Μάχη των Βιτολίων (1015)

Η μάχη των Βιτολίων (βουλγαρ.: Битка при Битоля) έλαβε χώρα κοντά στην πόλη Μπίτολα,  σε βουλγαρικό έδαφος, μεταξύ ενός βουλγαρικού στρατού υπό τη διοίκηση του βοεβόδα Ιβάτζη και ενός Ρωμαϊκού στρατού με επικεφαλής τον στρατηγό Γεώργιο Γονιτσιάτη. Ήταν μία από τις τελευταίες ανοιχτές μάχες μεταξύ του Α΄ Βουλγαρικού κράτους και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι Βούλγαροι νίκησαν, και ο Αυτοκράτορας των ρωμαίων Βασίλειος Β' αναγκάστηκε να υποχωρήσει από την βουλγαρική πρωτεύουσα Οχρίδα, τα εξωτερικά τείχη τής οποίας είχαν ήδη παραβιαστεί από τους Βουλγάρους. Ωστόσο, η βουλγαρική νίκη απλώς ανέβαλε την πτώση της Βουλγαρίας στη Ρωμαϊκή κυριαρχία το 1018.

 Προανάκρουσμα 
Στη μάχη του Κλειδίου στις 29 Ιουλίου 1014, το μεγαλύτερο μέρος του βουλγαρικού στρατού καταστράφηκε. Το τέλος του τσάρου Σαμουήλ λίγο αργότερα (6 Οκτωβρίου) αποδυνάμωσε περαιτέρω το κράτος. Το φθινόπωρο του 1014, ο Βασίλειος Β΄ διείσδυσε βαθιά στο βουλγαρικό έδαφος και έκαψε τα παλάτια τού διαδόχου τού Σαμουήλ, Γαβριήλ Ραντομίρ, κοντά στα Μπίτολα.   Οι εχθροπραξίες ανανεώθηκαν την άνοιξη του 1015. Ο Αυτοκράτορας των Ρωμαίων κατευθύνθηκε προς την καρδιά τής Βουλγαρίας (γύρω από τη λίμνη Οχρίδα και τη λίμνη Πρέσπα) και κατέλαβε συστηματικά κάθε πόλη ή φρούριο στο δρόμο του. Ο άμεσος λόγος γι' αυτή την εκστρατεία ήταν η απελευθέρωση της Έδεσσας (Βοδενών) και η επανακατάκτησή της από τη Βουλγαρία στις αρχές του 1015. Ο Βασίλειος Β΄ ανέκτησε γρήγορα την πόλη την άνοιξη, και εγκατέστησε Βουλγάρους ως κατοίκους. Подбрани извори за българската история, т. II, Изд. "ТАНГРА ТанНакРа ИК", София 2004, с. 67  Το καλοκαίρι οι Ρωμαίοι ελευθέρωσαν μία άλλη σημαντική πόλη, τα Μογλενά. Κατά τη διάρκεια τής πολιορκίας της, συνέλαβαν τον καβχάν Δομετιανό και πολλούς στρατιώτες.  

Οι προσπάθειες του Γαβριήλ Ραντομίρ να επιτύχει ειρήνη, απέτυχαν.   Ο Βασίλειος Β΄ συνέχισε τον πόλεμο, και ταυτόχρονα ενθάρρυνε μία επιτυχημένη συνωμοσία τού Ιβάν Βλαντισλάβ για να δολοφονήσει τον εξάδελφό του Ραντομίρ και να καταλάβει τον θρόνο.   Πράγματι, όταν ο Ιβάν Βλαντισλάβ ανέλαβε το στέμμα τον Αύγουστο του 1015, προσποιήθηκε ότι συμφώνησε να παραδοθεί στους Ρωμαίους.    Ο Βασίλειος Β΄ δεν τον εμπιστεύτηκε, και ετοίμασε έλα άλλο σχέδιο για να δολοφονήσει τον νέο Βούλγαρο τσάρο. Η νέα συνωμοσία απέτυχε, και οδήγησε τις διαπραγματεύσεις σε τέλος. 

 Η εκστρατεία στην Οχρίδα, και η μάχη 
Καθώς δεν εμπιστευόταν την πρόταση τού Ιβάν Βλαντισλάβ, ο Βασίλειος Β΄ ξεκίνησε αμέσως μία νέα εκστρατεία μέσω του Οστρόβου. Οι Ρωμαίοι τύφλωσαν κάθε αιχμάλωτο Βούλγαρο.  Στην Πελαγονία άφησε έναν μεγάλο στρατό υπό τη διοίκηση των στρατηγών Γεωργίου Γονιτσιάτη και Ορέστη, για να λεηλατήσουν την περιοχή και να φυλάξουν τα Ρωμαϊκά νώτα μεταξύ Οχρίδας και Βιτολίων.  Ο ίδιος ο Βασίλειος Β΄ έφτασε στην Οχρίδα, και κατάφερε να ελευθερώσει το μεγαλύτερο μέρος τής πόλης, εκτός από την ακρόπολη όπου βρίσκονταν τα βασιλικά ανάκτορα.  

Ωστόσο, η αρχική του πρόθεση να βαδίσει δυτικά προς το Δυρράχιο απέτυχε, μετά από απροσδόκητες δυσκολίες στα νώτα των Ρωμαίων.  Ο στρατός με επικεφαλής τον Γονιτσιάτη έπεσε σε ενέδρα του Βούλγαρου διοικητή Ιβάτζη, και καταστράφηκε ολοσχερώς  . Αυτή η ήττα ανάγκασε τον Βασίλειο Β' να υποχωρήσει γρήγορα. Το υπόλοιπο τού Ρωμαϊκού στρατού εισήλθε στην Πελαγονία, αλλά ο Ιβάτζης απέφυγε να τον αντιμετωπίσει, και ο Βασίλειος Β' υποχώρησε ανενόχλητος στη Θεσσαλονίκη. Подбрани извори за българската история, т. II, Изд. "ТАНГРА ТанНакРа ИК", София 2004, с. 68 Златарски, В., История на българската държава през средните векове, т. I, ч. 2, София 1971, с. 717

 Συνέπεια 
Η μάχη των Βιτολίων στέρησε από τον Βασίλειο Β΄ τη μεγάλη επιτυχία, που είχε επιτευχθεί στην αρχή μίας εκστρατείας που θα μπορούσε να είχε καταστρέψει το βουλγαρικό κράτος ήδη από το 1015.  Ωστόσο η καταστροφή που υπέστη η χώρα εκείνο το έτος, ήταν προϋπόθεση για την τελική πτώση τού Α΄ Βουλγαρικού κράτους το 1018. 

 Αναφορές 

Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας