HBsAg

Το HBsAg (γνωστό και ως Αυστραλιανό αντιγόνο (Australia antigen)) είναι το επιφανειακό αντιγόνο του ιού της ηπατίτιδας Β (hepatitis B virus, HBV). Η παρουσία του στο αίμα υποδηλώνει υπάρχουσα λοίμωξη από ηπατίτιδα Β.

 Δομή και λειτουργία 
Ο ιικός φάκελος ενός ιού με περίβλημα έχει διαφορετικές επιφανειακές πρωτεΐνες από τον υπόλοιπο ιό, οι οποίες λειτουργούν ως αντιγόνα. Αυτά τα αντιγόνα αναγνωρίζονται από πρωτεΐνες αντισώματος που συνδέονται ειδικά με μία από αυτές τις επιφανειακές πρωτεΐνες.

Το πλήρους μήκους HBsAg ονομάζεται μορφή L ("μεγάλο"). Αποτελείται από έναν βρόχο preS, μια πρώτη διαμεμβρανική έλικα (transmembrane helix, TM1), έναν κυτοσολικό βρόχο (cytosolic loop, CYL), μια άλλη έλικα TM (TM2), έναν αντιγονικό βρόχο (antigenic loop, AGL), ακολουθούμενο από δύο έλικες TM (TM3 και TM4). Ο βρόχος preS μπορεί είτε να βρίσκεται στο εξωτερικό (αυλό) είτε να βρίσκεται στο κυτταρόπλασμα με την έλικα TM1 να μην διεισδύει στην πραγματικότητα στη μεμβράνη. Η μορφή M ("μέτρια") έχει ένα κολοβωμένο preS. Το τμήμα του preS1 που είναι μοναδικό για το L ονομάζεται preS1, ενώ το τμήμα που μοιράζονται τα L και M ονομάζεται preS2. Το preS2 βρίσκεται πάντα στον αυλό. Η μορφή S ("μικρή") δεν έχει preS2.

Το HBsAg σχηματίζει το κέλυφος του ιού. Επιπλέον, περιέχει μέρη που αναγνωρίζονται από τον κυτταρικό υποδοχέα του ιού NTCP στο preS1, γεγονός που προκαλεί την ισχυρή σύνδεση του ιού με το κύτταρο. Ο τρόπος με τον οποίο ο ιός πείθει το κύτταρο να προσλάβει τον ιό μετά τη σύνδεση μέσω ενδοκυττάρωσης είναι άγνωστος. Χρησιμεύει επίσης για την απελευθέρωση του περιεχομένου του ιοσώματος στο κύτταρο μέσω σύντηξης μεμβράνης. Το μέρος που είναι υπεύθυνο για τη σύντηξη βρίσκεται επίσης στο preS1. 

Το HBsAg αυτοσυναρμολογείται σε ιικά κελύφη ακόμη και όταν δεν υπάρχει περιεχόμενο. Ένα τέτοιο κενό κέλυφος ονομάζεται σωματίδιο που μοιάζει με ιό ή μικρό σφαιρικό υποϊικό σωματίδιο.

 Ανοσοδοκιμασία 
Σήμερα, αυτά τα αντιγόνα-πρωτεΐνες μπορούν να παρασκευαστούν γενετικά (π.χ. διαγονίδιο E. coli) για να παράγουν υλικό για μια απλή δοκιμασία αντιγόνου, που ανιχνεύει την παρουσία του ιού της  ηπατίτιδας Β.

Υπάρχει στους ορούς ασθενών με ιογενή ηπατίτιδα Β (με ή χωρίς κλινικά συμπτώματα). Οι ασθενείς που ανέπτυξαν αντισώματα κατά του HBsAg (ορομετατροπή του αντι-HBsAg) θεωρούνται συνήθως μη μολυσματικοί. Η ανίχνευση του HBsAg με ανοσοδοκιμασία χρησιμοποιείται σε αιματολογικές εξετάσεις, για την τεκμηρίωση της διάγνωσης της λοίμωξης από ηπατίτιδα Β σε κλινικό περιβάλλον (σε συνδυασμό με άλλους δείκτες της νόσου) και για την παρακολούθηση της αντιιικής θεραπείας.

Στην ιστοπαθολογία, η παρουσία του HBsAg αποδεικνύεται συχνότερα με τη χρήση της τεχνικής ορκεΐνης, η οποία χρησιμοποιεί μια φυσική χρωστική για να συνδεθεί με το αντιγόνο σε μολυσμένα ηπατικά κύτταρα.

Τα θετικά αποτελέσματα για το HBsAg μπορεί να οφείλονται σε πρόσφατο εμβολιασμό κατά του ιού της ηπατίτιδας Β, αλλά είναι απίθανο να παραμείνουν θετικά πέραν των 14 ημερών μετά τον εμβολιασμό.

 Εφαρμογές 
Το HBsAg που παράγεται μέσω ανασυνδυασμένου DNA χρησιμοποιείται για την παρασκευή του εμβολίου ηπατίτιδας Β. Έχει πολύ καλή αποτελεσματικότητα περίπου 95%, με προστασία που διαρκεί για περισσότερα από 30 χρόνια, ακόμη και μετά την πτώση των τίτλων αντιγόνου αντι-HbsAg.

Το RTS,S χρησιμοποιεί επίσης HBsAg. Είναι ένα μείγμα μιας εκδοχής του επιφανειακού αντιγόνου της ελονοσίας που έχει μοσχευθεί με HBsAg (RTS) και συνηθισμένο HBsAg (S), και τα δύο παρασκευασμένα μέσω ανασυνδυασμένου DNA. Όπως και το συνηθισμένο HBsAg, αυτά τα δύο είναι ικανά να συναρμολογηθούν σε σωματίδια που μοιάζουν με ιό που είναι διαλυτά στο νερό.

Ιστορικό
Αναφέρεται συνήθως ως Αυστραλιανό Αντιγόνο. Αυτό συμβαίνει επειδή απομονώθηκε για πρώτη φορά από τον Αμερικανό ερευνητή ιατρό και βραβευμένο με Νόμπελ Baruch S. Blumberg στον ορό ενός Αυστραλού Αβορίγινου ατόμου. Ανακαλύφθηκε ότι ήταν μέρος του ιού που προκαλούσε ηπατίτιδα ορού από τον ιολόγο Άλφρεντ Πρινς το 1968.

Το Heptavax, ένα εμβόλιο πρώτης γενιάς κατά της ηπατίτιδας Β τη δεκαετία του 1980, παρασκευαζόταν από HBsAg που εξήχθη από το πλάσμα αίματος ασθενών με ηπατίτιδα. Τα πιο σύγχρονα εμβόλια παρασκευάζονται από ανασυνδυασμένο HBsAg που καλλιεργείται σε ζύμες.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ηπατίτιδα
Κατηγορία:Αντιγόνα