Χοσέ Βασκονσέλος

Ο Χοσέ Βασκονσέλος Καλδερόν (, 28 Φεβρουαρίου 1882 – 30 Ιουνίου 1959) ήταν Μεξικανός πολιτικός, φιλόσοφος και ιστορικός, που αποκλήθηκε «καουντίγιο του πολιτισμού» της Μεξικανικής ΕπαναστάσεωςKrauze: Redeemers, όπου το κεφάλαιο 3 έχει υπότιτλο «José Vasconcelos, the Cultural Caudillo». Υπήρξε μια από τις πλέον επιδραστικές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες στην πορεία της εξελίξεως του σύγχρονου Μεξικού. Η θεωρία του της «κοσμικής φυλής» επηρέασε τις μεξικανικές πολιτιστικές, κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές πολιτικές.

Γεννήθηκε στην πόλη Οαχάκα δε Χουάρες και ήταν γιος ενός τελωνειακού υπαλλήλουKrauze: Redeemers, σελ. 53, ενώ η μητέρα του, μια θρησκευόμενη Ρωμαιοκαθολική, πέθανε όταν ο Χοσέ ήταν 16 ετών. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη συνοριακή πόλη Πιέδρας Νέγρας και ο Χοσέ παρακολούθησε σχολικά μαθήματα και στο σχολείο του Ιγκλ Πας του Τέξας, στην άλλη πλευρά των συνόρων με τις ΗΠΑKrauze: Redeemers, σελ. 53>, καθιστάμενος έτσι γνώστης της αγγλικής γλώσσας. Αυτό τού άνοιξε δρόμους προς τον αγγλόγλωσσο κόσμο, αλλά η ζωή του κοντά στα σύνορα πιθανώς να συνέβαλε στην απόρριψη του αγγλοσαξονικού πολιτισμού.

Το 1906, σε ηλικία 24 ετών, ο Χοσέ Βασκονσέλος νυμφέυθηκε τη Σεραφίνα Μιράντα, με την οποία απέκτησαν δύο τέκνα, τον Χοσέ Ιγνάσιο και την Κάρμεν. Επίσης είχε μια μακρά ερωτική σχέση με τη φεμινίστρια Έλενα Αρισμέντι Μέχια και σε όλη τη ζωή του πολλές άλλες σύντομες σχέσεις.Krauze: Redeemers, σσ. 55, 67. Η Σεραφίνα πέθανε το 1942 και ο Βασκονσέλος τέλεσε το ίδιο έτος δεύτερο γάμο, με την Εσπεράνσα Κρους (Esperanza Cruz).

Ο Βασκονσέλος ενδιαφερόταν να σπουδάσει φιλοσοφία, αλλά τελικώς εισάχθηκε στην ανεξάρτητη Νομική Σχολή στην Πόλη του Μεξικού (1905). Εκεί εντάχθηκε σε μια ευρεία ομάδα με την επωνυμία «Ateneo de la Juventud» («Αθήναιο της νιότης»)Vera Cuspinera: José Vasconcelos, σελ. 1519, όπου συμμετείχαν φοιτητές, κάποιοι καθηγητές και καλλιτέχνες όπως ο Ντιέγκο Ριβέρα. Η ομάδα ήταν αντίθετη με το καθεστώς του Πορφίριο Ντίας.

Μετά τις σπουδές του, ο Βασκονσέλος προσλήφθηκε από τη δικηγορική εταιρεία Warner, John and Galston στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ Ουάσινγκτον. Επέστρεψε στο Μεξικό για να συμμετάσχει ενεργότερα στο κίνημα κατά της επανεκλογής του Ντίας και μετά τη δολοφονία και του διαδόχου του το 1913, εντάχθηκε στο κίνημα κατά του στρατιωτικού καθεστώτος του Βικτοριάνο Ουέρτα. Υποχρεώθηκε έτσι σε αυτοεξορία και πήγε στο Παρίσι, όπου γνώρισε μεταξύ άλλων τον Γκαμπριέλε Ντ' Ανούντσιο. Επέστρεψε στην πατρίδα του μετά την πτώση της δικτατορίας, τον Ιούλιο του 1914.

Τότε για πρώτη φορά αντιτάχθηκε στους ριζοσπάστες (όπως ήταν οι Πάντσο Βίγια και Εμιλιάνο Ζαπάτα) και εντάχθηκε στη σύντομη κυβέρνηση του Εουλάλιο Γκουτιέρες, στην οποία διετέλεσε Υπουργός Παιδείας.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 8

Κατηγορία:Μεξικανοί πολιτικοί
Κατηγορία:Μεξικανοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Μεξικανοί ιστορικοί