Μάχη του Στρασβούργου

Η Μάχη του Στρασβούργου, γνωστή και ως Μάχη του Αργεντοράτουμ, διεξήχθη το 357 μεταξύ του δυτικού ρωμαϊκού στρατού υπό τον Ιουλιανό και της φυλετικής συνομοσπονδίας των Αλαμαννών με επικεφαλής τον ηγέτη των Αλαμαννών βασιλέων Χνόδομαρ. Η μάχη έλαβε χώρα κοντά στο Στρασβούργο, που ονομάζεται Αργεντοράτουμ στην αφήγηση του Αμμιανού Μαρκελλίνου, και Αργεντοράτη στον Χάρτη του Πόιντινγκερ (ενότητα 2).

Αν και πιθανώς αριθμητικά λιγότεροι, ο ρωμαϊκός στρατός επέτυχε μία αποφασιστική νίκη μετά από μία σκληρή μάχη με τους Αλαμαννούς. Με αμελητέες δικές τους απώλειες, οι Ρωμαίοι έδιωξαν τους Αλαμαννούς πέρα από τον ποταμό, προκαλώντας τους βαριές απώλειες. Η ρωμαϊκή δύναμη, ο αυτοκρατορικός στρατός συνοδείας του Ιουλιανού, ήταν μικρή αλλά υψηλής ποιότητας. Η μάχη κερδήθηκε χάρη στην ικανότητα του ρωμαϊκού πεζικού, με το ρωμαϊκό ιππικό αρχικά να μην έχει καλή απόδοση.

Η μάχη ήταν το αποκορύφωμα των εκστρατειών του Ιουλιανού το 355-57 για την εκδίωξη των βαρβάρων επιδρομέων από τη Γαλατία και την αποκατάσταση της ρωμαϊκής αμυντικής γραμμής οχυρώσεων κατά μήκος του Ρήνου, η οποία είχε καταστραφεί σε μεγάλο βαθμό κατά τον ρωμαϊκό εμφύλιο πόλεμο του 350-53. Στα χρόνια που ακολούθησαν τη νίκη του στο Στρασβούργο, ο Ιουλιανός κατάφερε να επισκευάσει και να φρουρήσει τα φρούρια του Ρήνου, και να επιβάλει καθεστώς εισφορών υποτελείας στις γερμανικές φυλές πέρα από τα σύνορα.
εναλλ.=Golden coin depicting the emperor Julian|μικρογραφία|200x200εσ|Νόμισμα που απεικονίζει (μπροστά) την κεφαλή του Ιουλιανού (εκδόθηκε ως Αυτοκράτορα, 361-3) με διάδημα και (πίσω) στρατιώτη που φέρει λάβαρο. που κρατάει γονατισμένο αιχμάλωτο από τα μαλλιά και την επιγραφή VIRTUS EXERCITUS ROMANORUM («Ανδρεία του ρωμαϊκού στρατού»). Χρυσός σόλιδος . Νομισματοκοπείο Σιρμίου.

 Αλαμανοί 
δεξιά|μικρογραφία|Χάρτης που δείχνει την έκταση της επικράτειας της Αλαμαννικής συνομοσπονδίας σε διάφορες χρονικές στιγμές. Προερχόμενες από την περιοχή του ποταμού Μάιν βορειότερα, οι φυλές των Αλαμαννών εγκαταστάθηκαν κατά την εποχή του Ιουλιανού στην περιοχή Agri Decumates (Μέλανας Δρυμός) (κόκκινη απόχρωση). Αυτή ήταν προηγουμένως μέρος της ρωμαϊκής επαρχίας Άνω Γερμανίας, αλλά εκκενώθηκε από τους Ρωμαίους στα μέσα του 3ου αι.

 Ιστορικό: Βαρβαρική εισβολή στη Γαλατία 
μικρογραφία|300x300εσ|Η βορειοανατολική Γαλατία και τα σύνορα του Ρήνου της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά την εποχή του Ιουλιανού.
δεξιά|μικρογραφία|Ο Αυτοκράτορας Κωνστάντιος Β΄ (βασ. 337–61), εξάδελφος και ανώτερος του Ιουλιανού. Ένας από τους τρεις γιους και διαδόχους του Κωνσταντίνου Α΄, επέζησε των δύο αδελφών του, για να γίνει μοναδικός Αυτοκράτορας το 350. Απεικονίζεται με φωτοστέφανο, όπως και οι περισσότεροι Χριστιανοί Αυτοκράτορες της περιόδου. Πορτρέτο σε χειρόγραφο της Χρονογραφίας του 354, Ρώμη.

 Προανάκρουσμα 
μικρογραφία|Πορτρέτο ενός βαρβάρου. Ψηφιδωτό θραύσμα από το Μεγάλο Παλάτι της Κωνσταντινούπολης. 6ος αι.
μικρογραφία|Αεροφωτογραφία της Κολωνίας Αγριππίνα; (Κολωνία, Γερμανία) κατά τη Ρωμαϊκή εποχή. Σημειώστε (κάτω δεξιά) το κωνσταντινικό φρούριο Ντιβιτία (Ντόιτς), στην απέναντι όχθη του Ρήνου. Η κύρια λειτουργία του ήταν να φρουρεί την πρόσβαση στη νεόκτιστη γέφυρα (310), και να λειτουργεί ως βάση για την προστασία της κυκλοφορίας στον ποταμό. Αρκετά τέτοια φρούρια κατά μήκος του ποταμού κτίστηκαν κατά μήκος των συνόρων Ρήνου-Δούναβη στα τέλη της περιόδου. Η Κολωνία λεηλατήθηκε και καταλήφθηκε από τους Φράγκους το 353, και ανακαταλήφθηκε από τον Ιουλιανό το 356.
δεξιά|μικρογραφία|Άποψη της SΣαβέρν (πόλης στα δεξιά) από τους πρόποδες των Βοσγίων. Ο λόφος περιέχει τα ερείπια οχυρώσεων από διάφορες εποχές, συμπεριλαμβανομένου του μεσαιωνικού Σατώ ντε Γκερολντσέκ (δεξιά). Η πόλη, γνωστή στους Ρωμαίους ως Tres Tabernae («Τρία Πανδοχεία»), βρισκόταν επάνω στον κύριο ρωμαϊκό αυτοκινητόδρομο που διέσχιζε τα Βόσγια από την Αλσατία στη Γαλατία. Το Στρασβούργο βρίσκεται περίπου 30 χλμ. από το δεξί άκρο της εικόνας.
δεξιά|μικρογραφία|Αναπαράσταση του κράνους παρέλασης του 7ου αι. που βρέθηκε στον αγγλοσαξονικό βασιλικό τάφο του Σάτον Χου. Βασισμένο σε ένα ύστερο ρωμαϊκό σχέδιο γνωστό ως «κράνος με κορυφογραμμή», αυτός ο τύπος κράνους χρησιμοποιούνταν συνήθως από το ρωμαϊκό ιππικό του 4ου έως 6ου αι.  Αυτή η ακριβή, ιδιαίτερα διακοσμητική εκδοχή, σχεδιασμένη για βασιλικούς, είναι πιθανώς παρόμοια με το «λαμπερό κράνος» του Χνόδομαρ που περιγράφεται από τον Αμμιανό (XVI.12.24). Σημειώστε τα ψεύτικα φρύδια, το μουστάκι και τα χείλη που είναι προσαρτημένα στο προστατευτικό προσώπου.
δεξιά|μικρογραφία|Ρωμαίοι στρατιώτες των τελών του 4ου αι., ως επί το πλείστον βαρβάρων, όπως απεικονίζονται (πίσω σειρά) από ανάγλυφο στη βάση του οβελίσκου του Θεοδοσίου στην Κωνσταντινούπολη. Σημειώστε τα περιδέραια με τα μενταγιόν του συντάγματος και τα μακριά μαλλιά, ένα στυλ που εισήχθη από τους νεοσύλλεκτους βαρβάρους, σε αντίθεση με τον κανόνα των κοντών μαλλιών της εποχής του Πριγκιπάτου.

 Ρωμαϊκή διάταξη μάχης 

 Αντίπαλοι σε σύγκριση 
μικρογραφία|Αναπαράσταση από την ομάδα αναπαράστασης Magister Militum που φοράει τον τυπικό εξοπλισμό ενός Ρωμαίου στρατιώτη του 4ου αι., αναπαριστώντας έναν αξιωματικό των Ioviani Seniores όπως θα εμφανίζονταν κατά τη διάρκεια της Μάχης του Στρασβούργου. Σημειώστε την παχιά, διακοσμητική ζώνη που προσδιορίζει την κρατική ή στρατιωτική απασχόληση. Η πανοπλία του είναι κατασκευασμένη από επικασσιτερωμένα λέπια (scale armor) και φέρει μία στρογγυλή ασπίδα, συνήθως το σύμβολο ενός ελαφρού ακροβολιστή ή αξιωματικού (κανονικό πεζικό που φέρει οβάλ εκδόσεις), και τις διακοσμητικές υφασμάτινες λωρίδες (πτέρυγες) κάτω από την πανοπλία του, που ενισχύουν περαιτέρω τη θέση του. Φέρει επίσης ένα κράνος με κορυφογραμμή, σε αυτήν την περίπτωση εξοπλισμένο με ένα φτερωτό έμβλημα για να υποδηλώσει έναν σημαντικό στρατιώτη, ένα σχέδιο που πιθανότατα υιοθετήθηκε από περσικά παραδείγματα του 3ου αι. για να αντικαταστήσει τα κράνη σαν κύπελλα της προηγούμενης περιόδου. Φέρει ένα όπλο και ένα μακρύ, διακοσμητικό σπαθί για μάχη σώμα με σώμα.

 Μάχη 

 Συνέπεια 
δεξιά|μικρογραφία|Ο ποταμός Ρήνος, ο οποίος τον 4ο αι. αποτελούσε τα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με τη βαρβαρική Γερμανία (δεξιά όχθη), που δείχνει το Μπίνγκεν αμ Ράιν (πρώτο πλάνο) και στις δύο όχθες του παραπόταμου Νάχε. Το ρωμαϊκό οχυρό σε αυτή τη στρατηγική τοποθεσία επισκευάστηκε από τον Ιουλιανό το 359 μ.Χ.

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 

 Πηγές 

 Αρχαίες 
 Ammianus Marcellinus Res Gestae (τέλη 4ου αιώνα)
 Λιβάνιος, Επιτάφιος Λόγος για τον Ιουλιανό (363 μ.Χ.)
 Zosimus Nova Historia (τέλη 5ου αιώνα)

 Σύγχρονες 
 Drinkwater, JF (2007) Οι Αλαμανοί και η Ρώμη (213–496)
 Έλτον, Χιου (1996), Ρωμαϊκός Πόλεμος 350–425
 Γκόλντσγουορθι, Άντριαν (2000), Ρωμαϊκός Πόλεμος
 Jones, AHM (1964), Ύστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
 Raddatz, K. (1967), Die Bewaffnung der Germanen in der jüngeren römischen Kaiserzeit [γερμανικά]
 Speidel, M. (2004), Αρχαίοι Γερμανοί πολεμιστές, στυλ πολεμιστών από τη στήλη του Τραϊανού έως τις ισλανδικές σάγκες

Κατηγορία:Μάχες ρωμαϊκού στρατού