Μαύης της Ινδίας

Ο Μαύης, Χαρόσθι:  Μο-α  (αναγράφεται   στην χάλκινη πλάκα στα Τάξιλα·  επίσης ονομάζεται     στην επιγραφή στο λεοντόσχημο κιονόκρανο στη Μαθούρα  ) ήταν ο πρώτος Ινδο-Σκύθης βασιλιάς, που κυβέρνησε από το 98/85 έως το 60/57 π.Χ.  Εισέβαλε στην Ινδία και εγκαθίδρυσε την ηγεμονία των Σάκα κατακτώντας Ινδο-Ελληνικά εδάφη. 

 Το όνομα 
Το όνομα του Μαύη, που μαρτυρείται κυρίως από τα νομίσματά του, εμφανίζεται στη μορφή Γκανταρί  (  ) και στην ελληνική  : και τα δύο είναι παραλλαγές του ονόματος στη σκυθική γλώσσα Σάκα , που σημαίνει «τίγρης» και «ήρωας». 

Μία άλλη μορφή του ονόματος Μαύης εμφανίζεται στην χάλκινη πλάκα στα Τάξιλα ως Μόγκα (  ),  που είναι παράγωγο στα Γκανταρί του ονόματος στη γλώσσα Σάκα , που σημαίνει επίσης «τίγρης» και «ήρωας». 

Η επιγραφή στο λεοντόσχημο κιονόκρανο της Μαθούρα αναφέρεται στον Μαύη ως  (  ),   το οποίο αποτελείται από τη λέξη , που προέρχεται από τη λέξη της γλώσσας Σάκα , που σημαίνει «τίγρης», και του , από τη λέξη της γλώσσας Σάκα , που σημαίνει «ο ευημερών». 

 Οι Σάκες 
μικρογραφία|300εσ|Αργυρό τετράδραχμο τού Mαύη. Εμπρός όψη: Nίκη κρατά στεφάνι επάνω από άρμα με αναβάτη, επιγρ.: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΑΥΟΥ. Πίσω όψη: Δίας ένθρονος κρατά μακρύ σκήπτρο, επιγρ. σε Καρόστι. Κόπηκε στα Τάξιλα.

Οι Σάκες (Saka), ή/και οι συγγενείς τους Πάρνοι (που ίδρυσαν την Παρθική αυτοκρατορία) και οι Σκύθες, ήταν νομαδικοί λαοί της Ανατολικής Ιρανικής φυλής.

Οι Σάκες από το Σακαστάν νίκησαν και σκότωσαν τον βασιλιά Φραάτη Β΄ της Παρθίας το 126 π.Χ. Οι Ινδο-Σκύθες εγκαταστάθηκαν στον Ινδό γύρω στο 88 π.Χ., κατά το τέλος της βασιλείας του Μιθριδάτη Β΄ της Παρθίας. Οι Σάκες και οι Παχλάβα συνδέθηκαν στενά κατά τη μετανάστευση των Σακών. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί από διάφορες πηγές, όπως η υιοθέτηση ονομάτων και τίτλων. Ο Μαύης έλαβε τον τίτλο του «μεγάλου βασιλιά των βασιλέων», μία υπερεκτιμημένη εκδοχή ενός παραδοσιακού περσικού βασιλικού τίτλου.

 Εθνική καταγωγή 
Μερικοί μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι ο Μαύης μπορεί να ανήκε στην οικογένεια των Καμπότζων. Ο Sten Konow, στην έκδοσή του τού Corpus Inscriptionum Indicarum (1929), ερμήνευσε το όνομα Kamuia (που βρίσκεται στις επιγραφές με λεοντόσχημο κιονόκρανο στη Μαθούρα) ως μία πράκριτ απόδοση του σανσκριτικού Kambojika («από τη γενεά των Καμπότζοι»). Σύμφωνα με αυτή την άποψη, μορφές όπως οι Μαύης (Μόγκα), Άρτα και οι συγγενείς τους που αναφέρονται στις επιγραφές, μπορεί να ανήκαν στη φυλή Καμπότζα, και όχι να ήταν καθαρά σκυθικής καταγωγής. 

 Εκστρατείες του Μαύη 
Ο Μαύης είναι ο πρώτος καταγεγραμμένος ηγεμόνας των Σακών στον Ινδό. Αναφέρεται για πρώτη φορά στην επιγραφή ως Μόγκα:

 «Στο 78ο έτος, ο μεγάλος βασιλιάς, ο μεγάλος Μόγκα, την 5η ημέρα του μήνα Πανέμος, την πρώτη αυτή, των Κσαχαράτα και Κσατράπα του Τσούχσα -ο Λιάκα Κουσουλούκα με το όνομα- ο γιος του Πάτικα - στην πόλη Τακσάσιλα ...» 

Η Μαύης πιθανώς αναφέρεται στην επιγραφή Mάιρα στην οροσειρά Σαλτ στο Πακιστάν ως «Moάσα». 

Ο Μαύης επέκτεινε σημαντικά την επικράτειά του κατακτώντας βασικές πόλεις κατά μήκος του Ινδού ποταμού. Αυτό περιελάμβανε την κατάληψη των Τάξιλα στο Παντζάμπ και της πρωτεύουσας της Γκαντάρα, Πουσκαλαβάτι, από τα Ινδο-Ελληνικά βασίλεια.  Ο Μαύης έχει επισημάνει νομίσματα, που ανήκουν στον Αρχέβιο, καθώς και στον Απολλόδοτο Β' στα Τάξιλα.

Οι Σάκες επέκτειναν την εξουσία τους μέχρι τη Ματούρα, κατά τη διάρκεια τής βασιλείας του. 

 Διαδρομή των Εισβολών 
Το πότε ακριβώς και υπό ποιες συνθήκες έφτασε ο Μαύης στην Ινδία είναι αβέβαιο, αλλά η απέλαση των Σκυθών (Σάκα/Σάι) από την Κεντρική Ασία αναφέρεται στο Χαν Σου, όπου η αιτία που δίνεται είναι η αντιπαράθεσή τους με τους Τα Γιουε-τσί, οι οποίοι υπέστησαν μία αναγκαστική μετανάστευση. Αναφέρεται ότι «όταν οι Τα Γιουε-τσί στράφηκαν δυτικά, και νίκησαν και εκδίωξαν τον βασιλιά των Σάι, ο τελευταίος κινήθηκε νότια, και διέσχισε το Κρεμαστό Πέρασμα». Το ότι αυτή η διαδρομή (από την οροσειρά Παμίρ στην κοιλάδα Γκιλγκίτ) χρησιμοποιήθηκε την εποχή του Μαύη επιβεβαιώνεται από την ανακάλυψη επιγραφών στην περιοχή Τσίλας/Γκιλγκίτ που φέρουν το όνομά του (Dani, 1983 και 1995, σελ. 52, 55). 

 Νομίσματα 
μικρογραφία|200εσ|Νόμισμα του Μαύη που απεικονίζει τον Μπαλαράμα, 1ος αι. π.Χ., επιγρ.: BAΣIΛEΩΣ BAΣIΛEΩΝ MEΓAΛOY MAYOY. Βρετανικό Μουσείο.
αριστερά|μικρογραφία|300εσ|Νόμισμα της Μαχήνης, συζύγου του Μαύη. Εμπρός όψη: Τύχη φέρει πυργοειδές στέμμα, επιγρ.: ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΘEOTPOΠOY MAXHNHΣ. Πίσω όψη: Δίας κρατά Νίκη και μακρύ σκήπτρο, επιγραφή: Rajatirajasa mahatasa Moasa (στα Χαρόστι:  βασιλεύς βασιλέων, μεγάλος Mαύης).

Ο Μαύης εξέδωσε κοινά νομίσματα με μία βασίλισσα Μαχήνη. Η αναφερόμενη Μαχήνη μπορεί να ήταν κόρη ενός από τους Ινδο-Ελληνικούς Οίκους. 

Ένας Ινδο-Έλληνας βασιλιάς, ο Αρτεμίδωρος ο Ανίκητος, εξέδωσε επίσης νομίσματα, όπου αυτοαποκαλείται «Γιος του Μαύη».

 Βουδιστικά Νομίσματα 
Μερικά από τα νομίσματα των Μαύη, κομμένα σύμφωνα με το ινδικό τετράγωνο πρότυπο σχήμα, φαινομενικά απεικονίζουν έναν βασιλιά σε καθιστή στάση με σταυροπόδι. Αυτό μπορεί να αντιπροσωπεύει τον ίδιο τον Μαύη ή πιθανώς μία από τις θεότητές του. Έχει προταθεί ότι αυτή μπορεί επίσης να είναι μία από τις πρώτες απεικονίσεις του Βούδα σε νόμισμα, σε μία περιοχή όπου ο Βουδισμός άκμαζε εκείνη την εποχή, αλλά το καθισμένο πρόσωπο φαίνεται να κρατάει ένα σπαθί οριζόντια, γεγονός που ευνοεί τις υποθέσεις τής απεικόνισης τού ίδιου τού βασιλιά Μαύη.

Επίσης, ο Μαύης έκοψε κάποια νομίσματα που περιέχουν βουδιστικά σύμβολα, όπως το λιοντάρι, σύμβολο του βουδισμού από την εποχή του βασιλιά Ασόκα των Μαουρύα.

Ο συμβολισμός του λιονταριού είχε επίσης υιοθετηθεί από τον βουδιστή Ινδο-Έλληνα βασιλιά Μένανδρο Β'. Επομένως, ο Μαύης πιθανότατα υποστήριζε τον Βουδισμό, αν και το αν αυτό ήταν ειλικρινές, ή για πολιτικά κίνητρα, είναι ασαφές. Τα νομίσματά του περιλάμβαναν επίσης μία ποικιλία άλλων θρησκευτικών συμβόλων, όπως τον ταύρο του Σίβα, υποδεικνύοντας ευρεία θρησκευτική ανοχή.

 Αναφορές 

 Πηγές 






Κατηγορία:Ινδο-Σκύθες βασιλείς