Βουλγαρικές βουλευτικές εκλογές Οκτωβρίου 2024

Πρόωρες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Βουλγαρία στις 27 Οκτωβρίου 2024, έπειτα από την αποτυχία και των τριών προσπαθειών σχηματισμού κυβέρνησης μετά τις τελευταίες εκλογές του Ιουνίου 2024. Επρόκειτο για την έκτη κατά σειρά πρόωρη εκλογική αναμέτρηση από το 2021. Η ακολουθία αυτή πρόωρων εκλογών αποτελεί απόρροια της πολιτικής κρίσης που πλήττει τη χώρα.

Οκτώ κόμματα πέρασαν το εκλογικό όριο και εξασφάλισαν εκπροσώπηση στην Εθνοσυνέλευση, ενώ το Velichie έχασε για μόλις 21 ψήφους την είσοδό του στο κοινοβούλιο. Η συμμαχία GERB–SDS έλαβε το υψηλότερο ποσοστό με 25,5% των ψήφων, ωστόσο χρειαζόταν συμμαχία με τουλάχιστον δύο ακόμη εκλεγμένα κόμματα για την εξασφάλιση πλειοψηφίας στην Εθνοσυνέλευση. Η νέα 51η Εθνοσυνέλευση αντικατέστησε την 50ή όταν όλα τα εκλεγμένα μέλη ορκίστηκαν στις 11 Νοεμβρίου. Έπειτα από 11 γύρους ψηφοφορίας, η Νατάλια Κισέλοβα (BSP–OL) εξελέγη πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης στις 6 Δεκεμβρίου.

Ο πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ ανέθεσε την πρώτη διερευνητική εντολή στο μεγαλύτερο κόμμα GERB-SDS στις 15 Ιανουαρίου, το οποίο σχημάτισε κυβέρνηση μειοψηφίας σε συνεργασία με το BSP και το ITN, με τη στήριξη της APS (Dogan). Επικεφαλής της κυβέρνησης τέθηκε ο πολιτικός του GERB Ρόζεν Ζελιάζκοφ.

Το Velichie και όλα τα εκλεγμένα κόμματα, πλην της DPS–NN (Peevski), αμφισβήτησαν τα αποτελέσματα και τη διεξαγωγή των εκλογών υποβάλλοντας ενστάσεις στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο και διόρισε ανεξάρτητη επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τη διερεύνηση όλων των καταγγελιών. Έπειτα από ανακαταμέτρηση των αποτελεσμάτων, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε τον Μάρτιο του 2025 ότι 16 από τους 240 βουλευτές εξελέγησαν παράνομα και ότι το Velichie είχε τελικά υπερβεί το εκλογικό όριο.

 Διεξαγωγή 
Οι καταγγελίες για αγορά ψήφων είναι συνηθισμένο φαινόμενο στον εκλογικό κύκλο της Βουλγαρίας, με τις καταγγελίες να εμφανίζονται συχνότερα σε αγροτικές περιοχές, όπου επικρατεί μεγαλύτερη φτώχεια και χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο βουλευτής Ιβάιλο Μίρτσεφ, από τον συνασπισμό PP–DB, ισχυρίστηκε ότι γινόταν μαζική αγορά ψήφων από την DPS–Peevski, υποστηρίζοντας ότι πληρώνονταν έως και 500 λέβα Βουλγαρίας (286 δολάρια ΗΠΑ) ανά ψήφο. Ένας από τους επικεφαλής του ψηφοδελτίου της DPS–Peevski φάνηκε να παραδέχεται την αγορά ψήφων σε ψηφοφορία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο υπουργός Εσωτερικών Ατανάς Ίλκοφ δήλωσε σε κοινοβουλευτική ακρόαση ότι είχε λάβει δύο καταγγελίες για αγορά ψήφων μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου. Μια εθνική επιχείρηση της αστυνομίας για την καταπολέμηση της πρακτικής ξεκίνησε δύο ημέρες αργότερα. Στις 18 Οκτωβρίου ο Ίλκοφ ανέφερε ότι το υπουργείο του είχε λάβει 259 καταγγελίες για αγορά ψήφων.

Η Deutsche Welle έλαβε αναφορές, ιδιαίτερα στην Επαρχία Κάρτζαλι, ότι η DPS–Peevski ασκούσε πίεση στους πολίτες να ψηφίσουν το κόμμα υπό τον φόβο απώλειας της δουλειάς τους, με 60 θέσεις εργασίας να έχουν ήδη χαθεί στη δημοτική διοίκηση. Επίσης ανέφεραν ότι ο ίδιος ο Πέεφσκι χρηματοδοτούσε μικρές δημόσιες επισκευές.

 Υπόθεση Τζεϊχάν Ιμπριάμοφ 
Στις 2 Οκτωβρίου ο επικεφαλής υποψήφιος της DPS–Dogan στην Σούμεν, Τζεϊχάν Ιμπριάμοφ, συνελήφθη από την Εισαγγελία με την κατηγορία της απόπειρας αγοράς ψήφων και επιρροής μέσω διαμεσολάβησης. Κατόπιν αιτήματος της Εισαγγελίας, η ΚΕΕ και η πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, Ράγια Ναζαριάν, συμφώνησαν να άρουν την ασυλία του Ιμπριάμοφ ως υποψηφίου στις εκλογές. Παρά τη σε βάρος του ποινική υπόθεση και τη σύλληψή του, ο Ιμπριάμοφ εξακολουθούσε να έχει άδεια συμμετοχής στις εκλογές.

Η σύλληψη και η ποινική δίωξη του Ιμπριάμοφ προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από βασικά στελέχη της DPS–Dogan, με τον de facto ηγέτη του συνασπισμού, Τζεβντέτ Τσάκαροφ, να ζητά την ακύρωση των επικείμενων εκλογών.

 Αναφορές μετά τα αποτελέσματα 
Σε εκλογικά τμήματα που είχαν χαρακτηριστεί ως υψηλού κινδύνου για ελεγχόμενη ή αγορασμένη ψήφο, τα κόμματα GERB και DPS–Peevski κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο για την Ανάπτυξη του Δημόσιου Περιβάλλοντος, υπήρχαν 827 εκλογικά τμήματα με αυτόν τον κίνδυνο, ενώ το bTV μετέδωσε ότι κάποιοι ψηφοφόροι στον Μπλαγκόεβγκραντ δεν διέψευσαν την ύπαρξη αγοράς ψήφων. Ο συντονιστής της οργάνωσης «Εσύ Μετράς», η οποία καλεί τους πολίτες να καταγγέλλουν εκλογικές παρατυπίες, ισχυρίστηκε ότι ολόκληροι δήμοι βρίσκονται σε κίνδυνο για μαζική ελεγχόμενη ή αγορασμένη ψήφο. Υποστήριξε ότι τα αποτελέσματα δεν αντικατοπτρίζουν τη βούληση των Βούλγαρων πολιτών λόγω της μεγάλης παραμόρφωσης.

Μια έρευνα που προβλήθηκε από τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα BNT αποκάλυψε αποκλίσεις έως και 100 ψήφων σε μία εκλογική περιφέρεια, καθώς και άλλες παρατυπίες αλλού.

Η δεύτερη προσωρινή κυβέρνηση Γκλάβτσεφ, στην επίσημη αναφορά της, ανέφερε ότι θεωρεί πως οι εκλογές διεξήχθησαν σε ελεύθερο και δίκαιο περιβάλλον, επικαλούμενη θετικά σχόλια από διεθνείς εκλογικούς παρατηρητές. Σε ενημέρωση λίγο μετά τις εκλογές, ο υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών Ατανάς Ίλκοφ ισχυρίστηκε ότι δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές μεταβολές στα επίπεδα αγοράς ψήφων από το υπουργείο και ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για χρήση κρατικών θεσμών για επηρεασμό του αποτελέσματος.

 Αποτελέσματα 
Μετά και την επαναληπτική καταμέτρηση, τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών, έχουν ως εξής:
+Αποτελέσματα βουλγαρικών βουλευτικών εκλογών του Οκτωβρίου 2024Αρχείο:National Assembly of Bulgaria (current composition).svg Κόμματα και συνασπισμοίΨήφοι %+/-Έδρες+/-Συνασπισμός GERB-SDS 25,53 66Συνασπισμός Συνεχίζουμε για την Αλλαγή - Δημοκρατική Βουλγαρία (PP-DB) 13,75 36Αναγέννηση (V) 12,93 33Κίνημα για Δικαιώματα και Ελευθερίες - Μια Νέα Αρχή (DPS-NN) 11,13Διάσπαση του DPS 29BSP - Ενωμένη Αριστερά (BSPzB) Συνασπισμός που συγκεντρώνει το BSP, το , την ABV, την ZSAS, το ZP, το PDS και τη BSEL. 7,32Σε σχέση με τα αποτελέσματα του BSP για τη Βουλγαρία, της Αριστεράς! και του Ροζ Συνασπισμού. 19Συμμαχία για Δικαιώματα και Ελευθερίες (APS) 7,24Διάσπαση του DPS 19Υπάρχει Τέτοιος Λαός (ITN) 6,56 17Ηθική, Ενότητα και Τιμή 4,44 11Μεγαλοσύνη (Vel)  3,87 10Μπλε Βουλγαρία1,030Ξυπνήστε Βούλγαροι (BV)0,410Ρωσόφιλοι για τη Βουλγαρία0,35Νέο0Άμεση Δημοκρατία0,320Λοιπά κόμματα (15 κόμματα, στο 0,30 %)1,75 –0Ανεξάρτητοι0,08Νέο0Καμία από αυτές τις επιλογές 3,27Έγκυρα ψηφοδέλτια97,98Άκυρα ψηφοδέλτια2,02Σύνολο100–240Αποχή61,19Εγγεγραμμένοι/ συμμετοχή38,81

 Παραπομπές 

2024 10
Βουλγαρια