Ενωτικός Οικουμενισμός

Ο Ενωτικός Οικουμενισμός (πιο ευρέως γνωστό ως Ουνιταριανός Ουνιβερσαλισμός, αγγ. Unitarian Universalism) είναι μια φιλελεύθερη θρησκευτική παράδοση, η οποία χαρακτηρίζεται από τη δέσμευσή της στη θεολογική ποικιλομορφία, τη συμπερίληψη και τη κοινωνική δικαιοσύνη. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές δεν ακολουθούν ένα ενιαίο σύμβολο πίστεως ή δόγμα. Αντίθετα, ενώνονται μέσω κοινών διαθηκών ανάμεσα σε ενορίες, οι οποίες βασίζονται σε θεμελιώδεις αξίες και αρχές που έχουν κέντρο την αγάπη και την πλουραλιστική λατρεία.

Οι πεποιθήσεις των μεμονωμένων Ενωτικών Οικουμενιστών ποικίλουν σε μεγάλο βαθμό και συχνά εξαρτώνται από το πλαίσιο της εκάστοτε ενορίας. Παρότι θεμελιώθηκε πάνω σε χριστιανικές διδασκαλίες, ο σύγχρονος Ενωτικός Οικουμενισμός αντλεί έμπνευση και από ποικίλες θεολογικές και φιλοσοφικές παραδόσεις, μεταξύ των οποίων ο θρησκευτικός ανθρωπισμός, το Ισλάμ, ο Ιουδαϊσμός, ο Ινδουισμός, ο Σιχισμός, ο Βουδισμός, ο Ταοϊσμός, ο σύγχρονος παγανισμός, ο αθεϊσμός, ο αγνωστικισμός, οι διδασκαλίες της Νέας Εποχής (New Age), καθώς και οι διδασκαλίες της Πίστης Μπαχάι. Η λατρεία μπορεί να λαμβάνει χώρα σε εκκλησίες, κοινότητες, ενορίες και συλλόγους. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές δηλώνουν ότι μέσα από αυτές τις παραδόσεις αντλούν βαθύ σεβασμό για την πνευματική ελευθερία και την συμπεριληπτική αγάπη. Οι ενορίες και τα μέλη αναζητούν έμπνευση και διορατικότητα από όλες τις μεγάλες θρησκείες του κόσμου και ως εκ τούτου δεν διαθέτουν επίσημο, ενιαίο σώμα ιερών κειμένων.

Η ανάπτυξη του Ενωτικού Οικουμενισμού μπορεί να ανιχνευθεί στο Κίνημα των Διαμαρτυρόμενων και τον φιλελεύθερο Χριστιανισμό, μέσω των παραδόσεων του Ουνιταριανισμού και του Χριστιανικού Οικουμενισμού (Christian Universalism). Η σύγχρονη Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών (Unitarian Universalist Association – UUA) ιδρύθηκε το 1961 με τη συγχώνευση της Αμερικανικής Ουνιταριανής Ένωσης (American Unitarian Association, ιδρύθηκε το 1825) και της Εκκλησίας των Οικουμενιστών της Αμερικής (Universalist Church of America, ιδρύθηκε το 1793). Η UUA έχει την έδρα της στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης και εξυπηρετεί κυρίως εκκλησίες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια ομάδα τριάντα ενοριών στις Φιλιππίνες εκπροσωπείται ως μοναδικό μέλος εντός της UUA. Το Καναδικό Συμβούλιο Ουνιταριανών (Canadian Unitarian Council – CUC) έγινε ανεξάρτητο σώμα το 2002. Η UUA και η CUC υπήρξαν δύο από τα δεκαεπτά μέλη του πλέον ανενεργού Διεθνούς Συμβουλίου Ουνιταριανών και Οικουμενιστών (International Council of Unitarians and Universalists, 1995–2021).

 Ιστορία 

 Πουριτανικές ρίζες και το πλαίσιο του Κογκρεγκεσιοναλισμού 
Ο Ενωτικός Οικουμενισμός σχηματίστηκε το 1961 από τη συγχώνευση δύο ιστορικά ξεχωριστών χριστιανικών δογμάτων: της Εκκλησίας των Οικουμενιστών της Αμερικής (Universalist Church of America) και της Αμερικανικής Ουνιταριανής Ένωσης (American Unitarian Association),Unitarian Universalist Association: How we Began  και οι δύο με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο νέος οργανισμός που προέκυψε από αυτήν τη συγχώνευση ήταν η Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών (Unitarian Universalist Association – UUA). Την εποχή αυτής της βορειοαμερικανικής ενοποίησης, οι Ενωτικοί και οι Οικουμενιστές είχαν ήδη αποκλίνει από τις ρίζες τους στη φιλελεύθερη χριστιανική θεολογία. Σήμερα αντλούν από μια ποικιλία θρησκευτικών παραδόσεων. Τα άτομα μπορεί ή μπορεί να μην αυτοπροσδιορίζονται ως χριστιανοί ή να αποδέχονται χριστιανικές πεποιθήσεις.John Dart, ed. Οι ενορίες και κοινότητες του Ενωτικού Οικουμενισμού τείνουν να διατηρούν ορισμένα χριστιανικά στοιχεία, όπως τη λατρεία της Κυριακής με κήρυγμα και την ψαλμωδία ύμνων. Ωστόσο, ο βαθμός στον οποίο τα στοιχεία μιας συγκεκριμένης θρησκευτικής παράδοσης ενσωματώνονται στην προσωπική πνευματική πρακτική είναι ζήτημα ατομικής επιλογής, σύμφωνα με την άνευ δόγματος και χωρίς σύμβολο πίστεως προσέγγιση στην πνευματικότητα και την ανάπτυξη της πίστης.Daniel McKanan, "Unitarianism, Universalism, and Unitarian Universalism", Religion Compass 7/1 (2013), 15.

Οι Ουνιταριανοί της Νέας Αγγλίας εξελίχθηκαν από τον Κονγκρεγκεσιοναλιστικό Χριστιανισμό των Πατέρων Προσκυνητών, ο οποίος στηριζόταν σε μια κατά λέξη ανάγνωση της Αγίας Γραφής. Οι φιλελεύθεροι Ενωτικοί απέρριψαν την τριαδική θεώρηση του Θεού – Πατέρας, Υιός και Άγιο Πνεύμα – και διατύπωσαν μια ενιαία αντίληψη για τον Θεό. Επιπλέον, απέρριψαν το δόγμα του προπατορικού αμαρτήματος, απομακρυνόμενοι από τον καλβινισμό των Κονγκρεγκεσιοναλιστών.

Οι Ουνιβερσαλιστές της Νέας Αγγλίας απέρριψαν την έμφαση των Πουριτανών προγόνων τους στους «Εκλεκτούς», δηλαδή στους λίγους που υποτίθεται ότι θα σώζονταν από την αιώνια καταδίκη από έναν δίκαιο Θεό. Αντίθετα, οι Οικουμενιστές υποστήριξαν ότι όλοι οι άνθρωποι θα συμφιλιωθούν τελικά με τον Θεό (οικουμενική σωτηρία).

 Ουνιβερσαλισμός 
μικρογραφία|Ο Ελχανάν Ουίντσεστερ υπήρξε πρώιμος υπερασπιστής του δόγματος της οικουμενικής σωτηρίας στην Αμερική
Οι Ουνιβερσαλιστές υποστηρίζουν ότι η παράδοση τους έχει μαρκά ιστορία, ξεκινώντας από ορισμένους πατέρες της εκκλησίας, αν και σύγχρονοι μελετητές αμφισβητούν αν αυτοί οι πατέρες δίδασκαν πραγματικά το κεντρικό δόγμα του Ουνιβερσαλισμού, δηλαδή την οικουμενική σωτηρία.

Αυτό το βασικό δόγμα υποστηρίζει ότι, μέσω του Χριστού, κάθε ανθρώπινη ψυχή θα σωθεί, οδηγώντας στην «αποκατάσταση πάντων, αποκατάστασις). Το 1793, ο Ουνιβερσαλισμός εμφανίστηκε ως ξεχωριστό δόγμα του χριστιανισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες και αργότερα ονομάστηκε Εκκλησία των Ουνιβερσαλιστών της Αμερικής (Universalist Church of America). Πρώιμοι Αμερικάνοι υπερασπιστές της οικουμενικής σωτηρίας, όπως οι Έλχαναν Ουίντσεστερ (Elhanan Winchester), Χοσέα Μπαλού (Hosea Ballou) και Τζον Μουρέι (John Mourray), δίδαξαν ότι όλες οι ψυχές θα επιτύχουν τη σωτηρία, μερικές φορές μετά απο μια περίοδο που έμοιαζε με καθαρτήριο. Ο χριστιανικός Ουνιβερσαλισμός αρνείται το δόγμα της αιώνιας καταδίκης (Κόλαση) και κηρύττει την πίστη σε έναν απόλυτα αγαπητό Θεό που τελικά θα λυτρώσει όλη την ανθρωπότητα.

 Ενωτισμός 
Ο Ισπανός γιατρός Μιχαήλ Σερβέτος μελέτησε την Αγία Γραφή και κατέληξε ότι η έννοια της Τριάδας, όπως παραδοσιακά γινόταν αντιληπτή, δεν ήταν βιβλική. Τα έργα του Περί των Σφαλμάτων της Τριάδας (De Trinitatis Erroribus) και Christianismi Restitutio προκάλεσαν μεγάλη αναταραχή. Τελικά συνελήφθη, καταδικάστηκε για αίρεση και κάηκε στην πυρά στη Γενεύη το 1553.
μικρογραφία|O γιατρός Μιχαήλ Σερβέτος υπήρξε πρώιμος αντιτριαδικός
Ο όρος «Ενωτικός» (Unitarian) εισήλθε στην αγγλική γλώσσα μέσω του Henry Hedworth, ο οποίος τον εφάρμοσε στις διδασκαλίες του Laelio Sozzini και των Πολωνών Σοκινιανών. Ενωτικές εκκλησίες ιδρύθηκαν επίσημα στην Τρανσυλβανία και την Πολωνία (από τους Σοκινιανούς) στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα.Harris, MW. Unitarian Universalist Origins: Our Historic Faith Εκεί διατυπώθηκαν τα πρώτα δόγματα θρησκευτικής ελευθερίας στην Ευρώπη (κατά τις διαδοχικές συνελεύσεις μεταξύ 1557 και 1568, καθώς και το Διάταγμα της Τούρντα) υπό την εξουσία του Ιωάννη Σιγισμούνδο του Βρανδεμβούργου, Βασιλιά της Ουγγαρίας και Πρίγκιπα της Τρανσυλβανίας, του μοναδικού Ενωτικού μονάρχη.

Η πρώιμη Ενωτική εκκλησία απέρριπτε όχι μόνο την Τριάδα, αλλά και την προΰπαρξη του Χριστού, καθώς και – σε πολλές περιπτώσεις – η θεολογία του απόλυτου προορισμού και το προπατορικό αμάρτημα, όπως τα διατύπωσε ο Αυγουστίνος Ιππώνος, καθώς και τη θεωρία της αναπληρωματικής θυσίας του Χριστού, όπως την ανέπτυξαν ο Άνσελμος Καντουαρίας και ο Ιωάννης Καλβίνος. Στα πρώτα βήματα του Ενωτικού κινήματος υπήρχαν διάφορες μορφές Χριστολογίας· τελικά επικράτησε ο ψιλανθρωπισμός, η άποψη δηλαδή ότι ο Ιησούς ήταν άνθρωπος, αλλά με μια μοναδική σχέση με τον Θεό.

 Μεγάλη Βρετανία 
αριστερά|μικρογραφία|Ο Θεόφιλος Λίντσεί
Υπό την επιρροή της διδασκαλίας των Σοκινιανών της Πολωνίας, ο Ενωτικός κληρικός Σάμουελ Κλάρκε (Samuel Clarke, 1675–1729) αναθεώρησε το Βιβλίο Κοινής Προσευχής (Book of Common Prayer), αφαιρώντας το τριαδικό Σύμβολο της Νικαίας και τις αναφορές στον Ιησού ως Θεό. Ο Θεόφιλος Λίντσεϊ (Theophilus Lindsey) επίσης αναθεώρησε το Βιβλίο Κοινής Προσευχής, ώστε να επιτρέπει μια πιο ανεκτική, ελεύθερη Ενωτική ερμηνεία. Κανένας από τους δύο δεν κατηγορήθηκε βάσει του Νόμου περί Βλασφημίας του 1697, ο οποίος όριζε ότι αποτελεί «αδίκημα για οποιονδήποτε έχει ανατραφεί ή έχει δηλώσει Χριστιανός να αρνείται την Αγία Τριάδα μέσω γραπτού, κηρύγματος, διδασκαλίας ή ομιλίας».

Ο Νόμος Ανεκτικότητας του 1689 (Act of Toleration) έδωσε ανακούφιση στους Άγγλους Διαφωνούντες (Dissenters), αλλά εξαιρούσε τους Ενωτικούς. Οι προσπάθειες του Κλάρκ και του ΛίντσεΪ αντιμετωπίστηκαν με έντονη κριτική από τον συντηρητικότερο κλήρο και λαϊκούς της Εκκλησίας της Αγγλίας. Ως απάντηση, το 1774, ο Lindsey υπέβαλε αίτηση για να καταχωριστεί το Essex House ως «χώρος λατρείας των Διαφωνούντων», με τη βοήθεια του νομικού Τζον Λι (John Lee). Ο Νόμος Ανεκτικότητας του 1689 έδωσε ανακούφιση στους Άγγλους Διαφωνούντες, αλλά εξαιρούσε τους Ενωτικούς. Οι προσπάθειες του Clarke και του Lindsey αντιμετωπίστηκαν με έντονη κριτική από τον συντηρητικότερο κλήρο και λαϊκούς της Εκκλησίας της Αγγλίας. Ως απάντηση, το 1774, ο Λίντσεϊ υπέβαλε αίτηση για να καταχωριστεί το Essex House ως «χώρος λατρείας των Διαφωνούντων», με τη βοήθεια του νομικού Τζον Λι.

Την Κυριακή που ακολούθησε την καταχώριση – 17 Απριλίου 1774 – η πρώτη πραγματική Ενωτική ενορία συγκεντρώθηκε διακριτικά στο προσωρινό Essex Street Chapel. Παρόντες ήταν ο Λι, ο Τζόσεφ ΠρίστλεΪ και ο εκπρόσωπος της αποικίας της Μασαχουσέτης, Βενιαμίν Φραγκλίνος. Ο Πρίστλεϊ ίδρυσε επίσης μια μεταρρυθμιστική κοινότητα, αλλά, αφού το σπίτι του κάηκε κατά τις Ταραχές του Πρίστλει (Pristley Riots), διέφυγε με τη σύζυγό του στην Αμερική, όπου έγινε εξέχουσα μορφή στην ίδρυση της εκκλησίας στο αμερικανικό έδαφος.

Όταν η σφοδρή αντίθεση στον Ενωτισμό υποχώρησε με τον Νόμο για το Δόγμα της Τριάδας του 1813, που τελικά επέτρεψε την προστασία των διαφωνούντων θρησκειών, ιδρύθηκε το Βρετανικό και Ξένο Ενωτικό Σωματείο (British and Foreign Unitarian Association) το 1825. Η έδρα του βρίσκεται στο Essex Hall, διάδοχο του Essex House του Lindsey.
μικρογραφία|Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος, σημαντικός πολέμιος της Αμερικανικής Επανάστασης ήταν παρόν στη συγκέντρωση της πρώτης Ενωτικής ενορίας
Δύο σημαντικές ενορίες στην εθνική ζωή της Βρετανίας υπήρξαν η Cross Street Chapel στο Μάντσεστερ και η Unitarian Church του Newington Green στο βόρειο Λονδίνο. Οι Ενωτικές ενορίες στη Βρετανία συναντώνται υπό την αιγίδα της Γενικής Συνέλευσης Ενωτικών και Ελεύθερων Χριστιανικών Εκκλησιών (General Assembly of Unitarian and Free Christian Churches). Στη Βρετανία υπάρχουν περίπου 170 ενοριακές κοινότητες Ενωτικών. Ως το 2024, επικεφαλής αξιωματούχος των Βρετανών Ενωτικών ήταν η Λιζ Σλέιντ (Liz Slade).

 Ηνωμένες Πολιτείες 
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ενωτικό κίνημα ξεκίνησε κυρίως μέσα από τις Κονγκρεγκεσιοναλιστικές ενορίες της Νέας Αγγλίας, που ήταν μέρος της επίσημης εκκλησίας της Μασαχουσέτης.Paul Erasmus Lauer, Church and state in New England (Johns Hopkins Press, 1892) p. 105. Retrieved September 20, 2009. Αυτές οι εκκλησίες, των οποίων τα κτίρια μπορεί κανείς ακόμα να δει σε πολλές πλατείες πόλεων της Νέας Αγγλίας, ανάγονται στη διαίρεση των πουριτανικών αποικιών σε ενορίες για την κάλυψη των θρησκευτικών αναγκών τους.Bob Sampson, Seventy-three Years In the Unitarian-Universalist Church of Nashua, July 16, 2006 . Retrieved July 18, 2008.

Στα τέλη του 18ου αιώνα, σε μερικές από αυτές τις εκκλησίες αναπτύχθηκε σύγκρουση ανάμεσα στους Ενωτικούς και τους Τριαδιστές. Το 1805, οι Ενωτικοί απέκτησαν καίριες θέσεις διδασκαλίας στο Χάρβαρντ. Το 1819, ο Ουιλχέλμος Έλερι Τσάνινγκ (William Ellery Channing) εκφώνησε το χειροτονητήριο κήρυγμα για τον Τζάρεντ Σπαρκς (Jared Sparks) στη Βαλτιμόρη, περιγράφοντας τη θέση των Ενωτικών. Η Αμερικανική Ενωτική Ένωση ιδρύθηκε ως ξεχωριστό δόγμα το 1825. Συμπτωματικά – και χωρίς να το γνωρίζουν οι δύο πλευρές – η AUA ιδρύθηκε την ίδια ημέρα (26 Μαΐου 1825) με το Βρετανικό και Ξένο Ενωτικό Σωματείο.Rowe, Ch. 3: "Thus was brought to birth, triumphantly, in 1825, The British And Foreign Unitarian Association. By a happy coincidence, in those days of slow posts, no transatlantic telegraph, telephone or wireless, our American cousins, in complete ignorance as to the details of what was afoot, though moving toward a similar goal, founded the American Unitarian Association on precisely the same day—May 26, 1825."

Κατά τον 19ο αιώνα, υπό την επιρροή του Ραλφ Ουάλντο Έμερσον (Ralph Waldo Emerson, ο οποίος είχε υπάρξει Ενωτικός κληρικός) Ralph Waldo Emerson . Harvardsquarelibrary.org. Retrieved on 2010-09-29. και άλλων Υπερβατικιστών, ο Ενωτισμός ξεκίνησε τη μακρά του πορεία από τον φιλελεύθερο Προτεσταντισμό προς την πιο σύγχρονη πλουραλιστική του μορφή.
 Ενοποίηση, 1825–1961 
Μετά το σχίσμα στις Κονγκρεγκεσιοναλιστικές εκκλησίες και την ίδρυση (1825) της Αμερικανικής Ενωτικής Ένωσης, κάποιες από αυτές παρέμειναν στον Κονγκρεγκεσιοναλισμό και έγιναν μέλη της οργάνωσης των Κονγκρεγκεσιοναλιστών (αργότερα Ενωμένη Εκκλησία του Χριστού), ενώ άλλες ψήφισαν να γίνουν Ενωτικές. Μερικές από τις τελευταίες εντάχθηκαν τελικά στην Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών (UUA) που δημιουργήθηκε το 1961 με τη συγχώνευση Ενωτικών και Οικουμενιστών.

Οι Οικουμενιστικές εκκλησίες, αντίθετα, ακολούθησαν διαφορετική πορεία, καθώς ξεκίνησαν ως ανεξάρτητες κοινότητες, έξω από τα όρια των καθιερωμένων πουριτανικών εκκλησιών. Η UUA και η Ενωμένη Εκκλησία του Χριστού συνεργάζονται σε κοινές πρωτοβουλίες κοινωνικής δικαιοσύνης, όπως το πρόγραμμα Σεξουαλική Αγωγής (Sexuality Education Advocacy Training).
μικρογραφία|Το λειτουργικό των Ενωτικών
Το 1961, η Αμερικανική Ενωτική Ένωση (AUA) συγχωνεύθηκε με την Εκκλησία των Οικουμενιστών της Αμερικής (UCA), σχηματίζοντας έτσι την Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών (UUA). Την ίδια χρονιά δημιουργήθηκε το Καναδικό Συμβούλιο Ενωτικών (CUC). Η UUA απέκτησε νομική προσωπικότητα τον Μάιο του 1961 μέσω ειδικών νομοθετικών πράξεων της Πολιτείας της Μασαχουσέτης και της Πολιτείας της Νέας Υόρκης.

Το 1998, το CUC και η UUA διέλυσαν τη χρηματοοικονομική τους συμφωνία, αν και συνεχίζουν να συνεργάζονται. Το CUC είχε συσταθεί το 1961 στη Θεολογική Σχολή Meadville Lombard. Ωστόσο, η συνεχής παρακμή των ενοριακών εκκλησιών και η σχεδόν πλήρης αποτυχία του Οικουμενιστικού κινήματος στον Καναδά οδήγησαν στη δημιουργία του Συμβουλίου με στόχο μια συγχώνευση με την UUA. Καθώς η αντίσταση απέναντι στη φιλελεύθερη θρησκευτική ελευθερία χαλάρωσε, το 2002 συμφωνήθηκε να αυξηθεί η αυτονομία και η χρηματοδότηση. Η συγχώνευση αποδείχθηκε προβληματική για τους Καναδούς, μια μικρή μειοψηφία που αγνοούνταν σε μεγάλο βαθμό, με μόλις 45 ενορίες και 5.200 μέλη – ενώ οι Αμερικανοί υπήρξαν αναίσθητοι στις πολιτισμικές διαφορές.

 Τα πιστεύω των Ενωτικών Οικουμενιστών και οι πρακτικές τους 

 Ποικιλία πεποιθήσεων και γραφών 
Ο Ενωτικός Οικουμενισμός είναι μια πίστη που χαρακτηρίζεται από ελευθερία, λογική και αποδοχή. Ως εκ τούτου, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ασκούν μια μη-δογματική θρησκεία που δεν απαιτεί από κάποιον να πιστεύει σε οποιαδήποτε συγκεκριμένη πίστη ή δόγμα. Αντί να μοιράζονται κοινές πεποιθήσεις, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ενώνονται από μια κοινή ιστορία, την επιβεβαίωση της ατομικής πνευματικής αναζήτησης κάθε ανθρώπου, και μια διαθήκη να τηρούν τις κοινές πνευματικές αξίες της κοινότητας. Ως εκ τούτου, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές διαφέρουν πολύ στις πεποιθήσεις τους, και μια πληθώρα πεποιθήσεων συχνά καθορίζει τις ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών.

Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ενθαρρύνονται να εμπλακούν στη δική τους μοναδική πνευματική πορεία και να ακολουθήσουν τη συνείδησή τους στις πεποιθήσεις τους. Ο Ενωτικός Οικουμενισμός θεωρείται συμβατός με άλλες πνευματικές διαδρομές, και οι μεμονωμένοι Ενωτικοί Οικουμενιστές ενθαρρύνονται να εμπλακούν στη δική τους πνευματική πορεία, οποιοδήποτε κι αν είναι το μονοπάτι. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές δεν απαιτείται να αποκηρύξουν προηγούμενες θρησκευτικές παραδόσεις για να ενταχθούν σε μια ενορία Ενωτικών Οικουμενιστών. Ως αποτέλεσμα, μεμονωμένοι πιστοί μπορεί ταυτόχρονα να ταυτίζονται ως Ενωτικοί Οικουμενιστές και με άλλες θρησκευτικές παραδόσεις.

Αν και ο Ενωτικός Οικουμενισμός αντλεί τις ρίζες του από χριστιανικές πηγές, οι σύγχρονοι Ενωτικοί Οικουμενιστές στη Βόρεια Αμερική βλέπουν τη θρησκεία τους ως πολυθρησκειακή και αντλούν από μια ποικιλία πηγών, τόσο θρησκευτικών όσο και κοσμικών. Ο Ενωτικός Οικουμενισμός ενθαρρύνει τα μέλη του να αντλούν από τις θρησκείες του κόσμου καθώς και από τα λόγια και τις πράξεις προφητικών ανθρώπων ως έμπνευση για τις πνευματικές τους πορείες. Αν και τα μέλη προειδοποιούνται να είναι προσεκτικά σχετικά με την πιθανή πολιτισμική ιδιοποίηση παραδόσεων που δεν τους ανήκουν (cultural appropriation), οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ενθαρρύνονται να βρίσκουν σοφία σε ένα ποικίλο φάσμα θρησκειών, εθίμων και πολιτισμών από όλο τον κόσμο.

 Ανθρωπισμός και πεποιθήσεις για τη θεότητα 
Αν και οι πρόγονοι του Ενωτικού Οικουμενισμού, ο Ενωτισμός (Unitarianism) και ο Οικουμενισμός (Universalism), βρίσκουν την προέλευσή τους σε ανορθόδοξες πεποιθήσεις σχετικά με τη φύση του χριστιανικού Θεού, οι σύγχρονοι Ενωτικοί Οικουμενιστές έχουν μια ποικιλία απόψεων σχετικά με τη φύση και την ύπαρξη της θεότητας. Οι περισσότερες ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών δεν λαμβάνουν επίσημη θέση για το αν υπάρχει ή όχι ένας θεός ή θεοί, αλλά αφήνουν τα μεμονωμένα μέλη να αποφασίσουν μόνα τους τι πιστεύουν. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές μπορεί να είναι άθεοι, αγνωστικιστές και θεϊστές. Μεταξύ εκείνων των Ενωτικών Οικουμενιστών που χρησιμοποιούν γλώσσα για τη θεότητα, τόσο ο μονοθεϊσμός όσο και ο πολυθεϊσμός είναι συνηθισμένοι, και οι Ενωτικοί Οικουμενιστές έχουν μια ποικιλία πεποιθήσεων σχετικά με τη φύση του θείου.

Η ποικιλία των πεποιθήσεων για το θείο στον Ενωτικό Οικουμενισμό μπορεί να εξηγηθεί λόγω της επίδρασης του θρησκευτικού ανθρωπισμού στο κίνημα στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα. Αν και οι Ενωτικοί Οικουμενιστές πιστεύουν ότι οποιοσδήποτε μπορεί να είναι ανθρωπιστής, ανεξάρτητα από τη θέση τους σχετικά με τη χρήση της γλώσσας για τη θεότητα, η άνοδος του θρησκευτικού ανθρωπισμού μέσα στον Ενωτικό Οικουμενισμό δίνει τη δυνατότητα στα μέλη να μπορούν να αμφισβητήσουν περαιτέρω την ύπαρξη και τη φύση του θείου μέσω της ενθάρρυνσης προς τη λογική. Δεκαπέντε από τους τριάντα τέσσερις υπογράφοντες του Ανθρωπιστικού Μανιφέστου Ι (Humanist Manifesto I) ήταν Ενωτιστές και ένας ήταν Οικουμενιστής. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ήταν επίσης μια σημαντική παρουσία μεταξύ των υπογραφόντων των Ανθρωπιστικών Μανιφέστων ΙΙ και ΙΙΙ (Humanist Manifestoes I and III).

Σήμερα, η πλειοψηφία των Ενωτικών Οικουμενιστών στη Βόρεια Αμερική αυτοπροσδιορίζονται ως ανθρωπιστές. Αν και ο ανθρωπισμός θεωρείται μια εξελισσόμενη φιλοσοφία όπου τα όρια της επιστήμης και της λογικής αναγνωρίζονται, οι αρχές του συνεχίζουν να παίζουν σημαντικό ρόλο στη σκέψη των ενοριών Ενωτικών Οικουμενιστών. Οι ανθρωπιστές Ενωτικοί Οικουμενιστές υποστηρίζουν ότι η φυσιοκρατία του ανθρωπισμού τους ενθαρρύνει να αναγνωρίζουν το δέος, την ομορφιά και το θαύμα του φυσικού κόσμου και να αναγνωρίζουν την αλληλεξάρτηση μεταξύ ανθρώπων και άλλων όντων.

 Διαθήκη 
μικρογραφία|409x409εσ|Η Ενωτική Οικουμενιστική Εκκλησία του Μάντσεστερ του Νέου Χάμσαϊρ
Λόγω έλλειψης κοινών δογμάτων, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές συχνά βλέπουν τη θρησκεία τους ως διαθηκική (σε αντίθεση με δογματική). Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές βλέπουν τις διαθήκες ως τις υποσχέσεις που δένουν τις ενορίες, τις κοινότητες και τα άτομα μαζί σε μια κοινότητα. Στον Ενωτικό Οικουμενισμό, οι διαθήκες είναι αμοιβαίες υποσχέσεις μεταξύ ατόμων και κοινοτήτων για το πώς θα συμπεριφέρονται και θα σχετίζονται μεταξύ τους. Οι διαθήκες βοηθούν στη δημιουργία εμπιστοσύνης και φροντίδας μεταξύ των Ενωτικών Οικουμενιστών και στις ενορίες τους.

Αντί να δημιουργούν πράγματα που οι άνθρωποι πρέπει να κάνουν, οι διαθήκες στις κοινότητες Ενωτικών Οικουμενιστών δημιουργούν ελευθερία βοηθώντας τα μέλη να ξέρουν τι να περιμένουν το ένα από το άλλο. Με τα λόγια της ιέρειας Ενωτικού Οικουμενισμού Άλις Μπλερ Γουέσλι (Alice Blair Wesley):

«…η αυθεντική ανθρώπινη ελευθερία είναι κατ’ ανάγκη νόμιμη ελευθερία, και επειδή λαμβάνουμε τη δυνατότητα της ελευθερίας ως δώρο του τρόπου που είναι τα πράγματα, μια αυθεντική διαθήκη είναι: μια χαρούμενη υπόσχεση να ζούμε ελεύθερα μαζί, στον βαθμό που μπορούμε, σύμφωνα με τους νόμους της πραγματικότητας που καθιστούν την ελευθερία μας δυνατή. Αυτό ισχύει είτε η συμφωνία είναι μεταξύ δύο, όπως σε έναν γάμο, είτε μεταξύ εκατομμυρίων, όπως σε ένα ελεύθερο έθνος, είτε μεταξύ μελών που συγκεντρώνονται για να είναι μια ελεύθερη ενορία.»

Η χρήση των διαθηκών στην κοινότητα Ενωτικών Οικουμενιστών χρονολογείται από το 1646 και τη δημιουργία της Πλατφόρμας του Κέιμπριτζ (Cambridge Platform) από τις Κονγκρεγκεσιοναλιστικές εκκλησίες της αποικιακής Νέας Αγγλίας, μερικές από τις οποίες αργότερα θα γίνονταν Ενωτιστές, πρόδρομοι των σύγχρονων Ενωτικών Οικουμενιστών. Η Πλατφόρμα ήταν η πρώτη επίσημη δήλωση των αρχών της εκκλησιαστικής τάξης και διακυβέρνησης στη αποικιακή Βόρεια Αμερική. Σήμερα, πολλές ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών δημιουργούν τις δικές τους διαθήκες, που συχνά ονομάζονται διαθήκες ορθών σχέσεων (covenants of right relations), για να καθορίσουν επίσημα τις αρχές των ενοριών τους.

 Αρχές 
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα μέλη της Ένωσης Ενωτικών Οικουμενιστών (Unitarian Universalist Association) δεσμεύτηκαν μαζί μέσω των επτά Αρχών και Σκοπών, που αποτελούν μέρος του Άρθρου ΙΙ του καταστατικού της Ένωσης. Αυτές οι Αρχές και Σκοποί ήταν δηλώσεις κοινών αξιών που οι ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών συμφώνησαν να τηρούν:

 Την έμφυτη αξία και αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου
 Τη δικαιοσύνη, την ισότητα και τη συμπόνια στις ανθρώπινες σχέσεις
 Αποδοχή ο ένας του άλλου και ενθάρρυνση στην πνευματική ανάπτυξη στις ενορίες μας
 Μια ελεύθερη και υπεύθυνη αναζήτηση για αλήθεια και νόημα
 Το δικαίωμα της συνείδησης και η χρήση της δημοκρατικής διαδικασίας στις ενορίες μας και στην κοινωνία γενικότερα
 Ο στόχος μιας παγκόσμιας κοινότητας με ειρήνη, ελευθερία και δικαιοσύνη για όλους
 Σεβασμός για τον αλληλένδετο ιστό όλης της ύπαρξης του οποίου αποτελούμε μέρος.

Αυτές οι αρχές, που υιοθετήθηκαν για πρώτη φορά το 1960 και αργότερα αναθεωρήθηκαν το 1984 και 1985, αποδείχθηκαν τόσο δημοφιλείς ώστε πολλοί Ενωτικοί Οικουμενιστές ήρθαν να τις θεωρούν ως πηγή σοφίας από μόνες τους και οδηγό για τη συμμετοχή στις ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών.

Τον Ιούνιο του 2024, η Γενική Συνέλευση των Ενωτικών Οικουμενιστών (UU General Assembly) ψήφισε να αντικαταστήσει τις 7 αρχές στο Άρθρο ΙΙ του καταστατικού της Ένωσης με μια νέα διαθήκη 7 αξιών. Η κεντρική αξία είναι η αγάπη. Οι άλλες 6 είναι: αλληλεξάρτηση, ισότητα, μεταμόρφωση, πλουραλισμός, γενναιοδωρία και δικαιοσύνη.

Στον Καναδά, τα μέλη του Καναδικού Συμβουλίου Ενωτικών Οικουμενιστών (Canadian Unitarian Council) επιβεβαιώνουν τις επτά αρχές μαζί με μια όγδοη αρχή: «Ατομική και κοινοτική δράση που με υπευθυνότητα διαλύει τον ρατσισμό και τα συστημικά εμπόδια για την πλήρη ένταξη μέσα μας και στους θεσμούς μας.»

Στις Φιλιππίνες, όπου ο Ενωτικός Οικουμενισμός είναι πολύ περισσότερο θεϊστικά προσανατολισμένος, οι ενορίες της Εκκλησίας Ενωτικών Οικουμενιστών των Φιλιππίνων (Unitarian Universalist Church of the Philippines) επιβεβαιώνουν τις επτά αρχές, αλλά με την προσθήκη της δικής τους πρώτης αρχής: «Υπάρχει Θεός. Ο Θεός είναι αγάπη.»

 Δικαιοσύνη 
Ο Ενωτικός Οικουμενισμός πιστεύει ότι οι πράξεις που γίνονται για να γίνει ο κόσμος ένα καλύτερο μέρος είναι πιο σημαντικές από το τι πραγματικά πιστεύει ένα άτομο, όπως εκφράζεται από ένα κοινό σύνθημα στις ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών, «Πράξεις, όχι δόγματα» ("Deeds, not creeds"). Υποστηρίζουν ότι η πίστη αποκομμένη από την πράξη δεν αλλάζει τον κόσμο και ότι οι καλές προθέσεις συχνά οδηγούν σε χειρότερη κατάσταση μακροπρόθεσμα. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές στοχαστές από καιρό αναγνώρισαν την ανάγκη να συνδυάσουν την πίστη με την πράξη και ενθαρρύνουν τα μέλη τους να βγουν στον ευρύτερο κόσμο και να τον βελτιώσουν.μικρογραφία|Μια Ενωτική Οικουμενιστική εκκλησία στο Ρασίν του Ουισκόνσιν με ένα πάνο που γράφει «Black Lives Matter» (οι μαύρες ζωές έχουν αξία), αναφορά στο κίνημα με το ίδιο όνομα.|290x290εσ

Λόγω αυτής της σημασίας της δράσης, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές έχουν εμπλακεί εδώ και πολύ καιρό σε κινήματα κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, τόσο μέσω οργανώσεων που δημιουργήθηκαν από Ενωτικούς Οικουμενιστές όσο και μέσω τοπικής, περιφερειακής, εθνικής και διεθνούς δράσης. Πολλοί Ενωτικοί Οικουμενιστές βλέπουν αυτή τη δουλειά ως αξεχώριστη από την πίστη τους και θεωρούν τη συμμετοχή τους σε κινήματα δικαιοσύνης ως ένα βαθιά σημαντικό μέρος της θρησκευτικής τους πίστης.

Ιστορικά, τα προκάτοχα κινήματα της Ένωσης Ενωτικών Οικουμενιστών, ο Ενωτισμός και ο Οικουμενισμός, είχαν μέλη που συμμετείχαν στην κατάργηση της δουλείας, το δικαίωμα ψήφου των γυναικών, τον πασιφισμό, την εγκράτεια απέναντι στο αλκόολ και τη μεταρρύθμιση των φυλακών. Σήμερα, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές συμμετέχουν ενεργά σε υποθέσεις όπως η φυλετική δικαιοσύνη και το κίνημα Black Lives Matter, τα κινήματα ΛΟΑΤΚΙ, ο φεμινισμός και τα δικαιώματα των γυναικών, η δικαιοσύνη για τους μετανάστες, τα αναπαραγωγικά δικαιώματα, η κλιματική δικαιοσύνη, και η οικονομική ανισότητα.

 Λατρεία και πρακτικές 
 Ποικιλιομορφία πρακτικών 
Η Ενωτική πεποίθηση ότι η λογική, και όχι το δόγμα, ορίζει την αναζήτηση της αλήθειας, και η οικουμενιστική πεποίθηση ότι ο Θεός αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους εξίσου, έχει οδηγήσει στη σημερινή ενωτική-οικουμενιστική πεποίθηση ότι η αλήθεια και το πνευματικό νόημα μπορούν να βρεθούν σε όλες τις θρησκείες. Αυτό αντανακλάται στην ευρεία γκάμα πνευματικών πρακτικών που βρίσκονται σήμερα ανάμεσα στους Ενωτικούς Οικουμενιστές. Πολλές ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών περιλαμβάνουν ομάδες διαλογισμού τύπου Βουδιστών, το εβραϊκό Σέντερ (Seder), δείπνα για το Γιομ Κιπούρ και το Πάσχα, γεύματα ιφτάρ (που σηματοδοτούν το σπάσιμο της νηστείας του Ραμαζανιού για τους Μουσουλμάνους), και λειτουργίες την Παραμονή των Χριστουγέννων/Χειμερινό Ηλιοστάσιο. Τα μαθήματα θρησκευτικής εκπαίδευσης παιδιών και νέων διδάσκουν για τη θεϊκότητα του κόσμου και την ιερότητα των παγκόσμιων θρησκειών. Ένα από τα πιο δημοφιλή αναλυτικά τους προγράμματα, Γειτονικές Θρησκείες (παλαιότερα Church Across the Street, Εκκλησία Απέναντι από το Δρόμο), οδηγεί μαθητές γυμνασίου και λυκείου να επισκεφτούν χώρους λατρείας πολλών θρησκευτικών παραδόσεων, συμπεριλαμβανομένου ενός ινδουιστικού ναού, μιας συναγωγής μεταρρυθμιστικής ή ορθόδοξης, και μιας καθολικής εκκλησίας.

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία ανάμεσα στις ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών, με μερικές να ευνοούν συγκεκριμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις ή μορφές λατρείας έναντι άλλων, ενώ πολλές ακόμη φιλοξενούν ένα εκλεκτικό μείγμα πεποιθήσεων. Ανεξαρτήτως προσανατολισμού, οι περισσότερες ενορίες είναι αρκετά ανοιχτές σε διαφορετικές πεποιθήσεις, αν και όχι πάντα με διάφορες θρησκευτικές παραδόσεις να εκπροσωπούνται στον ίδιο βαθμό.
 Ποικιλιομορφία ενορίων 
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στον τρόπο με τον οποίο οι ενορίες αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους, αποκαλώντας τον εαυτό τους «εκκλησίες», «εταιρείες», «αδελφότητες», «ενορίες», ή αποφεύγοντας τη χρήση οποιουδήποτε συγκεκριμένου όρου. Πολλές χρησιμοποιούν το όνομα «Ενωτικοί Οικουμενιστές» (και λίγες «Οικουμενιστές Ενωτικοί»), έχοντας σταδιακά υιοθετήσει αυτή τη διατύπωση από την ενοποίηση το 1961. Άλλες χρησιμοποιούν ονόματα που αντικατοπτρίζουν τις ιστορικές τους ρίζες διατηρώντας τον ιστορικό χαρακτηρισμό «Ενωτικοί» ή «Οικουμενιστές» (π.χ. «First Unitarian Church, Πρώτη Ενωτική Εκκλησία»). Λίγες ενορίες δεν χρησιμοποιούν κανένα από τα δύο (π.χ. Ναός της Ενότητας / Unity Temple). Για μερικές ενορίες, το όνομα μπορεί να αποτελεί ένδειξη του θεολογικού τους προσανατολισμού. Για άλλες, η αποφυγή της λέξης «εκκλησία» δείχνει επιθυμία απομάκρυνσης από την παραδοσιακή χριστιανική θεολογία. Μερικές φορές η χρήση άλλου όρου μπορεί απλώς να δείχνει τον λαϊκό χαρακτήρα ή τη σχετικά καινούργια κατάσταση μιας ενορίας. Ωστόσο, μερικές ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών έχουν αρχίσει να εκτιμούν εναλλακτικούς όρους όπως «αδελφότητα» και τους διατήρησαν ακόμη κι όταν μεγάλωσαν πολύ ή έχασαν χαρακτηριστικά που συνδέονταν με τη χρήση τους (όπως, στην περίπτωση των αδελφοτήτων, το παραδοσιακά λαϊκά καθοδηγούμενο μοντέλο λατρείας).Δείτε για παράδειγμα: Unitarian Universalist Fellowship of Northern Westchester and Unitarian Universalist Fellowship of Athens.

Επίσης αξιοσημείωτο είναι ότι υπάρχουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι που ταυτίζονται ως Ενωτικοί Οικουμενιστές σε έρευνες από αυτούς που παρακολουθούν ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών (κατά έναν παράγοντα τεσσάρων σε μια πρόσφατη έρευνα), αντικατοπτρίζοντας αυτούς που δεν έχουν ποτέ ενταχθεί (και ανενεργά μέλη) αλλά παρ’ όλα αυτά θεωρούν τους εαυτούς τους μέρος του κινήματος των Ενωτικών Οικουμενιστών.
 Ομιλίες «ανελκυστήρα» 
Το 2004, το περιοδικό UU World ζήτησε συνεισφορές «ομιλιών ανελκυστήρα» (Elevator speeches) που εξηγούν τον Ενωτικό Οικουμενισμό.UU World Magazine. Unitarian Universalist Association. July/August 2004.  Αυτές είναι σύντομες ομιλίες που θα μπορούσαν να γίνουν κατά τη διάρκεια μιας διαδρομής με ανελκυστήρα σε όσους δεν γνώριζαν τίποτα για τη θρησκεία. Ακολουθούν παραδείγματα των ομιλιών που υποβλήθηκαν:

«Στις ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών, συγκεντρωνόμαστε ως κοινότητα για να υποστηρίξουμε τις ατομικές μας πνευματικές πορείες. Εμπιστευόμαστε ότι η ανοιχτότητα στις εμπειρίες του άλλου θα ενισχύσει την κατανόηση των δικών μας δεσμών με το θείο, με την ιστορία μας, και μεταξύ μας.»
— Τζονάλου Τζονστον (Jonalu Johnstone), Πόλη της Οκλαχόμα, Οκλαχόμα

«Οι περισσότεροι Ενωτικοί Οικουμενιστές πιστεύουν ότι κανείς δεν έχει μονοπώλιο σε όλη την αλήθεια, ή απόλυτη απόδειξη της αλήθειας των πάντων σε οποιαδήποτε πίστη. Επομένως, η δική μας αλήθεια είναι απρόβλεπτη, όπως και των άλλων. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να σεβόμαστε τις πεποιθήσεις των άλλων, καθώς και το δικαίωμά τους να κρατούν αυτές τις πεποιθήσεις. Αντιστρόφως, περιμένουμε ότι και οι άλλοι θα σεβαστούν το δικαίωμά μας στις δικές μας πεποιθήσεις. Αρκετοί UU, τότε, πιθανόν να κρατούν πολλές διαφορετικές πεποιθήσεις. Άλλες πεποιθήσεις που μπορεί να μοιράζονται είναι ο σεβασμός για τους άλλους, για τη φύση, και για την κοινή ευπρέπεια, οδηγώντας σε μια ιδιαίτερη φροντίδα για τους φτωχούς, τους αδύναμους και τους καταπιεσμένους. Ως αποτέλεσμα, ζητήματα δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής δικαιοσύνης, μοιράζονται μεταξύ των περισσοτέρων.»
— Τζιν Ντάγκλας (Gene Douglas), Χάραχ, Οκλαχόμα

«Είναι ευλογία που ο καθένας από εμάς γεννήθηκε· Έχει σημασία τι κάνουμε με τις ζωές μας· Ό,τι γνωρίζει ο καθένας μας για τον Θεό είναι ένα κομμάτι της αλήθειας· Δεν χρειάζεται να το κάνουμε μόνοι μας.»
— Λέιλα Ιμραήμ (Laila Ibrahim), Μπέρκλεϋ, Καλιφόρνια}}
 Λατρεία και τελετουργία 
Όπως και στη θεολογία, η λατρεία και η τελετουργίες των Ενωτικών Οικουμενιστών είναι συχνά ένας συνδυασμός στοιχείων που προέρχονται από άλλες θρησκευτικές παραδόσεις μαζί με πρωτότυπες πρακτικές και σύμβολα. Ως μορφή, οι εκκλησιαστικές λειτουργίες μπορεί να είναι δύσκολο να διακριθούν από εκείνες μιας Προτεσταντικής εκκλησίας, αλλά ποικίλλουν ευρέως μεταξύ των ενοριών.

 Σύμβολα 
Το πιο κοινό σύμβολο του Ενωτικού Οικουμενισμού είναι το φλεγόμενο δισκοπότηρο, συχνά πλαισιωμένο από δύο επικαλυπτόμενους δακτυλίους που πολλοί ερμηνεύουν ως εκπροσώπηση του Ενωτισμού και του Οικουμενισμού (το σύμβολο δεν έχει επίσημη ερμηνεία). Το ίδιο το δισκοπότηρο υπήρξε από καιρό σύμβολο του φιλελεύθερου θρησκεύματος, και μάλιστα του φιλελεύθερου Χριστιανισμού (οι «Μαθητές του Χριστού, Disciples of Christ» χρησιμοποιούν επίσης ένα δισκοπότηρο ως σύμβολο της ομολογίας τους). Το φλεγόμενο δισκοπότηρο υπήρξε αρχικά το λογότυπο της Λειτουργικής Επιτροπής Ενωτικών (Unitarian Service Committee) κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Δημιουργήθηκε από τον Αυστριακό καλλιτέχνη Hans Deutsch. Το ιερό έλαιο που καίγεται σε αυτό είναι σύμβολο βοήθειας και θυσίας.

Ωστόσο, έχουν προταθεί και άλλες ερμηνείες, όπως το δισκοπότηρο που χρησιμοποιούσαν οι οπαδοί του Τσέχου Γιαν Χους, το οποίο υποτίθεται ότι έδειχνε σεβασμό προς τις Ορθόδοξες παραδόσεις· αν και η πρώιμη Εθνική Εκκλησία του Χους ήταν εγγενώς ευαγγελική Προτεσταντική. Σε ορισμένες αγνωστικιστικές ιστοριογραφίες, το φλεγόμενο δισκοπότηρο έδειχνε μια ασαφή ομοιότητα με σταυρό σε κάποιες στυλιζαρισμένες απεικονίσεις, βασιζόμενο στις ταφικές παραδόσεις των Ιωαννιτών. Πολλές ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών ανάβουν ένα δισκοπότηρο στην αρχή των λειτουργιών τους. Άλλα σύμβολα περιλαμβάνουν έναν εκτός κέντρου σταυρό μέσα σε κύκλο (ένα οικουμενιστικό σύμβολο που σχετίζεται με το κίνημα των Humiliati τη δεκαετία του 1950, μια ομάδα κληρικών με μεταρρυθμιστική και λειτουργική κατεύθυνση που επιδίωκε να αναβιώσει τον Οικουμενισμό).

Άλλα σύμβολα περιλαμβάνουν ένα ζευγάρι ανοιχτών χεριών που απελευθερώνουν ένα περιστέρι.
 Λειτουργίες και λατρεία 

Οι θρησκευτικές λειτουργίες πραγματοποιούνται συνήθως τις Κυριακές και μοιάζουν περισσότερο με τη μορφή και τη δομή της Προτεσταντικής λατρείας στην Καλβινιστική παράδοση. Οι λειτουργίες στη μεγάλη πλειονότητα των ενοριών ακολουθούν μια δομή που εστιάζει σε ένα κήρυγμα ή παρουσίαση από έναν ιερέα, έναν λαϊκό ηγέτη της ενορίας ή έναν προσκεκλημένο ομιλητή. Τα κηρύγματα μπορεί να καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Εφόσον οι Ενωτικοί Οικουμενιστές δεν αναγνωρίζουν κάποιο συγκεκριμένο κείμενο ή σύνολο κειμένων ως πρωταρχικά ή εγγενώς ανώτερα, η έμπνευση μπορεί να βρεθεί σε πολλά διαφορετικά θρησκευτικά ή πολιτιστικά κείμενα, καθώς και στις προσωπικές εμπειρίες του ιερέα.

Η λειτουργία περιλαμβάνει επίσης ψαλμωδία, συνοδευόμενη από όργανο, πιάνο ή άλλα διαθέσιμα μουσικά όργανα, και ενδεχομένως καθοδηγούμενη από έναν αρχιψάλτη ή χορωδία. Το πιο πρόσφατο υμνολόγιο που εκδόθηκε από την ομολογία, Singing the Journey, περιέχει 75 τραγούδια και αποτελεί συμπλήρωμα του παλαιότερου Singing the Living Tradition το οποίο περιέχει και αναγνώσματα. Οι ύμνοι που συνήθως ψάλλονται στις λειτουργίες Ενωτικών Οικουμενιστών προέρχονται από ποικίλες πηγές — παραδοσιακές μελωδίες ύμνων με νέους ή προσαρμοσμένους στίχους, πνευματικά τραγούδια, λαϊκά τραγούδια από διάφορους πολιτισμούς ή πρωτότυπες συνθέσεις από μουσικούς που είναι οι ίδιοι Ενωτικοί Οικουμενιστές, αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα. Η οργανική μουσική είναι επίσης ένα κοινό χαρακτηριστικό της τυπικής λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένων προοιμίων, μουσικής για το δίσκο, τιμητικής μουσικής (offertory music) ή μουσικής για περισυλλογή.

Ποιμαντικά στοιχεία της λειτουργίας μπορεί να περιλαμβάνουν χρόνο για την κοινοποίηση Χαρών και Λυπών/Ανησυχιών, όπου άτομα της ενορίας καλούνται να ανάψουν ένα κερί ή να πουν λίγα λόγια για σημαντικά γεγονότα στις προσωπικές τους ζωές. Πολλές περιλαμβάνουν επίσης χρόνο για διαλογισμό ή προσευχή, καθοδηγούμενη από τον ιερέα ή τον λειτουργό, τόσο προφορική όσο και σιωπηλή. Ανταποκρινόμενες αναγνώσεις και ιστορίες για παιδιά είναι επίσης τυπικές. Πολλές ενορίες επιτρέπουν επίσης έναν χρόνο στο τέλος της λειτουργίας, που ονομάζεται «συζήτηση» (talk back), όπου τα μέλη της ενορίας μπορούν να απαντήσουν στο κήρυγμα με τις δικές τους απόψεις και ερωτήσεις, ή ακόμη και να διαφωνήσουν με την άποψη που εξέφρασε ο ιερέας ή ο προσκεκλημένος ομιλητής.

Πολλές ενορίες Ενωτικών Οικουμενιστών δεν τηρούν πλέον τα χριστιανικά μυστήρια του βαπτίσματος, της θείας κοινωνίας ή του χρίσματος, τουλάχιστον στις παραδοσιακές τους μορφές ή με τα παραδοσιακά τους ονόματα. Ενορίες που συνεχίζουν αυτές τις πρακτικές με τα πιο παραδοσιακά τους ονόματα είναι συχνά ομοσπονδιακές εκκλησίες ή μέλη του Συμβουλίου Χριστιανικών Εκκλησιών εντός της Ένωσης Ενωτικών Οικουμενιστών (CCCUUA), ή μπορεί να έχουν ενεργά παραρτήματα που συνδέονται με τη Χριστιανική Αδελφότητα Ενωτικών Οικουμενιστών (Unitarian Universalist Christian Fellowship) ή παρόμοιες ομάδες διαθήκης. Οι «Αφιερώσεις παιδιών» συχνά αντικαθιστούν τα πιο παραδοσιακά βαπτίσματα βρεφών (τέτοιες «αφιερώσεις» μερικές φορές ασκούνται ακόμη και σε χριστιανικές κοινότητες που δεν βαπτίζουν βρέφη για θεολογικούς λόγους). Ετήσιοι εορτασμοί της Κοινωνίας του Νερού και της Κοινωνίας των Λουλουδιών μπορεί να αντικαταστήσουν ή να συμπληρώσουν την κοινωνία σε χριστιανικό ύφος (αν και πολλές πλουραλιστικές και χριστιανοπροσανατολισμένες ενορίες μπορεί να γιορτάσουν ή αλλιώς να προβλέψουν κοινωνία σε χριστιανικές ιερές ημέρες). Το χρίσμα μπορεί να αντικατασταθεί από ένα πρόγραμμα «Ενηλικίωσης» (Coming of Age), στο οποίο οι έφηβοι εξερευνούν την ατομική τους θρησκευτική ταυτότητα, συχνά αναπτύσσοντας τα δικά τους «πιστεύω» (credo). Αφού ολοκληρώσουν την εξερεύνηση των πνευματικών τους πεποιθήσεων, γράφουν έναν λόγο σχετικά με αυτόν, τον οποίο στη συνέχεια παρουσιάζουν προσωπικά στην ενορία.

Οι λειτουργίες μπορεί να διαφέρουν ευρέως μεταξύ ενοριών και μπορούν να ενσωματώνουν χορό, σύγχρονη μουσική και ποίηση, αναγνώσματα παρμένα από κοσμική λογοτεχνία ή πρωτότυπα έργα ενοριτών.

 Πολιτική 
 Ιστορία των πολιτικών πεποιθήσεων Ενωτικών και Οικουμενιστών 

Τον 19ο αιώνα, οι Ενωτικοί και οι Οικουμενιστές ήταν δραστήριοι στην κατάργηση της δουλείας, στο γυναικείο κίνημα, στο φεμινιστικό κίνημα, υπέρ της αλκοοολικής εγκράτειας και σε άλλα κινήματα κοινωνικής μεταρρύθμισης. Το δεύτερο συνέδριο για τα δικαιώματα των γυναικών πραγματοποιήθηκε στην Πρώτη Ενωτική Εκκλησία του Ρότσεστερ, στη Νέα Υόρκη. Επιπλέον, τέσσερις Πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών υπήρξαν Ενωτικοί: ο Τζον Άνταμς, ο Τζον Κουίνσι Άνταμς, ο Μίλαρντ Φίλμορ και ο Ουίλιαμ Χάουαρντ Ταφτ.

 Πολιτικές πεποιθήσεις των Ενωτικών Οικουμενιστών 

Ιστορικά, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές υπήρξαν συχνά ενεργοί σε πολιτικές υποθέσεις, ιδίως στο Κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων,Smith, Amanda, Unitarian Universalist Church Has Rich Civil Rights History  στο κίνημα για τα δικαιώματα ΛΟΑΤ,UUA "Unitarian Universalist Policy and LGBTQ Issues"  στο κίνημα κοινωνικής δικαιοσύνης και στο φεμινιστικό κίνημα.

Η Σούζαν Μπ. Άνθονι (Susan B. Anthony), Ενωτική και Κουάκερη, υπήρξε εξαιρετικά επιδραστική στο κίνημα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές και οι Κουάκεροι εξακολουθούν να μοιράζονται πολλές αρχές. Είναι επομένως σύνηθες να βλέπει κανείς Ενωτικούς Οικουμενιστές και Κουάκερους να συνεργάζονται.

Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ήταν και παραμένουν πολύ ενεργοί στον αγώνα για τον τερματισμό του ρατσισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τζον Χέινς Χολμς (John Haynes Holmes), Ενωτικός ιερέας και κοινωνικός ακτιβιστής στην Κοινοτική Εκκλησία της Νέας Υόρκης — Ενωτικοί Οικουμενιστές (The Community Church of New York-Unitarian Universalist), υπήρξε μεταξύ των ιδρυτών τόσο της Εθνικής Ένωσης για την Πρόοδο των Έγχρωμων Ανθρώπων (NAACP) το 1909 όσο και της Αμερικανικής Ένωσης Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU), την οποία προήδρευσε για κάποιο διάστημα. Ο Τζέιμς Τζ. Ριμπ (James J. Reeb), ιερέας στην Εκκλησία All Souls, Ενωτική, στην Ουάσιγκτον, και μέλος της Διάσκεψης Χριστιανικής Ηγεσίας του Νότου (Southern Christian Leadership Conference), ξυλοκοπήθηκε στη Σέλμα της Αλαμπάμα στις 8 Μαρτίου 1965 και πέθανε δύο μέρες αργότερα από σοβαρά τραύματα στο κεφάλι. Δύο εβδομάδες μετά τον θάνατό του, η Βιόλα Λιούτζο (Viola Liuzzo), Ενωτική Οικουμενίστρια και ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα, δολοφονήθηκε από λευκούς εθνικιστές μετά τη συμμετοχή της στην πορεία διαμαρτυρίας από τη Σέλμα στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα. Οι πορείες από τη Σέλμα στο Μοντγκόμερι για τα δικαιώματα ψήφου είναι περισσότερο γνωστές για την «Ματωμένη Κυριακή», που αναφέρεται στην 7η Μαρτίου 1965, την πιο βίαιη από τις τρεις πορείες.

Ο πρώην επικεφαλής της Ένωσης Ενωτικών Οικουμενιστών (2001–2009), Ουίλιαμ Τζ. Σίνκφορντ (William G. Sinkford), είναι Αφροαμερικανός, καθιστώντας τον Ενωτικό Οικουμενισμό μία από τις πρώτες παραδοσιακά λευκές ομολογίες που ηγήθηκε μέλος φυλετικής μειονότητας.Maxwell, Bill; 11 April 2008; "Leading the Unitarian Universalist Association, a faith without a creed"; St. Petersburg Times

Ενώ οι πολιτικά φιλελεύθεροι αποτελούν την πλειονότητα των Ενωτικών Οικουμενιστών, το κίνημα επιδιώκει την ποικιλομορφία και επίσημα καλωσορίζει τους ενορίτες ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους απόψεις. Οι πολιτικά συντηρητικοί Ενωτικοί Οικουμενιστές επισημαίνουν ότι ούτε ο θεολογικός φιλελευθερισμός ούτε οι Αρχές και Σκοποί της UUA απαιτούν φιλελεύθερη πολιτική. Όπως και οι πεποιθήσεις των Ενωτικών Οικουμενιστών, έτσι και η πολιτική καθορίζεται από τα άτομα, όχι από τις ενορίες ή την ομολογία.

Αρκετές ενορίες έχουν αναλάβει μια σειρά οργανωτικών, διαδικαστικών και πρακτικών βημάτων ώστε να αναγνωριστούν ως «Welcoming Congregations, Φιλόξενες Ενορίες»: ενορίες που έχουν λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να καλωσορίσουν και να εντάξουν ομοφυλόφιλους, λεσβίες, αμφιφυλόφιλους και τρανς (ΛΟΑΤ) ενορίτες. Οι ιερείς των Ενωτικών Οικουμενιστών τελούν ενώσεις ατόμων του ίδιου φύλου και πλέον γάμους μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου όπου είναι νόμιμοι (και μερικές φορές και όπου δεν είναι, ως μορφή πολιτικής διαμαρτυρίας). Στις 29 Ιουνίου 1984, οι Ενωτικοί Οικουμενιστές έγιναν η πρώτη μεγάλη εκκλησία «που ενέκρινε θρησκευτικές ευλογίες για ομοφυλοφιλικές ενώσεις»."Unitarians Endorse Homosexual Marriages", UPI, The New York Times, 29 June 1984. Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές ήταν στην πρώτη γραμμή του αγώνα για τη νομιμοποίηση των γάμων μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου στις τοπικές πολιτείες και επαρχίες τους, καθώς και σε εθνικό επίπεδο. Ομοφυλόφιλοι άνδρες, αμφιφυλόφιλοι και λεσβίες χειροτονούνται επίσης τακτικά ως ιερείς, και ένας αριθμός ομοφυλόφιλων, αμφιφυλόφιλων και λεσβιών ιερέων έχουν, οι ίδιοι, παντρευτεί νομικά τους συντρόφους τους. Τον Μάιο του 2004, η Εκκλησία της Οδού Άρλινγκτον (Arlington Street Church) στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης υπήρξε ο τόπος του πρώτου γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου που εγκρίθηκε από πολιτεία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η επίσημη θέση της UUA είναι υπέρ της νομιμοποίησης του γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου — «Συμμαχώντας με την Αγάπη» (Siding with Love). Το 2004 η Ενωτική Οικουμενιστική ιερέας Ντέμπρα Χάφνερ (Debra Haffner) του Ινστιτούτου Θρησκευτικής Ηθικής, Δικαιοσύνης και Θεραπείας (Religious Institute on Sexual Morality, Justice and Healing) δημοσίευσε μια Ανοιχτή Επιστολή προς Θρησκευτικούς Ηγέτες για την Ισότητα στον Γάμο, ώστε να επιβεβαιώσει τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου από μια διαθρησκειακή προοπτική. Τον Δεκέμβριο του 2009, ο δήμαρχος της Ουάσιγκτον, Άντριαν Φέντι (Adrian Fenty), υπέγραψε τον νόμο για τη νομιμοποίηση του γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου για την Περιφέρεια της Κολούμπια στην Εκκλησία All Souls.

Η οργάνωση Ενωτικοί Οικουμενιστές για την Ευαισθητοποίηση για την Πολυσυντροφικότητα (Unitarian Universalists for Polyamory Awareness) συνεργάζεται με ιερείς και άλλους ηγέτες των Ενωτικών Οικουμενιστών για να τους εκπαιδεύσει σχετικά με την πολυσυντροφικότητα. Στη Γενική Συνέλευση της UUA το 2015, ο κανόνας περί μη-διάκρισης (non-discrimination) της Ένωσης τροποποιήθηκε ώστε να περιλαμβάνει την κατηγορία «δομές οικογένειων και σχέσεων»· η UUA ωστόσο δεν έχει ακόμη προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες για αυτό.

Πολλές ενορίες συμμετέχουν ενεργά σε έργα και προσπάθειες που αποσκοπούν στη στήριξη περιβαλλοντικών αιτιών και της βιωσιμότητας. Αυτές συχνά αποκαλούνται «δραστηριότητες της έβδομης αρχής» (seventh principle) λόγω της έβδομης αρχής που παρατέθηκε παραπάνω.

 Αντιπαραθέσεις 

 Εξωτερικές 

 Έλλειψη επίσημου δόγματος 
Τον Μάιο του 2004, η Γενική Ελεγκτής (Comptroller) του Τέξας, Κάρολ Κίτον Στρέιχορν (Carole Keeton Strayhorn), αποφάσισε ότι ο Ενωτικός Οικουμενισμός δεν ήταν «θρησκεία», επειδή «δεν διαθέτει ένα ενιαίο σύστημα πίστης», και αφαίρεσε από την Εκκλησία Ενωτικών Οικουμενιστών του Ρεντ Ρίβερ (Red River) στο Ντένισον (Denison) του Τέξας το καθεστώς φοροαπαλλαγής. Ωστόσο, μέσα σε λίγες εβδομάδες, η Strayhorn αντέστρεψε την απόφασή της.

 Σύγχηση με άλλες ομάδες 
Υπάρχουν ξεχωριστά κινήματα και οργανώσεις που εμμένουν στη κλασική Ενωτική ή Χριστιανική Οικουμενιστική θεολογία και δεν ανήκουν στην Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών ούτε θεωρούν τον εαυτό τους Ενωτικούς Οικουμενιστές. Η Αμερικανική Ενωτική Διάσκεψη (American Unitarian Conference) και η Χριστιανική Οικουμενιστική Ένωση (Christian Universalist Association) είναι οι δύο πιο σημαντικοί οργανισμοί που εκπροσωπούν αυτές τις θεολογικές πεποιθήσεις σήμερα. Οι Χριστιανοί που ασπάζονται αυτές τις πεποιθήσεις τείνουν να θεωρούν τον εαυτό τους τους αληθινούς Ενωτικούς ή Οικουμενιστές και κληρονόμους της θεολογικής κληρονομιάς της αρχικής Αμερικανικής Ενωτικής Ένωσης ή της Οικουμενιστικής Εκκλησίας της Αμερικής, και δεν επιθυμούν να συγχέονται με τους Ενωτικούς Οικουμενιστές. Η Εκκλησία Unity (Unity Church) είναι μια άλλη ομολογία που συχνά συγχέεται με τον Ενωτικό Οικουμενισμό.See "Why the American Unitarian Conference Had to Be Formed"  and "What Is the Difference between Christian Universalism and Unitarian Universalism?" 

 Πρόσκοποι Αμερικής (BSA) 
Το 1992, η UUA δημοσίευσε δηλώσεις που αντιτίθεντο στις πολιτικές των Αγοριών Προσκόπων της Αμερικής (Boy Scouts of America, BSA) για διάκριση εις βάρος ομοφυλόφιλων, αθέων και αγνωστικιστών· και το 1993, η UUA επικαιροποίησε τον οδηγό προγράμματος του εμβλήματος «Religion in Life» (Θρησκεία στη Ζωή) για νέους στον προσκοπισμό ώστε να περιλαμβάνει κριτική για τις πολιτικές των BSA. Λόγω της δημοσιευμένης κριτικής, το 1998 οι BSA απέσυραν την αναγνώριση του προγράμματος Religion in Life της UUA. Στη συνέχεια, η UUA αφαίρεσε το επίμαχο υλικό από το πρόγραμμα σπουδών και οι BSA ανανέωσαν την αναγνώριση του προγράμματος. Αργότερα, η UUA εξέδωσε εσωτερικό, συμπληρωματικό υλικό στα εγχειρίδια εργασίας του προγράμματος με γενικές δηλώσεις κριτικές στη διάκριση βάσει σεξουαλικού προσανατολισμού ή προσωπικής θρησκευτικής άποψης. Όταν οι BSA έμαθαν για αυτές τις (εσωτερικές) δηλώσεις, απέσυραν ξανά την αναγνώριση του προγράμματος Religion in Life της UUA.

Το 2004, η Οργάνωση Ενωτικών Οικουμενιστών Προσκόπων (UUSO), μια ομάδα που δεν συνδεόταν με την UUA, δημιούργησε το πρόγραμμα εμβλήματος «Living Your Religion» (Ζώντας την Θρησκεία Σου) για προσκόπους Ενωτικούς Οικουμενιστές στο BSA. Χωρίς τη γνώση ή την έγκριση της UUA, το πρόγραμμα εγκρίθηκε από την επιτροπή Θρησκευτικών Σχέσεων των BSA το 2005. Αφού ειδοποιήθηκε για το πρόγραμμα UUSO, η UUA εξέδωσε δήλωση (16 Μαρτίου 2005) διευκρινίζοντας ότι η UUSO δεν ήταν θυγατρική οργάνωση της UUA και δηλώνοντας ότι, σε αντίθεση με τις αντίθετες αναφορές, οι ενορίες UU συνέχιζαν να απονέμουν το έμβλημα Religion in Life της UUA στα μέλη νεολαίας τους στους Προσκόπους BSA — των οποίων τα εμβλήματα φορούσαν έπειτα στις στολές τους χωρίς παράπονα από τους BSA. Επιπλέον, η δήλωση διευκρίνιζε ότι η UUA εξακολουθούσε να διατηρεί την κριτική της τόσο κατά της συνεχιζόμενης διάκρισης των BSA εις βάρος ομοφυλόφιλων προσκόπων και ηγετών όσο και κατά της απαίτησης των BSA για θρησκευτικό τεστ ένταξης.

Αργότερα γεγονότα κατέστησαν αυτά τα ζητήματα άνευ αντικειμένου: το 2013 οι BSA άνοιξαν τη συμμετοχή σε ομοφυλόφιλους νέους, και το 2015 σε ομοφυλόφιλους ενήλικες, αλλαγές που έλυσαν την κύρια ένσταση της UUA έναντι των BSA. Η UUSO διαλύθηκε το 2015 και το 2016, μέσω μνημονίου κατανόησης, το πρόγραμμα εμβλήματος της UUA αναγνωρίστηκε ξανά επίσημα από τους BSA.

 Εσωτερικές 

 Γλώσσα 
Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Ουίλιαμ Σίνκφορντ (William Sinkford), έντονες συζητήσεις συγκλόνισαν το Ενωτικό Οικουμενιστικό (U.U.) κίνημα σχετικά με την έκκλησή του για επιστροφή ή επαναδημιουργία μιας αυθεντικής Ενωτικής Οικουμενιστικής «γλώσσας του δέους» (Language of Reverence). Ο Σίνκφορντ πρότεινε ότι καθώς οι Ενωτικοί Οικουμενιστές εγκατέλειπαν την παραδοσιακή θρησκευτική γλώσσα, θα παρέδιδαν σε άλλους τις λέξεις της δύναμης της θρησκείας. Αυτοί οι άλλοι θρησκευόμενοι θα προχωρούσαν στο να υπαγορεύουν τις σημασίες των θρησκευτικών λέξεων και γλώσσας, συμπεριλαμβανομένων των Γραφών, στη δημόσια σφαίρα. Υποστήριζε ότι οι Ενωτικοί Οικουμενιστές θα έπρεπε να ανακτήσουν τη σωστή θέση τους στο διαθρησκειακό τραπέζι κάνοντας αυτή τη γλώσσα δική τους. Άλλοι είδαν την ιδέα του ως προσπάθεια επιστροφής των ενοριών UU σε πιο ορθόδοξα χριστιανικά πρότυπα λατρείας. Πράγματι, κάποιοι ανησυχούσαν ότι ίσως ήταν μια έκκληση να αντιταχθούν στη διαρκώς αυξανόμενη επιρροή του ανθρωπισμού και της αθεΐας μεταξύ των UU, των οποίων οι υποστηρικτές θα γίνονταν ανεπιθύμητοι στην κοινότητα. Ο Σίνκφορντ αρνήθηκε τέτοιες προθέσεις, επικαλούμενος τα λόγια ανθρωπιστών Ενωτικών Οικουμενιστών ως παραδείγματα του τι εννοούσε με τον όρο «γλώσσα του δέους».

Η ανάπτυξη του ανθρωπισμού μεταξύ των Ενωτικών Οικουμενιστών οφείλεται εν μέρει στη δέσμευση των ενοριών να απευθυνθούν σε ένα καθολικό κοινό, ενώ εκπαίδευαν τα μέλη UU στη βιβλική παιδεία, πολλά εκ των οποίων είχαν γεννηθεί σε οικογένειες που απέρριπταν ή υποβάθμιζαν θρησκευτικά ή ηθικά κατηχητικά. (Εκτός από τους ανθρωπιστές, σε αυτούς περιλαμβάνονται άθεοι και θεϊστές, αγνωστικιστές και αναζητητές, μη μέλη–συνεργάτες, αποξενωμένοι από τη θρησκεία και άλλοι μέσα στη μεγαλύτερη ενορία UU.) Η διαμάχη οδήγησε στη δημοσίευση βιβλίου από τον εκδοτικό οίκο Beacon Press της UUA, γραμμένου από τον πρώην πρόεδρο της UUA, Τζον Μπίερενς (John Buehrens), με τίτλο Understanding the Bible: An Introduction for Skeptics, Seekers, and Religious Liberals (Ερμηνεύοντας την Βίβλο: Μια Εισήγηση για τους Σκεπτικούς, αυτούς που ψάχνουν, και τους Θρησκευτικά Φιλελεύθερους). Σκοπός του ήταν να λειτουργήσει ως είδος εγχειριδίου που θα διαβαζόταν παράλληλα με τη Βίβλο, παρέχοντας ερμηνευτικές στρατηγικές από φιλελεύθερη θρησκευτική σκοπιά, ώστε ο αναγνώστης να εμπλακεί σε συζήτηση για τη Βίβλο — τι λέει και τι σημαίνει σήμερα. Στόχος είναι η θετική εμπλοκή και όχι η παράδοση όλης της δημόσιας συζήτησης για την ερμηνεία της Βίβλου σε άλλους. Έργο επίσης σημαντικό του Μπίερενς, με τον Φόρεστ Τσαρτς (Forrest Church), είναι το A Chosen Faith: An Introduction to Unitarian Universalism (Μια Επιλεγμένη Πίστη: Μια Εισήγηση στον Ενωτικό Οικουμενισμό), στο οποίο οι συγγραφείς παρουσιάζουν τις πολλές πηγές της Ενωτικής Οικουμενιστικής πίστης.

 Δανεισμός από άλλες θρησκείες 
Ο «δανεισμός» θρησκευτικών τελετουργιών από άλλες θρησκευτικές παραδόσεις από Ενωτικούς Οικουμενιστές συζητήθηκε στη Γενική Συνέλευση των UU το 2001, σε σεμινάριο με τίτλο Cultural Appropriation: Reckless Borrowing or Appropriate Cultural Sharing, από το Τμήμα Θρησκευτικής Εκπαίδευσης της UUA (Religious Education Department)."Cultural Appropriation: Reckless Borrowing or Appropriate Cultural Sharing"  Reported for the Web by Dwight Ernest, July 24, 2001, Unitarian Universalist Association"When Worship Becomes Cultural Misappropriation", September 15, 2007, UU Interconnections Ειδικότερα συζητήθηκε η χρήση τελετουργιών και πρακτικών που είναι ιερές για συγκεκριμένες φυλές ή η χρήση πνευματικών πρακτικών χωρίς το πραγματικό τους πλαίσιο.

 Ρατσισμός 
Η εσωτερική διαμάχη σχετικά με την πρόσληψη του επικεφαλής της Νότιας Περιφέρειας της UUA (προσλήφθηκε ένας λευκός άντρας εκτός της περιφέρειας αντί για μια λατινοαμερικάνα που κατοικούσε εντός της περιφέρειας) οδήγησε σε παραιτήσεις και απολογίες το 2017. Ο πρόεδρος της UUA, Πίτερ Μοράλες (Peter Morales), ο πρώτος Λατίνος πρόεδρος της ομολογίας, παραιτήθηκε εν μέσω κριτικής για την αποτυχία του να αντιμετωπίσει τις αντιπαραθέσεις σχετικά με την συμπερίληψη. Οι τρεις συμπρόεδροι που ανέλαβαν στη συνέχεια ανέθεσαν έναν «έλεγχο ρατσισμού» για να αντιμετωπιστεί η λευκή υπεροχή μέσα στην ομολογία. Τον Απρίλιο του 2018, η Washington Post ανέφερε ότι η UUA «τον τελευταίο χρόνο έχει κληθεί να βοηθήσει στην επίλυση 15 ενοριακών συγκρούσεων που αφορούσαν θρησκευτικούς επαγγελματίες που είναι έγχρωμοι».

 Οργανισμοί 

 Ασία 

 Φιλιππίνες: Εκκλησία Ενωτικών Οικουμενιστών των Φιλιππίνων (Unitarian Universalist Church of the Philippines)
 Ινδία: Ινδικό Συμβούλιο Ενωτικών Εκκλησίων (The Indian Council of Unitarian Churches), στο οποίο περιλαμβάνεται η Ένωση Ενωτικών Κχάσι (Khasi Unitarian Union)
 Ινδονησία: Παγκόσμια Εκκλησία του Θεού (Indonesia Global Church of God)

 Αφρική 

 Νότια Αφρική: Ενωτική Εκκλησία της Νότιας Αφρικής (Unitarian Church of South Africa)

 Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία 

 Η Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (Australian and New Zealand Unitarian Universalist Association - ANZUUA) είναι ο οργανισμός που λειτουργεί ως συντονιστικό σώμα για τις ενωτικές και οικουμενικές ενορίες στις δύο χώρες.

 Βόρεια Αμερική 

 Καναδικό Ενωτικό Συμβούλιο (Canadian Unitarian Council – CUC), το εθνικό σώμα των ενοριών του Ενωτικού Οικουμενισμού στον Καναδά. Ήταν μέλος της UUA έως τον Ιούλιο 2002.
 Καναδοί Ενωτικοί για τη Κοινωνική Δικαιοσύνη (Canadian Unitarians for Social Justice – CUSJ), συνεργαζόμενος οργανισμός του CUC.
 Καναδική Ένωση Γυναικών Ενωτικών Οικουμενιστών (Canadian Unitarian Universalist Women’s Association – CUUWA), συνεργαζόμενη με το CUC.
 Η Βορειοαμερικανική Ενωτική Ένωση (North American Unitarian Association – NAUA) είναι μια βορειοαμερικανική ομάδα που δεν είναι συνδεδεμένη με την UUA.
 Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών (Unitarian Universalist Association – UUA), ο μεγαλύτερος και πιο γνωστός οργανισμός Ενωτικών, Οικουμενιστών και Ενωτικών Οικουμενιστών στον κόσμο, με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένο του Πουέρτο Ρίκο. Μερικές Ενωτικές και Οικουμενιστικές ενορίες σε άλλες χώρες, όπως αυτή στο Σαν Μιγκέλ ντε Αλέντε στο Μεξικό, και αυτή της Ώκλαντ στη Νέα Ζηλανδία καθώς και μερικές άλλες είναι επίσης μέλοι της Ένωσης Ενωτικών Οικουμενιστών. Το 2020 αντιπροσώπευε 1.078 ενορίες με περισσότερα από 152.000 μέλη.Congregation Unitarian Universalist . Uupuertorico.org. Retrieved on 2010-09-29.
 Promise the Children: Μη κερδοσκοπικός οργανισμός (501(c)(3)), ανεξάρτητος συνεργάτης της UUA, που βοηθά τους Ενωτικούς Οικουμενιστές να υπερασπίζονται τα δικαιώματα παιδιών και νέων.
 Οι Νέοι Θρησκευόμενοι Ενωτικοί Οικουμενιστές (Young Religious Unitarian Universalists – YRUU) είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται μέσα στην UUA και το CUC. Το YRUU ήταν μια οργάνωση σε πανηπειρωτικό επίπεδο, κυρίως διοικούμενη από νέους ηλικίας 14 έως 20 ετών, με καθοδήγηση από ενήλικους μέντορες. Η πανηπειρωτική οργάνωση του YRUU έληξε το 2008, αλλά ο όρος χρησιμοποιείται ακόμα από ορισμένες ενεργές ομάδες νέων και συνέδρια σε ενοριακό και περιφερειακό/τοπικό επίπεδο. Δημιουργήθηκε το 1981 και το 1982 σε δύο συνέδρια, το Common Ground 1 και 2. Το Common Ground συγκαλέστηκε για να δημιουργήσει μια αντικατάσταση, ελεγχόμενη από την UUA, για τη Νεολαία Φιλελεύθερης Θρησκείας (Liberal Religious Youth – LRY), την προηγούμενη ενωτική οικουμενιστική νεολαιίστικη οργάνωση. Το LRY διαλύθηκε από την UUA και τα περιουσιακά του στοιχεία απορροφήθηκαν από αυτήν.
 Ενωτική Οικουμενική Βουδιστική Αδελφότητα (Unitarian Universalist Buddhist Fellowship, UUBF): από τη δεκαετία του 1990 φέρνει σε διάλογο βουδιστές Ενωτικούς Οικουμενιστές. Εκδίδει το περιοδικό UU Sangha και οργανώνει συνέδρια κάθε δύο χρόνια. Είναι ανοιχτό σε όλους τους Ενωτικούς Οικουμενιστές που είναι βουδιστές ή όποιας άλλης παράδοσης που ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για τον Βουδισμό.
 Η Εκκλησία της Ευρύτερης Κοινωνίας (Church of the Larger Fellowship – CLF) υπάρχει για να εξυπηρετεί ενωτικούς οικουμενιστές που είναι απομακρυσμένοι από οποιαδήποτε φυσική ενορία.
 Το Σύμφωνο Ενωτικών Οικουμενιστών Παγανιστών (Covenant of Unitarian Universalist Pagans – CUUPS) είναι μια ένωση ενωτικών οικουμενιστών που αυτοπροσδιορίζονται ως παγανιστές ή νεοπαγανιστές.
 Η Ενωτική Οικουμενική Χριστιανική Αδελφότητα (Unitarian Universalist Christian Fellowship – UUCF) είναι μια ένωση ενωτικών οικουμενιστών που αυτοπροσδιορίζονται ως χριστιανοί.
 Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές για την Αναγνώριση της Πολυσυντροφικότητας (Unitarian Universalists for Polyamory Awareness) είναι μια ένωση ενωτικών οικουμενιστών που υποστηρίζουν την επίσημη αναγνώριση της πολυσυντροφικότητας ως έγκυρου τρόπου ζωής.
 Η Ενωτική Οικουμενική Επιτροπή Υπηρεσιών (Unitarian Universalist Service Committee) είναι ένας μη θρησκευτικός οργανισμός αφιερωμένος στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης παγκοσμίως.
 Η Ενωτική Οικουμενική Διακονία για τα Ζώα (Unitarian Universalist Animal Ministry – UUAM) είναι μια ποικιλόμορφη ομάδα ενωτικών οικουμενιστών που σκοπό έχουν να διευρύνουν τον κύκλο της συμπόνιας προς τα ζώα.

 Ευρώπη 

 Οι Ενωτικοί Οικουμενιστές Ευρώπης (European Unitarian Universalists – EUU) είναι ένα δίκτυο που συνδέει ενωτικούς οικουμενιστές και αγγλόφωνες ενωτικές οικουμενιστικές κοινότητες στην Ευρώπη.
 Τσεχία: Θρησκευτική Κοινωνία Τσέχων Ενωτικών (Náboženská společnost českých unitářů)
 Δανία: Ενωτική Εκκλησιαστική Κοινωνία (Unitarisk Kirkesamfund)
 Φινλανδία: Ενωτική Οικουμενική Εταιρεία Φινλανδίας (Unitarian Universalist Society of Finland)
 Γερμανία: Ενωτικοί – Θρησκευτική Κοινότητα Ελεύθερης Πίστης (Unitarier – Religionsgemeinschaft freien Glaubens)
 Ουγγαρία: Ενωτική Εκκλησία της Τρανσυλβανίας (Erdélyi Unitárius Egyház)
 Ολλανδία: Φιλελεύθερη Θρησκευτική Κοινότητα NPB (Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB)
 Ρουμανία: Ενωτική Εκκλησία της Τρανσυλβανίας (Biserica Unitariană din Transilvania)
 Ισπανία: Ενωτική Οικουμενική Εταιρεία Ισπανίας (Sociedad religiosa Unitaria Universalista de España, SUUE)

 Παγκοσμίως 

 Το Διεθνές Συμβούλιο Ενωτικών και Οικουμενιστών (International Council of Unitarians and Universalists – ICUU) εκπροσωπεί ενωτικές, οικουμενικές και ενωτικές οικουμενιστικές εκκλησίες παγκοσμίως. Η UUA και το CUC είναι και οι δύο μέλη αυτού του οργανισμού.

 Αριθμός μελών 
Από το 2020, η Ένωση Ενωτικών Οικουμενιστών (UUA) είχε 1.027 Ενωτικές Οικουμενιστικές ενορίες στις Ηνωμένες Πολιτείες και ορισμένες ενορίες εκτός ΗΠΑ. Το 2011, είχε δύο ενορίες στις Παρθένες Νήσους των ΗΠΑ, 19 στον Καναδά, έξι σε άλλες χώρες, καθώς και 28 πολυ-ομολογιακές ενορίες–μέλη: 17 στη Μασαχουσέτη, τέσσερις στο Ιλινόι, τρεις στο Νιού Χάμσαϊρ, δύο στο Βερμόντ, και από μία στο Μέιν και στην Ουάσινγκτον. Επτά από τις δέκα πολιτείες των ΗΠΑ με τις περισσότερες ενορίες είναι επίσης και από τις πιο πολυπληθείς· η πολιτεία με τις περισσότερες ενορίες και μέλη είναι η Μασαχουσέτη· το Βερμόντ είναι πρώτο αναλογικά με τον συνολικό πληθυσμό του. Από τον Δεκέμβριο του 2023 υπάρχουν 42 ενορίες και αναδυόμενες ομάδες Ενωτικών Οικουμενιστών στον Καναδά, που συνδέονται με το Καναδικό Συμβούλιο Ουνιταριανών (CUC). Γενικά, φαίνεται πως οι πολιτείες οι οποίες - για τα δεδομένα των ΗΠΑ - τείνουν προς τα αριστερά και ψηφίζουν πλειοψηφικά το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ έχουν περισσότερος Ενωτικούς Οικουμενιστές, που αντανακλά τις γενικότερα φιλελεύθερες αντιλήψεις των Ενωτικών Οικουμενιστών.

Το 1956, ο Σάμ Γουέλς (Sam Wells) έγραψε: «Οι Ενωτικοί και οι Οικουμενιστές εξετάζουν συγχώνευση, η οποία θα είχε συνολικά 160.000 μέλη στις ΗΠΑ (500.000 στον κόσμο)». Το 1965 ο Κόνκιν (Conkin) έγραψε: «Το 1961, κατά τον καιρό της συγχώνευσης, η συμμετοχή [στις Ηνωμένες Πολιτείες] ήταν 104.821 σε 651 ενορίες, και η κοινή συμμετοχή εκτινάχθηκε στο ιστορικά υψηλότερο επίπεδο στα μέσα της δεκαετίας του 1960 (περίπου 259.000), πριν μειωθεί απότομα τη δεκαετία του 1970...». Σύμφωνα με το Yearbook of American & Canadian Churches του 2008, η Ένωση Ενοριών Ενωτικών Οικουμενιστών δήλωσε 214.738 μέλη το 2002.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Έρευνα Ταυτότητας Θρησκείας στην Αμερική (American Religious Identification Survey) ανέφερε 629.000 μέλη που περιέγραψαν τον εαυτό τους ως Ενωτικούς Οικουμενιστές το 2001, αύξηση από 502.000 που αναφέρθηκαν σε παρόμοια έρευνα το 1990.[123] Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις βρίσκονται στη Νέα Αγγλία και γύρω από το Σιάτλ της πολιτείας Ουάσινγκτον.

Η Έρευνα Θρησκευτικού Τοπίου στις ΗΠΑ, που διεξήχθη το 2007 από το Pew Forum on Religion and Public Life και βασίστηκε σε δείγμα άνω των 35.000 ατόμων, κατατάσσει το ποσοστό των Αμερικανών ενηλίκων που αυτοπροσδιορίζονται ως Ενωτικοί Οικουμενιστές στο 0,3%.

Η απογραφή του Καναδά το 2001, που πραγματοποιήθηκε από τη Στατιστική Υπηρεσία του Καναδά, κατέγραψε 17.480 Καναδούς Ενωτικούς,97F0022XCB2001002 . 2.statcan.ca (2010-03-09). Retrieved on 2010-09-29. και τα στατιστικά μέλη του Σεπτεμβρίου 2007 από το Καναδικό Συμβούλιο Ουνιταριανών (CUC) έδειξαν ότι εκείνη την περίοδο είχαν 5.150 επίσημα μέλη. Το 2015, το CUC ανέφερε 3.804 μέλη.

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ουνιταριανοί
Κατηγορία:Θρησκευτικός πλουραλισμός