Οξαλικό νάτριο

Το οξαλικό νάτριο (Sodium oxalate) ή οξαλικό δινάτριο (disodium oxalate), είναι μια χημική ένωση με χημικό τύπο . Είναι το  άλας με νάτριο του οξαλικού οξέος. Περιέχει κατιόντα  νατρίου και οξαλικά ανιόντα . Είναι ένα λευκό, κρυσταλλικό, άοσμο στερεό, που αποσυντίθεται πάνω από 290°C.

Το οξαλικό νάτριο μπορεί να δράσει ως αναγωγικό μέσο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρωτεύον πρότυπο για την τυποποίηση διαλυμάτων υπερμαγγανικού καλίου ().

Η ορυκτή μορφή του οξαλικού νατρίου είναι το νατροξαλικό (natroxalate). Βρίσκεται πολύ σπάνια και περιορίζεται σε εξαιρετικά νατριούχες συνθήκες υπεραλκαλικών πεγματιτών.

Παρασκευή
Το οξαλικό νάτριο μπορεί να παρασκευαστεί μέσω της εξουδετέρωσης του οξαλικού οξέος με υδροξείδιο του νατρίου (NaOH) σε αναλογία mole (μονάδα) 1:2 οξύ-προς-βάση. Η εξάτμιση αποδίδει το άνυδρο οξαλικό που μπορεί να ξηρανθεί πλήρως με θέρμανση σε θερμοκρασία μεταξύ 200 και 250 °C.

Η ημι-εξουδετέρωση μπορεί να επιτευχθεί με NaOH σε αναλογία 1:1, η οποία παράγει , μονοβασικό οξαλικό νάτριο ή υδρογονοξαλικό νάτριο.

Εναλλακτικά, μπορεί να παραχθεί με αποσύνθεση του μυρμηκικού νατρίου με θέρμανση σε θερμοκρασία που υπερβαίνει τους 360 °C.

Αντιδράσεις
Το οξαλικό νάτριο αρχίζει να αποσυντίθεται πάνω από τους 290 °C σε ανθρακικό νάτριο και μονοξείδιο του άνθρακα:

Όταν θερμαίνεται μεταξύ 200 και 525°C με πεντοξείδιο του βαναδίου σε μοριακή αναλογία 1:2, η παραπάνω αντίδραση καταστέλλεται, αποδίδοντας αντ' αυτού οξυορειχάλκινο νάτριο βανάδιο με απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα

με το x να αυξάνεται έως και 1 καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία.

Το οξαλικό νάτριο χρησιμοποιείται για την τυποποίηση διαλυμάτων υπερμαγγανικού καλίου. Είναι επιθυμητό η θερμοκρασία του μείγματος τιτλοδότησης να είναι μεγαλύτερη από 60 °C για να διασφαλιστεί ότι όλο το υπερμαγγανικό κάλιο αντιδρά γρήγορα. Η κινητική της αντίδρασης είναι πολύπλοκη και τα σχηματιζόμενα ιόντα μαγγανίου(II)] () καταλύουν την περαιτέρω αντίδραση μεταξύ υπερμαγγανικού και οξαλικού οξέος (που σχηματίζεται επί τόπου με την προσθήκη περίσσειας θειικού οξέος). Η τελική εξίσωση έχει ως εξής:

Βιολογική ενεργότητα
Όπως πολλά άλλα οξαλικά, το οξαλικό νάτριο είναι τοξικό για τον άνθρωπο. Μπορεί να προκαλέσει καύσο στο στόμα, το λαιμό και το στομάχι, αιματηρό εμετό, πονοκέφαλο, μυϊκές κράμπες, κράμπες και σπασμούς, πτώση της αρτηριακής πίεσης, καρδιακή ανεπάρκεια, σοκ, κώμα και πιθανό θάνατο. Η μέση θανατηφόρα δόση από την κατάποση οξαλικών είναι 10-15 γραμμάρια/κιλό σωματικού βάρους (ανά MSDS).

Το οξαλικό νάτριο, όπως και τα κιτρικά, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την απομάκρυνση ιόντων ασβεστίου () από το πλάσμα αίματος. Επίσης, εμποδίζει την πήξη του αίματος. Σημειώστε ότι, αφαιρώντας ιόντα ασβεστίου από το αίμα, το οξαλικό νάτριο μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου και να εναποθέσει οξαλικό ασβέστιο στα νεφρά.

Παραπομπές

Κατηγορία:Οξαλικά
Κατηγορία:Ενώσεις νατρίου