Έγκλημα της επίθεσης

Το έγκλημα της επίθεσης (Αγγλικά: crime of aggression) αποτελεί ένα από τα διεθνή εγκλήματα που υπάγονται στη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης. Αφορά την ατομική ποινική ευθύνη πολιτικών ή στρατιωτικών ηγετών για τον σχεδιασμό, την προετοιμασία, την έναρξη ή την εκτέλεση πράξης επίθεσης από κράτος.

Ο ορισμός του εγκλήματος περιλαμβάνεται στο άρθρο 8 bis του Καταστατικού της Ρώμης, το οποίο υιοθετήθηκε με τις Τροποποιήσεις της Καμπάλα (2010). Ως πράξη επίθεσης νοείται η χρήση ένοπλης βίας από κράτος κατά της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας άλλου κράτους, κατά παράβαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Το έγκλημα της επίθεσης διαφέρει από τα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, καθώς προϋποθέτει την ύπαρξη κρατικής πράξης επίθεσης και μπορεί να διαπραχθεί μόνο από πρόσωπα που βρίσκονται σε θέση να ελέγχουν ή να κατευθύνουν την πολιτική ή στρατιωτική δράση ενός κράτους.

Η άσκηση της δικαιοδοσίας του ΔΠΔ για το έγκλημα της επίθεσης διέπεται από ειδικούς περιορισμούς και προϋποθέσεις, οι οποίοι προβλέπονται στα άρθρα 15 bis και 15 ter του Καταστατικού της Ρώμης.

 Επισκόπηση 
Ένα έγκλημα επίθεσης ή έγκλημα κατά της ειρήνης είναι ο σχεδιασμός, η έναρξη ή η εκτέλεση μιας μεγάλης κλίμακας και σοβαρής πράξης επίθεσης με τη χρήση κρατικής στρατιωτικής βίας. Ο ορισμός και το εύρος του εγκλήματος είναι αμφιλεγόμενα. Το Καταστατικό της Ρώμης περιέχει έναν εξαντλητικό κατάλογο πράξεων επίθεσης που μπορούν να οδηγήσουν σε ατομική ποινική ευθύνη, οι οποίες περιλαμβάνουν εισβολή, στρατιωτική κατοχή, προσάρτηση με τη χρήση βίας, βομβαρδισμό και στρατιωτικό αποκλεισμό λιμένων. Γενικά, η διάπραξη μιας πράξης επίθεσης είναι ένα έγκλημα ηγεσίας που μπορεί να διαπραχθεί μόνο από εκείνους που έχουν την εξουσία να διαμορφώνουν την πολιτική επίθεσης ενός κράτους, σε αντίθεση με εκείνους που την ασκούν.

Η φιλοσοφική βάση για την αδικία της επίθεσης βρίσκεται στη θεωρία του δίκαιου πολέμου, σύμφωνα με την οποία η διεξαγωγή πολέμου χωρίς εύλογη αιτία αυτοάμυνας είναι άδικη. Μετά τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Σοβιετικός νομικός Άρον Τράινιν έκανε την πρώτη επιτυχημένη πρόταση για την ποινικοποίηση της επίθεσης. Ο Χάρτης του Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου προέβλεπε ποινική ευθύνη για τη διεξαγωγή επιθετικού πολέμου, η οποία ήταν το κύριο επίκεντρο της δίκης της Νυρεμβέργης. Άλλοι συμμετέχοντες στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο δικάστηκαν για επίθεση στη Φινλανδία, την Πολωνία, την Κίνα, στις επακόλουθες δίκες της Νυρεμβέργης και στη δίκη του Τόκιο. Κανείς δεν έχει διωχθεί για επίθεση ούτε πριν ούτε από τη δεκαετία του 1940.

Υπάρχουν περιπτώσεις που καθιστούν τον ορισμό ιδιαίτερα ασαφή, όπως ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας», που εξ ορισμού είναι η κρατικά προκληθείσα βλάβη. Αυτή η περίπτωση θα μπορούσε να παρουσιάσει τη χρήση υφιστάμενων νομικών και κοινωνικών πλαισίων για την «κατασκευή ενός περιβάλλοντος εντός του οποίου η εφαρμογή των σχετικών διεθνών κανόνων ήταν είτε αυστηρά περιορισμένη είτε αβέβαιη» και έτσι να δικαιολογήσει το ωμό γεγονός της επίθεσης.

Είναι γενικά αποδεκτό ότι το έγκλημα της επίθεσης υπάρχει στο διεθνές εθιμικό δίκαιο. Οι ορισμοί και οι προϋποθέσεις για την άσκηση δικαιοδοσίας επί αυτού του εγκλήματος από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο υιοθετήθηκαν το 2010 στη Διάσκεψη Αναθεώρησης της Καμπάλα από τα κράτη μέρη του δικαστηρίου. Η επίθεση ποινικοποιείται σύμφωνα με το καταστατικό δίκαιο ορισμένων χωρών και μπορεί να διωχθεί βάσει της παγκόσμιας δικαιοδοσίας.

Η επίθεση είναι ένα από τα βασικά εγκλήματα του διεθνούς ποινικού δικαίου, μαζί με τη γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου. Το 1946, το Διεθνές Στρατιωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι η επίθεση ήταν «το υπέρτατο διεθνές έγκλημα» επειδή «περιέχει μέσα της το συσσωρευμένο κακό του συνόλου».* Η καθιερωμένη άποψη είναι ότι η επίθεση είναι έγκλημα κατά του κράτους που δέχεται επίθεση, αλλά μπορεί επίσης να θεωρηθεί έγκλημα κατά ατόμων που σκοτώνονται ή βλάπτονται ως αποτέλεσμα πολέμου.

 Δείτε επίσης 
 Γενοκτονία
 Έγκλημα κατά της ανθρωπότητας
 Έγκλημα πολέμου

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ψήφισμα RC/Res.6 – Τροποποιήσεις στο Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου σχετικά με το έγκλημα της επίθεσης.

Κατηγορία:Εγκλήματα πολέμου
Κατηγορία:Εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας
Κατηγορία:Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Κατηγορία:Διεθνές ποινικό δίκαιο