Άντριου Έλικοτ Ντάγκλας

Ο Άντριου Έλικοτ Ντάγκλας (Andrew Ellicott Douglass) (1867–1962) υπήρξε Αμερικανός αστρονόμος και ιδρυτής της επιστήμης της δενδροχρονολόγησης, που μελετά τους ετήσιους δακτυλίους των δέντρων για την κατανόηση κλιματικών και ιστορικών γεγονότων. Η συμβολή του υπήρξε καθοριστική για τη γεφύρωση της αστρονομίας, της γεωλογίας και της αρχαιολογίας.

Βίος και πρώιμη σταδιοδρομία
Γεννημένος στο Γουΐντσορ του Βερμόντ, ο Ντάγκλας σπούδασε στο Κολέγιο Τρίνιτι (Trinity College) (Χάρντφορντ, Κοννέκτικατ) και εργάστηκε στο Παρατηρητήριο Λόουελ στην Αριζόνα υπό τον Πέρσιβαλ Λόουελ (Percival Lowell). Αρχικά ασχολήθηκε με την παρατήρηση του ήλιου και την υπόθεση ότι οι ηλιακοί κύκλοι επηρεάζουν το κλίμα της ΓηςDouglass, 1919.

Η θεμελίωση της δενδροχρονολόγησης
Ο Ντάγκλας (1867–1962) θεωρείται ο «πατέρας» της δενδροχρονολόγησης, της επιστήμης που χρησιμοποιεί τους ετήσιους δακτυλίους ανάπτυξης των δέντρων για τη χρονολόγηση γεγονότων και τη μελέτη του παλαιοκλίματος. Η εργασία του αποτέλεσε επανάσταση για την αρχαιολογία, την κλιματολογία και τις περιβαλλοντικές επιστήμες.

Η γέννηση της μεθόδου
Στη διάρκεια της έρευνάς του, μελέτησε κορμούς δέντρων και ανακάλυψε ότι το πλάτος των ετήσιων δακτυλίων τους αντικατοπτρίζει τις διακυμάνσεις στις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες. Μέσω της σύγκρισης δειγμάτων από διαφορετικές χρονικές περιόδους και περιοχές, διαμόρφωσε τη μέθοδο της «αλληλεπικάλυψης» (crossdating), επιτρέποντας τη δημιουργία χρονολογικών σειρών που εκτείνονται πίσω για χιλιάδες χρόνιαDouglass, 1929.

Εφαρμογές στην αρχαιολογία
Η μεγαλύτερη επιτυχία της δενδροχρονολόγησης υπήρξε η χρονολόγηση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων των Πουέμπλο στη ΝΔ Αμερική. Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, οι αρχαιολόγοι δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν για τις ημερομηνίες κατασκευής μνημείων όπως τα κτίσματα στο Τσάκο Κάνυον. Με τη μέθοδο του Ντάγκλας, ξύλα από αρχαιολογικούς χώρους συνδέθηκαν με γνωστές σειρές δακτυλίων, επιτρέποντας ακριβείς ημερομηνίες και ανατρέποντας παλαιότερες υποθέσειςDean, 1997..

Συνεισφορά στην κλιματολογία και την επιστήμη του περιβάλλοντος
Πέρα από την αρχαιολογία, η δενδροχρονολόγηση έδωσε τη δυνατότητα για μακροχρόνιες κλιματολογικές ανασυνθέσεις. Τα δέντρα λειτουργούν ως φυσικά αρχεία, καταγράφοντας ξηρασίες, πλημμύρες και ηφαιστειακές εκρήξεις. Ο Ντάγκλας χρησιμοποίησε τα δεδομένα του για να διερευνήσει τη συσχέτιση μεταξύ ηλιακών κηλίδων και γήινων κλιματικών μεταβολώνDouglass, 1919.), θέτοντας τις βάσεις της παλαιοκλιματολογίας.

Εργαστήριο δενδροχρονολόγησης
Το 1937 ο Ντάγκλας ίδρυσε το Εργαστήριο Έρευνας Δενδροδακτυλίων (Laboratory of Tree-Ring Research) στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, καθιερώνοντας τη δενδροχρονολόγηση ως αναγνωρισμένο επιστημονικό πεδίοFerguson, 1990.. Το εργαστήριο αυτό συνεχίζει μέχρι σήμερα να αποτελεί παγκόσμιο κέντρο για τη μελέτη των κλιματικών αλλαγών και την εφαρμογή της μεθόδου σε πλήθος επιστημών.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Dean, J. S. (1997). Tree-Ring Dating in Archaeology. In R. E. Taylor & M. J. Aitken (Eds.), Chronometric Dating in Archaeology (σ. 101–122). Springer.
Douglass, A. E. (1919). Weather Cycles in the Growth of Big Trees. Monthly Weather Review, 47(6), 321–330.
Douglass, A. E. (1929). The Secret of the Southwest Solved by Talkative Tree Rings. National Geographic, 56(6), 736–770.
Ferguson, T. J. (1990). Historic Zuni Architecture and Society: An Archaeological Application of Space Syntax. University of Arizona Press.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 A.E. Douglass: Short biography from the Lowell Observatory.
 American Museum of Natural History
 Laboratory of Tree-Ring Research at the University of Arizona
 Steward Observatory at the University of Arizona


Κατηγορία:Αμερικανοί αστρονόμοι