131η Τεθωρακισμένη Μεραρχία Centauro

Η 131η Τεθωρακισμένη Μεραρχία "Centauro" («Κένταυρος» ) ήταν τεθωρακισμένη μεραρχία του Ιταλικού Βασιλικού Στρατού στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Συγκροτήθηκε τον Απρίλιο του 1939 με την επέκταση της I Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας () και συμμετείχε στην κατάληψη της Αλβανίας τον Απρίλιο του 1939, στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο καθώς και στην εισβολή των δυνάμεων του Άξονα στη Γιουγκοσλαβία. Τον Αύγουστο του 1942 στάλθηκε στη Λιβύη για να συμμετάσχει στην Εκστρατεία της Δυτικής Ερήμου. Μετά την ήττα των Δυνάμεων του Άξονα στη Δεύτερη μάχη του Ελ Αλαμέιν υποχώρησε μαζί με τα υπόλοιπα τμήματα της γερμανοϊταλικής τεθωρακισμένης στρατιάς της Αφρικής στην Τυνησία, όπου έλαβε μέρος σε μάχες. Στις 18 Απριλίου 1943 διαλύθηκε εξαιτίας των βαρύτατων απωλειών που υπέστη στη Μάχη του Ελ Γκεττάρ.

 Ιστορικό 
Την 1η Ιουνίου 1936 συγκροτήθηκε στη Σιένα η I Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία η οποία αποτελούνταν από το 5ο Σύνταγμα Βερσαλιέρων και άλλες μικρότερες μονάδες. Στις 15 Ιουλίου 1937 συγκροτήθηκε στη Σιένα το 31ο Σύνταγμα το οποίο εντάχθηκε στην ταξιαρχία και την ίδια ημερομηνία αυτή μετονομάστηκε σε I Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία. Στις 20 Απριλίου 1939 συγκροτήθηκε στην Κρεμόνα το 131ο Σύνταγμα Πυροβολικού το οποίο επίσης εντάχθηκε στην ταξιαρχία που εκείνη την ημέρα μετονομάστηκε για δεύτερη φορά σε «131η Τεθωρακισμένη Μεραρχία Centauro».

 Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος 

 Ελληνοϊταλικός Πόλεμος 
Τον Απρίλιο του 1939 η Ιταλία κατέλαβε την Αλβανία την οποία και μετέτρεψε σε προτεκτοράτο και το καλοκαίρι της χρονιάς αυτής η Centauro μετακινήθηκε στα Τίρανα.

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 η μεραρχία έλαβε μέρος στην ιταλική επίθεση εναντίον της Ελλάδος, που σηματοδότησε την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Το κύριο σώμα της μεραρχίας προέλασε προς το Καλπάκι αλλά η ελληνική αντίσταση σταμάτησε την προέλαση πριν επιτύχει τους αντικειμενικούς σκοπούς της. Στις 23 Νοεμβρίου 1940 οι Έλληνες εξαπέλυσαν αντεπίθεση η οποία ανάγκασε τις ιταλικές μονάδες να υποχωρήσουν πίσω στην Αλβανία. Η Centauro προσπάθησε ανεπιτυχώς να ανακόψει την ελληνική προέλαση στη στενωπό της Κλεισούρας και στη συνέχεια στο Τεπελένι. Εξαιτίας των βαριών απωλειών που υπέστη, αποσύρθηκε από το μέτωπο στις 4 Φεβρουαρίου 1941 προκειμένου να ανασυγκροτηθεί.  

Το 31ο Σύνταγμα ενισχύθηκε από το IV Τάγμα Αρμάτων "M" και το 32ο Σύνταγμα Τεθωρακισμένων, ενώ το 5ο Σύνταγμα Βερσαλιέρων αντικαταστάθηκε προσωρινά από το 1ο Σύνταγμα Βερσαλιέρων.

 Εισβολή στη Γιουγκοσλαβία 
Στα τέλη Μαρτίου 1941 η Centauro μετακινήθηκε στα Σκόδρα στη βόρεια Αλβανία, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την εισβολή των Δυνάμεων του Άξονα στη Γιουγκοσλαβία. Μετά την έναρξη της επίθεσης στις 6 Απριλίου 1941, η Centauro από κοινού με τις μεραρχίες πεζικού Messina και Marche απέκρουσαν γιουγκοσλαβική επίθεση προς τα Σκόδρα. Στις 16 Απριλίου 1941 η τεθωρακισμένη μεραρχία πέρασε τα γιουγκοσλαβικά σύνορα βόρεια του Κόπλικ και προέλασε προς το Κότορ, το Τσετίνιε και την Ποντγκόριτσα. Στις 17 Απριλίου η Centauro έφτασε στο Τρεμπίνιε, όπου συναντήθηκε με τμήματα της τεθωρακισμένης μεραρχίας Littorio που έρχονταν από την Ίστρια. Στις 11 Μαΐου 1941 ξεκίνησε η επιστροφή της Centauro στις βάσεις της στην Τοσκάνη και την 31η Ιουλίου το 5ο Σύνταγμα Βερσαλιέρων επέστρεψε στη μεραρχία αντικαθιστώντας το 1ο Σύνταγμα.

 Στη Βόρεια Αφρική 
Χάρη στην πείρα που απέκτησε ο Ιταλικός Στρατός από τις μάχες ενάντια στους Συμμάχους στη Βόρεια Αφρική, ξεκίνησε το 1942 η αναδιοργάνωση των τεθωρακισμένων μεραρχιών που θεωρητικά αποτελούνταν από τρία τάγματα αρμάτων και τρία πεζικού, ένα μεγάλο σύνταγμα πυροβολικού, δύο τάγματα αυτοκινούμενων πυροβόλων, ένα αντιαεροπορικού πυροβολικού, μία ομάδα αναγνώρισης και ένα μικτό τάγμα μηχανικού. Τον Οκτώβριο του 1942 η Centauro μεταφέρθηκε στη Λιβύη. Δεν συμμετείχε στη Δεύτερη μάχη του Ελ Αλαμέιν καθώς οι πρώτες μονάδες της έφτασαν στο μέτωπο όταν είχε αρχίσει η υποχώρηση των γερμανοϊταλικών δυνάμεων από την Αίγυπτο.

Στις 13 Δεκεμβρίου 1942 τα τμήματα της μεραρχίας που βρίσκονταν ήδη στη Λιβύη καθώς και η Τακτική Ομάδα Ariete εξανάγκασαν την βρετανική 7η Τεθωρακισμένη Μεραρχία σε υποχώρηση στη Μάχη του Ελ Αγκέιλα. Η Centauro εγκατέλειψε μαζί με τις λοιπές δυνάμεις του Άξονα τη Λιβύη και έφθασε στην Τυνησία, όπου παραχώρησε κάποιες μονάδες της στην Ειδική Ταξιαρχία L και μέρος του εξοπλισμού της σε άλλες μεραρχίες. Κατά τη διάρκεια της Μάχης στο πέρασμα Κασερίν μονάδες της Centauro υπερκέρασαν αμερικανικά τμήματα που υπερασπίζονταν τον Αυτοκινητόδρομο 13.

Η μεραρχία έλαβε επίσης μέρος στη Μάχη του Ελ Γκεττάρ όπου υπέστη βαρύτατες απώλειες. Από τις 7 Απριλίου 1943 τα υπολείμματά της εντάχθηκαν στην 16η Μεραρχία Πεζικού Pistoia. Στις 18 Απριλίου 1943 κηρύχθηκε και επισήμως η απώλεια της Centauro.

 Η 136η Τεθωρακισμένη Μεραρχία Centauro 
Στις 15 Αυγούστου 1943 ο Ιταλικός Στρατός ενεργοποίησε την 136η Τεθωρακισμένη Μεραρχία Centauro η οποία διαδέχθηκε την 131η. Έπειτα από την Ανακωχή του Καζίμπιλε στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, ο σχηματισμός αυτός διαλύθηκε από τους Γερμανούς.

 Μεταπολεμική περίοδος 
Την 1η Απριλίου 1951 ο Ιταλικός Στρατός συγκρότησε στην Βερόνα την Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία Centauro, η οποία την 1η Νοεμβρίου 1959 επεκτάθηκε και μετονομάστηκε σε Τεθωρακισμένη Μεραρχία Centauro.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 George F. Nafziger - Italian Order of Battle: An organizational history of the Italian Army in World War II (3 vol)
 John Joseph Timothy Sweet - Iron Arm: The Mechanization of Mussolini's Army, 1920-1940

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Μεραρχίες του Ιταλικού Βασιλικού Στρατού στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο