Stadtpfeifer

O γερμανικός όρος Stadtpfeifer (προφ. Στατπφάιφερ), περιγράφει τον επαγγελματία μουσικό που απασχολούνταν από κάποια δημοτική αρχή (δημοτικός μουσικός). Εισήχθη περίπου στα τέλη του 14ου αιώνα, σε διάφορες γερμανόφωνες χώρες, σε συνύπαρξη με πλήθος άλλων συνώνυμων όρων, όπως Ratsmusicus (Ratsmusikant), Stadtmusicus (Stadtmusikant), Instrumentist, Kunstpfeifer ή Zinkenist. Οι Stadtpfeifer ήταν κατουσίαν δημόσιοι λειτουργοί, με σημαντική συνεισφορά στην μουσική της πόλης, κατώτεροι όμως στην ιεραρχία σε σχέση με τους Κάντορες ή τους οργανίστεςTanya Kevorkian, Town Musicians in German Baroque Society and Culture, German History, Volume 30, Issue 3, September 2012, Pages 350–371. Η εκπαίδευσή τους διαρκούσε περίπου πέντε έως έξι χρόνια, διάστημα στο οποίο έπρεπε να τελειοποιήσουν τις δεξιότητές τους σε πολλά έγχορδα και πνευστά όργανα. Κατόπιν, συνέχιζαν να εργάζονται στο πλευρό του δασκάλου τους, ή επέλεγαν να περιοδεύσουν. Το ρεπερτόριό τους ήταν ευρύτατο, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν σε μια μεγάλη ποικιλία καθηκόντωνWolfgang Suppan, Art. „Stadtpfeifer“, στο: Oesterreichisches Musiklexikon online, εισ. Rudolf Flotzinger, εκδ. Barbara Boisits (Ανάκτηση 11 Σεπτ. 2025). Νέοι Stadtpfeifer διορίζονταν όταν μια θέση έμενε κενή μέσω οντισιόν και η επιλογή γινόταν από το τοπικό δημοτικό συμβούλιο.

Στο γερμανικό χώρο, ήδη από το 1335 και 1348, στο Λύνεμπουργκ και τη Φραγκφούρτη αντίστοιχα, υπάρχουν ενδείξεις για την επαγγελματική σχέση μουσικών με δημοτικές αρχέςSchwab, H.  (2001). Stadtpfeifer. Grove Music Online. Ανάκτηση 11 Σεπτεμβρίου 2025. Κατά κανόνα, οι πρώτοι Stadtpfeifer προσλαμβάνονταν ως τροβαδούροι προσωρινά ή κατά περίσταση για μία συγκεκριμένη εκδήλωση. Άρχισαν να εδραιώνονται κοινωνικά από τον 15ο αιώνα, όταν και άρχισαν να συνάπτονται επίσημα συμβόλαια διορισμού τους, τα οποία καθόριζαν τα καθήκοντα και τα δικαιώματα των μουσικών. Η πληρωμή τους ήταν σταθερή, συνήθως σε ετήσια ή εξαμηνιαία βάση ενώ συχνά απολάμβαναν προνομίων όπως φοροαπαλλαγές ή απαλλαγή από καθήκοντα φρούρησης της πόλης, και επιδοτούνταν πρόσθετα για δαπάνες όπως η αγορά μουσικού εξοπλισμού, ή ρούχων. Σε κάθε περίπτωση, οι χρηματικές απολαβές τους ήταν μικρότερες σε σχέση με εκείνες ενός Κάντορα ή οργανίστα. Στα καθήκοντα των Stadtpfeifer περιλαμβανόταν φυσικά η εμφάνισή τους σε επίσημες γιορτές, βαπτίσεις, εκκλησιαστικές λειτουργίες, βασιλικές επισκέψεις και άλλες εκδηλώσεις, αλλά και η εκπαίδευση μαθητευόμενων μουσικών. Οι Stadtpfeifer είχαν το αποκλειστικό προνόμιο να παρέχουν μουσική για μια ολόκληρη πόλη και ενίοτε η δικαιδοσία τους επεκτεινόταν και στις αγροτικές περιοχές γύρω από αυτή.

Η κοινωνική τους θέση, αλλά και το εύρος των καθηκόντων τους, ήταν άρηκτα συνδεδεμένα με το μέγεθος και τη σημασία της πόλης, και διαφοροποιούνταν ανάλογα με το αν επρόκειτο για μικρή πόλη, επισκοπική έδρα, αυλική κατοικία, ελεύθερη αυτοκρατορική πόλη, κ.ο.κ. Ένας Stadtpfeifer μικρής πόλης συχνά κατείχε παράλληλα με την επίσημη θέση του και θέση δασκάλου, κατασκευαστή οργάνων, οργανίστα ή ακόμα και θέση που ενδεχομένως δεν σχετιζόταν με τη μουσική. Αντίθετα, στις μεγάλες πόλεις, περιορίζονταν συχνά σε αμιγώς καλλιτεχνικές δραστηριότητες, όπως τη διεύθυνση συναυλιών και την οργάνωση μουσικών εκδηλώσεων. Αρκετές εικονογραφήσεις πιστοποιούν την παρουσία αστικών μουσικών σε όλη την Ευρώπη από τον 14ο αιώνα και δείχνουν ότι, ως επί το πλείστον, έπαιζαν μόνο μικρά σύνολα (τρεις έως τέσσερις μουσικοί). Συνεπώς τα γνωστά μεγάλα σύνολα επτά μουσικών στο Λύνεμπουργκ (1546) ή έντεκα έως δώδεκα μουσικών στη Φλωρεντία (14ος αιώνας) πρέπει να ήταν εξαιρέσειςJoachim Kremer, Stadtpfeifer. Enzyklopädie der Neuzeit Online, Brill. Ανάκτηση 12 Σεπτεμβρίου 2025 . Επιπλέον, τα εικονογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι οι μουσικοί έπαιζαν ως επί το πλείστον χωρίς παρτιτούρες.

Για να προστατέψουν τα επαγγελματικά τους προνόμια και να αποτρέψουν τον ανταγωνισμό από άλλους ανεκπαίδευτους μουσικούς, οι Stadtpfeifer της βόρειας και κεντρικής Γερμανίας σχημάτισαν το 1653 μια επαρχιακή ένωση, της οποίας το καταστατικό επικύρωσε ο αυτοκράτορας Φερδινάνδος Γ'. Μετά τη γαλλική επανάσταση και την ανάπτυξη του ελεύθερου εμπορίου, άρχισαν να χάνουν τα προνόμιά τους, και σταδιακά τη θέση των πολυτάλαντων Stadtpfeifer με την πολύπλευρη εκπαίδευση στη μουσική, πήραν μουσικοί που εξειδικεύονταν πλέον στα νεοσύστατα ωδεία της εποχής.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Επαγγέλματα σχετικά με τη μουσική
Κατηγορία:Μουσικοί