Μινωική ιερογλυφική γραφή

Η Μινωική ιερογλυφική γραφή είναι ένα από τα πρώτα συστήματα γραφής που αναπτύχθηκαν στον ελλαδικό χώρο, κατά τη διάρκεια της Μινωικής εποχής στην Κρήτη, περίπου μεταξύ 2000 και 1600 π.Χ.. Χρησιμοποιήθηκε παράλληλα με τη Γραμμική Α και θεωρείται πρόδρομος αυτής. Η ονομασία της προέρχεται από τη μορφή των συμβόλων της, τα οποία θυμίζουν ιερογλυφικά, αν και δεν σχετίζονται άμεσα με τα Αιγυπτιακά ιερογλυφικά.

 Ανακάλυψη και επιγραφές 
Τα πρώτα δείγματα της Μινωικής ιερογλυφικής γραφής ανακαλύφθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα, κυρίως από τον Άρθουρ Έβανς κατά τις ανασκαφές στην Κνωσό. Στη συνέχεια, νέα ευρήματα εντοπίστηκαν σε άλλες μινωικές θέσεις όπως ο Μάλιας, η Φαιστός και το Αρκαλοχώρι.  

Οι επιγραφές έχουν βρεθεί χαραγμένες σε σφραγίδες, πήλινες πινακίδες, σφραγιστικά δαχτυλίδια και αγγεία. Τα περισσότερα προέρχονται από διοικητικά και εμπορικά πλαίσια, υποδηλώνοντας ότι η γραφή χρησιμοποιούνταν για οικονομική και διοικητική καταγραφή.

 Χαρακτηριστικά 
Η Μινωική ιερογλυφική αποτελεί συλλαβογραφικό και λογογραφικό σύστημα γραφής, δηλαδή περιλαμβάνει σύμβολα που αντιπροσωπεύουν συλλαβές, καθώς και σύμβολα που αποδίδουν ολόκληρες λέξεις ή έννοιες.  

Περίπου 137 διαφορετικά σύμβολα έχουν αναγνωριστεί μέχρι σήμερα, αν και ο ακριβής αριθμός παραμένει υπό συζήτηση λόγω παραλλαγών και διαφορετικών γραφικών μορφών. Τα σύμβολα απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές, ζώα, αντικείμενα και εργαλεία, ενώ ορισμένα είναι καθαρά συμβολικά.

 Σχέση με άλλες γραφές 
Η Μινωική ιερογλυφική θεωρείται πρόδρομος της Γραμμικής Α, η οποία εξελίχθηκε πιθανότατα από αυτήν γύρω στο 1700 π.Χ. Και οι δύο γραφές παραμένουν αποκρυπτογράφητες, καθώς η Μινωική γλώσσα (γνωστή και ως Ετεοκρητική) δεν έχει ταυτιστεί με καμία γνωστή γλωσσική οικογένεια.  

Η Μινωική ιερογλυφική διαφέρει σαφώς από την αιγυπτιακή και τη χετιτική ιερογλυφική γραφή, γεγονός που υποδηλώνει ότι πρόκειται για αυτόνομη ανάπτυξη του μινωικού πολιτισμού.

 Παραδείγματα επιγραφών 
Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα μινωικής ιερογλυφικής γραφής είναι ο Δίσκος της Φαιστού, αν και η ταύτισή του με τη συγκεκριμένη γραφή δεν είναι απόλυτα αποδεκτή. Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι αποτελεί ξεχωριστό σύστημα γραφής, συγγενές αλλά όχι ταυτόσημο με τη Μινωική ιερογλυφική.

 Αποκρυπτογράφηση 
Παρά τις πολυάριθμες προσπάθειες, η Μινωική ιερογλυφική δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί μέχρι σήμερα. Η έλλειψη δίγλωσσων επιγραφών (όπως η Στήλη της Ροζέττας για τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά) και το περιορισμένο πλήθος κειμένων καθιστούν δύσκολη τη συστηματική ανάλυση της γλώσσας.  

Οι περισσότερες μελέτες επικεντρώνονται σε στατιστικές συσχετίσεις και συγκριτική γραφολογία με άλλες προϊστορικές γραφές του Αιγαίου.

 Σημασία 
Η Μινωική ιερογλυφική γραφή αποτελεί σημαντικό στάδιο στην εξέλιξη της γραφής στο Αιγαίο και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την οργάνωση, τη διοίκηση και την επικοινωνία των πρώιμων μινωικών κοινωνιών. Αποτελεί βασικό αντικείμενο έρευνας στην Αιγαιακή αρχαιολογία και τη γλωσσολογία της γραφής.

 Δείτε επίσης 
 Γραμμική Α
 Γραμμική Β
 Μινωικός πολιτισμός
 Δίσκος της Φαιστού

 Βιβλιογραφία 
 Chadwick, John. The Decipherment of Linear B. Cambridge University Press, 1958.  
 Olivier, Jean-Pierre & Godart, Louis. Corpus Hieroglyphicarum Inscriptionum Cretae (CHIC). Études Crétoises, 1989.  
 Younger, John G. (2009). Aegean Scripts: Minoan Hieroglyphic and Linear A. University of Kansas.  
 Schoep, Ilse. The Administration of Neopalatial Crete. Leuven University Press, 2002.