς, όπου γνώρισε τον Άραμπο (Αρακέλ Αβεντισιάν), έναν από τους πρώτους ηγέτες των φενταΐ. Εγκατέλειψε το σχολείο για να ενταχθεί στην ομάδα μαχητών του Άραμπο. Μετά τη σύλληψη του Άραμπο, ο Κεβόρκ εντόπισε τον προδότη του Άραμπο και τον δολοφόνησε. 

Από το 1885 έως το 1888, ταξίδεψε στο Χαλέπι και βρήκε κατοικία εκεί. Εργάστηκε για να συγκεντρώσει αρκετά χρήματα για να αγοράσει ένα τουφέκι. Επέστρεψε στο Ταρόν το 1890 για να ενταχθεί στην ομάδα Αρμενίων μαχητών του φίλου του, Χαμπαρτσούμ «Μουράντ» Μπογιατζιάν, με στόχο την υπεράσπιση των κατοικούμενων από Αρμένιους χωριών από τους διωγμούς του Αμπντούλ Χαμίτ Β'.

 Επαναστατικές δραστηριότητες 
δεξιά|μικρογραφία|272x272εσ|Εζίνε, σύζυγος και χήρα του Κεβόρκ Τσαούς, 1910
Το 1893, ο Κεβόρκ συμμετείχε σε μάχες στο Ταλβορίκ και γρήγορα έγινε γνωστός ως ένας σπουδαίος στρατιώτης. Ένα χρόνο αργότερα, συμμετείχε στην Εξέγερση του Σασούν ενάντια στον διωγμό των Αρμενίων από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β'. Κατά τη διάρκεια της μάχης, συνελήφθη και καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλάκισης. 

Κατάφερε να δραπετεύσει από τη φυλακή δύο χρόνια αργότερα και κατέφυγε στα βουνά του Σασούν, όπου εντάχθηκε στο πολιτικό κόμμα της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας με τους φίλους του και διεξήγαγε επαναστατικές δραστηριότητες με στόχο Τούρκους αξιωματούχους. Ως φενταΐ μαχητής, συνεργάστηκε με τους ηγέτες Σερόμπ Αγπιούρ, Γκουργκέν (Μπαγντασάρ Μαλιάν) και αργότερα με τον Αντρανίκ Οζανιάν. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του Κεβόρκ στην ομάδα του Σερόμπ Αγπιούρ, ο θείος του Κεβόρκ αντιμετώπισε προβλήματα με τους αντάρτες, όταν απήγαγε μια γυναίκα από ένα διαφορετικό αρμενικό χωριό. Η υπόθεση τέθηκε ενώπιον του Σερόμπ Αγπιούρ, ο οποίος έκρινε τον θείο του Κεβόρκ ένοχο και διέταξε τον Κεβόρκ να εκτελέσει τον θείο του και τη σύζυγο του θείου του. Ο Κεβόρκ εκτέλεσε τις εντολές του Σερόμπ, αλλά στη συνέχεια υπέστη σοβαρή κατάθλιψη και απομονώθηκε για να θρηνήσει την απώλεια του θείου του.  

Ο Κεβόρκ έφυγε από την ομάδα των φενταΐ του Σερόμπ μετά από αυτό το περιστατικό. 

Μετά τον θάνατο του Σερόμπ το 1900, ο Κεβόρκ και ο Αντρανίκ σκότωσαν τον δολοφόνο του Σερόμπ, Χαλίλ Πασά, και τους Αρμένιους που τον ενημέρωσαν. 

Το 1901, ο Κεβόρκ πολέμησε στο πλευρό του Αντρανίκ στη Μάχη της Μονής των Αγίων Αποστόλων, όπου μια μικρή ομάδα φενταΐ απέκρουσε μια πολύ μεγαλύτερη τουρκική δύναμη. Την ίδια χρονιά, ανέλαβε επίσης τη διοίκηση σε μάχες στο Μπερντάκ και το Νορσέν. Ο Κεβόρκ αργότερα συμμετείχε στη Δεύτερη Αντίσταση του Σασούν το 1904. 

Στη συνέχεια, πέρασε στην περιοχή του Βασπουρακάν (Βαν) με τον Αντρανίκ και τον Χαμπαρτσούμ Μπογιατζιάν, αλλά επιθύμησε να επιστρέψει στο Σασούν και το έκανε λίγο αργότερα. Ηγήθηκε των αρμενικών δυνάμεων στο Ταρόν-Σασούν από το 1904 έως το 1907, όταν έλαβαν χώρα μερικά από τα πιο διάσημα κατορθώματά του.

Το φθινόπωρο του 1905, ο Γκεόργκ παντρεύτηκε την Έγσο (Εζίνε), την κόρη ενός αρχηγού του χωριού που είχε ερωτευτεί επτά χρόνια νωρίτερα, αλλά δεν είχε καταφέρει να παντρευτεί λόγω της επαναστατικής του δράσης. Απέκτησαν μαζί έναν γιο, τον Βάρτκες.

Ο Κεβόρκ ήταν γνωστό ότι είχε καλές σχέσεις με ορισμένους Κούρδους ηγέτες της περιοχής. Προσπάθησε να τους πείσει να μην υπακούσουν στις εντολές του Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ, ο οποίος στρατολόγησε πολλούς Κούρδους στα συντάγματά του, Χαμιδιέ. Αυτό ήταν μάταιο, καθώς οι Κούρδοι τελικά δεν ενώθηκαν με τους Αρμένιους επαναστάτες. 

Αν και οι τολμηρές του πράξεις τον έκαναν θρύλο μεταξύ των ντόπιων Αρμενίων και Κούρδων, ορισμένοι από τους άντρες του Κεβόρκ άρχισαν να αντιτίθενται στην παρορμητική και απερίσκεπτη συμπεριφορά του. Στο Τέταρτο Παγκόσμιο Συνέδριο της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας τον Απρίλιο του 1907, ο Κεβόρκ εξελέγη μέλος του Υπεύθυνου Σώματος Σασούν-Βασπουρακάν, το οποίο διηύθυνε όλες τις στρατιωτικές και επαναστατικές δραστηριότητες του κόμματος στις αρμενικές επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.  

 Θάνατος 
Ο Κεβόρκ και οι άντρες του έφτασαν στο χωριό Σουλούχ στο Μους στις 25 Μαΐου 1907 και την επόμενη μέρα ενώθηκαν μαζί τους και άλλοι φενταΐ. Στις 27 Μαΐου, δέχτηκαν επίθεση από μια μεγάλη τουρκική δύναμη και ακολούθησε μάχηChalabian, Andranik. General Andranik and the Armenian Revolutionary movement. Beirut: 1986. σσ. 131-32.. Αν και η ομάδα των 84 φενταγί, η οποία ήταν πολύ λιγότερη σε αριθμό, σκότωσε περισσότερους από 120 Τούρκους στρατιώτες και τον διοικητή τους, Κεοσέχ Μπινμπάσι, ο Κεβόρκ έχασε τις αισθήσεις του, αφού τραυματίστηκε, και παρασύρθηκε από τους συντρόφους του και τους χωρικούς του Σουλούχ. Οι σύντροφοί του τον άφησαν κάτω από μια γέφυρα στην όχθη του ποταμού Αρατσανί και είπαν σε ορισμένους χωρικούς από το Σουλούχ να τον προσέχουν. 

Το επόμενο πρωί, στις 28 Μαΐου 1907, ο Κεβόρκ βρέθηκε από έναν Κούρδο οπλαρχηγό ονόματι Ζαϊνάλ Μπεκ και πέθανε από τα τραύματά του λίγο αφότου ζήτησε νερό. Το πτώμα του βρέθηκε αργότερα από Τούρκους στρατιώτες, που το μετέφεραν στην πόλη Μους, όπου ο αρμενικός πληθυσμός τον θρήνησε για τρεις ημέρες και τον έθαψε σε ένα αρμενικό νεκροταφείο στη γειτονιά Κογκ της πόλης. 

 Κληρονομιά 
Όπως πολλοί άλλοι ηγέτες των Φενταΐ, ο Κεβόρκ εισήλθε στην αρμενική λαϊκή συνείδηση ως εθνικός ήρωας και παραμένει σεβαστός μέχρι σήμερα. Αρκετά μυθιστορήματα και δημοφιλή τραγούδια έχουν γραφτεί γι' αυτόν. 

Το Μουσείο Κεβόρκ Τσαβούς βρίσκεται στο χωριό Ασνάκ.

 Φωτογραφική συλλογή 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Οθωμανοί αρμενικής καταγωγής
Κατηγορία:Αρμένιοι επαναστάτες