Σιουάν-τσονγκ

Ο Σιουάν-τσονγκ (李隆基 Lǐ Lóng Jī， 685 - 762 μετά Χριστόν) ήταν Κινέζος πολιτικός και μετέπειτα αυτοκράτορας της Κίνας. Ήταν μέλος της  δυναστείας Τανγκ, της οποίας το επώνυμο ήταν Λι (李 lǐ). Μετά την αναρρίχησή του στον θρόνο το 712, πήρε το αυτοκρατορικό όνομα 'Σιουάν Τσονγκ των Τανγκ' (唐玄宗 táng xuán zōng).

Βασιλεία (712 - 756 μ.Χ.)
Ο Σιουάν Τσονγκ αναρριχήθηκε στην εξουσία μετά από μία μακρά περίοδο πολιτικής αστάθειας και δολοφονιών, την οποίαν εγκαινίασε η αυτοκράτειρα Γου Ζετιάν. Μετά από ένα αντιπραξικόπημα που είχε σκοπό την εκθρόνισή της και την επαναφορά στην εξουσία του γιού της, Τσονγκ Τσονγκ, η κούρσα της διαδοχής ήταν μακρά και αιματηρή.

Το 712 ο Σιουάν Τσονγκ αναλαμβάνει αυτοκράτορας εκτελώντας αρκετές και αρκετούς αξιωματούχους του παλιού κατεστημένου, όπως την γραμματέα της εκπεσούσας αυτοκράτειρας Σανγκ-γκουάν Γουανάρ. Έχοντας πλέον εξοντώσει ή περιθωριοποιήσει τους περισσότερους από τους πολιτικούς του αντιπάλους, ο Σιουάν Τσονγκ διαμόρφωσε μία κατάσταση πολιτικής σταθερότητας η οποία τού επέτρεψε να βασιλεύσει για 44 ολόκληρα χρόνια.

Προστάτης των γραμμάτων και των τεχνών
Η βασιλεία του χαρακτηρίζεται από μεγάλη άνθιση των γραμμάτων και των τεχνών. Η στροφή του Σιουάν Τσονγκ στον  Ταοϊσμό πυροδότησε ένα μεγάλο κύμα μεταφράσεων και σχολιασμού των ταοϊστικών κειμένων. Επίσης, ο ίδιος υπέγραψε μία σχολιασμένη έκδοση του Τάο Τε Τζινγκ, του φιλοσοφικού ποιήματος που αποδίδεται στον Λάο Τσε. Έως και τις ημέρες μας, το κείμενο που παραδίδει αυτή η έκδοση θεωρείται αρκετά αξιόπιστο.

Ακόμα, ο Σιουάν Τσονγκ προσπάθησε να μαζέψει γύρω του έναν αριθμό πνευματικών ανθρώπων, συνήθως παραχωρώντας τους μία θέση στην ακαδημία Χαν Λιν, την οποία ίδρυσε ο ίδιος. Ένα τέτοιο παράδειγμα ακαδημαϊκού είναι και ο περίφημος ποιητής  Λι Μπάι.

Ακόμα, ο Σιουάν Τσονγκ αναμόρφωσε τα τελετουργικά του Ταοϊσμού και κατάρτισε το λεγόμενο "θησαυροφυλάκιο του Ταοϊσμού", ή αλλιώς "Ταοϊστικό κανόνα", δηλαδή έναν μακρύ κατάλογο από κείμενα τα οποία εθεωρούντο κανονικά.

Η μουσική και η ποίησή του
Εκτός από μελετητής των ταοϊστικών κειμένων, ο Σιουάν Τσονγκ ήταν και ποιητής και μουσικός. Το Παλαιό Βιβλίο των Τανγκ αναφέρει ότι συνέθετε μουσική, και μάλιστα ζητούσε από τους αυλικούς του ποιητές να την επενδύσουν. Κατ' αυτήν την διαδικασία συνέβη και το γνωστό ευτράπελο με τον Λι Μπάι, ο οποίος μεταφέρθηκε μεν στο παλάτι μεθυσμένος αλλά παραδόξως συνέθεσε ένα άριστο ποίημα.

Ακόμα, ο Συάν Τσονγκ συνέθεσε ο ίδιος αρκετά ποιήματα. Η παραδοσιακή ανθολογία ποίησης 300 ποιήματα της δυναστείας Τανγκ ανθολογεί μόνον ένα ποίημά του. Το ποίημά του παρομοιάζει αρκετά ανοικτά τον ίδιο με τον Κομφούκιο, ο οποίος έπεσε θύμα πολιτικής αχαριστίας. Πέραν του όποιου αυτάρεσκου τόνου, το ποίημα προδίδει έναν άνθρωπο τεράστιας μόρφωσης, καθώς οι τέσσερις στίχοι του βρίθουν πλάγιων ιστορικών αναφορών, η αποκρυπτογράφηση των οποίων απαιτεί καλή επαφή με την λογοτεχνία της εποχής και της αρχαιότητος.

Ακμή της οικονομίας και πολυπολιτισμικότητα
Η Κίνα του Σιουάν Τσονγκ ήταν μία κοσμοπολίτικη αυτοκρατορία. Η πρωτεύουσα Τσανγκ Αν (σημερινή Σιάν) είχε γίνει σπίτι για πάρα πολλές μειονότητες, μία εκ των οποίων ήταν και οι νεστοριανοί χριστιανοί που ήρθαν αρχικά από το Βυζάντιο. Στον νότο, το λιμάνι της  Καντόνας φιλοξενούσε πάτα πολλούς ξένους εμπόρους.

Γενικά, η βασιλεία του Σιουάν Τσονγκ θεωρείται επιτυχημένη. Ήδη από την εποχή του εθεωρείτο η χρυσή εποχή της δυναστείας και, όπως αποδείχθηκε αργότερα, η έκπτωσή του από την εξουσία σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για την δυναστεία των Τανγκ. Θεωρείται ότι μόνον οι ερημικές οάσεις (κάποιες εκ των οποίων δεν ανήκαν στην Κίνα των Τανγκ αλλά ήταν κράτη-δορυφόροι της) είχαν πληθυσμό 300.000 έως 600.000 χιλιάδες.

 Εξέγερση του Αν Λουσάν (755 μ.Χ.) και έκπτωση 
Η βασιλεία του Σιουάν Τσονγκ διακόπηκε αρκετά βίαια από την εξέγερση ενός διοικητή μίας περιφέρειας, πιθανώς τουρκομανικής καταγωγής, ο οποίος λεγόταν Αν Λουσάν. Η εξέγερση ξέσπασε στα τέλη του έτους, και έως τις αρχές του 756 οι στασιαστές κατέλαβαν την πόλη Λουογιάνγκ, η οποία ήταν η δεύτερη σημαντικότερη πόλη της αυτοκρατορίας, και είχε διατελέσει και η ίδια πρωτεύουσα κατά την βασιλεία της Γου Ζετιάν. Εκεί ο Αν Λουσάν εγκαθίδρυσε την δυναστεία Γιάν και έχρισε εαυτόν 'αυτοκράτορα της μεγάλης δυναστείας των Γιάν' (大燕皇帝 dà yān huáng dì). 

Προσπαθώντας να ανακόψουν την πορεία των στασιαστών, δυνάμεις τοποθετήθηκαν σε περάσματα τα οποία οδηγούσαν στην πρωτεύουσα. Οι θέσεις εκείνες ήταν καλά οχυρωμένες και ουσιαστικά απρόσβλητες. Όμως πολιτικά παιχνίδια και διαβολές των ευνούχων οδήγησαν σε απολύσεις και αντικαταστάσεις των υπεύθυνων στρατηγών την χειρότερη στιγμή, πράγμα που οδήγησε τις γραμμές σε κατάρρευση. Ως εκ τούτου, το καλοκαίρι του ίδιου έτους, οι δυνάμεις φύλαξης της πρωτεύουσας ηττήθηκαν και πλέον τίποτα δεν στεκόταν ανάμεσα στους στασιαστές και την πρωτεύουσα.

Υπό την πίεση των εξελίξεων, η Τσανγκ Αν εκκενώθηκε και ο Σιουάν Τσονγκ έφυγε αναζητώντας καταφύγιο στον κινεζικό νότο. Ωστόσο, οι στρατιώτες του ήταν εξοργισμένοι με την διαχείριση. Η φατρία της αγαπημένης του παλλακίδας, η οποία ήταν όντως πάρα πολύ παρεμβατική αλλά και βλαπτική, θεωρήθηκε υπεύθυνη για την συμφορά. Οι στρατιώτες στον δρόμο στασίασαν και απαίτησαν τον θάνατο μίας σειράς μελών αυτής της φατρίας. Ανάμεσά τους ήταν και η αγαπημένη παλλακίδα του Σιουάν Τσονγκ, η Γιάνγκ Γκούι Φέι ή αλλιώς "πολύτιμη παλλακίδα Γιάνγκ", την οποίαν οι Κινέζοι συγκαταλέγουν στις τέσσερις καλλονές της αρχαιότητας. Ο Σιουάν Τσονγκ δεν είχε επιλογή παρά να συμφωνήσει με την εκτέλεσή της, γεγονός που αποτέλεσε έκτοτε δημοφιλές μοτίβο στην ποίηση. Αμέσως μετά, ο Σιουάν Τσονγκ παραιτήθηκε υπέρ του γιού του, Σου Τζονγκ (756 μ.Χ.). 

Θάνατος
Πέθανε το 762 μετά Χριστόν, ένα χρόνο πριν την κατάπνιξη της εξέγερσης του Αν Λουσάν (763).
 Κληρονομιά 
Ο Σιουάν Τζονγκ υπήρξε γενικά ένας πετυχημένος αυτοκράτορας, τον οποίον οι μεταγενέστεροι ενθυμούνταν μέλλον με αισθήματα νοσταλγίας. Ποιητές όπως ο Μπάι Τζυ Γι κατέγραψαν με τους στίχους τους τον τραγικό και άδικο θάνατο της Γιάνγκ Γκούι Φέι, ενώ ποιητές όπως ο Γιουάν Τζεν θα κατέκριναν την κατάπτωση της αυτοκρατορίας αντιτάσσοντας τις χρυσές μέρες της βασιλείας του Σιουάν Τσονγκ.

Ο Τανγκ Σιουάν Τσονγκ ήταν ουσιαστικά ο τελευταίος ισχυρός αυτοκράτορας της δυναστείας Τανγκ. Από την βασιλεία του και εντεύθεν, η δύναμη του αυτοκράτορα περιοριζόταν όλο και περισσότερο, καθώς οι ευνούχοι μέσα στο παλάτι και οι τοπικοί διοικητές έξω από αυτό αποκτούσαν όλο και περισσότερη ελευθερία.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Αυτοκράτορες Δυναστείας Τανγκ