Σικελιώτες

Οι Σικελιώτες (αρχαία ελληνικά: Σικελιῶται) αποτέλεσαν μια ξεχωριστή εθνοπολιτισμική ομάδα στη Σικελία από τον 8ο αιώνα π.Χ. περίπου μέχρι την αφομοίωσή τους στον γενικό σικελικό πληθυσμό. Ως Έλληνες άποκοι (συχνά φερόμενοι ως δωρικής καταγωγής) και απόγονοι αποίκων από την Ελλάδα, ομιλούσαν ελληνικά και συμμετείχαν στις ευρύτερες πολιτιστικές και πολιτικές δραστηριότητες της ελληνικής Σικελίας και του ελληνικού κόσμου γενικότερα. Ο Αθηναίος ιστορικός Θουκυδίδης τους αναφέρει σε διάφορα σημεία του έργου του «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου».

Η Ρωμαϊκή Δημοκρατία και η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία συνέχισαν να διακρίνουν μεταξύ των Σικελιωτών (των απογόνων των Ελλήνων αποίκων) και των μη Ελλήνων κατοίκων της Σικελίας.

Οι Σικελιώτες αποτελούν διακριτή υποεθνοτική ομάδα του ευρύτερου ιταλιωτικού εθνοπολιτισμικού συνόλου.

Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου της Γέλας, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Θουκυδίδη, ο Ερμοκράτης, κηρύσσοντας την ανεξαρτησία του σικελικού λαού, είπε:«Δεν είναι ντροπή όταν συμπατριώτες κάνουν παραχωρήσεις σε συμπατριώτες: Δωριείς σε άλλους Δωριείς και Χαλκιδείς σε άλλους της ίδιας φυλής· και γενικά, να γίνονται παραχωρήσεις σε γειτονικούς λαούς που κατοικούν την ίδια γη περιτριγυρισμένη από θάλασσα, και που με ένα όνομα καλούνται Σικελιώτες.[...]»

(Θουκυδίδης Δ’, 64.3)Η ειδυλλιακή εικόνα που έδωσε η αρχαία ιστοριογραφία για την άφιξη των Ελλήνων στο νησί απέχει πολύ από αυτό που στην πραγματικότητα ήταν μια συμβίωση κάθε άλλο παρά ειρηνική, που χαρακτηριζόταν από την καταπίεση των αυτοχθόνων, από την «οικονομική και πολιτική, αλλά και πολιτιστική και ιδεολογική πίεση που ασκούσαν οι άποικοι, και την επακόλουθη αποδόμηση των παραμέτρων αυτοπροσδιορισμού του ιθαγενούς κόσμου».Moscati Castelnuovo L., op. cit., σ. 555.

Λογοτεχνία
Η συμβολή των Σικελιωτών στη λογοτεχνία ήταν αξιοσημείωτη. Για την ακρίβεια, ορισμένα είδη της ελληνικής λογοτεχνίας αναπτύχθηκαν στη Σικελία: σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η τεχνική της κατασκευής πλοκής γεννήθηκε στη Σικελία και η δωρική-σικελιωτική κωμωδία, της οποίας κύριοι εκπρόσωποι ήταν ο Επίχαρμος και ο Φόρμις, χρησίμευσε ως πρότυπο για την επακόλουθη αττική κωμωδία του 5ου αιώνα π.Χ..

Το θέατρο στη Σικελία δεν περιοριζόταν μόνο στην κωμωδία: στον Σώφρονα από τις Συρακούσες αποδίδεται η επινόηση του ελληνικού μίμου, ο οποίος είχε σημαντική επιτυχία στην ελληνιστική εποχή, ιδίως με τον Θεόκριτο, ο οποίος με τη σειρά του επινόησε τη βουκολική ποίηση. Ο Φρύνιχος και ο Αισχύλος πέθαναν στη Σικελία, ο πρώτος θεωρούμενος «ο διασημότερος των πρώτων τραγικών», ο δεύτερος κατατασσόμενος στους τρεις μεγάλους τραγικούς του αρχαίου ελληνικού θεάτρου· ο Αισχύλος παρουσίασε κάποιες από τις τραγωδίες του στο θέατρο των Συρακουσών, συμπεριλαμβανομένων των Περσών, της αρχαιότερης σωζόμενης ελληνικής τραγωδίας.

Ήταν μέρος της αυλής των διανοουμένων που περιέβαλλαν τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα Β΄, στους οποίους περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, οι λυρικοί ποιητές Πίνδαρος, Βακχυλίδης, Σιμωνίδης ο Κείος και Ξενοφάνης. Οι λυρικοί ποιητές Θέογνις ο Μεγαρεύς και Στησίχορος ήταν επίσης ενεργοί στη Σικελία· η Σαπφώ πέρασε εκεί δέκα χρόνια εξορίας. Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, η ίδια η χορική λυρική ποίηση ίσως γεννήθηκε στη Σικελία.

Μια ακόμη σημαντική σικελική καινοτομία ήταν η ρητορική: τα πρώτα εγχειρίδια της, στην πραγματικότητα, αποδίδονται στους Συρακούσιους Κόρακα και Τεισία. Ο Διογένης Λαέρτιος θεωρούσε τον Εμπεδοκλή έναν από τους σημαντικότερους προσωκρατικούς φιλοσόφους, ως τον εφευρέτη της ρητορικής· μεταξύ των μαθητών του ήταν ο Γοργίας, ένας από τους πρώτους σοφιστές, ο οποίος μαζί με τον Πώλο του Ακράγα (μαθητή του) και τον Τεισία εισήγαγαν την τέχνη της ρητορικής στην Αθήνα από τη Σικελία.

Πόλεις-Κράτη Σικελιωτών
 Συρακούσαι
 Γέλα
 Σελινούς
 Ζάγκλη
 Νάξος
 Ιμέρα
 Καλή Ακτή
 Λεοντίνοι
 Κατάνη
 Καμάρινα
 Ακράγας
 Ηράκλεια η Μινώα

Δείτε επίσης
Ελληνικά νομίσματα της Ιταλίας και της Σικελίας

Παραπομπές

Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά φύλα
Κατηγορία:Αρχαίοι λαοί της Σικελίας
Κατηγορία:Δωριείς