Λουίτζι Λουτσάτι

Ο Λουίτζι Λουτσάτι (, 11 Μαρτίου 1841 – 29 Μαρτίου 1927) ήταν Ιταλός χρηματοδότης, πολιτικός οικονομολόγος, κοινωνικός φιλόσοφος και νομικός, ο οποίος διετέλεσε 20ός πρωθυπουργός της Ιταλίας μεταξύ 1910 και 1911.

Ο Λουτσάτι καταγόταν από μια πλούσια και καλλιεργημένη εβραϊκή οικογένεια και έχτισε τη φήμη του ως κοινωνικού μεταρρυθμιστή αφιερωμένου στην ανύψωση της εργατικής τάξης από την άγνοια και τη φτώχεια. Μνημονεύεται ως ο ιδρυτής του ιταλικού κινήματος των πιστωτικών ενώσεων και για το βιβλίο του Dio nella libertà (Ο Θεός εν Ελευθερία), στο οποίο υποστηρίζει την ανεξιθρησκία. Αυτό προκάλεσε ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ αυτού και του Μπενεντέτο Κρότσε.

 Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 
Γεννήθηκε από Εβραίους γονείς στη Βενετία στις 11 Μαρτίου 1841. Αφού ολοκλήρωσε τις νομικές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, προσέλκυσε την προσοχή της αυστριακής αστυνομίας με τις διαλέξεις του για την πολιτική οικονομία και αναγκάστηκε να μεταναστεύσει αφού ίδρυσε μια εταιρεία αμοιβαίας βοήθειας μεταξύ των γονδολιέρηδων. Το 1863 απέκτησε θέση καθηγητή στο Τεχνικό Ινστιτούτο του Μιλάνου. Το 1867 διορίστηκε καθηγητής συνταγματικού δικαίου στην Πάδοβα, από όπου και μετατέθηκε στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης.

Προικισμένος με ευγλωττία και ενέργεια, διέδωσε τις οικονομικές ιδέες του Franz Hermann Schulze-Delitzsch στην Ιταλία, εργάστηκε για την ίδρυση ενός εμπορικού κολεγίου στη Βενετία και συνέβαλε στην εξάπλωση των λαϊκών τραπεζών περιορισμένης ευθύνης σε όλη τη χώρα. Το 1865 ίδρυσε την Banca Popolare di Milano στο Μιλάνο, τη δεύτερη συνεταιριστική τράπεζα στην Ιταλία (η πρώτη ήταν η Banca Popolare di Lodi). Οι λαϊκές τράπεζες, που βασίστηκαν στα πρότυπα των πιστωτικών ενώσεων που είχε εισαγάγει ο Schulze-Delitzsch τη δεκαετία του 1850, στόχευαν στην παροχή πιστώσεων σε αγρότες, μικρούς καταστηματάρχες και τεχνίτες των οποίων η μόνη επιλογή για κεφάλαιο ήταν οι ενεχυροδανειστές ή οι τοκογλύφοι.

Το 1869 διορίστηκε από τον Μάρκο Μινγκέτι υφυπουργό Γεωργίας και Εμπορίου, με την οποία ιδιότητα κατάργησε τον κυβερνητικό έλεγχο επί των εμπορικών εταιρειών και προώθησε μια κρατική έρευνα για τις συνθήκες της βιομηχανίας. Αν και θεωρητικά ήταν ελεύθερος έμπορος, έπαιξε σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του ιταλικού προστατευτικού συστήματος. Το 1877 συμμετείχε στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τη Γαλλία, το 1878 συνέταξε το ιταλικό δασμολόγιο και στη συνέχεια πρωτοστάτησε στις διαπραγματεύσεις όλων των εμπορικών συνθηκών μεταξύ Ιταλίας και άλλων χωρών.

 Σκάνδαλο της Banca Romana 
Διορισμένος υπουργός Οικονομικών στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο Ντι Ρουντί του 1891, κατάργησε απερίσκεπτα το σύστημα συχνών εκκαθαρίσεων τραπεζογραμματίων μεταξύ των κρατικών τραπεζών, ένα μέτρο που διευκόλυνε την αντιγραφή μέρους του χαρτονομίσματος και επιτάχυνε την τραπεζική κρίση του 1893 και το επακόλουθο σκάνδαλο της Banca Romana. Μια κοινοβουλευτική επιτροπή που διερεύνησε το τραπεζικό σκάνδαλο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο πρώην πρωθυπουργός Φραντσέσκο Κρίσπι, ο πρωθυπουργός Τζοβάνι Τζολίτι και ο Λουτσάτι γνώριζαν τους όρους της Banca Romana, αλλά είχαν αποκρύψει αυτές τις πληροφορίες.

Το 1896 εισήλθε στο δεύτερο υπουργικό συμβούλιο του Ντι Ρουντί ως υπουργός Οικονομικών και, με έγκαιρη νομοθεσία, βοήθησε να σωθεί η τράπεζα της Νάπολης από την πτώχευση. Μετά την εξέγερση και την καταστολή των Fasci Siciliani (1891–1894), ο Λουτσάτι εισήγαγε δύο μέτρα κοινωνικής νομοθεσίας το 1898. Το σύστημα αποζημίωσης των βιομηχανικών εργατών από το 1883 κατέστη υποχρεωτικό, με τον εργοδότη να αναλαμβάνει όλα τα έξοδα, και δημιουργήθηκε ένα εθελοντικό ταμείο για συνταξιοδοτικές συντάξεις αναπηρίας και γήρατος.

Μετά την πτώση του από το αξίωμά του τον Ιούνιο του 1898, το κύριο επίτευγμά του ήταν η διαπραγμάτευση της γαλλο-ιταλικής εμπορικής συνθήκης, αν και, ως βουλευτής, δημοσιογράφος και καθηγητής, συνέχισε να συμμετέχει ενεργά σε όλες τις πολιτικές και οικονομικές εκδηλώσεις. Διετέλεσε ξανά υπουργός Οικονομικών από τον Νοέμβριο του 1903 έως τον Μάρτιο του 1905 στη δεύτερη κυβέρνηση του Τζιολίτι και για τρίτη φορά από τον Φεβρουάριο έως τον Μάιο του 1906, υπό την πρωθυπουργία του Σονίνο. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας θητείας του, πέτυχε τη μετατροπή του ιταλικού χρέους 5% (μειωμένου στο 4% από τον φόρο) σε 3¾% για να τελικά μειωθεί στο 3½%, μια επιχείρηση που άλλοι υπουργοί είχαν προσπαθήσει χωρίς επιτυχία. Αν και η πραγματική μετατροπή δεν ολοκληρώθηκε παρά μόνο μετά την πτώση του υπουργικού συμβουλίου στο οποίο συμμετείχε, η αξία είναι εξ ολοκλήρου δική του. Το 1907 ήταν πρόεδρος του συνεταιριστικού συνεδρίου στην Κρεμόνα .
 Πρωθυπουργία 
Διετέλεσε υπουργός Γεωργίας στο δεύτερο Υπουργικό Συμβούλιο Σονίνο (2 Δεκεμβρίου 1909–21 Μαρτίου 1910) και μετά την παραίτησή του, κλήθηκε να σχηματίσει ο ίδιος υπουργικό συμβούλιο. Η διοίκησή του, η οποία διήρκεσε μέχρι τις 18 Μαρτίου 1911, δεν ήταν πολύ επιτυχημένη και κατέρρευσε λόγω μιας προτεινόμενης εκλογικής μεταρρύθμισης. Αν και ήταν άνθρωπος πρώτης τάξεως οικονομικών δυνατοτήτων, μεγάλης ειλικρίνειας και ευρείας καλλιέργειας, δεν είχε την απαραίτητη δύναμη χαρακτήρα για να ηγηθεί μιας κυβέρνησης, καθώς έδειξε έλλειψη ενέργειας στην αντιμετώπιση της αντιπολίτευσης και προσπάθησε να αποφύγει όλα τα μέτρα που ήταν πιθανό να τον καταστήσουν αντιδημοφιλή. Επιπλέον, δεν συνειδητοποίησε ποτέ ότι με το κοινοβούλιο, όπως είχε τότε συγκροτηθεί, κατείχε το αξίωμα μόνο κατά την ευχέρεια του Τζιολίτι.

 Θάνατος και κληρονομιά 
Πέθανε στη Ρώμη στις 29 Μαρτίου 1927, σε ηλικία 86 ετών. Πρωτοπόρος στην κοινωνική νομοθεσία στην Ιταλία και ξεκίνησε σημαντικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, όπως η υποχρεωτική ασφάλιση ατυχημάτων. Προώθησε επίσης τους εργατικούς συνεταιρισμούς, τα πιστωτικά σωματεία και τα εθελοντικά ασφαλιστικά προγράμματα που επέτρεπαν στους ανθρώπους να αναλάβουν τον έλεγχο του μέλλοντός τους. Παρ' όλα αυτά, ο Λουτσάτι παρέμεινε ένας τυπικός φιλελεύθερος της εποχής του, καθώς πίστευε ότι η κυβερνητική δράση για την υποστήριξη των φτωχών θα έπρεπε να περιορίζεται προσεκτικά και ότι η κυβέρνηση θα έπρεπε να παρεμβαίνει μόνο όταν η ιδιωτική πρωτοβουλία αποδεικνυόταν ανεπαρκής, με τα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας να μην έπρεπε να απαλλάσσουν τους εργαζόμενους από το να επενδύουν προσπάθεια στην ηθική και οικονομική τους αναγέννηση.

Αφού έγινε Υπουργός Οικονομικών το 1896, πιστώνεται ότι έσωσε την Ιταλία από την πτώχευση. Υποστήριξε το σιωνιστικό κίνημα, και συγκεκριμένα τους αγροτικούς οικισμούς στην Παλαιστίνη.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Βουλευτές της 20ής κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές της 19ης κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές της 18ης κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές της 17ης κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Πρωθυπουργοί της Ιταλίας
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις