Αιγυπτιακές προεδρικές εκλογές 2023

Οι προεδρικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στην Αίγυπτο τον Δεκέμβριο του 2023, όπως ανακοίνωσε η Εθνική Εκλογική Αρχή, έπειτα από εικασίες ότι οι εκλογές θα μπορούσαν να διεξαχθούν νωρίτερα από το αναμενόμενο. Η καταγραφή υποψηφίων πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως τις 14 Οκτωβρίου 2023 και οι εκλογές διεξήχθησαν στην Αίγυπτο από τις 10 έως τις 12 Δεκεμβρίου· οι απόδημοι ψήφισαν από την 1η έως τις 3 Δεκεμβρίου.

Ο εν ενεργεία πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, ο οποίος ανέλαβε για πρώτη φορά την εξουσία μετά το πραξικόπημα του 2013, ήταν επιλέξιμος για επανεκλογή καθώς τα όρια θητείας προσαρμόστηκαν από τέσσερα σε έξι έτη με την συνταγματική αναθεώρηση του 2019, και τυπικά δεν θα έχει υπηρετήσει ως πρόεδρος για περισσότερα από τα μέγιστα 12 έτη κατά τον χρόνο των εκλογών. Η διακυβέρνησή του έχει χαρακτηριστεί ως αυταρχική. Στις 18 Δεκεμβρίου αναφέρθηκε ότι κέρδισε με 90% των ψήφων και συμμετοχή 67%. Ο αλ-Σίσι ορκίστηκε για νέα θητεία στις 2 Απριλίου 2024, με τη νίκη του να αποδίδεται στο γεγονός ότι δεν αντιμετώπισε σοβαρούς αντιπάλους.
 Ιστορικό 
Ο εν ενεργεία πρόεδρος αλ-Σίσι κέρδισε τις εκλογές του 2018 με ποσοστό άνω του 97% των ψήφων, αντιμετωπίζοντας μόνο τυπική αντιπολίτευση (έναν φιλοκυβερνητικό υποστηρικτή, τον Μούσα Μοστάφα Μούσα), αφού αρκετές μορφές της αντιπολίτευσης εμποδίστηκαν να συμμετάσχουν μετά τη στρατιωτική σύλληψη του Σάμι Ανάν, απειλές που διατυπώθηκαν προς τον Άχμεντ Σαφίκ με παλαιές κατηγορίες διαφθοράς και ένα υποτιθέμενο ροζ βίντεο, και την απόσυρση των Καλεντ Άλι και Μοχάμεντ Ανουάρ Ελ-Σαντάτ λόγω των τεράστιων εμποδίων που τέθηκαν και των παραβιάσεων που διέπραξε η εκλογική επιτροπή.

Από το 2022 η Αίγυπτος βρισκόταν εν μέσω οικονομικής κρίσης, με αποκορύφωμα ιστορικά υψηλό πληθωρισμό που προκάλεσε την απώλεια σχεδόν της μισής αξίας της αιγυπτιακής λίρας από τον Μάρτιο του 2022 έως τον Ιανουάριο του 2023 και έλλειψη ξένου συναλλάγματος, η οποία οφειλόταν εν μέρει και στη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Πριν από την κρίση, περίπου το 30% του πληθυσμού ζούσε ήδη κάτω από το όριο της φτώχειας, με επιπλέον 30% να θεωρείται ευάλωτο σε φτώχεια. Επιπλέον, το εξωτερικό χρέος της χώρας είχε τριπλασιαστεί τα δέκα προηγούμενα χρόνια. Η Αίγυπτος είχε θέσει προς πώληση αρκετές κρατικές επιχειρήσεις και μετοχές στο πλαίσιο αναζήτησης εσόδων, ενώ περίπου το ήμισυ του προϋπολογισμού 2023/24 διατέθηκε για την εξυπηρέτηση του χρέους. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είχε επίσης ζητήσει η αιγυπτιακή λίρα να μεταβεί σε πλήρως κυμαινόμενη συναλλαγματική ισοτιμία ώστε να εκταμιευθεί νέα δόση δανείων. Οι κυβερνητικές δαπάνες σε έργα χωρίς απόδοση επένδυσης, όπως η Νέα Διοικητική Πρωτεύουσα, κατηγορήθηκαν επίσης ως παράγοντας, μαζί με το επίμονο εμπορικό έλλειμμα και τη συνεχιζόμενη επιρροή του στρατού στις οικονομικές υποθέσεις. Η Moody's κατέταξε την Αίγυπτο μεταξύ των πέντε οικονομιών με τον μεγαλύτερο κίνδυνο αθέτησης του εξωτερικού της χρέους το 2023.

 Εκλογικό σύστημα 
Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου εκλέγεται με το σύστημα δύο γύρων για θητεία έξι ετών, με δυνατότητα ανανέωσης μία φορά.

Για να συμμετάσχει, ένας υποψήφιος μπορεί είτε να εξασφαλίσει την υποστήριξη 20 βουλευτών είτε «25.000 επιλέξιμων ψηφοφόρων σε τουλάχιστον 15 κυβερνεία», με τουλάχιστον 1.000 υπογραφές από κάθε κυβερνείο. Επιπλέον, σύμφωνα με το Άρθρο 141 του συντάγματος:

 Ο υποψήφιος πρέπει να είναι Αιγύπτιος πολίτης γεννημένος από Αιγύπτιους γονείς  
 Ο υποψήφιος, οι γονείς του και ο/η σύζυγός του δεν πρέπει να κατέχουν διπλή υπηκοότητα  
 Ο υποψήφιος δεν πρέπει να έχει στερηθεί τα πολιτικά και αστικά του δικαιώματα λόγω ποινικής καταδίκης  
 Ο υποψήφιος πρέπει να έχει εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία  
 Ο υποψήφιος πρέπει να είναι τουλάχιστον 40 ετών.

 Αντιπαραθέσεις 
Το κινητό τηλέφωνο του Άχμεντ Ταντάουι, που θεωρείτο ο πιο εξέχων αντίπαλος του εν ενεργεία αλ-Σίσι, χακαρίστηκε με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator. Το Citizen Lab και η Ομάδα Ανάλυσης Απειλών της Google υπέδειξαν ότι οι απόπειρες ξεκίνησαν ήδη από τον Μάιο του 2023 και συνεχίστηκαν έως τον Αύγουστο, με διάφορες μεθόδους, οδηγώντας την Apple να εκδώσει ενημερώσεις ασφαλείας στις 21 Σεπτεμβρίου για να διορθώσει τα κενά ασφαλείας που εκμεταλλευόταν το λογισμικό υποκλοπής. Ο Ταντάουι ανέστειλε την καμπάνια του για 48 ώρες στις 27 Σεπτεμβρίου έπειτα από παρενοχλήσεις και συλλήψεις υποστηρικτών του, παρόλο που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε προειδοποιήσει την αιγυπτιακή κυβέρνηση να μην παρενοχλεί τον Ταντάουι ή οποιοδήποτε άλλο αντιπολιτευόμενο πρόσωπο. Οι υποστηρικτές του Ταντάουι επίσης αντιμετώπισαν δυσκολίες στην υποβολή υπογραφών υποστήριξης. Ο Ταντάουι δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τον απαιτούμενο αριθμό δημοσίων υποστηρίξεων και έτσι δεν εγκρίθηκε ως υποψήφιος για τις εκλογές τον Οκτώβριο.

Το βράδυ της 2ας Οκτωβρίου, μικρής κλίμακας διαδηλώσεις κατά του Σίσι ξέσπασαν στη Μερσά Ματρούχ, με διαδηλωτές να καίνε φωτογραφίες του αλ-Σίσι και να φωνάζουν συνθήματα εναντίον του.

 Αποτελέσματα 

+Αποτελέσματα.https://www.elections.eg/images/pdfs/qarar%202024/39%20%202023.pdfΥποψήφιοιΚόμματα1ος γύρος Ψήφοι %  Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι ΑνεξάρτητοςΠροσκείμενος στο Κόμμα του Μέλλοντος του Έθνους. 39 702 451 89,65Χαζέμ Ομάρ Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα  4,49 Φαρίντ ΖαχράνΣοσιαλδημοκρατικό Κόμμα  4,01 Αμπντέλ Σανάντ Γιαμάμα Κόμμα Γουάφντ 1,86 Έγκυρα ψηδοδέλτια  98,91 Άκυρα και λευκά  1,09 Σύνολο  100 Αποχή 22 245 770 33,19 Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή  66,81

 Συνεπακόλουθα 
Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα που κοινοποίησε η Εθνική Εκλογική Αρχή, η συμμετοχή ανήλθε σε 66,8%, ξεπερνώντας τη συμμετοχή στις εκλογές του 2012 που ακολούθησαν την Αιγυπτιακή επανάσταση του 2011. Τα αιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν τις εκλογές ως «μεγάλη νίκη της βούλησης του λαού», ο οποίος, όπως αναφέρθηκε, κινητοποιήθηκε να ψηφίσει λόγω της «κατάστασης σταθερότητας και ασφάλειας» στη χώρα. Η αντιπολίτευση χαρακτήρισε τις εκλογές ως «φάρσα», σημαδεμένες από πρακτικές διαφθοράς και εκφοβισμού των αντιπάλων του αλ-Σίσι, όπως συνέβη και στις εκλογές του 2018. Πολλοί ψηφοφόροι που ερωτήθηκαν στις εισόδους διαφόρων εκλογικών κέντρων παραδέχτηκαν ότι είχαν πληρωθεί μεταξύ 200 και 300 αιγυπτιακών λιρών (6,46–9,69 USD) από υποστηρικτές του αλ-Σίσι για να προσέλθουν και να ψηφίσουν. Υπήρξαν επίσης αναφορές ότι δυνάμεις ασφαλείας συνόδευαν με βία άτομα που περίμεναν σε στάσεις λεωφορείων ή σιδηροδρομικούς σταθμούς προς τα εκλογικά κέντρα για να ψηφίσουν, ενώ οι δημόσιοι υπάλληλοι ήταν υποχρεωμένοι να αποδείξουν ότι είχαν ψηφίσει δείχνοντας το δάχτυλό τους σημειωμένο με εκλογικό μελάνι.

Οι εκλογές χαρακτηρίστηκαν από πολλούς διεθνείς οργανισμούς και μέσα ενημέρωσης ως μη ανταγωνιστικές.

 Παραπομπές 

2023
Αιγυπτο