Αρχιγραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Ο Αρχιγραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι θέση (οφφίκιο) εκκλησιαστικού αξιώματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Ο εκάστοτε Αρχιγραμματέας προΐσταται του γραφείου της Αρχιγραμματείας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου και παρακολουθεί τα πατριαρχικά και συνοδικά ζητήματα ανά το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Κανονικώς, της Συνόδου προεδρεύει ο Οικουμενικός Πατριάρχης και έχει ανά τακτά διαστήματα ανανεούμενη σύνθεση από 12 εν ενεργεία μητροπολίτες του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η συγκεκριμένη θέση του Αρχιγραμματέως κατατάσσεται στις σημαντικότερες θέσεις της Πατριαρχικής Αυλής, μαζί με αυτή του Μεγάλου Πρωτοσυγκέλλου, του Μεγάλου Εκκλησιάρχου και με αυτή του Μεγάλου Αρχιδιακόνου.

Η θέση αυτή δίδεται κατά κόρον σε άγαμους κληρικούς πτυχιούχους Πανεπιστημίου, που φέρουν είτε το οφφίκιο του αρχιμανδρίτη είτε είναι ιεράρχες (ως αρχιγραμματεύοντες).

 Ιστορία και αρμοδιότητες 
Το γραφείο της Αρχιγραμματείας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, αποτελεί μετεξέλιξη των σεκρέτων. Μέχρι και το 1859 υπάρχουν λιγοστές πηγές για την λειτουργία του συγκεκριμένου γραφείου. Οι αρμόδιοι του γραφείου με τη μορφή των σεκρέτων ονομάζονταν ασηκρήτες, σεκρετάριοι ή νοτάριοι και ασκούσαν καθήκοντα πρακτικογράφων, κωδικογράφων και αρχειοθετών στις συνοδικές συνεδριάσεις. Το γραφείο ουσιαστικά συστάθηκε επί Πατριαρχίας του Κυρίλλου Ζ΄ ύστερα από καθοδήγηση της Υψηλής Πύλης το 1858. Η θέση του Αρχιγραμματέα εξιψώθηκε σε αξία με τις θέσεις των υπολοίπων διευθυντών των γραφείων του Πατριαρχικού Οίκου επί Πατριαρχίας του Ιωακείμ Β΄. Ο Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ επιχείρησε να συνενώσει το αξίωμα του Μεγάλου Πρωτοσυγκέλλου με αυτή του Αρχιγραμματέα της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, κάτι το οποίο έγινε τελικά επί Πατριαρχίας Γρηγορίου Ζ΄, με την ονομασία «Αρχιγραμματέας των Πατριαρχείων», διατηρώντας αυτό το καθεστώς έως το 1925 επί Πατριαρχίας Βασιλείου Γ΄.http://ikee.lib.auth.gr/record/332869/files/GRI-2021-31408.pdf

Σύμφωνα με τον Πατριαρχικό και Συνοδικό Τόμο με το οποίο ιδρύονταν το Συνοδικό Γραφείο, ορίζονταν πως το γραφείο της Συνόδου θα έχει στενή σχέση με το Ιδιαίτερο Πατριαρχικό Γραφείο, με το Γραφείο της Μεγάλης Πρωτοσυγκελλίας και το Γραφείο του Κλήρου. Προβλέπονταν επίσης ότι ο διευθυντής του Συνοδικού γραφείου θα είναι ο εκάστοτε Αρχιγραμματέας της Συνόδου, που θα εκλέγεται από την ολομέλεια των κληρικών, και θα διακρίνονταν για τις θεολογικές τους γνώσεις, για τον οποίον γίνεται εκτενής λόγος στην επόμενη ενότητα. Τα λοιπά μέλη του γραφείου της Ιεράς Συνόδου είναι ο Υπογραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου και κατόπιν ο Κωδικογράφος της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, οι οποίος φέρουν τον βαθμό του πατριαρχικού διακόνου.

 Αρμοδιότητες 
Ο Αρχιγραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου έχει την ευθύνη της φύλαξης της Πατριαρχικής σφραγίδας και την τήρηση των πρακτικών και των αποφάσεων της Αγίας και Ιεράς Συνόδου. Συγκεκριμένα:

 Καταγράφει τις συνοδικές συνεδριάσεις και τις ληφθείσες αποφάσεις, προσυπογράφοντας κάθε εκκλησιαστική πράξη και διασφαλίζοντας την πιστότητα και σαφήνειά τους. Σε περίπτωση λαθών οφείλει να λογοδοτήσει στη Σύνοδο.
 Ερμηνεύει και ανακοινώνει με ακρίβεια τα συνοδικά έγγραφα, φροντίζοντας παράλληλα για την ακριβή επεξεργασία τους ώστε να εισαχθούν αρτιότατα στη Σύνοδο προς έγκριση.
 Κατατάσσει τα εισερχόμενα και εξερχόμενα έγγραφα, τηρώντας πρωτόκολλο με αριθμό πρωτοκόλλου, χρονολόγηση και οργάνωση ανά τόπο και εκκλησιαστική επαρχία, και διατηρεί κατάλογο για εύκολη αναζήτηση.
 Επιβλέπει την σύνταξη της ημερήσιας διάταξης των συνεδριάσεων, την οποία προωθεί στον Οικουμενικό Πατριάρχη και στα μέλη της Ιεράς Συνόδου.
 Συμμετέχει ως μέλος της γραμματείας σε συνοδικές επιτροπές και υπογράφει τις εισηγήσεις και πρακτικά.
 Επιβλέπει τη σύνταξη και διάθεση δελτίων τύπου σχετικά με τα δρώμενα της Συνόδου.
 Ενημερώνει την Ιερά Σύνοδο για τις κινήσεις των Αρχιεπισκοπών και Μητροπόλεων του Θρόνου.
 Λειτουργεί με πλήρη αφοσίωση και εχεμύθεια, καθοδηγώντας και εποπτεύοντας το προσωπικό της Αρχιγραμματείας.

Άτυπα, ο Αρχιγραμματέας, μαζί με τον Μέγα Πρωτοσύγκελλο, τον Διευθυντή του Ιδιαιτέρου Πατριαρχικού Γραφείου και τον Μέγα Αρχιδιάκονο, αποτελούν το εκτελεστικό γραφείο του Πατριάρχη, συμβάλλοντας ουσιωδώς στην ενημέρωση, λήψη αποφάσεων και εκτέλεση των υποθέσεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

 Κατάλογος Αρχιγραμματέων 
+Διετελέσαντες Αρχιγραμματείς της Αγίας και Ιεράς ΣυνόδουΟνοματεπώνυμοςΑρχή θητείαςΛήξη θητείαςΟικουμενικός Πατριάρχης1Γρηγόριος ο Βυζάντιος20 Σεπτεμβρίου 18591860Κύριλλος Ζ΄2Αλέξανδρος Λούκαρις16 Ιανουαρίου 186124 Ιανουαρίου 1863Ιωακείμ Β΄3Ιωακείμ Κοκκώδης31 Ιανουαρίου 186326 Νοεμβρίου 1870Σωφρόνιος Γ΄Γρηγόριος ΣΤ΄4Δοσίθεος26 Νοεμβρίου 18702 Ιουνίου 1872Άνθιμος ΣΤ΄5Καλλίνικος Ευτυχίδης2 Ιουνίου 187215 Ιανουαρίου 18746Κωνσταντίνος Βαλιάδης15 Ιανουαρίου 187428 Ιανουαρίου 1876Ιωακείμ Β΄7Αθανάσιος Μεγακλής7 Φεβρουαρίου 18769 Νοεμβρίου 18788Γεράσιμος Δώριζας9 Νοεμβρίου 187817 Μαρτίου 1879Ιωακείμ Γ΄Κωνσταντίνος Δεληγιάννης17 Μαρτίου 187922 Ιουλίου 18879Ιωακείμ Δ΄Διονύσιος Ε΄Κωνσταντίνος Αλεξανδρίδης17 Σεπτεμβρίου 18871 Ιουνίου 189310Νεόφυτος Η΄Κύριλλος Μουμτζής1 Ιουνίου 189313 Μαΐου 189711Άνθιμος Ζ΄12Φώτιος Καλπίδης15 Μαΐου 189716 Ιουνίου 1902Κωνσταντίνος Ε΄Ιωακείμ Γ΄13Γεννάδιος Αλεξιάδης16 Ιουνίου 19026 Οκτωβρίου 190514Αθανάσιος Πιπεράς6 Οκτωβρίου 190512 Μαΐου 190915Απόστολος Τρύφωνος12 Μαΐου 190911 Ιουνίου 1913Διονύσιος Μηνάς11 Ιουνίου 191325 Οκτωβρίου 1922Γερμανός Ε΄16Μελέτιος Δ΄Γρηγόριος Ζ΄Γερμανός Αθανασιάδης27 Οκτωβρίου 192225 Ιουλίου 192617Κωνσταντίνος ΣΤ΄Βασίλειος Γ΄18Δωρόθεος Γεωργιάδης25 Ιουλίου 192617 Δεκεμβρίου 1927Μάξιμος Βαπορτζής17 Δεκεμβρίου 192716 Μαΐου 193119Φώτιος Β΄20Αιμιλιανός Παπαδημητρίου16 Μαΐου 19313 Μαρτίου 193221Αλέξανδρος Ζώντος3 Μαρτίου 19326 Ιουλίου 193322Αδαμάντιος Κασαπίδης10 Αυγούστου 19335 Οκτωβρίου 193723Κύριλλος Αξιώτης16 Οκτωβρίου 19375 Οκτωβρίου 1943ΒενιαμίνΜάξιμος Χρηστόπουλος5 Οκτωβρίου 194321 Οκτωβρίου 194724Μάξιμος Ε΄25Ιάκωβος Στεφανίδης21 Οκτωβρίου 194714 Δεκεμβρίου 1950Αθηναγόρας26Ιάκωβος Παπαϊωάννου14 Δεκεμβρίου 195010 Δεκεμβρίου 195727Συμεών Αμαρύλλιος10 Δεκεμβρίου 195721 Απριλίου 196428Γαβριήλ Πρεμετίδης21 Απριλίου 196426 Νοεμβρίου 197029Παύλος Μενεβίσογλου26 Νοεμβρίου 197030 Απριλίου 1974Δημήτριος30Φίλιππος Καπετανίδης30 Απριλίου 197428 Φεβρουαρίου 198431Ιάκωβος Σωφρονιάδης28 Φεβρουαρίου 198425 Δεκεμβρίου 198732Μελίτων Καράς25 Δεκεμβρίου 198722 Οκτωβρίου 199122 Οκτωβρίου 199120 Μαρτίου 2005Βαρθολομαίος33Ελπιδοφόρος Λαμπρινιάδης20 Μαρτίου 200520 Μαρτίου 201134Βαρθολομαίος Σαμαράς20 Μαρτίου 201130 Αυγούστου 201635Ιωακείμ Μπίλης30 Αυγούστου 201617 Μαρτίου 202136Γρηγόριος Φραγκάκης17 Μαρτίου 202125 Δεκεμβρίου 202337Βοσπόριος Μαγκαφάς25 Δεκεμβρίου 2023Σήμερα

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χριστιανικοί θρησκευτικοί τίτλοι και βαθμοί
Κατηγορία:Οικουμενικό Πατριαρχείο
__ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__