Ίγκνατς Ντένερ

Ίγκνατς Ντένερ () είναι νουβέλα του Ε. Τ. Α. Χόφμαν που δημοσιεύθηκε το 1816 στο πρώτο μέρος της συλλογής Νυχτερινά.

Αφηγείται την ιστορία ενός θηροφύλακα, ο οποίος προσφέρει φιλοξενία στον μυστηριώδη έμπορο Ίγκνατς Ντένερ, αγνοώντας ότι στην πραγματικότητα είναι μάγος και ληστής. Από εκείνη τη στιγμή, ο έντιμος θηροφύλακας φαίνεται ανίκανος να απελευθερωθεί από τη σκοτεινή επιρροή του Ντένερ και βρίσκεται μπλεγμένος σε μια μακρά σειρά από τραγικά και υπερφυσικά γεγονότα, στο έλεος απροσδιόριστων δαιμονικών δυνάμεων. Τελικά ωστόσο νικά τον εχθρό του.

Η ιστορία περιλαμβάνει βρεφοκτονία, μαγικά φίλτρα και μάγους, και εντάσσεται στο είδος του Σκοτεινού Ρομαντισμού με εστίαση στις μυστηριώδεις και μακάβριες πτυχές της ανθρώπινης εμπειρίας.  

 Υπόθεση 

Η ιστορία διαδραματίζεται «πολύ παλιά» και μεγάλο μέρος της διαδραματίζεται σε ένα άγριο, απομονωμένο δάσος στην περιοχή της Φούλντα.

Ο Άντρες, προσωπικός κυνηγός του κόμη Αλόις φον Φαχ συνοδεύει τον αφέντη του σε ένα ταξίδι στην Ιταλία. Αφού σώζει τον κόμη από μια ληστεία, ο Άντρες προάγεται σε θηροφύλακα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, στη Νάπολη, ο Άντρες γνωρίζει τη Τζωρτζίνα, ορφανή που ζει σε ένα πανδοχείο όπου ο πανδοχέας την κακομεταχειρίζεται. Ο Άντρες και ο κόμης την παίρνουν μαζί τους και κατά την επιστροφή στην πατρίδα τους η Τζωρτζίνα και ο Άντρες παντρεύονται. Παρά την προαγωγή του, ανταμοιβή για τις καλές του υπηρεσίες, ο Άντρες, η σύζυγός του και ο υπηρέτης του ζουν μια ζωή γεμάτη δυσκολίες και φτώχεια. 

Όταν γεννιέται το πρώτο τους παιδί, ο Γκέοργκ,  η υγεία της Τζωρτζίνας επιδεινώνεται τόσο σοβαρά που αγωνίζεται για τη ζωή της. Απροσδόκητα, δέχονται μια επίσκεψη από έναν άγνωστο, ο οποίος συστήνεται ως περιοδεύων έμπορος και θεραπεύει τη Τζωρτζίνα δίνοντάς της σταγόνες από ένα σκούρο κόκκινο υγρό. Την επόμενη μέρα, καθώς ο ξένος ετοιμάζεται να φύγει, προσφέρει στον Άντρες μερικά δουκάτα ως ανταμοιβή για τη φιλοξενία. Ο Άντρες τα αρνείται, έτσι ο έμπορος στρέφεται στη Τζωρτζίνα, η οποία τα δέχεται. Ο έμπορος ζητά στη συνέχεια από τον Άντρες να του επιτρέψει να μένει στο σπίτι του μερικές μέρες το χρόνο, επειδή οι εμπορικές του δραστηριότητες απαιτούν να ταξιδεύει στην περιοχή, του παραδίδει μια κασετίνα με πολύτιμα κοσμήματα για να τη φυλάξει και στη συνέχεια του ζητά να τον συνοδεύσει να βγει από το δάσος. Καθώς περπατούν στο δάσος, ο έμπορος αποκαλύπτει στον Άντρες το όνομά του, Ίγκνας Ντένερ. Χάρη στη γενναιοδωρία του Ντένερ, η οικογένεια ζει πλέον μια σχετικά άνετη ζωή, αλλά η σχέση με τον Ντένερ προκαλεί μεγάλη δυσφορία στον Άντρες, καθώς η χριστιανική του ταπεινότητα πυροδοτεί μια σύγκρουση συνείδησης μέσα του. Ο Ντένερ επανεμφανίζεται όταν ο γιος τους γίνεται 9 μηνών. Επειδή ο ίδιος δεν έχει παιδιά, ζητά από το ζευγάρι να τον πάρει μαζί του. Θα δώσει στο παιδί καλή εκπαίδευση και θα το φροντίσει καλά στο Στρασβούργο. Ο Άντρες και η Τζωρτζίνα αντιτίθενται σθεναρά και ο Ντένερ είναι εμφανώς δυσαρεστημένος. Οι αμφιβολίες του Άντρες για τον ξένο ενισχύονται. Κατά τα άλλα, όμως, τίποτε δεν αλλάζει στη σχέση τους. Η κασετίνα παραμένει στον Άντρες.

Ο Ντένερ επιστρέφει μια νύχτα και ζητά από τον Άντρες να τον συνοδεύσει στο δάσος. Εκεί, ο Ντένερ αποκαλύπτει ότι είναι αρχηγός μιας συμμορίας ληστών που τρομοκρατεί την περιοχή. Ο Άντρες αναγκάζεται να συμμετάσχει σε μια ληστεία στο σπίτι ενός πλούσιου γείτονα, αλλιώς αντιμετωπίζει τον θάνατο της οικογένειάς του. Κατά τη διάρκεια της ληστείας, ο Ντένερ τραυματίζεται σε ανταλλαγή πυροβολισμών μεταξύ των ληστών και των ανδρών του κόμη. Ο Άντρες τον σώζει και τον μεταφέρει σε ασφαλές μέρος. Από ευγνωμοσύνη, ο Ντένερ υπόσχεται να τον αφήσει στην ησυχία του και να φύγει από την περιοχή. Η κασετίνα με τα κοσμήματα παραμένει στη φροντίδα του Άντρες.
μικρογραφία|Εικονογράφηση του Τέοντορ Χόζεμαν (1844) 
Μετά την αποχώρηση του Ντένερ, η οικογένεια γρήγορα βυθίζεται ξανά στη φτώχεια. Η Τζωρτζίνα γεννά ένα ακόμη αγόρι. Ένα βράδυ, ο Ντένερ επιστρέφει, αλλά ο Άντρες δεν του επιτρέπει να μπει στο σπίτι. Ο Άντρες μαθαίνει από τον αφέντη του ότι ο Ναπολιτάνος ​​πανδοχέας, ο θετός πατέρας της Τζωρτζίνας, πέθανε και της άφησε 2.000 δουκάτα στη διαθήκη του. Ταξιδεύει στη Φρανκφούρτη και εισπράττει τα χρήματα από έναν έμπορο. Όταν επιστρέφει, βρίσκει το σπίτι του κατεστραμμένο. Η Τζωρτζίνα, τρομοκρατημένη, του λέει ότι ο Ντένερ και η συμμορία του ήρθαν στο σπίτι, αναζητώντας καταφύγιο μετά από επίθεση στο κάστρο του κόμη. Οι ληστές έφυγαν, αλλά ο Ντένερ παρέμεινε. Κλειδώθηκε σε ένα δωμάτιο με τον μικρότερο γιο τους, έκοψε το στήθος του και μάζεψε το αίμα σε ένα κύπελο. ​​Ο Ντένερ σκότωσε και τον υπηρέτη τους όταν προσπάθησε να σώσει το παιδί.

Γεμάτοι φόβο και απελπισία, ο Άντρες και η Τζωρτζίνα προσπαθούν να φύγουν από το δάσος, αλλά εμφανίζονται ιππείς του κόμη φον Φαχ και συλλαμβάνουν τον Άντρες. Ο κόμης δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίθεσης στο κάστρο. Ο Ντένερ και οι περισσότεροι ληστές συνελήφθησαν. Όλοι ισχυρίζονται ότι ο Άντρες ήταν μέλος της συμμορίας και ότι δολοφόνησε τον κόμη. Ο Άντρες δεν μπορεί να αποδείξει την αθωότητά του. Δεν γνωρίζει το όνομα του εμπόρου από τη Φρανκφούρτη και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι βρισκόταν στη Φρανκφούρτη τη στιγμή της δολοφονίας. Επιπλέον, άνδρες του κόμη ισχυρίζονται ότι είδαν με τα μάτια τους τον Άντρες να πυροβολεί τον αφέντη τους. Ο Άντρες βασανίζεται μέχρι να ομολογήσει και καταδικάζεται σε θάνατο. Στο κελί του, εμφανίζεται μια φρικτή οπτασία που του προσφέρει ένα φιαλίδιο με το αίμα της καρδιάς του δολοφονημένου γιου του για να σωθεί. Ο Άντρες αρνείται και προσεύχεται θερμά στον Θεό.

Λίγο πριν απαγχονιστεί, ο έμπορος από τη Φρανκφούρτη εμφανίζεται και παρέχει στον Άντρες άλλοθι. Η εκτέλεση του Ντένερ αναβάλλεται καθώς διερευνάται η καταγωγή του. Γίνεται γνωστό ότι γεννήθηκε στη Νάπολη και ήταν γιος κάποιου δόκτορα Τραμπάκιο, ο οποίος παρασκεύαζε και πουλούσε δηλητήρια. Ο Τραμπάκιο, που συνελήφθη και δικάστηκε για τη δολοφονία ενός γιου του, ήταν μάγος και παρασκεύαζε μαγικά φίλτρα από το αίμα των παιδιών του. Επειδή κανείς δεν γνώριζε ότι είχε ποτέ παιδιά και δολοφονούσε τις γυναίκες που παντρευόταν, τα εγκλήματά του παρέμειναν κρυφά. Μόνο ο μικρότερος γιος του επέζησε. Κατά τη διάρκεια της δίκης του Τραμπάκιο, το σπίτι του ερευνήθηκε και βρέθηκε ένα μυστικό εργαστήριο. Όταν κατάφεραν να το ανοίξουν, ξέσπασε πυρκαγιά που έκαψε το σπίτι. Το πλήθος έξω είδε τον γιο του Τραμπάκιο να εμφανίζεται στιγμιαία, με μια κασετίνα κάτω από τη μασχάλη του, στα φλεγόμενα ερείπια πριν εξαφανιστεί. Όταν ο Τραμπάκιο επρόκειτο να καεί στην πυρά, εξαφανίστηκε μυστηριωδώς μόλις άναψαν οι φλόγες. Τον είδαν σε έναν μακρινό λόφο να γελά σαρκαστικά, πριν εξαφανιστεί οριστικά.

Στη δίκη, αποκαλύπτεται ότι ο Ίγκνατς Ντένερ είναι ο γιος του δόκτορα Τραμπάκιο. Ο Άντρες τα μαθαίνει όλα αυτά από τον ανιψιό του κόμη, με τον οποίο ζει τώρα στο κάστρο με τη γυναίκα και τον γιο του μετά την αθώωσή του και εργάζεται σαν κυνηγός. Η Τζωρτζίνα σύντομα πεθαίνει ως αποτέλεσμα των κακουχιών που έχει υποστεί. 

Η δίκη του Ντένερ διήρκεσε δύο χρόνια και τώρα πρόκειται να εκτελεστεί. Αλλά καταφέρνει να δραπετεύσει: ο Άντρες τον βρίσκει ένα βράδυ στο δάσος εντελώς εξαντλημένο. Όταν ο Ντένερ αποκαλύπτει ότι είναι ο πατέρας της Τζωρτζίνας, ο Άντρες τον λυπάται και τον φροντίζει μέχρι να αναρρώσει στο κάστρο του κόμη. Εκεί, ο Ντένερ του λέει ότι, ακολουθώντας τα βήματα του πατέρα του, κάποτε παντρεύτηκε μια γυναίκα που γέννησε μια κόρη. Κι αυτός σκόπευε να χρησιμοποιήσει το αίμα του παιδιού του για να φτιάξει ένα φίλτρο με τεράστιες δυνάμεις, αλλά η μητέρα κατάφερε να το απομακρύνει. Ο Ντένερ στη συνέχεια παρουσιάζεται ως μετανοημένος Χριστιανός. Αν και ο Άντρες παραμένει καχύποπτος, του επιτρέπει να βλέπει τον εγγονό του. Ένα βράδυ στο δάσος, ο Άντρες βρίσκει τον Ντένερ και τον δόκτορα Τραμπάκιο έτοιμους να σκοτώσουν το παιδί. Ο Άντρες πυροβολεί τον Ντένερ ενώ ο γέρος Τραμπάκιο εξαφανίζεται.

Ο Άντρες φέρνει τον γιο του σώο και αβλαβή πίσω στο κάστρο και επιστρέφει με έναν κυνηγό για να θάψει τον Ντένερ. Ωστόσο, ο Ντένερ είναι ακόμη ζωντανός και πεθαίνει μπροστά του. Τον θάβουν και την επόμενη μέρα ο Άντρες επιστρέφει για να τοποθετήσει έναν σταυρό στον τάφο. Εκεί, ανακαλύπτει ότι το χώμα έχει ανακατευτεί και το πτώμα λείπει.

Ο Άντρες τελικά βρίσκει τη γαλήνη αφού πετάει την κασετίνα με τα κοσμήματα του Ντένερ, που βρίσκονταν ακόμη στην κατοχή του, σε μια βαθιά χαράδρα.

 Μορφή 
Η νουβέλα αποτελείται από μια κύρια αφήγηση που αναφέρεται στην ιστορία του Άντρες, ενός θηροφύλακα που συναντά τον αρχηγό των ληστών Ίγκνατς Ντένερ. Μια δεύτερη ιστορία, που χρησιμεύει ως εξήγηση για τα γεγονότα που περιβάλλουν τον Άντρες και τον Ντένερ, αφηγείται το παρασκήνιο που διαδραματίζεται στη Νάπολη και επικεντρώνεται στον δόκτωρα Τραμπάκιο. Αυτή η ιστορία ρίχνει φως στην καταγωγή του Ντένερ και εξηγεί επίσης γιατί διώκει τον Άντρες και την οικογένειά του.

Ο συγγραφέας αφηγητής φαίνεται «παντογνώστης» με την έννοια ότι μπορεί να δώσει πληροφορίες για τη συναισθηματική κατάσταση των χαρακτήρων και, ταυτόχρονα, για το υπόβαθρο της πλοκής αλλά δεν έχει απάντηση για όλα τα ανεξήγητα γεγονότα. Το γεγονός ότι δεν μπορεί να δώσει πληροφορίες για ορισμένα γεγονότα που σαφώς εμπίπτουν στο πεδίο του υπερφυσικού, στοχεύει να προκαλέσει ένα παράξενο συναίσθημα στον αναγνώστη. Ένα  παράδειγμα είναι το τέλος της ιστορίας, όπου δεν προσφέρεται καμία ικανοποιητική εξήγηση για την εξαφάνιση του πτώματος του Ντένερ.

Ο Χόφμαν έκανε μια αλλαγή στο τέλος. Ενώ το περιεχόμενο της κασετίνας αρχικά προοριζόταν να εξασφαλίσει το μέλλον του Γκέοργκ, αποφάσισε πριν από την εκτύπωση να τη χρησιμοποιήσει στη συμβολική πράξη της απελευθέρωσης του Άντρες από τη μαγεία.

Ως τυπικό του Μαύρου ή Σκοτεινού Ρομαντισμού, το έργο ενσωματώνει πολλά στοιχεία της γοτθικής μυθοπλασίας: επιθέσεις, μάχες, βασανιστήρια, δολοφονίες, ανθρωποθυσίες, πυρκαγιές, μυστηριώδεις τελετές, μαγεία, εμφανίσεις φαντασμάτων, συμμαχίες με τον διάβολο καθώς και τυχαία και απίθανα γεγονότα.  Η οικογένεια του κυνηγού βρίσκεται στο έλεος απροσδιόριστων δαιμονικών δυνάμεων που φαίνεται να ελέγχουν το πεπρωμένο τους και στις οποίες είναι φαινομενικά αβοήθητα εκτεθειμένοι. Αναφέρεται επίσης το θέμα του σωσία (Ντένερ/Τραμπάκιο), που συναντάται συχνά στα έργα του  Ε. Τ. Α. Χόφμαν.

 Μετάφραση στα ελληνικά 

 Η νουβέλα Ίγκνατς Ντένερ περιλαμβάνεται στη συλλογή του Ε. Τ. Α. Χόφμαν Νυχτερινά, μετάφραση: Γιάννης Καλιφατίδης, εκδόσεις Σμίλη, 2015 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικές νουβέλες
Κατηγορία:Ε. Τ. Α. Χόφμαν
Κατηγορία:Ρομαντισμός