Νικόλαος Βερδελής

Ο Νικόλαος Βερδελής (14 Ιουνίου 1908 – 1966) ήταν Έλληνας αρχαιολόγος, που γεννήθηκε στη Νίσυρο. Σπούδασε φιλολογία και αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών και μετεκπαιδεύθηκε στη Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Παρισίων και στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Παρακολούθησε επίσης και πανεπιστημιακά μαθήματα θεολογίας. 

Προσλήφθηκε στην αρχαιολογική υπηρεσία το 1935 και διετέλεσε διαδοχικά: έκτακτος επιμελητής στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (Αθήνα) (έως το 1939), καθηγητής φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση (1940-1942), επιμελητής αρχαιοτήτων (1942-1950), έφορος αρχαιοτήτων Θεσσαλίας (1950-1956), Αργολιδοκορινθίας (1956-1965), Αττικής και Ευβοίας (1965-1966) και τέλος του αρχαιολογικού χώρου της Ακροπόλεως Αθηνών.

Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι ανασκαφές που διεξήγαγε στην Αργολιδοκορινθία, ιδίως στην αρχαία Δίολκο, στην Τίρυνθα, στη Σολύγεια, στα Δενδρά-Μιδέα, στο Πόρτο Χέλι Αργολίδας, στο Καμάρι και στη λεγόμενη Δυτική Οικία των Μυκηνών]].Ι.Μ. Χατζηφώτης: «Νικόλαος Βερδελής», Δωδεκανησιακά, τόμ. 1 (1966), σσ. 17-19,  Οι ανασκαφές του Βερδελή ανέτρεψαν παλαιότερες υποθέσεις σχετικώς με τον Δίολκο και τον τρόπο μεταφοράς των πλοίων δια ξηράς. Στην Τίρυνθα ανεκάλυψε 28 τάφους της 2ης χιλιετίας π.Χ. και 1 σιδερένιο ξίφος, από το οποίο συνεπέρανε ότι ο σίδηρος χρησιμοποιείτο στην Αργολίδα για την κατασκευή όπλων περί το 1100 π.Χ., όπως και στην Αττική. Ανασκαφή του στη δυτική κλιτύ της Ακροπόλεως των Αθηνών έφερε στο φως κομμάτια τοιχογραφιών, ενώ στο βορειοδυτικό της άκρο ανεκάλυψε δύο υπόγειες στοές του 13ου αιώνα π.Χ.. Στη Σολύγεια Κορινθίας ανεκάλυψε ερείπια ναού, πιθανώς της Ήρας, δύο οικοδομικών φάσεων, από τις οποίες η παλαιότερη των αρχών της 1ης χιλιετίας π.Χ. (πρωτογεωμετρικής περιόδου) και η άλλη του τέλους του 6ου αιώνα π.Χ.. Ο Βερδελής ανεκάλυψε επίσης τον «αποθέτη», τον χώρο δηλαδή όπου απέκρυβαν τα παλαιά αφιερώματα προς τον ναό, καθώς και 5 θαλαμοειδείς τάφους.

Στις Μυκήνες ο Βερδελής συνέχισε την ανασκαφική έρευνα στην περιοχή ιδιωτικών κατοικιών, έξω από την ακρόπολη των Μυκηνών. Στην υποτιθέμενη τοποθεσία της αρχαίας Ελεούντος (κτήμα Σπηλιωτάκη) ανεκάλυψε ερείπια ιερού με διπλό σηκό, πιθανώς της θεάς Δήμητρας. Ανασκαφές του στο Πόρτο Χέλι απεκάλυψαν ερείπια της αρχαίας πόλεως Αλιείς, στο Καμάρι ερείπια του 5ου και του 4ου αιώνα π.Χ., και στους Αγίους Θεοδώρους Κορινθίας αρχαίους τάφους και ερείπια οικιών, που επέτρεψαν να καθορισθεί η τοποθεσία της αρχαίας πόλεως Κρομμυώνος στην τοποθεσία Μούλκι. Ανάλογο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ανασκαφές του Βερδελή στη Θεσσαλία και αλλού. Ο Νικόλαος Βερδελής έχει συγγράψει πολλές αρχαιολογικές μελέτες, που δημοσιεύθηκαν σε ελληνικά και ξένα αρχαιολογικά περιοδικά, ενώ δημοσίευσε σε ανεξάρτητους τόμους τα έργα  Ο πρωτογεωμετρικός ρυθμός της Θεσσαλίας και L'apparition du Sphinx dans l'art grec.

Παραπομπές

Πηγές
 Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 8

Κατηγορία:Έλληνες αρχαιολόγοι