Κατάλογος προέδρων του Τόγκο

Ο πρόεδρος του Τόγκο (), επίσημα πρόεδρος της Τογκολέζικης Δημοκρατίας (), είναι ο αρχηγός κράτους του Τόγκο. Ο πρόεδρος είναι ως επί το πλείστον, αν και όχι εξ ολοκλήρου, τελετουργικός, καθώς η πραγματική εκτελεστική εξουσία βρίσκεται στον πρωθυπουργό, έναν ισχυρό ρόλο που είναι ο επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου. Ο σημερινός πρόεδρος είναι ο Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα στις 3 Μαΐου 2025. Είναι επίσης ο γηραιότερος πρόεδρος στην ιστορία του Τόγκο.

Για το μεγαλύτερο μέρος της ανεξαρτησίας του Τόγκο, η χώρα είχε ένα προεδρικό σύστημα στο οποίο ο πρόεδρος δεν ήταν μόνο ο αρχηγός του κράτους, αλλά και ο αρχηγός της κυβέρνησης και ο ρόλος είχε μεγάλη εξουσία τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν τον Απρίλιο του 2024 μείωσαν τις εξουσίες του προέδρου, κατέστησαν τον ρόλο πιο τελετουργικό και οδήγησαν τη χώρα προς ένα πιο κοινοβουλευτικό σύστημα.

Ενώ ο ρόλος έγινε τελετουργικός, ο πρόεδρος εξακολουθεί να είναι ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του Τόγκο και εξακολουθεί να έχει την εξουσία να διορίζει τον πρόεδρο του Υπουργικού Συμβουλίου και την κυβέρνηση. Η μεταρρύθμιση άλλαξε επίσης τον τρόπο εκλογής του προέδρου, από το να εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες στο να εκλέγεται έμμεσα από το Κοινοβούλιο.

Συνολικά πέντε άτομα έχουν υπηρετήσει ως πρόεδροι (μη συμπεριλαμβανομένου ενός αναπληρωτή προέδρου και δύο προσωρινών στρατιωτικών κατόχων αξιώματος). Επιπλέον, ένα άτομο, ο Φορ Γκνασινγκμπέ, υπηρέτησε σε δύο μη συνεχόμενες περιόδους: αρχικά από τον θάνατο του πατέρα του, Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά, στις 5 Φεβρουαρίου 2005 μέχρι την παραίτησή του 20 ημέρες αργότερα στις 25 Φεβρουαρίου και τη δεύτερη από τις 4 Μαΐου 2005 έως τις 3 Μαΐου 2025.

Περιγραφή της θέσης

Εκλογή
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται έμμεσα από ένα εκλεκτορικό κολέγιο που αποτελείται από μέλη της Εθνοσυνέλευσης και της Γερουσίας για θητεία τεσσάρων ετών.

Ο πρόεδρος είναι επανεκλέξιμος για δεύτερη θητεία, καθώς υπάρχει όριο δύο θητειών για τον πρόεδρο στο Σύνταγμα του Τόγκο, το οποίο επανήλθε το 2019. Αυτό το όριο είχε αρθεί για τον Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά το 2002 και για τον Φορ Γκνασινγκμπέ το 2019.

Αυτό το σώμα πρέπει να συγκληθεί από τον Πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης εντός τριάντα ημερών πριν από τη λήξη της θητείας του απερχόμενου Προέδρου. Εάν η Εθνοσυνέλευση διαλυθεί ή εάν η λήξη της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου είναι σε λιγότερο από τρεις μήνες, η προεδρική εκλογή συγκαλείται εντός σαράντα πέντε ημερών από την εγκατάσταση της νέας νομοθετικής περιόδου. Σε περίπτωση μόνιμης ανικανότητας του εν ενεργεία Προέδρου της Δημοκρατίας, η σύγκληση των εκλεκτόρων συγκαλείται το αργότερο σαράντα πέντε ημέρες μετά την πρόωρη λήξη της θητείας του απερχόμενου Προέδρου.

Για να εκλεγεί, ένας υποψήφιος πρέπει να προταθεί από μία από τις κοινοβουλευτικές ομάδες της Εθνοσυνέλευσης, να είναι αποκλειστικά υπήκοος του Τόγκο εξ αίματος (εκ γενετής), να είναι άνω των 50 ετών κατά τη στιγμή της εκλογής, να απολαμβάνει πλήρη πολιτικά και πολιτειακά δικαιώματα και να έχει διαμείνει στη χώρα για περισσότερο από ένα έτος. Τέλος, πρέπει να έχει πιστοποιηθεί από τρεις ιατρούς διαπιστευμένους από τη Συνταγματική Αυλή ότι βρίσκεται σε γενική κατάσταση σωματικής και ψυχικής ευεξίας.

Στους δύο πρώτους γύρους, εκλέγεται ο υποψήφιος που επιτυγχάνει απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του εκλεκτορικού σώματος. Στον τρίτο γύρο, η απαιτούμενη πλειοψηφία μειώνεται σε απλή πλειοψηφία.

Όρκος Καθήκοντος
Πριν αναλάβει καθήκοντα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ορκίζεται ενώπιον της Συνταγματικής Αυλής που συνεδριάζει σε πανηγυρική ακρόαση, με τους εξής όρους:Άρθρο 64 του Συντάγματος του 1992.

Κενή Θέση
Σε περίπτωση κενώσεως της προεδρίας της Δημοκρατίας λόγω θανάτου, παραίτησης ή οριστικής ανικανότητας, τα προεδρικά καθήκοντα ασκούνται προσωρινά από τον πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης.Άρθρο 65 του Συντάγματος του 1992.

Η κένωση κηρύσσεται από τη Συνταγματική Αυλή στην οποία παραπέμπει [το θέμα] η Κυβέρνηση.

Η Κυβέρνηση συγκαλεί το εκλεκτορικό σώμα εντός εξήντα (60) ημερών από την κήρυξη της κένωσης για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας.

Κατοικίες
Μετά την ανεξαρτησία, ο Πρόεδρος του Τόγκο χρησιμοποιούσε το Παλάτι των Κυβερνητών ως γραφείο και κατοικία. Το Παλάτι χρησιμοποιούνταν προηγουμένως τόσο από Γερμανούς όσο και από Γάλλους αποικιακούς διοικητές. Το 1970 ο πρόεδρος Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά μετακόμισε σε ένα νέο Προεδρικό Μέγαρο που χτίστηκε κοντά στο Παλάτι των Κυβερνητών. Μια άλλη κατοικία που χρησιμοποιήθηκε από τον Γκνασινγκμπέ ήταν η Προεδρική Κατοικία της Λομέ ΙΙ. Το 2006 ένα νέο Προεδρικό Μέγαρο, χρηματοδοτούμενο από την Κίνα, εγκαινιάστηκε από τον πρόεδρο Φορ Γκνασινγκμπέ στα περίχωρα της Λομέ.

Κατάλογος προέδρων
Πολιτικά κόμματα

Λοιπές ομάδες

Κατάσταση

Symbols
 Εξελέγη χωρίς αντίπαλο

 Προεδρικό δημοψήφισμα

 Απεβίωσε εν ενεργεία

ΠορτρέτοΌνομαΕκλογήΘητείαΠολιτικό κόμμαΠρωθυπουργός/οί Από Έως Χρόνος θητείας 1 90px Σιλβάνους Ολίμπιο 1961  1960  1963   PUT Ο ίδιος — 90px Εμανουέλ Μποτζολέ —  1963  1963  ΣτρατόςΗ θέση καταργήθηκε 2 90px Νικολά Γκρουνιτσκί 1963  1963  1967  MPT Η θέση καταργήθηκε — 90px Κλεμπέρ Ντατζό —  1967  1967  Στρατός H θέση καταργήθηκε 3 90px Γκανσινγκμπέ Εγιαντεμά 197219791986199319982003  1967  2005  Στρατός  RPT ΚοφιγκόΕ. ΚοτζόΚλούτσεΑντομπολίΑ. ΚοτζόΣαμά 4 90px Φορ Γκνασινγκμπέ —  2005  2005  RPT Σαμά — 90px Μπονφόχ Αμπάς —  2005  2005  RPT Σαμά (4) 90px Φορ Γκνασινγκμπέ 2005201020152020 4 Μαΐου 2005 3 Μαΐου 2025   RPT  UNIR ΣαμάΕ. ΚοτζόΑγκμπογιμπόΜαλίΟυνγκμπόΑουμέι-ΖουνούΚλασούΤομεγκά Ντογκμπέ 5 90px Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ 2025 3 Μαΐου 2025 Σημερινός  CPP Γκνασινγκμπέ

Γραμμή χρόνου

Τελευταία εκλογή

Σημειώσεις

Δείτε επίσης
 Πρωθυπουργός του Τόγκο

 Παραπομπές 


Κατηγορία:Πολιτική του Τόγκο