Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεσολογγίου

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεσολογγίου αποτελούσε επιβατικό σταθμό των Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικής Ελλάδος (ΣΒΔΕ) και βρισκόταν επί της μετρικού εύρους σιδηροδρομικής γραμμής Κρυονερίου – Αγρινίου. Ο σταθμός κατασκευάστηκε το 1890 και αποτέλεσε για πολλές δεκαετίες την κύρια σιδηροδρομική πύλη της πόλης του Μεσολογγίου, συνδέοντάς την με το λιμάνι του Κρυονερίου, το Αγρίνιο και αργότερα, έμμεσα, με την Πάτρα και το υπόλοιπο δίκτυο της Πελοποννήσου.

Το συγκρότημα του σιδηροδρομικού σταθμού βρίσκεται εντός του αστικού ιστού και πλησίον της βόρειας εισόδου του Μεσολογγίου, ενώ συμπληρωματική του υποδομή αποτελούσε και η μεταγενέστερη διακλάδωση που απέληγε στο κέντρο της πόλης και συνοδευόταν από τερματική αποβάθρα στην κεντρική πλατεία. Ο σταθμός λειτούργησε έως το καλοκαίρι του 1970, όταν ανεστάλη οριστικά η λειτουργία της γραμμής Κρυονερίου – Αγρινίου.

 Ιστορικό 

 19ος Αιώνας 
Η κατασκευή του Σιδηροδρομικού Σταθμού Μεσολογγίου ξεκίνησε το 1889 και ολοκληρώθηκε το 1890, στα πλαίσια της χάραξης της γραμμής Κρυονερίου – Αγρινίου από τους ΣΒΔΕ. Από την πρώτη στιγμή, η επιλογή του Μεσολογγίου ως κομβικού σημείου του άξονα θεωρήθηκε στρατηγικής σημασίας, τόσο για την εμπορική όσο και για την επιβατική κίνηση, καθώς η πόλη διέθετε ήδη σημαντική ναυτιλιακή δραστηριότητα μέσω της λιμνοθάλασσας και του Κρυονερίου την εποχή εκείνη. Με τον τρόπο αυτό, το Μεσολόγγι συνδέθηκε σιδηροδρομικά με το Κρυονέρι και την Πελοπόννησο και σε δεύτερο χρόνο και με το Αγρίνιο, μετά την πλήρη αποπεράτωση της γραμμής μόλις ένα χρόνο αργότερα από την πρώτη λειτουργία.

 20ος Αιώνας 
Κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, ο σταθμός του Μεσολογγίου εξυπηρετούσε καθημερινά την τοπική επιβατική κίνηση, με συρμούς προς το Αγρίνιο, το Κρυονέρι και μετέπειτα μέσω του πορθμείου, προς την Πάτρα και το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Το 1910, με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού, προωθήθηκε η κατασκευή διακλάδωσης από τον επιβατικό σταθμό προς το κέντρο της πόλης με νότια κατεύθυνση, η οποία κατέληγε σε ειδικά διαμορφωμένη αποβάθρα δίπλα στην κεντρική πλατεία.

Κατά τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η γραμμή και ο σταθμός χρησιμοποιήθηκαν τόσο για τη μεταφορά, όσο και για την εναπόθεση στρατιωτικού προσωπικού και εφοδίων, ενώ ακόμα και μετά την απορρόφηση των ΣΒΔΕ από τους ΣΠΑΠ και αργότερα τους ΣΕΚ, ο σταθμός συνέχισε να λειτουργεί κανονικά, αν και με φθίνουσα επιβατική κίνηση, ενώ η διακλάδωση προς το κέντρο της πόλης είχε ήδη αποξηλωθεί και στην θέση της έγινε διάνοιξη των οδών Χρωσοπέδου και Σπύρου Τρικούπη.

Η οριστική παύση της λειτουργίας του Σιδηροδρομικού Σταθμού Μεσολογγίου ήρθε το καλοκαίρι του 1970, όταν ο ΟΣΕ ανέστειλε τη γραμμή Κρυονερίου – Αγρινίου.

 21ος Αιώνας 
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 σημειώθηκε πρωτοβουλία αναβίωσης της γραμμής Κρυονερίου – Αγρινίου μέσω χρηματοδότησης από το Γ΄ ΚΠΣ, η οποία προέβλεπε και εργασίες αποκατάστασης του σταθμού του Μεσολογγίου. Ωστόσο λόγω πολιτικών αλλαγών την εποχή εκείνη, σύντομα το έργο αποκατάστασης παρέμεινε ημιτελές και η γραμμή παρά τα δοκιμαστικά δρομολόγια που είχαν εκτελεσθεί δεν επαναλειτούργησε ξανά.

Σήμερα, το κεντρικό κτήριο του σταθμού διασώζεται μετά από αποκατάσταση που δέχθηκε την τελευταία δεκαετία και αποτελεί έδρα του Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μεσολογγίου. Επιπλέον, το Μηχανοστάσιο του σταθμού έχει εξίσου δεχθεί παρεμβάσεις αναστήλωσης και σήμερα αποτελεί το Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο Μεσολογγίου.

 Δομή Σταθμού 
Το κτιριακό συγκρότημα του Σιδηροδρομικού Σταθμού Μεσολογγίου αποτελείται από πληθώρα κτηρίων, μεταξύ εκ των οποίων και από ένα κεντρικό κτήριο επιβατών το οποίο είναι χτισμένο στο τυποποιημένο νεοκλασικό ύφος των ΣΒΔΕ και στέγαζε την αίθουσα αναμονής του επιβατικού κοινού, το γραφείο σταθμάρχη και ορισμένους βοηθητικούς χώρους. Στο πλαίσιο αυτό, ανατολικά του κεντρικού κτηρίου υφίσταται το Μηχανοστάσιο του σταθμού, ένας υδατόπυργος και ένα φυλάκιο επί της κεντρικής γραμμής με κατεύθυνση τις Αλυκές.   Παράλληλα, ο σταθμός διέθετε δύο αποβάθρες και δύο παρακαπτήριους για υπερβάσεις και εναποθέσεις βαγονιών παραπλεύρως της κεντρικής γραμμής. Παρακάτω παρατίθεται τοπογραφική απεικόνιση του κτηριακού συγκροτήματος του σταθμού:
κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|947x947εσ

 Υπηρεσίες 
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεσολογγίου εξυπηρετούταν από το 1890 έως το καλοκαίρι του 1970 από τακτικά ημερήσια επιβατικά δρομολόγια προς το Ευηνοχώρι (έως το 1943 και προς την Κατοχή) και το Αγρίνιο, καθώς και μέσω ακτοπλοϊκής σύνδεσης (έως τον Φεβρουάριο του 1970) με την Πάτρα και το υπόλοιπο σιδηροδρομικό δίκτυο.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Σιδηροδρομική γραμμή Κρυονερίου - Αγρινίου
Κατηγορία:Σιδηροδρομικοί σταθμοί στην Αιτωλοακαρνανία
Κατηγορία:Σιδηροδρομικοί σταθμοί που εγκαινιάστηκαν το 1890