Fun House (άλμπουμ, The Stooges)

Το Fun House είναι το δεύτερο στούντιο άλμπουμ του αμερικανικού rock συγκροτήματος the Stooges. Κυκλοφόρησε στις 7 Ιουλίου 1970 από την Elektra Records.  Αν και αρχικά δεν γνώρισε εμπορική επιτυχία, το Fun House έκτοτε έχει αναπτύξει ένα ισχυρό φαν κλαμπ. Όπως και ο προκάτοχός του (The Stooges του 1969) και ο διάδοχός του (Raw Power του 1973), θεωρείται αναπόσπαστο έργο στην ανάπτυξη της punk rock.   

 Συνεδρίες ηχογράφησης 
Το 1969, η Elektra Records κυκλοφόρησε το πρώτο άλμπουμ των Stooges, που έλαβε ανάμεικτες κριτικές και δεν σημείωσε εμπορική επιτυχία. Ο επικεφαλής της Elektra, Τζακ Χόλτσμαν, πίστευε ότι οι MC5, ένα άλλο συγκρότημα με έδρα το Μίσιγκαν, είχαν μεγαλύτερες εμπορικές δυνατότητες από τους Stooges.  Ο Χόλτσμαν ζήτησε από τον πρώην κιμπορντίστα των Kingsmen, Ντον Γκαλούτσι, να ηγηθεί της παραγωγής του δεύτερου άλμπουμ των Stooges. 

Έχοντας παρακολουθήσει το συγκρότημα ζωντανά, ο Γκαλούτσι είπε στον Χόλτσμαν ότι οι Stooges ήταν ένα «ενδιαφέρον συγκρότημα, αλλά δεν νομίζω ότι μπορείς να νιώσεις αυτό το συναίσθημα σε κασέτα». Ο Χόλτσμαν, ωστόσο, είχε ήδη κλείσει χρόνο για ηχογράφηση για αυτόν και το συγκρότημα στο Λος Άντζελες. Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε στα Elektra Sound Recorders στο Λος Άντζελες από τις 11 έως τις 25 Μαΐου 1970.  Το πλάνο του Γκαλούτσι ήταν να ηχογραφηθούν περίπου δώδεκα λήψεις ενός συγκεκριμένου τραγουδιού κάθε μέρα, και έτσι να διαλέγει αυτή που θα εμφανιζόταν στο άλμπουμ. Η πρώτη μέρα περιελάμβανε ελέγχους του ήχου και πρόβες όλων των τραγουδιών, με διαφράγματα μεταξύ των ενισχυτών και των ντραμς και τον Iggy Pop να τραγουδάει σε ένα μικρόφωνο στούντιο σε μια βάση με βραχίονα. 

Το συγκρότημα δεν ευχαριστήθηκε με τον ήχο ο οποίος προέκυψε και μετά, αυτοί και ο Γκαλούτσι αφαίρεσαν από το στούντιο τον συνηθισμένο εξοπλισμό και την ηχομόνωση για να μιμηθούν τις ζωντανές εμφανίσεις τους όσο το δυνατόν πιο πιστά. Ο Γκαλούτσι τακτοποίησε το συγκρότημα στο στούντιο έτσι όπως έπαιζε κανονικά σε μια συναυλία, με τον Pop να τραγουδάει μέσω ενός φορητού δυναμικού μικροφώνου και άνευ διαφραγμάτων μεταξύ των ενισχυτών. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ ακατέργαστα σε σύγκριση με τους σύγχρονους δίσκους. Για παράδειγμα, χωρίς τα συνηθισμένα διαφράγματα απομόνωσης, οι δονήσεις από τον ενισχυτή του μπάσου προκαλούν ακουστό κροτάλισμα του ταμπούρου σε πολλά τραγούδια.




Ο Pop είπε για τον τραγουδιστή της blues, Howlin' Wolf «ήταν πραγματικά σχετικός με μένα στο Fun House. Αυτά τα πράγματα είναι Wolfy, τουλάχιστον όπως εγώ μπορούσα να τα κάνω». 

Οι Stooges σκόπευαν το "Loose" να είναι το πρώτο κομμάτι του άλμπουμ, αλλά η Elektra ένιωθε ότι το "Down on the Street" θα ήταν το πιο δυνατό εναρκτήριο κομμάτι.  Μια εναλλακτική εκδοχή του "Down on the Street", με μια μια ηχογράφηση πάνω από την αρχική σε όργανο τύπου Doors από τον Γκαλούτσι, κυκλοφόρησε ως single. 

 Μουσική και στίχοι 
Κατά την κυκλοφορία του, το περιοδικό Billboard θεωρούσε το Fun House ένα hard rock άλμπουμ.  Ο μουσικός κριτικός Ρόμπερτ Κριστγκό του The Village Voice χαρακτήρισε το άλμπουμ ως «γνήσια 'avant-garde' rock» λόγω της εύστοχης «επαναληψιμότητας» της μουσικής, του «μοναχικού new-thing σαξόφωνου» και του κομματιού που κλείνει, το "LA Blues", «που προσπαθεί να δημιουργήσει τέχνη για το χάος αναπαράγοντάς το».  Ο συγγραφέας Γκρεγκ Κοτ έχει αποκαλέσει το Fun House ένα «punk jazz αριστούργημα»  και ο Τάιλερ Κέιν του Paste Magazine χαρακτήρισε τον ήχο του άλμπουμ από την «σκληρή, άκρως έντονη έντασή του».  Το 2020, ο Τζόρνταν Μπλουμ του Consequence αξιολόγησε ότι το άλμπουμ «απέφυγε σε μεγάλο βαθμό τα πιο ψυχεδελικά και pop στοιχεία των Stooges υπέρ μιας πιο σκληρής, σκοτεινής και πιο ερευνητικής νοοτροπίας (με πινελιές jazz).» 

Στο πλαίσιο του 1001 Άλμπουμ που Πρέπει να Ακούσεις Πριν Πεθάνετε (2005), ο μουσικός δημοσιογράφος Στίβι Τσικ έγραψε ότι οι άσεμνες ιστορίες ηδονισμού και απερίσκεπτης εγκατάλειψης στο πρώτο μισό του άλμπουμ ακολουθούνται από την «κατάρρευση» στο δεύτερο μισό, όπως ανακαλείται από πιο χαλαρές δομές τραγουδιών, το σαξόφωνο του Στιβ Μακκέι και «τον Iggy να ακούγεται σαν ένα φοβισμένο, χαμένο παιδί, προειδοποιώντας από πικρή εμπειρία ότι το 'The Fun House' θα σας κλέψει την καρδιά».  Το "LA Blues" σημάνει το τέλος του άλμπουμ μέσα από μια έξαρση θορύβου και αποπροσανατολισμένων διπλών ντραμς, που ο Πάτρικ Μακνάλι του Stylus Magazine είπε πως είναι σαν οι Stooges να «χάνονται πολιτισμικά και πνευματικά στον καπνό και τις ταραχές και τη σύγχυση του Ντιτρόιτ και της Αμερικής στην αυγή της δεκαετίας του '70, αλλά και στην συντριπτική θύελλα και τον κρότο του ήχου που κατάφεραν να δημιουργήσουν - από το τίποτα, από το πουθενά».  Ο Κέιν είπε ότι αυτό το κομμάτι «ακούγεται σαν τον Iggy και τα αγόρια να φωνάζουν για βοήθεια στο δρόμο προς τον κάδο των τρελών — μόνο που αυτή τη φορά, χρησιμοποιούν κιθάρες οι οποίες ουρλιάζουν, σκληρά τύμπανα που σπάνε σαν ξυλάκια και το αδιαμφισβήτητο κλάμα του Pop».

 Κριτική υποδοχή 
Σε κριτικές της εποχής, ο Τσαρλς Μπέρτον του Rolling Stone χαρακτήρισε το Fun House «πολύ πιο εκλεπτυσμένο» από το πρώτο άλμπουμ του συγκροτήματος, γράφοντας ότι ακουγόντουσαν «τόσο εξαιρετικά απαίσιοι και άξεστοι που ήταν το απόλυτο ψυχεδελικό rock συγκρότημα του 1970».  Ο Ρόι Χόλινγκγουορθ του Melody Maker δεν εντυπωσιάστηκε, αποκαλώντας το τον χειρότερο δίσκο της χρονιάς και «ένα λασπωμένο φορτίο νωθρών, χωρίς φαντασία σκουπιδιών, βαριά μεταμφιεσμένων από ηλεκτρισμό και που ονομάζονται αμερικανικό rock».  Ο Ρόμπερτ Κριστγκό έγραψε στην πρώτη του κριτική στο The Village Voice ότι η επιτυχημένη χρήση της επανάληψης και της ενσωμάτωσης του σαξοφώνου των Stooges σημείωσε πνευματική απήχηση, αλλά αμφισβήτησε αν ήταν υγιές ως ακροατής για «[εμένα] να πρέπει να βρίσκομαι σε μια συγκεκριμένη διάθεση απελπισμένης εγκατάλειψης πριν μπορέσω να ασχοληθώ μουσικά μαζί τους».  Αργότερα είπε ότι η κριτική του ήταν βασισμένη στην «απροσβασιμότητα» του άλμπουμ ως δημοφιλή μουσική και έγραψε στο Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies (1981):
 Σε αναδρομικές κριτικές, το Fun House θεωρείται ένα κλασικό άλμπουμ της garage rock,  ο Μαρκ Ντέμινγκ του AllMusic θεώρησε το Fun House ως «το ιδανικό ντοκουμέντο των Stooges στην ωμή, ιδρωμένη, ουρλιαχτή τους κορύφωση» και έγραψε ότι περιλαμβάνει καλύτερα τραγούδια από το πρώτο τους άλμπουμ, σημαντική βελτίωση από κάθε μέλος και την ενεργητική και άμεση παραγωγή του Ντον Γκαλούτσι.  Ο Ντάλτον Ρος του Entertainment Weekly έγραψε ότι το «ριζοσπαστικό» άλμπουμ ακουγόταν «πρωτόγονο, απρόβλεπτο, επικίνδυνο».  Ο κριτικός του Pitchfork, Τζο Τανγκάρι, ένιωσε ότι η επιθετικότητα της μουσικής σπάνια έχει φτάσει το ίδιο επίπεδο. Το συνέστησε σε «οποιονδήποτε λάτρη της rock με αίσθηση ιστορίας» και υποστήριξε ότι, μαζί με το ντεμπούτο των Stooges, το Fun House είναι ένας από τους σημαντικότερους προκατόχους του κινήματος punk rock.  Ο Μπάρνεϊ Χόσκινς το αποκάλεσε «κλασικό proto-punk»,  και ο Τζον Γιάνγκ του Spin το χαρακτήρισε ως «ορόσημο proto-punk» που διέθετε ένα «μεγαλοπρεπές χάος».  Σύμφωνα με τον συγγραφέα του Cleveland.com, Τρόι Λ. Σμιθ, «Αυτό που κάποτε απορρίπτονταν ως κάτι πολύ ωμό και πρωτόγονο, τώρα θεωρείται ένα έργο απαράμιλλης ιδιοφυΐας στη hard-rock»,  ενώ ο ιστορικός μουσικής Σάιμον Ρέινολντς λέει ότι «ξεχωρίζει ξεκάθαρα ως το πιο δυνατό hard-rock άλμπουμ όλων των εποχών». 

Το 2003, το Rolling Stone κατέταξε το Fun House στην 191η θέση στη λίστα του με τα 500 Σημαντικότερα Άλμπουμ Όλων των Εποχών,  διατηρώντας την ίδια θέση σε μια αναθεώρηση της λίστας του 2012, ενώ ανέβηκε στην 94η θέση στην λίστα το 2020.   Το Melody Maker είπε ότι είναι «χωρίς αμφιβολία, το καλύτερο rock and roll άλμπουμ όλων των εποχών».  Ο Λένι Κάιε, γράφοντας για το eMusic, το αποκάλεσε «κλασικό rock and roll» και «έναν από τους πιο μετωπικούς, επιθετικούς και χαρούμενα μανιακούς δίσκους όλων των εποχών».  Στο The Rolling Stone Album Guide (2004), ο Σκοτ Σιούαρντ ισχυρίστηκε ότι, αν και λέγοντας κάτι τέτοιο «κινδυνεύει να υπερβάλει», το Fun House είναι «ένας από τους καλύτερους rock & roll δίσκους όλων των εποχών» και ότι «όσο σπουδαίοι κι αν ήταν, οι Stones δεν πήγαν ποτέ τόσο βαθιά, οι Beatles δεν ακουγόντουσαν ποτέ τόσο ζωντανοί, και ο καθένας θα δυσκολευόταν να φτάσει την αγριότητα του Iggy Pop ως τραγουδιστή».  Σχολιάζοντας την αρχική κακή υποδοχή την οποία έλαβε ο δίσκος από τους κριτικούς, το ραδιόφωνο και την ίδια την Elektra, ο Ρέινολντς εξήγησε: «Το Fun House ήταν μοιραία εκτός συγχρονισμού με το 1970, την ζοφερή χρονιά που κυκλοφόρησε, μια χρονιά τραγουδιστών-τραγουδοποιών και νόστιμων, blues licks. Μόνο λίγοι άνθρωποι είχαν τότε χρόνο για τον ήχο της απόλυτης εγκατάλειψης που έκαναν ή εξαπέλυαν οι Stooges». 

 Κληρονομιά και επιρροή 
Το αυστραλιανό συγκρότημα Radio Birdman επέλεξε το όνομά του καθώς άκουσε λανθασμένα τη φράση "radio burnin' up above" στο τραγούδι "1970". Ονόμασαν επίσης τον χώρο όπου θα εμφανίζονταν στην οδό Όξφορντ "The Oxford Funhouse" και διασκεύασαν το "TV Eye" στο άλμπουμ τους του 1977, Radios Appear. [απαιτείται παραπομπή]

Ο Τζον Ζορν διασκεύασε το "TV Eye" για τη συλλογή Rubáiyát: Elektra's 40th Anniversary: το ίδιο τραγούδι διασκευάστηκε επίσης για την ταινία Velvet Goldmine του 1998 από ένα supergroup που περιλαμβάνει τον κιθαρίστα των Stooges, Ρον Άσετον, μέλη των Sonic Youth και τον Γιούαν ΜακΓκρέγκορ. Οι Birthday Party διασκεύασαν το "Loose" στο ζωντανό άλμπουμ τους του 1982, Drunk on the Pope's Blood, και, επίσης ζωντανά, το τραγούδι "Funhouse": μια εκδοχή με σαξόφωνο από τον JG Thirlwell εμφανίζεται στο CD του 1999, The Birthday Party Live 81–82. Το πρώτο άλμπουμ των Damned του 1977, Damned Damned Damned, περιλαμβάνει μια διασκευή του "1970", με τίτλο "I Feel Alright". Οι Depeche Mode διασκεύασαν το "Dirt" στο single τους I Feel Loved. Οι GBH διασκεύασαν το "1970" (ως "I Feel Alright") στο τρίτο άλμπουμ τους, City Babys Revenge. Μια ζωντανή εκδοχή του "1970" εμφανίζεται στο μεταθανάτιο ζωντανό άλμπουμ των Mission of Burma, The Horrible Truth About Burma. Οι Hanoi Rocks διασκευάζουν το "1970" (με τίτλο "I Feel Alright") στο ζωντανό άλμπουμ τους του 1984, All Those Wasted Years. Το ιαπωνικό rock συγκρότημα Sheena & The Rokkets διασκευάζει το "1970" με νέους στίχους και τίτλο "Omae Ga Hoshi (Μία Ακόμη Φορά)" στο άλμπουμ τους του 1979, "真空パック (Συσκευασία Κενού)". Οι Spacemen 3 διασκεύασαν το "TV Eye" στο σχεδόν διασκευασμένο "OD Catastrophe" στο πρώτο άλμπουμ τους, Sound of Confusion. Ο Μάικλ Μονρόε διασκεύασε επίσης το τραγούδι για το ζωντανό άλμπουμ του, Another Night in the Sun, το 2010. Το 1989, το indie rock συγκρότημα Blake Babies διασκεύασε το "Loose" για το άλμπουμ τους Earwig. Πήραν δείγμα της φωνής του Pop για το τραγούδι. Οι Rage Against the Machine ηχογράφησαν το "Down on the Street" για το άλμπουμ τους με διασκευές Renegades του 2000, και το κύριο riff από το τραγούδι τους "Sleep Now in the Fire" ήταν εμπνευσμένο από αυτό στο "TV Eye". Μια διασκευή του "Dirt" εμφανίζεται στον πρώτο δίσκο της διπλής συλλογής CD των Screeching Weasel του 1999, Thank You Very Little.

Το 2010, ο Νιγηριανός τραγουδοποιός Μπίλι Μπάο και το συγκρότημά του ακριβώς 40 χρόνια μετά την ηχογράφηση του άλμπουμ, ηχογράφησαν το άλμπουμ τους Buildings from Bilbao χρησιμοποιώντας όλους τους τίτλους και τους χρόνους τραγουδιών για τα δικά τους τραγούδια (εκτός από το "1970", που ενημερώνεται σε "2010", και το "LA Blues", το οποίο ονομάζεται "LAGOS Blues"). [απαιτείται παραπομπή] Το "Down on the Street" εμφανίζεται για λίγο στο τραγούδι "Maggot Death (Live at Brighton)" από το άλμπουμ των Throbbing Gristle, The Second Annual Report, ως ηχογράφηση πεδίου ενός κλαμπ το οποίο παίζει το τραγούδι μέσω του συστήματος P.A..

Οι Τζόι Ραμόν, Μαρκ Ε. Σμιθ, Τζακ Γουάιτ, Νικ Κέιβ, Μάικλ Τζίρα, Μπαζ Όσμπορν, Άαρον Νορθ, Χένρι Ρόλινς και Στιβ Αλμπίνι, [απαιτείται παραπομπή] είναι μεταξύ των καλλιτεχνών που ανέφεραν το Fun House ως αγαπημένο τους άλμπουμ. «Ο σπουδαιότερος rock 'n' roll δίσκος που έγινε ποτέ», δήλωσε με ενθουσιασμό ο Γουάιτ. «Είναι ένας εξαιρετικός, εξαιρετικός δίσκος. Δεν νομίζω ότι θα ξεπεραστεί ποτέ». 

Το 1999, η Rhino Records κυκλοφόρησε ένα box set περιορισμένης έκδοσης, με τίτλο 1970: The Complete Fun House Sessions, το οποίο περιελάμβανε κάθε εκτέλεση κάθε τραγουδιού από κάθε μέρα των ηχογραφήσεων, καθώς και τις single εκδόσεις των "Down on the Street" και "1970". Στις 16 Αυγούστου 2005, το άλμπουμ επανεκδόθηκε από τις Elektra και Rhino ως σετ δύο CD το οποίο περιελάμβανε μια πρόσφατα ανανεωμένη έκδοση του άλμπουμ στον πρώτο δίσκο και κομμένες λήψεις (ουσιαστικά τα καλύτερα κομμάτια από το box set, Complete Fun House Sessions). Συνεισφέροντας ένα απόσπασμα στις ένθετες σημειώσεις του βιογράφου του Pop, Πολ Τράινκα, για την επανέκδοση, ο Τζακ Γουάιτ χαρακτήρισε το Fun House «αντιπροσώπως το απόλυτο rock άλμπουμ της Αμερικής». [απαιτείται παραπομπή]

Το 2005, οι Stooges έπαιξαν ολόκληρο το άλμπουμ ζωντανά στο πλαίσιο της σειράς Don't Look Back, την οποία επιμελήθηκε το All Tomorrow's Parties. [απαιτείται παραπομπή] Το "Dirt" κατατάχθηκε στην 46η θέση στη λίστα «50 Καλύτερα Σόλο Κιθάρας» του Gibson το 2010. 

Το 2020, ο Τζόρνταν Μπλουμ του Consequence έγραψε: «Το Fun House πέτυχε ακριβώς αυτό το οποίο θα έπρεπε να κάνει ένα δεύτερο LP: συνέχισε την θεμελιώδη αύρα του προκατόχου του, ενώ επίσης πρόσθεσε περισσότερη ανάπτυξη και ποικιλία στην παλέτα του συγκροτήματος. [...] Αν και δεν σημείωσε άμεσα επιτυχία, έκτοτε έχει δημιουργήσει μια αρκετά σημαντική κληρονομιά ως όχι μόνο μία εκ των καλύτερων κυκλοφοριών των Stooges, αλλά και ως ένα βασικό πρότυπο για αυτό που θα γινόταν punk μισή δεκαετία αργότερα».

Το κομμάτι "Fun House" ήταν μέρος της μουσικής επένδυσης του βιντεοπαιχνιδιού MTX Mototrax του 2004, το "1970" εμφανίστηκε στο Tony Hawk's Underground 2 την ίδια χρονιά και το "Down on the Street" εμφανίστηκε στο Battlefield Hardline το 2015 και στο Grand Theft Auto Online το 2020 κατά τη διάρκεια του The Cayo Perico Heist Update στον σταθμό KULT 99.1 FM.

Το άλμπουμ είχε πουλήσει 89.000 αντίτυπα μέσα στον Μάρτιο του 2000. 

 Λίστα κομματιών 

 Αρχική έκδοση 

 Επανέκδοση του 2005 

 Προσωπικό 

 The Stooges

 Iggy Pop – φωνητικά
 Ρον Άσετον – ηλεκτρική κιθάρα
 Ντέιβ Αλεξάντερ – μπάσο κιθάρα
 Σκοτ Άσετον – ντραμς
 Στιβ Μακκέι – τενόρο σαξόφωνο (5–7)

Τεχνικό

 Ντον Γκαλούτσι – παραγωγή, όργανο στην single έκδοση του "Down on the Street"
 Μπράιαν Ρος-Μάιρινγκ – remastering, μηχανικός ήχου
 Τομ Χάμερ – βοηθός μηχανικός

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 






 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ακούστε το άλμπουμ online στο Radio3Net, ένα ραδιοφωνικό κανάλι της Ρουμανικής Ραδιοφωνίας.

Κατηγορία:Άλμπουμ του 1970
Κατηγορία:Άλμπουμ των Stooges