Κούνος Λακωνίας

Ο Κούνος είναι χωριό και έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Οιτύλου, του δήμου Ανατολικής Μάνης, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Λακωνίας, στην περιφέρεια Πελοποννήσου. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 180 μέτρων και έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978.

 Ιστορικά στοιχεία 
Στην κοιλάδα Καραβά κοντά στον Κούνο έχουν βρεθεί κατάλοιπα βυζαντινού οικισμού, και στο χωριό βρίσκεται ο ναός της Αγίας Κυριακής, ο οποίος χρονολογείται από τον 12ο αιώνα. Η παλαιότερη μνεία στον σύγχρονο οικισμό είναι στην έκθεση της Βενετικής Αποστολής του 1571, όπου αναφέρεται ως casale detto CUNO. Το όνομα Κούνος μπορεί να προέρχεται από τη σλαβική λέξη kuna, η οποία σημαίνει κουνάβι, ή την ελληνική λέξη κώνος.

Το χωριό αναφέρεται επίσης στον κατάλογο χωριών της Μάνης του 1618 που συντάχθηκε για τον δούκα του Νεβέρ ανάμεσα στους οικισμούς της Κάτω Μάνης ως Chounos di Condestauli με 60 νοικοκυριά. Το όνομα υποδεικνύει ότι στο χωριό κυριαρχούσε η οικογένεια των Κοντόσταυλων, όμως φαίνεται ότι με τις μεταναστεύσεις του 16ου και του 17ου αιώνα το ανθρωπωνύμιο εξαφανίστηκε. Αναφέρεται επίσης σε υπόμνημα του 1655 το οποίο φυλάσσεται στο Γενικό Αρχείο του Σιμάνκας ως Cunos. Στον κώδικά του Muazzo το 1695 αναφέρεται ως villa Cuno με 100 μάχιμους άνδρες, ενώ στην ενετική απογραφή του Grimani το 1700 αναφέρεται ως Cuno με 46 νοικοκυριά και 180 κατοίκους υπαγόμενο στην Bassa Maina (Κάτω Μάνη). Το χωριό αναφέρεται ως Κούνος στο ποίημα του Νηφάκη Ιστορία της Μάνης όλης, ήθη, χωρία και ιντράδες δια στίχων πολιτικών του 1798. Στο έγγραφο Etat du Magne του 1813 που εστάλη από τον Γάλλο πρόξενο μετεφρασμένο από τον πίνακα κάποιου Μανιάτη οπλαρχηγού αναφέρεται ως Cunus με 35 μάχιμους άντρες. Στην στατιστική της γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής του 1829 αναφέρεται ως Kouno στην περιοχή της Μαΐνης με 25 νοικοκυριά.

Στην απογραφή του 1844 ο Κούνος έχει 432 κατοίκους. Στην απογραφή του 1879 είχε 405 κατοίκους. Στην απογραφή του 1907 είχε 344 κατοίκους. Στη συνέχεια ο πληθυσμός τους μειώθηκε και το 1971 είχε 76 κατοίκους.

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή19071920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός34436220222592977610011611632

 Σημεία ενδιαφέροντος 
 Ο ναός του Αγίου Ιωάννη είναι μονόχωρος, καμαροσκέπαστος ναός, μεγάλων διαστάσεων. Στην τοιχοποιία του έχουν ενσωματωθεί βυζαντινά γλυπτά και λαϊκά γλυπτά του 19ου αιώνα. Ο ναός χρονολογείται είτε στα τέλη του 18ου αιώνα ή στις αρχές του 19ου. Στο εσωτερικό του σώζονται μεταβυζαντινές αγιογραφίες του 19ου αιώνα.
 Ο ναός της Κοίμησης Θεοτόκου είναι μονόκλιτος καμαρόσκεπος ναός των βυζαντινών χρόνων. Στο εσωτερικό του σώζονται δύο στρώματα τοιχογραφιών, από τον 11ο και τον 13ο αιώνα. Ακριβώς βόρεια του ναού βρίσκεται ερειπωμένος ναός.
 Ο ναός των Πέντε Αγίων είναι μονόκλιτος καμαρόσκεπος. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες του 11ου αιώνα.
 Στο χωριό σώζονται τα ερείπια της Μονής Μεταμόρφωσης Σωτήρα.
 Στο χωριό βρίσκονται πολλές πυργοκατοικίες, από τις οποίες ξεχωρίζουν αυτές των Παπαδόγγονα, Δικαιόπουλων και Τραγαρουλιάνων.

 Παραπομπές 

 Πηγές 


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λακωνίας
Κατηγορία:Δήμος Ανατολικής Μάνης