Αμάτος του Μοντεκασίνο

Ο Αμάτος του Μοντεκασίνο, ιταλ.: Amatus di Montecassino, λατιν.: Amatus Casinensis (11ος αι.) ήταν Βενεδικτίνος μοναχός της Μοντεκασίνο, ο οποίος είναι περισσότερο γνωστός για τα ιστορικά χρονικά της εποχής του. Το έργο του «Ιστορία των Νορμανδών» (το οποίο έχει διασωθεί μόνο στη μεσαιωνική γαλλική μετάφρασή του, L'Ystoire de li Normant), είναι μία από τις τρεις κύριες πρωτογενείς πηγές για την Νορμανδική Κατάκτηση της νότιας Ιταλίας: οι άλλες δύο είναι οι ιστορίες του Γουλιέλμου της Απουλίας και του Γοδεφρείδου Μαλατέρα. Ο Αμάτος περιγράφει τους Νορμανδούς από την οπτική γωνία τού αβαείου του, ενός από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και πολιτιστικά κέντρα στην Ιταλία εκείνη την εποχή. Η ιστορία του είναι η παλαιότερη σωζόμενη καταγραφή των Νορμανδικών πολιορκιών του Μπάρι και του Σαλέρνο, της κατάκτησης της Σικελίας και της σταδιοδρομίας τόσο του Ροβέρτου Γυισκάρδου όσο και του Ριχάρδου Α΄ Ντρένγκοτ, καθώς και των Γρηγοριανών Μεταρρυθμίσεων από την παπική σκοπιά.

 Η ατμόσφαιρα της εποχής 
Τίποτε δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα για τον Αμάτο, πριν γίνει μοναχός. Πιθανώς, έχοντας γεννηθεί στο Σαλέρνο, ο Γκράχαμ Λάουντ υποστηρίζει ότι μπορεί να υπηρέτησε ως επίσκοπος του Πέστουμ τη δεκαετία του 1050, πριν από την είσοδό του στο μοναστήρι. Έγραφε κυρίως ενώ ο Δεσιδέριος (αργότερα πάπας Βίκτωρ Γ΄) κυβερνούσε ως ηγούμενος.  Πριν από την άνοδο του Δεσιδέριου, η σχέση μεταξύ του Μοντεκασίνο και των Νορμανδών στην περιοχή ήταν ανταγωνιστική.  Η εκλογή του Δεσιδέριου ως ηγούμενου, ωστόσο, συνέπεσε με την προσάρτηση της Κάπουα από τον Ριχάρδο Ντρένγκοτ, μετά την οποία ο Ντρέγκοτ έγινε ο προστάτης και πάτρωνας της μονής, κάτι που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τα γραπτά του Αμάτου.  Η εξαιρετικά αρνητική μεταχείριση του Γκίσουλφ Β΄ του Σαλέρνο σε όλη την ιστορία του, μπορεί να υποδηλώνει κάποιες προηγούμενες εχθρότητες μεταξύ των δύο, και ο Γκίσουλφ Β΄ είναι γνωστό ότι περιόριζε τα εκκλησιαστικά προνόμια γύρω από το Σαλέρνο τη δεκαετία του 1050. 

 Η Ιστορία των Νορμανδών 
Το L'Ystoire de li Normant του Aμάτου καταγράφει την ιστορία των Νορμανδών στη Νότια Ιταλία, από την άφιξή τους μέχρι το τέλος του Ριχάρδου Ντρένγκοτ της Κάπουα. Ο Kένεθ Μπάξτερ Βολφ υποθέτει ότι, επειδή ο δηλωμένος σκοπός της ιστορίας είναι να τιμήσει τις πράξεις του Ριχάρδου της Κάπουα και του Ροβέρτου Γυισκάρδου, ο Aμάτος (ή ο ηγούμενος Δεσιδέριος) παρακινήθηκε να γράψει λόγω του θανάτου του Ριχάρδου το 1078.  Το χρονικό του Aμάτου γράφτηκε λίγο μετά το 1080, καθιστώντας το την πρώτη από τις Νορμανδικές ιστορίες της Νότιας Ιταλίας που γράφτηκε.  Αρχικά γραμμένο στα λατινικά, το κείμενο σώζεται μόνο σε μία γαλλική μετάφραση του 14ου αι., που ανατέθηκε από έναν "conte da Militrée", ο οποίος πιθανώς συνδεόταν με τη δυναστεία των Καπετιδών-Ανζού του βασιλείου της Νάπολης. Ωστόσο το έργο όχι μόνο μεταφράστηκε, αλλά και συνοψίστηκε και συντομεύτηκε σε ορισμένα σημεία. Παρά ταύτα, ο Βολφ υποστηρίζει ότι οι συγκρίσεις με τη δεύτερη έκδοση του Chronica monasterii Casinensis, που γράφτηκε από τον Λέοντα Μαρσικανό και ενσωματώνει τμήματα του αρχικού κειμένου του Αμάτου, υποδηλώνουν ότι η παραποιημένη γαλλική μετάφραση δεν είναι εντελώς ανακριβής. 

 Στη δημοφιλή κουλτούρα 
Το ιστορικό μυθιστόρημα της Γκαμπριέλα Μπρουκ, The Words of Bernfrieda: A Chronicle of Hauteville (Τσένεϊ: Eastern Washington University Press, 1999), αφηγείται την ιστορία της λαίδης Φρεντεσέντα των Ωτβίλ, μητέρας του Ροβέρτου Γυισκάρδου, όπως την είδε η υπηρέτριά της, η οποία έχει συναντήσει τον Αμάτο, και σκοπεύει να καταγράψει «όλα όσα θα αφήσει έξω το χρονικό του Αμάτου».

 Αναφορές 

Βιβλιογραφία
 (Prescott N. Dunbar, μεταφραστής), 2004. Η Ιστορία των Νορμανδών του Amatus του Montecassino (Boydell) 
 John Howe, 2006. «Amatus of Montecassino: The History of the Normans» English Historical Review CXXI : 268-269

Κατηγορία:Λομβαρδοί