Γενικές εκλογές 2023 στη Ζιμπάμπουε

Οι γενικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη Ζιμπάμπουε στις 23 και 24 Αυγούστου 2023 για την εκλογή του προέδρου, των νομοθετών και των δημοτικών συμβούλων. Η κύρια αναμέτρηση για το προεδρικό αξίωμα ήταν μεταξύ δύο υποψηφίων καταγωγής Καράνγκα: του ZANU–PF Έμερσον Μανανγκάγκουα και του υποψηφίου του Συνασπισμού Πολιτών για την Αλλαγή Νέλσον Τσαμίσα.

Τις προεδρικές εκλογές κέρδισε ο εν ενεργεία πρόεδρος Μανανγκάγκουα, ενώ το κυβερνών κόμμα ZANU–PF κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο, με οργανισμούς παρατηρητών να περιγράφουν τις εκλογές ως μη ελεύθερες και μη δίκαιες.

Οι εκλογικοί κατάλογοι για τις εκλογές αυξήθηκαν σε 6,5 εκατομμύρια, από 5,8 εκατομμύρια το 2018.

Η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε μίλησε για τις καθυστερήσεις, αναφέροντας ότι θα αντισταθμίσει τις καθυστερήσεις, πράγμα που σημαίνει ότι εάν το εκλογικό τμήμα άνοιγε στις 11π.μ., θα έκλεινε στις 11μ.μ. για να εξασφαλιστούν 12 ώρες ψηφοφορίας. Υπήρξαν ορισμένες αναφορές από τη Zimbabwe Broadcasting Corporation ότι σε περίπου 5 περιφέρειες στην επαρχία Μανικαλάνδη οι πολίτες δεν κατάφεραν να ψηφίσουν καθόλου λόγω των υλικοτεχνικών δυσκολιών που αντιμετώπισε η ZEC. Περίπου 35 ακόμα αντιμετώπισαν καθυστερήσεις, εκ των οποίων οι 11 ήταν στην πρωτεύουσα της χώρας, Χαράρε, γεγονός που τελικά οδήγησε τη ZEC να κηρύξει την 24η Αυγούστου 2023 ως δεύτερη ημέρα ψηφοφορίας, παρόλο που σύμφωνα με τον νόμο της Ζιμπάμπουε η ψηφοφορία υποτίθεται ότι πραγματοποιείται σε μία ημέρα.

Τα πολιτικά κόμματα συναγωνίστηκαν για μία προεδρική έδρα, 1.970 έδρες δημοτικών συμβουλίων και 280 κοινοβουλευτικές έδρες, καθώς και 60 έδρες στη γερουσία, για πενταετή θητεία. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ζιμπάμπουε, ο πρόεδρος εκλέγεται με το σύστημα δύο γύρων.

Ο γενικός πληθυσμός φοβόταν ενδεχόμενη βία κατά τη διάρκεια των εκλογών, καθώς και οι δύο πλευρές έχουν ιστορικό πολιτικής βίας. Οι προεκλογικές δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι ήταν πιθανός ένας δεύτερος γύρος, αλλά ο Μανανγκάγκουα κέρδισε τον πρώτο γύρο με οριακή πλειοψηφία.

 Εκλογικό σύστημα 
Προεδρική Εκλογή

Ο Πρόεδρος της Ζιμπάμπουε εκλέγεται χρησιμοποιώντας το σύστημα δύο γύρων.

Βουλευτική Εκλογή

Τα 280 μέλη της Εθνοσυνέλευσης αποτελούνται από 210 μέλη που εκλέγονται σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, μαζί με 60 έδρες γυναικών και 10 έδρες νεολαίας που εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση σε δέκα επταεδρικές περιφέρειες, βασισμένες στις επαρχίες της χώρας. Οι ψηφοφόροι ρίχνουν μία μόνο ψήφο, η οποία μετρά και για τις δύο μορφές εκλογής. Τα 80 μέλη της Γερουσίας περιλαμβάνουν 60 μέλη που εκλέγονται από δέκα εξαεδρικές περιφέρειες (επίσης βασισμένες στις επαρχίες) με αναλογική εκπροσώπηση χρησιμοποιώντας κομματικές λίστες· οι λίστες πρέπει να έχουν γυναίκα στην κορυφή και να εναλλάσσουν άνδρες και γυναίκες. Οι υπόλοιπες 20 έδρες περιλαμβάνουν δύο που είναι κρατημένες για άτομα με αναπηρίες και 18 για παραδοσιακούς αρχηγούς.

Εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελούνται από 1.970 μέλη που εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες, μαζί με 603 έδρες για γυναίκες που εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση σε τοπικές αρχές, βασισμένες σε ένα επιπλέον ποσοστό 30% των εδρών σε κάθε τοπική αρχή που είναι δεσμευμένο για γυναίκες. Οι ψηφοφόροι ρίχνουν μία μόνο ψήφο, η οποία μετρά και για τις δύο μορφές εκλογής.

 Υποψήφιοι πρόεδροι 
Η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε ενέκρινε 11 υποψήφιους, αλλά απέκλεισε τον Σέβιουρ Κασουκουγουέρε επειδή δεν πληρούσε τις απαιτήσεις διαμονής. Οι εγκεκριμένοι υποψήφιοι περιλαμβάνουν:

Έμερσον Μανανγκάγκουα του ZANU–PF – εν ενεργεία πρόεδρος της Ζιμπάμπουε από το 2017.
Νέλσον Τσαμίσα της από τον Συνασπισμό Πολιτών για την Αλλαγή (CCC).
Ελίζαμπεθ Βαλέριο της Ενωμένης Συμμαχίας Ζιμπάμπουε (UZA).
Τζόζεφ Μακάμπα Μπούσα του Κογκρέσου FreeZim (FZC).
Ταπίουα Τραστ Τσικοχόρα του Κόμματος Συνασπισμού της Ζιμπάμπουε για Ειρήνη και Ανάπτυξη  (ZCPD).
Μπλέσινγκ Κασιγιαμχούρου του κόμματος Σύμπραξη της Ζιμπάμπουε για Ευημερία (ZIPP).
Λάβμορ Μαντούκου της Εθνικής Συνταγματικής Συνέλευσης (NCA).
Χάρι Πίτερ Ουίλσον του Κόμματος Δημοκρατικής Αντιπολίτευσης (DOP).
Χένρι Γουινγιάι Μουζορέουα του Ενωμένου Αφρικανικού Εθνικού Συμβουλίου (UANC).
Γουίλμπερτ Μουμπάιουα του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου (NPC).

 Προεκλογική Εκστρατεία 
Κύριο ζήτημα της προεκλογικής εκστρατείας ήταν ο πληθωρισμός και η οικονομική κρίση, η οποία είχε επιδεινωθεί από τον υπερπληθωρισμό του νέου δολαρίου Ζιμπάμπουε.

Ο αριθμός των υποψήφιων γυναικών μειώθηκε σημαντικά σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές του 2018.

 Διεξαγωγή 
Μια αποστολή παρατηρητών της Κοινοπολιτείας προσκλήθηκε ως μέρος μιας προσπάθειας να αποκατασταθεί η ιδιότητα μέλους της Ζιμπάμπουε στην Κοινοπολιτεία.

Η ψηφοφορία παρατάθηκε για μία ακόμη ημέρα έπειτα από την έλλειψη ψηφοδελτίων που διατάραξε την εκλογική διαδικασία, με κάποιους ψηφοφόρους να αναγκάζονται να περιμένουν όλη τη νύχτα για να ρίξουν την ψήφο τους. Αναφέρθηκαν καθυστερήσεις έως και 10 ωρών σε περιοχές που αποτελούν προπύργια της αντιπολίτευσης. Η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε αναγνώρισε την καθυστερημένη διανομή ψηφοδελτίων σε ορισμένα εκλογικά τμήματα και την απέδωσε σε καθυστερήσεις στην εκτύπωση «λόγω πολυάριθμων δικαστικών προσφυγών». Σαράντα ένας εκλογικοί παρατηρητές συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των εκλογών, κατηγορούμενοι ότι προσπάθησαν παράνομα να ανακοινώσουν αποτελέσματα πριν από την επίσημη εκλογική αρχή. Κατηγορίες για νοθεία εκλογών διατυπώθηκαν από την αντιπολίτευση.

 Αποτελέσματα 
 Πρόεδρος 
Ο Μανανγκάγκουα επανεξελέγη πρόεδρος στις γενικές εκλογές του 2023.
+ΑποτελέσματαEuropean Union Election Observation Mission ZIMBABWE 2023 Final Report Υποψήφιοι Κόμματα Πρώτος γύροςΨήφοι % Έμερσον Μανανγκάγκουα ZANU-PF 52,60 Νέλσον Τσαμίσα CCC 44,03 Γουίλμπερτ Μουμπάιουα1,20 Ντάγκλας ΜουονζόραΕμφανίστηκε στα ψηφοδέλτια παρά την απόσυρση της υποψηφιότητάς του, η οποία έγινε λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία. MDC-T0,65 Τζόζεφ Μακάμπα Μπούσα0,42 Μπλάσινγκ Κασιμγιαμχούρου0,29 Ταπίουα Τραστ Τσικοχόρα  0,23 Χάρι Πίτερ Γουίλσον0,15 Χένρι Γκουνιάι Μουζορέουα 0,16 Ελίζαμπεθ Βαλέριο 0,16 Λάβμορ Μαντούκου0,12 Έγκυρα ψηφοδέλτια97,97 Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια2,03 Σύνολο100 Αποχή31,14 Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή68,86
 Βουλή των Αντιπροσώπων 
+Αποτελέσματα βουλευτικών εκλογών της Ζιμπάμπουε του 2023..#ElectionsZWΑρχείο:Zimbabwean general election, 2023 results (House of Assembly).svg Κόμματα Ψήφοι % +/- Έδρες +/- Έδρες που προαλείφονται Σύνολοεδρών +/- +/- +/- Αφρικανική Εθνική Ένωση της Ζιμπάμπουε - Πατριωτικό Μέτωπο (ZANU-PF) 56,18  137  33  7  177  Συνασπισμός Πολιτών για την Αλλαγή (CCC) 41,46  73  27  3  103  Λοιπά κόμματα 2,35 – 0  0  0  0  Έγκυρα ψηφοδέλτια  Λευκά ψηφοδέλτια Άκυρα ψηφοδέλτια Σύνολο100 – 210  60  10  280  Αποχή  Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή

 Γερουσία 
+Αποτελέσματα εκλογών Γερουσίας της Ζιμπάμπουε του 2023Αρχείο:Zimbabwe Sénat 2023.svg Κόμμα Ψήφοι % Έδρες +/- Αφρικανική Εθνική Ένωση της Ζιμπάμπουε - Πατριωτικό Μέτωπο (ZANU-PF)33  Συνασπισμός Πολιτών για την Αλλαγή (CCC)27  Λοιπά κόμματα0  Έδρες για τους ανάπηρους  2 Έδρες για τους αρχηγούς φυλών 18 Έγκυρα ψηφοδέλτια Λευκά ψηφοδέλτια Άκυρα ψηφοδέλτια Σύνολο  100 80  Αποχή   Εγγεγραμμένοι /συμμετοχή

 Παραπομπές 

2023
Ζιμπαμπουε