Ωτίσκη

Η Ωτίσκη (Auricularia) είναι ένα γένος μυκήτων της οικογένειας των Ωτισκοειδών (Auriculariaceae), με περίπου 60 είδη. Τα βασιδιοκάρπια (καρποσώματα) τυπικά είναι ζελατινώδη και έχουν σχήμα αυτιού, με ελαφρώς χνουδωτή έως ορατά τριχωτή πάνω επιφάνεια και κάτω επιφάνεια που είναι λεία, ρυτιδιασμένη ή φλεβωτή. Όλα τα είδη μεγαλώνουν πάνω σε ξύλο. Κάποια είδη Ωτίσκης είναι εδώδιμα και καλλιεργούνται για εμπορικούς σκοπούς σε μεγάλη κλίμακα στην Κίνα και στη Νότια Ασία.

 Ταξινόμηση 
Το γένος περιεγράφηκε για πρώτη φορά το 1780 από το Γάλλο μυκητολόγο Πιερ Μπυλιάρ ως μια ομάδα διαφορετικών μυκήτων με καρποσώματα που έχουν σχήμα αυτιού. Το 1822 ο Περσούν περιόρισε το γένος σε δύο ζελατινώδη είδη: την Ωτίσκη τη μεσεντερική (Auricularia mesenterica - η οποία έγινε το τυπικό είδος) και το Auricularia sambuci (ένα συνώνυμο της Ωτίσκης το αυτί του Ιούδα (Auricularia auricula-judae)) . Το 1848 ο Σουηδός μυκητολόγος Ηλίας Μάγκνους Φρις αποδέχτηκε το Auricularia sambuci μέσα στο γένος, αλλά βασιζόμενος στις διαφορές της εμφάνισης του καρποσώματος, εισήγαγε ένα νέος γένος Hirneola, για τα περισσότερα άλλα είδη. Αυτή η διάκριση σε δύο γένη διατηρήθηκε από κάποιους ερευνητές, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1960, αν και η μονογραφία του Αμερικάνου μυκητολόγου Μπέρναρντ Λόουι (Bernard Lowy) για το γένος είχε αποδεχτεί την Hirneola ως συνώνυμη της Ωτίσκης από το 1952. 

Η μοριακή φυλογενετική έρευνα με βάση την κλαδιστική ανάλυση των ακολουθιών DNA, έχει δείξει ότι η Ωτίσκη (συμπεριλαμβανομένης της Hirneola) αποτελεί μια φυσική, μονοφυλετική ομαδοποίηση. Έχει επίσης δείξει ότι πολλά είδη είναι πολύ πιο περιορισμένα στην διασπορά, από όσο πιστευόταν παλαιότερα, με αποτέλεσμα την περιγραφή πρόσθετων νέων ειδών.

 Περιγραφή 
Όλα τα είδη στο γένος Ωτίσκη σχηματίζουν λεπτά, καφετί, ζελατινώδη - λαστιχωτά καρποσώματα, τα οποία έχουν σχήμα ραφιού ή αυτιού με διάμετρο έως 120 χιλιοστά και πάχος 5 χιλιοστά. Τα καρποσώματα εντοπίζονται είτε μεμονωμένα είτε σε συστάδες. Η πάνω επιφάνεια καλύπτεται από λεπτό χνούδι έως πυκνές τρίχες. Η κάτω επιφάνεια που φέρει τα σπόρια είναι λεία, ρυτιδωτή, φλεβωτή ή διχτυωτή. Κάποιες φορές απαντώνται περιστασιακά λευκές μορφές χωρίς χρωστική. 

 Μικροσκοπικά χαρακτηριστικά 
Τα βασίδια που φέρουν τα σπόρια, είναι σωληνοειδή, με κάθετα σέπτα (τοιχώματα), και σε κάποια είδη μέχρι και 100 μικρόμετρα σε μήκος. Τα σπόρια έχουν σχήμα λουκάνικου (αλλαντοειδή) και σε κάποια είδη έχουν μήκος έως 22 μικρόμετρα. Οι τρίχες στην πάνω επιφάνεια διαθέτουν χοντρά τοιχώματα και είναι στρογγυλές ή μυτερές στην άκρη, και σε κάποια είδη φτάνουν το 1 εκατοστό σε μήκος. Στον τεμαχισμό κάποια είδη παρουσιάζουν έναν κεντρικό πυρήνα παράλληλων υφών, ενώ άλλα είδη δεν έχουν τέτοιο στρώμα. 

 Ιδιωτική πολιτική 
Όλα τα είδη μεγαλώνουν σε ξύλο και βοηθούν στο σάπισμα, δημιουργώντας λευκή σήψη. Τα περισσότερα μεγαλώνουν σε νεκρό ξύλο, αλλά μπορούν να είναι και ελαφρώς παρασιτικά μεγαλώνοντας σε ζωντανό ξύλο. Τα περισσότερα είδη αναπτύσσονται σε φυλλοβόλα δέντρα και θάμνους, αλλά κάποια μεγαλώνουν και σε κωνοφόρα. Τα καρποσώματα εντοπίζονται μεμονωμένα, σε συστάδες ή σε στρώσεις.

Το γένος έχει παγκόσμια κατανομή, με ορισμένα είδη να περιορίζονται στα τροπικά, άλλα στις βόρειες και άλλα στις νότιες εύκρατες περιοχές. 

 Χρήση 
Τουλάχιστον τρία είδη καλλιεργούνται εμπορικά για τροφή σε μεγάλη κλίμακα στην Κίνα και στη ανατολική Ασία. Αυτά περιλαμβάνουν τα Auricularia heimuer , Auricularia cornea και το Auricularia villosula.

Άλλα είδη τρώγονται τοπικά σε όλο τον κόσμο. Μια μελέτη σχετικά με τη χρήση μυκήτων από τον λαό Μπίνι της νότιας Νιγηρίας βρήκε ότι οι ντόπιοι συνέλεγαν και κατανάλωναν έναν είδος παρόμοιο με την Ωτίσκη το αυτί του Ιούδα, αλλά δεν ήταν από τα είδη που χρησιμοποιούσαν για ιατρικούς σκοπούς. Η συλλογή των Ωτισκών έχει επίσης καταγραφεί στο Νεπάλ. Παρόλα αυτά οι Νεπαλέζοι δεν τις θεωρούν το καλύτερο φαγητό. Επιπρόσθετα μέρη που καταναλώνονται είδη Ωτίσκης έχουν καταγραφεί στο Μπενίν, Χιλή, Γκάνα, Γουατεμάλα, Ινδία, Ινδονησία, Μαδαγασκάρη, Μεξικό, Μοζαμβίκη και Πολωνία.

Αρκετά είδη, συμπεριλαμβανομένων των ασιατικών καλλιεργούμενων ειδών και της Ευρωπαϊκής Ωτίσκης το αυτί του Ιούδα, έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική. Έχουν ερευνηθεί επίσης για πιθανή φαρμακευτική χρήση.

 Είδη 
ΕικόναΌνομαΤυπική τοποθεσίαΔιασποράAuricularia africana Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΟυγκάνταΑνατολική ΑφρικήAuricularia albida (Romell) Rick (1958)ΠαραγουάηΠαραγουάη150x150εσAuricularia americana Parmasto & I. Parmasto ex Audet, Boulet & Sirard (2003)ΚαναδάςΒόρεια Αμερική, Κίνα, Ρωσική Άπω Ανατολή150x150εσAuricularia angiospermarum Y.C. Dai, F. Wu & D.W. Li (2015)ΗΠΑΒόρεια ΑμερικήAuricularia asiatica Bandara & K.D. Hyde (2016)ΤαϊλάνδηΚίνα, Ταϊλάνδη, Ινδονησία150x150εσΩτίσκη το αυτί του Ιούδα
Auricularia auricula-judae (Bull.) Quél. (1886)ΓαλλίαΕυρώπη150x150εσAuricularia australiana Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΑυστραλίαΑυστραλίαAuricularia brasiliana Y.C. Dai & F. Wu (2015)ΒραζιλίαΒραζιλίαAuricularia camposii Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΒραζιλίαΒραζιλίαAuricularia cerrina Kout & Wu 2022ΤσεχίαΤσεχίαAuricularia conferta Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΑυστραλίαΑυστραλία150x150εσAuricularia cornea Ehrenb. (1820)ΧαβάηΑφρική, Νότια Ασία, Βόρεια Αμερική (Μεξικό), Νότια Αμερική, Νότια Νησιά του Ειρηνικού, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία 150x150εσAuricularia delicata (Mont. ex Fr.) Henn. (1893)ΓουινέαΔυτική ΑφρικήAuricularia discensa Lloyd (1919)ΒραζιλίαΒραζιλίαAuricularia eburnea L.J. Li & B. Liu (1985)ΚίναΚίναAuricularia eminii Henn. (1893)ΚονγκόΑφρικήAuricularia eximia (Berk. & Cooke) Kobayasi (1981)ΒραζιλίαΒραζιλίαAuricularia fibrillifera Kobayasi (1973)Παπούα Νέα ΓουινέαΝέα Γουινέα, Κίνα, Αφρική150x150εσAuricularia fuscosuccinea (Mont.) Henn. (1893)ΚούβαΒόρεια Αμερική (Μεξικό, Φλόριντα), Νότια Αμερική, Καραϊβική Auricularia goossensiae Beeli (1926)ΚονγκόΚονγκόAuricularia hainanensis L.J. Li (1987)ΚίναΚίνα150x150εσAuricularia heimuer F. Wu, B.K. Cui & Y.C. Dai (2014)ΚίναΚίνα, Ρωσική Άπω Ανατολή, Ιαπωνία (Αομόρι, Ιβάτε, Νιιγκάτα), ΚορέαAuricularia hispida Iwade (1944)ΙαπωνίαΙαπωνίαAuricularia incrassata Kobayasi (1973)Παπούα Νέα ΓουινέαΠαπούα Νέα ΓουινέαAuricularia indica Massee (1914)ΣιγκαπούρηΣιγκαπούρηAuricularia lateralis Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΚίναΚίνα150x150εσΩτίσκη η μεσεντερική
Auricularia mesenterica (Dicks.) Pers. (1822)ΑγγλίαΕυρώπη, ΟυζμπεκιστάνAuricularia minor Kobayasi (1981)ΤαϊβάνΤαϊβάν200x200εσAuricularia minutissima Y.C. Dai, F. Wu & Malysheva (2015)ΚίναΚίνα, Ρωσική Άπω Ανατολή, Ιαπωνία (Τσίμπα, Καναγκάβα, Τόκυο, Τοτόρι)150x150εσAuricularia nigricans (Sw.) Birkebak, Looney & Sánchez-García (2013)ΚούβαΒόρεια Αμερική (Μεξικό, Φλόριντα), Κεντρική και Νότια Αμερική, Καραϊβική, νότια και ανατολική Ασία. North America (Mexico, Florida)Auricularia novozealandica Y.C. Dai & F. Wu (2021)Νέα ΖηλανδίαΝέα ΖηλανδίαAuricularia olivaceus B. Kumari, R.C. Upadhyay & Atri (2013)ΙνδίαΙνδίαAuricularia orientalis Y.C. Dai & F. Wu (2015)ΚίναΚίναAuricularia papyracea Yasuda (1918)ΙαπωνίαΙαπωνίαAuricularia peltata Lloyd (1922)ΦιλιππίνεςΦιλιππίνεςAuricularia pilosa Y.C. Dai, L.W. Zhou & F. Wu (2021)ΑιθιοπίαΑνατολική ΑφρικήAuricularia rosea Burt (1921)Κόστα ΡίκαΚόστα ΡίκαAuricularia scissa Looney, Birkebak & Matheny (2013)Δομινικανή ΔημοκρατίαΒόρεια Αμερική (Μεξικό, Φλόριντα), Καραϊβική Auricularia semipellucida Kobayasi (1942)ΤαϊβάνΤαϊβάνAuricularia sinodelicata Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΚίναΚίναAuricularia sordescens Ces. (1879)ΜαλαισίαΜαλαισίαAuricularia srilankensis Y.C. Dai & F. Wu (2021)Σρι ΛάνκαΣρι ΛάνκαAuricularia stellata Lloyd (1922)ΜαλαισίαΜαλαισία150x150εσAuricularia subglabra Looney, Birkebak & Matheny (2013)Κόστα ΡίκαΚεντρική και Νότια ΑμερικήAuricularia submesenterica Y.C. Dai & F. Wu (2021)ΚίναΚίναAuricularia tenuis (Lév.) Farl. (1905)ΙνδονησίαΙνδονησίαAuricularia thailandica Bandara & K.D. Hyde (2015)ΤαϊλάνδηΚίνα, Ταϊλάνδη, Ιαπωνία (Οκινάουα) Auricularia tibetica Y.C. Dai & F. Wu (2015)ΘιβέτΚίνα, ΘιβέτAuricularia villosula Malysheva (2014)Ρωσική Άπω ΑνατολήΚίνα Ρωσική Άπω Ανατολή, Ιαπωνία (Τσίμπα, Καναγκάβα, Τόκιο, Χιόγκο)Auricularia wrightii (Berk. & M.A. Curtis) Farl. (1905)ΚούβαΚούβαAuricularia xishaensis L.J. Li 1985ΚίναΚίνα

 Αναφορές