Στέλιος Κοψαχείλης

Ο Στέλιος Ι. Κοψαχείλης (αλλιώς Stelios J. Kopsachilis) είναι κιθαρίστας, συνθέτης,τραγουδοποιός,ερευνητής,μουσουργός,συγγραφέας,μουσικοφιλόσοφος και μουσικοθεραπευτής.

 Βιογραφία 

Ο Στέλιος Ι. Κοψαχείλης γεννήθηκε το 1955 στη Θεσσαλονίκη. Η μητέρα του, Αντωνία, είχε καταγωγή από πρόσφυγες της Σμύρνης και ο παππούς του Αθανάσιος από το Λιβάδι Χαλκιδικής, ήταν λαικός οργανοπαίκτης. Ο πατέρας του Ιωάννης τραγουδούσε στην παλαιότερη χορωδία των Σιδηροδρομικών Θεσσαλονίκης. Πήρε μέρος στην πρώτη χορωδία του Αντώνη Κοντογεωργίου και στην Νέα Μανδολινάτα Θεσσαλονίκης με μαέστρους τους Θ. Μόρο και Ν.Αστρινίδη. Ο τελευταίος τον ενθάρρυνε στην σύνθεση. Σπούδασε μουσική στην Ακαδημία της Βιέννης με εξειδίκευση σε κιθάρα, αρμονική και μουσικοθεραπεία. Συγχρόνως έπαιζε  μουσική σε διάφορες πόλεις της Αυστρίας με συγκροτήματα προβάλλοντας την ελληνική μουσική ( Wien, Innsbruck, Graz) και αργότερα στην νότια Γερμανία με τραγούδια του Μ.Θεοδωράκη, Μ.Χατζιδάκη, Μ. Χιώτη, Τσιτσάνη, κ.α. Το 1980 ίδρυσε το πρώτο Ινστιτούτο Μουσικής Επιστήμης στη Θεσσαλονίκη και δημοσίευσε πολυάριθμα βιβλία και άρθρα σχετικά με τη μουσική. Το 1984 δημιούργησε το Μουσικό Μουσείο Μακεδονίας, όπου διοργάνωσε εκθέσεις και διαλέξεις. Συνέθεσε πολλά έργα για ορχήστρα, για φιλαρμονική, μουσική δωματίου, οργανικά κομμάτια, όπερες, τραγούδια και κιθαριστικά. 

 Ερευνητικό έργο 
Ο Στέλιος Ι. Κοψαχείλης ασχολήθηκε με ένα ευρύ φάσμα μουσικών επιστημών και ερευνητικών πεδίων. Μελέτησε και δίδαξε αντικείμενα όπως η μουσικολογία, η μουσικοθεραπεία, η μουσικοφιλοσοφία, η δωδεκάφθογγη μουσική, η ιστορία της μουσικής, η εθνομουσικολογία και η μουσική παιδαγωγική. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε σε καινοτόμους τομείς όπως η μουσική αστρονομία, η μουσική θορύβου, η ηχοτροπική και η μουσικοψυχολογία. Ερεύνησε αρχαία, βυζαντινή και σύγχρονη μουσική, ενώ ασχολήθηκε με χειρόγραφα, εργογραφίες και βιβλιογραφίες μεγάλων Ευρωπαίων συνθετών. Δημιούργησε εκπαιδευτικό υλικό (πάνω από 100 χαρτόνια) για τη διδασκαλία της μουσικής, με θέματα όπως η θεωρία, η αρμονία, η οργανολογία, η ηλεκτρονική μουσική και η εικονογραφία. Επιπλέον, ανέπτυξε ενδιαφέρον για τη μουσική προϊστορία στον ελλαδικό χώρο, ενώ έγραψε διηγήματα επιστημονικής φαντασίας με εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

 Μουσικο-συνθετικό έργο 
Το συνθετικό έργο του Στέλιου Ι. Κοψαχείλη είναι πλούσιο και ποικιλόμορφο. Περιλαμβάνει 22 ορχηστρικά έργα, 2 συμφωνίες, 5 χορωδιακά έργα, 7 βιβλία για κιθάρα, 4 συλλογές τραγουδιών, 20 κομμάτια για πιάνο, 15 για βιολί, 15 για φλάουτο, καθώς και έργα για συνδυασμούς οργάνων, όπως κοντσέρτο για κιθάρα και ορχήστρα, κοντσέρτο για τούμπα και ορχήστρα, έργο για δύο τούμπες και κομμάτια για δύο κιθάρες. Ξεχωρίζουν 4 avant-garde όπερες και πάνω από 30 άλλες avant-garde συνθέσεις για μικρά σύνολα ή για συμφωνική ορχήστρα. Παράλληλα, μελοποίησε ποιήματα Ελλήνων λογοτεχνών και ποιητών, τόσο παλαιότερων όσο και σύγχρονων.Η Ελλάδα αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλές από τις συνθέσεις του. Έργα του αφιερώνονται σε ιστορικά και γεωγραφικά θέματα όπως: «Μέγας Αλέξανδρος», «Θεσσαλονίκη», «Μακεδόνες», «Χαλκιδική», «Αριστοτέλης», «Όλυμπος», «Τα βουνά της Μακεδονίας», «Θράκη», «Μικρά Ασία», «Η καταστροφή των Ψαρών», καθώς και έργα αφιερωμένα σε ήρωες και ορφανά παιδιά. Το έργο του εκτείνεται και πέρα από τα ελληνικά σύνορα, με συνθέσεις εμπνευσμένες από χώρες και πολιτισμούς όπως:

 Αυστρία: κομμάτια για κιθάρα γραμμένα στη Βιέννη
 Ισραήλ: «Αβραάμ», «Μωυσής», «Ααρών», «Sefarad»
 Αραβία: «Mohammed», «Al Kindi», «Farabi», «Ibn Rushd»
 Ισπανία: flamenco για κιθάρα
 Μογγολία: «Tzekins Han»
 Τουρκία: «Kemal»
 Ιράν: «Teheran», «Isfahan», «Asiatic Tradition», «Mountain of Iran», «Holiday in Iran», «Iran strength and splendour»
 Ρωσία: «Sergei Aizenstein», «Stalingrad», «Αγία Πετρούπολη»

 Συγγραφικό έργο 
Το συγγραφικό έργο του Στέλιου Ι. Κοψαχείλη είναι εκτενέστατο, περιλαμβάνοντας περίπου 700 δημοσιεύσεις σε 38 περιοδικά και 18 εφημερίδες σχετικά με τη μουσική ιστορία, τις μουσικές επιστήμες, τη λαογραφία, τη θεωρία της μουσικής, συνθέτες, καθώς και την αρχαία και Βυζαντινή μουσική. Έχει συγγράψει συνολικά περισσότερα από 100 βιβλία, τα οποία κατατάσσονται σε θεματικές ενότητες:

 25 βιβλία μουσικής ιστορίας
 20 βιβλία μουσικών επιστημών
 15 βιβλία γενικής ύλης με μουσικό ή λογοτεχνικό περιεχόμενο
 8 βιβλία μουσικής λαογραφίας
 7 θεωρητικά βιβλία μουσικής
 7 για την αρχαία και Βυζαντινή μουσική
 5 μουσικοϊατρικά
 5 καθαρά λαογραφικά
 3 βιβλία εθνομουσικολογίας

Παράλληλα, δημιούργησε πολλές εικονογραφικές εργασίες, όπως 20 σχέδια για μουσικούς, συνθέτες και φιλοσόφους, καθώς και 5 με βιβλικά πρόσωπα. Στη Θεσσαλονίκη, εκδόθηκαν περίπου 40 από τα βιβλία του (εκτός εμπορίου), μέσω εταιρειών, συλλόγων και ιδιωτικών πρωτοβουλιών και διανεμήθηκαν σε σχολεία, βιβλιοθήκες, πανεπιστήμια και πολιτιστικούς συλλόγους. Τρία από τα έργα του έχουν εκδοθεί από επίσημους εκδοτικούς οίκους.

Τα βιβλία του χωρίζονται ενδεικτικά σε τρεις θεματικές κατηγορίες:

α) Έργα για την Ελλάδα (μουσική ιστορία, λαογραφία, επιστήμες, λογοτεχνία)

β) Βιβλία μουσικών επιστημών

γ) Έργα για άλλες χώρες όπως ιστορικές και εθνομουσικολογικές μελέτες για την Κίνα, το Ισραήλ, την Αραβία, την Ισπανία, την Τουρκία, τα Βαλκάνια, καθώς και την Αφρική, την Ασία και την Αμερική. Περιλαμβάνονται επίσης φάκελοι μουσικών πολιτισμών κρατών της Ευρώπης και της Ασίας. Μουσικά του άρθρα έχουν σταλεί και στο εξωτερικό, όπως στην Αυστρία, όπου το 2000 δημοσιεύτηκε άρθρο του στο R. Strauss Blätter με θέμα: "R. Strauss Aufführungen in Thessaloniki und das lokale staatliche Orchester". Ορισμένα από τα βιβλία του είναι διαθέσιμα σε διαδικτυακές βιβλιοθήκες και ψηφιακά αποθετήρια.  

 Συμμετοχές σε συνέδρια 
Ο Στέλιος Ι. Κοψαχείλης συμμετείχε ενεργά σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια με εισηγήσεις που αφορούσαν την ελληνική μουσική ιστορία, τη φιλαρμονική παράδοση και τη σύνδεση της μουσικής με τον πολιτισμό. Ενδεικτικά:

 1990 – 4ο Παγκόσμιο Συνέδριο Δ.Ο.Λ.Τ. στη Λάρισα: Η μουσική και ο χορός στα έθιμα των Μακεδόνων.
 1999 – Kongress J. Strauss, Βιέννη: Strauss Dokumente und Strausspflege in Griechenland.
 2000 – 14ο Διεθνές Συνέδριο I.G.E.B., Αυστρία: Η φιλαρμονική μουσική στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Μακεδονία από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα.
 2011 – Συνέδριο Διαβαλκανικού Φορέα του Αίμου: Ο Αριστοτέλης και οι επτά κλάδοι της σύγχρονης μουσικής.

 Παρουσιάσεις μουσικών έργων 
Έργα του Κοψαχείλη παρουσιάστηκαν σε διάφορες χώρες της Ευρώπης από σημαντικές ορχήστρες και σολίστ:

 1991 – Βιέννη: 3η Σερενάτα στο Μπαρόκ Παλάτι (Romanze).
 1996 – Γαλλία, Brive-la-Gaillarde: Θεσσαλονίκη για ορχήστρα.
 2000 – Βουλγαρία: Βραδιά Ελληνικού Μουσικού Πολιτισμού με έργα του και παλαιοτέρων Ελλήνων συνθετών.
 2009 – Θεσσαλονίκη, Παγκόσμιο Συνέδριο Αμφικτυονίας: Μακεδονικά τραγούδια.

 Εκθέσεις Μουσικής 
Οργάνωσε ή συμμετείχε σε εκθέσεις με θέμα τη μουσική, τη λαογραφία και τη μουσική εκπαίδευση:

 1989 – Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
 1990 – Δημαρχείο Λάρισας.
 1992 – Ανθεμούντια Γαλάτιστας Χαλκιδικής.
 1998 – Εκθέσεις στο πλαίσιο του "Νεανικού Σταυροδρομιού" (Δήμος Θεσσαλονίκης).
 Διοργάνωσε διαρκείς εκθέσεις στο Κέντρο Σπουδών Τερψίδου και στον χώρο του MW Institut στη Θεσσαλονίκη.

 Διαλέξεις 
Έδωσε διαλέξεις σε πόλεις της Ελλάδας, με θέμα τη μουσική επιστήμη, την ιστορία και την παράδοση:

 1989 – Τριανδρία Θεσσαλονίκης.
 1992 – Ελασσόνα, Γαλάτιστα Χαλκιδικής.
 1994 – Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών.
 1999 – Δήμος Πυλαίας.
 Άλλες διαλέξεις σε Νέο Μαρμαρά, Άγιο Μάμα, Κάτω Τούμπα, Αλεξανδρούπολη κ.ά.

 Τιμητικές Βραβεύσεις και Αναγνωρίσεις 
Ο Στέλιος Ι. Κοψαχείλης έχει τιμηθεί με βραβεία, επαίνους και συγχαρητήριες επιστολές από πολυάριθμους φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πανεπιστήμια, ωδεία, κολλέγια, μουσικοί και πολιτιστικοί οργανισμοί, καθώς και επιστημονικές εταιρείες μεγάλων Ευρωπαίων συνθετών. Έχει επίσης λάβει διακρίσεις από την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, θρησκευτικούς κύκλους, φιλαρμονικές, δήμους, κοινότητες και ιδιωτικά ιδρύματα. Ιδιαίτερη τιμή αποτελεί και η απονομή Βραβείου Φιλίας. Η αναγνώριση του έργου του τεκμηριώνεται μέσα από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, τα αρχεία της Ακαδημίας και των Πανεπιστημίων Αθηνών και Θεσσαλονίκης, των δημοτικών βιβλιοθηκών, των συλλόγων, των ωδείων, καθώς και από ιδιωτικά και φιλαρμονικά αρχεία.

 Παραπομπές 

__ΜΕΠΠ__
__ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__
Κατηγορία:Βιογραφία