Οι Μπούντενμπροκ

Οι Μπούντενμπροκ: Η παρακμή μιας οικογένειας () είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Τόμας Μαν που εκδόθηκε το 1901 όταν ο συγγραφέας ήταν 26 ετών. Πλέον θεωρείται κλασικό έργο και το πρώτο κοινωνικό μυθιστόρημα της γερμανικής λογοτεχνίας με διεθνή φήμη. Αφηγείται τη σταδιακή παρακμή μιας πλούσιας εμπορικής οικογένειας, που εκτείνεται σε τέσσερις γενιές, και απεικονίζει τον τρόπο ζωής και τα ήθη της Χανσεατικής ανώτερης αστικής τάξης μεταξύ 1835 και 1877. Με λεπτομερείς περιγραφές, αιχμηρό χιούμορ και διακριτική ειρωνεία, ο συγγραφέας αναπτύσσει την πλοκή στην οποία κάθε διαδοχική γενιά των Μπούντενμπροκ πλησιάζει περισσότερο στο αναπόφευκτο τέλος. Ο Τόμας Μαν έλαβε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1929 κυρίως σε αναγνώριση αυτού του έργου του.  

Το μυθιστόρημα βασίστηκε στην οικογενειακή ιστορία του ίδιου του Τόμας Μαν και το σκηνικό είναι η πόλη καταγωγής του, το Λύμπεκ. Αν και το όνομα της πόλης δεν αναφέρεται ρητά, πολλοί δευτερεύοντες χαρακτήρες είναι επαληθεύσιμα λογοτεχνικά πορτρέτα προσώπων του Λύμπεκ της εποχής. Ο ίδιος ο Τόμας Μαν γίνεται μέρος της πλοκής στον χαρακτήρα του Χάνο Μπούντενμπροκ.

Τα χρόνια που καλύπτονται στο μυθιστόρημα σημαδεύτηκαν από σημαντικές πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις που αναμόρφωσαν τη Γερμανία, όπως οι Επαναστάσεις του 1848, ο Αυστροπρωσικός πόλεμος και η εγκαθίδρυση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας. Ωστόσο, τα ιστορικά γεγονότα γενικά παραμένουν στο παρασκήνιο, χωρίς να έχουν άμεση σχέση με τη ζωή των χαρακτήρων.

Περιλαμβάνεται στη Βιβλιοθήκη των 100 βιβλίων της εφημερίδας Die Zeit και στα Καλύτερα γερμανικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα.

 Υπόθεση 
Το μυθιστόρημα αφηγείται την αργή παρακμή μιας πλούσιας και σεβαστής εμπορικής οικογένειας του Λύμπεκ. Η ιστορία ξεκινά το 1835 σε ένα πλούσιο δείπνο στο οικογενειακό σπίτι. Η ακμάζουσα επιχείρηση διευθύνεται από τον Γιόχαν Μπούντενμπροκ και ο γιος του, ο πρόξενος Ζαν Μπούντενμπρουκ θα την αναλάβει κάποια μέρα. Τα τρία μικρά παιδιά του Ζαν κάθονται στο τραπέζι: ο σοβαρός Τόμας, η κοκέτα Τόνι και ο Κρίστιαν.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο πρόξενος αναλαμβάνει την επιχείρηση. Ενώ ο Τόμας αρχίζει να δείχνει έντονο ενδιαφέρον για τις υποθέσεις της εταιρείας, τα δύο άλλα παιδιά του τον ανησυχούν: ο Κρίστιαν γίνεται ολοένα και πιο εκκεντρικός, η Τόνι ολοένα και πιο ματαιόδοξη. Ο Ζαν  πιέζει την κόρη του να παντρευτεί τον πλούσιο επιχειρηματία από το Αμβούργο Μπέντιξ Γκρίνλιχ, η Τόνι συμφωνεί παρά τη θέλησή της, από αίσθηση καθήκοντος προς την οικογένεια. Όπως αποδεικνύεται, ο Γκρίνλιχ είναι ένας απατεώνας που την παντρεύτηκε για την προίκα της. Ο γάμος καταλήγει σε διαζύγιο, η Τόνι επιστρέφει από το Αμβούργο πίσω στους γονείς της στο Λύμπεκ.

Ο Ζαν πεθαίνει το 1855 και ο Τόμας Μπούντενμπροκ αναλαμβάνει την επιχείρηση. Παντρεύεται την όμορφη Γκέρντα Άρνολντσεν από το Άμστερνταμ, η οποία προέρχεται από πλούσια οικογένεια και φέρνει στην οικογένεια αντίστοιχη προίκα. Ο Κρίστιαν έχει περάσει κάποιο χρονικό διάστημα στο εξωτερικό, αλλά τώρα φαίνεται να θέλει να ασχοληθεί με την εταιρεία. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, προτιμά να περνάει τον χρόνο του στο θέατρο και σε κλαμπ. Ξεκινά μια σχέση με μια ηθοποιό. Μια διαμάχη προκύπτει μεταξύ των δύο αδελφών και ο Τόμας του καταβάλλει την κληρονομιά του για να φύγει από την εταιρεία και την πόλη.

Ο δεύτερος γάμος της Τόνι αποδεικνύεται επίσης μια πικρή αποτυχία. Για άλλη μια φορά, οι ελπίδες της για πλούτο και κοινωνική καταξίωση διαψεύδονται. Παίρνει πάλι διαζύγιο και επιστρέφει στο Λύμπεκ.

Ο Τόμας συνεχίζει με επιτυχία να διευθύνει την εταιρεία και γίνεται επίσης γερουσιαστής της πόλης. Ωστόσο, οι πολλές ευθύνες του τον βαραίνουν.  Επιπλέον, ο γιος του, Χάνο, εξελίσσεται σε ένα αδύναμο παιδί. Το μόνο του ταλέντο φαίνεται να είναι η μουσική, ο αυτοσχεδιασμός στο πιάνο, κάτι που ενθαρρύνεται από τη φιλόμουση μητέρα του. Ο Τόμας γίνεται ολοένα και πιο καταθλιπτικός, διαβάζει έργα του Σοπενχάουερ, του οποίου η αρνητική κοσμοθεωρία τον επιβεβαιώνει. Λαχταρά τον θάνατο και πράγματι πεθαίνει τον Ιανουάριο του 1875: μετά από μια επίσκεψη στον οδοντίατρο, καταρρέει στον δρόμο.

Μετά τον θάνατο του Τόμας, η εταιρεία διαλύεται. Ο Κρίστιαν ζει στο Αμβούργο με την ερωμένη του, αλλά είναι ψυχικά άρρωστος και νοσηλεύεται σε ίδρυμα. Το μεγάλο, κομψό σπίτι πωλείται και η Γκέρντα μετακομίζει με τον υπερευαίσθητο Χάνο σε ένα μικρότερο σπίτι στα περίχωρα της πόλης. Το αγόρι αδυνατεί να αντεπεξέλθει στην πίεση του σχολείου και χάνεται όλο και περισσότερο στην ονειροπόληση και τη μουσική. Στα 16 του, είναι εξαντλημένος από τη ζωή, σύντομα πεθαίνει από τύφο. Η Γκέρντα επιστρέφει στο Άμστερνταμ. Μόνο η Τόνι μένει στο Λύμπεκ. 

 Διασκευές ταινιών 
Το μυθιστόρημα διασκευάστηκε σε ταινία με τον τίτλο Οι Μπούντενμπροκ 

 1923: γερμανική ταινία σε σκηνοθεσία Γκέρχαρντ Λάμπρεχτ, βωβή ταινία 
 1959: γερμανική ταινία σε σκηνοθεσία Άλφρεντ Βάιντενμαν 
 1965: αγγλική τηλεοπτική ταινία σε σκηνοθεσία Μάικλ Ίμισον
 1979: γερμανική ταινία σε σκηνοθεσία Φραντς Πέτερ Βιρτ, τηλεοπτική σειρά 11 επεισοδίων
 2008: γερμανική τηλεοπτική ταινία σε σκηνοθεσία Χάινριχ Μπρέλερ.

 Μετάφραση στα ελληνικά 
 Οι Μπούντενμπροκ, μτφ. Τούλα Σιετή, εκδ. Οδυσσέας, α΄ έκδ. 1986 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Τόμας Μαν
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες