Λαντισλάο Βάιντα

Ο Λαντισλάο Βάιντα ή Λάζλο Βάιντα (, , 18 Αυγούστου 1906 – 25 Μαρτίου 1965) ήταν Ούγγρος σκηνοθέτης του κινηματογράφου, που όμως σταδιοδρόμησε κυρίως διεθνώς, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και ιδίως στην Ισπανία. Επίσης δημιούργησε ταινίες στην Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία και τη Δυτική Γερμανία.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Βάιντα γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και ο πατέρας του, ο Λαντίσλαους Βάιντα, ήταν σεναριογράφος.

Ο Βάιντα άρχισε τη σταδιοδρομία του ως μοντέρ (και δευτερευόντως ως σκηνογράφος και συγγραφέας) για διάφορους σκηνοθέτες, μεταξύ των οποίων ήταν και οι Μπίλι Γουάιλντερ και Χένρυ Κόστερ. Τελικώς ανέλαβε να σκηνοθετήσει την πρώτη ταινία του, ζώντας ακόμα στην Ουγγαρία: ήταν η μουσική κωμωδία Halló Budapest!, το 1935.

Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο Βάιντα έγινε γνωστός στην Ιταλία, όπου σκηνοθέτησε δύο ταινίες, τις La zia smemorata (σε ελεύθερη μετάφραση «Η θεία έχει αμνησία», 1940) και Giuliano de' Medici (1941). Αποφεύγοντας ωστόσο τον πόλεμο, μετεγκαταστάθηκε στην Ισπανία, όπου συνέχισε να σκηνοθετεί. Η πρώτη ταινία του εκεί ήταν το Se vende un palacio (= «ένα ανάκτορο πωλείται», 1943). Τη δεκαετία του 1940 σκηνοθέτησε και στην Πορτογαλία, καθώς και στη Μεγάλη Βρετανία.

Ο σκηνοθέτης δημιούργησε τις καλύτερες ταινίες του τη δεκαετία του 1950. Κατά την περίοδο αυτή, τα έργα του είναι σαφώς επηρεασμένα από τον Γερμανό σκηνοθέτη Φριτς Λανγκ, με τα πιο αξιόλογα να είναι τα εξής: Ο Μαρσελίνο, το ψωμί και το κρασί (1955), Mi tío Jacinto (1956), Tarde de toros (1956), Un angelo è sceso a Brooklyn (1957) με τον Πίτερ Ουστίνοφ και Es geschah am hellichten Tag (1958). Είχαν θριαμβευτική υποδοχή τόσο από τους κριτικούς, όσο και από το κοινό: Ο Μαρσελίνο, το ψωμί και το κρασί και το Mi tío Jacinto κέρδισαν διαφορετικά βραβεία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών και στο Φεστιβάλ του Βερολίνου, με το πρώτο να αποτελεί και την πλέον εμπορικά επιτυχημένη ταινία του σκηνοθέτη (μεγάλη επιτυχία στις ρωμαιοκαθολικές χώρες εξαιτίας του θρησκευτικού θέματος). Το Tarde de toros ήταν υποψήφιο για τον «Χρυσό Φοίνικα», ενώ το Tarde de toros για τη «Χρυσή Άρκτο».

Τη δεκαετία του 1960 ο Βάιντα εργάσθηκε σε αρκετά έργα μικρότερης σημασίας, στη Δυτική Γερμανία και στην Ισπανία. Απεβίωσε στη Βαρκελώνη σε ηλικία 58 ετών.

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «Βάιντα Λαντισλάς» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 635

Κατηγορία:Ούγγροι σκηνοθέτες κινηματογράφου