Αλ-Φανταγινί

Ο Σαΐντ ιμπν Χαλίντ ιμπν Μουχαμάντ ιμπν Αμπντ Αλάχ ιμπν Αμρ ιμπν Ουθμάν ιμπν Αφφάν αλ-Ουθμανί , αραβ. سعيد بن خالد بن محمد بن عبد الله بن عمرو بن عثمان بن عفان (άκμασε το 813), κοινώς γνωστός ως αλ-Φανταγινί (), ήταν μέλος τής οικογένειας των Ομεϋαδών που ηγήθηκε μίας αποτυχημένης εξέγερσης εναντίον τού χαλιφάτου των Αββασιδών στη Χαουράν και τη Μπάλκα (Υπεριορδανία) το 813, κατά τη διάρκεια τού Δ΄ Μουσουλμανικού Εμφυλίου Πολέμου, σε μία προσπάθεια να διεκδικήσει το χαλιφάτο. Η εξέγερσή του ακολούθησε δύο άλλες αποτυχημένες εξεγέρσεις Ομεϋαδών διεκδικητών τού χαλιφάτου στη Δαμασκό, αυτές τού Αμπού αλ-Ουμαγιτίρ αλ-Σουφγιανί και τού Μασλαμά ιμπν Γιακούμπ. Στην πραγματικότητα, η εξέγερση τού αλ-Φανταγινί ήταν η τελευταία σημαντική προσπάθεια αναβίωσης τού χαλιφάτου των Ομεϋαδών στη Συρία.

 Η εποχή 
μικρογραφία|Ερείπια τού αλ-Φανταγίν στο αλ-Μαφράκ.
Ο Sa'id ibn Khalid ibn Muhammad ibn Abd Allah ibn Aμρ ιμπν Ουθμάν ήταν απόγονος τού χαλίφη Ουθμάν (βασ. 644–656).  Το επίθετό του «αλ-Φανταγινί» προέρχεται από την εγκατάστασή του στο αλ-Φανταγίν, μία αριστοκρατική κατοικία των Ομεϋαδών, που βρίσκεται στη σύγχρονη πόλη αλ-Μαφράκ  στη Χαουράν .  Ένα παλαιότερο μέλος τής οικογένειάς του, ο ομώνυμος Σαΐντ ιμπν Χαλίντ ιμπν Αμρ ιμπν Ουθμάν, κατείχε το κτήμα αλ-Φανταγίν κατά τη διάρκεια τής βασιλείας των Ομεϋαδών χαλιφών Χισάμ (βασ. 724–743 ) και αλ-Ουαλίντ Β΄ (βασ. 743–744 ), και η περιουσία παρέμεινε στην κατοχή τής οικογένειας μέχρι την εποχή τού αλ-Φανταγινί.  Αν και ως απόγονοι τού Ουθμάν ανήκαν στην οικογένεια των Ομεϋαδών, η γραμμή τού Ουθμάν ήταν ξεχωριστή από τούς δύο κυρίαρχους κλάδους τής οικογένειας, τούς Σουφιανίδες που κυβέρνησαν το 661–684, και τούς Μαρουανίδες που κυβέρνησαν το 684–750. 

 Εξέγερση 
μικρογραφία|Χάρτης τής Συρίας τού 9ου αι.
Κατά τη διάρκεια τού Δ΄ Μουσουλμανικού Εμφυλίου Πολέμου, η εξουσία των Αββασιδών κατέρρευσε σε όλη τη Συρία. Στη Δαμασκό, ένας Ομεϋάδης επιφανής καταγόμενος από τη γραμμή των Σουφγιανιδών χαλιφών, ο Αμπού αλ-Ουμαγιτίρ αλ-Σουφγιανί, ανέλαβε την εξουσία το 811 με την κεντρική υποστήριξη των φυλών Μπανού Καλμπ / Γιαμάν, και η κυριαρχία του αναγνωρίστηκε και σε άλλα μέρη τής Συρίας, συμπεριλαμβανομένων τού Χιμς και τής Σιδώνας. 

Ο Αμπού αλ-Ουμαγιτίρ εκθρονίστηκε το 813 από τούς Καΐς, φυλετικούς αντιπάλους των Γιαμάν, με επικεφαλής τον Ιμπν Μπαϊχάς αλ-Κιλαμπί, χρησιμοποιώντας ως πληρεξούσιό του έναν Ομεϋάδη απόγονο τής γραμμής των Μαρουανιδών, τον Μασλαμά ιμπν Γιακούμπ. Ο Μασλαμά διεκδίκησε ο ίδιος το χαλιφάτο, και λίγο αργότερα εκδιώχθηκε. Τόσο ο Μασλαμά, όσο και ο Αμπού αλ-Ουμαγιτίρ διέφυγαν στη Γούτα, όπου άντεξαν για κάποιο χρονικό διάστημα εναντίον τού Ιμπν Μπαϊχάς μέχρι τον φυσικό τους θάνατο. Μέχρι το 813, ο Αββασίδης δυνάστης αλ-Μαμούν ανέτρεψε τον αδελφό του, χαλίφη αλ-Αμίν, και ανέλαβε τον έλεγχο τού χαλιφάτου των Αββασιδών στη Βαγδάτη.  

Την ίδια περίπου εποχή που διαλύθηκε η εξέγερση των Ομεϋαδών στη Δαμασκό, πιθανώς ακόμη το 813, ο αλ-Φανταγινί αυτοανακηρύχθηκε χαλίφης. Συμμάχησε με τούς Γιαμάν, και αρχικά κινήθηκε εναντίον των Καΐς στην ευρύτερη περιοχή του, καταδιώκοντας και σκοτώνοντας μέλη τής φυλής Μπανού Σαντ. Ο Ιμπν Μπαϊχάς έστειλε τον αδελφό του Γιαχία ιμπν Σαλίχ εναντίον τού αλ-Φανταγινί. Ο Γιαχία τον πολιόρκησε και τον έδιωξε από το αλ-Φανταγινί, το οποίο στη συνέχεια καταστράφηκε. Ο Γιαχία στη συνέχεια κατέστρεψε το φρούριο Ζίζα στη Μπάλκα, κοντά στο Αμμάν. 

Στη συνέχεια, ο αλ-Φανταγινί εγκατέστησε το αρχηγείο του στο Μασούχ, επίσης κοντά στο Αμμάν, ενώ ένας άλλος Ομεϋάδης, ο Γιαχγιά ιμπν αλ-Χακάμ, έλεγχε το κυρίως Αμμάν. Ενισχύθηκαν από μέλη τής φυλής Γιαμανί, συμπεριλαμβανομένων των Μπαλί, καθώς και από τμήματα των Καγισί Μπανού Φαζαρά και ομάδες από την κοιλάδα τού Ιορδάνη. Συγγενείς των Ομεϋαδών και υπολείμματα υποστηρικτών τού Αμπού αλ-Ουμαγιτίρ από τη Δαμασκό προσχώρησαν επίσης.   Συνολικά, οι δυνάμεις του αυξήθηκαν σε περίπου 20.000 άνδρες.  Ο Γιαχγιά ιμπν Σαλίχ κινήθηκε εναντίον των Ομεϋαδών, τούς νίκησε και έτρεψε ξανά τον αλ-Φανταγιμί. Οχυρώθηκε στο Χισμπάν, μετά από το οποίο η φυλετική του υποστήριξη διαλύθηκε, και δεν ακούγεται τίποτε περισσότερο γι' αυτόν.  

Σύμφωνα με τον ιστορικό Βίλφερντ Μάντλενγκ, η αποτυχημένη εξέγερση τού αλ-Φανταγινί ήταν η τελευταία σημαντική προσπάθεια αποκατάστασης τού χαλιφάτου των Ομεϋαδών στη Συρία.  Ο ιστορικός Πολ Μ. Κομπ σημειώνει, ότι μία ακόμη εξέγερση έλαβε χώρα το 906 από έναν αξιοσημείωτο Σουφγιανίδη απόγονο, αλλά κατεστάλη λίγο αργότερα. 

 Αναφορές 

 Βιβλιογραφία 






Κατηγορία:Δυναστεία των Ομεϋαδών