Γκιγιώμ ντε Πουατιέ

Ο Γκιγιώμ ντε Πουατιέ, γαλλ.: Guillaume de Poitiers, λατιν.: Guillelmus Pictaviensis ( 1020 1090) ήταν Νορμανδός ιερέας. Υπηρέτησε ως ιερέας του Γουλιέλμου Β΄ δούκα της Νορμανδίας (Γουλιέλμου Α΄ του Κατακτητή της Αγγλίας),  για τον οποίο κατέγραψε την κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς στο έργο του Gesta Willelmi ducis Normannorum et regis Anglorum («Οι πράξεις του Γουλιέλμου, δούκα των Νορμανδών και βασιλιά των Άγγλων»)  .

 Βιογραφία 
Οι περισσότερες πληροφορίες για τον Γκυγιώμ προέρχονται από τον Ορντέρικ Βιτάλις στο έργο του Historia Ecclesiactica, γραμμένο το 1114–1115 και το 1125.  Προφανώς γεννήθηκε στο Λε Πρεώ της Γαλλίας, κοντά στο Πον-Ωντεμέρ, σε μία ισχυρή ιπποτική οικογένεια Νορμανδών, πιθανώς γύρω στο 1020.  Σύμφωνα με τον Ορντέρικ, ο Γκυγιώμ αρχικά εκπαιδεύτηκε ως ιππότης, κάτι που του έδωσε πολύ μεγαλύτερη γνώση των λεπτομερειών τού πολέμου, από έναν τυπικό μεσαιωνικό κληρικό συγγραφέα. Γύρω στο 1049 αποφάσισε να εισέλθει στην Εκκλησία, εγκαταλείποντας τα ιπποτικά του καθήκοντα.  Μόλις στράφηκε στην ιεροσύνη, ο Γκυγιώμ σπούδασε στη σχολή του Σαιντ Ιλαίρ-λε-Γκραν στο Πουατιέ, και όπως λέγεται από τον Ορντέρικ, επέστρεψε στη Νορμανδία «πιο μορφωμένος από όλους τους φίλους και τους γείτονές του».  

Ο Γκυγιώμ έλαβε θέσεις εκκλησιαστικής εξουσίας, έγινε ιερέας του δούκα Γουλιέλμου Β΄ και αρχιδιάκονος στην πόλη Λιζιέ.  Ωστόσο, δεν εμφανίζεται σε εκκλησιαστικά ή βασιλικά και δουκικά διατάγματα, όπως θα περίμενε κανείς από κάποιον με τέτοια θέση, κάτι που ίσως θέτει υπό αμφισβήτηση την αφήγηση του Ορντέρικ.  Λίγα είναι γνωστά για την ηλικία του.  Ο Ορντέρικ δήλωσε ότι ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ αναγκάστηκε να σταματήσει να γράφει την ιστορία τού Γουλιέλμου τού Κατακτητή λόγω «δυσμενών συνθηκών», άγνωστης φύσης.  Πιθανοί δεσμοί μεταξύ του Γκυγιώμ ντε Πουατιέ και τού επαναστατημένου γιου τού δούκα Γουλιέλμου, Ροβέρτου, ίσως παρέχουν μία εξήγηση.  

 Πράξεις του (δούκα) Γουλιέλμου 
Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ έγραψε το Gesta Guillelmi κάποια στιγμή μετά το 1066. Περιγράφει πώς ο δούκας Γουλιέλμος προετοιμάστηκε και επέτυχε την κατάκτηση της Αγγλίας. Δικαιολογεί τη διαδοχή του Γουλιέλμου στον αγγλικό θρόνο. Το μεγαλύτερο μέρος της συγγραφής πιθανότατα έλαβε χώρα μεταξύ 1071 και 1077. Chisholm, Hugh, ed. (1911). . Encyclopædia Britannica. Vol. 28 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 676.

Οι Πράξεις του δούκα Γουλιέλμου είναι η παλαιότερη εκτεταμένη βιογραφία οποιουδήποτε δούκα της Νορμανδίας, και αποτελεί ανεκτίμητη πηγή για τη μάχη του Χέιστινγκς το 1066. Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ ήταν σε πλεονεκτική θέση για να τη γράψει, με τη στρατιωτική του εκπαίδευση και τον ρόλο του ως ιερέα στο σπίτι του δούκα Γουλιέλμου Β΄.

Δεν έχουν διασωθεί χειρόγραφα. Ο Αντρέ Ντυσέν δημοσίευσε μία έκδοση το 1619,  αν και από το (τώρα χαμένο) χειρόγραφό του έλειπε η αρχή και το τέλος του. Η τρέχουσα μορφή του καλύπτει την περίοδο από το 1047 έως το 1068 και ξεκινά και τελειώνει στη μέση μίας πρότασης. Το αναδρομικό υλικό αφορά τις υποθέσεις στην Αγγλία μετά το τέλος τού Κνούτου (1035). Ο Oρντέρικ δήλωσε ότι αρχικά ολοκληρώθηκε το 1071.

 Κριτικές 
Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ αναμφίβολα θεωρούσε τον εαυτό του ιστορικό. Αναφέρει στο Gesta Guillelmi ότι το καθήκον ενός ιστορικού είναι να παραμένει εντός των «ορίων της αλήθειας». Αλλά δεν τήρησε αυτόν τον κανόνα. Η Aντόνια Γκράνσντεν ανέφερε ότι ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ ήταν εξίσου επαινετικός όσο και ιστορικός. Ισχυρίστηκε ότι η Gesta Guillelmi ήταν προκατειλημμένη και αναξιόπιστη, και προσέφερε μη ρεαλιστικά πορτρέτα των πρωταγωνιστών.  Επιπλέον, ο Oρντέρικ, ο οποίος χρησιμοποίησε το Gesta Guillelmi ως κύρια πηγή του στη δημιουργία της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, παρέλειψε ή αντέκρουσε πολλούς από τους ισχυρισμούς του Γκυγιώμ ντε Πουατιέ, συμπεριλαμβανομένης τής άρνησης τού ελέους τού βασιλιά Γουλιέλμου προς τους κατακτημένους Άγγλους. Έχοντας μεγαλώσει στην Αγγλία από το 1075 έως το 1085, ο Oρντέρικ ήξερε καλύτερα. Ωστόσο, τα επαινετικά αποσπάσματα είναι εύκολο να εντοπιστούν, και μεγάλο μέρος του υλικού είναι ακριβές.

 Επιρροή και υστεροφημία 

 Αγγλοσαξονική κοινωνία 
Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ προσφέρει μερικές πληροφορίες για την αγγλοσαξονική κοινωνία πριν από την κατάκτηση. Για παράδειγμα, αναφέρει ότι μία δανική ομάδα επιδρομέων επέστρεψε από την Αγγλία με «μεγάλη λεία».  Επιπλέον, λέγεται ότι ο Χάρολντ είχε «άφθονο θησαυρό, με τον οποίο μπορούσε να δελεάσει δούκες».   Αυτό μπορεί να εξηγήσει τις πολυάριθμες επιθέσεις που υπέστη η Αγγλία κατά τη διάρκεια του 10ου  αρχές 11ου αιώνα. Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ δήλωσε ότι οι Άγγλοι πριν από την Κατάκτηση «όλοι έδειχναν αγάπη για την πατρίδα τους», υποδηλώνοντας κάποιο είδος εθνικής ταυτότητας, που δεν υπήρχε στη Νορμανδία.  

 Νορμανδική κοινωνία 
Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ απεικονίζει τη Νορμανδική Γαλλία πριν από το 1066, περιγράφοντας λεπτομερώς τις διάφορες εξεγέρσεις που αντιμετώπισε ο δούκας Γουλιέλμος στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του. Οι τοπικοί Νορμανδοί άρχοντες διεξήγαγαν συνεχώς ιδιωτικούς πολέμους, σε αντίθεση με το σχετικά σταθερό βασίλειο πέρα από τη Μάγχη. Οι εσωτερικές αναταραχές ανάγκασαν τον δούκα Γουλιέλμο να αντιμετωπίσει και να υποτάξει την αριστοκρατία του, μέσω συνεργασίας ή εξαναγκασμού. Για παράδειγμα, παρά το γεγονός ότι επαναστάτησε εναντίον του δούκα Γουλιέλμου, η Gesta Guillemi αναφέρει ότι στον Γκυ του Οίκου της Βουργουνδίας επετράπη να παραμείνει στην Αυλή του.  Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ ανέφερε ότι το Νορμανδικό κάστρο ήταν ένα σημαντικό στοιχείο της κοινωνίας. Ένας αποτελεσματικός δούκας θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει ως στρατηγικές βάσεις εξουσίας, σφραγίζοντας την εξουσία του στο αγροτικό δουκάτο. Ωστόσο, ένα κάστρο θα μπορούσε επίσης να είναι σημείο συσπείρωσης για τους επαναστατημένους ευγενείς. Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ ανέφερε πολλές δουκικές πολιορκίες.  

 Μεσαιωνική λογοτεχνική παράδοση 
Η ιστορία του Γκυγιώμ ντε Πουατιέ επανειλημμένα τονίζει τις αξιοθαύμαστες ιδιότητες του Γουλιέλμου, υποστηρίζοντας ότι ο δούκας «διακρινόταν για την ευφυΐα, την επιμέλεια και τη δύναμη».  Για αυτόν, ο δούκας Γουλιέλμος ενσάρκωσε τα τέλεια ιδανικά της ιπποσύνης, όπως καταδεικνύεται από απίθανες ιστορίες. Για παράδειγμα, δήλωσε ότι ο Γουλιέλμος, με 50 ιππότες, πολέμησε και νίκησε μια δύναμη 1000 ανδρών.  Ο Γκυγιώμ συσχετίζει τα κατορθώματα του δούκα Γουλιέλμου με εκείνα του ελληνικού και ρωμαϊκού κόσμου. Για παράδειγμα, προσφέρει μία εκτενή σύγκριση μεταξύ του Γουλιέλμου και της (απόπειρας) κατάκτησης της Βρετανίας από τον Ιούλιο Καίσαρα.   

 Μάχη του Χέιστινγκς 
Η Gesta Guillelmi παρέχει την παραδοσιακή αφήγηση της Μάχης του Χάστινγκς. Ο Γκυγιώμ ντε Πουατιέ δίνει λεπτομερείς περιγραφές τόσο του Νορμανδικού, όσο και του Αγγλοσαξονικού στρατού. Επιπλέον, περιγράφει τον ελιγμό της «προσποιητής φυγής».

Ωστόσο, δεν αναφέρει το πώς απεβίωσε ο βασιλιάς Χάρολντ, αμφισβητώντας την παραδοσιακή αφήγηση του «βέλους στο μάτι», που αναφέρθηκε από μεταγενέστερους χρονικογράφους.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 William of Poitiers, Gesta Guillelmi, εκδ. και tr. RHC Davis και Marjorie Chibnall (1998). Η Gesta Guillelmi του Γουλιέλμου του Πουατιέ . ΟΜΤ . Οξφόρδη και Νέα Υόρκη: Κλάρεντον. <cite class="citation book cs1" id="CITEREFR._H._C._Davis_and_Marjorie_Chibnall1998">ISBN Σύγχρονη έκδοση, με αγγλική μετάφραση και σχόλια. Οι παλαιότερες εκδόσεις περιλαμβάνουν:
 Έκδοση, με σύγχρονη γαλλική μετάφραση.
 Migne, J.-P., ed. (1882). "Willelmi Conquestoris gesta a Willelmo Pictauensi Lexouiorum archidiacono contemporaneo scripta". Patrologia Latina. Vol. 149. Paris. col. 1217–1270.
 Giles, J. A., ed. (1845). "Gesta Willelmi ducis Normannorum et regis Anglorum". Scriptores Rerum Gestarum Willelmi Conquestoris. London: Caxton Society. pp. 77–159. 
 Orderic Vitalis, Historia ecclesiastica, εκδ. και tr. Μάρτζορι Τσίμπναλ (1968–1980). Η Εκκλησιαστική Ιστορία του Ορντερικού Βιταλίου . 6 τόμοι. ΟΜΤ. Οξφόρδη: OUP.

Κατηγορία:Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας