Μια συζήτηση στο σπίτι των Στάιν για τον απόντα κ. φον Γκαίτε

Μια συζήτηση στο σπίτι των Στάιν για τον απόντα κ. φον Γκαίτε  () είναι πεντάπρακτο θεατρικό έργο γραμμένο το 1976 από τον Πέτερ Χακς. Πρόκειται για μονόλογο που αναφέρεται στην ερωτική σχέση του Γκαίτε με την Σαρλότε φον Στάιν.

 Υπόθεση 
Το θεατρικό έργο δεν έχει προφανή πλοκή. Διαδραματίζεται στη Βαυαρία το φθινόπωρο του 1786 και αποτελείται από έναν μακροσκελή μονόλογο που η  Σαρλότε φον Στάιν απευθύνει στον σύζυγό της, τον σταβλάρχη της Σαξονίας-Βαϊμάρης-Άιζεναχ, Βαρώνο Γκότλομπ Ερνστ Γιόσιας Φρίντριχ φον Στάιν (σύμφωνα με τις σκηνικές οδηγίες του Χακς είναι μια σιωπηλή μαριονέτα που κάθεται σε μια καρέκλα) και στο κοινό, στον οποίο η κυρία των τιμών Σαρλότε φον Στάιν υπερασπίζεται τον εαυτό της ενάντια στις κατηγορίες ολόκληρης της Βαϊμάρης ότι ευθύνεται για την βιαστική αναχώρηση του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε από τη Βαϊμάρη στην Ιταλία το 1786.

«Είμαι τώρα ο λόγος που μας άφησε κρυφά, εν μία νυκτί, απροειδοποίητα, χωρίς αποχαιρετισμό ή άδεια. Το κράτος είναι χωρίς υπουργό, η αυλή χωρίς τελετάρχη, το θέατρο χωρίς σκηνοθέτη, η χώρα χωρίς τον μεγάλο της άνδρα.» 

Κατά τη διάρκεια των πέντε πράξεων, η Στάιν αφηγείται τη δεκάχρονη σχέση της με τον Γκαίτε, ο οποίος είχε ανατεθεί στη φροντίδα της για να τον εισαγάγει στην αυλή της Βαϊμάρης και να τον εξοικειώσει με τα έθιμά της. Μια ερωτική σχέση αναπτύχθηκε μεταξύ της κυρίας και του νεότερου ποιητή. Πληγωμένη από τη βιαστική αναχώρησή του, εξαπολύει επιθέσεις εναντίον του Γκαίτε. Περιγράφει την αγενή και αλαζονική συμπεριφορά του απέναντι σε άλλα μέλη της αυλής και της κυβέρνησης, την παρορμητικότητά του, την οποία θεωρούσε εξωφρενική, τις πολιτικές του απόψεις και στόχους (π.χ. την κατάργηση της φορολογικής απαλλαγής των ευγενών), τους οποίους απέρριπτε, και τη δυσκολία που είχε να τον τιθασεύσει και να τον εισαγάγει σε ανώτερους κοινωνικούς κύκλους.

Στο τέλος του έργου, μια συμφιλίωση και μια ανανεωμένη ένωση μεταξύ του Γκαίτε και του Στάιν φαίνεται επικείμενη. Όταν η Στάιν λαμβάνει μια επιστολή από τον Γκαίτε στην Ιταλία, την οποία πιστεύει ότι είναι πρόταση γάμου, αποκαλύπτει θριαμβευτικά τις προθέσεις της στον σύζυγό της πριν καν ανοίξει την επιστολή. 
«Ναι, άντρα μου, δεν μπορώ να σε γλιτώσω από τις κουραστικές συνθήκες ενός διαζυγίου. [...] Ποιος θα με σταματήσει αν κάνω τώρα το τελευταίο βήμα για να υποβιβασθώ από Σαρλότε φον Στάιν σε Σαρλότε φον Γκαίτε;»
Ωστόσο, όταν ανοίγει την επιστολή, μαθαίνει μόνο ότι ο Γκαίτε είναι ευτυχισμένος στην Ιταλία, η υγεία του είναι καλή και ο καιρός υπέροχος.

 Ιστορικό 
Η σχέση του Γκαίτε με την Σαρλότε φον Στάιν τεκμηριώνεται σε περίπου 1.700 επιστολές και πολλά ποιήματα. Ωστόσο, ολόκληρο το έργο και η εκπληκτική ανατροπή στο τέλος είναι μυθοπλασία. Όπως αποκαλύπτει η ανάγνωση της αλληλογραφίας τους και οι αξιολογήσεις των φίλων της, η φον Στάιν ήταν πολύ διαφορετική από τον τρόπο που απεικονίζεται εδώ. 

 Υποδοχή και επιτυχία 
Είναι το πιο επιτυχημένο έργο του Πέτερ Χακς και έγινε δεκτό με ενθουσιασμό τόσο από το κοινό όσο και από τους κριτικούς τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Γερμανία. Έχει παρουσιαστεί σε περισσότερες από 200 γερμανικές σκηνές και σε 25 άλλες χώρες, όπως η Αργεντινή, η Τσεχοσλοβακία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Γιουγκοσλαβία, ο Καναδάς, η Ολλανδία, η Πολωνία, η Ρωσία, η Σουηδία, η Ισπανία και οι ΗΠΑ. 

Ο κριτικός Μαρσέλ Ράιχ-Ρανίτσκι το συμπεριέλαβε στον κατάλογο των πιο αξιόλογων γερμανόφωνων έργων. Παίχτηκε στο ραδιόφωνο, εγγράφηκε σε δίσκους και το 1979 διασκευάστηκε σε τηλεοπτική ταινία.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά θεατρικά έργα
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία