Γκύντερ Άιχ

Ο Γκύντερ Άιχ () (1 Φεβρουαρίου 1907 - 20 Δεκεμβρίου 1972) ήταν Γερμανός ποιητής και συγγραφέας κυρίως ραδιοφωνικών θεατρικών έργων. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Δυτικογερμανούς ποιητές της μεταπολεμικής εποχής και μέλος της λογοτεχνικής Ομάδας 47. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Γκύντερ Άιχ γεννήθηκε το 1907 στο Λέμπους, στις όχθες του ποταμού Όντερ. Λόγω των επαγγελματικών δραστηριοτήτων του πατέρα του, που ήταν φοροτεχνικός, η οικογένεια μετακόμιζε συχνά. Σπούδασε οικονομικά και τη σινολογία στη Λειψία, το Βερολίνο και το Παρίσι, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Από το 1925 έως το 1932, έζησε στο Βερολίνο και στο θέρετρο Πόμπεροβ στις ακτές της Βαλτικής θάλασσας, γράφοντας ποίηση και έργα για το ραδιόφωνο. Κατά τη διάρκεια του Γ' Ράιχ, έγραψε 150 ραδιοφωνικά θεατρικά έργα, συχνά προσαρμοσμένα στις προπαγανδιστικές ανάγκες του ναζιστικού κόμματος. Από το 1939 έως το 1945, υπηρέτησε στον γερμανικό στρατό, αρχικά στο γραφείο λογοκρισίας των βιβλιοθηκών της Βέρμαχτ στο Βερολίνο, αλλά το 1944/45 όταν τοποθετήθηκε στην αεράμυνα, πρώτα στη Βαυαρία και στη συνέχεια στην περιοχή του Ρουρ. Το 1945 κρατήθηκε ως αιχμάλωτος πολέμου σε αμερικανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Το 1946 αφέθηκε ελεύθερος και εγκαταστάθηκε στο Γκάιζενχαουζεν στη Βαυαρία.

Το 1943 κατά τον βομβαρδισμό του Βερολίνου πολλά χειρόγραφά του καταστράφηκαν. Μόνο τυχαίες ανακαλύψεις επέτρεψαν μια αμφιλεγόμενη συζήτηση για το λογοτεχνικό έργο και τη ζωή του κατά τη ναζιστική εποχή. Η αίτηση του Άιχ να ενταχθεί στο ναζιστικό κόμμα την 1η Μαΐου 1933 είναι γνωστή πέραν πάσης αμφιβολίας, αλλά δεν έγινε δεκτή. 

Το 1947, υπήρξε ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Ομάδας 47, μαζί με ποιητές όπως ο Πάουλ Τσέλαν και η Ίγκεμποργκ Μπάχμαν. Το 1950 ήταν ένας από τους πρώτους αποδέκτες του Βραβείου Λογοτεχνίας της Ομάδας 47. 

Συνέχισε να δημοσιεύει πεζά, ποιήματα και ραδιοφωνικά θεατρικά έργα για το υπόλοιπο της ζωής του. 

 Προσωπική ζωή 
Το 1940 παντρεύτηκε την καλλιτέχνιδα Έλζε Μπουρκ, από την οποία χώρισε το 1949  και η οποία – απελπιστικά εξαρτημένη από τη μορφίνη – αυτοκτόνησε το 1951. Το 1953 παντρεύτηκε με την Εβραία-Αυστριακή συγγραφέα Ίλζε Άιχινγκερ. Ο γιος τους Κλέμενς γεννήθηκε στις 22 Μαΐου 1954 και η κόρη τους Μίριαμ το 1958. Πέθανε στο Σάλτσμπουργκ το 1972.

 Λογοτεχνικό έργο 
Η αρχή της συγγραφικής του δραστηριότητας χρονολογείται από το 1927 όταν οκτώ ποιήματα του 20χρονου ποιητή δημοσιεύθηκαν με το ψευδώνυμο Έριχ Γκύντερ σε μια Ανθολογία νέας ποίησης που επιμελήθηκαν οι Κλάους Μαν και Βίλι Φέζε, στην οποία ο Στέφαν Τσβάιχ έγραψε τον πρόλογο. Το 1930, εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με το δικό του όνομα, με τίτλο Ποίηση. Από το 1931, ο Άιχ ήταν μέλος του κύκλου των συγγραφέων του λογοτεχνικού περιοδικού Die Kolonne, που εκπροσωπούσε μια αντίδραση στις σύγχρονες μοντερνιστικές λογοτεχνικές τάσεις, και έργα του δημοσιεύονταν στο περιοδικό. Από το 1933, έγραφε ραδιοφωνικά σενάρια για το ραδιόφωνο και δεν διέκοψε το έργο του ακόμη και με την έλευση του ναζιστικού καθεστώτος. 

Μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, δημοσίευσε τα πρώτα μεταπολεμικά έργα του, Απογραφή και Αποχωρητήριο, που έγραψε κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του. Το πρώτο απαριθμεί τα υπάρχοντα ενός αιχμαλώτου πολέμου και το δεύτερο απεικονίζει τι συμβαίνει σε ένα αυτοσχέδιο αποχωρητήριο αντιπαραβάλλοντας την πνευματική περισυλλογή με τα περιττώματα, έγιναν ορόσημο της λογοτεχνίας των ερειπίων της μεταπολεμικής περιόδου και περιλαμβάνονται σε όλες τις ποιητικές ανθολογίες. Στις επόμενες ποιητικές συλλογές που τον έκαναν διάσημο, Υπόγειος Σιδηρόδρομος (1949), Μηνύματα βροχής (1955), Στο σημείο (1964), αποτυπώνει την ατμόσφαιρα της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου μιας Γερμανίας μέσα στο χάος και τις στερήσεις. Τα ποιητικά του έργα, γραμμένα σε ένα ασυνήθιστο ύφος που δημιούργησε ο ίδιος, διακρίνονται για τον ανθρωπιστικό τους προσανατολισμό. 

Ο Άιχ έγραψε επίσης εξαιρετικά δημοφιλή ραδιοφωνικά θεατρικά έργα εισάγοντας νέους τρόπους αφήγησης και εφιστώντας την προσοχή στις δυνατότητες του είδους. Το διάσημο Όνειρα (1951), που απεικόνιζε μια «αναρχική αίσθηση καταστροφής, τον φόβο (πυρηνικού) πολέμου και το βάθος της ανθρώπινης φύσης», σκηνοθετημένα ως όνειρα πραγματικών ανθρώπων, προκάλεσε εξαιρετικά βίαιες δημόσιες αντιδράσεις όταν μεταδόθηκε για πρώτη φορά. Τα κορίτσια από το Βιτέρμπο (1953), αγγίζει το θέμα του Ολοκαυτώματος και της ενοχής του γερμανικού λαού για τα εγκλήματα του ναζισμού. Ήταν πολύ παραγωγικός τη δεκαετία του 1950: μόνο το 1951, ηχογραφήθηκαν επτά ραδιοφωνικά του σενάρια (δύο εκ των οποίων δραματοποιημένα). Τα κείμενά του σύντομα έγιναν «σημείο αναφοράς» ποιότητας: ήταν έργα κοντά στον μαγικό ρεαλισμό, που διαδραματίζονταν σε ονειρικούς κόσμους, γραμμένα σε μια ποιητική, απόκοσμη γλώσσα σε δραματική μορφή. Στο τέλος της ζωής του, η απαισιοδοξία έγινε όλο και πιο αισθητή στο έργο του.

Ανάμεσα στα πιο γνωστά πεζογραφικά έργα του είναι η συλλογή σύντομων διηγημάτων Τυφλοπόντικες, που εκδόθηκε το 1968, και Ένας Θιβετιανός στο γραφείο μου, το 1970.

Στο μεταφραστικό του έργο περιλαμβάνονται 100 περίπου ποιήματα Κινέζων ποιητών που μετέφρασε στα γερμανικά. Μια συλλογική έκδοση των έργων του Άιχ σε 4 τόμους δημοσιεύτηκε στη Γερμανία το 1991.

 Τιμητικές διακρίσεις 
Μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, ο Άιχ έλαβε πολυάριθμες διακρίσεις, που αντανακλούσαν την επιρροή και την επιτυχία του στον λογοτεχνικό κόσμο. Παρά τη συγγραφική του δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος, το έργο του έχει τύχει ευνοϊκής κριτικής όσον αφορά τη στάση του σε πολιτικά θέματα, ιδιαίτερα στην κριτική της εξουσίας. Το 1950 έλαβε το Βραβείου Λογοτεχνίας της Ομάδας 47, της οποίας ήταν μέλος. Το 1951, του απονεμήθηκε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Βαυαρικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών. Μετά από κάποιους δισταγμούς των υπευθύνων, ο Άιχ έγινε δεκτός στο Γερμανικό PEN Club την ίδια χρονιά. Το 1953, κέρδισε το Βραβείο Ραδιοφωνικού Έργου για το έργο Die Andere und ich (Οι Άλλοι και Εγώ). Κέρδισε επίσης το βραβείο Γκέοργκ Μπύχνερ το 1959  και το βραβείο Σίλερ το 1968. Από το 1960, ήταν μέλος της Γερμανικής Ακαδημίας Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Προς τιμήν του καθιερώθηκαν βραβείο ποίησης και βραβείο ραδιοφωνικού θεάτρου.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μεταφραστές