Μίλοβαν Γκλίσιτς

Ο Μίλοβαν Γκλίσιτς (σερβικά: Milovan Glišić) (6 Ιανουαρίου 1847 – 1 Φεβρουαρίου 1908) ήταν Σέρβος πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, θεωρητικός της λογοτεχνίας και δημοσιογράφος. Συγκαταλέγεται στους εξέχοντες συγγραφείς του σερβικού ρεαλισμού και υπήρξε κορυφαίος μεταφραστής έργων της γαλλικής και της ρωσικής λογοτεχνίας στα σερβικά.

Έγραψε κυρίως διηγήματα στα οποία απεικόνισε σατιρικά τη σερβική αγροτική ζωή και, κυρίως, τη ζωή των φτωχών που ήταν θύματα ανελέητης εκμετάλλευσης από τη διοίκηση και τους μεγάλους γαιοκτήμονες. Συχνά βασίστηκε σε λαϊκούς θρύλους.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Μίλοβαν Γκλίσιτς γεννήθηκε το 1847 στο χωριό Γκράντατς κοντά στην πόλη Βάλιεβο στη δυτική Σερβία, τότε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Δεν υπήρχε σχολείο στο χωριό του, αλλά είχε κάποια εκπαίδευση στο σπίτι και έμαθε από τους γονείς του να διαβάζει. Στο Βάλιεβο, έγινε δεκτός στο δημοτικό σχολείο. Η οικογένεια ήταν φτωχή και η οικονομική του κατάσταση επιδεινώθηκε μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1865. Το 1875, αποφοίτησε από το γυμνάσιο στο Βελιγράδι. Αν και εργάζονταν σε διάφορες δουλειές που μπορούσε να βρει για να συντηρηθεί και αυτό του καταλάμβανε πολύ χρόνο, ήταν καλός μαθητής και έδειχνε ενδιαφέρον όχι μόνο για τα σχολικά μαθήματα αλλά έμαθε γερμανικά,  γαλλικά και ρωσικά. 

Αργότερα εργάστηκε ως συντάκτης εφημερίδας, θεατρικός συγγραφέας στο Εθνικό Θέατρο, διορθωτής του Κρατικού τυπογραφείου και στα τελευταία του χρόνια βοηθός του διευθυντή της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Ήταν παντρεμένος με την Κοσάρα Στεφάνοβιτς, κόρη πλούσιου εμπόρου από το Βελιγράδι. Μετά το διαζύγιο, έζησε σε ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο «Νάσιοναλ». Λόγω επιδείνωσης της υγείας του, μετακόμισε στο Ντουμπρόβνικ, όπου πέθανε από φυματίωση το 1908. Ενταφιάστηκε στο ορθόδοξο τμήμα του νεκροταφείου της πόλης.

Στη νεότητά του, συμμετείχε σε δραστηριότητες ανεξαρτησίας που στόχευαν στην απελευθέρωση της Σερβίας από την τουρκική κυριαρχία. 

Του απονεμήθηκαν τα παράσημα του Τάγματος του Σταυρού του Τάκοβο και του Τάγματος του Αγίου Σάββα τρίτης και τέταρτης τάξης. 

 Λογοτεχνική δημιουργία 
Ο Μίλοβαν Γκλίσιτς ξεκίνησε τη λογοτεχνική του καριέρα με μεταφράσεις σε σατιρικά περιοδικά και στη συνέχεια άρχισε να γράφει διηγήματα. Θεωρείται ο δημιουργός του σερβικού ρεαλιστικού διηγήματος για την αγροτική ζωή και ο εισηγητής του ρεαλισμού στη σερβική λογοτεχνία. Είναι επίσης γνωστός για την καλή γνώση της λαϊκής γλώσσας και την υφολογική του μαεστρία. Στα έργα του εξιδανίκευσε τη συνοχή της κοινότητας του χωριού και συγχρόνως άσκησε κριτική σε πολλά αρνητικά κοινωνικά φαινόμενα, όπως η διαδεδομένη τοκογλυφία που κατέστρεφε τους αγρότες, η απληστία των εμπόρων και των γαιοκτημόνων, η διαφθορά των αξιωματούχων και η άγνοια του κλήρου, οι δεισιδαιμονίες.

Οι ρεαλιστικές ιστορίες του από την αγροτική ζωή περιέχουν επίσης μοτίβα παρμένα από τη σερβική λαογραφία. Συγκεκριμένα, στο διήγημά του 90 χρόνια μετά, εμφανίζεται ο θρυλικός βρικόλακας Σάβα Σαβάνοβιτς. Η ιστορία δημοσιεύτηκε το 1880 και έγινε ένα από τα πρώτα έργα στην παγκόσμια λογοτεχνία στο οποίο ο ήρωας είναι βρικόλακας. Το μυθιστόρημα του Μπραμ Στόκερ Δράκουλας δημοσιεύτηκε δεκαεπτά χρόνια αργότερα, το 1897, αν και προϋπήρχαν άλλα έργα με βρικόλακες. Ο Γκλίσιτς αποκαλείται «Σέρβος Γκόγκολ» για τον συνδυασμό στοιχείων λαϊκών «τρομακτικών» ιστοριών με διάφορα είδη κωμωδίας στα έργα του - χιούμορ, ειρωνεία, σάτιρα - στο ύφος του Νικολάι Γκόγκολ.

 Μεταφραστικό έργο 
Ο Γκλίσιτς στράφηκε στη μετάφραση έργων γαλλικής και ρωσικής λογοτεχνίας. Σε συνεργασία με τον Λιούμπομιρ Μίλκοβιτς, δημοσίευσε μια σειρά μεταφράσεων ρωσικών κλασικών, βιβλίων και άρθρων για την ιστορία της ρωσικής λογοτεχνίας, γεγονός που τον κατέστησε τον πιο διάσημο και έγκυρο ερευνητή σε αυτόν τον τομέα τη δεκαετία του 1880. Οι μεταφράσεις του έργων του Νικολάι Γκόγκολ όπως Νεκρές ψυχές και Τάρας Μπούλμπα, του Λέοντος Τολστόι Πόλεμος και Ειρήνη και Η σονάτα του Κρόιτσερ, του μυθιστορήματος Ομπλόμοφ του Ιβάν Γκοντσαρόφ, των θεατρικών έργων του Αλεξάντρ Οστρόβσκι και του Βασίλι Νεμίροβιτς-Νταντσένκο ήταν πολύ σημαντικές για την ανάπτυξη της σερβικής λογοτεχνικής γλώσσας. Από τα γαλλικά μετέφρασε έργα των Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Προσπέρ Μεριμέ, Ιουλίου Βερν, Μωρίς Μαίτερλινκ και Αλφόνς Ντωντέ. Μετέφρασε περισσότερα από 30 θεατρικά έργα για το σερβικό θέατρο.

 Έργα (επιλογή) 

 Θεατρικά έργα 

 Dva cvancika (Δύο λουλούδια, 1883)
 Podvala (Η φάρσα, 1885)

 Διηγήματα 

 Glava šećera (Μια χούφτα ζάχαρη)
 Ni oko šta (Τίποτε απολύτως)
 Posle devedeset godina (90 χρόνια μετά)
 Prva brazda (Το πρώτο αυλάκι)
 Raspis (Ζωγραφική)
 Redak zver (Ένα σπάνιο ζώο)
 Roga (Ο ζυγός)
 Sigurna većina (Ασφαλής πλειοψηφία)
 Svirač (Ο παίκτης)
 Šilo za ognjilo (Σουβλί φωτιάς)
 Zloslutni broj (Ένας δυσοίωνος αριθμός).

 Συλλογές 

 Pripovetke (Διηγήματα)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Σέρβοι λογοτέχνες
Κατηγορία:Μεταφραστές του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Σέρβοι μεταφραστές