Γενικές εκλογές στον Ισημερινό 2023

Οι έκτακτες βουλευτικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στο Εκουαδόρ στις 20 Αυγούστου 2023, με σκοπό την εκλογή του Προέδρου του Εκουαδόρ, των μελών της Εθνοσυνέλευσης και τη διεξαγωγή δύο δημοψηφισμάτων. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν μετά την εφαρμογή της διαδικασίας γνωστής ως muerte cruzada (στα ισπανικά: «αμοιβαίος θάνατος»), η οποία διέλυσε την Εθνοσυνέλευση στις 17 Μαΐου 2023.

Επειδή κανένας υποψήφιος δεν συγκέντρωσε το απαιτούμενο ποσοστό για να κερδίσει από τον πρώτο γύρο, διεξήχθη δεύτερος γύρος στις 15 Οκτωβρίου 2023 για την εκλογή Προέδρου. Ο τότε εν ενεργεία πρόεδρος Γκιγιέρμο Λάσο ήταν επιλέξιμος για δεύτερη θητεία, αλλά ανακοίνωσε στις 18 Μαΐου ότι δεν θα διεκδικήσει επανεκλογή μετά την έναρξη διαδικασίας καθαίρεσης εναντίον του.

Οι αξιωματούχοι που εξελέγησαν – τόσο στο εκτελεστικό όσο και στο νομοθετικό σώμα – θα υπηρετήσουν το υπόλοιπο της τρέχουσας προεδρικής και νομοθετικής θητείας (2021–2025), με την ανάληψη καθηκόντων να αρχίζει στις 25 Νοεμβρίου 2023. Αναμένεται να διεξαχθούν τακτικές εκλογές για πλήρη τετραετή θητεία στις αρχές του 2025.

Την ίδια ημέρα διεξήχθη και ένα εθνικό δημοψήφισμα σχετικά με την εκμετάλλευση πετρελαίου στο Εθνικό Πάρκο Γιασουνί, καθώς και ένα τοπικό δημοψήφισμα για τη μεταλλευτική εκμετάλλευση στην περιοχή Τσοκό Αντίνο.

Η δολοφονία του υποψηφίου για την προεδρία, Φερνάντο Βιγιαβισένσιο, 11 ημέρες πριν τον πρώτο γύρο, προκάλεσε διεθνή αίσθηση.

Στον δεύτερο γύρο, η Λουίζα Γκονζάλες από το Κίνημα Πολιτικής Επανάστασης κατέλαβε την πρώτη θέση με 33% των ψήφων, ενώ ο Ντανιέλ Νομπόα από την Εθνική Δημοκρατική Δράση ήρθε δεύτερος με 24%. Η δεύτερη θέση του Νομπόα θεωρήθηκε έκπληξη, με την απόδοσή του στις τηλεμαχίες να παίζει σημαντικό ρόλο στην αύξηση της δημοτικότητάς του. Τελικά, ο Νομπόα επικράτησε της Γκονζάλες στον β’ γύρο, κερδίζοντας το 52% των ψήφων, αποτέλεσμα παρόμοιο με τη νίκη του Γκιγιέρμο Λάσο το 2021. Στα 35 του χρόνια έγινε ο νεότερος πρόεδρος στην ιστορία του Εκουαδόρ.

 Υπόβαθρο 
Στις 17 Μαΐου 2023, μία μέρα μετά την παρουσίαση της υπεράσπισής του στη διαδικασία καθαίρεσης εναντίον του, ο πρόεδρος Λάσο επικαλέστηκε τον μηχανισμό  που προβλέπεται στο Άρθρο 148 του Συντάγματος του Ισημερινού του 2008 για να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση, προωθώντας τις βουλευτικές και προεδρικές εκλογές.

Στις 18 Μαΐου η Ντιάνα Αταμάιντ, πρόεδρος του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου (CNE), ανακοίνωσε ως ενδεικτική ημερομηνία για τις βουλευτικές εκλογές και τον πρώτο γύρο της προεδρικής ψηφοφορίας τις 20 Αυγούστου 2023. Το CNE είχε προθεσμία μέχρι τις 24 Μαΐου για να οριστικοποιήσει το εκλογικό ημερολόγιο.

Στις 13 Ιουνίου η Λουίζα Γκονζάλες κατευθυνόταν για να εγγράψει την υποψηφιότητά της για την προεδρία στο Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο μαζί με τους υποστηρικτές της και την πρόεδρο του κινήματος Επανάσταση των Πολιτών, Μαρτσέλα Αγκινιάγκα, όταν δέχτηκαν επίθεση με σπρέι πιπεριού και δακρυγόνα από την Εθνική Αστυνομία. Η Γκονσάλες έλαβε ιατρική φροντίδα σε κέντρο υγείας του Κίτο μετά το ξέπλυμα των ματιών της από το σπρέι πιπεριού. Η Εθνική Αστυνομία ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποίησε χημικά μέσα για να διαφυλάξει την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη λόγω της εχθρικής συμπεριφοράς των υποστηρικτών της Γκονσάλες.

Λιγότερο από δύο εβδομάδες πριν τις εκλογές, στις 9 Αυγούστου 2023, ο υποψήφιος Φερνάντο Βιγιαβισένσιο δολοφονήθηκε μετά από προεκλογική συγκέντρωση στο Κίτο, σε ηλικία 59 ετών. Είναι ο πρώτος προεδρικός υποψήφιος που δολοφονήθηκε στη χώρα από την δολοφονία του Αμπντόν Καλδερόν Μουνιός το 1978. Η δολοφονία του Villavicencio έκανε διεθνή είδηση, προκαλώντας καταδίκες της επίθεσης και συλλυπητήρια από ξένες χώρες καθώς και από τον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών, που ζήτησε διερεύνηση.. Τη θέση του στο ψηφοδέλτιο πήρε ένας συνάδελφος δημοσιογράφος, ο Κριστιάν Σουρίτα, διατηρώντας την υποψήφια αντιπρόεδρο, Αντρέα Γκονζάλες.

Οι γενικές εκλογές έχουν θεωρηθεί ότι επισκιάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από την ναρκοπολιτική και τη βία.

 Εκλογικό σύστημα 

Ο πρόεδρος εκλέγεται με τροποποιημένο σύστημα δύο γύρων, όπου απαιτείται να λάβει πάνω από 50% των ψήφων ή να συγκεντρώσει πάνω από 40% των ψήφων και να προηγείται κατά τουλάχιστον 10 ποσοστιαίες μονάδες του πλησιέστερου αντιπάλου, για να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο. Ο πρόεδρος μπορεί να υπηρετήσει έως δύο συνεχόμενες θητείες διάρκειας τεσσάρων ετών η κάθε μία.

Τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης εκλέγονται με τρεις μεθόδους. Δεκαπέντε εκλέγονται με κλειστή λίστα και αναλογική εκπροσώπηση σε ενιαία εθνική περιφέρεια. Έξι εκλέγονται από ψηφοφόρους που ζουν στο εξωτερικό (δύο από τον Καναδά και τις ΗΠΑ, δύο από τη Λατινική Αμερική, την Καραϊβική και την Αφρική, και δύο από την Ασία, την Ευρώπη και την Ωκεανία). Τα υπόλοιπα 116 μέλη εκλέγονται από πολυμελείς περιφέρειες με κλειστές λίστες και αναλογική εκπροσώπηση, με την κατανομή των εδρών να γίνεται με τη μέθοδο Webster (Sainte-Laguë).

Τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης έχουν όριο δύο θητειών των τεσσάρων ετών, ανεξάρτητα αν είναι συνεχόμενες ή όχι. Υπάρχουν ποσοστώσεις φύλου για τις λίστες των κομμάτων, που σημαίνει εναλλαγή μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενώ δεν υπάρχουν ποσοστώσεις για την εκπροσώπηση μειονοτήτων.

 Αποτελέσματα 
+Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών του Ισημερινού του 2023.. Υποψήφιοικαι υποψήφιοι αντιπρόεδροιι Κόμματα Πρώτος γύρος Δεύτερος γύρος Ψήφοι % Ψήφοι % Λουίσα ΓκονσάλεςΑντρές Αράους RC  33,61  48,17 Ντανιέλ ΝομπόαΒερόνικα Αμπάντ Ρόχας ADN  23,47  51,83 Κριστιάν ΣουρίταΑντρέα Γκονσάλες Ναδέρ MC25  16,37 Γιαν ΤόπιτςΝτιάνα Χάκομε Σίλβα Για μία χώρα χωρίς φόβο  14,67 Ότο ΣόνενχολτσερΈρικα Παρέδες Σάντσες Actuemos  7,06 Γιάκου ΠέρεςΝόρι Πινέλα Μοράν Claro que se puede  3,97 Χαβιέρ ΈρβαςΛους Μαρίνα Βέγα Κονέχο Κίνημα RETO  0,49 Μπολίβαρ Αρμίχος ΒελάσκοΛίντα Ρομέρο Εσπινόσα Κίνημα AMIGO  0,36 Έγκυρα ψηφοδέλτια  91,19  91,49 Άκυρα ψηφοδέλτια  6,77  7,75 Λευκά ψηφοδέλτια  2,04  0,76 Σύνολο  100  100 Αποχή  17,06  17,64 Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή  82,94  82,36

 Εθνοσυνέλευση
+Πρώτα αποτελέσματα βουλευτικών εκλογών του Ισημερινού 2023... Αρχείο:Ecuador_Asamblea_Nacional_2023.svg Κόμματα Εθνικές λίστες Λίστες επαρχιών Λίστες της διασποράς Σύνολοεδρών +/- Ψήφοι % +/- Έδρες Ψήφοι % Έδρες Ψήφοι % ΈδρεςΚίνημα Πολιτικής Επανάστασης (RC)  39,72 6 35,65 42  4 52 Movimiento Construye (MC25)  20,39 3 16,65 24  1 28 Εθνική Δημοκρατική Δράση (ADN)  14,56 Νέο2  10,31 11  1 14  Σοσιαλιστικό Χριστιανικό Κόμμα (PSC)  11,90 2 11,05 12   14  Actuemos (Avanza–SUMA)  4,51 1 6,73 7  8 Κόμμα Πατριωτική Κοινωνία (PSP)  3,16 1 1,39 2   3  Claro Que Se Puede  2,87 0 4,20 3   3 Κίνημα RETO (RETO)  1,69 Νέο 0 1,49 0   0 Κίνημα AMIGO (AMIGO)  1,21 Νέο0 0,81 1   1 Pachakutik (MUPP) 4,07 4   4 Δημοκρατικό Κέντρο (CD)  1,60 1   1 Liste commune PSP-PSC 0,61 2    –Κοινή λίστα RETO-MUPP 0,55 1    –Κοινή λίστα MC25-AMIGO 0,51 1    – Δημοκρατική Αριστερά (ID) 0,47 0   0 Κοινή λίστα RETO-CD-MP 0,35 1    –Κόμμα Σοσιαλιστών- Ευρύ Μέτωπο  (PS-FA) 0,16 0    –Κοινή λίστα PSP-PSC-CD 0,13 0    –Κοινή λίστα CD-AMIGO  0,06 0    –Κινήματα Επαρχιών 3,22 6     Ψηφίσαντες 77,42  79,41    Λευκά ψηφοδέλτια 9,57   Άκυρα ψηφοδέλτια 13,01   Σύνολο  100 – 15  100 116  100 6 137 Αποχή 17,07 12,97   Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή 82,93 87,03 

 Παραπομπές 

2023
Ισημερινος