Εντεροκύτταρο

Εντεροκύτταρο είναι ένα εξειδικευμένο επιθηλιακό κύτταρο που καλύπτει το λεπτό και το παχύ έντερο και παίζει κρίσιμο ρόλο στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Αυτά τα κύτταρα είναι γεμάτα με μικρολάχνες, σχηματίζοντας ψηκτροειδείς παρυφές που αυξάνουν σημαντικά την επιφάνεια απορρόφησης. Τα εντεροκύτταρα εμπλέκονται σε διάφορες διεργασίες, όπως η πέψη, η πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και η διατήρηση του εντερικού φραγμού, καθώς και η συμμετοχή σε ανοσολογικές αποκρίσεις.

Τα εντεροκύτταρα επιδεικνύουν μοναδικά χαρακτηριστικά σε σχέση με τα άλλα κύτταρα. Οι μικρολάχνες στην κορυφαία επιφάνεια των εντεροκυττάρων αυξάνουν την απορροφητική επιφάνεια κατά 14 έως 40 φορές. Έχουν μια ξεχωριστή ακιδωτή (που βλέπει προς τον αυλό) και βασεοπλευρική (που βλέπει προς το αίμα) μεμβράνη, με διαφορετικές πρωτεϊνικές και λιπιδικές συνθέσεις που είναι κρίσιμες για τη λειτουργία τους. Τα εντεροκύτταρα έχουν υψηλό ρυθμό συνεχούς ανανέωσης, τα οποία μεταναστεύουν από τις κρύπτες στις κορυφές των λαχνών, όπου τελικά υφίστανται απόπτωση. Τέλος, αλληλεπιδρούν με άλλους τύπους κυττάρων στο έντερο, συμπεριλαμβανομένων των ανοσοκυττάρων όπως τα δενδριτικά κύτταρα και τα ενδοεπιθηλιακά λεμφοκύτταρα, καθώς και με το μικροβίωμα του εντέρου.

Οι ασθένειες των εντεροκυττάρων μπορούν να οδηγήσουν σε μια ποικιλία πεπτικών και συστημικών προβλημάτων. Αυτές οι παθήσεις μπορούν να προκύψουν από γενετικές ανωμαλίες, ανοσολογικές αποκρίσεις ή λοιμώξεις και μπορούν να διαταράξουν τον κρίσιμο ρόλο των εντεροκυττάρων στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, στη λειτουργία του φραγμού και στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος.

 Δομή 
μικρογραφία|350x350εσ|Εντερικό επιθήλιο. Αριστερά: ειλεός με χρώση H&E από ποντικό. Δεξια: απεικόνιση του επιθηλίου, όπου είναι εμφανείς οι λάχνες, οι κρύπτες, και το χόριο του εντερικού βλεννογόνου (lamina propria). 
μικρογραφία|Σύγκριση εντεροκυττάρων ανθρώπου και δροσόφιλας (μύγας). 
Τα εντεροκύτταρα χαρακτηρίζονται από ένα κιονοειδές σχήμα, με ψηκτροειδείς παρυφές (ακιδωτές μικρολάχνες) που βλέπουν προς τον εντερικό αυλό και διάφορα οργανίδια απαραίτητα για τη λειτουργία τους.

 Βασικά δομικά χαρακτηριστικά των εντεροκυττάρων 

 Μικρολάχνες (ψηκτοειδείς παρυφές): Η ακιδωτή (που βλέπει προς τον αυλό) επιφάνεια των εντεροκυττάρων καλύπτεται από μικρολάχνες, σχηματίζοντας τις ψηκτροειδείς παρυφές (brush borders). Αυτή η δομή αυξάνει σημαντικά την επιφάνεια του κυττάρου για απορρόφηση.
 Στενές συνδέσεις: Αυτές οι συνδέσεις μεταξύ γειτονικών εντεροκυττάρων δημιουργούν ένα φράγμα που ρυθμίζει την κίνηση ουσιών μεταξύ του εντερικού αυλού και της κυκλοφορίας του αίματος, διασφαλίζοντας την σωστή απορρόφηση και αποτρέποντας τη διαρροή επιβλαβών ουσιών.
 Μιτοχόνδρια: Τα εντεροκύτταρα περιέχουν πολλά μιτοχόνδρια, ειδικά στη βασική περιοχή, παρέχοντας την ενέργεια που απαιτείται για την ενεργή μεταφορά θρεπτικών συστατικών.
 Οργανίδια: Τα εντεροκύτταρα διαθέτουν άλλα απαραίτητα οργανίδια όπως το ενδοπλασματικό δίκτυο, το σύμπλεγμα Golgi και τα λυσοσώματα, τα οποία εμπλέκονται στη σύνθεση, στην επεξεργασία και στην αποικοδόμηση πρωτεϊνών.
 Πυρήνας: Ο πυρήνας βρίσκεται συνήθως προς τη βάση του κυττάρου, κοντά στη βασική μεμβράνη.
 Βασική μεμβράνη: Η βασική επιφάνεια των εντεροκυττάρων προσκολλάται στη βασική μεμβράνη, η οποία διαχωρίζει το επιθήλιο από τον υποκείμενο συνδετικό ιστό.
 Γλυκοκάλυκας: Ένα επιφανειακό στρώμα που περιέχει πεπτικά ένζυμα και καλύπτει τις μικρολάχνες.

Συνοπτικά, η δομή των εντεροκυττάρων είναι ιδιαίτερα εξειδικευμένη για την απορροφητική τους λειτουργία, με μεγάλη επιφάνεια απορρόφησης (μικρολάχνες), στενές συνδέσεις για λειτουργία φραγμού και πολυάριθμα μιτοχόνδρια για παραγωγή ενέργειας.

 Λειτουργία 
Τα εντεροκύτταρα είναι εξειδικευμένα κύτταρα που είναι υπεύθυνα τόσο για την πέψη όσο και για την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Έχουν μια μεμβράνη με ψηκτροειδείς παρυφές πλούσιες σε πεπτικά ένζυμα και πρωτεΐνες μεταφοράς, διευκολύνοντας την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών όπως γλυκόζη, αμινοξέα, λιπίδια και βιταμίνες. Πέρα από την πέψη και την απορρόφηση, τα εντεροκύτταρα παίζουν κρίσιμο ρόλο στο εντερικό ανοσοποιητικό σύστημα συμμετέχοντας στην πρόσληψη, στην επεξεργασία και στην παρουσίαση αντιγόνων στα ανοσοκύτταρα.

 Πέψη και απορρόφηση 

 Ενζυμική δράση: Τα εντεροκύτταρα διαθέτουν μια μεμβράνη με ψηκτροειδείς παρυφές που είναι γεμάτες με πεπτικά ένζυμα που διασπούν περαιτέρω τα σωματίδια της τροφής σε απορροφήσιμες μονάδες.
 Μεταφορά θρεπτικών συστατικών: Τα εντεροκύτταρα χρησιμοποιούν διάφορες πρωτεΐνες μεταφοράς για να μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά, όπως γλυκόζη και αμινοξέα, διαμέσου της μεμβράνης στην κυκλοφορία του αίματος.
 Απορρόφηση νερού και ηλεκτρολυτών: Τα εντεροκύτταρα συμμετέχουν στην απορρόφηση νερού και ηλεκτρολυτών, διατηρώντας την κατάλληλη ισορροπία υγρών στο σώμα.

 Ανοσολογικός ρόλος 

 Πρόσληψη και επεξεργασία αντιγόνων: Τα εντεροκύτταρα μπορούν να προσλαμβάνουν αντιγόνα από τον εντερικό αυλό μέσω ενδοκυττάρωσης και να τα επεξεργάζονται.
 Προώθηση αντιγόνων: Τα εντεροκύτταρα μπορούν να εκφράζουν μόρια μείζονος συμπλόκου ιστοσυμβατότητας (MHC) και να προωθούν αντιγόνα στα Τ κύτταρα, ξεκινώντας τις ανοσολογικές αποκρίσεις.
 Επίδραση στις ανοσολογικές αποκρίσεις: Τα εντεροκύτταρα εκκρίνουν χημειοκίνες (χημειοτακτικές κυτοκίνες) και εκφράζουν υποδοχείς αναγνώρισης προτύπων, διαμορφώνοντας το ανοσοποιητικό περιβάλλον μέσα στο έντερο.
 Διατήρηση της στοματικής ανοχής: Τα εντεροκύτταρα συνεργάζονται με τα κύτταρα του λεμφικού ιστού συσχετιζόμενου με τον εντερικό βλεννογόνο (MALT) για να δημιουργήσουν ανοχή σε αντιγόνα της διατροφής, αποτρέποντας τις υπερβολικές ανοσολογικές αποκρίσεις.

 Άλλες λειτουργίες 

 Λειτουργία φραγμού: Τα εντεροκύτταρα σχηματίζουν ένα σφιχτό φράγμα σύνδεσης, εμποδίζοντας την είσοδο επιβλαβών ουσιών από τον εντερικό αυλό στο σώμα.
 Πολικότητα κυττάρων: Τα εντεροκύτταρα διατηρούν την πολικότητα των κυττάρων, η οποία είναι απαραίτητη για την ορθή λειτουργία του εντερικού φραγμού.
 Έκκριση: Τα εντεροκύτταρα μπορούν να εκκρίνουν κυτοκίνες και αυξητικούς παράγοντες σε απόκριση σε βλάβες, προωθώντας την αναγέννηση των κυττάρων.
 Μεταβολισμός φαρμάκων: Τα εντεροκύτταρα εκφράζουν ένζυμα όπως το CYP3A4 και μεταφορείς όπως η PEPT1 και η P-gp, επηρεάζοντας την απορρόφηση και τον μεταβολισμό των φαρμάκων.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πεπτικό σύστημα