Όρμος Πανόρμου Τήνου

Ο Όρμος Πανόρμου είναι παραθαλάσσιος οικισμός και λιμάνι της Τήνου στις Κυκλάδες και το Νότιο Αιγαίο.

 Γεωγραφικά - ιστορικά στοιχεία 
Ο Όρμος Πανόρμου βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού και τα παράλιά του, στον μυχό του ομώνυμου όρμου, σε υψόμετρο 20 μέτρα. Απέχει 83 ναυτικά μίλια βορειοδυτικά από τον Πειραιά ενώ οδικά περίπου 26 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την πόλη της Τήνου και 3 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από τον Πύργο (ή Πάνορμο) του οποίου αποτελεί το επίνειο.
αριστερά|μικρογραφία|Μερική άποψη από το λιμάνι.
Το λιμάνι του αποτελούσε πάντα φυσικό καταφύγιο για τους άγριους βοριάδες και σε ιστορικές αναφορές καταγράφεται ως “Palermo”. Σήμερα, παρέχει τη δυνατότητα υποδοχής και ελλιμενισμού μικρών σκαφών. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ‘60 υπήρξε σταθμός μεταφοράς για τα εξαγόμενα προϊόντα (κυρίως μάρμαρο της Έξω Μεριάς) και τα εισαγόμενα προϊόντα (κυρίως σιτάρι για τους ανεμόμυλους). 

Στο χωριό, τα τέλη του 19ου αιώνα, δημιουργήθηκε ατμοκίνητο εργοστάσιο επεξεργασίας ταλκ (γλυσόλιθου) λόγω των εξορύξεων που ξεκίνησαν στην περιοχή. Επίσης, εδώ κατασκευάζονταν και ναυπηγούνταν καΐκια και ξύλινα πλοία. Την περίοδο της Ελληνοϊταλικής Κατοχής ήταν κέντρο πληροφοριών και σταθμός διαφυγής στρατιωτικών και πολιτικών προς τη Μέση Ανατολή ενώ το 1941 βομβαρδίστηκε με αποτέλεσμα την καταστροφή του συνόλου των ελλιμενισμένων σκαφών.

 Αξιοθέατα 

 Το Σπήλαιο Σταλακτιτών, στο βορειοδυτικό άκρο του όρμου και στην περιοχή "Καβαρουλκό", το οποίο αποκαλύφθηκε το 1859 μέσα σε ένα λατομείο μαρμάρου.  Το εξωτερικό μέρος του είναι αρκετά βραχώδες και γεμάτο με ανισόρροπες στιβάδες βράχων, η είσοδος του μικρή και κατηφορική, και διαθέτει τέσσερις αίθουσες με δύο εισόδους ενώ η ροή σταγόνων είναι διαρκής και το σπήλαιο προσφέρεται για εξερεύνηση. 
 Η βραχονησίδα Πλανήτης, στα βορειοανατολικά και την περιοχή "Καβαρουλκό" με τον ερειπωμένο φάρο (που λειτούργησε πρώτη φορά το 1886 και αποτελεί διατηρητέο ιστορικό μνημείο) να διακρίνεται στην κορυφή της.
 Οι παραλίες: "Σταφίδα" - στην βορειοδυτική άκρη του οικισμού, με χαμηλά δέντρα, με άμμo αλλά και βότσαλо, της "Aγίας Θάλασσας" - στα βόρεια, τоυ "Кαβαλoύρκоυ" - κοντά στο μικρό ακρωτήρι Καμάρα, απέναντι από τη νησίδα Πλανήτη кαι τoυ "Ρоχάρη" - στα νοτιοανατολικά.

μικρογραφία|Νικόλαος Λύτρας, Βάρκα με πανί (Πάνορμος Τήνου), 1923-1926, Λάδι σε καμβά, ιδιωτική συλλογή.

 Διοικητικά - πληθυσμιακά στοιχεία 
Αναφέρεται επίσημα, ως ξεχωριστός οικισμός, το 1920 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Πανόρμου Τήνου. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, ανήκει στην  Κοινότητα Πανόρμου, που υπάγεται Δημοτική Ενότητα Πανόρμου του Δήμου Τήνου και σύμφωνα με την απογραφή 2021 απογράφησαν 108 κάτοικοι.

Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο είναι:
ΈτοςΠληθυσμός19517196111197181981241991592001176201192«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10857 (σελ. 383 του pdf)2021108

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 TINOS | Panormos beaches στο https://www.youtube.com/.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Τήνου