Πρώτη Σύνοδος της Ορλεάνης

Η Πρώτη Σύνοδος της Ορλεάνης ήταν μια σύνοδος που συγκλήθηκε από τον Χλωδοβίκο Α΄, βασιλιάς των Φράγκων, το 511.‘Orléans, 511’, in J. N. Hillgarth (ed.), Christianity and Paganism, 350-750: The Conversion of Western Europe (Philadelphia, 1986), p. 99. Ο Χλωδοβίκος συγκάλεσε τη σύνοδο τέσερρα χρόνιο μετά την νίκη του ενάντια τους Βησιγότθους, των οποίον ο αρχηγός ήταν ο Αλάριχος Β΄ στη Μάχη του Βουγιέ το 507.Gregory Halfond, The Archaeology of Frankish Church Councils, AD 511-768 (Leiden, 2010), p. 7.Gregory of Tours, Histories, trans. L. Thorpe, Gregory of Tours: The History of the Franks (Harmondsworth, 1974), II.37. Στην σύνοδο συμμετείχαν τριάντα δύο επίσκοποι, ανάμεσα τους τέσσερις μητροπολίτες, από διάφορες περιοχές της Γαλατίας, και μαζί εξέδωσαν τριάντα μία διατάξεις.John Michael Wallace-Hadrill, The Frankish Church (Oxford, 1983), p. 95. Οι επίσκοποι συγκεντρώθηκαν στην Ορλεάνη για να μεταρρυθμπίσουν την εκκλησία και να οικοδομήσουν μια ισχυρή σχέση μεταξύ του βασιλιά και της καθολικής επισκοπής, με την πλειοψηφία των κανόνων να αντανακλά έναν συμβιβασμό ανάμεσα σε αυτά τα δύο θεσμικά όργανα.

Η Σύνοδος της Ορλεάνης του 511 ήταν η πρώτη εθνική εκκλησιαστική σύνοδος της Μεροβιγγιανής περιόδου. Αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τη δημιουργία μιας ενιαίας γαλατικής εκκλησίας υπό τη φραγκική εξουσία, και ως εκ τούτου τα ζητήματα που εξετάστηκαν στη σύνοδο αντικατοπτρίζουν τις ανησυχίες της καθολικής επισκοπής μέσα σε αυτό το νέο πολιτικό πλαίσιο.Halfond, The Archaeology of Frankish Church Councils, p. 7. Η σύνοδος καθιέρωσε μια μεροβιγγιανή συνοδική παράδοση, αποτελώντας την πρώτη από «τουλάχιστον σαράντα πέντε επαρχιακές και εθνικές εκκλησιαστικές συνόδους» κατά τον έκτο αιώνα.Yitzhak Hen, ‘The Church in Sixth-Century Gaul’, in A. C. Murray (ed.), A Companion to Gregory of Tours (Leiden, 2016), p. 243.

 Συμμετέχοντες 
δεξιά|μικρογραφία|Χάρτης επίσκοπων της Γαλατίας που παρευρέθηκαν στη ΣύνοδοΠαρόλο που ο Χλωδοβίκος ήταν αυτός που συγκάλεσε την σύνοδο, δεν ήταν παρόν στην Ορλεάνη όταν οι επίσκοποι συναντήθηκαν. Από τους τριάντα τρεις επίσκοπους που παραβρέθηκαν στη σύνοδο, τα δύο τρίτα προερχόντουσαν από τη βόρεια Γαλατία εννοώ οι υπόλοιποι ήρθαν από τον νότο.Gregory Halfond, ‘Vouillé, Orléans (511), and the Origins of the Frankish Conciliar Tradition’, in R. W. Mathisen and D. Shanzer (eds), The Battle of Vouillé, 507 CE: Where France Began (Berlin, 2012), p. 158. Οι περιοχές που αντιπροσωπεύτηκαν στην Ορλεάνη ήταν το Μπορντώ, η Μπουρζ, η Εζ, η Τουρ, η Ρουέν και η Ρενς.Halfond, The Archaeology of Frankish Church Councils, p. 223. Ωστόσο, ήταν ο Κυπριανός της Μπορντώ, ένας επίσκοπος από τα νότια, που ηγήθηκε τη σύνοδο. Ο Χάλφοντ προτείνει ότι ο Χλωδοβίκος επέλεξε τον Κυπριανό ως πρόεδρο της συνόδου ως αναγνώριση «μακροχρόνιας πνευματικής και ποιμαντικής εξουσίας» των επισκόπων από τον νότο, και της σχέσης τους με τη συνοδική παράδοση.Halfond, ‘Vouillé, Orléans (511), and the Origins of the Frankish Conciliar Tradition’, p. 158.

Ο Χαλφόντ υποστηρίζει επίσης ότι ο Χλωδοβίκος επέλεξε σκόπιμα να εκπροσωπήσει πόλεις που είχαν πρόσφατα ενσωματωθεί στο βασίλειο του, συμπεριλαμβανομένων των νεοδιορισμένων επισκόπων του βορρά και των Ακουιτανών επισκόπων που προηγουμένως βρίσκονταν υπό τη κατοχή των Βησιγότθων. Ο Χάλφοντ παραπέμπει στις επισκοπικές υπογραφές της συνόδου για να τεκμηριώσει αυτή τη θέση. Οι επίσκοποι καταγράφονται με σειρά αρχαιότητας, και οι υπογραφές δείχνουν ότι πολλοί από τους επισκόπους του βορρά ήταν οι πλέον πρόσφατα διορισμένοι.Halfond, ‘Vouillé, Orléans (511), and the Origins of the Frankish Conciliar Tradition’, pp. 157-8.

 Η σημασία της τοποθεσίας 
δεξιά|μικρογραφία|430x430εσ|Χάρτης της φράγκικης Γαλατίας το 511, στο κέντρο κάτω από το Παρίσι βρίσκεται η έδρα της συνόδου, η Ορλεάνη
Ως έδρα της συνόδου, ο Χλωδοβίκος διάλεξε την διοικητική πόλη (civitas) της Ορλεάνης, η οποία βρίσκεται στη βόρεια κεντρκή Γαλατία, στις όχθες του ποταμού Λίγηρα. Η κεντρική της τοποθεσία την καθιστούσε προσβάσιμη, ενώ η ιδιότητα της ως πόλη-σύνορο μεταξύ το βασίλειο του Χλωδοβίκου και της νεοκατακτηθείσας βησιγοτθικής επικράτειας προσέδιδε ιδιαίτερη σημασία στη τοποθεσία.

Το 511 η Ορλεάνη δεν είχε κάποια σημασία όσο έχει να κάνει με τη γαλατική συνοδική παράδοση, όμως κατά τη διάρκεια της Μεροβίγγειας περιόδου εξελίχθηκε σε σημαντικό τόπο σύγκλησης εθνικών εκκλησιαστικών συνόδων. Τέσσερις ακόμη συνόδοι πραγματοποιήθηκαν στην Ορλεάνη μέσα στον 6ο αιώνα.

 Ο Χλωδοβίκος και η σημασία της μάχης του Βουγιέ 

 Η εμπλοκή του Χλωδοβίκου στη σύνοδο 
Ο Χλωδοβίκος δεν ήταν παρών στη σύνοδο, όμως οι παρευρίσκοντες επίσκοποι του απέστειλαν επιστολή μετά τη λήξη των εργασιών, προκειμένου να τον ενημερώσουν για τις εξελίξεις και να ζητήσουν την έγκρισή του. Στην επιστολή γίνεται αναφορά σε «όλους τους επισκόπους» που ο Κλοβίς είχε διατάξει να παρευρεθούν, κάτι που υποδηλώνει ότι ο Χλωδοβίκος έλεγχε τη σύνθεση της συνόδου.‘Orléans, 511’, p. 99.

Επιπλέον, στην επιστολή γίνεται αναφορά σε «θέματα» που ο Κλοβίς είχε υποδείξει στους επισκόπους προς συζήτηση, γεγονός που δείχνει ότι ο Κλοβίς άσκησε κάποια επιρροή στη διεξαγωγή της συνόδου. Η σύγκληση της συνόδου από τον Κλοβίς υπήρξε εν μέρει μια πράξη imitatio imperii, δηλαδή μίμησης της αυτοκρατορικής πρακτικής, σύμφωνα με την Κωνσταντίνεια παράδοση, καθώς και ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε συγκαλέσει την Πρώτη Σύνοδο της Νίκαιας το 325.Edward James, The Origins of France: From Clovis to the Capetians, 500-1000 (London, 1982), pp. 29-30.Hen, ‘The Church in Sixth-Century Gaul’, p. 243.

 Το προηγούμενο της συνόδου της Αγάθης 
Ωστόσο, υπήρχε και το πιο άμεσο προηγούμενο της Συνόδου της Αγάθης, η οποία συγκλήθηκε από τον Αλάριχο το 506. Αν και ο Αλάριχος ήταν αρειανός, είχε συγκεντρώσει Ρωμαίους επισκόπους. Ο Χλωδοβίκος, ως Νικαιστής Χριστιανός, ήταν ενήμερος για αυτό και επομένως αντιλήφθηκε την ανάγκη να συγκαλέσει μια σύνοδο των Φράγκων. Η Αγάθη και η Ορλεάνη είχαν κοινά τόσο στους συμμετέχοντες όσο και στις νομοθετικές τους ανησυχίες. Ο Χάλφοντ έχει υποστηρίξει ότι ζητήματα που τέθηκαν στην Αγάθη αναδείχθηκαν και στην Ορλεάνη, με στόχο την αντιμετώπιση των ανησυχιών των επισκόπων της Ακιτανίας, οι οποίοι ήταν καινούργιοι υπό τη φραγκική κυριαρχία.Halfond, The Archaeology of Frankish Church Councils, pp. 187-8.

 Το πλαίσιο της μάχης της Βουγιέ 
Ο Χλωδοβίκος συγκάλεσε την Α΄ Σύνοδο της Ορλεάνης λίγο πριν τον θάνατό του το 511, στο πλαίσιο της πρόσφατης ήττας των Βησιγότθων το 507 στη Μάχη της Βουγιέ. Τα εδάφη του Αλάριχου Β΄ στην Ακιτανία καταλήφθηκαν έτσι από τον Χλωδοβίκο.Gregory of Tours, Histories, II.37. Αυτό δημιούργησε το πρακτικό ζήτημα της ενσωμάτωσης του επισκοπάτου των Βησιγότθων.

Υπάρχει ιστοριογραφική διαμάχη σχετικά με την επίδραση που είχε η ήττα των Βησιγότθων στην απόφαση του Χλωδοβίκου να συγκαλέσει τη σύνοδο. Ο Daly έχει υποστηρίξει ότι οι πόλεμοι με τους Βησιγότθους δεν είχαν μεγάλη σημασία, καθώς η σύνοδος δεν είχε «εστίαση στην Ακουιτανία».William M. Daly, ‘Clovis: How Barbaric, How Pagan?’, Speculum 69 (1994), p. 658. Ο Wallace-Hadrill αμφισβητεί επίσης τη σημασία της Βουγιέ, δεδομένου ότι η σύνοδος δεν πραγματοποιήθηκε παρά τέσσερα χρόνια μετά την ήττα των Βησιγότθων. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι ο κύριος σκοπός της συνόδου ήταν να διαχειριστεί την περιουσία των εκκλησιών της Ακιτανίας μετά την κατάκτηση από τους Φράγκους.John Michael Wallace-Hadrill, The Long-Haired Kings (Toronto, 1982), p. 177.Wallace-Hadrill, The Frankish Church (Oxford, 1983), p. 96. Η ιστορική συναίνεση αποδίδει κάποια σημασία στο βησιγοτθικό πλαίσιο, με τους Χάλφοντ και James να προτείνουν ότι η σύνοδος επικεντρώθηκε στη ρύθμιση των επισκοπικών υποθέσεων υπό το πρίσμα της διευρυμένης φραγκικής επικράτειας.James, The Origins of France, pp. 29-30.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ορλεάνη
Κατηγορία:Χριστιανισμός στη Γαλλία
Κατηγορία:Σύνοδοι