Μάχη του Κανζάντ

Μάχη του ΚανζάντΜέρος του Εκατονταετούς ΠολέμουΜάχη του Κανζάντ (Jean Froissart, 14ος αιώνας) 300x300εσΗμερομηνίαΝοέμβριος του 1337ΤοποθεσίαΚανζάντ, Φλάνδρα (σημερινή ΖηλανδίαΑποτέλεσμαΝίκη των ΆγγλωνΑντιμαχόμενοιΒασίλειο της ΑγγλίαςΚομητεία της ΦλάνδραςΔιοικητέςΣερ Ουόλτερ ΜάνιΣερ Γκάι ντε ΡίκενμποργκΔυνάμεις3,500Πολλές χιλιάδεςΑπώλειεςΆγνωστο, σχετικά λίγεςΆγνωστο, πολλές
Η Μάχη του Κανζάντ αποτέλεσε μία από τις πρώτες συγκρούσεις του Εκατονταετούς Πολέμου και διεξήχθη το 1337. Επρόκειτο για επιδρομή στο φλαμανδικό νησί Κανζάντ, με σκοπό να προκληθεί αντίδραση και σύγκρουση με την τοπική φρουρά, ώστε να ενισχυθεί το ηθικό στην Αγγλία αλλά και μεταξύ των ηπειρωτικών συμμάχων του βασιλιά Εδουάρδου Γ΄, παρέχοντας στον αγγλικό στρατό μία εύκολη νίκη. Στις 9 Νοεμβρίου, ο σερ Ουόλτερ Μάννυ, επικεφαλής των προπορευόμενων τμημάτων της ηπειρωτικής εκστρατείας του Εδουάρδου Γ΄, επιχείρησε να καταλάβει την πόλη του Σλουίς, αλλά απωθήθηκε.

 Ιστορικό υπόβαθρο 
Για τον Εδουάρδο, ο πόλεμος δεν είχε εξελιχθεί τόσο ευνοϊκά όσο αναμενόταν στην αρχή του έτους, καθώς η διστακτικότητα των συμμάχων του στις Κάτω Χώρες και στη Γερμανία είχε εμποδίσει την προγραμματισμένη εισβολή στη Γαλλία, ενώ οι αποτυχίες στο θέατρο της Γασκωνίας δεν επέτρεψαν καμία ουσιαστική πρόοδο. Ο αγγλικός στόλος δεν ήταν προετοιμασμένος για τη διέλευση με το κύριο σώμα του στρατού, ενώ η οικονομική κατάσταση του Εδουάρδου ήταν δεινή, αφού αναγκάστηκε να καταβάλλει μεγάλα επιδόματα στα ευρωπαϊκά στρατεύματα.

Κατά συνέπεια, ο βασιλιάς χρειαζόταν ένα σαφές σύμβολο των προθέσεών του εναντίον των Γάλλων και μία επίδειξη των δυνατοτήτων των δυνάμεών του. Για τον σκοπό αυτό διέταξε τον σερ Ουόλτερ Μάννυ, επικεφαλής της εμπροσθοφυλακής που βρισκόταν ήδη στο Αινώ, να συγκροτήσει έναν μικρό στόλο και να πραγματοποιήσει επιδρομή στο νησί Κανζάντ, το οποίο σήμερα αποτελεί τμήμα της Ολλανδίας αλλά τότε υπαγόταν στη Φλάνδρα, μια ημιαυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Γαλλίας.

 Η μάχη 
αριστερά|μικρογραφία|Χάρτης της περιοχής από το 1337, σύμφωνα με το Ιστορικό Ατλάς της Σύγχρονης Ευρώπης του Τζόνστον (Johnston's Historical Atlas of Modern Europe)
Το Κανζάντ ήταν ένα φτωχό, βαλτώδες νησί, κατοικημένο κυρίως από αλιευτικά χωριά, με ελάχιστη σημασία ή πλούτο. H μοναδική του στρατηγική αξία προερχόταν από τη γειτνίασή του με το πλούσιο φλαμανδικό λιμάνι του Σλους, γεγονός που το καθιστούσε δέλεαρ για τη φρουρά της πόλης.Το Κανζάντ έχει πλέον ενωθεί με την ολλανδική ξηρά στην επαρχία της Ζηλανδίας, λόγω της επιχωμάτωσης και απόθεσης ιζημάτων στα κανάλια που το περιέβαλλαν. Ένα χωριό στην περιοχή του παλαιού νησιού διατηρεί ακόμη το όνομα Κανζάντ. Ο Μάνι γνώριζε καλά αυτήν την ιδιαιτερότητα, και αφού η αρχική του απόπειρα εναντίον του Σλους απέτυχε στις 9 Νοεμβρίου, απέσυρε τους 3.700 ναύτες και στρατιώτες του στο Κανζάντ. Εκεί εξαπέλυσε επίθεση στον τοπικό πληθυσμό, οδηγώντας σε αρκετές ημέρες λεηλασίας, βιαιοπραγιών και καταστροφών στα απομονωμένα χωριά, κατά τον τρόπο μιας μικρής chevauchée (τακτική ιππικής επιδρομής με λεηλασίες και καταστροφές).

Η φρουρά της Σλους, με επικεφαλής τον Σερ Γκάι ντε Ρίκενμποργκ, τον παράνομο γιο του Λουδοβίκου Α', κόμη της Φλάνδρας, δεν μπορούσε να επιτρέψει τέτοιες ενέργειες να συμβούν τόσο κοντά τους χωρίς να ανταποκριθεί και έτσι διέσχισε το κανάλι μεταξύ του Σλους και του νησιού λίγες ημέρες αργότερα και προσπάθησε να αντιμετωπίσει τον Μάνι. Ο Αγγλός διοικητής ήταν προετοιμασμένος γι' αυτό και είχε τους άνδρες του να σχηματίσουν το νησί σε μια ιδανική αμυντική θέση που του επέτρεψε να επιτεθεί και να καταστρέψει την φλαμανδική δύναμη σε μια σύντομη, οξεία δράση πιθανότατα δυνατή με τη χρήση του μακρύ τόξου αν και δεν υπάρχουν αναφορές των μαχών που επιβιώνουν. Μόνο μια χούφτα από τη φλαμανδική δύναμη κατάφερε να αποσυρθεί πέρα από το κανάλι, ο Γκάι της Φλάνδρας συνελήφθη με τους άλλους ευγενείς ενώ οι τάξεις και τα αρχεία όλα τέθηκαν στο σπαθί. Οι αγγλικές απώλειες ήταν ελάχιστες.

 Συνέπειες 
Η μάχη δεν είχε μακροπρόθεσμη στρατηγική σημασία, καθώς ο Μάνι εγκατέλειψε το νησί στους εναπομείναντες κατοίκους λίγο μετά τη νίκη. Παρά ταύτα, οι σύμμαχοι του Εδουάρδου εντυπωσιάστηκαν από την επίδειξη δύναμης, ενώ οι παραμεθόριες περιοχές της Φλάνδρας εκφοβίστηκαν. Ο βασιλιάς Φίλιππος ΣΤ΄ της Γαλλίας επηρεάστηκε ιδιαίτερα από την ήττα, θεωρώντας ότι αυτή οφειλόταν σε προδοσία μέσα στους Φλαμανδούς, και απάντησε με κύμα τρόμου και εκτελέσεων, το οποίο συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της βασιλείας του και αποξένωσε πολλούς συμμάχους και υποστηρικτές του.

Δέκα χρόνια αργότερα, όταν η Αγγλία και η Φλάνδρα συμμάχησαν έπειτα από εξέγερση στη δεύτερη, ο Εδουάρδος Γ΄ αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη και να προβεί σε συμβολικές αποζημιώσεις για την εντολή της επιδρομής στο Κανζάντ. Το Σλους αποτέλεσε αργότερα το θέατρο μιας σημαντικής ναυμαχίας το 1340.

 Παραπομπές 

 Sumption, Jonathan, Ο Εκατονταετής Πόλεμος (The Hundred Years War), Volume 1, Trial by Battle, 1990, ISBN 

Κανζάντ
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις