Εκλογές στα Ώλαντ

Τα Ώλαντ εκλέγουν ένα νομοθετικό σώμα σε περιφερειακό επίπεδο. Η Δίαιτα (Lagtinget) απαρτίζεται από 30 μέλη, τα οποία εκλέγονται για θητεία 4 ετών με αναλογική εκπροσώπηση.
Οι Νήσοι Ώλαντ έχουν ένα πολυκομματικό σύστημα, με πολυάριθμα κόμματα στα οποία κανένα κόμμα συνήθως δεν έχει την ευκαιρία να αποκτήσει την εξουσία μόνο του, και τα κόμματα πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους για να σχηματίσουν κυβερνήσεις συνασπισμού.

 Πρόσφατες εκλογές (2023) 

Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 15 Οκτωβρίου 2023. Οι Φιλελεύθεροι των Åland κέρδισαν το 30,0% των ψήφων (9 από τις 30 έδρες), το Κέντρο του Ώλαντ 21,2% (7), η Ανεξάρτητη Συσπείρωση 15,3% (5), οι Σοσιαλδημοκράτες 12,8% (4), η Μετριοπαθής Συσπείρωση 12,6% (4) και η Πρωτοβουλία για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη 5,1% (1). Το ποσοστό συμμετοχής ανήλθε σε 68,3%.

 Ιστορικό εκλογών 
 Πριν το 1979 
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν τα έτη 1922, 1925, 1928, 1931, 1934, 1937, 1945, 1948, 1951, 1954, 1957, 1960, 1963, 1967, 1971 και 1975.
Στον παρακάτω πίνακα περιγράφονται σύντομα οι εκλογές αυτές:
ΗμερομηνίαΕκλογικό σύστημαΠρώτο κόμμα (έδρες) Ποσοστό συμμετοχής 8 Μαΐου 1922  αναλογική  με κομματική λίσταΟι ψηφοφόροι μπορούσαν να επιλέξουν από 43 λίστες καθεμία από τις οποίες περιείχε τρεις υποψηφίους που ορίζονταν από μεμονωμένες εκλογικές ενώσεις ή να γράψουν τη δική τους λίστα έως και τριών υποψηφίων. Οι εκλογικές ενώσεις μπορούσαν να σχηματίσουν συμμαχίες με άλλες λίστες, με αποτέλεσμα τρεις επιμέρους εκλογικές συμμαχίες. Ένας μόνο υποψήφιος μπορούσε να εμφανίζεται σε πολλαπλές λίστες και συμμαχίες.  Σουηδική Εκλογική Συμμαχία των Ώλαντ Νο1/Νο2 και Ανεξάρτητη Εκλογική Συμμαχία των Νησιωτών των Ώλαντ (29/30 έδρες)  47,1% 15 Ιουνίου 1925  Κομματική λίστα (36 λίστες)  Λίστα 22, επικεφαλής Γιούλιους Σούντμπλουμ (?/30 έδρες)  18,63% 15 Ιουνίου 1928   Κομματική λίστα (43 λίστες)  επικεφαλής Γιούλιους Σούντμπλουμ (?/30 έδρες)  16,64% 15 Ιουνίου 1931  Κομματική λίστα (61 λίστες)  επικεφαλής Γιούλιους Σούντμπλουμ (?/30 έδρες)  Αυξημένη σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές 15 Ιουνίου 1934  Κομματική λίστα (54 λίστες) Διάφορες λίστες (29/30 έδρες) 30,16% 15 Ιουνίου 1937  Κομματική λίστα (49 λίστες)  επικεφαλής Γιούλιους Σούντμπλουμ (19/30 έδρες)   33% 15 Ιουνίου 1945  Κομματική λίστα (54 λίστες)  επικεφαλής Γιούλιους Σούντμπλουμ (17/30 έδρες)   Άγνωστο 15 Ιουνίου 1948  Αναλογική  Ålänningarnas valförbund (27/30 έδρες) Άγνωστο 1951   Αναλογική 	Aländska valförbundet (Ålänningarnas valförbund) (94,9%)  Άγνωστο 15 Ιουνίου 1954 Αναλογική  Allmänna valförbundet (28/30 έδρες)  36,53%Arjan Schakel 15 Ιουνίου 1957  Αναλογική  Åländsk samling - Borgerliga eller opolitiska (24/30 έδρες)  Άγνωστο 15 Ιουνίου 1960  Αναλογική  	Åländsk samling I - Borgerliga eller opolitiska (25/30 έδρες)  Άγνωστο 6 Οκτωβρίου 1963  Αναλογική  Åländsk samling I - Borgerliga eller opolitiska (22/30 έδρες)  Άγνωστο 2 και 3 Σεπτεμβρίου 1967  Αναλογική  Landsbygdens och skargardens valforbund (20/30 έδρες)  50,1% 17 και 18 Οκτωβρίου 1971 Αναλογικό  Landsbygdens och skargardens valforbund (18/30 έδρες)  Άγνωστο  20 Οκτωβρίου 1975  Αναλογική εκπροσώπηση  Landsbygdens och skargardens valforbund (9/30 έδρες)  62,86%
 Μετά το 1979 
 1979 
Νομοθετικές εκλογές διεξήχθησαν στις 20 Οκτωβρίου 1979 για την ανάδειξη μελών του Λαντστίγκετ. Τα 30 μέλη εκλέχθηκαν για τετραετή θητεία με αναλογική εκπροσώπηση. Οι εκλογές του 1979 σηματοδότησαν την πρώτη συμμετοχή του Κέντρου των Ώλαντ, το οποίο είχε προκύψει από μια χαλαρή εκλογική οργάνωση γνωστή ως Landsbygdens och skärgårdens valförbund (LOS)· των Φιλελευθέρων για τα Ώλαντ, που είχαν σχηματιστεί από τη συγχώνευση των LOS-Liberalerna (που ήταν αποσχισθείσα οργάνωση από τη LOS) και των Mittenliberalerna· και της Αριστεράς των Ώλαντ. Το Κέντρο κέρδισε 14 έδρες από τις συνολικά 30 και το ποσοστό συμμετοχής διαμορφώθηκε στο 60,01%.

 1983 
Στις επόμενες εκλογές στις 16 Οκτωβρίου 1983 τα 30 μέλη εκλέχθηκαν για τετραετή θητεία με αναλογική εκπροσώπηση.
Οι εκλογές αυτές ήταν οι τελευταίες στις οποίες η Αριστερά των Ώλαντ συμμετείχε σε εκλογική αναμέτρηση. Το Κέντρο κέρδισε τις 11 από τις συνολικά 30 έδρες. Η συμμετοχή ήταν 64,4%.

 1987 
Με συμμετοχή 64,3% διεξήχθησαν οι επόμενες εκλογές στις 18 Οκτωβρίου 1987. Τρία νέα κόμματα συμμετείχαν στις εκλογές· ο συντηρητικός Αδέσμευτος Συνασπισμός, το αποσχιστικό Ελεύθερες Ώλαντ και το περιβαλλοντικό Πράσινοι στις Ώλαντ. Μετά τις επόμενες εκλογές του 1991, μόνο ο Αδέσμευτος Συνασπισμός θα συνέχιζε να είναι ενεργό.

Μετά τις εκλογές, μια αλλαγή στο σύνταγμα προέβλεψε τη δημιουργία κυβέρνησης πλειοψηφίας. Ως αποτέλεσμα, τα κόμματα Κέντρο των Ώλαντ, Φιλελεύθεροι για τις Ώλαντ και Φιλελεύθερη Συνεργασία σχημάτισαν κυβέρνηση συνασπισμού.

 1991 
Οι εκλογές του 1991 διεξήχθησαν στις 20 Οκτωβρίου. 
Μετά τις εκλογές, η προηγούμενη κυβέρνηση των κομμάτων Κέντρο των Ώλαντ, Φιλελεύθεροι για τις Ώλαντ και Φιλελεύθερη Συνεργασία αντικαταστάθηκε από μία που σχηματίστηκε από το Κέντρο των Ώλαντ, τη Φιλελεύθερη Συνεργασία και τους Σοσιαλδημοκράτες των Ώλαντ.

 1995 
Νομοθετικές εκλογές στις 15 Οκτωβρίου 1995 και μετά τις εκλογές, η προηγούμενη κυβέρνηση των κομμάτων Κέντρο των Ώλαντ, Φιλελεύθερη Συνεργασία και Σοσιαλδημοκράτες των Ώλαντ αντικαταστάθηκε από μία που σχηματίστηκε από το Κέντρο των Ώλαντ και τη Φιλελεύθερη Συνεργασία, καθώς και έναν ανεξάρτητο βουλευτή.

 1999 
Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές στις 17 Οκτωβρίου 1999 ήταν οι πρώτες στις οποίες το Κέντρο των Ώλαντ συμμετείχε χωρίς να αναδειχθεί το μεγαλύτερο κόμμα, χάνοντας οριακά από τους Φιλελεύθερους για τα Ώλαντ.

Η Ομάδα Προόδου των Ώλαντ ήταν νέο κόμμα που σχηματίστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας 1995-1999 στη βουλή από έναν βουλευτή που μέχρι τότε ήταν μέλος της Φιλελεύθερης Συνεργασίας.

Μετά τις εκλογές, η προηγούμενη κυβέρνηση που είχε σχηματιστεί από το Κέντρο των Ώλαντ, τη Φιλελεύθερη Συνεργασία και έναν ανεξάρτητο αντικαταστάθηκε από μία κυβέρνηση αποτελούμενη από το Κέντρο των Ώλαντ, τη Φιλελεύθερη Συνεργασία και τον Αδέσμευτο Συνασπισμό. Ωστόσο, μετά από πρόταση μομφής τον Μάρτιο του 2001, αυτή αντικαταστάθηκε από κυβέρνηση αποτελούμενη από το Κέντρο των Ώλαντ και τους Φιλελεύθερους για τα Ώλαντ.

 2003 
Νομοθετικές εκλογές διεξήχθησαν στις 19 Οκτωβρίου 2003. Αν και το Κέντρο των Ώλαντ κατέγραψε τα χειρότερα αποτελέσματά του μέχρι τότε, επανέκτησε τη θέση του ως το μεγαλύτερο κόμμα στα Ώλαντ, ξεπερνώντας τους Φιλελεύθερους για τα Ώλαντ μόλις κατά 10 ψήφους. Οι Σοσιαλδημοκράτες των Ώλαντ πέτυχαν ένα από τα καλύτερα εκλογικά τους αποτελέσματα, διπλασιάζοντας την εκπροσώπησή τους στο Λάγκτινγκ.

Μετά τις εκλογές, η προηγούμενη κυβέρνηση που είχε σχηματιστεί από το Κέντρο των Ώλαντ και τους Φιλελεύθερους για τα Ώλαντ, αντικαταστάθηκε από μία κυβέρνηση αποτελούμενη από τα κόμματα Κέντρο των Ώλαντ, Φιλελεύθεροι για τα Ώλαντ, Σοσιαλδημοκράτες των Ώλαντ και Φιλελεύθερη Συνεργασία.

 2007 
Στις βουλευτικές εκλογές στις 21 Οκτωβρίου 2007 εξελέγησαν τα 30 μέλη του Λάγκτινγκ. Η Ομάδα Προόδου των Ώλαντ δεν συμμετείχε στις εκλογές, καθώς ο μοναδικός της βουλευτής, ο Ρόναλντ Μπόμαν, επέλεξε να αποσυρθεί, ενώ μια νέα οργάνωση, η Ομάδα Χούτ, συμμετείχε ανεπιτυχώς για πρώτη φορά.

Οι Φιλελεύθεροι για τα Ώλαντ κέρδισαν τις περισσότερες έδρες στις εκλογές και σχημάτισαν κυβέρνηση με το Κέντρο των Ώλαντ, στην οποία η φιλελεύθερη Βίβεκα Έρικσον έγινε η νέα πρωθυπουργός.

2011
Στις εκλογές της 16ης Οκτωβρίου του 2011 νικητής αναδείχθηκε το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα με το Κέντρο των Ώλαντ να αναδεικνύεται το μεγαλύτερο κόμμα.
Η συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 66,9%.JCI Mariehamn

 2015 

Bουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 18 Οκτωβρίου 2015, μαζί με τις εκλογές για 16 δημοτικά συμβούλια.Election on Åland, 18 October 2015  Ålandic Electoral Commission Οι Φιλελεύθεροι για τα Ώλαντ και το Κέντρο των Ώλαντ έλαβαν από 7 έδρες ο καθένας στο Κοινοβούλιο.

 2019 

Οι βουλευτικές εκλογές του 2019 διεξήχθησαν στις 20 Οκτωβρίου 2019. Όπως και το 2015, τα 30 μέλη του Κοινοβουλίου εξελέγησαν με αναλογική εκπροσώπηση, με τις έδρες να κατανέμονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο ντ' Οντ. Το Κέντρο των Ώλαντ κέρδισε τις 9 από τις συνολικά 30 έδρες του Κοινοβουλίου.

 Δημοψηφίσματα 

 1919 
Ένα ανεπίσημο δημοψήφισμα για ένταξη στη Σουηδίαδιεξήχθη στις Νήσους Ώλαντ τον Ιούνιο του 1919.Åland-Inseln (Finnland), ??. Juni 1919 : Anschluss an Schweden Direct Democracy Το δημοψήφισμα οργανώθηκε από το Λάγκτινγκ και εγκρίθηκε με ψήφισμα την 1 Ιουνίου. Είχε τη μορφή αίτησης στην οποία οι ψηφοφόροι μπορούσαν να υπογράψουν στις στήλες «ναι» ή «όχι». Αν και η πρόταση εγκρίθηκε από το 95% των ψηφοφόρων, τα νησιά παρέμειναν υπό φινλανδικό έλεγχο  έπειτα από απόφαση της Κοινωνίας των Εθνών το 1921.

 1994 
Ένα δημοψήφισμα για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση διεξήχθη στις Νήσους Ώλαντ στις 20 Νοεμβρίου 1994. Παρόλο που είχε διεξαχθεί δημοψήφισμα στην ηπειρωτική Φινλανδία (στο οποίο συμμετείχαν και τα νησιά) στις 16 Οκτωβρίου, τα νησιά πραγματοποίησαν ξεχωριστή ψηφοφορία, καθώς αποτελούσαν ξεχωριστή τελωνειακή δικαιοδοσία. Η ένταξη στην ΕΕ εγκρίθηκε από το 74% των ψηφοφόρων.

 Παραπομπές 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Parties and Elections in Europe
Legislative Assembly elections