Πόλεμος της Διαδοχής της Βρετάνης

Ο Πόλεμος της Διαδοχής της Βρετάνης, γαλλ.: guerre de Succession de Bretagne) ή Εμφύλιος Πόλεμος της Βρετάνης ήταν μία σύγκρουση μεταξύ των κομήτων του Μπλουά και των Μονφόρ της Βρετάνης για τον έλεγχο του δουκάτου της Βρετάνης, τότε φέουδου του βασιλείου της Γαλλίας. Διεξήχθη μεταξύ 1341 και 12 Απριλίου 1365. Είναι επίσης γνωστός ως ο Πόλεμος με τις δύο Ιωάννες λόγω της εμπλοκής δύο αντίπαλων δουκισσών με το ίδιο όνομα: της Ιωάννας της Φλάνδρας (για το δικαίωμα τού συζύγου της Ιωάννη του Μονφόρ) και της Ιωάννας του Παντιέβρ. 

Ο πόλεμος αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος του πρώιμου Εκατονταετούς Πολέμου, λόγω της εμπλοκής των Γάλλων και Άγγλων μοναρχών στη σύγκρουση. Οι Γάλλοι υποστήριξαν τους Σατιγιόν-Μπλουά (ο Κάρολος του Μπλουά ήταν σύζυγος της Ιωάννας του Παντιέβρ), ενώ οι Άγγλοι τους Ντρε-Μονφόρ (τον Ιωάννη του Μονφόρ). Οι αντίπαλοι βασιλείς υποστήριζαν τον τρόπο διαδοχής, που ήταν αντίθετος με τις δικές τους αξιώσεις για τον γαλλικό θρόνο: οι Πλανταγενέτες τον διεκδικούσαν με γυναικεία διαδοχή, και οι Βαλουά με ανδρική διαδοχή. Ο Μονφόρ τελικά επέτυχε μετά τη μάχη του Ωραί το 1364, αλλά, με μία απροσδόκητη τροπή των γεγονότων, ορκίστηκε πίστη στον βασιλιά της Γαλλίας, και όχι στον Πλανταγενέτη βασιλιά της Αγγλίας, ο οποίος τον είχε υποστηρίξει.

 Η προϋπάρχουσα κατάσταση 
Οι δούκες της Βρετάνης είχαν ιστορική και προγονική σύνδεση με τη Βρετανία και ήταν επίσης κόμητες του Ρίτσμοντ στο Γιόρκσιρ. Ο Αρθούρος Β΄ των Ντρε δούκας της Βρετάνης νυμφεύτηκε δύο φορές, πρώτα τη Μαρία του Λιμόζ (1275–1291) και στη συνέχεια τη Γιολάντα των Ντρε (1263–1322), κόμισσα του Μονφόρ και χήρα του βασιλιά Αλεξάνδρου Γ΄ της Σκωτίας . Από τον πρώτο του γάμο, απέκτησε τρεις γιους, συμπεριλαμβανομένου του διαδόχου του Ιωάννη Γ΄ και του Γκυ κόμη του Παντιέβρ (απεβ. 1331). Από τη Γιολάντα, ο Αρθούρος Β΄ απέκτησε έναν ακόμη γιο, επίσης ονομαζόμενο Ιωάννη, ο οποίος έγινε κόμης του Μονφόρ και τέσσερις κόρες (δείτε το γενεαλογικό δέντρο του Οίκου του Ντρε.)

Ο Ιωάννης Γ΄ αντιπαθούσε έντονα τα παιδιά από τον δεύτερο γάμο τού πατέρα του. Πέρασε τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του προσπαθώντας να ακυρώσει αυτόν τον γάμο, και να εξευτελίσει τα ετεροθαλή αδέλφια του. Όταν αυτό απέτυχε, προσπάθησε να διασφαλίσει ότι ο Ιωάννης κόμης του Μονφόρ δεν θα κληρονομούσε ποτέ το δουκάτο. Δεδομένου ότι ο Ιωάννης Γ΄ ήταν άτεκνος, η διάδοχος της επιλογής του έγινε η ανιψιά του Ιωάννα του Παντιέβρ, η κουτσή (la boiteuse), κόρη του νεότερου αδελφού του, Γκυ. Αυτή το 1337 παντρεύτηκε τον Κάρολο των Σατιγιόν-Μπλουά, τον δεύτερο γιο ενός ισχυρού γαλλικού ευγενούς οίκου, του οποίου ο αδελφός της μητέρας του ήταν ο βασιλιάς Φίλιππος ΣΤ΄ της Γαλλίας. Αλλά το 1340 ο Ιωάννης Γ΄ συμφιλιώθηκε με τον ετεροθαλή αδελφό του, και συνέταξε διαθήκη που όριζε τον Ιωάννη του Μονφόρ κληρονόμο της Βρετάνης. Στις 30 Απριλίου 1341 ο Ιωάννης Γ΄ απεβίωσε. Τα τελευταία του λόγια για τη διαδοχή, τα οποία είπε στην επιθανάτια κλίνη του, ήταν: «για όνομα του Θεού, αφήστε με ήσυχο και μην ταλαιπωρείτε το πνεύμα μου με τέτοια πράγματα».

 Πρώτο στάδιο του πολέμου 
Το μεγαλύτερο μέρος της αριστοκρατίας υποστήριζε τον Κάρολο του Μπλουά, οπότε αν ο Ιωάννης του Μονφόρ είχε κάποια πιθανότητα, αυτή εξαρτιόταν από την άμεση δράση πριν από την οργανωμένη αντίσταση. Ο Ιωάννης του Μονφόρ κατέλαβε γρήγορα την πρωτεύουσα του δουκάτου, τη Νάντη, και στη συνέχεια κατέλαβε το δουκικό θησαυροφυλάκιο στη Λιμόζ. Μέχρι τα μέσα Αυγούστου, ο Ιωάννης του Μονφόρ είχε στην κατοχή του το μεγαλύτερο μέρος του δουκάτου: τις τρεις κύριες πόλεις Νάντη, Ρεν και Βαν.

Μέχρι τότε, η κρίση διαδοχής ήταν καθαρά εσωτερική υπόθεση. Αλλά για να περιπλέξει τα πράγματα περαιτέρω, ο Εκατονταετής Πόλεμος μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας είχε ξεκινήσει τέσσερα χρόνια ενωρίτερα, το 1337. Το 1341 υπήρξε εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών, αλλά δεν υπήρχε αμφιβολία ότι οι εχθροπραξίες θα ανανεώνονταν, όταν η εκεχειρία έληγε τον Ιούνιο του 1342. Έτσι όταν φήμες έφτασαν στον Φίλιππο ΣΤ΄ της Γαλλίας ότι ο Ιωάννης του Μονφόρ είχε δεχθεί Άγγλους πράκτορες, το Γαλλικό Στέμμα φυσικά έδειξε πιο άμεσο ενδιαφέρον για την κατάσταση των μικρών γειτόνων του. Ο ανιψιός του Κάρολος του Μπλουά έγινε ο επίσημος Γάλλος υποψήφιος. Όποιες και αν ήταν οι αρχικές του προθέσεις, ο Ιωάννης του Μονφόρ αναγκάστηκε τώρα να υποστηρίξει την αξίωση του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας ως βασιλιά και της Γαλλίας.

Ο Εδουάρδος Γ΄ ήταν δεσμευμένος από την εκεχειρία να μην προβεί σε κάποια επιθετική ενέργεια στη Γαλλία. Τίποτε σε αυτό, ωστόσο, δεν εμπόδιζε τη Γαλλία να υποτάξει τους επαναστατημένους υποτελείς. Έτσι τον Νοέμβριο, μετά από μία σύντομη πολιορκία και ήττα στη μάχη του Σαμπτοσώ, ο Ιωάννης του Μονφόρ αναγκάστηκε να παραδοθεί στη Νάντη από τους πολίτες. Του προσφέρθηκε ασφαλής διέλευση, για να διαπραγματευτεί έναν διακανονισμό με τον Κάρολο του Μπλουά, αλλά όταν αυτό δεν οδήγησε πουθενά, φυλακίστηκε.

Τώρα έπεσε στη σύζυγο του Ιωάννη του Μονφόρ, την Ιωάννα της Φλάνδρας, να ηγηθεί της υπόθεσης των Μονφόρ. Θεωρώντας τις κτήσεις της στα ανατολικά απροστάτευτες, εγκατέστησε στρατηγείο στο Χένεμποντ στη δυτική Βρετάνη, αλλά οδηγήθηκε στη Βρέστη και πολιορκήθηκε. Η πολιορκία έσπασε με την άφιξη ενός αγγλικού στρατού υπό τον Γουλιέλμο κόμη του Νορθάμπτον στη ναυμαχία της Βρέστης στις 18 Αυγούστου 1342. Στη συνέχεια ο κόμης του Νορθάμπτον προχώρησε στην ενδοχώρα, και πολιόρκησε το Μορλέ, μετά από μία ανεπιτυχή αρχική επίθεση. Η πολιορκία άρθηκε μετά τη μάχη του Μορλαί στις 30 Σεπτεμβρίου. Στο Παρίσι υπήρχε φόβος, ότι ο Εδουάρδος Γ΄ θα αποβιβαζόταν στο Καλαί, μόλις έληγε η εκεχειρία. Συνεπώς το μεγαλύτερο μέρος του γαλλικού στρατού αποσύρθηκε, και ο Κάρολος του Μπλουά αφέθηκε να διεκδικήσει μόνος του την αξίωσή του. Ο Κάρολος του Μπλουά σύντομα αποδείχθηκε ικανός στρατιωτικός: η Ρεν και η Βαν καταλήφθηκαν, και πολλοί από τους λοχαγούς των οπαδών του Μονφόρ αυτομόλησαν.

Στα τέλη Νοεμβρίου, ο Εδουάρδος Γ΄ έφτασε με τον στρατό του στη Βρέστη. Σχεδόν αμέσως βάδισε εναντίον της Βαν. Η πολιορκία συνεχίστηκε, και ένας γαλλικός στρατός συγκεντρώθηκε για να τον αντιμετωπίσει, αλλά στις 19 Ιανουαρίου 1343, πριν προλάβουν να λάβουν χώρα σημαντικές συγκρούσεις, οι δύο βασιλείς συμφώνησαν στην Ανακωχή του Μαλεστρουά. Η πόλη Βαν τέθηκε υπό παπική κράτηση. Με τον Ιωάννη του Μονφόρ στη φυλακή, τον γιο του βρέφος και τη σύζυγό του πρόσφατα τρελαμένη, οι περιοχές υπό τον έλεγχο των οπαδών των Μονφορών στην πράξη διοικούνταν από το Λονδίνο, με μία μεγάλη μόνιμη αγγλική φρουρά στη Βρέστη.

Η εκεχειρία επρόκειτο να διαρκέσει μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου 1346, με την ελπίδα ότι στο μεταξύ οι διαφορές μεταξύ των δύο βασιλείων θα μπορούσαν να διευθετηθούν οριστικά, αλλά στη Βρετάνη αυτό δεν είχε μεγάλη σημασία. Η εκεχειρία δέσμευε τους δύο βασιλείς και τους οπαδούς τους, αλλά ο Κάρολος του Μπλουά ισχυρίστηκε ότι διεξήγαγε τον δικό του ξεχωριστό πόλεμο, και ως εκ τούτου δεν δεσμεύτηκε από κάποια εκεχειρία. Οι βίαιες μάχες μικρής κλίμακας συνεχίστηκαν με τον ίδιο ρυθμό.

Στο Παρίσι, ο Ιωάννης του Μονφόρ απελευθερώθηκε από τη φυλακή την 1η Σεπτεμβρίου 1343, με αντάλλαγμα μία τεράστια εγγύηση και μία υπόσχεση να παραμείνει στις κτήσεις του στα ανατολικά. Οι αγγλικές παράκτιες φρουρές παρέμειναν σταθερές, αλλά η ομάδα των Μονφόρ συνέχισε να καταρρέει. Είχαν κάποιες επιτυχίες, όπως η απέλαση των παπικών κηδεμόνων από τη Βαν, αλλά χωρίς ενωτική ηγεσία, περιορίστηκαν κυρίως στο να παρακαλούν για άνδρες και χρήματα από το Λονδίνο.

Για να εμποδίσει την επικοινωνία μεταξύ Βρέστης και Βαν, ο Κάρολος του Μπλουά πολιόρκησε το Κιμπέρ στις αρχές Μαρτίου 1344. Η πόλη έπεσε από επίθεση την 1η Μαΐου, και όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή, αυτό σήμαινε τη σφαγή αμάχων σε τεράστιους αριθμούς, που εκτιμώνται μεταξύ 1.400 και 2.000. Οι Άγγλοι αιχμάλωτοι κρατήθηκαν έναντι λύτρων, αλλά οι Βρετόνοι και οι Νορμανδοί αιχμάλωτοι στάλθηκαν στο Παρίσι, όπου εκτελέστηκαν για προδοσία. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και του φθινοπώρου, το κόμμα των Μονφόρ διαλύθηκε. Ακόμη και εκείνοι που ήταν οι πιο πιστοί σύμμαχοι του Ιωάννη του Μονφόρ, θεωρούσαν τώρα μάταιο να συνεχίσουν τον αγώνα. Επομένως δεν είχε και τόση σημασία, που τον Μάρτιο του 1345 ο Ιωάννης του Μονφόρ κατάφερε τελικά να δραπετεύσει στην Αγγλία. Χωρίς να έχει αξιόλογους δικούς του οπαδούς, ήταν πλέον κάτι παραπάνω από μία φιγούρα των αγγλικών φιλοδοξιών στη Βρετάνη.

Ο Εδουάρδος Γ΄ αποφάσισε να ακυρώσει την εκεχειρία το καλοκαίρι του 1345, ένα χρόνο πριν από τη λήξη της. Στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής του, στάλθηκε μία δύναμη στη Βρετάνη υπό την κοινή ηγεσία του κόμη του Νορθάμπτον και του Ιωάννη του Μονφόρ. Μέσα σε μία εβδομάδα από την απόβασή τους τον Ιούνιο, οι Άγγλοι σημείωσαν την πρώτη τους νίκη όταν ο σερ Τόμας Ντάγκγουορθ, ένας από τους υποδιοικητές του κόμη Νορθάμπτον, επιτέθηκε στην κεντρική Βρετάνη και νίκησε τον Κάρολο του Μπλουά στο Καντορέ κοντά στο Ζοσελέν.

Η συνέχεια ήταν λιγότερο εντυπωσιακή. Περαιτέρω επιχειρήσεις αναβλήθηκαν μέχρι τον Ιούλιο, όταν ο Μονφόρ επιχείρησε την ανακατάληψη του Κεμπέρ. Ωστόσο, η γαλλική κυβέρνηση είχε πληροφορηθεί ότι η κύρια εκστρατεία του Εδουάρδου Γ΄ είχε ακυρωθεί, και ότι μπόρεσαν να στείλουν ενισχύσεις από τη Νορμανδία. Με τον ενισχυμένο στρατό του, ο Κάρολος του Μπλουά έλυσε την πολιορκία. Κατατροπωμένος, ο Μονφόρ κατέφυγε πίσω στο Χένεμποντ, όπου αρρώστησε και απεβίωσε στις 16 Σεπτεμβρίου. Ο κληρονόμος της υπόθεσης των Μονφόρ ήταν ο πεντάχρονος γιος του, Ιωάννης Δ΄.

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο κόμης του Νορθάμπτον πολέμησε μία μακρά και σκληρή εκστρατεία, με προφανή στόχο την κατάληψη ενός λιμανιού στη βόρεια πλευρά της χερσονήσου. Ο Εδουάρδος Γ΄ πιθανότατα σχεδίαζε να αποβιβαστεί εδώ με την κύρια δύναμή του, το καλοκαίρι του 1346. Ωστόσο οι Άγγλοι επέτυχαν ελάχιστα για τις προσπάθειές τους. Η βόρεια Βρετάνη ήταν η πατρίδα της Ιωάννας του Παντιέβρ, και η αντίσταση εκεί ήταν σθεναρή.

Τελικά ο Εδουάρδος Γ΄ αποφάσισε να επιλέξει τη Νορμανδία ως το σημείο απόβασης για την εκστρατεία του το 1346. Ο κόμίς του Νορθάμπτον ανακλήθηκε, και ο Τόμας Ντάγκγουορθ διορίστηκε αναπληρωτής υποδιοικητής. Ήταν κατά τη διάρκεια μίας περιοδείας στα αγγλικά οχυρά στις 9 Ιουνίου, που ο Ντάγκουορθ και η συνοδεία του παγιδεύτηκαν από τον Κάρολο του Μπλουά και τον στρατό του, κοντά στο Σαιν-Πολ-ντε-Λεόν. Εδραιώθηκαν στην κορυφή ενός λόφου και απέκρουσαν όλες τις επιθέσεις, μέχρι που νύχτωσε, οπότε ο Κάρολος αναγκάστηκε να υποχωρήσει, αφήνοντας πίσω πολλούς από τους τραυματίες του.

 Η φορά των πραγμάτων στρέφεται εναντίον του Καρόλου του Μπλουά 
μικρογραφία| Η σύλληψη του Καρόλου του Μπλουά.

Σε αυτό το σημείο, τα γεγονότα έξω από τη Βρετάνη άρχισαν να επηρεάζουν τον πόλεμο. Οι Γάλλοι υπέστησαν μία μεγάλη ήττα στη μάχη του Κρεσί το 1346 και στο Καλαί το 1347. Χωρίς γαλλική υποστήριξη, ο Κάρολος του Μπλουά άρχισε σταδιακά να χάνει έδαφος από τους Άγγλους στρατιωτικούς. Η μνήμη της σφαγής στο Κιμπέρ αύξησε την αντιδημοτικότητά του, και οι Βρετόνιοι έμποροι είχαν οικονομικό συμφέρον να ενισχύσουν τους δεσμούς τους με την Αγγλία, λόγω της στρατηγικής θέσης της Βρετάνης μεταξύ του Ατλαντικού και της Μάγχης. Στη Μάχη του Λα Ρος-Ντεριάν το 1347 ο Κάρολος αιχμαλωτίστηκε, καθώς προσπαθούσε να ανακαταλάβει την πόλη, η οποία μόλις είχε καταληφθεί από τους Άγγλους. Φυλακίστηκε για πέντε χρόνια στον Πύργο του Λονδίνου. Οι Άγγλοι έλεγχαν πλέον τη Βρέστη, το Κιμπέρ και τη Βαν.

Υπό την πίεση του πάπα Ιννοκέντιου ΣΤ΄, οι Άγγλοι, οι Γάλλοι και οι Βρετόνοι διαπραγματεύτηκαν ειρήνη, ενώ και οι δύο παρατάξεις διατήρησαν μία ασταθή ισορροπία δυνάμεων εντός του δουκάτου. Ήταν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, που έλαβε χώρα η μάχη των Τριάντα Ιπποτών, ένα διάσημο επεισόδιο της μεσαιωνικής ιπποσύνης. Οι συγκρούσεις μεταξύ των γαλλικών και αγγλικών οχυρών του Ζοσελέν και του Πλερμέλ επιλύθηκαν σε μία μονομαχία μεταξύ τριάντα ιπποτών του Μονφόρ με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Μπέμπορο, και τριάντα υποστηρικτών του Καρόλου του Μπλουά με επικεφαλής τον Ζαν ντε Μπωμανουάρ. Η μάχη έλαβε χώρα στη μέση της διαδρομής μεταξύ των δύο πόλεων στις 26 Μαρτίου 1351. Μέχρι το βράδυ, οι Αγγλο-Βρετόνοι οπαδοί των Μονφόρ είχαν χάσει εννέα νεκρούς,έναντι έξι φιλο-γάλλων ιπποτών. Οι επιζώντες οπαδοί των Μονφόρ αναγκάστηκαν να παραδοθούν. Αν και διάσημη εκείνη την εποχή και αργότερα ιδιαίτερα ρομαντικοποιημένη, η μάχη δεν είχε κάποια επίδραση στην έκβαση του πολέμου.
αριστερά|μικρογραφία| Ένας πίνακας του 19ου αι. που απεικονίζει τη «μάχη των Τριάντα ιπποτών» (Octave Penguilly L'Haridon, 1857).
Ο Εδουάρδος Γ΄ υπέγραψε τη Συνθήκη του Γουέστμινστερ την 1η Μαρτίου 1353, αποδεχόμενος τον Κάρολο του Μπλουά ως δούκα της Βρετάνης, εφόσον ο τελευταίος αναλάμβανε την υποχρέωση να καταβάλει λύτρα 300.000 κορωνών, και ότι η Βρετάνη θα υπέγραφε μία συνθήκη συμμαχίας «για πάντα» με την Αγγλία. Αυτή η συμμαχία επρόκειτο να επισφραγιστεί με τον γάμο του οπαδού των Μονφόρ διεκδικητή Ιωάννη Δ΄ (γιο του προηγούμενου Ιωάννη του Μονφόρ) με την κόρη τού Εδουάρδου, Μαρία του Γουόλθαμ. Ο γάμος απαιτούσε την έγκριση του βασιλιά της Γαλλίας και παπική άδεια. Ο Κάρολος δε λα Θέρδα, ο κοντόσταυλος της Γαλλίας, διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία, αλλά ο Κάρολος Β΄ της Ναβάρρας, ο οποίος χρειαζόταν να συνεχίσει τον πόλεμο μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας για να διατηρήσει την εξουσία του, αποφάσισε να παρέμβει δολοφονώντας τον αστυφύλακα. Στη συνέχεια έστρεψε την υποστήριξή του στη Γαλλία, με αντάλλαγμα εδάφη. Η συνθήκη ακυρώθηκε, αλλά ο Κάρολος του Μπλουά είχε απελευθερωθεί, και επέστρεψε στη Βρετάνη ως δούκας.

 Τελική φάση 
μικρογραφία| Η μάχη του Ωραί, 1364.
Η κατάσταση παρέμεινε σε αδιέξοδο για κάποιο χρονικό διάστημα, με τον Κάρολο του Μπλουά ως de facto δούκα, αλλά με σημαντική περιοχή που εξακολουθούσε να ελέγχεται από τους οπαδούς των Μονφόρ. Τα εξωτερικά γεγονότα άρχισαν και πάλι να επηρεάζουν τη σύγκρουση. Μία πανώλη χτύπησε τη Γαλλία, και ο ίδιος ο βασιλιάς αιχμαλωτίστηκε από τους Άγγλους στη μάχη του Πουατιέ το 1356. Το γαλλικό κράτος είχε ουσιαστικά παραλύσει. Το 1362, όταν ο νεότερος Ιωάννης Δ΄ ντε Μονφόρ έγινε 22 ετών, ο βασιλιάς Εδουάρδος Γ΄ του επέτρεψε να επιστρέψει στη Βρετάνη. Η επιστροφή του εξαρτιόταν από μία υπόσχεση να μη νυμφευτεί χωρίς άδεια, η οποία είχε δοθεί ως εγγύηση για πολλά φρούρια. Κατά την άφιξή του, ο Ιωάννης Δ΄ προσπάθησε να καταλήξει σε συμφωνία με τον Κάρολο του Μπλουά, για να κάνουν ειρήνη και να μοιραστούν τη Βρετάνη, αλλά η σύζυγος του Καρόλου, Ιωάννα του Παντιέβρ, τον παρότρυνε να αντισταθεί και να συντρίψει τον Ιωάννη Δ΄.

Ο πόλεμος συνεχίστηκε το 1363, όταν ο Κάρολος ντε Μπλουά, με τη βοήθεια του Μπερτράν ντυ Γκεκλέν, σημείωσε κάποιες επιτυχίες, αλλά όταν ο Μπερτράν έφυγε για να αναλάβει τον έλεγχο οχυρών στη Ναβάρρα και τη Νορμανδία, η προέλαση του Καρόλου σταμάτησε στην ανεπιτυχή πολιορκία του Μπεσερέλ. Μία ακόμη ευκαιρία για διαπραγμάτευση μίας συμφωνίας προέκυψε, αλλά και πάλι η Ιωάννα του Παντιέβρ μπλόκαρε τις διαπραγματεύσεις. Ο Ιωάννης ντε Μονφόρ κινήθηκε για να πολιορκήσει το Ωραί με τον διάσημο Άγγλο πολέμαρχο Τζον Τσέιντος. Ο Κάρολος του Μπλουά και ο Μπερτράν ντυ Γκεκλέν έσπευσαν να σώσουν την πολιορκημένη πόλη, αλλά ηττήθηκαν αποφασιστικά στη μάχη του Ωραί στις 29 Σεπτεμβρίου 1364. Αυτή η μάχη σηματοδότησε το τέλος αυτής της μακράς σύγκρουσης: ο Κάρολος του Μπλουά σκοτώθηκε και η Ιωάννα του Παντιέβρ, μένοντας χήρα, είδε τον αγώνα της να καταρρέει. Ο Ντυ Γκεκλέν συνελήφθη, και εξαγοράστηκε από τον Κάρολο Ε΄ με λύτρα 100.000 φράγκα.

 Συνθήκη ειρήνης 
Η ειρήνη συνήφθη στις 12 Απριλίου 1365 με την Πρώτη Συνθήκη της Γκεράντ, η οποία καθιέρωσε τον Ιωάννη Δ΄ του Μονφόρ ως δούκα της Βρετάνης. Δεν απέρριψε εντελώς τους ισχυρισμούς της οικογένειας Παντιέβρ, και θέσπισε τον ακόλουθο νόμο περί διαδοχής στη Βρετάνη:
 Το δουκάτο θα δινόταν από άνδρα σε άνδρα στην οικογένεια των Μονφόρ.
 Ελλείψει αρρένων απογόνων, η διαδοχή θα μετατρεπόταν σε άρρενες των Παντιέβρ.
 Η Ιωάννα διατήρησε το προνόμιο του Παντιέβρ και την υποκομητεία της Λιμόζ.
 Θα λάμβανε επίσης 10.000 λίβρες ετήσιο ενοίκιο, που θα εισέπραττε από τα γαλλικά εδάφη του εχθρού.

Ο βασιλιάς Κάρολος Ε΄ Βαλουά της Γαλλίας δεν αντιτάχθηκε στην ανύψωση του Ιωάννη Δ΄, φοβούμενος ότι θα μπορούσε να δηλώσει φόρο τιμής στον Εδουάρδο Γ΄ της Αγγλίας, τον προστάτη του και πρώην πεθερό του (η Μαρία του Γουόλθαμ είχε αποβιώσει το 1361). Επιπλέον, η Γαλλία ήταν σαφώς εξαντλημένη στο πλαίσιο του Εκατονταετούς Πολέμου. Ως εκ τούτου, αναγνώρισε τον Ιωάννη Δ΄ ως δούκα. Με αυτή την πράξη, κέρδισε τη φιλία της βρετονικής αριστοκρατίας. Τον Δεκέμβριο του 1366, έλαβε τον όρκο του νέου δούκα, ο οποίος, παραδόξως, δεν ορκίστηκε πίστη στον Εδουάρδο Γ΄, αναγνωρίζοντας αντ' αυτού τον Κάρολο Ε΄ ως ηγεμόνα του.

Οι διατάξεις της συνθήκης αργότερα αποκηρύχθηκαν από τους οπαδούς των Μονφόρ, όταν ο γιος τού Ιωάννη Δ΄, ο Ιωάννης Ε΄ δούκας της Βρετάνης, απήχθη από τους οπαδούς των Παντιέβρ το 1420, κατά παράβαση της συνθήκης. Οι οπαδοί των Μονφόρ δήλωσαν ότι η συνθήκη είχε παραβιαστεί, και ως εκ τούτου δεν ήταν πλέον υποχρεωμένοι να αποδεχτούν τις διατάξεις διαδοχής της. Αυτό έγινε σημαντικό, όταν ο ανιψιός του Ιωάννη Ε΄, Φραγκίσκος Β΄ δούκας της Βρετάνης, απέτυχε να αποκτήσει άρρενα διάδοχο, επιτρέποντας στο δουκάτο να περάσει στην κόρη του, Άννα της Βρετάνης, το 1488.

 Χρονολόγιο 
 30 Απριλίου 1341 : Ο Ιωάννης Γ΄ αποβιώνει άτεκνος. Η ανιψιά του Ιωάννα του Παντιέβρ και ο σύζυγός της Κάρολος του Μπλουά έγιναν δούκισσα και δούκας της Βρετάνης. Ο νεότερος αδελφός του Ιωάννης του Μονφόρ αρνείται να το αποδεχθεί, και ζητά τη βοήθεια του βασιλιά Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας.
 1343: Ο Ιωάννης του Μονφόρ συλλαμβάνεται αιχμάλωτος, αλλά λίγο αργότερα αφήνεται ελεύθερος. Ο Κάρολος προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το γεγονός, και επιτίθεται στον Χένεμποντ,· την πόλη υπερασπίζεται με επιτυχία η Ιωάννα της Φλάνδρας, σύζυγος του Ιωάννη του Μονφόρ. Ένας αγγλικός στρατός ανακουφίζει την πολιορκία, και αναγκάζει τους Μπλουά σε εκεχειρία, η οποία διακόπτεται λίγο αργότερα.
 1344: Ο Κάρολος καταλαμβάνει το Κιμπέρ με τη βοήθεια γαλλικού στρατού, ευγενική προσφορά του θείου του βασιλιά Φιλίππου ΣΤ΄ της Γαλλίας, και σφαγιάζει 2000 αμάχους.
 1345: Ο Ιωάννης του Μονφόρ αποτυγχάνει να ανακτήσει το Κιμπέρ και αποβιώνει. Οι φιλοδοξίες του για τη Βρετάνη περιέρχονται στον γιο του, Ιωάννη Δ΄. Η μητέρα του, Ιωάννα της Φλάνδρας, γίνεται η πολιτική και στρατιωτική διοικητής της φατρίας του Μονφόρ.
 Μεταξύ 1346 και 1364, αρκετές μικρές μάχες κερδήθηκαν και χάθηκαν και από τα δύο μέρη, ενώ αρκετές εκεχειρίες υπογράφηκαν και παραβιάστηκαν. Η Ιωάννα της Φλάνδρας αρρωσταίνει ψυχικά, και κλείνεται σε μοναστήρι.
 27 Μαρτίου 1351: Μάχη των Τριάκοντα Ιπποτών.
 29 Σεπτεμβρίου 1364: Μάχη του Ωραί. Ο Μπερτράν ντυ Γκεκλέν και ο Κάρολος του Μπλουά ηττώνται βαριά από τον Ιωάννη Δ΄ και τον Άγγλο πολέμαρχο Ιωάννη Σέιντος. Ο Κάρολος σκοτώνεται στη μάχη, τερματίζοντας τις αξιώσεις του Μπλουά στη Βρετάνη.
 1365: Ο Ιωάννης Δ΄ αναγνωρίζεται ως δούκας της Βρετάνης και η Ιωάννα του Παντιέβρ παραιτείται από κάθε αξίωση στο δουκάτο με τη Συνθήκη της Γκεράντ. Ο νέος δούκας αυτοανακηρύσσεται υποτελής, παραδόξως όχι στον Άγγλο βασιλιά που τον βοήθησε, αλλά στον βασιλιά Κάρολο Ε΄ της Γαλλίας.

 Δείτε επίσης 
 Δούκας της Βρετάνης – Γενεαλογικό δέντρο των Δούκων της Βρετάνης
 Εκατονταετής Πόλεμος
 Κατάλογος πολέμων διαδοχής στην Ευρώπη
 Ο Πόλεμος των Δύο Πέτρων

 Αναφορές 

Κατηγορία:Συγκρούσεις του 14ου αιώνα
Κατηγορία:Πολιτική στη Βρετάνη
Κατηγορία:14ος αιώνας στη Γαλλία