Γοδεφρείδος Μαλατέρρα

Ο Γοδεφρείδος Μαλατέρρα, ιταλ.: Gaufredo (ή Geoffrey, Goffredo) Malaterra (λατιν.: Gaufridus Malatera) ήταν Βενεδικτίνος μοναχός και ιστορικός του 11ου αι., πιθανώς νορμανδικής καταγωγής.  Ταξίδεψε στη νότια ιταλική χερσόνησο, περνώντας κάποιο χρονικό διάστημα στην Απουλία, πριν εισέλθει στο μοναστήρι της Σάντα Αγkάτα στην Κατάνια, στο νησί της Σικελίας. Ο Μαλατέρρα αναφέρει ότι, πριν από την άφιξή του στην Κατάνια, είχε περάσει μ;iα απροσδιόριστη περίοδο μακριά από τη μοναστική ζωή, στην εγκόσμια υπηρεσία της «Μάρθας». 

 Βιογραφία 
Λίγα είναι γνωστά για τον Γοδεφρείδο πριν γίνει μοναχός στη Σικελία. Γράφει στην αφιέρωση της ιστορίας του ότι προηγουμένως υπηρέτησε τον κλήρο με κάποια κοσμική ιδιότητα, και ότι καταγόταν από «μ;iα περιοχή στην άλλη πλευρά των βουνών», κάτι που γενικά θεωρείται ως αναφορά στις Άλπεις. Ενώ πολλοί ιστορικοί το έχουν αναφέρει αυτό ως απόδειξη για τη νορμανδική καταγωγή του Γοδεφρείδου και οι ιστορικοί Ερνέστο Ποντιέρι και Μάρτζορι Τσίμπναλ έχουν φθάσει στο σημείο να τον τοποθετήσουν στο μοναστήρι του Σάντο Εβρούλ πριν από την άφιξή του στην Ιταλία, ο Κένεθ Μπάξτερ Γουλφ υποστηρίζει ότι αυτό είναι λανθασμένο, και ότι ο Γοδεφρείδος θα μπορούσε να προέρχεται από πολλά μέρη της Ευρώπης.  Είναι πιθανό ότι ήρθε στη Σικελία στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής ανοικοδόμησης του Ρογήρου Α΄ δούκα της Σικελίας, και τοποθετήθηκε στο μοναστήρι της Αγίας Αγάθης, όπου υπηρέτησε υπό τον Ηγούμενο Αγκέριο. 
μικρογραφία|Ο δούκας Ρογήρος Α΄ στη μάχη του Κεράμι (1063). Ο Γοδεφρείδος ήρθε στη Σικελία μετά την κατάκτησή της από τον Ρογήρο Α΄ και τον μεγαλύτερο αδελφό του, Ροβέρτο Γυισκάρδο.

 "Περί των Ρογήρου και Ροβέρτου" 
Ο Μαλατέρρα έγραψε λατινική ιστορία, το Περί των πράξεων Ρογήρου κόμη της Καλαβρίας και της Σικελίας, και του Ροβέρτου Γυισκάρδου, δούκα, τού αδελφού του (De Rebus Gestis Rogerii Calabriae et Siciliae Comitis et Roberti Guiscardi Ducis fratris eius),  το οποίο καταγράφει την ιστορία των Νορμανδών στην Ιταλία, ιδιαίτερα των αδελφών Ροβέρτου Γυισκάρδου και Ρογήρου Α΄ της Σικελίας, και την κατάκτηση της Σικελίας από αυτούς. Ο Γοδεφρείδος αναφέρει τη βούλα του πάπα Ουρβανού Β΄ της 5ης Ιουλίου 1098, η οποία όρισε τον Ρογήρο Α΄ και τους κληρονόμους του απεσταλμένους της λατινικής Εκκλησίας, αλλά όχι πολύ αργότερα. Επιπλέον, σημειώνει τη συμμετοχή του Βοημούνδου Α΄ στην Α΄ Σταυροφορία, αλλά όχι την Άλωση της Ιερουσαλήμ ή την κατάκτηση της Αντιόχειας από τον Βοημούνδο Α΄. Αυτές οι λεπτομέρειες δείχνουν ότι πιθανότατα ολοκλήρωσε την ιστορία του περίπου αυτή την εποχή, το 1098.  Το έργο του Μαλατέρρα είναι ένα από τα τρία σωζόμενα σύγχρονα έργα ιστορίας της Νορμανδικής κατάκτησης της Ιταλίας, με τα άλλα να είναι αυτά του Γουλιέλμου της Απουλίας και του Αμάτου του Μοντεκασίνο. Το έργο του Μαλατέρρα είναι σημαντικό, επειδή είναι το μόνο έργο ιστορίας που καλύπτει σημαντικά την κατάκτηση της Σικελίας. Φαίνεται πιθανό ότι ο Γοδεφρείδος Α΄ έγραφε κατόπιν εντολής του Ρογήρου Α΄, ο οποίος ήταν πλέον ηλικιωμένος, και ίσως προσπαθούσε να νομιμοποιήσει τους ισχυρισμούς των κληρονόμων του. Σε αντίθεση με άλλους μεσαιωνικούς ιστορικούς, όπως ο Ντούντο του Σαιν-Κεντέν, ο Μαλατέρρα δεν κατονομάζει άμεσα τις πηγές του, και αναφέρεται εν συντομία σε έναν αριθμό πληροφοριοδοτών ή relatoribus. Σε αυτούς μπορεί να περιλαμβανόταν και ο ίδιος ο Ρογήρος Α΄ της Σικελίας.

Το έργο ολοκληρώνεται το 1099, και παρέχει πολλές πολύτιμες λεπτομέρειες ειδικά για την κατάκτηση της Σικελίας, οι οποίες δεν υπάρχουν αλλού μαρτυρίες. Δεν είναι σαφές πότε ακριβώς ο Μαλατέρρα ξεκίνησε και ολοκλήρωσε την εργασία επάνω στο κείμενο. Όλα τα γεγονότα που αναφέρονται σε αυτό, καταγράφονται σε παρελθοντικό χρόνο, και ο συγγραφέας δεν αναφέρει καμία γνώση για το τέλος τού Ρογήρου Α΄ της Σικελίας το 1101. Προς το παρόν, η γενική άποψη είναι ότι ξεκίνησε, αφού είχαν συμβεί τα περισσότερα από τα γεγονότα που αναφέρονται στο κείμενο, και ολοκληρώθηκε πριν από το τέλος τού Ρογήρου Α΄ δούκα της Σικελίας. Μία φευγαλέα αναφορά στο έργο Εκκλησιαστική Ιστορία του Ορδέρικ Βιτάλις επιβεβαιώνει, ότι το έργο είχε ολοκληρωθεί και κυκλοφορούσε, αν και σε μία μικρή γεωγραφική περιοχή, από τη δεκαετία του 1130. 

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Τζέφρι Μαλατέρρα. Τα Πράγματα του Κόμη Ρογήρου της Καλαβρίας και της Σικελίας και του Δούκα Ροβέρτου Γυισκάρδου, αδελφού του, μτφρ. Γκράχαμ Λάουντ (μη δημοσιευμένο). Βιβλία 1–4 .
 Gaufredo Malaterra, De Rebus Gestis Rogerii Calabriae et Siciliae Comitis et Roberti Guiscardi Ducis fratris eius, εκδ. Ernesto Pontieri, Rerum Italicarum Scriptores V pt.1 (Μπολόνια, 1927–8).
 Geoffroi Malaterra), Histoire du Grand Comte Roger et de son frère Robert Guiscard, édité par Marie-Agnès Lucas-Avenel, Caen, Presses universitaires de Caen, 2016 (συλλ. Fontes et paginae). ISBN 9782841337439 .  : https://www.unicaen.fr/puc/sources/malaterra/
 Storia de' Normanni di Amato di Montecassino, εκδ. V de Bartholomeis, Fonti per la storia d'Italia 76 (Ρώμη, 1935).
 Guillermus Apuliensis, Gesta Roberti Wiscardi, εκδ. M Mathieu (Παλέρμο, 1961).
 Orderic Vitalis, The Ecclesiastical History, επιμ. και μετάφραση από την Marjorie Chibnall, τόμος 2 (Οξφόρδη, 1969).
 E. Johnson, «Νορμανδία και Νορμανδική Ταυτότητα στα Χρονικά της Νότιας Ιταλίας», Anglo Norman Studies, 27 (2005), σσ. 85–100.
 Kenneth Baxter Wolf, Making History: the Normans and their historians in the entecteenth century Italy (Φιλαδέλφεια, 1995).
 Graham Loud, «The Gens Normannorum: Μύθος ή Πραγματικότητα;», Πρακτικά του Τέταρτου Συνεδρίου Μάχης για τις Αγγλο-Νορμανδικές Σπουδές 1981, επιμ. R Allen Brown (Woodbridge, 1982), σελ. 104–119, 205–209, (αναπαράσταση στο Graham Loud, Conquerors and Churchmen in Norman Italy (Γκρέιτ Γιάρμουθ, 1999) σελ. 104–116, 205–209).

Κατηγορία:Λομβαρδοί