Κιτρικό κάλιο

Το κιτρικό κάλιο είναι οργανική χημική ένωση με τον μοριακό χημικό τύπο K3C6H5O7: είναι το μετά καλίου άλας του κιτρικού οξέος. Ως ουσία είναι μια λευκή υγροσκοπική κρυσταλλική σκόνη, άοσμη και με αλμυρή γεύση. Το 38,28% της μάζας του αποτελείται από άτομα καλίου. Στη μονοένυδρη μορφή του, είναι τόσο πολύ υγροσκοπικό, ώστε μπορεί να σχηματίσει υδατικά διαλύματα απορροφώντας την υγρασία από το περιβάλλον του.

Χρησιμεύει ως πρόσθετο τροφίμων, προκειμένου να ρυθμίζει την οξύτητα, και ως τέτοιο είναι γνωστό με την κωδική ονομασία E332. Ιατρικώς έχει χρησιμοποιηθεί για έλεγχο της νεφρολιθιάσεως που προκαλείται από ουρικό οξύ ή κυστίνη: Το 2020 το κιτρικό κάλιο ήταν το 297ο σε αριθμό συνταγογραφήσεων φάρμακο στις ΗΠΑ με πάνω από 1εκατομμύριο συνταγών.

 Σύνθεση 
Το κιτρικό κάλιο μπορεί να συντεθεί από την εξουδετέρωση του κιτρικού οξέος με την προσθήκη διττανθρακικού καλίου, ανθρακικού καλίου ή υδροξειδίου του καλίου. Κατόπιν το διάλυμα μπορεί να φιλτραριστεί και ο διαλύτης να εξατμισθεί μέχρι που το κιτρικό κάλιο να συσσωματωθεί σε κόκκους.

 Χρήσεις 
Το κιτρικό κάλιο απορροφάται ταχέως όταν καταπίνεται και απεκκρίνεται με τα ούρα.Medscape on hypocitraturia Επειδή είναι αλκαλικό άλας, μειώνει τον καύσο και τη συχνότητα στην ούρηση όταν αυτά προκαλούνται από μεγάλη οξύτητα των ούρων.Potassium Citrate for Kidney Stones Χορηγείται για τον σκοπό αυτό σε σκύλους και γάτες, αλλά κυρίως χρησιμεύει ως μη ερεθιστικό διουρητικό. Αποτελεί επίσης αποτελεσματικό μέσο καταπολεμήσεως της καρδιακής αρρυθμίας όταν χορηγείται σε ασθενείς με υποκαλιαιμία.

Η ουσία χρησιμοποιείται επίσης στη νεφρολιθίαση, ενώ χορηγείται και σε ασθενείς με κυστινουρία. Μια συστηματική έρευνα έδειξε σημαντική μείωση στην επίπτωση της δημιουργίας λίθων: RR 0,26, 95% CI 0,10 έως 0,68.

Το κιτρικό κάλιο χρησιμεύει επίσης ως αλκαλικός παράγοντας στην αγωγή των ήπιων μολύνσεων της ουροφόρου οδού, όπως της ουρολοιμώξεως.

Από την άλλη, η ουσία προστίθεται στη σύνθεση πολλών αναψυκτικών ως ρυθμιστικός παράγοντας.

Τα υδατικά διαλύματα του κιτρικού καλίου μαζί με άλλα άλατα του καλίου χρησιμοποιούνται σε πυροσβεστήρες υγρού που είναι χρήσιμοι ιδίως σε πυρκαγιές κουζινών. Ο λόγος είναι ότι το αλκαλικό pH προάγει σαπωνοποίηση, που απομονώνει το υλικό που καίγεται από το οξυγόνο του αέρα, ενώ και η ενδόθερμη αντίδραση αφυδατώσεως απορροφά θερμική ενέργεια, μειώνοντας τη θερμοκρασία.Xiaofang Wangy κ.ά. στο IOP Conf. Ser.: Mater. Sci. Eng., τόμος 490 (έτος 2019), σελ. 022047

 Χορήγηση 
Το κιτρικό κάλιο ως φάρμακο χορηγείται συνήθως από το στόμα με τη μορφή αραιού υδατικού διαλύματος, εξαιτίας της ήπιας καυστικής δράσεώς του στον βλεννογόνο του στομάχου και την πιθανότητα άλλων ήπιων παρενεργειών. Υπάρχει επίσης με τη μορφή δισκίων (χαπιών), τόσο για συνήθη όσο και για παρατεταμένη απελευθέρωση της ουσίας.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Tanner, G.A.: «Potassium citrate improves renal function in rats with polycystic kidney disease», Journal of the American Society of Nephrology, 1998, ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2016.

Κατηγορία:Ενώσεις καλίου
Κατηγορία:Πρόσθετα τροφίμων