Ζαν Αστρύκ

Ο Ζαν Αστρύκ (, 19 Μαρτίου 1684 – 5 Μαΐου 1766) ήταν Γάλλος καθηγητής της ιατρικής στα πανεπιστήμια του Μονπελιέ και των Παρισίων, ο οποίος έγραψε την πρώτη σημαντική πραγματεία με θέμα τη σύφιλη και γενικότερα τα αφροδίσια νοσήματα. Από την άλλη, με ένα μικρό βιβλίο του που κυκλοφόρησε ανώνυμα, ο Αστρύκ διεδραμάτισε βασικό ρόλο στη θεμελίωση της νεότερης κριτικής αναλύσεως της Βίβλου. Υπήρξε ο πρώτος που πρότεινε και υπέθεσε, με χρήση των μεθόδων της αναλύσεως κειμένου που συνηθίζονταν ήδη στη μελέτη της μη θρησκευτικής κλασικής γραμματείας, τη θεωρία ότι το βιβλίο της Γενέσεως συντέθηκε με βάση αρκετές πηγές η παραδόσεις χειρογράφων.

Ο Αστρύκ γεννήθηκε στο Σωβ της νότιας Γαλλίας και ήταν γιος ενός Προτεστάντη πάστορα, ο οποίος είχε μεταστραφεί στον Καθολικισμό, αλλά είχε επιστρέψει στον Προτεσταντισμό πριν από τον θάνατό του. Ο Ζαν σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ, που είχε μία από τις καλύτερες σχολές ιατρικής στην Ευρώπη την εποχή εκείνη. Η διατριβή του (και πρώτη του δημοσίευση), που υποβλήθηκε όταν ήταν μόλις 19 ετών, είχε ως θέμα την αποσύνθεση και περιείχε πολλές αναφορές σε πρόσφατες έρευνες για τους πνεύμονες από τους Τόμας Γουίλις και Ρόμπερτ Μπόιλ. Αργότερα ο Αστρύκ δίδαξε ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Τα πολυάριθμα ιατρικά συγγράμματά του δεν είναι πολύ γνωστά (μερικοί τίτλοι: Περί αφροδισίων νοσημάτων, Περί όγκων και ελκών, Περί γυναικολογικών νοσημάτων), αλλά το βιβλίο που εξέδωσε ανωνύμως το 1753 τού εξασφάλισε μόνιμη φήμη: ο πλήρης τίτλος του ήταν Conjectures sur les memoires originaux dont il paroit que Moyse s'est servi pour composer le livre de la Genese. Avec des remarques qui appuient ou qui éclaircissent ces conjectures (= «Εικασίες επί των αρχικών πηγών που φαίνεται ότι χρησιμοποίησε ο Μωυσής κατά τη σύνταξη του Βιβλίου της Γενέσεως. Με σχόλια που υποστηρίζουν ή φωτίζουν αυτές τις εικασίες.»). Η πόλη που αναγράφεται ως τόπος εκδόσεως είναι οι Βρυξέλλες, πέρα από τον έλεγχο των γαλλικών αρχών. Η προφύλαξη αυτή ήταν απαραίτητη, διότι η ιδιαίτερη πατρίδα του Αστρύκ εντασσόταν στο πλαίσιο δράσεως της Αντιμεταρρυθμίσεως και η απέλαση Προτεσταντών ήταν μια πρόσφατη δραστηριότητα. Σαφώς ένα έργο κριτικής της Αγίας Γραφής δεν θα ήταν ευπρόσδεκτο από την ισχυρή Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Ο Ζαν Αστρύκ πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 82 ετών. Το έργο του επρόκειτο να ολοκληρώσει μια διαδοχή από Γερμανούς λογίους, καθώς το πνευματικό κλίμα στη Γερμανία ήταν τότε πιο φιλελεύθερο: εκεί θεμελιώθηκε τότε η σύγχρονη κριτική ερμηνεία τόσο της Παλαιάς, όσο και της Καινής Διαθήκης.

Παραπομπές

Πηγές
 Jean Astruc: Conjectures sur la Genèse, κριτική έκδοση με εισαγωγή και σημειώσεις από τον Pierre Gibert, 2003

 Το λήμμα «Αστρύκ Ιωάννης» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 217
 Janet Doe: «Jean Astruc (1694-1766): a biography and bibliography», Journal of the History of Medicine, τόμ. 15 (1960), σσ. 184-197
 Conjectures sur les mémoires originaux dont il paroit que Moyse s'est servi pour composer le livre de la Genèse, Βρυξέλλες 1753

Βιβλιογραφία


Κατηγορία:Γάλλοι ιατροί
Κατηγορία:Δερματολόγοι
Κατηγορία:Γάλλοι μη μυθοπλαστικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Βιβλικές σπουδές
Κατηγορία:Γάλλοι εβραϊκής καταγωγής
Κατηγορία:Καθηγητές του Κολλεγίου της Γαλλίας