Αρνάλντο της Μπρέσια

Ο Αρνάλντο της Μπρέσια, ιταλ.: Arnaldo di Brescia (  1090 – Ιούνιος 1155), γνωστός και ως Aρνάλδος (λατιν.: Αrnaldus), ήταν Ιταλός τακτικός ιερέας από τη Λομβαρδία,  ο οποίος κάλεσε την Εκκλησία να αποκηρύξει την ιδιοκτησία, και συμμετείχε στην αποτυχημένη Κομμούνα της Ρώμης από το 1144 έως το 1193. Θεωρείται πρωτο-Μεταρρυθμιστής και πρόδρομος της Μεταρρύθμισης.

Εξόριστος τουλάχιστον τρεις φορές και τελικά συλληφθείς, ο Αρνάλντο απαγχονίστηκε από τον παπισμό. Τα λείψανά του κάηκαν μετά θάνατον και οι στάχτες ρίχτηκαν στον ποταμό Τίβερη. Αν και απέτυχε ως θρησκευτικός μεταρρυθμιστής και πολιτικός ηγέτης,  οι διδασκαλίες του για την αποστολική φτώχεια απέκτησαν έδαφος μετά το τέλος του μεταξύ των « Αρναλντιστών» και ευρύτερα μεταξύ των Βαλδενσίων και των Πνευματικών Φραγκισκανών, αν και κανένα γραπτό του κείμενο δεν έχει διασωθεί μετά την επίσημη καταδίκη.  Οι Προτεστάντες τον κατατάσσουν μεταξύ των προδρόμων της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης.  

 Βιογραφία 
Γεννημένος στην Μπρέσια, ο Αρνάλντο έγινε Αυγουστιανός ιερέας και στη συνέχεια ηγούμενος ενός μοναστηριού στην Μπρέσια. Επέκρινε τις κοσμικές εξουσίες της Καθολικής Εκκλησίας που την ενέπλεκαν σε έναν αγώνα για γη στην Μπρέσια εναντίον του κόμη-επισκόπου της Μπρέσια. Κάλεσε την Εκκλησία να αποκηρύξει την αξίωσή της, και να επιστρέψει την ιδιοκτησία στην τοπική αυτοδιοίκηση, ώστε να μη μολυνθεί από την κατοχή: η αποκήρυξη της κοσμικότητας ήταν μία από τις κύριες διδασκαλίες του. Καταδικάστηκε στη Β΄ Λατερανή Σύνοδο το 1139, και εξορίστηκε από την Ιταλία. 

Σύμφωνα με τον χρονικογράφο Όθωνα του Φράιζινγκ, ο Αρνάλντο είχε σπουδάσει στο Παρίσι υπό την κηδεμονία τού μεταρρυθμιστή και φιλοσόφου Πέτρου Αβελάρδου. Ενέκρινε τις προτάσεις του Αβελάρδου για μοναστική μεταρρύθμιση. Επηρεάστηκε επίσης από τον Γάλλο μεταρρυθμιστή Ερρίκο της Λωζάνης. Συμφώνησε με τα διάφορα ζητήματα που κήρυτταν, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων του νηπιοβαπτισμού και του μεγάλου πλούτου της Ρωμαϊκής Εκκλησίας, μεταξύ άλλων.  Το ζήτημα τέθηκε ενώπιον της Συνόδου του Σαν το 1141, και οι θέσεις τόσο του Aρνάλντο όσο και του Aβελάρδου απορρίφθηκαν από τον Bερνάρδο του Κλαιρβώ.  Ο Aρνάλντο στάθηκε μόνος του ενάντια στην απόφαση της εκκλησίας, μετά τη συνθηκολόγηση του Aβελάρδου. Επέστρεψε στο Παρίσι, όπου συνέχισε να διδάσκει και να κηρύττει εναντίον του Bερνάρδου. Κατά συνέπεια, διατάχθηκε να σιωπήσει, και εξορίστηκε από τον πάπα Ιννοκέντιο Β΄. Κατέφυγε πρώτα στη Ζυρίχη και στη συνέχεια πιθανώς στη Βαυαρία.  Τα γραπτά του διατάχθηκε επίσης να καούν ως περαιτέρω μέτρο, αν και αυτή η απόφαση είναι η μόνη απόδειξη ότι είχε γράψει κάτι. Ο Aρνάλδος συνέχισε να κηρύττει τις ριζοσπαστικές του ιδέες σχετικά με την αποστολική πενία.
δεξιά|μικρογραφία|Το πτώμα του Αρνάλντο της Μπρέσια που κάηκε στην πυρά από την παπική φρουρά· μία πολύ μεταγενέστερη εκτύπωση από το έργο Καθρέπτης Μαρτύρων.
Ο Αρνάλντο, ο οποίος είναι γνωστός μόνο από την υβριστική καταδίκη των εχθρών του, χαρακτηρίστηκε δημαγωγός· τα κίνητρά του αμφισβητήθηκαν.

Έχοντας επιστρέψει στην Ιταλία μετά το 1143, το 1145 ο Αρνάλντο έκανε ειρήνη με τον πάπα Ευγένιο Γ΄, ο οποίος τον διέταξε να υποταχθεί στο έλεος της Εκκλησίας στη Ρώμη. Όταν έφτασε, διαπίστωσε ότι οι οπαδοί τού Τζορντάνο Πιερλεόνι είχαν διεκδικήσει τα αρχαία δικαιώματα της κοινότητας της Ρώμης, είχαν πάρει τον έλεγχο της πόλης από τις παπικές δυνάμεις, και είχαν ιδρύσει μια δημοκρατία, την Κοινότητα της Ρώμης. Ο Αρνάλντο τάχθηκε αμέσως με το μέρος του λαού, και μετά την εκθρόνιση του Πιερλεόνι, σύντομα έγινε ο πνευματικός ηγέτης της Κοινότητας, ζητώντας ελευθερίες και δημοκρατικά δικαιώματα. Ο Αρνάλντο δίδασκε ότι ο κλήρος που κατείχε περιουσία, δεν είχε εξουσία να τελεί τα Μυστήρια. Κατάφερε να οδηγήσει τον πάπα Ευγένιο Γ΄ στην εξορία το 1146, για το οποίο αφορίστηκε στις 15 Ιουλίου 1148. Όταν ο πάπας Ευγένιος Γ΄ επέστρεψε στην πόλη το 1148, ο Αρνάλντο συνέχισε να ηγείται της ακμάζουσας δημοκρατίας, παρά τον αφορισμό του. Συνοψίζοντας αυτά τα γεγονότα, ο ιστορικός Καίσαρ Βαρόνιος αποκάλεσε τον Αρνάλντο «πατέρα των πολιτικών αιρέσεων», ενώ ο Έντουαρντ Γκίμπον αργότερα εξέφρασε την άποψή του ότι «η σάλπιγγα της ρωμαϊκής ελευθερίας ηχήθηκε για πρώτη φορά από τον Αρνάλντο».

Μετά το τέλος τού πάπα Ευγενίου Γ΄, ο πάπας Αδριανός Δ΄ έλαβε γρήγορα μέτρα για να ανακτήσει τον έλεγχο της Ρώμης. Συμμάχησε με τον Φρειδερίκο Α΄ Βαρβαρόσα, ο οποίος κατέλαβε τη Ρώμη με τη βία το 1155 μετά από μία απαγόρευση της Μεγάλης Εβδομάδας και ανάγκασε τον Αρνάλντο ξανά σε εξορία. Ο Αρνάλντο συνελήφθη από τις αυτοκρατορικές δυνάμεις, και δικάστηκε από τη Ρωμαϊκή Κουρία ως επαναστάτης. Είναι σημαντικό ότι δεν κατηγορήθηκε ποτέ για αίρεση. Αντιμέτωπος με την πυρά, αρνήθηκε να αποκηρύξει οποιαδήποτε από τις θέσεις του. Καταδικασμένος για επανάσταση, ο Αρνάλντο απαγχονίστηκε τον Ιούνιο, και το σώμα του κάηκε. Επειδή παρέμεινε ήρωας για μεγάλα τμήματα του ρωμαϊκού λαού και τον κατώτερο κλήρο, η τέφρα του ρίφθηκε στον Τίβερη, για να αποφευχθεί η λατρεία τού τόπου ταφής του ως ιερό μάρτυρα.

Το 1882, μετά την κατάρρευση των παπικών κοσμικών εξουσιών, η πόλη της Μπρέσια ανήγειρε ένα μνημείο στο τέκνο της.

 Πεποιθήσεις 
Ο Αρνάλντο επιτέθηκε στις εξουσίες της Ρωμαϊκής Εκκλησίας, και είχε ριζοσπαστικό ζήλο για ηθική μεταρρύθμιση στον κλήρο. Απέρριψε ένα θεοκρατικό κράτος, και αντ' αυτού πίστευε ότι η εκκλησία και το κράτος πρέπει να βρίσκονται σε πλήρη διαχωρισμό.  Ο Αρνάλντο πίστευε στην «αποστολική πενία», και ότι η εκκλησία έπρεπε να αποκατασταθεί στην αποστολική αγνότητα.  Η Β΄ Λατερανή Σύνοδος καταδίκασε τους Αρναλντιστές, επειδή αρνήθηκαν τον νηπιοβαπτισμό. 

Ο Αρνάλντο απέρριψε την εξουσία της Ρωμαϊκής Εκκλησίας, και πίστευε ότι ο αμαρτωλός κλήρος έχανε το δικαίωμά του να τελεί τα μυστήρια.

Μερικοί από τους επικριτές του επιτέθηκαν στον Αρνάλντο, επειδή είχε «προσβλητικές απόψεις για το βάπτισμα και τη Θ. Ευχαριστία».

 Δείτε επίσης 

 Ιστορία της Ρώμης κατά τον Μεσαίωνα
 Βαλδένσιοι
 Δονατιστές

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 
 Καθολική Εγκυκλοπαίδεια : "Αρνόλδος της Μπρέσια"
 Romedio Schmitz-Esser, Arnold von Brescia im Spiegel von acht Jahrhunderten Rezeption. Ein Beispiel für Europas Umgang mit der mittelalterlichen Geschichte vom Humanismus bis heute, Βιέννη-Βερολίνο-Μούνστερ 2007.
 Romedio Schmitz-Esser, Arnold of Brescia in Exile: April 1139 to December 1143 – His Role as a Reformer, Κριτική, στο: Exile in the Middle Ages. Επιλεγμένα Πρακτικά του Διεθνούς Μεσαιωνικού Συνεδρίου, Πανεπιστήμιο του Λιντς, 8–11 Ιουλίου 2002, επιμ. Laura Napran και Elisabeth van Houts, Turnhout 2004, σσ. 213–231.
 Russell, Jeffrey Burton (1992). Dissent and Order in the Middle Ages: The Search for Legitimate Authority. Wipf & Stock publishers.
 Arsenio Frugoni, Arnaldo da Brescia nelle fonti del secolo XII (Ρώμη 1954; repr. Turin 1989).
 Grado Giovanni Merlo, La storia e la memoria di Arnaldo da Brescia, στο: Studi Storici 32/4 (1991) σελ. 943–952.
 Maurizio Pegrari (επιμ.), Arnaldo da Brescia e il suo tempo, Μπρέσια 1991.
 Τζορτζ Γουίλιαμ Γκρίναγουεϊ, Άρνολντ της Μπρέσια, (Cambridge University Press) 1931. Η πρώτη βιογραφία στα αγγλικά.
 Pasquale Villari, Μεσαιωνική Ιταλία από τον Καρλομάγνο έως τον Ερρίκο Ζ΄, 1910.
 Φερδινάνδος Α. Γρηγορόβιος, Ιστορία της Πόλης της Ρώμης κατά τον Μεσαίωνα, 6η έκδοση, 1953–1957.

Κατηγορία:Μεσαίωνας