Γκιζέλα Έλσνερ

Η Γκιζέλα Έλσνερ () (2 Μαΐου 1937 - 13 Μαΐου 1992) ήταν Γερμανίδα συγγραφέας.
 Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε το 1937 στη Νυρεμβέργη και καταγόταν από εύπορη οικογένεια της ανώτερης μεσαίας τάξης, μεγάλωσε με την αδερφή της Χάιντι και τον αδερφό της Ρίτσαρντ. Ο πατέρας της ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Siemens. Αποφοίτησε από το λύκειο το 1957 και σπούδασε φιλοσοφία, γερμανική λογοτεχνία και θεατρικές σπουδές στη Βιέννη μέχρι το 1959 που διέκοψε. 

Το 1958, παντρεύτηκε τον συγγραφέα και εκδότη Κλάους Ρόλερ, με τον οποίο ζούσε πριν τελειώσει το σχολείο, και ο μποέμ τρόπος ζωής του φαινόταν να της προσφέρει την ελευθερία που έλειπε από την αστική οικογένειά της. Οι γονείς της ήταν κάθετα αντίθετοι στη σχέση και κατέφυγαν στην αστυνομία για να την τερματίσουν. Ο γάμος κατέληξε σε διαζύγιο το 1962 όταν η Έλσνερ εγκατέλειψε τον σύζυγό της, ο οποίος της στέρησε δικαστικά την επιμέλεια του 3χρονου γιου τους Όσκαρ. Ο δεύτερος γάμος της ήταν με τον ζωγράφο, κριτικό τέχνης και συγγραφέα Χανς Πλάτσεκ μέχρι το 1976. 

 Καριέρα 
Έζησε ως ανεξάρτητη συγγραφέας σε διάφορα μέρη: στη λίμνη Στάρνμπεργκ, στη Φρανκφούρτη, από το 1963 έως το 1964 στη Ρώμη, από το 1964 έως το 1970 στο Λονδίνο, στη συνέχεια στο Παρίσι, στο Αμβούργο, στη Νέα Υόρκη και τέλος στο Μόναχο.

Συμμετείχε σε συναντήσεις της Ομάδας 47 το 1958, το 1962 και το 1963. Από το 1962 συνεργάστηκε με την Ομάδα 61 του Ντόρτμουντ, που απεικόνιζαν τις συνθήκες διαβίωσης της εργατικής τάξης, και από το 1971 ήταν μέλος του Κέντρου PEN Γερμανίας.

 Αυτοκτονία 
Οικονομικά προβλήματα, η απογοήτευση από την έλλειψη αναγνώρισης και εμπορικής επιτυχίας των έργων της και η κατάρρευση των πολιτικών προοπτικών μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου -  οι πολιτικές της θέσεις βρίσκονταν σε δια βίου σύγκρουση με την αστική της ανατροφή - διατάραξαν την ψυχική υγεία της και την οδήγησαν στην πλήρη απομόνωση στο διαμέρισμά της στο Μόναχο. Στις 13 Μαΐου 1992, αυτοκτόνησε πηδώντας από το παράθυρο του τέταρτου ορόφου ιδιωτικής κλινικής στο Μόναχο. Είχε εισαχθεί εκεί την προηγούμενη μέρα μετά την κατάρρευσή της στον δρόμο.

 Πολιτικές απόψεις 
Η Γκιζέλα Έλσνερ υπέφερε σε όλη της τη ζωή από τη σύγκρουση μεταξύ της αστικής καταγωγής της και της ριζοσπαστικής της αντίθεσης σε οτιδήποτε αστικό, όπως το εξέφρασε δημόσια σε συνομιλία με τον θεατρικό συγγραφέα Φραντς Ξάβερ Κρόετς το 1978.

Αυτοαποκαλούνταν Λενινίστρια και υποστήριζε ένθερμα την κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας. Ήταν μακροχρόνιο μέλος του Δυτικογερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος και εξελέγη στην εκτελεστική επιτροπή του κόμματος στις αρχές του 1980. Τον Ιούνιο του 1989 εγκατέλειψε το κόμμα διαμαρτυρόμενη για τις φιλογκορμπατσοφικές τάσεις του. Επανεντάχθηκε στο κόμμα τον Οκτώβριο του 1989, ως ένα εξαιρετικά επικριτικό και «άβολο» μέλος, και διατήρησε τις κομμουνιστικές της πεποιθήσεις ακόμη και μετά την πτώση του κυβερνώντος Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος στη ΛΔΓ. 

 Λογοτεχνικό έργο 
Η Γκιζέλα Έλσνερ έγινε γνωστή με το πρώτο της μυθιστόρημα, Οι γίγαντες νάνοι (1964), για το οποίο έλαβε το Βραβείο Φορμεντόρ. Η σατιρική της άποψη για τον υποκριτικό κόσμο της μεταπολεμικής δυτικογερμανικής κοινωνίας προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση εκείνη την εποχή. Στην Αυστρία, το βιβλίο χαρακτηρίστηκε επιβλαβές για ανηλίκους. Στο μυθιστόρημα Η απαγόρευση της επαφής του 1970, κάποια ζευγάρια προσπαθούν να ξεπεράσουν τα όρια των αστικών σεξουαλικών ηθών του μεσοαστικού τους υπόβαθρου συμμετέχοντας σε ομαδικά σεξουαλικά όργια. Στην Ελβετία πραγματοποιήθηκε επίθεση στα γραφεία της εφημερίδας που είχε δημοσιεύσει αποσπάσματα και στην Αυστρία δέχτηκε δριμύτατη κριτική. 

Τις επόμενες δεκαετίες δημοσίευσε μυθιστορήματα τα οποία, με χαρακτηριστικά περίπλοκες και υπερβολικά μακροσκελείς προτάσεις, αναφέρονται στη συλλογική αμνησία της δυτικογερμανικής κοινωνίας σε σχέση με το ναζιστικό παρελθόν και στην καταπίεση στην οικογενειακή ζωή. Η κριτική εξέταση των σχέσεων των φύλων είναι επαναλαμβανόμενο θέμα της, ωστόσο δεν κέρδισε δημοτικότητα στο αναδυόμενο γερμανικό γυναικείο κίνημα, καθώς τα κείμενά της έδιναν έμφαση στη συνενοχή των γυναικών στην καταπίεσή τους, μια έννοια που ερχόταν σε αντίθεση με την κυρίαρχη ριζοσπαστική φεμινιστική θεωρία. Ένα άλλο θέμα που συναντάται σε πολλά γραπτά της είναι αυτό των ταξικών σχέσεων αν και ποτέ δεν ασπάστηκε την αισθητική του σοσιαλιστικού ρεαλισμού.

Κατά τη διάρκεια της ζωής της, η Έλσνερ δημοσίευσε συνολικά εννέα μυθιστορήματα, δύο τόμους διηγημάτων, έναν τόμο δοκιμίων, τρία ραδιοφωνικά θεατρικά έργα και το λιμπρέτο της όπερας Εποχή ειρήνης. Η υποδοχή του έργου της - κοινωνικές σάτιρες που χαρακτηρίζονται από μαύρο χιούμορ - επισκιάστηκε από την επιτυχία του πρώτου μυθιστορήματος, το οποίο γενικά θεωρείται το πιο σημαντικό της. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ο εκδοτικός οίκος της ακύρωσε το συμβόλαιό της επειδή τα έργα της δεν ήταν πλέον εμπορικά βιώσιμα. Η ίδια θεωρούσε τον εαυτό της «λογοτεχνικά γκετοποιημένο» εντός της δυτικογερμανικής λογοτεχνίας. Ταυτόχρονα, απέρριπτε την ετικέτα «γυναικεία λογοτεχνία» ως μεροληπτική. 

Το 2009 δημοσιεύθηκε πλήρης έκδοση των έργων της, ακόμη και αδημοσίευτων. Τον Μάιο του 2012 ιδρύθηκε η Διεθνής Εταιρεία Γκιζέλα Έλσνερ. Το λογοτεχνικό βραβείο Γκιζέλα Έλσνερ καθιερώθηκε προς τιμήν της το 2021.

 Ταινία 
Μια δραματοποιημένη ταινία για τη ζωή της, με τίτλο Η ανέγγιχτη, γυρίστηκε το 2000 από τον γιο της σκηνοθέτη Όσκαρ Ρόλερ.

 Έργα 

 1956: Triboll (με τον Κλάους Ρόλερ)
 1964: Die Riesenzwerge - Οι γίγαντες νάνοι
 1968: Der Nachwuchs - Οι απόγονοι
 1970: Das Berührungsverbot - Η απαγόρευση της επαφής
 1973: Herr Leiselheimer und weitere Versuche, die Wirklichkeit zu bewältigen - Ο κ. Λάιζελχαϊμερ και περαιτέρω προσπάθειες αντιμετώπισης της πραγματικότητας
 1977: Der Punktsieg - Η νίκη του σημείου
 1980: Die Zerreißprobe - Το σημείο καμπής
 1982: Abseits - Οφσάιντ
 1984: Die Zähmung: Chronik einer Ehe - Η εξημέρωση: Το χρονικό ενός γάμου
 1987: Das Windei - Το αυγό του ανέμου
 1988: Friedenssaison - Εποχή ειρήνης. Ανόβερο 1988 (λιμπρέτο όπερας · μουσική: Κρίστοφ Χέρτσογκ)
 1988: Gefahrensphären - Σφαίρες Κινδύνου
 1989: Fliegeralarm - Συναγερμός αεροπορικής επιδρομής
 2001: Wespen im Schnee  - Σφήκες στο Χιόνι (με τον Κλάους Ρόλερ)
 2007: Heilig Blut - Άγιο Αίμα (πρώτη γερμανική έκδοση για τα 70 χρόνια από τη γέννησή της)
 2008: Otto, der Grossaktionär -  Ότο, ο κύριος μέτοχος (αδημοσίευτο χειρόγραφο)
 2011: Flüche einer Verfluchten – Kritische Schriften I - Οι κατάρες μιας καταραμένης γυναίκας – Κριτικά κείμενα I
 2011: Im literarischen Ghetto – Kritische Schriften II - Στο Λογοτεχνικό Γκέτο – Κριτικά κείμενα II
 2012: Versuche, die Wirklichkeit zu bewältigen Προσπάθειες αντιμετώπισης της πραγματικότητας. (ανθολογία διηγημάτων Τόμος 1)
 2012: Zerreißproben - Δοκιμασίες δακρύων (ανθολογία διηγημάτων Τόμος 2)
 2016: Die teuflische Komödie - Η διαβολική κωμωδία (αδημοσίευτο και ημιτελές χειρόγραφο)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Αυτόχειρες καλλιτέχνες