Κάιν (Ζοζέ Σαραμάγκου)

Ο Κάιν είναι το τελευταίο μυθιστόρημα του βραβευμένου με Νόμπελ Πορτογάλου συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου. Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2009. Σε ένα προηγούμενο μυθιστόρημά του, Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον, ο Σαραμάγκου επανέλαβε τα κύρια γεγονότα της ζωής του Ιησού Χριστού, όπως εξιστορούνται στην Καινή Διαθήκη, παρουσιάζοντας τον Θεό ως τον κακό. Στον Κάιν, ο Σαραμάγκου επικεντρώνεται στην Εβραϊκή Βίβλο (κυρίως στην Πεντάτευχο).

Το μυθιστόρημα παρουσιάζεται κυρίως μέσα από τα μάτια του Κάιν, καθώς αυτός γίνεται μάρτυρας και αφηγείται αποσπάσματα από τη Βίβλο που εντείνουν το αυξανόμενο μίσος του για τον Θεό.

Μέσα στο μυθιστόρημα, ο Κάιν υποβάλλεται σε μια σειρά από ταξίδια στον χρόνο, που τον μεταφέρουν πέρα ​​δώθε σε διάφορα επεισόδια της Βίβλου, όλα σχεδιασμένα να παρουσιάσουν στον Κάιν (και στον αναγνώστη) τον Θεό στην πιο σκληρή και άδικη εκδοχή του. Ο παράγοντας που κινεί έτσι τον Κάιν μέσα στον χρόνο και τον χώρο δε φαίνεται ούτε προσδιορίζεται ποτέ.

Ο Κάιν, μεταξύ άλλων:

 Παρευρίσκεται στην καταστροφή των Σοδόμων και των Γομόρρων, όπου σοκάρεται από το γεγονός ότι ο Θεός σκότωσε και τα παιδιά των δύο πόλεων, τα οποία σίγουρα δεν ήταν ένοχα για τις αμαρτίες των γονιών τους. Σε όλο το υπόλοιπο βιβλίο, ο Κάιν αναφέρεται ξανά και ξανά στα καμένα σώματα των παιδιών που βρίσκονται ανάμεσα στα ερείπια, μια προφανής υπενθύμιση των παιδιών που σκοτώθηκαν στους βομβαρδισμούς των σύγχρονων πολέμων.

 Γίνεται μάρτυρας της δημιουργίας του Χρυσού Μοσχαριού από τον Ααρών και της λατρείας του Μοσχαριού από τους Ισραηλίτες, ενώ είναι παρών στη σφαγή 3.000 πιστών του Μοσχαριού από τον θυμωμένο Μωυσή, κατ' εντολή του Θεού. Ο Κάιν εξοργίζεται και αηδιάζει που ο Θεός διέταξε μια τέτοια σφαγή εξαιτίας ενός ηλίθιου, αδέξιου αντιπάλου, ενός αγάλματος φτιαγμένου από χρυσό. Θεωρεί ότι είναι μια πολύ χειρότερη πράξη από τη δική του δολοφονία του Άβελ.

 Στη συνέχεια ακολουθεί ο πόλεμος των Ισραηλιτών εναντίον των Μαδιανιτών, που κορυφώνεται με την εντολή του Μωυσή για τη μαζική σφαγή των ηττημένων ανδρών και των γυναικών που γνώριζαν άντρες, ενώ οι παρθένες Μαδιανίτισσες αντιμετωπίζονται ως λάφυρο, που πρέπει να μοιραστούν μεταξύ των νικητών με τον ίδιο τρόπο που μοιράζονται τα αιχμάλωτα βοοειδή. Ο Κάιν αφηγείται με αυξανόμενη αποστροφή τα ακριβή στατιστικά στοιχεία: 675.000 πρόβατα, 72.000 αγελάδες, 61.000 γαϊδούρια και 32.000 παρθένες γυναίκες, όλα να μοιραστούν δίκαια και ισότιμα ​​μεταξύ των νικητών.

 Ακόμη ο Κάιν γίνεται μάρτυρας της κατάκτησης της Χαναάν από τους Ισραηλίτες υπό τον Ιησού του Ναυή, πρώτα την πτώση της Ιεριχώ και τη μαζική σφαγή των κατοίκων της, και στη συνέχεια την ίδια μοίρα που επιβλήθηκε στους Άι.

Στο τέλος του μυθιστορήματος, ο Κάιν γυρίζει πολύ νωρίτερα στον χρόνο (και στη Βίβλο) για να παρακολουθήσει την κατασκευή της κιβωτού του Νώε και τον επερχόμενο κατακλυσμό.

Στα Ελληνικά ο Κάιν κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Καστανιώτη το 2010 σε μετάφραση της Αθηνάς Ψυλλιά.Κάιν. kastaniotis.com. Ανακτήθηκε στις 02/10/2025.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Ζοζέ Σαραμάγκου