Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ

Ο Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ (αζερ. και περσ. میرزا فتحعلی آخوندزاده), γνωστός και ως Μιρζά Φαταλί Αχουντζάντα ή Μιρζά Φατχ-Αλή Αχουντζαντέχ (12 Ιουλίου 1812 – 9 Μαρτίου 1878), ήταν σημαντικός Ιρανοαζέρος*Το λήμμα ĀḴŪNDZĀDA στην Encyclopædia Iranica θεατρικός συγγραφέας, αθεϊστής φιλόσοφος και κριτικός της λογοτεχνίας, που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο έδαφος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οφείλει τη φήμη του κυρίως στα ευρωπαϊκής εμπνεύσεως θεατρικά έργα του, που γράφηκαν στην αζερική γλώσσα.

Αποτίμηση
Μόνος του ο Αχουντζάντα άνοιξε ένα νέο στάδιο στην ανάπτυξη της αζερικής λογοτεχνίας. Εκτός των έργων του, συνηγόρησε στην αλλαγή της γραφής της γλώσσας από τους περσοαραβικούς χαρακτήρες στο λατινικό αλφάβητο. Μέσα από τις περσικές μεταφράσεις τους, τα θεατρικά έργα του διεδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο στη γένεση του νεότερου ιρανικού θεάτρου. Εκτός αυτών, υπήρξε ο θεμελιωτής του υλιστικού και αθεϊστικού κινήματος στο ΑζερμπαϊτζάνM. Iovchuk κ.ά. (επιμ.): The Philosophical and Sociological Thought of the Peoples of the USSR in the 19th Century , εκδ. Mysl, Μόσχα 1971., αλλά ταυτοχρόνως και ένας από τους προδρόμους του σύγχρονου ιρανικού εθνικισμού.Tadeusz Swietochowski: Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition, Columbia University Press, Νέα Υόρκη 1995, σσ. 27-28

Σύμφωνα με τον ιστορικό και πολιτικό επιστήμονα Ζαούρ Γκασίμοφ, το διανοητικό τοπίο του Αχουντζαντέχ ήταν στην ολότητά του «πυκνά διαπεπλεγμένο με την περσική σκέψη».

 Εκδόσεις έργων του 
 Комедии Мирзы Фетъ-Али-Ахундова (= κωμωδίες του Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ), Τιφλίδα 1853
 Tamsīlāt-i Kaputan Mīrzā Fath-ʿAlī Āḵūndzāda (= «συλλογή των θεατρικών έργων του Μιρζά Φαταλί Αχουντζάντα»), Τιφλίδα 1860

 Έργα κριτικής της λογοτεχνίας 
 Qirītīkah (= «κριτική»)
 Risālah-i īrād (= «πραγματεία περί ευρέσεως λαθών»)
 Fann-i kirītīkah (= «η τέχνη της κριτικής»)
 Darbārah-i Mullā-yi Rūmī va tasnīf-i ū (= «περί του Ρουμί] και του έργου του»)
 Darbārah-i nazm va nasr (= «περί στίχου και πεζού»)
 Fihrist-i kitāb (= «ο πρόλογος του βιβλίου»)
 Maktūb bih Mīrzā Āqā Tabrīzī (= «γράμμα στον Μιρζά Ακά Ταμπριζί»)
 Uṣūl-i nigārish (= «αρχές της συγγραφής»)

 Δείτε επίσης 
 Εθνική Βιβλιοθήκη του Αζερμπαϊτζάν, που φέρει το όνομα του Μ.Φ. Αχούντοφ

Παραπομπές

Πηγές

 Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 553

Κατηγορία:Αζέροι λογοτέχνες
Κατηγορία:Θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Αθεϊστές φιλόσοφοι