Βιάτιτσοι

Οι Βιάτιτσοι () ήταν φυλή των Πρωτοσλάβων που ζούσαν σε περιοχές γύρω από τους ποταμούς Οκά, Μόσκοβα και Ντον.

Για μακρά περίοδο οι Βιάτιτσοι δεν είχαν πρίγκιπες και η πολιτική δομή των κοινωνιών τους βασιζόταν στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων και την αυτοδιακυβέρνηση. Καθώς συνέβη και με άλλες σλαβικές φυλές, οι Βιάτιτσοι κατασκεύασαν τύμβους σε εδάφη της σημερινής κεντρικής Ευρωπαϊκής Ρωσίας. Το λεγόμενο Πρώτο Χρονικό ή Χρονικό του Νέστορα (12ος αιώνας) αναφέρει ότι οι Βιάτιτσοι, οι Ραντμίχοι και οι Σιβηριανοί «είχαν τα ίδια έθιμα», χαρακτηρίζονταν από βιαιότητα, «έκαιγαν τους νεκρούς τους και διατηρούσαν την τέφρα τους σε ληκύθους πάνω σε στύλους δίπλα στους δρόμους», ενώ ήταν πολυγαμικοί, με τον άνδρα να έχει περισσότερες από μία συζύγους.

Το Πρώτο Χρονικό κατονομάζει έναν φύλαρχο, τον Βιάτκο, ως τον γενάρχη της φυλής, Λεχίτη και αδελφό του Ράντιμ, από τον οποίο προήλθαν οι Ραντμίχοι. Οι Βιάτιτσοι είχαν ως βασικές ασχολίες τη γεωργία, την κτηνοτροφία, το κυνήγι και το ψάρεμα στα ποτάμια. Τον 9ο και τον 10ο αιώνα οι Βιάτιτσοι ήταν φόρου υποτελείς στους Χαζάρους και αργότερα στους πρίγκιπες του Κιέβου. Η φυλή ωστόσο προσπαθούσε συνεχώς  να υπερασπίσει την πολιτική ανεξαρτησία της μέχρι τις αρχές του 12ου αιώνα. Μέχρι τον 11ο αιώνα οι Βιάτιτσοι είχαν ήδη εποικίσει όλη την κοιλάδα του Μόσκοβα, με την περιοχή της σημερινής Μόσχας. Τον 11ο και τον 12ο αιώνα η φυλή τους ίδρυσε πόλεις, εξαιτίας της διαδόσεως της χειροτεχνίας και της αυξήσεως του εμπορίου. Μερικές από αυτές τις πόλεις ήταν η ίδια η Μόσχα, το Κολτέσκ, το Ντέντοσλαβ και το Νερίνσκ. Το β΄ μισό του 12ου αιώνα η γη των Βιάτιτσων διαμοιράσθηκε ανάμεσα στους πρίγκιπες του Σούζνταλ και του Τσερνίχιβ. Η τελευταία άμεση αναφορά στους Βιάτιτσους βρίσκεται σε ένα χρονικό, εκεί που γράφει για το έτος 1197. Από την άλλη, υπάρχουν έμμεσες αναφορές έως τις αρχές του 14ου αιώνα.

Ο Άγιος Κούκσα των Σπηλαίων του Κιέβου ήταν ένας ιεραπόστολος που βάπτισε Χριστιανούς πολλούς Βιάτιτσους, οι οποίοι όμως αποκεφαλίσθηκαν από τους φυλάρχους τους, το 1115.

Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα στη Μόσχα πληροφορούν σχετικώς με τη φυλή αυτή. Οι οχυρωμένοι οικισμοί τους του 11ου αιώνα βρίσκονταν στο ιστορικό κέντρο της σημερινής Μόσχας (λόφος του Κρεμλίνου) και γύρω από αυτό. Ταφικοί τύμβοι με αποτεφρωμένες σορούς έχουν βρεθεί κατά μήκος των ανώτερων τμημάτων των ποταμών Οκά και Ντον.

Οι Βιάτιτσοι απετέλεσαν σημαντικό συστατικό στοιχείο της εθνότητας των «Βελικορρώσων» (= «μεγαλορρώσων»), δηλαδή των «κυρίως» Ρώσων.

Παραπομπές

Πηγές
 Αντ. Μαυρίδης: το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 8, σελ. 400

Βιατιτσοι