Ασκόφυλλο

Το ασκόφυλλο (επιστημονική-λατινική ονομασία Ascophyllum) είναι γένος θαλάσσιων οργανισμών που ανήκουν στην ομοταξία φαιοφύκη. Είναι μονοτυπικό γένος, δηλαδή περιλαμβάνει μόνο ένα είδος, το ασκόφυλλο το φυματιώδες (Ascophyllum nodosum). Γνωστό τοπικά με κοινές ονομασίες, όπως «νορβηγική κέλπια», συναντάται μόνο στον βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό: κατά μήκος της βορειοδυτικής ακτής της Ευρώπης (από τη Λευκή Θάλασσα μέχρι τη βόρεια Πορτογαλία) και της Γροιλανδίας , καθώς και τη βορειοανατολική ακτή της Βόρειας Αμερικής. Η παρουσία του νοτιότερα περιορίζεται από την υψηλότερη θερμοκρασία του νερού. Εποικίζει ιδιαιτέρως την παλιρροιακή ζώνη. Το Ascophyllum nodosum έχει αποτελέσει το αντικείμενο πολλών επιστημονικών ερευνών και τρώγεται από τον άνθρωπο, με ευεργετικά μάλιστα αποτελέσματα για την υγεία του.

Περιγραφή
Το ασκόφυλλο έχει μακρά σύνθετα φύλλα (θαλλό) με δερματώδη υφήBunker, F.StP., Maggs, C.A., Brodie, J.A. και Bunker, J.A.: Seaweeds of Britain and Ireland, 2η έκδοση, Wild Nature Press, Plymouth 2017, ακανόνιστα χωριζόμενα σε δύο μέρηNewton, L.: A Handbook of the British Seaweeds, British Museum, Λονδίνο 1931. Το άλλο έντονο χαρακτηριστικό στην εμφάνισή του είναι οι μεγάλες ωοειδείς κύστεις αέρα, οι λεγόμενοι πλωτήρες, που βρίσκονται προσαρμοσμένα χωρίς μίσχο σε σειρές σε κατά μήκος των φύλλων. Οι κύστεις αυτές επιτρέπουν στα φύλλα που σπάζουν από τα κύματα ή άλλη αιτία να διασπαρούν και να αναπτυχθούν ως νέα φυτά σε άλλα μέρη.Arbuckle, J., Beal, B., Brawley, S., Domizi, S., Mercer, L., Preston, D., Seaver, G., Sferra, N., Thayer, P., Ugarte, R., Vonderweidt, C.: «Fishery management plan for rockweed (Ascophyllum nodosum)» Maine Department of Marine Resources, 2014.  Τα φύλλα μπορούν να φθάσουν σε μήκος τα δύο μέτρα και σε σπάνιες περιπτώσεις τα 6, με το μήκος τους να εξαρτάται από τον κυματισμό: αυξάνεται ως συνάρτηση της ταχύτητας του νερού μέχρι ένα μέγιστο και μετά μειώνεται καθώς ο κυματισμός γίνεται πιο «άγριος». Τα ασκόφυλλα έχουν ένα είδος «δέστρας» με την οποία συγκρατούνται από βράχια και για τον λόγο αυτόν συναντώνται μόνο σε βραχώδεις ακτές. Το χρώμα των φύλλων είναι λαδί πράσινο, σχεδόν το ίδιο με της μιας πλευράς των φύλλων του ελαιόδενδρουHarvey, W.H.: A Manual of the British Algae, εκδ. John van Voorst, Λονδίνο 1841 και το σχήμα τους είναι κάπως «συμπιεσμένο».

Αναπαραγωγή
Το ασκόφυλλο είναι δίοικος οργανισμός, δηλαδή υπάρχουν χωριστά αρσενικά και θηλυκά άτομα. Τα γεννητικά κύτταρα παράγονται την άνοιξη σε γεννητικές κοιλότητες (conceptacles) μέσα σε κιτρινωπά αγγεία σε βραχείς κλάδους. Μετά τη γονιμοποίηση και τη δημιουργία ζυγωτού, σε 1 έτος αναπτύσσεται το πρώτο σύνθετο φύλλο, ενώ στις αρχές του δεύτερου έτους σχηματίζεται η πρώτη αεροφόρος κύστη, με τον αριθμό των τελευταίων να αποτελεί έναν τρόπο προσδιορισμού της ηλικίας του φύκους.

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «ασκόφυλλον» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 86

Ασκοφυλλο