Ριζοπάθεια

Η ριζοπάθεια είναι μια πάθηση κατά την οποία μια νευρική ρίζα στη σπονδυλική στήλη συμπιέζεται ή ερεθίζεται, οδηγώντας σε πόνο και άλλα νευρολογικά συμπτώματα. Μπορεί να εμφανιστεί στην αυχενική, θωρακική (πλάτη) ή οσφυϊκή (μέση) περιοχή της σπονδυλικής στήλης. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και μυϊκή αδυναμία στις περιοχές που εξυπηρετούνται από το προσβεβλημένο νεύρο. 

Η αυχενική ριζοπάθεια επηρεάζει τον αυχένα, προκαλώντας πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία που μπορεί να αντανακλά στον ώμο, και στο άνω άκρο, η θωρακική ριζοπάθεια επηρεάζει την πλάτη, προκαλώντας πόνο ή μούδιασμα που μπορεί να εκτείνεται γύρω από το στήθος ή την κοιλιά, και η οσφυϊκή ριζοπάθεια επηρεάζει τη μέση, προκαλώντας συχνά ισχιαλγία (πόνο που ακτινοβολεί στο πόδι), μούδιασμα ή αδυναμία στο κάτω άκρο. 

Η ριζοπάθεια επηρεάζει συχνότερα την αυχενική και την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, με τις κάτω αυχενικές (Α5, Α6, Α7) και κάτω οσφυϊκές (Ο1-Ι4) νευρικές ρίζες να είναι οι περιοχές που συμπιέζονται συχνότερα. Η πολυριζοπάθεια είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από βλάβη σε πολλαπλές νευρικές ρίζες, οδηγώντας σε συμπτώματα όπως πόνο, αδυναμία και απώλεια αισθητικότητας στα άκρα και στον κορμό.

Συχνές αιτίες της ριζοπάθειας περιλαμβάνουν την κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, την σπονδυλική στένωση, την σπονδυλολίσθηση, τα οστεόφυτα και την αρθρίτιδα. Η διάγνωση συχνά περιλαμβάνει την κλινική εξέταση, την καταγραφή των συμπτωμάτων και μπορεί να περιλαμβάνει απεικονιστικές εξετάσεις (ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία, αξονική τομογραφία) και εξετάσεις νευρικής λειτουργίας όπως ηλεκτρομυογράφημα (EMG).

Η θεραπεία στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της λειτουργικότητας, με επιλογές που κυμαίνονται από συντηρητικά μέτρα όπως φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή έως πιο επεμβατικές διαδικασίες όπως ενέσεις στεροειδών ή ακόμα και χειρουργικές επεμβάσεις σε σοβαρές περιπτώσεις (πεταλεκτομή, δισκεκτομή, σπονδυλοδεσία, τρηματεκτομή, αρθοπλαστική δίσκου κ.α.).

 Αίτια 
Η ριζοπάθεια μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι κήλες μεσοσπονδύλιου δίσκου, τα οστεόφυτα, η στένωση της σπονδυλικής στήλης και η εκφυλιστική νόσος του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Λιγότερο συχνές αιτίες μπορεί να περιλαμβάνουν όγκους, λοιμώξεις, ακόμη και διαβήτη.

 Συνήθεις αιτίες 

 Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου 
αριστερά|μικρογραφία|300x300εσ|Στάδια εξέλιξης δισκοκήλης.
αριστερά|μικρογραφία|Τρεις τύποι οστεοφύτων που σχετίζονται με τον εκφυλισμό της σπονδυλικής στήλης.
αριστερά|μικρογραφία|Απεικόνιση σπονδυλικής στένωσης όπου είναι εμφανής η συμπίεση της νευρικής ρίζας.
αριστερά|μικρογραφία|Σπονδυλική στήλη με οστεοαρθρίτιδα. Στην εικόνα είναι εμφανή τα οστεόφυτα και η στένωση του μεσοσπονδύλιου δίσκου λόγω της πάθησης.
Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, επίσης γνωστή ως δισκοκήλη, εμφανίζεται όταν το μαλακό μέρος ενός μεσοσπονδύλιου δίσκου προεξέχει μέσα από ένα άνοιγμα στο εξωτερικό, πιο σκληρό μέρος. Η κήλη αυτή μπορεί να συμπιέσει τα κοντινά νεύρα, προκαλώντας πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία στην πληγείσα περιοχή. Ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις βελτιώνονται με συντηρητική θεραπεία, ορισμένες μπορεί να απαιτούν χειρουργική επέμβαση.

 Οστεόφυτα (ή οστικές ακάνθες) 
Οι ανώμαλες οστικές αναπτύξεις στους σπονδύλους μπορούν να περιορίσουν τον χώρο για τις νευρικές ρίζες, στενεύοντας τον νωτιαίο σωλήνα ή τα ανοίγματα (τρήματα) από όπου εξέρχονται τα νωτιαία νεύρα, συμπιέζοντας έτσι τα νεύρα. Αυτή η συμπίεση μπορεί να οδηγήσει σε πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία στις περιοχές που εξυπηρετούνται από τα προσβεβλημένα νεύρα.

 Σπονδυλική στένωση 
Η σπονδυλική στένωση, η οποία είναι η στένωση των χώρων μέσα στη σπονδυλική στήλη, προκαλείται κυρίως από αλλαγές λόγω φθοράς που σχετίζονται με την αρθρίτιδα. Αυτή η εκφυλιστική διαδικασία μπορεί να συμπιέσει τον νωτιαίο μυελό και τα νεύρα, οδηγώντας σε διάφορα συμπτώματα. Ενώ η σπονδυλική στένωση μπορεί να αναπτυχθεί λόγω γήρανσης και οστεοαρθρίτιδας, μπορούν επίσης να συμβάλουν και άλλοι παράγοντες, όπως οι σπονδυλικοί τραυματισμοί, οι όγκοι, η κήλη μεσοσπονδύλιου τρήματος, οι συγγενείς παθήσεις κ.α.

 Εκφυλιστική νόσος μεσοσπονδύλιου δίσκου 
Είναι μια πάθηση όπου οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι της σπονδυλικής στήλης εμφυλίζονται με την πάροδο του χρόνου, οδηγώντας σε πόνο και πιθανά νευρικά προβλήματα. Είναι μια συνήθης πάθηση της γήρανσης, αλλά μπορεί επίσης να επηρεαστεί από παράγοντες όπως το βάρος, το κάπνισμα και το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητας.

 Σπονδύλωση 
Η σπονδύλωση, ένας γενικός όρος για τη φθορά της σπονδυλικής στήλης που σχετίζεται με την ηλικία, προκαλείται κυρίως από συσσωρευμένη καταπόνηση και εκφυλισμό των αρθρώσεων καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν. Αυτός ο εκφυλισμός συχνά οδηγεί σε οστεοαρθρίτιδα, μια κοινή μορφή αρθρίτιδας που χαρακτηρίζεται από τη διάσπαση του χόνδρου στις αρθρώσεις. Ενώ η γήρανση είναι η πιο κοινή αιτία, προηγούμενος τραυματισμός της σπονδυλικής στήλης μπορεί επίσης να συμβάλει στην ανάπτυξη της σπονδύλωσης.

 Λιγότερο συχνές αιτίες 
 Όγκοι: Οι όγκοι μπορούν να προκαλέσουν ριζοπάθεια όταν πιέζουν ή διεισδύουν στις νευρικές ρίζες καθώς εξέρχονται από τη σπονδυλική στήλη, οδηγώντας σε συμπτώματα όπως πόνο, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και αδυναμία που ακολουθούν την πορεία του προσβεβλημένου νεύρου.
 Λοιμώξεις: Οι λοιμώξεις που προκαλούν ριζοπάθεια περιλαμβάνουν τον έρπητα ζωστήρα, τη νόσο του Lyme, τη σύφιλη, τη φυματίωση, την ιστοπλάσμωση, τον HIV, τον κυτταρομεγαλοϊό και παρασιτικές λοιμώξεις όπως η σχιστοσωμίαση. Αυτά τα παθογόνα μπορούν να βλάψουν τις νευρικές ρίζες άμεσα ή έμμεσα, οδηγώντας σε συμπτώματα όπως πόνο, αδυναμία και απώλεια αισθητικότητας.
 Διαβήτης: Ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει ριζοπάθεια, μια νευρική πάθηση που συχνά χαρακτηρίζεται από ξαφνικό, έντονο και μερικές φορές μονομερή πόνο, συνήθως στον κορμό ή στα άκρα, λόγω χρόνιου υψηλού σακχάρου στο αίμα που προκαλεί βλάβη στα νεύρα. Αποτελεί μέρος της διαβητικής νευροπάθειας και μπορεί να εκδηλωθεί στις αυχενικές, θωρακικές ή οσφυοϊερές μοίρες, με την οσφυοϊερή μορφή (DLRPN) να είναι η πιο συχνή, αν και μπορεί να εμπλακεί και η θωρακική μοίρα. Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από μυϊκή αδυναμία, αισθητηριακές ανωμαλίες και δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

 Άλλοι παράγοντες 

 Γήρανση: Η φυσική διαδικασία γήρανσης μπορεί να οδηγήσει στον εκφυλισμό του μεσοσπονδύλιου δίσκου και στις οστικές άκανθες.

 Παχυσαρκία: Το υπερβολικό βάρος μπορεί να ασκήσει επιπλέον πίεση στη σπονδυλική στήλη.

 Κακή στάση σώματος: Μπορεί να συμβάλει σε προβλήματα σπονδυλικής στήλης και συμπίεση νεύρων.

 Ακατάλληλη ανύψωση αντικειμένου: Οι λανθασμένες τεχνικές ανύψωσης μπορούν να καταπονήσουν τη σπονδυλική στήλη και να οδηγήσουν σε προβλήματα με τους μεσοσπονδύλιους δίσκους.
 Επαναλαμβανόμενες κινήσεις: Δραστηριότητες που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις μπορούν να ασκήσουν πίεση στη σπονδυλική στήλη.

 Διάγνωση 
Η ριζοπάθεια διαγιγνώσκεται μέσω του ιατρικού ιστορικού, μιας ολοκληρωμένης κλινικής και νευρολογικής εξέτασης που περιλαμβάνει έλεγχο δύναμης, αντανακλαστικών και αισθητηριακών λειτουργιών, και συχνά απεικονιστικών μελετών όπως μαγνητική τομογραφία, αξονική τομογραφία ή ακτινογραφίες για τον εντοπισμό της αιτίας της συμπίεσης των νεύρων. Η ηλεκτρομυογραφία και το  ηλεκτρονευρογράφημα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό του προβλήματος, ειδικά όταν τα αποτελέσματα της απεικόνισης είναι ασαφή.

 Ιατρικό ιστορικό και φυσική εξέταση 

 Ιστορικό ασθενούς: Συνήθως αναζητείται το πρότυπο και η εντόπιση του πόνου, του μουδιάσματος ή του μυρμηγκιάσματος, καθώς αυτά τα συμπτώματα μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό της προσβεβλημένης νευρικής ρίζας του νωτιαίου μυελού.
 Φυσική εξέταση: Περιλαμβάνει την (α) νευρολογική αξιολόγηση (έλεγχο της μυϊκής δύναμης, των εν τω βάθει τενόντιων αντανακλαστικών και της αίσθησης στα χέρια και στα πόδια για τον εντοπισμό οποιασδήποτε αδυναμίας ή απώλειας αισθητικότητας) και τους ειδικούς χειρισμούς (εξετάσεις όπως το δοκιμασία Lasegue για την κάτω ράχη ή η δοκιμασία Spurling για τον αυχένα χρησιμοποιούνται για την αναπαραγωγή του πόνου και την επιβεβαίωση του σημείου ερεθισμού του νεύρου.

 Απεικονιστικές εξετάσεις 

 Μαγνητική Τομογραφία: Χρησιμοποιείται κατά κόρον για την απεικόνιση των μαλακών μορίων, η μαγνητική τομογραφία παρέχει λεπτομερείς εικόνες της σπονδυλικής στήλης, των μαλακών μορίων, του νωτιαίου μυελού και των νεύρων, καθιστώντας την κατάλληλη για την αναγνώριση της κήλης του μεσοσπονδύλιου δίσκου ή άλλων παθήσεων των μαλακών μορίων που προκαλούν συμπίεση.
 Αξονική τομογραφία: Η αξονική τομογραφία προσφέρει λεπτομερείς εικόνες των οστών και μπορεί να δείξει στένωση ή κατάγματα της σπονδυλικής στήλης.
 Ακτινογραφίες: Οι ακτινογραφίες είναι χρήσιμες για την ανίχνευση μακροσκοπικών οστικών αλλαγών, όπως κατάγματα, σπονδυλολίσθηση ή στένωση του μεσοσπονδύλιου χώρου, οι οποίες μερικές φορές μπορούν να υποδηλώνουν την αιτία της συμπίεσης των νεύρων.

 Άλλες διαγνωστικές εξετάσεις 

 Ηλεκτρομυογράφημα και ηλεκτρονευρογράφημα: Αυτές οι εξετάσεις μετρούν την ηλεκτρική δραστηριότητα στους μύες και στα νεύρα για να βοηθήσουν στον εντοπισμό της ακριβούς θέσης ενός νευρολογικού προβλήματος και στη διάκριση της ριζοπάθειας από άλλες μορφές νευρικών προβλημάτων.
 Μυελογραφία και αξονική τομογραφία: Μια εναλλακτική λύση για ασθενείς που δεν μπορούν να υποβληθούν σε μαγνητική τομογραφία, αυτή η εξέταση περιλαμβάνει την έγχυση χρωστικής ουσίας στον νωτιαίο σωλήνα πριν από μια αξονική τομογραφία για σαφέστερη απεικόνιση της συμπίεσης των νεύρων, ειδικά όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης.

 Αντιμετώπιση 
Η ριζοπάθεια αντιμετωπίζεται αρχικά με συντηρητικές μεθόδους, όπως φυσικοθεραπεία, φάρμακα όπως ΜΣΑΦ και μυοχαλαρωτικά, και τροποποιήσεις της δραστηριότητας για τη μείωση της νευρικής πίεσης, με τις ενέσεις στεροειδών να προσφέρουν επίσης σημαντική ανακούφιση σε πολλούς ασθενείς. Εάν οι συντηρητικές προσεγγίσεις αποτύχουν να βελτιώσουν τα συμπτώματα μετά από 6-12 εβδομάδες ή εάν υπάρχει προοδευτική αδυναμία, μπορεί να εξεταστεί η χειρουργική επέμβαση για την αποσυμπίεση της νευρικής ρίζας.

 Συντηρητικές θεραπείες (μη χειρουργικές) 
Αυτές οι θεραπείες είναι συνήθως η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της ριζοπάθειας και συχνά είναι επιτυχείς στην επίλυση των συμπτωμάτων.

 Φυσικοθεραπεία: Περιλαμβάνει συγκεκριμένες ασκήσεις και διατάσεις για την ενδυνάμωση των υποστηρικτικών μυών, τη βελτίωση της στάσης του σώματος και την αύξηση του εύρους κίνησης στην πληγείσα περιοχή, ανακουφίζοντας τελικά από την πίεση στη νευρική ρίζα.
 Φάρμακα: 
 Αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ): Οι μη συνταγογραφούμενες επιλογές όπως η ιβουπροφαίνη ή η ασπιρίνη μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή και τον πόνο.
 Μυοχαλαρωτικά: Αυτά τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των μυϊκών σπασμών.
 Κορτικοστεροειδή: Συνταγογραφούμενα από το στόμα ή ως ενέσεις, τα κορτικοστεροειδή είναι ισχυρά αντιφλεγμονώδη που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον πόνο και το πρήξιμο.
 Ενέσεις: Οι επισκληρίδιες ενέσεις στεροειδών με αντιφλεγμονώδη δράση χορηγούνται απευθείας στην πάσχουσα περιοχή για να μειώσουν τη φλεγμονή της νευρικής ρίζας και να ανακουφίσουν από τον πόνο.
 Τροποποίηση δραστηριότητας: Ο περιορισμός ή η εξάλειψη δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα είναι ζωτικής σημασίας για να επιτραπεί στην πάσχουσα περιοχή να επουλωθεί.
 Ακινητοποίηση: Για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας νάρθηκας ή κολάρο λαιμού για μικρό χρονικό διάστημα για να ακινητοποιηθεί η περιοχή και να προωθηθεί η επούλωση.
 Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της πίεσης στα νωτιαία νεύρα και η βελτίωση της συνολικής στάσης του σώματος μπορεί να μειώσει την πίεση στη σπονδυλική στήλη.

 Χειρουργική θεραπεία 
μικρογραφία|300x300εσ|Επιλογές χειρουργικής θεραπείας για εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης που οδηγούν στη συμπίεση των νευρικών ριζών.
Η χειρουργική επέμβαση προορίζεται για περιπτώσεις όπου οι συντηρητικές θεραπείες έχουν αποτύχει ή όταν υπάρχουν ενδείξεις προοδευτικών νευρολογικών ελλειμμάτων. Συνήθως συνιστάται όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τις 6-12 εβδομάδες συντηρητικής θεραπείας ή εάν υπάρχει πόνος που προκαλεί εξουθένωση ή προοδευτική κινητική αδυναμία που επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργία.

 Χειρουργικές προσεγγίσεις: Ο στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι η μείωση της πίεσης στη νευρική ρίζα. Συνήθεις χειρουργικές επεμβάσεις περιλαμβάνουν:
 Πρόσθια προσέγγιση: Χειρουργική επέμβαση που εκτελείται από το μπροστινό μέρος του λαιμού.
 Οπίσθια προσέγγιση: Χειρουργική επέμβαση που εκτελείται από πίσω, όπως μια αυχενική τρηματεκτομή, η οποία διευρύνει τον χώρο από τον οποίο το νεύρο εξέρχεται από τη σπονδυλική στήλη.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Νευρικό σύστημα