Φρήντριχ Βάινμπρενερ

Ο Φρήντριχ Βάινμπρενερ (, 24 Νοεμβρίου 1766 – 1 Μαρτίου 1826) ήταν Γερμανός αρχιτέκτονας και πολεοδόμος, που εκτιμήθηκε για την εξαιρετική πρόσληψη στο έργο του της κλασικής (αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής) αρχιτεκτονικής.

Ο Βάινμπρενερ γεννήθηκε στην Καρλσρούη και από νεαρός ήταν μαθητευόμενος του πατέρα του, ο οποίος ήταν ξυλουργός. Κατόπιν, από την ηλικία των 22 ετών, πήγε και εργάσθηκε ως κτίστης στη Ζυρίχη και τη Λωζάνη. Το 1790 έφθασε στη Βιέννη, όπου άρχισε σπουδές στην Bauakademie και παραλλήλως μελετούσε και ως αυτοδίδακτος την αρχιτεκτονική. Συνέχισε στη Δρέσδη και μετά, το 1791-1792, πέρασε αρκετούς μήνες στο Βερολίνο, όπου γνώρισε την Παλλαντιανή αρχιτεκτονική. Η αρχιτεκτονική σκέψη του Βάινμπρενερ διαμορφώθηκε με επιδράσεις από τους Καρλ Γκότχαρντ Λάνγκχανς (1732-1808), Ντάβιντ Ζίλυ (1748-1808) και Χανς Κρίστιαν Τζενέλλι (1763-1823). Ο Βάινμπρενερ διέμεινε επί πενταετία (1792-1797) στην Ιταλία, όπου εντάχθηκε στον κύκλο του αρχαιολόγου και τεχνοκριτικού Καρλ Λούντβιχ Φέρνοβ (1763-1808) στη Ρώμη. Η μελέτη των αρχαίων κτισμάτων της Ρώμης, της Πομπηίας, του Ερκολάνο και ιδίως των δωρικού ρυθμού ναών της Ποσειδωνίας υπήρξε θεμελιώδους σημασίας για τα μετέπειτα έργα του αρχιτέκτονα.Brownlee, David B.: Friedrich Weinbrenner, Architect of Karlsruhe, University of Pennsylvania Press, 1986, Κεφάλαιο 1

Επιστρέφοντας από την Ιταλία, ο Βάινμπρενερ εργάσθηκε για λίγο στο Στρασβούργο και στο Αννόβερο, αλλά καθιερώθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Καρλσρούη, όπου σταδιοδρόμησε ως ο επίσημος αρχιτέκτονας του δήμου, εργαζόμενος τόσο για τις αρχές, όσο και για ιδιώτες πελάτες. Η Καρλσρούη δεν ήταν μια παλαιά πόλη: είχε ιδρυθεί το 1715 για να αντικαταστήσει μια πρώην πρωτεύουσα και να καταστεί η πρωτεύουσα του νεοϊδρυθέντος Μεγάλου Δουκάτου της Βάδης. Μια ολόκληρη γενιά αρχιτεκτόνων εκπαιδεύθηκε υπό την εποπτεία του Βάινμπρενερ, ο οποίος το 1825 βοήθησε στην ίδρυση της Πολυτεχνικής Σχολής στην πόλη. Με τους αρχιτέκτονες που εκπαίδευσε και τη δημοσίευση του έργου του, αναπτύχθηκε ένας αρχιτεκτονικός «ρυθμός Βάινμπρένερ» κλασικισμού. Βεβαίως ο ίδιος ο Βάινμπρενερ προσωπικά είναι ο βασικός υπεύθυνος για το πρόσωπο της Καρλσρούης ως κλασικιστικής πόλεως, αλλά και για την πολεοδομική της ανάπτυξη, αρχίζοντας με το δικό του «Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο» του 1797. Αυτό περιελάμβανε έναν «επίσημο» προτεσταντικό ναό (Stadtkirche, 1807-1815) και Δημαρχείο (1821-1825) πάνω στη «Θριαμβευτική Οδό» που οδηγούσε στο πριγκιπικό Ανάκτορο. Τα περισσότερα από τα κτήρια που σχεδίασε ο Βάινμπρενερ ξανακτίσθηκαν τη δεκαετία του 1950 μετά την καταστροφή τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Κτήρια στην Καρλσρούη 
 Συναγωγή της Καρλσρούης (1798-1800), κάηκε το 1871
 Ανάκτορο (1803-1814), μερική αναδόμηση το 1960-1963
 Αυλικό Θέατρο της Καρλσρούης (1804-1808), κάηκε το 1847
 Βιβλιοθήκη (1805), καταστράφηκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
 Δημαρχείο (δύο φάσεις, 1805-1806 και 1821-1825), εκτεταμένη ανακατασκευή της προσόψεως, μεγάλες αλλαγές στο εσωτερικό)
 Προτεσταντικός Ναός της Πόλεως (Stadtkirche, 1807-1816), ανακατασκευή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
 Ρωμαιοκαθολικός Ναός του Αγίου Στεφάνου (1808-1814), ανακατασκευή χωρίς το εσωτερικό το 1951–1955
 Η Νότια Πύλη της πόλεως, κατεδαφίσθηκε στο τέλος του 19ου αιώνα
 Το Stephanienbad στην Καρλσρούη-Μπάιερταϊμ (1811), σήμερα ναός
 Μουσείο (1813-1814), κάηκε το 1918
 Η Δυτική Πύλη της πόλεως (1817-1821), καταστράφηκε μερικώς στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αργότερα κατεδαφίσθηκε
 Ständehaus (1820-1822), καταστράφηκε το 1944
 Νομισματοκοπείο (1826-1827)

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «Βαϊνμπρέννερ Φρειδερίκος» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 635

Κατηγορία:Γερμανοί αρχιτέκτονες