Νίκος Καλογερόπουλος (Ροδοχώρι Βοΐου)

Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν μία πολύπλευρη προσωπικότητα. Φιλόλογος καθηγητής στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τεχνίτης της πέτρας, συνδικαλιστής, μέλος της αντιδικτατορικής αντίστασης, ιδεαλιστής της αριστεράς και υπερασπιστής των συλλογικών και κοινοτικών συμφερόντων, υποστηρικτής - κυρίως - της λαογραφικής και ιστορικής έρευνας και μελετητής της τοπικής ιστορίας, ειδικότερα της δεκαετίας του 1940 στη Δυτική Μακεδονία.
μικρογραφία|Ο Νίκος Καλογερόπουλος στο Γράμμο
Καταγόταν από οικογένεια μαστόρων, πετράδων, ξυλουργών και εκπαιδευτικών. Έζησε στο Ροδοχώρι μέχρι την ηλικία των 12 ετών έχοντας την εμπειρία της προπολεμικής αγροτικής ζωής με τους παλιούς μαστόρους και δασκάλους. Βίωσε την Κατοχή, την Αντίσταση, την καταστροφή του χωριού του από τους Γερμανούς και τέλος τον Εμφύλιο μέχρι την υποχρεωτική μετακίνηση της οικογένειας το 1947 στην Κοζάνη και από εκεί στη Θεσσαλονίκη.

Φορέας ο ίδιος ενός πηγαίου λαϊκού πολιτισμού άρχισε να δουλεύει την πέτρα και να διαμορφώνει τα πρώτα του έργα κατά τη δεκαετία του 1960. Την ίδια περίοδο άρχισε να συγκροτεί τη συλλογή του από γλυπτά, πετρώματα, όπλα, εργαλεία και άλλα αντικείμενα του λαϊκού πολιτισμού. Ο Νίκος Καλογερόπουλος πρωτοστάτησε στον σχεδιασμό και στην πραγμάτωση πολλών έργων στο χωριό του όπως βρύσες, πλατείες, ξωκλήσια, εικονοστάσια, κοιμητήρια, καλντερίμια. 

Ο Νίκος Καλογερόπουλος οραματίστηκε και δούλεψε άοκνα για μια τοπική ανάπτυξη με ρίζες στη λαϊκή παράδοση και στην γνώση του παρελθόντος, θεμελιωμένη στη συλλογική δουλειά και στη βιώσιμη αξιοποίηση των τοπικών πόρων οδηγούμενη από δημιουργικότητα και σύγχρονες καινοτόμες ιδέες.

 Εκπαίδευση και επαγγελματική δραστηριότητα 
Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Υπηρέτησε σε σχολικές μονάδες της Μακεδονίας ως φιλόλογος, ενώ εργάστηκε και ως διδάσκων λατινικών στο πανεπιστήμιο. Διετέλεσε σχολικός σύμβουλος και σύμβουλος του Υπουργού Παιδείας την περίοδο 1989–1990. Ήταν ιδρυτικό μέλος του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας (ΟΠΕΚ).

 Αντιστασιακή και συνδικαλιστική δράση 
Κατά τη διάρκεια της Χούντας των Συνταγματαρχών, υπήρξε ενεργό μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης Δημοκρατική Άμυνα στη Θεσσαλονίκη. Μετά τη μεταπολίτευση, συμμετείχε ενεργά στο συνδικαλιστικό κίνημα της εκπαίδευσης. Υπήρξε συνδικαλιστής στην ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης και στην ΟΛΜΕ, ενώ διετέλεσε αιρετός εκπρόσωπος των καθηγητών στη μέση εκπαίδευση και σύμβουλος στην ΑΔΕΔΥ και την ΕΔΟΘ. Συμμετείχε επίσης σε επιτροπές του Υπουργείου Παιδείας για προγράμματα και σχολικά βιβλία.

 Πολιτιστική δράση 
Ο Νίκος Καλογερόπουλος ασχολήθηκε για περισσότερα από πενήντα χρόνια με τη γλυπτική, κυρίως σε πέτρα και ξύλο, συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, οι οποίοι εργάζονταν ως πετράδες και ξυλουργοί από την Πίνδο, τη Βόρεια Ήπειρο και τον Γράμμο. Πλήθος από τα έργα του εκτίθενται στην αυλή του σπιτιού του στο Ροδοχώρι, όπου λειτουργεί επισκέψιμη μουσειακή συλλογή, αλλά και σε κοινόχρηστους χώρους του χωριού, όπως η πλατεία, το νεκροταφείο και η παιδική χαρά.
μικρογραφία|Εξωτερικό χώρος της οικίας του
μικρογραφία|Σμιλεύοντας την πέτρα
Η μουσειακή του συλλογή περιλαμβάνει εκατοντάδες γλυπτά, 400 εργαλεία και σκεύη της καθημερινής ζωής, πάνω από 1.500 πετρώματα και απολιθώματα, παλιά όπλα, νομίσματα, φωτογραφίες, βιβλία, καθώς και κειμήλια σχετιζόμενα με τη δεκαετία του 1940. Υπήρξε πρόεδρος της Εταιρείας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (ΕΔΙΑ) Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας 1940–1974 και είχε σημαντική συμβολή στην ίδρυση μουσείων στην περιοχή, όπως:

 Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Δήμου Τσοτυλίου
 Το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας του Δήμου Κοζάνης (που φέρει το     όνομά του)
 Την εντομολογική έκθεση "Μια ματιά στον κόσμο των εντόμων", στην οποία εργάστηκε μαζί με τον καθηγητή Pellegrino Fimiani

 Εκδοτικό έργο 
Το συγγραφικό έργο του Καλογερόπουλου καλύπτει ποικίλες θεματικές, όπως πολιτική, παιδεία, τοπική ιστορία και η δεκαετία του 1940 στην Ελλάδα. Μεταξύ άλλων, έχει συγγράψει ή επιμεληθεί:

Πολιτική και Πολιτισμός:

 Συγγραφέας του βιβλίου: «Συζητήσεις στην επαρχία – Τα κόμματα και η κοινωνία. Ο ρόλος του εθνικισμού και του ρατσισμού και η σημασία της περιφέρεια. Τοπική ιστορία, παιδεία, πολιτισμός, οικουμενισμός». Θεσσαλονίκη 2011

Τοπική Ιστορία:

 Επανέκδοση του βιβλίου του Δ. Γκαβανά «Ροδοχώριον Βοΐου» - επιμέλεια, εισαγωγή και επίμετρο. Θεσσαλονίκη 1999
 «Λαογραφικά Βοΐου του Φώτη Παπανικολάου» - επιλογή υλικού, επιμέλεια και εισαγωγή. Θεσσαλονίκη 1999
 Συγγραφέας του βιβλίου Ραντοβίστι – Ροδοχώρι 1750-2000» 250 χρόνια ζωή και δράση. Η εξέλιξη των οικογενειών ενός χωριού. Θεσσαλονίκη 2001
 Επιμέλεια του Λευκώματος «Ραντοβίστι – Ροδοχώρι» 1600-2000, - επιλογή υλικού, επιμέλεια, εισαγωγή. Θεσσαλονίκη 2004
 Επιμέλεια του βιβλίου «Κοζάνη και Γρεβενά, ο χώρος και οι άνθρωποι» συλλογικό έργο Ν.Α. Κοζάνης και Γρεβενών, γενική επιμέλεια. Εκατό και πλέον συγγραφείς και ερευνητές (καθοδηγούμενοι από επιτροπή καθηγητών του Α.Π.Θ.) παρουσιάζουν συνοπτικά τις θέσεις τους σε τρία μεγάλα κεφάλαια: Φυσικό Περιβάλλον, Ιστορία και Κοινωνία, Πολιτισμός. Θεσσαλονίκη 2004
 «Το παζάρι του Τσοτυλίου» του Δήμου Τσοτυλίου και της Εταιρείας Μελετών Άνω Βοΐου - επιμέλεια Γεράσιμου Δώσσα και Νίκου Καλογερόπουλου. Θεσσαλονίκη – Τσοτύλι 2006

Μαρτυρίες για τη Δεκαετία 1940:

 «Η ζωή και η δράση του Βασίλη Νταλιάνη, το Αντάρτικο στη Δυτική Μακεδονία» - επιμέλεια και εισαγωγή. Θεσσαλονίκη 1995
 Αλέκου Σακαλή (Πετρόμπεη) «Μνήμες» - επιμέλεια και εισαγωγή. Κοζάνη 1997
 Πρακτικά συνεδρίου στο Τσοτύλι «Η δεκαετία 1940-1950 στη Δυτική Μακεδονία» - επιμέλεια. Θεσσαλονίκη 1998
 Βασίλη Γκανάτσιου (Χείμαρρου) «Ένας δάσκαλος – Καπετάνιος καταγράφει και αξιολογεί τη δεκαετία του ‘40» - επιμέλεια και εισαγωγή. Θεσσαλονίκη 2004
 Αλέξανδρου Ρόσιου (Υψηλάντη) «Στα φτερά του οράματος» - εισαγωγή. Θεσσαλονίκη 2001
 Σταύρου Θεοδοσιάδη «Η Πίνδος ομιλεί – Εθνική Αντίστασις» - επιμέλεια και εισαγωγή. Κοζάνη 2000

Συνδικαλισμός:

 Εκδότης του περιοδικού της ΟΛΜΕ «Λόγος και Πράξη» (1975 - )
 Συνέγραψε με ομάδα το «Χρονικό της ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης 1974-1982»
 Διηύθυνε την «Αγωνιστική Συνεργασία» οργάνωση και περιοδικό των εκπαιδευτικών της ενιαίας Αριστεράς στη Θεσσαλονικη

 Προσωπική ζωή 
Ήταν παντρεμένος με την Αικατερίνη Εγγλέζου και απέκτησαν δύο παιδιά, την Ειρήνη και τον Χρήστο.

 Παραπομπές