Εμιράτο του Μπάρι

Το Εμιράτο του Μπάρι (αραβικά: إمارة باري / Imārat Bārī) ήταν ένα βραχύβιο ισλαμικό κράτος στην Απουλία (στη σημερινή Ιταλία), που κυβερνήθηκε από μη Άραβες, πιθανώς Βερβέρους και ίσως Μαύρους Δυτικοαφρικανούς. Ελεγχόμενο από τη νότια ιταλική πόλη του Μπάρι, ιδρύθηκε περίπου το 847 Κ.Χ., όταν η περιοχή αφαιρέθηκε από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αλλά έπεσε το 871 στον στρατό του αυτοκράτορα των Καρολιδών Λουδοβίκου Β'.

 Ίδρυση 
Το Μπάρι έγινε για πρώτη φορά στόχος επιδρομών των Αγλαβιδών στα τέλη του 840 ή στις αρχές του 841, όταν και καταλήφθηκε για λίγοKreutz, 25.  Σύμφωνα με τον Αλ-Μπαλαντουρί, το Μπάρι κατακτήθηκε από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία από τον Καλφούν γύρω στο 847, έναν μαουλά, ίσως υπηρέτη ή δραπέτη σκλάβο - του Αγλαβίδη Εμίρη της ΑφρικήςKreutz, 38. Ο Καλφούν (Χαλφούν) ήταν πιθανώς βερβερικής καταγωγής, πιθανώς αρχικά από το Εμιράτο της Σικελίας. Η κατάκτηση θεωρήθηκε από τους σύγχρονους Μουσουλμάνους ασήμαντη, καθώς πραγματοποιήθηκε από μια δευτερεύουσα προσωπικότητα χωρίς την υποστήριξη κανενός άλλου μουσουλμανικού κράτους. Ωστόσο, ο διάδοχος του Καλφούν, Μουφαράγκ ιμπν Σαλάμ, έστειλε αιτήματα στον Αββασίδη χαλίφη αλ-Μουταουακκίλ στη Βαγδάτη, καθώς και στον επαρχιακό κυβερνήτη της Αιγύπτου, ζητώντας την αναγνώριση της κατάκτησης με τον τίτλο του βαλή, ενός κυβερνήτη που κυβερνούσε μια επαρχία του Χαλιφάτου, ο οποίος και χορηγήθηκε. Ο Μουφαράγκ επέκτεινε τη μουσουλμανική επιρροή και διεύρυνε την επικράτεια του εμιράτου.

 Κυριαρχία του Σαουντάν 
Ο τρίτος και τελευταίος εμίρης του Μπάρι ήταν ο Σαουντάν (γνωστός και ως Σολντάν ή Σολδάνος),  ο οποίος ανέλαβε την εξουσία γύρω στο 857 μετά τη δολοφονία του προκατόχου του, Μουφαράγκ. Εισέβαλε στα εδάφη του Λομβαρδικού Πριγκιπάτου του Μπενεβέντο, αναγκάζοντας τον πρίγκιπα Αδέλχι να πληρώσει φόρο υποτέλειας. Το 864 τελικά έλαβε την επίσημη χρίση που ζήτησε αρχικά ο Μουφαράγκ. Στα μέσα της δεκαετίας του 860, ένας Φράγκος μοναχός ονόματι Βερνάρδος και δύο σύντροφοί του σταμάτησαν στο Μπάρι για προσκύνημα στην ΙερουσαλήμKreutz, 39. Κατάφεραν να ζητήσουν από τον Σαουντάν επιστολές ασφαλούς διέλευσης σε όλη την Αίγυπτο και τους Αγίους Τόπους. Σύμφωνα με το Itinerarium Bernardi, το αρχείο του Βερνάρδου για το γεγονός, το Μπάρι, η civitatem Sarracenorum, ανήκε προηγουμένως στους «Μπενεβεντανούς». 

Το Εβραϊκό Χρονικό του Αχιμάαζ αναφέρει ότι ο Σαουντάν, ο τελευταίος εμίρης του Μπάρι, κυβέρνησε την πόλη με σύνεση και είχε καλές σχέσεις με τον διακεκριμένο Εβραίο λόγιο Αμπού Ααρών. Ωστόσο, τα χριστιανικά μοναστικά χρονικά παρουσιάζουν τον εμίρη ως nequissimus ac sceleratissimus: «πολύ αδύνατον και άνομο». Σίγουρα οι μουσουλμανικές επιδρομές εναντίον Χριστιανών (και Εβραίων) δεν σταμάτησαν κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σαουντάν. Υπάρχουν στοιχεία για υψηλό πολιτισμό στο Μπάρι σε αυτό το σημείοDrew, 135Kreuger, 761. Ο Γιοσουέ Μούσκα υποστηρίζει ότι το εμιράτο ήταν ένα δώρο για την περιφερειακή οικονομία και ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου άνθισαν το δουλεμπόριο, το εμπόριο κρασιού και το εμπόριο κεραμικών. Υπό τον Σαουντάν, η πόλη του Μπάρι στολίστηκε με ένα τζαμί, παλάτια και δημόσια έργα.

Το 859, ο Λαμπέρτος Α΄ του Σπολέτο ενώθηκε με τον Γεράρδο, κόμη του Μάρσι, τον Μαϊελπότο, γαστάλδο του Τελέζε, και τον Βάντελμπερτ, γαστάλδο του Μποϊάνο, για να εμποδίσουν τον Σαουντάν να επανέλθει στο Μπάρι μετά από μια εκστρατεία εναντίον της Κάπουα και της Γης του Λαβόρο. Παρά την αιματηρή μάχη, ο εμίρης εισήλθε με επιτυχία στην πρωτεύουσά του.
μικρογραφία|Χάρτης του βυζαντινοαραβικού ναυτικού ανταγωνισμού από τον 7ο έως τον 11ο αιώνα, με τα Εμιράτα του Μπάρι και του Τάραντα να υποδεικνύονται από πράσινες άγκυρες στην ιταλική «άκρη της μπότας».
Το εμιράτο του Μπάρι διήρκεσε αρκετά ώστε να συνάψει σχέσεις με τους Χριστιανούς γείτονές του.  Σύμφωνα με το Χρονικό του Σαλέρνο, πρεσβευτές (legati) στάλθηκαν στο Σαλέρνο, όπου διέμεναν στο επισκοπικό μέγαρο, προς μεγάλη απογοήτευση του επισκόπου. Το Μπάρι χρησίμευσε επίσης ως καταφύγιο για τουλάχιστον έναν πολιτικό αντίπαλο του Καρολίγγειου αυτοκράτορα Λουδοβίκου Β', έναν άνδρα από το Σπολέτο που κατέφυγε σε αυτό κατά τη διάρκεια μιας εξέγερσηςKreutz, 40. 

 Πτώση 
δεξιά|μικρογραφία|Η κοινή κατάληψη του Μπάρι από γαλλολομβαρδικά στρατεύματα υπό την καθοδήγηση του αυτοκράτορα Λουδοβίκου Β΄ το 871.
Το 865, ο Λουδοβίκος Β΄, ίσως πιεσμένος από την Εκκλησία, πάντα άβολα με ένα μουσουλμανικό κράτος στο κέντρο της Ιταλίας, εξέδωσε διαταγή καλώντας τους μαχητές της βόρειας Ιταλίας να συγκεντρωθούν στη Λουτσέρα την άνοιξη του 866 για επίθεση στο Μπάρι. Είναι άγνωστο, από σύγχρονες πηγές, αν αυτή η δύναμη βάδισε ποτέ προς το Μπάρι, αλλά το καλοκαίρι εκείνου του έτους ο Αυτοκράτορας περιόδευε στην Καμπανία με την αυτοκράτειρά του, την Ενγκελβέργα, και λάμβανε έντονη παρότρυνση από τους Λομβαρδούς πρίγκιπες, τον Αδέλχι του Μπενεβέντο, τον Γουαϊφέρο του Σαλέρνο και τον Λαδούλφο Β΄ της Κάπουα, να επιτεθεί ξανά στο Μπάρι.

Μόλις την άνοιξη του 867 ο Λουδοβίκος ανέλαβε δράση εναντίον του εμιράτου. Αμέσως πολιόρκησε τη Ματέρα και την Όρια, που κατακτήθηκαν πρόσφατα, και έκαψε την πρώτηKreutz, 41. Η Όρια ήταν μια ευημερούσα τοποθεσία πριν από την μουσουλμανική κατάκτηση. Αυτό μπορεί να διέκοψε τις επικοινωνίες μεταξύ Μπάρι και Τάραντα, του άλλου πόλου μουσουλμανικής εξουσίας στη Νότια Ιταλία. Ο Λουδοβίκος εγκατέστησε φρουρά στην Κανόζα στα σύνορα μεταξύ Μπενεβέντο και Μπάρι, αλλά αποσύρθηκε στην πρώτη τον Μάρτιο του 868. Πιθανότατα περίπου εκείνη την εποχή ο Λουδοβίκος ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τον νέο Βυζαντινό αυτοκράτορα, Βασίλειο Α΄. Ένας γάμος μεταξύ της κόρης του Λουδοβίκου, Ερμενγάρδης, και του μεγαλύτερου γιου του Βασιλείου, Κωνσταντίνου, πιθανότατα συζητήθηκε σε αντάλλαγμα για βυζαντινή ναυτική βοήθεια στην κατάληψη του ΜπάριKreutz, 42. Το Χρονικό του Σαλέρνο αποδίδει με ασυνέπεια την πρωτοβουλία για τέτοιες συνομιλίες στον Λουδοβίκο και στη συνέχεια στον Βασίλειο.

Η κοινή επίθεση είχε προγραμματιστεί για τα τέλη του καλοκαιριού του 869 και ο Λουδοβίκος παρέμεινε στο Μπενεβέντο σχεδιάζοντας μέχρι και τον Ιούνιο. Ο βυζαντινός στόλος - τετρακοσίων πλοίων, αν πρέπει να εμπιστευτούμε τα Μπερτινιανά Χρονικά - έφτασε υπό τη διοίκηση του Νικήτα με την προσδοκία ότι ο Λουδοβίκος θα παρέδιδε αμέσως την κόρη τουKreutz, 43. Αυτό αρνήθηκε να το κάνει, χωρίς γνωστό λόγο, αλλά ίσως επειδή ο Νικήτας είχε αρνηθεί να αναγνωρίσει τον αυτοκρατορικό του τίτλο, αφού ο Λουδοβίκος αργότερα αναφέρεται σε μια επιστολή του στην «προσβλητική συμπεριφορά» του διοικητήKreutz, 44. Ίσως, ωστόσο, ο στόλος έφτασε απλώς πολύ αργά το φθινόπωρο. 

Το 870 οι Μουσουλμάνοι του Μπαρίου ενέτειναν τις επιδρομές τους, φτάνοντας στο σημείο να λεηλατήσουν τη χερσόνησο Γκαργκάνο, συμπεριλαμβανομένου του Ιερού του Μόντε Σαντ' ΆντζελοKreutz, 45. Ο αυτοκράτορας Λουδοβίκος οργάνωσε μια απάντηση, πολεμώντας βαθιά στην Απουλία και την Καλαβρία, αλλά παρακάμπτοντας μεγάλα αστικά κέντρα όπως το Μπάρι ή τον Τάραντα. Μερικές πόλεις προφανώς απελευθερώθηκαν από τον μουσουλμανικό έλεγχο και οι διάφορες μουσουλμανικές ομάδες που αντιμετώπισαν ηττήθηκαν καθολικά. Πιθανώς ενθαρρυμένος από αυτές τις επιτυχίες, ο Λουδοβίκος επιτέθηκε στο Μπάρι με μια χερσαία δύναμη Φράγκων, Γερμανών και Λομβαρδών και με τη βοήθεια ενός στόλου Σκλαβηνών. Τον Φεβρουάριο του 871 η ακρόπολη έπεσε και ο Σαουντάν συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο Μπενεβέντο αλυσοδεμένος. Η αναφορά που βρίσκεται στο Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου ότι οι Βυζαντινοί έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πτώση της πόλης είναι πιθανώς ένα επινόημαKreutz, 173 n45. Στην πολιορκία του Αραβικού Μπάρι (868–871) συμμετείχε και ο Ντομαγκόι με στόλο της Ραγούσας, ο οποίος, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Ζ΄, μετέφερε Κροάτες και άλλους Σλάβους Άρχοντες με τα πλοία τους στη ΛογγοβαρδίαVedran Duančić; (2008) Hrvatska između Bizanta i Franačke (in Croatian) σελ. 17 . 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 Di Branco, Marco; Wolf, Kordula. (2013) "Berbers and Arabs in the Maghreb and Europe, medieval era". The Encyclopedia of Global Human Migration, ed. Immanuel Ness, vol. 2. Chichester, pp.695–702.
 Kreutz, Barbara M. (1996) Before the Normans: Southern Italy in the Ninth and Tenth Centuries. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. .
 Musca, Giosuè (1964). L'emirato di Bari, 847–871. (Università degli Studi di Bari Istituto di Storia Medievale e Moderna, 4.) Bari: Dedalo Litostampa.
 Drew, K. F. (1965) Review of L'emirato di Bari, 847–871, Giosuè Musca. The American Historical Review, 71:1 (Oct.), σελ. 135.
 Krueger, Hilmar C. (1966) Review of L'emirato di Bari, 847–871, Giosuè Musca. Speculum, 41:4 (Oct.), σελ. 761.

Κατηγορία:Αραβοβυζαντινοί Πόλεμοι
Κατηγορία:Πρώην εμιράτα
Κατηγορία:Πρώην μουσουλμανικά κράτη της Ευρώπης
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αραβικά
Κατηγορία:Μεσαιωνική Απουλία
Κατηγορία:Ιστορία του Μπάρι
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις