Άντολφ Βάγκνερ

Ο Άντολφ Βάγκνερ (, 25 Μαρτίου 1835 – 8 Νοεμβρίου 1917) ήταν Γερμανός οικονομολόγος και διανοητής της πολιτικής οικονομίας, ένας Kathedersozialist («ακαδημαϊκός σοσιαλιστής»), θεωρητικός των δημοσιονομικών και συνήγορος του αγροτισμού. Ο «Νόμος του Βάγκνερ» σχετικώς με την αύξηση της οκονομικής δραστηριότητας ενός κυρίαρχου κράτους ονομάσθηκε έτσι εξαιτίας του Άντολφ Βάγκνερ.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Άντολφ Βάγκνερ γεννήθηκε στο Έρλανγκεν, όπου ο πατέρας του, ο φυσιολόγος Ρούντολφ Βάγκνερ, ήταν καθηγητής στο πανεπιστήμιο. Ο Άντολφ σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, από όπου πήρε και διδακτορικό το 1857 υπό την επίβλεψη του Γκέοργκ Χάνσεν (Georg Hanssen, 1809-1894).

Η ακαδημαϊκή σταδιοδρομία του Βάγκνερ τον έφερε πρώτα στη Βιέννη, ως διδασκοντα στην εκεί Ανωτάτη Εμπορική Σχολή (1858-1863). Μετά – αφού πρώτα απέτυχε να κατακτήσει μια έδρα στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης εξαιτίας διαφωνιών επί θεμάτων δημοσιονομικής πολιτικής με τον Λόρεντς φον Στάιν – πήγε στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή του Αμβούργου (1863-1865). Το 1865 κατέλαβε την έδρα της Εθνογραφίας, Γεωγραφίας και Στατιστικής (αλλά στην πράξη μια έδρα οικονομικών των κρατών) στο Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο στο Ντόρπατ της σημερινής Εσθονίας (πόλη σήμερα γνωστή ως Τάρτου), που τότε ανήκε στη Ρωσική Αυτοκρατορία.

Στο Τάρτου ο Βάγκνερ «έγινε οπαδός της πολιτικής του Μπίσμαρκ για την ενοποίηση της Γερμανίας υπό την πρωσική καθοδήγηση»Heinrich Rubner (επιμ.): Wagner, Adolph: Briefe – Dokumente – Augenzeugenberichte, 1851-1917, Duncker & Humblot., Βερολίνο 1978, σελ. 435. Από το φθινόπωρο του 1868 ο Βάγκνερ ανέλαβε την έδρα των «Καμεραλιστικών» (αντιστοιχούσε χονδρικά στη Δημόσια διοίκηση) στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ και το 1870 την έδρα Staatswissenschaften στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, που τότε ήταν πιθανώς το καλύτερο πανεπιστήμιο της Γερμανίας και ένα από τα δύο ή τρία καλύτερα στον κόσμο. Στο Βερολίνο ο Βάγκνερ άρχισε τη δράση του ως ένας από τους πλέον επιδραστικούς (στη διανόηση και στην πολιτική) οικονομολόγους της εποχής του.

Διάδοχος του Βάγκνερ στην έδρα του στο Βερολίνο έγινε ένας παλαιός φοιτητής του, ο Βέρνερ Ζόμπαρτ.

Ο Βάγκνερ υπήρξε ένα από τα πρώτα μέλη του συντηρητικού Χριστιανικού Κοινωνικού Κόμματος, που ίδρυσε το 1878 ο Σταίκερ με την αρχική επωνυμία Christlichsoziale Arbeiterpartei (= «χριστιανικό κοινωνικό κόμμα των εργατών»). Ο Βάγκνερ ήταν επίσης μια από τις ηγετικές μορφές της λεγόμενης «Συντηρητικής Κεντρικής Επιτροπής» (CCC), που ιδρύθηκε το 1881. Η CCC σύντομα μετεξελίχθηκε στο αντισημιτικό «Κίνημα του Βερολίνου», στο οποίο ο Βάγκνερ συνεργάσθηκε με τον Σταίκερ και άλλους.

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «Βάγκνερ Αδόλφος» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7

Κατηγορία:Γερμανοί οικονομολόγοι
Κατηγορία:Βαυαροί