Βάλεραν ντε Μπώμοντ, 1ος κόμης του Γούστερ

Ο Βάλεραν ντε Μπώμοντ, αγγλ.: Waleran de Beaumont, 1st Earl of Worcester (1104–1166) ήταν Αγγλο-Νορμανδός ευγενής, 1ος κόμης του Γούστερ. Στα πρώτα του χρόνια, ήταν μέλος τής συνωμοσίας τού Αμωρύ Γ΄ ντε Μονφόρ. Αργότερα στη σταδιοδρομία του, συμμετείχε στην Αναρχία και στη Β΄ Σταυροφορία. Κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού Ερρίκου Β΄ τής Αγγλίας, οι στενοί δεσμοί τού Βάλεραν με τον Λουδοβίκο Ζ΄ τής Γαλλίας, τον έκαναν να χάσει την εύνοιά του.

 Πρώιμη ζωή 
Ο Βάλεραν γεννήθηκε το 1104, ως ο μεγαλύτερος από τούς δίδυμους γιους τού Ροβέρτου ντε Μπώμοντ κόμη του Μελάν & 1ου κόμη τού Λέστερ, και τής Ελισάβετ των Καπετιδών, κόρης του Ούγου κόμη του Βερμαντουά.  Μετά το τέλος τού πατέρα τους τον Ιούνιο τού 1118, τα αγόρια τέθηκαν υπό την κηδεμονία τού βασιλιά Ερρίκου Α΄ τής Αγγλίας. Παρέμειναν υπό την φροντίδα του μέχρι τα τέλη τού 1120, όταν ανακηρύχθηκαν ενήλικες, και τούς επετράπη να διαδεχθούν τα εδάφη τού πατέρα τους με μία διαίρεση, που είχε ήδη κανονιστεί μεταξύ τού βασιλιά και τού πατέρα τους πριν από το τέλος του. Με βάση τη συμφωνία, ο Βάλεραν διαδέχθηκε την κομητεία τού Μελάν ανάντη τού Σηκουάνα από τα Νορμανδικά σύνορα, και τις κύριες οικογενειακές Νορμανδικές τιμές (φέουδα) τού Μπωμόν-λε-Ροζέ και τού Ποντ-Οντεμέρ. Οι μεγάλες κτήσεις του περιλάμβαναν το δάσος τού Μπροτόν, το οποίο είχε κέντρο το κάστρο τού Βατεβίλ στην αριστερή όχθη τού Σηκουάνα. Στο πλαίσιο τής οικογενειακής συμφωνίας, ο Βάλεραν έλαβε επίσης μία μεγάλη περιουσία στο Ντόρσετ, με κέντρο το αρχοντικό (manor) τού Στούρμινστερ Μάρσαλ.

 Εξέγερση και φυλάκιση 

Στα τέλη τού 1122, ο Βάλεραν μπλέχτηκε σε συνωμοσία με τον Αμωρύ Γ΄ ντε Μονφόρ κόμη τού Εβρέ, υπέρ τού διεκδικητή τής Νορμανδίας, Γουλιέλμου Κλίτο, γιου τού Ροβέρτου Β΄ Κούρδοουζ. Ο βασιλιάς, ωστόσο, ανακάλυψε τη συνωμοσία, και ο Βάλεραν και οι νεαροί συνάδελφοί του αιφνιδιάστηκαν από μία προληπτική επίθεση τού στρατού τού βασιλιά, εναντίον τού κέντρου των επαναστατών στο Μονφόρ-συρ-Ριλ. Ο Βάλεραν συσπειρώθηκε, και στήριξε την αντίστασή του στον βασιλιά στο κάστρο του, το Μπριόν.

Τον Οκτώβριο τού 1123, έχασε το φρούριο τού Ποντ-Ωντεμέρ στις Νορμανδικές ακτές σε πολιορκία, παρά το γεγονός ότι ζήτησε στρατιωτική βοήθεια από τούς Γάλλους συγγενείς και συμμάχους του. Μετά από έναν χειμώνα επιδρομών, στις 25 Μαρτίου 1124 ο Βάλεραν προχώρησε προς την ανακούφιση τού κάστρου τού Βατβίλ, με τούς τρεις γαμπρούς του, τον Ούγο ντε Σατονέφ, τον Ούγο ντε Μονφόρ και τον Γουλιέλμο λόρδο του Μπρεβάλ. Η φάλαγγα που επέστρεφε, αναχαιτίστηκε από μία δύναμη ιπποτών και στρατιωτών τού οίκου τού Ερρίκου Α΄, μεταξύ Μπουργκερούλντ και Μπουασύ-λε-Σατέλ, με τον βασιλικό διοικητή να δίδεται με διάφορους τρόπους ως Γουλιέλμος ντε Τανκαρβίλ ή Όντο Μπορλένγκ.

Τα στρατεύματα τού βασιλικού οίκου νίκησαν αποφασιστικά τον Βάλεραν στη Μάχη τού Μπουργκερούλντ, όταν επιχείρησε μία έφιππη έφοδο επικεφαλής των ανδρών του, πυροβολώντας τα άλογά τους από κάτω τους. Τα εναπομείναντα κάστρα τού Βάλεραν συνέχισαν να αντιστέκονται μέχρι τις 16 Απριλίου 1124, όταν ο Βάλεραν αναγκάστηκε από τον βασιλιά να διατάξει τον σενεσάλη του Μορέν ντυ Πιν να τα παραδώσει. Οι γαίες τού Βάλεραν κατασχέθηκαν, και φυλακίστηκε πρώτα στη Ρουέν, στη συνέχεια στο Μπρίντγκνορθ στο Σρόπσιρ, και τέλος στο Κάστρο Γουόλινγκφορντ.

Ο Βάλεραν αφέθηκε ελεύθερος για άγνωστους λόγους το 1129. Ανέλαβε ενεργό ρόλο στην αυλή, και αυτός και ο δίδυμος αδελφός του ήταν παρόντες στην επιθανάτια κλίνη τού Ερρίκου Α΄. Πιθανότατα συμμετείχε στις συζητήσεις των Νορμανδών μεγιστάνων τον Δεκέμβριο τού 1135, σχετικά με το ποιος θα διαδεχόταν τη Νορμανδία και την Αγγλία.

 Υποδιοικητής της Νορμανδίας 

Η άνοδος τού Στεφάνου μπορεί να τον εξέπληξε, αλλά είχε ήδη προσφέρει την υποταγή του στον νέο βασιλιά πριν από το Πάσχα τού 1136. Στην αυλή αρραβωνιάστηκε τη νήπια κόρη τού βασιλιά, Ματθίλδη, και έλαβε την πόλη και την κομητεία τού Γούστερ ως κληρονομιά της. Μετά το Πάσχα πήγε στη Νορμανδία, αναλαμβάνοντας την εξουσία από τον βασιλιά να ενεργεί ως υποδιοικητής του στο δουκάτο.

Τον Σεπτέμβριο διοικούσε τον στρατό των Νορμανδών ευγενών, οι οποίοι απέκρουσαν την εισβολή τού Γοδεφρείδου Ε΄ τού Ανζού, συζύγου τής Ματθίλδης, κόρης τού Ερρίκου Α΄. Κατάφερε επίσης να συλλάβει τον αρχηγό των επαναστατών Ρογήρο ντε Τόενι. Παρέμεινε εκεί μέχρι την επόμενη άνοιξη, και στη συνέχεια επέστρεψε στην Αγγλία.

Την επόμενη χρονιά ακολούθησε τον βασιλιά στην περιοδεία του στη Νορμανδία, επέστρεψε μαζί του στην Αγγλία στο τέλος τού έτους, οπότε άρχισε να υπονομεύει την προηγούμενη άνοδο στην αυλή, των επισκόπων τού Γουίντσεστερ και τού Σόλσμπερυ. Αυτός και η οικογένειά του άρχισαν να μονοπωλούν την εύνοια και την προστασία στην αυλή τού Στεφάνου, και αποξένωσαν την παράταξη που είχε επικεφαλής τον κόμη Ροβέρτο τού Γκλόστερ, ο οποίος σε αντίποινα εντάχθηκε στη μερίδα τής ετεροθαλούς αδελφής του, τής Ματθίλδης.

Τον Ιούνιο τού 1138, ο Βάλεραν βρισκόταν στη Νορμανδία, για να αντιμετωπίσει με επιτυχία ξανά έναν εισβολέα στρατό των Ανδεγαυών. Ο Βάλεραν χρησιμοποίησε τις εκτεταμένες διασυνδέσεις του στη γαλλική αυλή, για να κινητοποιήσει μία μεγάλη δύναμη Γάλλων ιπποτών, για να τον βοηθήσουν. Πιθανότατα το 1138 έλαβε τον δεύτερο τίτλο τού κόμη τού Γούστερ. Ίδρυσε το Κιστερκιανό αβαείο τού Μπόρντσλυ στο τέλος τού ίδιου έτους, για να σηματοδοτήσει την άφιξή του στην κομητεία. Την ίδια χρονιά ο μικρότερος αδελφός του Ούγος, έλαβε τον τίτλο τής κομητείας τού Μπέντφορντ, και άλλοι συγγενείς τιμήθηκαν με παρόμοιο τρόπο.

Πριν από το Πάσχα τού 1139, ο Βάλεραν βρισκόταν στο Παρίσι σε πρεσβεία προς τον εξάδελφό του, τον νέο βασιλιά Λουδοβίκο Ζ΄ τής Γαλλίας. Μετά την επιστροφή του, ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από την ανατροπή τής αυλικής παράταξης με επικεφαλής τον δικαστή, επίσκοπο Ρογήρο τού Σόλσμπερυ. Ο επίσκοπος και η οικογένειά του συνελήφθησαν τον Ιούνιο, και ο πλούτος τους και πολλά από τα υπάρχοντά τους κατασχέθηκαν.

 Εμφύλιος 
Με την άφιξη τού Ροβέρτου τού Γκλόστερ στην Αγγλία τον Σεπτέμβριο του 1139, ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ τού Στεφάνου και των υποστηρικτών τής Ματθίλδης. Μία από τις πρώτες επιθέσεις που υποστήριξε ο Γκλόστερ, ήταν μία επίθεση στην αγγλική βάση τού Βάλεραν στο Γούστερ. Η πόλη δέχθηκε επίθεση, και λεηλατήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1139. Ο Βάλεραν ανταπέδωσε άγρια τα κέντρα των επαναστατών στο Σάντελυ και το Τιούκσμπερυ.

Ο Βάλεραν ήταν παρών στη Μάχη τού Λίνκολν το 1141. Ήταν ένας από τούς βασιλικούς κόμητες, που τράπηκαν σε φυγή, όταν είδαν ότι η μάχη είχε χαθεί. Ο Βάλεραν διέφυγε, αλλά ο βασιλιάς συνελήφθη και φυλακίστηκε στο Μπρίστολ. Ο Βάλεραν συνέχισε να πολεμά για αρκετούς μήνες, πιθανώς με βάση το Γούστερ, όπου έπρεπε να αντιμετωπίσει την αποστασία τού σερίφη του, Γουλιέλμου ντε Μπωσάμπ. Ίσως εκείνη την εποχή κατέλαβε και οχύρωσε το Χέρεφορντσιρ Μπήκον, επειδή ο επίσκοπος τού Χέρεφορντ παραπονέθηκε για την κυριαρχία του σε αυτό το κάστρο το 1148.

Τελικά, στα τέλη τού καλοκαιριού τού 1141, ο Βάλεραν εγκατέλειψε τον αγώνα, καθώς έφθασε η είδηση ότι τα Νορμανδικά εδάφη του καταλαμβάνονταν από τον εισβάλλοντα στρατό των Ανζού. Παραδόθηκε στη  Ματθίλδη, και αναγκάστηκε να αποδεχτεί την οικειοποίηση τού αβαείου τού Μπόρντεσλυ, καθώς είχε ιδρυθεί σε βασιλικό κτήμα. Ωστόσο, μόλις έφθασε στη Νορμανδία, ο Βάλεραν έγινε δεκτός στην αυλή τού Γοδεφρείδου Ε΄ τού Ανζού, και οι γαίες του στην Αγγλία και τη Νορμανδία επικυρώθηκαν σε αυτόν. Ο πρώτος του γάμος, με την κόρη τού βασιλιά Ματθίλδη, είχε λήξει με το τέλος τού παιδιού στο Λονδίνο το 1137. Γύρω στα τέλη τού 1142, ο Βάλεραν νυμφεύτηκε την Αγνή, κόρη τού Αμωρύ ντε Μονφόρ, κόμη τού Εβρέ. Ως αποτέλεσμα τού γάμου, απέκτησε κτήματα στο Πεΰ ντε Κω και την κυριαρχία τού Γκουρνέ-συρ-Μαρν στο Ιλ ντε Φρανς. Ο Βάλεραν είχε ήδη λάβει το μερίδιο τού γάμου τής μητέρας του στην τιμή τού Ελμπέφ στον Σηκουάνα, μετά το τέλος της γύρω στο 1139. Παρά τις πολιτικές ανατροπές τού 1141, ο Βάλεραν ήταν σημαντικά πλουσιότερος στο τέλος τού έτους, από ό,τι στην αρχή.

Ο Βάλεραν υπηρέτησε με τον Γοδεφρείδο τού Ανζού στην πολιορκία τής Ρουέν το 1143/4. Κατά τη διάρκεια αυτής τής πολιορκίας κατέλαβε και έκαψε το προάστιο Εμεντρεβίλ και την εκκλησία τού Αγίου Σεβήρου, όπου πολλοί και από τα δύο φύλα χάθηκαν στις φλόγες. Εδραίωσε τη θέση του ως ηγέτη τής Νορμανδικής αριστοκρατίας, με μία επίσημη συνθήκη με τον εξάδελφό του Ροβέρτο ντι Νέμπουργκ, σενεσάλη τής Νορμανδίας. Ωστόσο, ο Βάλεραν φαίνεται να είχε στραφεί προς τη γαλλική αυλή εκείνη την εποχή.

Το 1144–1145 έφυγε από τη Γαλλία, για να προσκυνήσει στη Διαδρομή προς στο Σαντιάγκο.  Το Πάσχα τού 1146 βρέθηκε στο Βεζελαί για το κήρυγμα τής Β΄ Σταυροφορίας, και παρακολούθησε τη μεγάλη συνέλευση των ευγενών στο Παρίσι από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο τού 1147, για να συναντήσει τον πάπα και τον Λουδοβίκο Ζ΄. Στις 29 Ιουνίου ήταν συναρχηγός των Αγγλο-Νορμανδών σταυροφόρων στο ραντεβού τους με τον Λουδοβίκο Ζ΄ στη Βορμς.  Συνόδευσε τους σταυροφόρους στη Συρία,  και την ατυχή κατάληξή τους πριν από τη Δαμασκό, όπου δέχθηκε επίσης κριτική για τον ρόλο του εκεί.  Φαίνεται ότι έφυγε από την Παλαιστίνη πριν από τον βασιλιά Λουδοβίκο Ζ΄, κάνοντας το θαλάσσιο ταξίδι τής επιστροφής του. Ναυάγησε κάπου κατά την επιστροφή του, ίσως στις ακτές τής Προβηγκίας. Υποσχέθηκε να κτίσει ένα αβαείο Κιστερκιανών, αν επιβίωνε από το ναυάγιο, και εν καιρώ έκτισε το αβαείο τής Αγίας Μαρίας τού Βότο (τού Όρκου) ή Λε Βαλάς σε εκπλήρωση τού όρκου του. 

 Πολιτική παρακμή 
Το 1149 ο Βάλεραν άρχισε να χάνει την εύνοια τής φατρίας των Ανζού, και σταδιακά αποκλείστηκε από την εξουσία στη Νορμανδία, καθώς η επιρροή του μειώθηκε με την ενηλικίωση τού δούκα Ερρίκου (Β΄) και τού Γοδεφρείδου Ε΄ Πλανταγενέτη . 

Η μεγάλη επιρροή τού Βάλεραν στη Νορμανδία διατηρήθηκε μέχρι το 1151, αλλά το νέο καθεστώς τού δούκα Ερρίκου δεν τον ευνοούσε. Έκανε το μοιραίο λάθος να καθυστερήσει με την αυλή των Καπετιδών, και να βοηθήσει τις εκστρατείες τού Λουδοβίκου Ζ΄, τού επικυρίαρχού του για το Μελάν. Αν και η υποστήριξή του εξασφάλισε στον Βάλεραν την εξαιρετικά κερδοφόρα κηδεμονία τής μεγάλης κομητείας τού Βερμαντουά κατά τη διάρκεια τής ανηλικότητας τού νεαρού εξαδέλφου του κόμη Ραλφ Β΄, αυτό οδήγησε επίσης στην πτώση του. Στο δεύτερο μισό τού 1153 έπεσε σε ενέδρα τού ανιψιού και εχθρού του Ροβέρτου ντε Μονφόρ, ο οποίος τον κράτησε αιχμάλωτο στο κάστρο τού Όρμπεκ,  λόγω τής σχέσης του με τον Λουδοβίκο Ζ΄,  ενώ τα Νορμανδικά και Αγγλικά κτήματά του αποσπάστηκαν από τον Βάλεραν από τούς φίλους και τούς αξιωματικούς τού δούκα Ερρίκου. Η κομητεία τού Γούστερ καταστάλθηκε, και τα κάστρα του στο Γούστερσιρ καταστράφηκαν το 1155.

Παρόλο που ο Βάλεραν απελευθερώθηκε, η εξουσία του στη Νορμανδία είχε διαλυθεί, και η προσπάθεια να ανακτήσει το Μονφόρ-συρ-Ριζλ από τον ανιψιό του, ήταν μία ταπεινωτική αποτυχία. Ο Βάλεραν ήταν ξένος στην αυλή τού Ερρίκου Β', και μεταξύ 1160 και 1162 έχασε τις νορμανδικές γαίες και τα κάστρα του, όταν υποστήριξε τον Λουδοβίκο Ζ' εναντίον τού Ερρίκου Β'. Τα τελευταία του χρόνια ολοκληρώθηκαν ως γαιοκτήμονας και δικαστής στο δουκάτο. Η τελευταία αναφορά στις δραστηριότητές του είναι μία διευθέτηση των υποθέσεών του, που σχετίζονται με το μοναστήρι του στο Γκουρνέ-συρ-Μαρν, γύρω στα τέλη του 1165. Είκοσι ημέρες πριν από το τέλος του εισήλθε στο αβαείο τού Αγίου Πέτρου τού Πρεώ, το προγονικό αβαείο τής οικογένειάς του νότια τού Πον Ωντεμέρ στη Νορμανδία, και απεβίωσε ως μοναχός εκεί στις 9 ή 10 Απριλίου 1166. Τάφηκε στο παράρτημά του, μαζί με πολλά άλλα μέλη τής δυναστείας του.

 Αριστοκράτης και ουμανιστής 
Ο Βάλεραν σπούδασε στις ελεύθερες τέχνες και τη φιλοσοφία. Μία ελεγεία προς αυτόν από τον Στέφανο τής Ρουέν, μοναχό τού Μπεκ-Ελουέν, αποκαλύπτει ότι συνέθεσε λατινική ποίηση. Το 1142 ο Βάλεραν μάς λέει ότι ερεύνησε προσωπικά τα έγγραφα στο αρχείο τού μοναστηριού Μεουλάν, πριν επιβεβαιώσει τις κτήσεις του. Όπως και ο δίδυμος αδελφός του, φαίνεται ότι ήταν επίσης επιμελής συγγραφέας επιστολών, και αρκετές από αυτές έχουν διασωθεί. Ήταν επίσης λογοτεχνικός προστάτης, καθώς ο Γοδεφρείδος τού Μονμάουθ τού αφιέρωσε την πρώτη έκδοση τής Ιστορίας των βασιλέων τής Βρετανίας το 1136.

Ο Βάλεραν ίδρυσε Κιστερκιανά μοναστήρια στο Μπόρντεσλυ τού Γούστερσιρ (1139) και στο Λε Βαλάς τής Νορμανδίας (π. 1150), αν και και στις δύο περιπτώσεις τα μοναστήρια ανέλαβε ο βασιλιάς. Ήταν γενναιόδωρος προστάτης των δύο προγονικών Βενεδικτινών μοναστηριών τού Πρεώ (τού Αγίου Πέτρου για τούς άνδρες και τού Αγίου Λεζέ για τις γυναίκες). Επιπλέον, έγινε δεκτός ως επιμελητής τού αβαείου τού Μπεκ-Ελουέν, και ήταν προστάτης τού μοναστηριού του στο Μελάν, ιδρύοντας ένα άλλο στο Μπωμόν-λε-Ροζέ. Ίδρυσε ένα Βενεδικτινό μοναστήρι στο Γκουρνέ-συρ-Μαρν. Προίκισε ένα σημαντικό νοσοκομείο στο Ποντ-Οντεμέρ, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα.

 Οικογένεια 
Ο Βάλεραν νυμφεύτηκε πρώτα τη Ματίλντα, κόρη τού βασιλιά Στεφάνου τής Αγγλίας και της Ματίλντας τής Φλάνδρας κόμισσας τής Βουλώνης, π. τον Μάρτιο τού 1136. Απεβίωσε το 1137 σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών. Νυμφεύτηκε έπειτα την Αγνή ντε Μονφόρ,  κόρη τού Αμωρύ Γ΄ ντε Μονφόρ κόμη τού Εβρέ, και τής Αγνής ντε Γκαρλάντ, π. το 1141.

Ο Βάλεραν και η Αγνή είχαν:
 Ροβέρτος, κόμης τού Μελάν.
 Iσαβέλλα (απεβ. 10 Μαΐου 1220), νυμφεύτηκε πρώτα π. το 1161 τον Γοδεφρείδο κύριος τού Mαγιέν, και έπειτα π. το 1170 τον Μαυρίκιο Β΄ κύριοος τού Κραόν.
 Βάλεραν.
 Aμωρύ, κύριος τού Γκουρναί-συρ-Μαρν.
 Ρογήρος, υποκόμης τού Εβρέ.
 Ραούλ/Ραλφ..
 Στέφανος/Ετιέν.
 Μαρία,  παντρεύτηκε τον Ούγο Τάλμποτ βαρόνο τού Κλεβίλ 

 Δείτε επίσης 
 Η Αναρχία

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 

 Πηγές 

 Cokayne, G.E.; Vicary Gibbs, H.A. Doubleday, Geoffrey H. White, Duncan Warrand and Lord Howard de Walden, editors. The Complete Peerage of England, Scotland, Ireland, Great Britain and the United Kingdom, Extant, Extinct or Dormant, new ed. 13 volumes in 14. 1910–1959. Reprint in 6 volumes, Gloucester, UK: Alan Sutton Publishing, 2000.

 Crouch, D. The Reign of King Stephen, 1135-1154 (London, 2000).


 Edward T. Beaumont, J.P. The Beaumonts in History. A.D. 850-1850. Oxford.
 Houth, E. 'Galeran II, comte de Meulan, catalogue de ses actes precédé d'une étude biographique', Bullétin Philologique et Historique (1961).
 King, E. 'Waleran, count of Meulan, earl of Worcester, 1104-1166', in, Tradition and Change: Essays in Honour of Marjorie Chibnall, ed. D. Greenway and others (Cambridge, 1985), 115–130.



 Remfry, P.M., 'The Herefordshire Beacon and the families of King Harold II and the Earls of Hereford and Worcester' [Malvern, 2008].


 White, Geoffrey H. 'King Stephen's Earldoms', Transactions of the Royal Historical Society, Fourth Series, Vol. 13 (1930), pp. 51–82.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


ΚΑτηγορία:Οίκος ντε Μπώμοντ
Κατηγορία:Αγγλονορμανδοί