Γιαν Παραντόφσκι

__ΧΩΡΙΣΠΠ__
Ο Γιάν Παραντόφσκι (11 Μαΐου 1895 - 26 Σεπτεμβρίου 1978) ήταν Πολωνός συγγραφέας, δοκιμιογράφος και μεταφραστής. Είναι γνωστός για τα έργα του που σχετίζονται με την κλασική αρχαιότητα, ενώ ήταν επίσης πρόεδρος του Πολωνικού PEN Club μεταξύ 1933 και 1978, με μία μικρή διακοπή κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Γεννήθηκε στο Λβούφ (Λένμπεργκ της τότε Αυστρο-Ουγγαρίας, σημερινό Λβίβ της Ουκρανίας) και πέθανε στη Βαρσοβία.

 Βιογραφία 
Ο Jan Parandowski αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Jan Długosz, στο Λένμπεργκ της Αυστρο-Ουγγαρίας (σημερινό Λβίβ, Ουκρανία). Το 1913 ξεκίνησε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Λένμπεργκ, στο τμήμα φιλοσοφίας. Εκεί μελέτησε φιλοσοφία, κλασική Φιλολογία, αρχαιολογία, Ιστορία της τέχνης και Πολωνική λογοτεχνία. Οι σπουδές του διακόπηκαν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου μετακινήθηκε στη Ρωσία, και ως εκ τούτου δίδαξε σε σχολεία του Βόρονεζ και του Σαρατόφ. Από το 1920 συνέχισε τις σπουδές του και το 1923 πήρε το μεταπτυχιακό του στην κλασική φιλολογία και την αρχαιολογία.

Από το 1922 έως το 1924 ήταν ο λογοτεχνικός επικεφαλής του εκδότη Άλφρεντ Αλτενμπεργκ, για τον οποίο οργάνωσε μια σειρά μεταφράσεων κλασικών έργων και μια σειρά από "μεγάλους συγγραφείς". Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ήταν συχνά ανταποκριτής για αρκετές πολωνικές εφημερίδες και περιοδικά, συμπεριλαμβανομένης της Gazetą Poranną, της Tygodnikiem Ilustrowanym, των Wiadomościami Literackimi, της Εβδομαδιαίας και της Tęcza. Μεταξύ 1924 και 1926 ταξίδεψε στην Ελλάδα, τη Γαλλία και την Ιταλία. Από το 1929 ζούσε στη Βαρσοβία, όπου αρχικά ήταν συντάκτης της μηνιαίας εφημερίδας, Pamiętnik Warszawski. Το 1930 έγινε μέλος του Πολωνικού PEN Club και το 1933 πρόεδρος του.

Στους Θερινές Ολυμπιακές Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, έλαβε  χάλκινο μετάλλιο για το βιβλίο του, Ο Ολυμπιακός Δίσκος, και το 1937 έλαβε το χρυσό Wawrzyn Akademicki της Πολωνικής Ακαδημίας Λογοτεχνίας. Μεταξύ 1937 και 1938 ήταν συντάκτης για το κρατικό εκδοτικό οίκο για σχολικά βιβλία, και δημιούργησε την εκπαιδευτική σειρά, Wielcy ludzie. Μετά το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, συνέχισε την πολιτισμική του δράση υπόγεια. Η εξέγερση της Βαρσοβίας καταβρόχθισαν τα λογοτεχνικά αρχεία του και όλα τα μη δημοσιευμένα έργα του.

Κατά τη διάρκεια των ετών 1945 - 1950 ανέλαβε το Τμήμα Κλασικής Αρχαιότητας, στη συνέχεια το Τμήμα Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Λούμπλιν (KUL). Έγινε τακτικό μέλος του Warszawskie Towarzystwo Naukowe (ελ. μετ., Σύνδεσμος Επιστημών της Βαρσοβίας), και εργάστηκε με εκδόσεις όπως η Tygodnikiem Powszechnym, Meandrem, Twórczością, και ανανέωσε την δραστηριότητα του ως πρόεδρος του Πολωνικού PEN Club. Το 1948 οργάνωσε ένα Παγκόσμιο Συνέδριο Διανοούμενων στo Βρότσλαβ, μετά από το οποίο επέστρεψε στη Βαρσοβία.

Το 1949, ως μέλος της Πολωνικής Επιτροπής Υπερασπιστών της Ειρήνης, αποτέλεσε εκπρόσωπος του Εθνικού Συμβουλίου στο ομώνυμο συνέδριο στο Παρίσι. Ήταν μέλος της Ένωσης Ευρωπαϊκού Πολιτισμού (SEC).Το 1958, ο Γιάν οργάνωσε μια Διεθνή Σύνοδο Μεταφραστών στη Βαρσοβία, και το 1962 έγινε αντιπρόεδρος της Διεθνούς PEN. Το 1964 έλαβε το Πολωνικό Κρατικό Βραβείο Πρώτου Στίχου, και το ίδιο έτος ήταν υπογράφων της επιστολής 34 μελετητών και συγγραφέων (Listu 34) για την υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου. Το 1975 τιμήθηκε για τα επίτευγματα της ζωής του από το Radio Wolna Europa. Το 1976 έλαβε επίτιμο διδακτορικό στην Χριστιανική Φιλοσοφία από το Καθολικό Πανεπιστήμιο του Λούμπλιν (KUL).

Το 1988 δημιουργήθηκε ένα βραβείο προς τιμήν του, το βραβείο Jan Parandowski, και απονέμεται ετησίως από το Πολωνικό PEN Club σε παραδειγματικούς ιστορικούς συγγραφείς.

Η εγγονή του είναι η ηθοποιός Joanna Szczepowska.

 Έργα 
Ως λογοτεχνικός, ο Παράντοβσκι άρχισε να γράφει στο Λβούφ το 1913, αν και έλαβε διεθνή αναγνώριση μετά την πολυαναφερόμενη Μυθολογία του το 1924. Η γνώση του για το αντικείμενο, το σαφές και συναρπαστικό ύφος γραφής του και η ικανότητά του να αντιμετωπίζει τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα συνέβαλαν σημαντικά στη δημοτικότητα του Παράντοφσκι. Στη Πολωνία τα έργα του έχουν γίνει βασικό στοιχείο της κλασικής μελέτης σε σχολεία όλων των επιπέδων.

 Επιλεγμένη βιβλιογραφία 

 (1919) Μπολσεβικισμός και Μπολσεβίκοι στη Ρωσία από τον Jan Parandowski δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Ιβάνο-Φρανκίβσκ, στα πολωνικά: olszewizm i bolszewicy w Rosji, 1919, και αργότερα: Λονδίνο 1996 Puls Publications Ltd.
 (1924) Mitologia - Μυθολογία
 (1924) Eros na Olimpie - Έρωτας στον Όλυμπο
 (1927) Dwie wiosny - Δύο Ανοίξεις
 (1927) Wojna trojańska - Ο Τρωικός Πόλεμος
 (1930) Król życia - Ο Βασιλιάς της Ζωής
 (1933) Dysk olimpijski - Ο Ολυμπιακός Δίσκος
 (1934) Odwiedziny i spotkania - Επισκέψεις και Συναντήσεις
 (1935) Przygody Odyseusza - Οι περιπέτειες του Οδυσσέα
 (1936) Niebo w płomieniach - Ο Ουρανός στις φλόγες
 (1949) Godzina śródziemnomorska - Ώρα της Μεσογείου
 (1953) Zegar słoneczny - Ηλιακό Ρολόι
 (1955) Pisma wybrane - Επιλεγμένα Κείμενα
 (1956) Petrarka - Πετράρχης
 (1957) Dzieła wybrane tom 1–3 - Επιλεγμένα έργα τόμοι 1-3
 (1958) Z antycznego świata - Από τον αρχαίο κόσμο
 (1959) Mój Rzym - Η Ρώμη μου
 (1961) Powrót do życia - Επιστροφή στην Ζωή
 (1967) Akacja - Ακακία

 Μεταφράσεις 

 (1924) Historia świata Wellsa/The Outline of History by H. G. Wells
 (1925) Dafnis i Chloe/Daphnis and Chloe
 (1935) Życie Karola Wielkiego Einharda
 (1951) Wojna domowa Juliusza Cezara/Civil Wars by Julius Caesar
 (1953) Odyseja Homera/Homer's Odyssey

 Ταξιδιωτικά Απομνημονέυματα 

 (1924) Rzym czarodziejski
 (1927) Dwie wiosny
 (1958) Podróże literackie

 Παράσημα και Διακρίσεις 

 60x60εσ Commander's Cross with Star of Order of Polonia Restituta (1959) Dziennik Polski, rok XV, nr 172 (4793), s. 9.
 60x60εσ Commander's Cross of Order of Polonia Restituta (16 July 1954) M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1565 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
 60x60εσ Officer's Cross of Order of Polonia Restituta (9 November 1931) M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 345 „za zasługi na polu literatury”
 60x60εσ Golden Academic Laurel (7 November 1936) M.P. z 1936 r. nr 261, poz. 460 „za wybitną twórczość literacką”.
 60x60εσ Commander of Ordre des Arts et des Lettres (France, 1973)  Stanisław Kuniczak. O lwowianach, Lwowie, Małopolsce Wschodniej i Wołyniu. Komandoria dla Parandowskiego. „Biuletyn”. Nr 24, s. 57, czerwiec 1973. Koło Lwowian w Londynie.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις