Βιοαρχαιολογία

Η βιοαρχαιολογία (οστεοαρχαιολογία, οστεολογία ή παλαιοστεολογία) στην Ευρώπη περιγράφει τη μελέτη βιολογικών καταλοίπων από αρχαιολογικούς χώρους. Στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι η επιστημονική μελέτη ανθρώπινων λειψάνων από αρχαιολογικούς χώρους.

Ο όρος στην Ευρώπη επινοήθηκε από τον Βρετανό αρχαιολόγο Γκράχαμ Κλαρκ (Grahame Clark), ο οποίος, το 1972, όρισε τη βιοαρχαιολογία ως τη μελέτη οστών ζώων και ανθρώπων από αρχαιολογικούς χώρους. Η Τζέιν Μπούικστρα (Jane Buikstra] διαμόρφωσε έναν παρόμοιο ορισμό στις ΗΠΑ το 1977. Τα ανθρώπινα λείψανα μπορούν να μας ενημερώσουν για την υγεία, τον τρόπο ζωής, τη διατροφή, τη θνησιμότητα και τη σωματική διάπλαση του παρελθόντος.  Αν και ο Κλαρκ το χρησιμοποίησε για να περιγράψει μόνο ανθρώπινα λείψανα και υπολείμματα ζώων, όλο και περισσότερο οι αρχαιολόγοι περιλαμβάνουν στο πεδίο και τα βοτανικά κατάλοιπα. 

Η βιοαρχαιολογία γεννήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τις πρακτικές της νέας αρχαιολογίας, η οποία αναπτύχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1970 ως αντίδραση σε μια κυρίως πολιτιστική-ιστορική προσέγγιση για την κατανόηση του παρελθόντος. Οι υποστηρικτές της Νέας Αρχαιολογίας υποστηρίζουν τον έλεγχο υποθέσεων σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ πολιτισμού και βιολογίας ή μια βιοπολιτισμική προσέγγιση. Ορισμένοι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν μια πιο ολιστική προσέγγιση που ενσωματώνει την κριτική θεωρίαMartin et al, 2013.. 

Ιστορική εξέλιξη και μεθοδολογία
Ο όρος που καθιερώθηκε από την Τζέιν Μπούικστρα τη δεκαετία του 1970, σηματοδότησε τη στροφή από την απλή περιγραφή σκελετικών ευρημάτων προς τη μελέτη τους ως μαρτυρίες πολιτισμικών και βιολογικών διεργασιώνBuikstra, 1977.. Οι σύγχρονες μέθοδοι περιλαμβάνουν αναλύσεις οστεολογίας, σταθερών ισοτόπων, αρχαίου DNA και παλαιοπαθολογίαςLarsen, 2015.. Αυτές οι τεχνικές προσφέρουν πληροφορίες για διατροφικές συνήθειες, μετακινήσεις πληθυσμών, παθολογίες και κοινωνικές ανισότητες.

Ερευνητικές εφαρμογές και κοινωνικές προεκτάσεις
Παράδειγμα ερευνητικής εφαρμογής στην βιοαρχαιολογία αποτελεί η χρήση σταθερών ισοτόπων άνθρακα και αζώτου για την ανίχνευση διατροφικών προτύπων σε νεολιθικές κοινότητες, αποκαλύπτοντας την υιοθέτηση γεωργικών πρακτικώνRichards & Hedges, 1999.. Παράλληλα, οι μελέτες παλαιοπαθολογίας έχουν δείξει ότι η εμφάνιση ασθενειών, όπως η φυματίωση, συνδέεται με την αύξηση του πληθυσμού και την αστικοποίησηRoberts & Buikstra, 2003..

Η βιοαρχαιολογία δεν περιορίζεται μόνο σε επιστημονικά ερωτήματα. Εγείρει και ηθικά ζητήματα σχετικά με τον χειρισμό ανθρώπινων καταλοίπων και τον σεβασμό των πολιτισμικών παραδόσεωνHubert & Fforde, 2002.. Επιπλέον, συμβάλλει στη σύγχρονη κατανόηση της βιολογικής ποικιλότητας και της κοινωνικής δυναμικής, παρέχοντας γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Buikstra, J. E. (1977). Biocultural dimensions of archaeological study: A regional perspective. In R. L. Blakely (Ed.), Biocultural Adaptation in Prehistoric America. Athens: University of Georgia Press.
Hubert, J., & Fforde, C. (2002). The reburial issue in the twenty-first century. In C. Fforde, J. Hubert & P. Turnbull (Eds.), The Dead and Their Possessions: Repatriation in Principle, Policy and Practice. London: Routledge.
Larsen, C. S. (2015). Bioarchaeology: Interpreting Behavior from the Human Skeleton (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Martin, Debra L., Ryan P. Harrod, and Ventura R. Pérez. Bioarchaeology: An Integrated Approach to Working with Human Remains. New York: Springer, 2013.
Richards, M. P., & Hedges, R. E. M. (1999). Stable isotope evidence for similarities in the types of marine foods used by late Mesolithic humans at sites along the Atlantic coast of Europe. Journal of Archaeological Science, 26(6), 717–722.
Roberts, C. A., & Buikstra, J. E. (2003). The Bioarchaeology of Tuberculosis: A Global View on a Reemerging Disease. Gainesville: University Press of Florida.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Οργανισμοί
 American Association of Physical Anthropologists
 Biological Anthropology Section of the American Anthropological Association
 British Association of Biological Anthropologists and Osteoarchaeologists
 Canadian Association for Physical Anthropology

Επιστημονικά περιοδικά
 American Journal of Physical Anthropology
 International Journal of Osteoarchaeology
 HOMO: Journal of Comparative Human Biology
 International Journal of Paleopathology
 Bioarchaeology of the Near East

Άλλα
 Paleopathology
 The African Burial Ground
 Bioarchaeology and the Center for Bioarchaeological Research
 National NAGPRA homepage
 Bones Don't Lie Blog
 Powered by Osteons Blog
 Kristina Killgrove's Bioarchaeology Blog at Forbes

Κατηγορία:Αρχαιολογία