Κώστας Βόιδαρος

Ο Κώστας Βόιδαρος ήταν πολιτικό και στρατιωτικό στέλεχος του ΕΔΕΣ, κυρίως γνωστός ως ο επικεφαλής των ενόπλων αποσπασμάτων κατά την τελική καταδίωξη του Άρη Βελουχιώτη τον Ιούνιο του 1945, που οδήγησε στην αυτοκτονία του.

Βίος

Προπολεμική δράση
Ο Κώστας Βόιδαρος καταγόταν από το Ζυγό Μαρκινιάδας, βορειοανατολικά της Άρτας.Βαγγέλης Τζούκας, «Οι οπλαρχηγοί του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο: Τοπικότητα και πολιτική ένταξη, Διδακτορική διατριβή », σελ. 210, Πάντειο πανεπιστήμιο, Αθήνα 2003 Νέος είχε πολεμήσει στη Μικρασιατική εκστρατεία.Τζούκας σελ. 211

Αποτελούσε γνωστό πρόσωπο στην ευρύτερη περιοχή του νομού Άρτας και προπολεμικά, καθώς ήταν ιδιοκτήτης πανδοχείου και ταυτόχρονα έμπορος κάρβουνου, διατηρώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επαφών εξαιτίας αυτών των δραστηριοτήτων.ό.π.

Κατοχική δράση
Με την έναρξη της Κατοχής, ο Βόιδαρος βολιδοσκοπήθηκε από τον συντοπίτη του Ναπολέοντα Ζέρβα, αλλά αρχικά προτίμησε να προσεγγίσει το ΕΑΜ.Φάνης H. Τσάκας, «Μαρτυρία για την Αντίσταση και για τον διωγμό», σελ. 29-30, Αθήνα 1982 Αποχώρησε από το ΕΑΜ στις αρχές του 1943, όταν διαπίστωσε ότι η δομή του ΕΛΑΣίτικου αντάρτικου δεν επέτρεπε την ανάπτυξη της προσωπικής του επιρροής και περιόριζε την αυτονομία του.ό.π. Έτσι, το Μάρτιο του 1943 αποδέχθηκε την πρόσκληση του Ζέρβα και εντάχθηκε στον ΕΔΕΣ, αναπτύσσοντας αμέσως δυναμική αντιΕΑΜική δράση. Πρωτοστάτησε στον αφοπλισμό και τη διάλυση του τοπικού 3/40 Συντάγματος του ΕΛΑΣ τον Οκτώβριο του 1943.ό.π

Στις 5 Νοεμβρίου 1943 φέρεται να έστειλε επιστολή στο Γερμανό στρατιωτικό διοικητή Άρτας, η οποία είχε σκοπό
να αποτρέψει ενδεχόμενη εκκαθαριστική επιχείρηση των κατοχικών στρατευμάτων, αναφέροντας ότι «εμείς δεν πολεμούμε τους
Γερμανούς, εμείς οι καθαροί φασίστες.»Νικηφόρος Γ. Κοσσυβάκης, «Η Τρίτη Αλήθεια: Χρονικό γεγονότων Ελληνοϊταλικού πολέμου 1940-41 και εθνικής αντίστασης - εμφυλίου πολέμου 1942-47 στην περιοχή Άρτας-Βάλτου-Αγράφων», σελ. 369-370, Αθήνα 2001

Ωστόσο ορισμένοι ερευνητές της περιόδου επισημαίνουν ότι «το ζήτημα της επιστολής παραμένει αδιευκρίνιστο, καθώς δεν έχει εμφανιστεί σε καμία πηγή το πρωτότυπο κείμενο».

Όταν ο ΕΛΑΣ υποχρέωσε με την πίεσή του τις δυνάμεις του ΕΔΕΣ να υποχωρήσουν δυτικά του Αράχθου, το ένοπλο τμήμα του
Βόιδαρου προσπάθησε να διατηρήσει ένα ιδιότυπο προγεφύρωμα, αλλά μετά τη Συμφωνία της Πλάκας - Μυρόφυλλου αναγκάστηκε κι αυτό να αναδιπλωθεί δυτικά του Αράχθου.

Τον Απρίλιο του 1944, ο Βόιδαρος με τους ενόπλους του κατήλθε στα πεδινά του νομού Άρτας και προέβη σε βία και πλιάτσικο εναντίον των ΕΑΜιτών, μεταφέροντας «κατασχεμένα» περιουσιακά στοιχεία από τα πεδινά στην έδρα του, το Κορφοβούνι.Στέφανος Β. Παππάς, «Η Εθνική Αντίσταση ΕΟΕΑ-ΕΔΕΣ 1941-1944 Νομού Άρτης και η προσφορά του οργανωμένου άμαχου πληθυσμού στον αγώνα αυτόν», σελ. 109, 1970

Το καλοκαίρι του 1944, ο Βόιδαρος εγκατέστησε τους ενόπλους του στο λόφο Περάνθη, πλησίον της Άρτας, και από το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους ανέλαβε τον έλεγχο του. Το απόσπασμά του διαλύθηκε από τον ΕΛΑΣ το Δεκέμβριο του 1944 κατά τη Μάχη της Άρτας, με πολλούς νεκρούς. Όσοι επέζησαν διεκπεραιώθηκαν στην Κέρκυρα από τους Βρετανούς.

Καταδίωξη Βελουχιώτη
Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, ο Βόιδαρος συγκρότησε εκ νέου ένοπλο τμήμα με το οποίο κατάφερε να επανεδραιώσει την κυριαρχία του στα ορεινά της Άρτας, πρωτοστατώντας στη λευκή τρομοκρατία, ενώ ταυτόχρονα βρήκε την ευκαιρία να πλουτίσει καταχραζόμενος τη βοήθεια της UNRRA.Τζούκας σελ. 120-21

Την ίδια εποχή, ο Άρης Βελουχιώτης καταδίκασε τη Συμφωνία της Βάρκιζας και τασσόταν υπέρ της συνέχισης της ένοπλης δράσης, θεωρώντας υποχωρητική τη στάση των ηγεσιών του EAM και του ΚΚΕ. H αλληλογραφία του με το Πολιτικό Γραφείο του KKE και οι επαφές που είχαν μαζί του στελέχη με σκοπό να τον μεταπείσουν δεν απέδωσαν, όπως άλλωστε δεν καρποφόρησε και η προσπάθειά του να εξασφαλίσει κομματική έγκριση για την έξοδό του από την Ελλάδα προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ώστε να θέσει στα «αδελφά κόμματα» τις απόψεις του. H διαμάχη κορυφώθηκε με την εξαγγελία από μέρους του Βελουχιώτη της δημιουργίας ενός Μετώπου Εθνικής Ανεξαρτησίας (MEA), οδηγώντας τελικά στη διαγραφή και αποκήρυξή του τον Απρίλιο.Λάμπρος Σταυρόπουλος, Τι απέγινε το κεφάλι του Άρη, Το Βήμα Σε εσωκομματικό επίπεδο οι οργανώσεις του KKE είχαν ενημερωθεί σχετικά με εμπιστευτικό γράμμα που εστάλη από την Αθήνα μετά την 11η Ολομέλεια (5-10 Απριλίου) όπου αναφερόταν «ούτε ψωμί ούτε νερό στον δηλωσία Μιζέρια – Άρη».Σταυρόπουλος ο.π.

Το απόσπασμα του Βόιδαρου διαδραμάτισε τον κρισιμότερο ρόλο στην τελική καταδίωξη του Βελουχιώτη στη χαράδρα του Φάγγου στη Μεσούντα Άρτας. Τη θέση του Βελουχιώτη είχαν εντοπίσει (μετά από υποδείξεις πληροφοριοδοτών) η ομάδα του Βόιδαρου και οι άνδρες του 118ου Τάγματος Εθνοφυλακής. Όταν ο κλοιός έσφιγγε, στις 16 Ιουνίου ο Βελουχιώτης έδωσε τη διαταγή στους άντρες του να κατευθυνθούν προς τον Αχελώο, ενώ εκείνος έμεινε πίσω και αυτοκτόνησε μαζί με τον υπασπιστή του Τζαβέλλα.

Με διαταγή του Βόιδαρου αποκόπηκαν τα κεφάλια του Άρη και του Τζαβέλλα και μεταφέρθηκαν στα Τρίκαλα (η Μεσούντα βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του νομού Άρτας, στα σύνορα με το νομό Τρικάλων), όπου και εκτέθηκαν στον φανοστάτη της κεντρικής πλατείας Ρήγα Φεραίου της πόλης.Τζούκας σελ. 120-21 και 211-12

Το έγγραφο του στρατιωτικού διοικητή Λάρισας συνταγματάρχη Μουκανάκη με ημερομηνία 18 Ιουνίου αναφέρει ότι: «Αι κεφαλαί των Άρη και Τζαβέλλα εξετέθησαν εις κοινήν θέαν εις την πλατείαν της πόλεως Τρικκάλων. Εδόθη διαταγή να ταφώσι μετά την λήψιν των διαφόρων φωτογραφιών κτλ. παρά της Σημάνσεως Χωροφυλακής Τρικκάλων». Ωστόσο, για το εάν τελικά τα κεφάλια όντως τάφηκαν και ποια υπήρξε η τελική τύχη τους υπάρχουν διάφορες εκδοχές.

Ο Βόιδαρος διοργάνωσε γλέντι στη σάλα του ξενοδοχείου «Πανελλήνιον» στα Τρίκαλα, στο οποίο παρευρέθηκαν και παρακρατικοί της Θεσσαλίας όπως ο Σούρλας από τη Λάρισα και ο Τσιαντούλας από τα Τρίκαλα.

Μετά το 1945
Τον Ιανουάριο του 1947, σχηματίστηκε η πολυκομματική κυβέρνηση συνασπισμού του Δημητρίου Μαξίμου, στην οποία υπουργός Εσωτερικών ανέλαβε ο Γεώργιος Παπανδρέου και Δημοσίας Τάξεως ο Ναπολέων Ζέρβας. Ο Βόιδαρος (όπως και αρκετά άλλα ηγετικά στελέχη του ΕΔΕΣ) εκμεταλλεύθηκε την εξέλιξη αυτή ώστε το ένοπλο τμήμα του να αποκτήσει θεσμική υπόσταση ως «Τάγμα Χωροφυλάκων Άνευ Θητείας», τη μισθοδοσία και τον εξοπλισμό του οποίου ανέλαβε το κράτος, ενώ στον ίδιο παραχωρήθηκε βαθμός αξιωματικού της Ελληνικής Χωροφυλακής. Η κυριαρχία του στα ορεινά του νομού Άρτας συνεχίστηκε έως τη λήξη του Εμφυλίου.

Μεταπολεμικά κατοικούσε στην πόλη της Άρτας.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μέλη του ΕΔΕΣ
Κατηγορία:Μέλη των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών
Κατηγορία:Έλληνες αντικομμουνιστές