Εθνοσυνέλευση (Ζιμπάμπουε)

Η Εθνοσυνέλευση της Ζιμπάμπουε (National Assembly of Zimbabwe), γνωστή ως Βουλή των Αντιπροσώπων (House of Assembly) έως το 2013, είναι η κάτω βουλή του Κοινοβουλίου της Ζιμπάμπουε. Ιδρύθηκε με την ανεξαρτησία της χώρας το 1980 ως ένα από τα δύο σώματα του κοινοβουλίου. Μεταξύ της κατάργησης της Γερουσίας το 1989 και της επανίδρυσής της το 2005, η Βουλή των Αντιπροσώπων αποτέλεσε το μοναδικό σώμα του κοινοβουλίου.

Μετά τις εκλογές του 2023, η Εθνική Συνέλευση αριθμεί 280 μέλη. Από αυτά, τα 210 εκλέγονται σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. 60 έδρες προαλείφονται για γυναίκες και κατανέμονται μέσω αναλογικής εκπροσώπησης σε 10 περιφέρειες των έξι εδρών που βασίζονται στις επαρχίες της χώρας. Οι τελευταίες 10 έδρες προορίζονται για νέους και επίσης εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση σε 10 περιφέρειες της μίας έδρας, επίσης με βάση τις επαρχίες.

Ο Τζέικομπ Μουντέντα είναι Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης από τον Σεπτέμβριο του 2013.

Ιστορία
Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1980, 20 από τις 100 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων ήταν προαλειφόμενες για τη λευκή μειονότητα της χώρας, αν και οι λευκοί και άλλες εθνοτικές μειονότητες αποτελούσαν μόλις το 5% του πληθυσμού. Οι έδρες αυτές καταργήθηκαν με συνταγματική αναθεώρηση το 1987.Zimbabwe Moves to Limit Whites' Role : Legislation Prepared to End a Guarantee of Parliament Seats, Los Angeles Times, 24 Ιουνίου 1987
Το μέγεθος των 100 εδρών χρησιμοποιήθηκε στις δύο πρώτες εκλογές: τις εκλογές του 1980 που έγιναν λίγο πριν από την ανεξαρτησία και τις εκλογές του 1985. Οι εκλογές του 1990 ήταν οι πρώτες μετά την κατάργηση των εδρών που προορίζονταν για τους λευκούς και αύξησαν τον αριθμό των εδρών της Βουλής σε 120, μέγεθος που διατηρήθηκε στις εκλογές του 1995 και του 2000.

Με τις εκλογές του 2005, η Βουλή των Αντιπροσώπων επεκτάθηκε σε 150 μέλη. Από αυτά, 120 εκλέγονταν απευθείας σε μονοεδρικές περιφέρειες με το πλειοψηφικό σύστημα (first-past-the-post). Ο Πρόεδρος της Ζιμπάμπουε διόριζε δώδεκα πρόσθετα μέλη και οκτώ επαρχιακούς κυβερνήτες που κατείχαν κρατημένες έδρες στη Βουλή. Οι υπόλοιπες δέκα έδρες ανήκαν σε παραδοσιακούς αρχηγούς που εκλέγονταν από τους ομοίους τους. Όλα τα μέλη υπηρετούσαν πενταετή θητεία.

Μετά τις εκλογές του 2008, η Βουλή των Αντιπροσώπων επεκτάθηκε σε 210 έδρες και αποτελείτο εξ ολοκλήρου από αιρετούς εκπροσώπους.Carole Gombakomba, "Zimbabwe's Mugabe Finalizes Constitutional Amendment On Elections", VOA News, 1 Νοεμβρίου 2007. Τα διορισμένα και εκ του αξιώματος μέλη μεταφέρθηκαν στη Γερουσία. Η Έβδομη Βουλή των Αντιπροσώπων άνοιξε στις 26 Αυγούστου 2008. Το πρόσθετο σύστημα των 60 εδρών για γυναίκες θεσπίστηκε για τις εκλογές του 2013. Ένα επιπλέον σύστημα 10 εδρών – μία για κάθε επαρχία – για την ποσόστωση νέων θεσπίστηκε για τις εκλογές του 2023.

 Πρόεδροι της Εθνοσυνέλευσης

Νότια Ροδεσία (1923–1964) και Ροδεσία (1964–1965)
ΠορτρέτοΠρόεδρος ΒουλήςΘητείαΠερίοδοςΚόμμαΣημειώσεις180pxΛάιονελ Κριπς30 Μαΐου 1924 – 11 Μαρτίου 19351η, 2η, 3η, 4ηΚόμμα Ροδεσίας http://ir.uz.ac.zw/jspui/bitstream/10646/3684/1/Willson_Holders_of_Administrative_and_Ministerial_office_1894_1964.pdf  1Ενωμένο Κόμμα 280pxΆλαν Ρος Γουέλς11 Μαρτίου 1935 – 18 Μαρτίου 19524η, 5η, 6η, 7ηΕνωμένο Κόμμα380pxΣερ Τομ Ίαν Φίντλεϊ Γουίλσον18 Μαρτίου 1952 – 13 Απριλίου 19547η, 8ηΕνωμένο Κόμμα480pxΓουίλιαμ Άντισον 13 Απριλίου 1954 – 30 Ιουνίου 19598η, 9ηΕνωμένο Κόμμα580pxΓουόλτερ Αλεξάντερ 30 Ιουνίου 1959 – 28 Ιουλίου 19649η, 10η?680pxΆλμπερτ Ράμπιντζ Ουάσινγκτον Σταμπλς 28 Ιουλίου 1964 – 196510η, 11ηΜέτωπο Ροδεσίας

Ομοσπονδία Ροδεσίας και Νιασαλάνδης (1953–1963)
ΠορτρέτοΠρόεδρος της Ομοσπονδιακής ΒουλήςΘητείαΠερίοδοςΚόμμαΣημειώσεις180pxΣερ Τομ Ίαν Φίντλεϊ Γουίλσον1953 – 19601η, 2ηΟμοσπονδιακό Κόμμα280px1960-19632η, 3ηΕνωμένο Ομοσπονδιακό Κόμμα

Ροδεσία (1965–1979)
Η Βουλή των Αντιπροσώπων ήταν μονοθάλαμο νομοθετικό σώμα από το 1965 έως το 1970 και η κάτω βουλή του διθάλαμου Κοινοβούλιου της Ροδεσίας από το 1970 έως το 1979.

ΠορτρέτοΠρόεδροςΘητείαΚόμμαΣημειώσεις 180pxΆλμπερτ Ριούμπιτζ Γουάσινγκτον Σταμπλς1965 – 31 Δεκεμβρίου 1972Μέτωπο Ροδεσίας 280pxΤζορτζ Χόλαντ Χάρτλεϊ27 Μαρτίου 1973 – 1979Μέτωπο Ροδεσίας

Ζιμπάμπουε Ροδεσία (1979) και Νότια Ροδεσία (1979–1980)
ΠορτρέτοΠρόεδροςΘητείαΚόμμαΣημειώσεις 180pxΤζον Μόουζες Τσιριμπάνι8–25 Μαΐου 1979Ενωμένο Αφρικανικό Εθνικό Συμβούλιο 280pxΤζον Ζουένχαμο Ρουρέντζο25 Μαΐου 1979 – 1979Ενωμένο Αφρικανικό Εθνικό Συμβούλιο

Ζιμπάμπουε (1980–σήμερα)
ΠορτρέτοΠρόεδροςΘητείαΚοινοβούλιο/αΚόμμα 180pxΝτιντάιμους Μουτάσα14 Μαΐου 1980 – 19901ο, 2οZANU ZANU–PF  2 80px Νόλαν Μακόμπε2 Μαΐου 1990 – 19953ο ZANU–PF 3 80pxΣίριλ Εντεμπέλε 14 Απριλίου 1995 – 20004οZANU–PF 4 80pxΈμερσον Μανανγκάγκουα1 Ιουλίου 2000 – 20055οZANU–PF 5 80pxΤζον Ενκόμο1 Απριλίου 2005– 5 Μαρτίου 20086οZANU–PF 6 80pxΛάβμορ Μόγιο  25 Αυγούστου 2008 – 27 Ιουνίου 20137οMDC–T 7 80pxΤζέικομπ Μουντέντα22 Αυγούστου 2013 – Σημερινός8ο, 9ο, 10οZANU–PF

 Παραπομπές 

 Σημειώσεις 

Ζιμπαμπουε