Κοινωνική ασφάλιση

Η κοινωνική ασφάλιση (social security) αποτελεί θεμελιώδη λίθο του κοινωνικού κράτους πρόνοιας και σημαντικό μηχανισμό για την αντιμετώπιση κοινωνικών και οικονομικών κινδύνων. Στην Ελλάδα, η κοινωνική ασφάλιση έχει βαθιές ιστορικές ρίζες και έχει εξελιχθεί μέσα από πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές.

Ιστορική εξέλιξη
Η σύγχρονη κοινωνική ασφάλιση εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα στην Ευρώπη, με πρωτοποριακές πολιτικές του Όττο φον Μπίσμαρκ στη ΓερμανίαFlora & Heidenheimer, 1981.. Στην Ελλάδα, το 1934 ιδρύθηκε το Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ), που αποτέλεσε κομβικό σημείο στην ανάπτυξη του θεσμούΛεονταρίδης, 2015.. 

Σκοπός και λειτουργία
Η κοινωνική ασφάλιση παρέχει προστασία από το γήρας, την ασθένεια, την ανεργία και την αναπηρία. Μέσω της αναδιανομής εισοδήματος, μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες.Esping-Andersen, 1990. Στην Ελλάδα, τα συστήματα συντάξεων και υγειονομικής περίθαλψης έχουν σημαντική κοινωνική και πολιτική σημασίαΠετράκης, 2020.

Σύγχρονες προκλήσεις και μεταρρυθμίσεις
Η δημογραφική γήρανση, οι οικονομικές κρίσεις και η άνοδος της επισφαλούς εργασίας ασκούν πίεση στα ασφαλιστικά ταμεία (ΟΟΣΑ, 2022· Standing, 2011.). Η παγκοσμιοποίηση και οι μεταρρυθμίσεις λιτότητας επηρεάζουν, επίσης, την ανθεκτικότητα του συστήματος στην Ελλάδα. 

Προς τούτοις προτείνονται: (α) αναδιάρθρωση συνταξιοδοτικών συστημάτων, (β) επένδυση στην απασχόληση, (γ) ψηφιοποίηση υπηρεσιών και (δ) συνδυασμός δημόσιων και ιδιωτικών σχημάτων, διατηρώντας την καθολικότητα της προστασίαςBarr, 2012..

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Barr, N. (2012). The economics of the welfare state. Oxford University Press.
Esping-Andersen, G. (1990). The three worlds of welfare capitalism. Princeton University Press.
Flora, P., & Heidenheimer, A. (1981). The development of welfare states in Europe and America. Transaction Books.
Λεονταρίδης, Ι. (2015). Κοινωνική πολιτική και ασφάλιση στην Ελλάδα. Παπαζήσης.
ΟΟΣΑ. (2022). Pensions at a glance 2022. OECD Publishing.
Πετράκης, Π. (2020). Η ελληνική οικονομία και κοινωνία. Κριτική.
Standing, G. (2011). The precariat: The new dangerous class. Bloomsbury Academic.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 International Social Security Review
 OECD Social Expenditure database (SOCX) Website
 A Treatise on the Poor Law of England Being a Review of the Origin, and Various Alterations that Have Been Made in the Law of Settlements and Removals; and the Proposed Schemes Relating to National, Union, and Other Extended Areas for Raising Poor Rates, by Equalised Assessments, Or Otherwise By James Dunstan 1850 (Contains information on social welfare provisions for the poor in ancient societies)

Δείτε επίσης
 Κράτος πρόνοιας
 Φιλανθρωπία
 Ανθρωπιστική βοήθεια