Οίκος των Φούγκερ

μικρογραφία|150εσ|Ο θυρεός του κλάδου του Γιάκομπ του Πρεσβύτερου με τον κρίνο (der lilie): μπλε κρίνος σε χρυσό φόντο στα αριστερά, και χρυσός κρίνος σε μπλε φόντο στα δεξιά.
μικρογραφία|250εσ|Το οικόσημο των Φούγκερ, πριγκίπων του Μπάμπενχαουζεν.

Ο Οίκος των Φούγκερ, γερμ.: Fugger, είναι μία γερμανική οικογένεια, που ιστορικά ήταν μία εξέχουσα ομάδα Ευρωπαίων τραπεζιτών, μελών των εμπόρων πατρικίων του Άουγκσμπουργκ τον 15ο και 16ο αι., διεθνών εμπορικών τραπεζιτών και επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Παράλληλα με την οικογένεια Βέλσερ, η οικογένεια Φούγκερ ήλεγχε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομίας τον 16ο αι. και συσσώρευσε τεράστιο πλούτο. Οι Φούγκερ κατείχαν σχεδόν το μονοπώλιο στην ευρωπαϊκή αγορά χαλκού.

Αυτή η τραπεζική οικογένεια αντικατέστησε την οικογένεια των Μεδίκων, η οποία επηρέασε ολόκληρη την Ευρώπη κατά την Αναγέννηση. Οι Φούγκερ ανέλαβαν πολλά από τα περιουσιακά στοιχεία των Μεδίκων και την πολιτική τους δύναμη και επιρροή. Ήταν στενά συνδεδεμένοι με τον Οίκο των Αψβούργων, του οποίου χρηματοδότησαν την άνοδο σε παγκόσμια δύναμη. Σε αντίθεση με τους πολίτες της πόλης τους και τους περισσότερους άλλους εμπορικούς ευγενείς των γερμανικών ελεύθερων αυτοκρατορικών πόλεων, όπως οι Τούχερ, δεν ασπάστηκαν ποτέ τον Λουθηρανισμό, όπως παρουσιάστηκε στην Ομολογία του Άουγκσμπουργκ, αλλά παρέμειναν στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, και επομένως κοντά στους αυτοκράτορες του Οίκου των Αψβούργων.

Ο Γιάκομπ A΄ Φούγκερ «ο Πρεσβύτερος» προήχθη σε ευγενή της Γερμανίας τον Μάιο του 1511, και ανέλαβε τον τίτλο του αυτοκρατορικού κόμη του Κίρχμπεργκ και Βάισενχορν το 1514. Σήμερα, θεωρείται ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους που έζησαν ποτέ, με καθαρή περιουσία (προσαρμοσμένη στο ΑΕΠ) άνω των 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων και περίπου το 2% του συνολικού ΑΕΠ της Ευρώπης εκείνη την εποχή. Ενώ η εταιρεία διαλύθηκε το 1657, οι Φούγκερ παρέμειναν πλούσιοι γαιοκτήμονες και κυβερνούσαν την κομητεία του Κίρχμπεργκ και Βάισενχορν. Τα μέλη του κλάδου Μπάμπενχαουζεν έγιναν πρίγκιπες της Γερμανίας το 1803, ενώ του κλάδου Γκλοτ της οικογένειας έγιναν πρίγκιπες στη Βαυαρία το 1914.

 Ιστορία 

 Ίδρυση 
Ο ιδρυτής της οικογένειας ήταν ο Γιόχαν Φούγκερ, υφαντής στο Γκράμπεν, κοντά στην Ελεύθερη Πόλη του Άουγκσμπουργκ της Σουηβίας.  Το επώνυμο αρχικά γραφόταν «Fucker»: η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά στην οικογένεια έρχεται, όταν ο γιος τού Γιόχαν, ονομαζόμενος Χανς Α΄, μετακόμισε στο Άουγκσμπουργκ το 1367, με το τοπικό φορολογικό μητρώο να αναφέρει λακωνικά Fucker advenit, «ο Φούγκερ έφτασε».Mark Häberlein: The Fuggers of Augsburg: Pursuing Wealth and Honor in Renaissance Germany. (= Studies in early modern German history). University of Virginia Press, 2012, , Kapitel The Fugger family in late medieval Augsburg Νυμφεύτηκε την Κλάρα Βίντολφ και έγινε πολίτης του Άουγκσμπουργκ. Μετά το τέλος της Κλάρας, νυμφεύτηκε την Ελισάβετ Γκάτερμαν. Εντάχθηκε στη συντεχνία των υφαντών, και μέχρι το 1396 κατείχε υψηλή θέση στον κατάλογο των φορολογουμένων. Πρόσθεσε το επάγγελμα του εμπόρου, σε αυτό του υφαντή.

Ο μεγαλύτερος γιος του, Αντρέας Φούγκερ, ήταν έμπορος υφαντουργίας και είχε το παρωνύμιο «Φούγκερ ο Πλούσιος» , επειδή αγόρασε γη και άλλα ακίνητα. Η οικογένεια Φούγκερ κατέγραψε σε κατάλογο έναν μεγάλο αριθμό ασιατικών χαλιών, μία ασυνήθιστη επιχείρηση για την εποχή. Ο γιος του Ανδρέα, Λούκας Φούγκερ, έλαβε ως θυρεό από τον αυτοκράτορα Φρειδερίκο Γ΄, ένα χρυσό ελάφι σε μπλε φόντο, και σύντομα του δόθηκε το παρωνύμιο ο «Φούγκερ των Ελαφιών».  Τελικά χρεοκόπησε. Οι απόγονοί του υπηρέτησαν τα εξαδέλφια τους του διάσημου νεότερου κλάδου, και αργότερα πήγαν στη Σιλεσία. Τα σύγχρονα μέλη του Φούγκερ των Ελαφιών (γερμανικά: Fugger vom Reh) είναι απόγονοι του Ματτάους Φούγκερ (1442–1489/92), αδελφού του Λούκας.

αριστερά|μικρογραφία|200εσ|Πορτρέτο του Γκέοργκ Φούγκερ από τον Τζιοβάννι Μπελλίνι, 1474.

Ο νεότερος γιος του Χανς Α΄, Γιάκομπ Α΄ ο Πρεσβύτερος, ίδρυσε έναν άλλο κλάδο της οικογένειας. Αυτός ο κλάδος προόδευσε πιο σταθερά, και έγιναν γνωστοί ως οι «Φούγκερ του Κρίνου», από τον επιλεγμένο θυρεό τους, που απεικόνιζε έναν ανθισμένο κρίνο σε χρυσό και μπλε φόντο. Ο Γιάκομπ Α΄ ήταν δεξιοτέχνης υφαντής, έμπορος και δημοτικός σύμβουλος. Νυμφεύτηκε την Μπάρμπαρα Μπέσινγκερ, κόρη ενός χρυσοχόου. Η περιουσία του αυξήθηκε, και μέχρι το 1461 ήταν ο 12ος πλουσιότερος άνθρωπος στο Άουγκσμπουργκ. Απεβίωσε το 1469.

Ο μεγαλύτερος γιος του Γιάκομπ Α΄, ο Ούλριχ ο Πρεσβύτερος, ανέλαβε την επιχείρηση μετά το τέλος τού πατέρα του, και το 1473 παρείχε καινούργια ρούχα στον Φρειδερίκο Γ΄, τον γιο του Μαξιμιλιανό και την ακολουθία του στο ταξίδι τους στο Τρηρ, για να συναντήσουν τον Κάρολο τον Τολμηρό δούκα της Βουργουνδίας, για τον αρραβώνα του νεαρού πρίγκιπα Μαξιμιλιανού με την κόρη τού Καρόλου, Μαρία. Έτσι ξεκίνησε μία πολύ επικερδής σχέση μεταξύ της οικογένειας Φούγκερ και των Αψβούργων.

Με τη βοήθεια του αδελφού τους στη Ρώμη, του Μάρκους, ο Ούλριχ και ο αδελφός του Γκέοργκ διαχειρίζονταν εμβάσματα στην παπική αυλή με χρήματα από την πώληση συγχωροχαρτιών και την εξασφάλιση εκκλησιαστικών ευεργετημάτων. Από το 1508 έως το 1515 ενοικίαζαν το ρωμαϊκό νομισματοκοπείο. Ο Ούλριχ απεβίωσε το 1510.

Όταν οι Φούγκερ έδωσαν το πρώτο τους δάνειο στον αρχιδούκα Σιγισμούνδο της Αυστρίας (εξάδελφο του Φρειδερίκου Γ΄) το 1487, πήραν ως εγγύηση μερίδιο σε ορυχεία αργύρου και χαλκού στο Τυρόλο. Αυτή ήταν η αρχή μίας εκτεταμένης οικογενειακής ενασχόλησης με την εξόρυξη πολύτιμων μετάλλων. Οι Φούγκερ συμμετείχαν επίσης σε μεταλλευτικές επιχειρήσεις στη Σιλεσία, και κατείχαν ορυχεία χαλκού στην Ουγγαρία. Το εμπόριό τους σε μπαχαρικά, μαλλί και μετάξι επεκτάθηκε σε σχεδόν όλα τα μέρη της Ευρώπης.

 Γιάκομπ Φούγκερ «ο Πλούσιος» 
μικρογραφία|Ο Γιάκομπ Β΄ Φούγκερ, «ο Νεότερος» (1459–1525), αδελφός του Γκέοργκ. Έργο του Άλμπρεχτ Ντύρερ.

Ο νεότερος αδελφός του Ούλριχ, Γιάκομπ Β΄ ο Νεότερος, γεννημένος το 1459, έμελλε να γίνει το πιο διάσημο μέλος της δυναστείας. Το 1498 νυμφεύτηκε τη Σίβυλλα Άρτστ, Μεγάλη Αστή του Άουγκσμπουργκ, κόρη ενός επιφανούς Μεγάλου Αστού του Άουγκσμπουργκ (Großbürger zu Augsburg). Δεν απέκτησαν παιδιά, αλλά αυτός ο γάμος έδωσε στον Γιάκομπ Β΄ την ευκαιρία να ανέλθει σε Μεγάλο Αστό του Άουγκσμπουργκ, και αργότερα του επέτρεψε να διεκδικήσει μία θέση στο δημοτικό συμβούλιο (Stadtrat) του Άουγκσμπουργκ. Προήχθη σε ευγενή της Γερμανίας τον Μάιο του 1511, έγινε αυτοκρατορικός κόμης το 1514 και το 1519 ηγήθηκε μίας κοινοπραξίας Γερμανών και Ιταλών επιχειρηματιών, που δάνεισε στον Κάρολο Ε΄ 850.000 φιορίνια (περίπου 95.625 ουγγιές ή 2974 κιλά χρυσού) για να εξασφαλίσει την εκλογή του ως αυτοκράτορα της Γερμανίας επί του Φραγκίσκου Α΄ της Γαλλίας. Η συνεισφορά των Φούγκερ ήταν 543.000 φιορίνια.

Το 1494 οι Φούγκερ ίδρυσαν την πρώτη τους δημόσια εταιρεία. Στόχος του Γιάκομπ Β΄ ήταν να εγκαθιδρύσει ένα μονοπώλιο χαλκού, ανοίγοντας χυτήρια στο Χόχενκιρχεν και στο Φούγκεραου (που ονομάστηκαν έτσι από την οικογένεια στην Καρινθία) και επεκτείνοντας την οργάνωση πωλήσεων στην Ευρώπη, ιδίως το πρακτορείο της Αμβέρσας. Ο Γιάκομπ Β΄ ενοικίασε τα ορυχεία χαλκού στην Μπεστερσεμπάνια στο βασίλειο της Ουγγαρίας (σήμερα Μπάνσκα Μπιστρίτσα, Σλοβακία) το 1495, καθιστώντας τα τελικά το μεγαλύτερο μεταλλευτικό κέντρο της εποχής.

Στο απόγειο της δύναμής του, ο Γιάκομπ Β΄ επικρίθηκε έντονα από τους συγχρόνους του, ιδιαίτερα από τον Ούλριχ φον Χούτεν και τον Μαρτίνο Λούθηρο, για την πώληση συγχωροχαρτιών και ευεργεσιών, και για την παρότρυνση του πάπα να ανακαλέσει ή να τροποποιήσει την απαγόρευση της επιβολής τόκων. Οι αυτοκρατορικές δημοσιονομικές και κυβερνητικές αρχές στη Νυρεμβέργη άσκησαν αγωγή εναντίον του και άλλων εμπόρων, σε μία προσπάθεια να σταματήσουν τις μονοπωλιακές τους πρακτικές.

Το 1511 ο Γιάκομπ Β΄ κατέθεσε 15.000 φιορίνια ως προικοδότηση για ορισμένα πτωχοκομεία. Το 1514 αγόρασε μέρος του Άουγκσμπουργκ και το 1516 κατέληξε σε συμφωνία με την πόλη ότι θα έκτιζε και θα παρείχε έναν αριθμό πτωχοκομείων για τους άπορους πολίτες. Μέχρι το 1523 είχαν κτιστεί 52 σπίτια, έτσι το Φούγκεραϊ είχε ήδη δημιουργηθεί. Χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα.

Ο Γιάκομπ Β΄ απεβίωσε το 1525. Θεωρείται ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους όλων των εποχών, και σήμερα είναι γνωστός ως Γιάκομπ Φούγκερ «ο Πλούσιος». Στο απόγειό του, ο πλούτος του εκτιμάται στο 2% του ΑΕΠ της Ευρώπης.

 Mετέπειτα χρόνια 
μικρογραφία|300εσ|10 χρυσά δουκάτα (1621) που κόπηκαν ως κυκλοφορούν νόμισμα από την οικογένεια Φούγκερ . Eπιγραφή: FERDINANDUS II ROM. IMP. SEMPER AVGUSTUS / MAX. FUGGERUS L. B. IN KIRHB[ERG] ET W. D. IN BAB[ENHAUSEN].

Διάδοχος του Γιάκομπ Β΄ ήταν ο ανιψιός του Άντον Φούγκερ, γιος του μεγαλύτερου αδελφού του Γκέοργκ. Ο Άντον γεννήθηκε το 1493, νυμφεύτηκε την Άννα Ρέλινγκερ και απεβίωσε το 1560.

Το 1525 οι Φούγκερ έλαβαν τα έσοδα από τα ισπανικά τάγματα ιπποτών, μαζί με τα κέρδη από τα ορυχεία υδραργύρου και αργύρου. Η προηγουμένως πλούσια απόδοση των ορυχείων του Τιρόλου και της Ουγγαρίας μειώθηκε, αλλά ο Άντον δημιούργησε νέους εμπορικούς δεσμούς με το Περού και τη Χιλή, και ξεκίνησε μεταλλευτικές επιχειρήσεις στη Σουηδία και τη Νορβηγία. Ασχολήθηκε με το δουλεμπόριο από την Αφρική στην Αμερική, αλλά ήταν πιο επιτυχημένος στο εμπόριο μπαχαρικών και στην εισαγωγή ουγγρικών βοοειδών. Τελικά, αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη μίσθωση του Mαεστράτσγκο μετά το 1542, και να εγκαταλείψει τα ορυχεία αργύρου του Γκουανταλκανάλ.

Το 1530 και το 1531 οι Φούγκερ είχαν τα αποκλειστικά δικαιώματα εμπορίου μέσω του στενού του Μαγγελάνου. Ενώ το ευρωπαϊκό εμπόριο με την Ασία μέσω αυτής της διαδρομής θεωρούνταν εφικτό, οι Φούγκερ δεν ανέπτυξαν ποτέ αυτή τη διαδρομή. Δεκαετίες αργότερα, η γαλέρα της Μανίλα θα εγκαινίαζε το εμπόριο με την Ασία πέρα από τον Ειρηνικό, χωρίς καμία εμπλοκή του Φούγκερ.

Μετά από δύσκολες στιγμές υπό τον ανιψιό και διάδοχο τού Άντον, Γιόχαν Γιάκομπ, ο μεγαλύτερος γιος του Άντον, Μάρκους, συνέχισε την επιχείρηση με επιτυχία, κερδίζοντας περίπου 50.000.000 δουκάτα μεταξύ 1563 και 1641 από την παραγωγή υδραργύρου μόνο στο Άλμαντεν, αλλά η εταιρεία Φούγκερ διαλύθηκε εντελώς μετά τον Τριακονταετή Πόλεμο, όταν ο Λέοπολντ Φούγκερ επέστρεψε τα ορυχεία του Τυρόλου στους Αψβούργους το 1657.

μικρογραφία|Το Παρεκκλήσιο Φούγκερ του 1509 στην εκκλησία της Αγίας Άννας, στο Άουγκσμπουργκ.

Το ταφικό παρεκκλήσιο των Φούγκερ στην εκκλησία της Αγίας Άννας στο Άουγκσμπουργκ του 1509 είναι το παλαιότερο παράδειγμα αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής στη Γερμανία, με τις αναμνηστικές ανάγλυφες πλάκες του στο στυλ του Ντύρερ στη χορωδία της εκκλησίας. Έγινε ο τόπος ταφής των τριών αδελφών Ούλριχ του Πρεσβύτερου, Γκέοργκ και Γιάκομπ Β΄, και των Ιερώνυμου (γιου του Ούλριχ) και Ράιμουντ (γιου του Γκέοργκ). Όταν η εκκλησία της Αγίας Άννας έγινε προτεσταντική το 1548, το παρεκκλήσιο Φούγκερ παρέμεινε καθολικό, επειδή το Ίδρυμα Φούγκερ συνέχισε να το φροντίζει και να συνεισφέρει στη συντήρηση της εκκλησίας. Έτσι ένα μέρος της εκκλησίας είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα ως προς το δόγμα, και ο τόπος ταφής της οικογένειας Φούγκερ, η οποία θεωρείται αυστηρά καθολική, βρίσκεται τώρα σε μία προτεσταντική εκκλησία.Website of the Evangelical Lutheran Deanery Augsburg: 500 Jahre Fuggerkapelle  (500 years Fugger Chapel, 2018). Αυτό που προστίθεται στην παραδοξότητα είναι ότι τα δάνεια του Γιάκομπ Β΄ Φούγκερ στον καρδινάλιο Αλβέρτο του Βρανδεμβούργου και τα συγχωροχάρτια για την αποπληρωμή τους, ήταν αυτά που πυροδότησαν τη Μεταρρύθμιση του Μαρτίνου Λούθηρου.

Ο απόγονος του Γιάκομπ Γ΄ (γιου του Άντον), ο Άνσελμ Μαρία Φούγκερ κόμης -μετά 1ος πρίγκιπας- του Μπάμπενχαουζεν (1766–1821) έγινε πρίγκιπας της Γερμανίας το 1803. Ο σημερινός επικεφαλής αυτού του κλάδου είναι ο πρίγκιπας Ουμπέρτους Φούγκερ φον Μπάμπενχαουζεν, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης της πρώην έδρας του Γιάκομπ Α΄ του Πλούσιου, του Φούγκερχαουζερ στο Άουγκσμπουργκ, καθώς και του κοντινού κάστρου Βέλενμπουργκ και του κάστρου στο Μπάμπενχαουζεν της Βαυαρίας (που αγοράστηκε από τον Άντον το 1539 και σήμερα στεγάζει ένα μουσείο αφιερωμένο στην οικογενειακή ιστορία)· είναι επίσης συνιδιοκτήτης μίας μικρής ιδιωτικής τράπεζας, της Fürst Fugger Privatbank, στο Άουγκσμπουργκ.

Ο κλάδος των Φούγκερ φον Γκλοτ, απογόνων του Καρλ Ερνστ, εγγονού του Χανς Γ΄ (γιου του Άντον), προήχθη στον βαθμό του πρίγκιπα της Βαυρίας το 1913 με τον Καρλ Ερνστ πρίγκιπα του Γκλοτ. Ο κλάδος καταλήγει στην εξ αρρενογονίας γραμμή με τον γιο του Γιόζεφ-Ερνστ Φούγκερ πρίγκιπα του Γκλοτ (1895–1981), σύζυγο της πριγκίπισσας Στεφανίας του Χοεντσόλερν (1895–1975): η περιουσία του, συμπεριλαμβανομένου του κάστρου στο Κίρχαϊμ στη Σουαβία (που αποκτήθηκε το 1551 από τον Άντον), κληρονομήθηκε από τον γιο τής αδελφής του Μαρίας (1894–1935), Άλμπερτ κόμη φον Άρκο-Τσίνεμπεργκ (γενν. 1932), τον οποίο υιοθέτησε, και ο οποίος πήρε το όνομα Φούγκερ φον Γκλοτ.

Ο κλάδος των Φούγκερ κομήτων του Κόρχμπεργκ και Βάισενχορν εκπροσωπείται σήμερα από την κόμισσα Mαρία Ελισάβετ του Τουρν και Χόχενσταϊν, γεννημένη κόμισσα Φούγκερ, κληρονόμο του κάστρου Kίρχμπεργκ στο Ίλερκιρχμπεργκ (αγοράστηκε το 1507 από τον Γιάκομπ Φούγκερ). Είναι επίσης επικεφαλής των φιλανθρωπικών οικογενειακών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένων του Φουγκεράι στο Άουγκσμπουργκ και του μοναστηριού Βέλντεν.

Στο Άουγκσμπουργκ άνοιξε ένα Βιωματικό Μουσείο Φούγκερ και Βέλσερ (Fugger und Welser Erlebnismuseum).

 Ευρήματα 
Τον Απρίλιο του 2019, Ολλανδοί ναυτικοί ερευνητές έφεραν στο φως ένα ναυάγιο του 16ου αι. κατά τη διάρκεια εξερεύνησης του πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων MSC Zoe, το οποίο είχε χάσει εμπορευματοκιβώτια στη θάλασσα τον Ιανουάριο του 2019. Χάλκινες πλάκες με τον θυρεό της οικογένειας Φούγκερ βρέθηκαν στο πλοίο, που είχε ναυπηγηθεί γύρω στο 1540 στην Ολλανδία κατά τη διάρκεια τής βασιλείας του Καρόλου Ε΄.

 Μέλη της οικογένειας 

 Eικόνες 

 Ιδιοκτησίες 
 Κίρχμπεργκ και Βάισενχορν με Βούλενστετεν και Πφάφενχοφεν (Ροθ) (1507)
 Σμίχεν (1508)
 Μπίμπερμπαχ (1514)
 Γκάμπλινγκεν (1527)
 Μικχάουζεν (1528)
 Μπούργβαλντεν (1529; , στο Landkreis Augsburg, Βαυαρία )
 Όμπερντορφ αν ντερ Ντόναου (1533)
 Γη στην Ουγγαρία (1535)
 Πφλέγκε Ντόναουβόρθ (1536)
 Γκλοτ (1537)
 Babenhausen και Brandenburg (1539)
 Πλες (1546)
 Ρέτενμπαχ (1547)
 Γη στην Αλσατία (1551)
 Κίρχαϊμ (1551)
 Κάστρο Duttenstein, κοντά στο Dischingen (1551, Schloss Duttenstein, στο Landkreis Heidenheim, Βάδη-Βυρτεμβέργη)
 Έπισχαουζεν (1551)
 Νίντεραλφίνγκεν (1551)
 Κάστρο Stettenfels (1551, Burg Stettenfels, στο Landkreis Heilbronn, Baden-Württemberg)
 Ράιχαου, κοντά στο Μπους (1551)
 Kettershausen und Bebenhausen (1558)

Τα ακόλουθα ιστορικά κτίρια εξακολουθούν να ανήκουν στην οικογένεια Φούγκερ:

 Περαιτέρω ανάγνωση 



 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστότοπος οικογένειας Fugger (πολύγλωσσος)
 Οικογένεια Φούγκερ στο History.com
 Ενημερωτικά Δελτία του Fugger

Κατηγορία:Ρωμαιοκαθολικές οικογένειες
Κατηγορία:Ιστορία της τραπεζικής
Κατηγορία:Γερμανοί τραπεζίτες