Εβραϊκή συναγωγή Χαλκίδας

Η Εβραϊκή συναγωγή Χαλκίδας είναι σύμφωνα με ορισμένους μελετητές μια από τις αρχαιότερες συναγωγές στην Ευρώπη. Η Εβραϊκή Συναγωγή Χαλκίδας βρίσκεται στην οδό Κώτσου και λειτουργεί κανονικά με τη φροντίδα της Ισραηλιτικής Κοινότητας Χαλκίδας, Τελείται λειτουργία κάθε Παρασκευή.

 Ιστορικά στοιχεία 

Είναι άγνωστο πότε κτίστηκε η πρώτη Συναγωγή στη Χαλκίδα. Η σημερινή ανακατασκευάστηκε, στις ίδιες διαστάσεις, το 1855 μετά από την πυρκαγιά του 1854, στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, με χρήματα που διέθεσε η Δούκισσα της Πλακεντίας. Γύρω από τη Συναγωγή βρισκόταν το εβραϊκό γκέτο, δηλαδή η εβραϊκή συνοικία όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι Εβραίοι μέχρι και το τέλος της Τουρκοκρατίας. Σ΄ όλη τη διάρκεια των αιώνων, κάθε φορά που καιγόταν η Συναγωγή, αναγειρόταν αμέσως μία νέα, στο ίδιο μέρος. Η πυρκαγιά όμως του 1854 κατέστρεψε όλα τα αρχεία της Κοινότητας, τη βιβλιοθήκη, ένα πλήθος χειρόγραφων από ποιητικές συλλογές κι ένα πλήθος κειμηλίων από δωρεές ανυπολόγιστης αξίας. Τρεις παλιοί Κύλινδροι είναι οι μόνοι που σώθηκαν μετά από υπεράνθρωπες προσπάθειες. Οι αναθηματικές στήλες, οι εντοιχισμένες στον τοίχο της Συναγωγής, μας παρέχουν πλέον σημαντικές πληροφορίες γι΄ αυτήν.

Η Συναγωγή αποτελεί μέρος της εβραϊκής κοινότητας της Χαλκίδας και είναι κομμάτι της Ρωμανιώτικης παράδοσης. Όταν το  1159 ο περιηγητής ραβίνος Βενιαμίν εκ Τουδέλης επισκέφθηκε την πόλη της Χαλκίδας συνάντησε περί τους 200 Εβραίους οι οποίοι ζούσαν μέσα στην οχύρωση της πόλης, μιλούσαν μόνο ελληνικά και ήταν δύσκολο να τους ξεχωρίσει κανείς από τον γενικό πληθυσμό. Την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας η κοινότητα ήκμασε. Τα μέλη της διακρίθηκαν στο εμπόριο, την εξαγωγή κρασιού, τη βιοτεχνία, ενώ αρκετοί ήταν βαφείς δερμάτων και μεταξουργοί. Όταν η Εύβοια ενσωματώθηκε στο Ελληνικό Κράτος το 1840, η κοινότητα πλέον αριθμούσε 400 μέλη. Το 1940 ζούσαν στη Χαλκίδα 325 Εβραίοι. Με τη βοήθεια της Αντίστασης η οποία εισηγήθηκε τη μεταφορά των Εβραίων της πόλης στα ανταρτοκρατούμενα χωριά της Εύβοιας, η κοινότητα είχε μόνο 18 απώλειες έτσι μετά το πέρας του πολέμου ζούσαν στη Χαλκίδα 170 Εβραίοι καθώς οι περισσότεροι την εγκατέλειψαν, για να εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα, το Ισραήλ και τις Η.Π.Α. Σήμερα η Ισραηλιτική Κοινότητα Χαλκίδας αριθμεί περίπου 65 μέλη.

 Περιγραφή 

Η συναγωγή είναι είναι ένα παραλληλόγραμμο κτίσμα με τέσσερις κολώνες στο κέντρο της αίθουσας. Υπάρχει μια επιγραφή στον τοίχο της η οποία μνημονεύει έναν ραβίνο το 1632 που έφερνε νερό από μακριά, για να ξαναχτίσει τη συναγωγή που είχε καταστραφεί.  Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο βαρόνος Φερδινάνδος Ρότσιλντ προσέφερε χρήματα, για να επισκευαστεί ο μαντρότοιχος της συναγωγής, που είχε υποστεί ζημιές από τον σεισμό. Μετά την απελευθέρωση, η Κοινότητα ανακαίνισε τη συναγωγή. Αντικατέστησαν το ξύλινο Βήμα που είχε υποστεί ζημιές με μαρμάρινο. Το νέο Βήμα το τοποθέτησαν στο κέντρο της. Το παλαιότερο, όμως, ήταν σχεδόν κολλημένο στον δυτικό τοίχο, σε διπολική διάταξη με το Εχάλ(«Ιερή Πύλη») και βρίσκεται στον ανατολικό τοίχο ώστε να κατευθύνει τη λειτουργία προς την ιερή πόλη, την Ιερουσαλήμ. Τα έξι Σέφερ Τορά(περγαμηνές του Μωσαϊκού Νόμου) που είχαν στη συναγωγή πριν τον πόλεμο σώθηκαν χάρις στον Μητροπολίτη Γρηγόριο ο οποίος τα φύλαξε στο σπίτι του και τα επέστρεψε μετά την απελευθέρωση στην Κοινότητα.
 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Οι Εβραίοι της Χαλκίδας
Η Εβραϊκή Κοινότητα της Χαλκίδας 
Η ιστορία της Εβραϊκής Κοινότητας της Χαλκίδας
Οι Συναγωγές της Ελλάδος

Κατηγορία:Χαλκίδα
Κατηγορία:Διατηρητέα κτίρια στην Ελλάδα
Κατηγορία:Συναγωγές στην Ελλάδα