Λαγκούνα ντε Ρότσα

Η Λαγκούνα ντε Ρότσα (Laguna de Rocha), είναι παράκτια λιμνοθάλασσα 72 km² στη νοτιοανατολική Ουρουγουάη, αποτελεί βασικό παράδειγμα δυναμικών περιβαλλοντικών αλλαγών κατά το Ολόκαινο. Αποτελούμενη από γλυκό νερό και θαλασσινές εισροές, η λιμνοθάλασσα λειτουργεί ως σημαντικός βιότοπος για πτηνά, ψάρια και ασπόνδυλα, ενώ εντάσσεται στο Σύστημα Εθνικών Προστατευόμενων Περιοχών (SNAP) ως προστατευόμενο τοπίο 22.000 haFundación Lagunas Costeras, 2022..

Παλαιοπεριβαλλοντικές μελέτες, βασισμένες σε πυρήνες ιζημάτων, αποκαλύπτουν μεταβολές αλατότητας, τροφικής κατάστασης και κλίματος, συνδεδεμένες με τη στάθμη της θάλασσας, ισοστατικές προσαρμογές και ανθρωπογενείς πιέσειςGarcía-Rodríguez et al., 2004a..

Γεωλογία 
Η Λαγκούνα ντε Ρότσα σχηματίστηκε κατά το Ολόκαινο από άνοδο της στάθμης θάλασσας, μεταξύ 8.000-6.000 ετών πριν, λόγω τεκτονικών παραγόντωνPanario & Gutiérrez, 2011.. Πριν από 20.000 έτη, η περιοχή ήταν ελώδης λόγω χαμηλής στάθμης θάλασσας κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων. Η ανάκαμψη της στάθμης κατά το πρώιμο Ολόκαινο (7.000-3.700 βαθμ. έτη Π.Π.) οδήγησε σε μετάβαση από γλυκές σε αλμυρές συνθήκεςCastiglioni et al., 2022..

Παλαιολιμνολογικές αναλύσεις πυρήνων ιζημάτων, έως 20.000 έτη Π.Π., χρησιμοποιούν δείκτες όπως μέγεθους κόκκων, οργανικής ύλης, ανθρακούχων, θρεπτικών στοιχείων και διατόμωνGarcía-Rodríguez et al., 2004b. Τα διάτομα, ευαίσθητα στην αλατότητα και το βάθος, δείχνουν συνθήκες χαμηλής παραγωγικότητας πριν από 7.000 έτη, με είδη όπως οι άλγες Achnanthes minutissima που υποδηλώνουν κρύο, φρέσκο νερό. Κατά το μεσο-Ολόκαινο (5.000-3.000 έτη Π.Π.), η αύξηση θαλασσινών εισροών αύξησε την αλατότητα, ευνοώντας ευτροφικές συνθήκες, λόγω υψηλότερης στάθμης και θερμότερου κλίματος.

Μέθοδοι και ευρήματα
Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν αναλύσεις γεωχημικές (C/S, Sr/Ca), βιολογικές (διάτομα, φυτολίθοι, γύρη) και ισοτοπικές (O, C)Velez et al., 2018.. Στη Rocha, οι φυτολίθοι αγρωστωδών δείχνουν μετάβαση από δασικές σε ανοιχτές περιοχέςGarcía-Rodríguez et al., 2006.. Η τροφική κατάσταση εξελίχθηκε από ολιγοτρόφικη σε μεσο-ευτροφική, επηρεαζόμενη από θαλάσσια παλινδρόμηση και βροχοπτώσεις.
Πρόσφατες αλλαγές (τελευταίοι 150 έτη) δείχνουν ανθρωπογενείς επιδράσεις, όπως υπερ-αλατότητα από αλιεία και τουρισμό, και μείωση βλάστησης λόγω ξηρασιώνCastiglioni et al., 2022.

Σημαντικές εναλλαγές παρατηρούνται γύρω στα 4.000 έτη, με ξηρότερες φάσεις που μειώνουν την υγρασίαGarcía-Rodríguez & Witkowski, 2003.. Στη Λαγκούνα ντε λας Νουτρίας (Laguna de las Nutrias), γειτονική μικρή λιμνοθάλασσα, χρονολογήσεις ²¹⁰Pb-¹³⁷Cs αποκαλύπτουν μεταβολές επιπέδου νερού τα τελευταία 600 έτη, με υγρές φάσεις κατά τον Μεσαίωνα (1.050-400 βαθμονομημένα έτη Π.Π.) και πρόσφατες ξηρασίες, λόγω κλιματικής μεταβλητότηταςDel Puerto et al., 2023..

Η παλαιοπεριβαλλοντική ιστορία της Ρότσα βελτιώνει την εκτίμηση κινδύνων για υπηρεσίες οικοσυστημάτων, όπως αλιεία και βιοποικιλότητα, προβλέποντας σημεία καμπής στο κλιματικό σύστημα. Ως υγροβιότοπος προστατεύει 220+ είδη πτηνών, όπως φλαμίνγκο και κύκνουςWHSRN, n.d..

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Castiglioni, E. A., Gaucher, C., Perillo, G., & Sial, A. (2022). Marine deposits of the Chuy Formation (Late Pleistocene) and isostatic readjustments in the area of Laguna de Rocha (Uruguay). Agrociencia Uruguay, 26(NE1), Article NE1. https://doi.org/10.31285/AGRO.26.799
Del Puerto, L., Bracco, R., Inda, H., Castiñeira, C., & García-Rodríguez, F. (2023). Late Holocene lake level changes are modulated by centennial hydroclimatic variability of southeastern South America, a case study of Laguna de las Nutrias, Uruguay. Quaternary International, 668, 45-58. https://doi.org/10.1016/j.quaint.2023.05.012
Fundación Lagunas Costeras. (2022). Laguna de Rocha. https://lagunascosteras.org.uy/en/laguna-de-rocha-eng/
García-Rodríguez, F., Metzeltin, D., Sprechmann, P., Trettin, R., Stams, G., & Beltrán-Morales, L. F. (2004a). Upper Pleistocene and Holocene paleosalinity and trophic state changes in relation to sea level variation in Rocha Lagoon, southern Uruguay. Journal of Paleolimnology, 31(3), 337–355. https://doi.org/10.1023/B:JOPL.0000029427.36286.d9
García-Rodríguez, F., & Witkowski, A. (2003). Inferring sea level variation from relative percentages of Pseudopodosira kosugii in Rocha lagoon, SE Uruguay. Diatom, 19, 45–50.
García-Rodríguez, F., Sprechmann, P., Metzeltin, D., Scafati, L., Melendi, D. L., Volkheimer, W., Mazzeo, N., Hiller, A., von Tümpling Jr., W., & Scasso, F. (2004b). Holocene trophic state changes in relation to sea level variation in Lake Blanca, SE Uruguay. Journal of Paleolimnology, 31(1), 99–115. https://doi.org/10.1023/B:JOPL.0000013352.52062.1d
García-Rodríguez, F., Sprechmann, P., & Scafati, L. (2006). Paleolimnological evidence of Holocene climatic changes in Lake Blanca, southern Uruguay. Journal of Paleolimnology, 36(3), 285–301. https://doi.org/10.1007/s10933-006-0012-8
Panario, D., & Gutiérrez, O. (2011). El Holoceno en la zona costera del Uruguay. Facultad de Ciencias, Universidad de la República.
Velez, M. I., Conde, D., Lozoya, J. P., Rusak, J. A., García-Rodríguez, F., Seitz, C., Harmon, T., Perillo, G. M. E., Escobar, J., & Vilardy, S. P. (2018). Paleoenvironmental reconstructions improve ecosystem services risk assessment: Case studies from two coastal lagoons in South America. Water, 10(10), Article 1350. https://doi.org/10.3390/w10101350
WHSRN. (n.d.). Laguna de Rocha. Western Hemisphere Shorebird Reserve Network. https://whsrn.org/whsrn_sites/laguna-de-rocha/

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 .

Κατηγορία:Λίμνες της Ουρουγουάης