Πόλεμος των ζαχαροπλαστών

Ο Πόλεμος των ζαχαροπλαστών (ισπανικά:: Guerra de los pasteles, γαλλικά: Guerre des Pâtisseries), γνωστή και ως η πρώτη γαλλική επέμβαση στο Μεξικό ή ο πρώτος γαλλο-μεξικανικός πόλεμος (1838–1839), ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1838 με τον ναυτικό αποκλεισμό ορισμένων μεξικανικών λιμανιών και την κατάληψη του φρουρίου Σαν Χουάν ντε Ουλούα στο λιμάνι της Βερακρούζ από γαλλικές δυνάμεις που στάλθηκαν από τον βασιλιά Λουδοβίκο Φίλιππο Α΄. Τελείωσε τον Μάρτιο του 1839 με μια ειρήνη που επιτεύχθηκε με βρετανική μεσολάβηση. Η επέμβαση ακολούθησε πολλούς ισχυρισμούς Γάλλων υπηκόων για απώλειες λόγω αναταραχών στο Μεξικό. Αυτή ήταν η πρώτη από τις δύο γαλλικές εισβολές στο Μεξικό. Μια δεύτερη, μεγαλύτερη επέμβαση θα λάμβανε χώρα τη δεκαετία του 1860.

 Υπόβαθρο 
Κατά τα πρώτα χρόνια της νέας μεξικανικής δημοκρατίας, υπήρξε εκτεταμένη πολιτική αναταραχή, καθώς οι παρατάξεις ανταγωνίζονταν για τον έλεγχο της χώρας. Οι μάχες συχνά κατέληγαν στην καταστροφή ή λεηλασία ιδιωτικής περιουσίας. Οι απλοί πολίτες είχαν λίγες επιλογές για να διεκδικήσουν αποζημίωση, καθώς δεν είχαν εκπροσώπους να μιλήσουν εκ μέρους τους. Οι ξένοι των οποίων η περιουσία υπέστη ζημιές ή καταστράφηκε από ταραξίες ή ληστές συνήθως δεν μπορούσαν να λάβουν αποζημίωση από τη μεξικανική κυβέρνηση και άρχισαν να απευθύνονται στις δικές τους κυβερνήσεις για βοήθεια και αποζημιώσεις.

Οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Γαλλίας και Μεξικού υπήρχαν πριν από την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Μεξικού από την Ισπανία το 1830, και μετά την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων η Γαλλία έγινε γρήγορα ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Μεξικού. Τα γαλλικά προϊόντα υπόκεινταν σε υψηλότερους φόρους, καθώς η Γαλλία δεν είχε ακόμη εξασφαλίσει εμπορικές συμφωνίες παρόμοιες με εκείνες που είχαν συναφθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, τους δύο μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους του Μεξικού. 

 Χρονολογία 
Σε καταγγελία προς τον βασιλιά Λουδοβίκο-Φίλιππο, ένας Γάλλος ζαχαροπλάστης, γνωστός μόνο ως κυρίου Ρεμοντέλ, ανέφερε ότι το 1832 Μεξικανοί αξιωματικοί λεηλάτησαν το μαγαζί του στην Τακουμπάγια (τότε μια πόλη στα περίχωρα της Πόλης του Μεξικού). Μεξικανικές πηγές ανέφεραν ότι οι αξιωματικοί, από την κυβέρνηση της Σάντα Άννα, απλώς αρνήθηκαν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους. Ο Ρεμοντέλ απαίτησε 60.000 πέσος ως αποζημίωση για τις ζημιές (το μαγαζί του αποτιμήθηκε σε λιγότερο από 1.000 πέσος).   Coerver, Don M. Mexico Today: An Encyclopedia of Contemporary History and Culture. ABC-Clio, p. 135. . 

Ενόψει της καταγγελίας του Ρεμοντέλ (η οποία έδωσε το όνομά της στην επακόλουθη σύγκρουση) και άλλων καταγγελιών από Γάλλους υπηκόους (μεταξύ των οποίων η λεηλασία το 1828 γαλλικών καταστημάτων στην αγορά της Πάρου και η εκτέλεση το 1837 ενός Γάλλου πολίτη που κατηγορήθηκε για πειρατεία), το 1838 ο πρωθυπουργός Λουί-Ματιέ Μολέ απαίτησε από το Μεξικό την καταβολή 600.000 πέσος (3 εκατομμύρια φράγκα) ως αποζημίωση.   "Acuerdo entre México y Francia pone fin a la Guerra de los Pasteles". Plumas Libres. March 9, 2015.

Όταν ο Πρόεδρος Αναστάσιο Μπουσταμάντε δεν κατέβαλε καμία πληρωμή, ο Γάλλος βασιλιάς διέταξε έναν στόλο υπό τον Υποναύαρχο Σαρλ Μποντέν να πραγματοποιήσει αποκλεισμό όλων των μεξικανικών λιμανιών στον Κόλπο του Μεξικού από το Γιουκατάν μέχρι το Ρίο Γκράντε, να βομβαρδίσει το μεξικανικό φρούριο Σαν Χουάν ντε Ουλούα και να καταλάβει την πόλη Βερακρούζ, η οποία ήταν το σημαντικότερο λιμάνι στις ακτές του Κόλπου. Οι γαλλικές δυνάμεις κατέλαβαν τη Βερακρούζ μέχρι τον Δεκέμβριο του 1838 και το Μεξικό κήρυξε τον πόλεμο στη Γαλλία.

Με το εμπόριο να έχει διακοπεί, οι Μεξικανοί άρχισαν να κάνουν λαθρεμπόριο με εισαγωγές στο Μεξικό μέσω του Κόρπους Κρίστι (τότε μέρος της Δημοκρατίας του Τέξας). Φοβούμενοι ότι η Γαλλία θα απέκλειε και τα λιμάνια της Δημοκρατίας, ένα τάγμα Τεξανών δυνάμεων άρχισε να περιπολεί τον κόλπο του Κόρπους Κρίστι για να σταματήσει τους Μεξικανούς λαθρέμπορους. Μια ομάδα λαθρεμπόρων εγκατέλειψε το φορτίο της, που αποτελούνταν από περίπου εκατό βαρέλια αλεύρι, στην παραλία στο στόμιο του κόλπου, δίνοντας έτσι το όνομά του στο Φλάουρ Μπλαφ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες σύντομα έστειλαν την σκούνα Γούντμπερι για να βοηθήσουν τους Γάλλους στον αποκλεισμό τους.   
μικρογραφία|Γαλλικά στρατεύματα υπό τον πρίγκιπα ντε Ζουανβίλ επιτίθενται στην κατοικία του στρατηγού Αρίστα στη Βερακρούζ, 1838. Πίνακας του Φαραμόν Μπλανσάρ.
Εν τω μεταξύ, ενεργώντας χωρίς ρητή κυβερνητική εξουσία, ο Αντόνιο Λόπες ντε Σάντα Άννα, γνωστός για την στρατιωτική του ηγεσία, επέστρεψε από τη συνταξιοδότησή του από την χασιέντα του κοντά στην Χαλάπα και επιθεώρησε τις άμυνες της Βερακρούζ. Πρόσφερε τις υπηρεσίες του στην κυβέρνηση, η οποία τον διέταξε να πολεμήσει τους Γάλλους με κάθε δυνατό μέσο. Ηγήθηκε των μεξικανικών δυνάμεων εναντίον των Γάλλων και πολέμησε στη Μάχη της Βερακρούζ το 1838. Σε μια αψιμαχία με την οπισθοφυλακή των Γάλλων, ο Σάντα Άννα τραυματίστηκε στο πόδι από γαλλικό χτύπημα. Το πόδι του ακρωτηριάστηκε και θάφτηκε με πλήρεις στρατιωτικές τιμές.  Εκμεταλλευόμενος τα τραύματά του με προπαγάνδα, ο Σάντα Άννα επέστρεψε στην εξουσία.  

 Αποκαταστάση της ειρήνης 
Οι γαλλικές δυνάμεις αποσύρθηκαν στις 9 Μαρτίου 1839 μετά την υπογραφή συνθήκης ειρήνης. Στο πλαίσιο της συνθήκης, η μεξικανική κυβέρνηση συμφώνησε να καταβάλει 600.000 πέσος ως αποζημίωση σε Γάλλους πολίτες, ενώ η Γαλλία έλαβε υποσχέσεις για μελλοντικές εμπορικές δεσμεύσεις αντί για πολεμικές αποζημιώσεις. Οι αποζημιώσεις δεν καταβλήθηκαν ποτέ και αυτό το γεγονός χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως μία από τις δικαιολογίες για τη δεύτερη γαλλική επέμβαση στο Μεξικό το 1861.  

Μετά τη νίκη του Μεξικού το 1867 και την κατάρρευση της Δεύτερης Γαλλικής Αυτοκρατορίας το 1870, το Μεξικό και η Γαλλία δεν θα επανασυνδέσουν τις διπλωματικές τους σχέσεις μέχρι το 1880, όταν και οι δύο χώρες παραιτήθηκαν από αξιώσεις που σχετίζονταν με τους πολέμους.  Velázquez Flores, Rafael (2007). Factores, Bases y Fundamentos de la Política Exterior de México. Plaza y Valdés, p. 117. .
Παραπομπές

Κατηγορία:Πόλεμοι του Ηνωμένου Βασιλείου
Κατηγορία:Πόλεμοι της Γαλλίας
Κατηγορία:Συγκρούσεις το 1839