Γιοβάν Τριφουνόσκι

Ο Γιοβάν Φ. Τριφουνόσκι (σερβ. Јован Трифуноски, 23 Σεπτεμβρίου 1914 – 1 Φεβρουαρίου 1997) ήταν Σέρβος Γιουγκοσλάβος γεωγράφος και ανθρωπολόγος.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Τριφουνόσκι γεννήθηκε ως Τριφούνοβιτς στο χωριό Βρούτοκ, που τότε ακόμα ανήκε στο Βασίλειο της Σερβίας, από γονείς αγρότες. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και το γυμνάσιο στα Σκόπια και το Τέτοβο. Εγγράφηκε στη Φιλοσοφική Σχολή στα Σκόπια το 1935, από όπου απεφοίτησε το 1939. Από τότε ήταν αφοσιωμένος οπαδός των απόψεων του Σέρβου γεωγράφου και εθνολόγου Γιοβάν Τσβίγιτς. Το επόμενο έτος ολοκλήρωσε τη στρατιωτική θητεία του στο Στρατιωτικό Γεωγραφικό Ινστιτούτο στο Βελιγράδι. Από τον Νοέμβριο του 1940 μέχρι τον Μάρτιο του 1941 δίδασκε στο Ινστιτούτο Γεωγραφίας στα Σκόπια. Την ίδια περίοδο συμμετείχε σε έρευνα πεδίου σχετικώς με τους Αλβανούς στη Γιουγκοσλαβία. 

Κατά την Εισβολή της Ναζιστικής Γερμανίας στη Γιουγκοσλαβία, επιστρατεύθηκε στο Κίτσεβο. Κατά τη διάρκεια της Βουλγαρικής Κατοχής των Σκοπίων, κατέφυγε στη Σερβία του Νέντιτς. Ζώντας στο Βελιγράδι, έγινε επίκουρος καθηγητής στο Ινστιτούτο Γεωγραφίας του Βελιγραδίου το 1943. Μεταπολεμικώς άλλαξε το επώνυμό του από Τριφούνοβιτς σε Τριφουνόσκι και το 1946 προσκλήθηκε από τις αρχές των Σκοπίων να επιστρέψει στον εκεί ακαδημαϊκό χώρο. Το έργο του αποτελεί συνέχιση της «σχολής» ανθρωπογεωγραφίας του Γιοβάν Τσβίγιτς. Τη δεκαετία του 1940 ερεύνησε την περιοχή του Φαραγγιού του Κάτσανικ. Με βάση προπολεμικές έρευνές του στις περιοχές του Κουμάνοβο και του Πρέσεβο, ο Τριφουνόσκι πήρε το διδακτορικό του το 1950 με τη διδακτορική διατριβή «Η Τσέρνα Γκόρα του Κουμάνοβο και του Πρέσεβο», την οποία υπερασπίσθηκε στο Σερβικό Εθνογραφικό Ινστιτούτο. Δύο χρόνια αργότερα έγινε λέκτορας. Τη δεκαετία του 1950 συνέλεξε μεγάλη ποσότητα εθνοδημογραφικών δεδομένων σχετικώς με τη σημερινή Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία. Τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 ερεύνησε τις περιοχές του Βέλες, του Κουμάνοβο, της Κρίβα Πάλανκα, της Ντεμπάρσα, της Οχρίδας και της Στρούγκας. Ο Τριφουνόσκι γνώριζε τη βουλγαρική, τη ρωσική και τη γερμανική γλώσσα, αλλά όχι την αλβανική. Απεβίωσε στο Βελιγράδι σε ηλικία 82 ετών.

Απόψεις
Μετά τις έρευνές του στο Βράνιε τη δεκαετία του 1950, ο Τριφουνόσκι έγραψε το 1960 σχετικώς με την παρουσία Γκουρμπέτηδων και Τζοργκόβτσι. Οι έρευνες πεδίου του έρχονταν πολλές φορές σε αντίθεση με τις απογραφές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με εξέχοντα παραδείγματα τα χωριά Στουντένα Μπάρα, Μογιάντσι, Ράστακ, Μπατίντσι, Ντέτζκοβετς, Ραντίσανι και Όρλαντσι.

Το 1988 ο Τριφουνόσκι ισχυρίσθηκε ότι μόνο το 20% των Αλβανών ήταν αυτόχθονες στην τότε Δημοκρατία της Μακεδονίας, ενώ το υπόλοιπο 80% ήταν επήλυδες. Βάσισε τον ισχυρισμό του σε υλικά υπολείμματα από κατεστραμμένα χωριά, κοιμητήρια, κατεστραμμένες εκκλησιές και ονομασίες χωριών. Επίσης βασίσθηκε σε εξιστορήσεις κατοίκων. Η σύγχρονη έρευνα έχει απορρίψει αυτόν τον ισχυρισμό ως ανακριβή. Γενικώς ο Τριφουνόσκι βασιζόταν κυρίως στην προφορική παράδοση. Το 1991 εκτίμησε λίγο περισσότερα από 6 χιλιάδες νοικοκυριά και 40 χιλιάδες Σέρβους εποικιστές προ του 1940 στη «Μακεδονία του Βαρδάρη». Το 1992 δημοσίευσε στο Βελιγράδι μια μονογραφία ανθρωπογεωγραφίας για την περιοχή της Λίμνης Οχρίδας με βάση έρευνα πεδίου που είχε διεξαγάγει στα τέλη της δεκαετίας του 1970.

Στη μετακομμουνιστική εποχή, ο Τριφουνόσκι συνηγορούσε υπέρ της ενώσεως της Σερβίας με την τότε Δημοκρατία της Μακεδονίας. Στο βιβλίο του με τίτλο Η «Μακεδονοποίηση» της Νότιας Σερβίας (1997), διεκήρυξε ότι είναι Σέρβος και παραλλήλως επέκρινε την πολιτική για τη Μακεδονοποίηση στη Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, που αφορούσε τους Σέρβους στην περιοχή της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας.Makedoniziranje Južne Srbije (Open Library), ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2015.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η διδακτορική διατριβή του Τριφουνόσκι

Κατηγορία:Σέρβοι γεωγράφοι
Κατηγορία:Ανθρωπολόγοι
Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι επιστήμονες
Κατηγορία:Βορειομακεδόνες επιστήμονες