Γκούσταφ Φρήντριχ Βάαγκεν

Ο Γκούσταφ Φρήντριχ Βάαγκεν (, 11 Φεβρουαρίου 1794 – 15 Ιουλίου 1868) ήταν Γερμανός ιστορικός της τέχνης. Η γνώμη του έχαιρε μεγάλου σεβασμού και στην Αγγλία και στη Ρωσία, όπου προσκλήθηκε να γνωμοδοτήσει για την κατάσταση, την έκθεση και το μέλλον κορυφαίων συλλογών έργων στο Λονδίνο και την Αγία Πετρούπολη αντιστοίχως.

Ο Βάαγκεν γεννήθηκε στο Αμβούργο και ο πατέρας του ήταν ζωγράφος. Μορφώθηκε αρχικώς στο Κολέγιο του Χίρσμπεργκ της Σιλεσίας και μετά κατατάχθηκε ως εθελοντής στον στρατό την τελευταία περίοδο των Ναπολεόντειων Πολέμων (1813-1814). Επιστρέφοντας στην ειρηνική ζωή, παρακολούθησε μαθήματα στο Πανεπιστήμιο του Μπρέσλαου, το σημερινό Πανεπιστήμιο του Βρότσουαφ. Αφοσιώθηκε στη μελέτη της ζωγραφικής τέχνης, την οποία επεδίωξε επισκεπτόμενος τις μεγάλες ευρωπαϊκές πινακοθήκες, πρώτα στη Γερμανία και κατόπιν στην Ολλανδία και την Ιταλία.

Μια φυλλάδα που δημοσίευσε ο Βάαγκεν με θέμα τους αδελφούς Van Eyck οδήγησε το 1832 στην πρόσληψή του ως διευθυντή του νεοϊδρυθέντος τότε Μουσείου του Βερολίνου (που τώρα αποτελεί μέρος μόνο του τεράστιου συγκροτήματος των Κρατικών Μουσείων του Βερολίνου), αν και το βασικό ενδιαφέρον του στην πόλη ήταν οι πίνακες της σημερινής Gemäldegalerie. Το αποτέλεσμα ενός ταξιδιού του στο Λονδίνο και το Παρίσι ήταν η εκπόνηση ενός σημαντικού έργου σε τρεις τόμους, με τίτλο `Εργα τέχνης και καλλιτέχνες στην Αγγλία και στο Παρίσι (Kunstwerke und Künstler in England und Paris, Βερολίνο 1837-1839), που με τη σειρά του απετέλεσε τη βάση για το εξίσου σημαντικό Οι θησαυροί της τέχνης στη Μεγάλη Βρετανία, που μεταφράσθηκε στην αγγλική από την Ελίζαμπεθ Ήστλεϊκ σε 4 τόμους (Λονδίνο 1854 και 1857). Παρά το ότι ο Βάαγκεν έχει επικριθεί για την ερασιτεχνική και ανακριβή κάποτε προσέγγιση που είχε ως ειδικός με τα σημερινά κριτήρια, το έργο του αντιμετωπιζόταν ως υψηλού κύρους μέχρι τον Μεσοπόλεμο.Reitlinger, Gerald: The Economics of Taste, Vol I: The Rise and Fall of Picture Prices 1760-1960, σελ. 110, Barrie και Rockliffe, Λονδίνο 1961

Το 1844 ο Βάαγκεν διορίσθηκε καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και το 1861 προσκλήθηκε στην Αγία Πετρούπολη ως σύμβουλος για τη διάταξη της τοποθετήσεως και την ονομασία των πινάκων της αυτοκρατορικής συλλογής. Μετά την επιστροφή του έγραψε ένα βιβλίο με θέμα τη συλλογή του Hermitage (1η έκδ. Μόναχο 1864). Μεταξύ άλλων έργων του συγκαταλέγονται δοκίμια για τον Ρούμπενς, τον Μαντένια και τον Σινιορέλλι.

Το 1849 έγινε αντεπιστέλλον μέλος (ως κάτοικος άλλης χώρας) της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας (τότε «Βασιλικό Ίδρυμα». Ο Βάαγκεν πέθανε κατά τη διάρκεια μιας επισκέψεώς του στην Κοπεγχάγη σε ηλικία 74 ετών.

Παραπομπές

Πηγές
 Έλλεν Σπηλιοπούλου: Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 570


Κατηγορία:Ιστορικοί της τέχνης
Κατηγορία:Γερμανοί ιστορικοί
Κατηγορία:Μέλη της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας