Ορνέλα Βανόνι

Ο Ορνέλα Βανόνι (ιταλ. Ornella Vanoni, 22 Σεπτεμβρίου 1934 - 21 Νοεμβρίου 2025) ήταν Ιταλίδα τραγουδίστρια και τραγουδοποιός. Με καριέρα που εκτείνεται σε σχεδόν εβδομήντα χρόνια, ήταν μία από τις πιο μακροχρόνιες καλλιτέχνιδες της Ιταλίας. Κατά τη διάρκεια της μακράς της καριέρας κυκλοφόρησε περίπου 121 έργα και πούλησε πάνω από 65 εκατομμύρια δίσκους, θεωρούμενη μία από τις πιο δημοφιλείς ερμηνεύτριες της ιταλικής ποπ μουσικής.

 Καλλιτεχνική καριέρα 
Η Βανόνι ξεκίνησε την καλλιτεχνική της καριέρα το 1960 ως ηθοποιός του θεάτρου. Συμμετείχε κυρίως σε έργα του Μπρεχτ υπό την διεύθυνση του Τζιόρτζιο Στρέλερ στο Piccolo Teatro της γενέτειράς της, του Μιλάνου. Ταυτόχρονα ξεκίνησε μουσική καριέρα. Τα λαϊκά και δημοφιλή τραγούδια που τραγούδησε αρχικά, ειδικά εκείνα που έχουν σχέση με τον εγκληματικό υπόκοσμο στο Μιλάνο (), της προσέδωσαν το παρατσούκλι  («τραγουδίστρια του υποκόσμου»).

Η Βανόνι σημείωσε δύο μεγάλες επιτυχίες το 1963 με το "Senza fine" και το "", και τα δύο γραμμένα για αυτήν από τον Τζίνο Πάολι. Το 1964 κέρδισε το Φεστιβάλ Ναπολιτάνικου Τραγουδιού με το "". Τα επόμενα χρόνια συμμετείχε σε μια σειρά Φεστιβάλ Ιταλικού Τραγουδιού στο Σανρέμο με τα τραγούδια "" (1965), "" (1966), "" (1967), "" (1968) και "" (1970). Το "", το οποίο κατέλαβε τη δεύτερη θέση το 1968, ήταν αντικείμενο διαμάχης μεταξύ του συνθέτη του τραγουδιού, Ντον Μπάκι, και της εταιρείας Clan Celentano για τα πνευματικά του δικαιώματα.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 η Βανόνι ηχογράφησε τα "", "", "" (διασκευή του Βραζιλιάνικου τραγουδιού "Sentado à beira do caminho" του Εράσμο Κάρλος και του Ρομπέρτο Κάρλος) και "", μια διασκευή του Μπουρτ Μπαχαράχ "Don't Make Me Over". Το 1972 τραγούδησε το "", το θέμα από την επικριτικά κριθείσα μυστηριώδη ταινία θρίλερ τουΛούτσιο Φούλτσι Don't Torture a Duckling.

Το 1976 η Βανόνι συνεργάστηκε με τον Βίνιτσιους ντε Μοράες και τον Τοκίνιο στο άλμπουμ La voglia, la pazzia, l'incoscienza, l'allegria, γνωστό για το τραγούδι "La voglia, la madia". Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, κυκλοφόρησε τα "", "" και "Ti lascio una canzone" (με τον Τζίνο Πάολι). Το 1989, επέστρεψε στο Φεστιβάλ Μουσικής του Σανρέμο με το τραγούδι "". Το 1999 ηχογράφησε το "", ένα ντουέτο με τον Έντσο Γκρανιανιέλο. Το 2004 κυκλοφόρησε ένα άλμπουμ με ντουέτα με τον Πάολι για να γιορτάσει τα 70ά γενέθλιά της.

Εκτός από τη μουσική της καριέρα, η Βανόνι ήταν ενεργή σε άλλα δημιουργικά πεδία, πρωταγωνιστώντας σε σκηνές και σε τηλεοπτικές εκπομπές και ταινίες. Τον Ιανουάριο του 1977 φωτογραφήθηκε γυμνή για την ιταλική έκδοση του περιοδικού Playboy και ζήτησε ένα αγαλματίδιο από τον παλιό φίλο της, τον καλλιτέχνη Αρνάλντο Πομοντόρο ως πληρωμή. Η συμπερίληψη του τραγουδιού της "" (1970) στο soundtrack του Ocean's Twelve του Στίβεν Σόντερμπεργκ το 2004 προκάλεσε παγκόσμια ανανέωση του ενδιαφέροντος για τη μουσική της. Το soundtrack της δανέζικης ταινίας Toscana (2022, Netflix) περιείχε επίσης το ίδιο τραγούδι.

 Προσωπική ζωή και θάνατος 
Η Βανόνι είχε αρκετές σχέσεις με άλλους καλλιτέχνες, οι πιο σημαντικές από τις οποίες ήταν με τον Τζιόρτζιο Στρέλερ και τον Τζίνο Πάολι. Μεταξύ των ετών 1960 και 1965 ήταν παντρεμένη με τον Λούτσιο Αρντέντσι, με τον οποίο απέκτησε έναν γιο, τον Κριστιάνο, το 1962. Λόγω της πολυάσχολης επαγγελματικής ζωής της Βανόνι, το παιδί μεγάλωσε κυρίως με τους γονείς της.

Η Βανόνι ήταν χριστιανή και για μια περίοδο ήρθε κοντά σε Προτεστάντες. Ήταν υποστηρίκτρια του ποδοσφαιρικού συλλόγου της Μίλαν. Τον Ιούνιο του 2025 έλαβε τιμητικό πτυχίο στη «Μουσική, Πολιτισμό, Μέσα και Εκτέλεση» από το Πανεπιστήμιο του Μιλάνου.

Η Βανόνι πέθανε από καρδιακή προσβολή στο σπίτι της στο Μιλάνο στις 21 Νοεμβρίου 2025, σε ηλικία 91 ετών. Το φέρετρό της εκτέθηκε για λαϊκό προσκύνημα στο Piccolo Teatro του Μιλάνου, από όπου ξεκίνησε την καριέρα της. Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε στην Εκκλησία του Αγίου Μάρκου στην περιοχή Βρέρα του Μιλάνου στις 24 Νοεμβρίου 2025.

 Δισκογραφία 
 Ornella Vanoni (1961)
  (1963)
  (1965)
 Ornella (1966)
 Ornella Vanoni (1967)
  (1968)
  (1970)
  (1970)
  (1972)
  (1973)
  (1973)
  (1974)
  (1974)
  (1974)
  (1975)
  (1976)
  (1976)
  (1977)
  (1977)
 Vanoni (1978)
  (1980)
  (1981)
  (1983)
 Ornella &... (1986)
  (1987)
  (1989)
  (1990)
  (1992)
 Sheherazade (1995)
  (1997)
  (2001)
  (2001)
  (2002)
  (2003)
  (2004)
  (2008)
  (2009)
  (2013)
  (2021)
  (2024)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ιταλίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Ιταλίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Ιταλικά (it)
Κατηγορία:Articles with hCards
Κατηγορία:Ιταλίδες τραγουδίστριες