Τονάντιος Φερεόλος (έπαρχος)

Ο Τονάντιος Φερεόλος, λατιν.: Tonantius Ferreolus (π. 390 – 475) ήταν ο πραιτωριανός έπαρχος της Γαλατίας ( praefectus praetorio Galliarum) από το 451.

 Βιογραφία 
Ο Τονάντιος Φερεόλος ζούσε στην κοιλάδα Γάρδου στο κτήμα του Προυσιανόν και κατείχε επιπλέον κτήματα στο Σεγοδούνον στο Ροντέζ. Ο πατέρας του ήταν ο Φερεόλος, Ρωμαίος συγκλητικός. Ένας από τους προγόνους του κατά τον 4ο αι. ήταν πατρίκιος.Martindale, 1980, p. 466. Πιθανώς ήταν συγγενής του Σιδώνιου Απολλινάρι. Η μητέρα του ήταν clarissima femina και κόρη του Αφράνιου Συάγριου, υπάτου το 382.Sidonius Apollinaris, 1915

Ως πραιτοριανός έπαρχος της Γαλατίας, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της Γαλατίας για την επιτυχή άμυνα ενάντια στην εισβολή του Αττίλα και του στρατού των Ούννων. Ταυτόχρονα, εμπόδισε διπλωματικά τον πατρίκιο και μάγιστρο του στρατού Φλάβιο Αέτιο από την επιβολή υπερβολικών φόρων στον λαό της Γαλατικής Νομαρχίας, λαμβάνοντας δημόσια αναγνώριση για τις προσπάθειές του. Μετά την ήττα των Ούννων από μία Ρωμαιο-Γοτθική συμμαχία, ο Φερεόλος αντιστάθηκε στις προσπάθειες του Βησιγότθου βασιλιά Θορίσμουνδου να εκμεταλλευτεί την κατάσταση, για να αποκτήσει περισσότερα εδάφη ή προνόμια το 452-453, όταν ο βασιλιάς αυτός πολιόρκησε την Αρελάτη. Συνεργάστηκε με τον Θαυμάστο και τον Πετρόνιο στην καθαίρεση του Αρβάνδου, ενός διαδόχου στην επαρχία της Γαλατίας, που είχε συμπεριφερθεί εκβιαστικά προς τον λαό της Γαλατίας, και ο οποίος είχε γράψει μία επιστολή στον Βησιγότθο βασιλιά Εύριχο ενθαρρύνοντας τον μονάρχη να σπάσει την υποταγή του στον Αυτοκράτορα Ανθέμιο, και να διαμελίσει τη Γαλατία με τους Βουργουνδούς, πιθανώς με τη συνενοχή του Αρβάνδου. Αυτή η δίωξη επέτυχε την καταδίκη, αν και ο Αρβάνδος ανακουφίστηκε, σε κάποιο βαθμό, όπως φαίνεται, χάρη στις καλές υπηρεσίες του Σιδώνιου Απολλινάρι, από την εκτέλεση, και απλώς εξορίστηκε.Martindale, 1980, p. 157. Ο Φερεόλος προφανώς ζούσε μία ζωή θρησκευτικής περισυλλογής μετά το 469, αν και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι έγινε ποτέ μοναχός. Είναι το πρώτο σαφώς μαρτυρημένο ιστορικό πρόσωπο, που φέρει είτε το όνομα Φερεόλος είτε Τονάντιος υπάρχουν δύο πολύ παλαιότεροι μάρτυρες του ονόματος. Ωστόσο, ο γάμος τού πατέρα του με τους Συάγριους και η δική του πατρικιακή καταγωγή υποδηλώνουν, ότι η οικογένεια ήταν γνωστή και ισχυρή με διαφορετικό όνομα ή ονόματα, τουλάχιστον κατά τον 3ο και 4ο αι. Η οικογένεια επρόκειτο να διατηρήσει σημαντική σημασία, και να ασκήσει σημαντική επιρροή στη Γαλατία για περισσότερο από έναν αιώνα και ίσως δύο, μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Είχε νυμφευεί την Παπιανίλλα, η ίδια clarissima femina, γεννημένη περίπου το 415, ανιψιά του Αυτοκράτορα Άβιτου και εξαδέλφη μιας άλλης Παπιανίλλας, συζύγου του Σιδώνιου Απολλινάρι,Settipani 1991, p. 196, 218. και απέκτησαν πολλά παιδιά, μεταξύ των οποίων ο Τονάντιος Φερεόλος.  Ήταν σύντροφος που μοιραζόταν τα προβλήματά της, σύμφωνα με τον Σιδώνιο.  Ο Τονάντιος Φερεόλος είχε τουλάχιστον τρεις γιους: τον Τονάντιο Φερεόλο, ο οποίος ήταν Γαλατο-Ρωμαίος συγκλητικός στη Ναρβωνική Γαλατία, τον Ρουρίκιο, ο οποίος έγινε επίσκοπος του Ουζές μεταξύ του Προβάτιου και του Φιρμίνου, και τουλάχιστον έναν γιο, του οποίου το όνομα δεν αναφέρεται. Δεν είναι γνωστό αν είχε κόρες, ή αν περισσότεροι από αυτούς τους δύο γιους επέζησαν μέχρι την ενηλικίωση.Mathisen, 1979, p. 56, 75

Είχε τέκνα:
 Τονάντιος Φερεόλος (συγκλητικός)
 Μη πιστοποιημένος γιος.
 Μη πιστοποιημένη κόρη, παντρεμένη με τον Ασπάσιο του Άουχ.
 Ρουρίκιος (απεβ. το 506, 507 ή λίγο μετά το 507), Επίσκοπος του Ουζές. Ονομάστηκε επίσκοπος του Ουζές στον Βίο του Φιρμίνου.Mathisen, 1979, p. 56. Με βάση αυτό το περιστατικό, οι Στάνφορντ Μόμαερτς και Ντέιβιντ Κάλλεϋ υποστήριξαν, ότι ο «Ρουρίκιος του Ουζές» ήταν αδελφός του Τονάντιου, γιος της Παπιανίλλας, συζύγου του πρεσβύτερου Τονάντιου, και ότι ο Ρουρίκιος της Λιμόζ ήταν αδελφός της και θείος τού Τονάντιου. Ένας σημαντικός αριθμός ερευνητών συμφωνεί με αυτό,Mommaerts and Kelley, 1992, pp. 111-114. ενώ οι MathisenMathisen, 1999, p.44. και ΣετιπάνιSettipani, 2002, pp. 11-14. έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι ο 80χρονος επίσκοπος Ρουρίκιος, που αναφέρεται στον Βίο του Φιρμίνου είναι στην πραγματικότητα ο Ρουρίκιος της Λιμόζ. Ο Σετιπάνι έχει υποστηρίξει ότι η Παπιανίλλα ήταν αδελφή της Ιβερίας, συζύγου του Ρουρίκιου της Λιμόζ και κόρης του Γάλλου Ρωμαίου συγκλητικού Ομμάτιου του Κλερμόν.Settipani, 1991, pp. 198-199. Δεδομένου ότι ένας Φερεόλος θα διαδεχόταν τον Ρουρίκιο και τους απογόνους του στην επισκοπική έδρα της Λιμόζ, και θα παρήγγειλε τις επιτάφιες επιγραφές του Ρουρίκιου Α΄ και Β΄ (επομένως ήταν συγγενής και πιθανώς απόγονος),Mathisen, 1999, p. 48. είναι πιθανό να υπάρχουν πτυχές τής σχέσης μεταξύ των Ρουρικίων και των Φερεόλων, που δεν έχουν ακόμη εξηγηθεί από κάποια από τις δύο θεωρίες.

 Παραπομπές

 Πηγές 
Sidonius Apollinaris, The Letters of Sidonius (Oxford: Clarendon, 1915), pp. clx-clxxxiii
 Settipani, Christian. "Ruricius, premier évêque de Limoges et ses alliances familiales." Francia, 18 (1991).
Christian Settipani, Continuité gentilice et continuité sénatoriale dans les familles sénatoriales romaines à l'époque impériale, "Mythe et Realite, Addenda I - III (juillet 2000- octobre 2002)" (n.p.: Prosopographica et Genealogica, 2002).
 Martindale, J. R.,  The Prosopography of the Later Roman Empire, Volume II AD 395 - 527, Cambridge University Press, 1980.
 Mathisen, Ralph Whitney. "The Ecclesiastical Aristocracy of Fifth Century Gaul: A Regional Analysis of Family Structure." Doctoral Dissertation, University of Wisconsin.  University Microfilms (1979).

Κατηγορία:Ρωμαίοι του 5ου αιώνα