Χρίστιαν Φέλιξ Βάισε

Ο Χρίστιαν Φέλιξ Βάισε (, 28 Ιανουαρίου 1726 – 16 Δεκεμβρίου 1804) ήταν Γερμανός συγγραφέας και παιδαγωγός, ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του κινήματος του Διαφωτισμού στη χώρα του και κατά πολλούς ο θεμελιωτής της γερμανικής παιδικής λογοτεχνίας.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Χρίστιαν Φέλιξ ήταν το ένα από τα δίδυμα που απέκτησαν στις 28 Ιανουαρίου 1726 στο Άνναμπεργκ ο Χρίστιαν Χάινριχ και η Χρίστιαν Ελίζαμπετ Βάισε. Ο πατέρας ήταν διευθυντής γυμνασίου και καθηγητής ανατολικών και σύγχρονων ευρωπαϊκών γλωσσών. Σε ηλικία ενός έτους ο Χρίστιαν Φέλιξ μετακόμισε με την οικογένειά του στο Άλτενμπουργκ της Θουριγγίας, 45 χιλιόμετρα νοτίως της Λειψία, όπου το παιδί πήγε στο γυμνάσιο και έκανε τις πρώτες απόπειρες να γράψει ποίηση, έχοντας όμως μείνει ορφανό από πατέρα από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Από το 1745 έως το 1750 ο Βάισε σπούδασε φιλολογία και θεολογία στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας. Την εποχή των σπουδών του γνωρίσθηκε με τους Κρίστιαν Φύρχτεγκοτ Γκέλερτ, Γκότχολντ Εφραίμ Λέσσινγκ, Φριντερίκε Καρολίνε Νόυμπερ, Γκότλημπ Ράμπενερ και Έβαλντ Χρίστιαν φον Κλάιστ.

Μετά το τέλος των σπουδών του ο Βάισε έγινε προσωπικός δάσκαλος του Κόμη Γκάυερσμπεργκ. Το 1759 ο Φρίντριχ Νικολάι ζήτησε από τον Βάισε να γίνει συντάκτης του περιοδικού Bibliothek der schönen Wissenschaften (= «βιβλιοθήκη των όμορφων επιστημών»), που ο Νικολάι είχε ιδρύσει δύο χρόνια πριν. Ο Βάισε το έπραξε και τον διαδέχθηκε και ως εκδότης του εντύπου μέχρι το 1788. Το 1759 επίσης ο Βάισε ταξίδεψε στο Παρίσι και αμέσως μετά την επιστροφή του παραιτήθηκε από τη διδασκαλία του Γκάυερσμπεργκ.

Το 1762 ο Βάισε έγινε συλλέκτης φόρων στη Λειψία και την επόμενη χρονιά πήρε ως σύζυγό του τη Χριστιάνε Πλάτνερ (Christiane Platner), κόρη ενός φημισμένου χειρουργού της Λειψίας και αδελφή του Ερνστ Πλάτνερ. Το 1790, με την υποστήριξη του Κόμη Σούλενμπουργκ, ο Βάισε μπόρεσε να αγοράσει το λεγόμενο «Κάστρο του Στέτεριτς» (Stötteritz, σήμερα υπαγόμενο στην πόλη της Λειψίας). Το μετασχημάτισε ριζικά, αλλάζοντάς το από μέγαρο αγροκτήματος σε εξοχική κατοικία με κήπο, όπου συναντιόταν με προσωπικότητες όπως ο Κρίστοφ Μάρτιν Βίλαντ και ο Ζαν Πωλ.

Πέρα από τα ποιητικά και πεζά έργα του, ο Βάισε γνώρισε μεγάλη επιτυχία με το περιοδικό Der Kinderfreund (The Children's Friend), το οποίο εξέδιδε από το 1775 έως το 1782, ένα σύνολο 24 τόμων. Αυτό θεωρείται ως το πρώτο περιοδικό για παιδιά στην ιστορία της Γερμανίας.

Τέσσερα από τα ποιήματα του Βάισε μελοποιήθηκαν από τον ίδιο τον Μότσαρτ, ενώ ο Μπετόβεν μελοποίησε ένα, το «Der Kuß»Το «Der Kuß», Op. 128, στο IMSLP, το 1822. Ο Βάισε δεν εκτιμήθηκε από τους εκπροσώπους του νέου τότε κινήματος «Sturm und Drang».Το λήμμα «Weiße, Christian Felix» στο Allgemeine Deutsche Biographie, τόμος 41, σσ.587-590

Ο Βάισε απεβίωσε στο Στέτεριτς σε ηλικία 78 ετών και τάφηκε στο Κοιμητήριο Alter Johannisfriedhof της Λειψίας. Η χήρα του απεβίωσε εννέα χρόνια αργότερα, το 1813.

 Επιλεγμένη εργογραφία 
Λιμπρέτα
Σχεδόν όλες οι όπερες του Γιόχαν Άνταμ Χίλερ έχουν λιμπρέτο γραμμένο από τον Βάισε. Ξεχωρίζουν οι εξής:

 Die verwandelten Weiber (1766)
 Lottchen am Hofe (1767)
 Die Jagd, (1770)

Κωμωδίες
 Die Freundschaft auf der Probe (= «δοκιμή της φιλίας», 1768)
 Συλλογή σε τρείς τόμους το 1783

Τραγωδίες
 Die Befreyung von Theben (= «η απελευθέρωσις των Θηβών», 1764)
 Συλλογή σε 5 τόμους (1776–1780)

Παιδικά βιβλία και άλλα κείμενα
 Beytrag zum deutschen Theater (5 τόμοι, 1759-1768)
 Kleine Lieder für Kinder (1766)
 Neues ABC-Buch (1772)
 Der Kinderfreund (το περιοδικό, 24 τόμοι, 1775-1782)
 Briefwechsel der Familie des Kinderfreundes (12 τόμοι, 1784-1792)
 Achthundert neue noch nie gedruckte Räthsel (1791)
 Christian Felix Weißens Selbstbiographie (αυτοβιογραφία, 1806)

Παραπομπές

Πηγές
 Μυρτώ Μαυρίκου: το λήμμα «Βάισσε Χριστιανός Φελίξ» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 638

Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Συγγραφείς παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς