Γιελέτς

Το Γιελέτς, γνωστό και ως Ελέτς () είναι πόλη της Ευρωπαϊκής Ρωσίας, στο Όμπλαστ του Λίπετσκ. Ο πληθυσμός του Γιελέτς το 2025 ήτανЧисленность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года — М.: Росстат, 2025 93.761 κάτοικοι έναντι 120.261 κατοίκων στην τελευταία σοβιετική απογραφή, το 1989. Η πόλη είναι κτισμένη στην όχθη του ποταμού Μπίστραγια Σοσνά, σε υψόμετρο περί τα 140 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Ιστορία
Το Γιελέτς είναι το παλαιότερο οικιστικό κέντρο στην «Κεντρική περιοχή της μαύρης γης». Αναφέρεται για πρώτη φορά σε γραπτή πηγή το 1146 ή το 1147, ως φρούριο των πριγκίπων του Ριαζάν. Η θέση του στα νότια των ρωσικών εδαφών το καθιστούσε εύκολη λεία των ξένων επιδρομέων. Οι Μογγόλοι το πυρπόλησαν αρχικώς το 1239, ο Ουζμπέγκ Χαν το λεηλάτησε το 1316, το ίδιο και ο Ταμερλάνος το 1395, ενώ οι Τάταροι το άφησαν έρημο. το 1414.

Το 1483 το «Πριγκιπάτο του Γιέλετς» απορροφήθηκε από το Μεγάλο Δουκάτο της Μόσχας και οι τοπικοί Ρουρικίδες ηγεμόνες εισήλθαν στην υπηρεσία του Ιβάν Γ΄ της Ρωσίας. Το 1591 ο Μπορίς Γκοντουνόφ έδωσε νέα ζωή στην ερημωμένη πόλη ιδρύοντας φρούριο εκεί. Το 1618 το φρούριο καταλήφθηκε «με τέχνασμα» από 20 χιλιάδες Κοζάκους υπό τον Πέτρο Κονασέβιτς, που είχε συμμαχήσει με τον Βλαδίσλαο Δ΄ της Πολωνίας. Οι Κοζάκοι διέλυσαν μεγάλο μέρος των οχυρώσεων του Γιελέτς.

Τον 19ο αιώνα το Γιελέτς κατέστη το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της περιοχής. Οι χειροποίητες δαντέλες υπήρξαν ένα αξιοσημείωτο προϊόν της πόλεως από τότε μέχρι σήμερα, ενώ άλλες σημαντικές βιομηχανίες είναι η αλευροβιομηχανία και η παραγωγή μηχανημάτων. Τότε, τα έτη 1845-1889, ανεγέρθηκε ο τεράστιος Καθεδρικός Ναός της Αναλήψεως σε «νεο-μοσχοβιτικό» σχέδιο του αρχιτέκτονα Κ. Θων, που αποτελεί και σήμερα το κυριότερο τοπόσημο του Γιελέτς.

Τη δεκαετία του 1930 το κοιμητήριο Καζάνσκογιε της πόλεως έγινε τόπος εκτελέσεων και ταφών αντιφρονούντων, ιδίως παπάδων. Το 2006 ανεγέρθηκε εκεί σχετικό μνημείο.

Η πόλη καταλήφθηκε για 5 ημέρες τον Δεκέμβριο του 1941 από τον γερμανικό στρατό και υπέστη καταστροφές τόσο κατά τη βραχεία αυτή κατοχή όσο και κατά τη σοβιετική αντεπίθεση στην περιοχή.

Παραπομπές

Γιελετς