Γενικές εκλογές 2023 στην Γκαμπόν

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Γκαμπόν στις 26 Αυγούστου 2023.  Ο εν ενεργεία πρόεδρος Αλί Μπόνγκο ήταν υποψήφιος για επανεκλογή,  εκπροσωπώντας το Δημοκρατικό Κόμμα της Γκαμπόν, το οποίο κυβερνά τη χώρα συνεχώς από την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία το 1960, περιλαμβανομένων 41 ετών υπό την ηγεσία του πατέρα του Μπόνγκο, Ομάρ.

Ο Μπόνγκο ανακηρύχθηκε νικητής στις 30 Αυγούστου. Ωστόσο, ένα πραξικόπημα στη Γκαμπόν το 2023 ξεκίνησε λίγο μετά, οδηγώντας στην ακύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων.

Τοπικές και επαρχιακές εκλογές διεξήχθησαν την ίδια ημέρα.
 Υπόβαθρο 
Οι προηγούμενες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 27 Αυγούστου 2016. Την επόμενη ημέρα, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Ζαν Πινγκ κήρυξε τη νίκη του, δηλώνοντας ότι «περιμένω να με καλέσει ο απερχόμενος πρόεδρος για να με συγχαρεί», παρόλο που δεν είχαν ακόμη ανακοινωθεί επίσημα αποτελέσματα.Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης στη Γκαμπόν δηλώνει νικητής των εκλογών  Agence France-Presse, 28 Αυγούστου 2016 Μόνο η εκλογική επιτροπή είχε νόμιμη αρμοδιότητα να ανακοινώσει αποτελέσματα, και ο υπουργός Εσωτερικών, Πακόμ Μουμπελέ-Μπουμπεγιά, κατηγόρησε τον Πινγκ ότι «προσπαθεί να χειραγωγήσει τη δημοκρατική διαδικασία», ενώ ο Μπονγκό δήλωσε ότι «δεν πρέπει να πουλάς το τομάρι της αρκούδας πριν την σκοτώσεις». Παρ’ όλα αυτά, ο εκπρόσωπος του Μπονγκό, Αλαίν Κλοντ Μπιλίε Μπι Νζέ, υποστήριξε ότι ο Μπονγκό προηγούνταν και θα επανεκλεγεί.Ηγέτες της Γκαμπόν και της αντιπολίτευσης δηλώνουν νικητές των εκλογών, κάνουν λόγο για νοθεία  Reuters, 28 Αυγούστου 2016 Τα επίσημα αποτελέσματα αναμένονταν στις 30 Αυγούστου, αλλά εκείνη την ημέρα ανακοινώθηκε καθυστέρηση μερικών ωρών.Ο υπουργός Εσωτερικών της Γκαμπόν αναβάλλει την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων εν μέσω εντάσεων  Africanews, 30 Αυγούστου 2016 Τελικά, τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 31 Αυγούστου και έδειξαν οριακή νίκη για τον Μπονγκό, ο οποίος συγκέντρωσε 49,8% έναντι 48,2% για τον Πινγκ. Η συμμετοχή ανήλθε στο 59,5%. Οι εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης στην εκλογική επιτροπή αρνήθηκαν να επικυρώσουν τα αποτελέσματα και συνεπώς επικυρώθηκαν με ψηφοφορία στην οποία τα μέλη της αντιπολίτευσης απείχαν. Οι υποστηρικτές του Πινγκ ισχυρίστηκαν ότι τα αποτελέσματα που είχαν συλλέξει ανεξάρτητα έδειχναν ευρεία νίκη του με 59% έναντι 38%.Gerauds Wilfried Obangome, "Ο πρόεδρος Μπονγκό επανεκλέγεται, η Βουλή πυρπολείται" , Reuters, 31 Αυγούστου 2016. Ιδιαίτερα, τα επίσημα αποτελέσματα από την Χοτ-Ογκοουέ (γενέτειρα της οικογένειας Μπονγκό) έδειξαν τον Μπονγκό να λαμβάνει 95,5% με υποτιθέμενη συμμετοχή 99,9%, γεγονός που θεωρήθηκε απίθανο και προκάλεσε εκτεταμένες διαμαρτυρίες.Celia Lebur και Samir Tounsi, "Η Βουλή πυρπολείται μετά την ανακοίνωση της νίκης Μπονγκό" , Agence France-Presse, 31 Αυγούστου 2016. Ο Μπονγκό, αναγνωρίζοντας την οριακή διαφορά, τόνισε τη σημασία της ειρηνικής αποδοχής του αποτελέσματος.

Μετά την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων, ξέσπασαν διαδηλώσεις στη Λιμπρεβίλ στις 31 Αυγούστου, ενώ έγινε προσπάθεια κατάληψης των γραφείων της εκλογικής επιτροπής.Διαμαρτυρίες για τη νίκη Μπονγκό επί του Πινγκ  Al Jazeera, 31 Αυγούστου 2016 Η αστυνομία προσπάθησε να διαλύσει τους διαδηλωτές και αργότερα την ίδια ημέρα το κτίριο της Βουλής τυλίχθηκε στις φλόγες.Η Βουλή πυρπολείται εν μέσω ταραχών  BBC News, 31 Αυγούστου 2016 Την επόμενη μέρα, ο Πινγκ κατήγγειλε ότι η προεδρική φρουρά βομβάρδισε τα γραφεία του κόμματός του, σκοτώνοντας δύο άτομα. Μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου, τουλάχιστον πέντε άτομα είχαν σκοτωθεί στην πρωτεύουσα και πάνω από 1.000 είχαν συλληφθεί. Τα Ηνωμένα Έθνη εξέφρασαν «βαθιά ανησυχία» για τη βία. Μαζί με τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάλεσαν και τις δύο πλευρές σε αποκλιμάκωση και ζήτησαν περισσότερη διαφάνεια στην καταμέτρηση.

 Έκκληση της αντιπολίτευσης για δίκαιες εκλογές 
Στις 12 Δεκεμβρίου 2022, σύσσωμη η γκαμπονέζικη αντιπολίτευση συγκεντρώθηκε στη Λιμπρεβίλ για την έναρξη σειράς συναντήσεων ενόψει των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών του 2023. Η συνάντηση, με πρωτοβουλία της Εθνικής Ένωσης, συγκέντρωσε πενήντα κόμματα, καθώς και ηγέτες της κοινωνίας των πολιτών. Στόχος ήταν να ασκηθεί πίεση στην κυβέρνηση για μεταρρύθμιση της εκλογικής διαδικασίας και να υπενθυμιστεί στις αρχές η ανάγκη για διαβούλευση με την αντιπολίτευση. Η Πωλέτ Μισάμπο, πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης, υπογράμμισε την ανάγκη άμεσων μεταρρυθμίσεων ώστε να διασφαλιστεί μια ειλικρινής εκλογική διαδικασία.

 Αποτελέσματα 
 Πρόεδρος 
Λόγω της διακοπής της εκλογικής διαδικασίας, δημοσιοποιήθηκαν μόνο τα παρακάτω αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών..
+Αποτελέσματα. Υποψήφιοι Κόμματα ήσυνασπισμοί Ψήφοι %Αλί ΜπονγκόPDG 64,27Αλμπέρ Οντό Οσά 30,77 Πιερ Κλαβέρ Μαγκανγκά ΜουσαβούPSD 1,13Ζερβέ Ονιάν 0,80Βικτουάρ Λασενί Ντιμποζέ   Ανεξάρτητος0,48Εμανουέλ Μβέ ΜπαΑνεξάρτητος0,31Ζαν Ρομέν Φανγκινοβενί0,28Ζαν Ντελόρ Μπιγιογκέ Μπι Ντουγκού Ανεξάρτητος0,28Ζεράρ Εγιά Νγκεμά0,27Αξέλ Στοφέν Ιμπινγκά Ιμπινγκά Ανεξάρτητος0,25Aμπέλ Εμπομπέ ΕνζουντούΑνεξάρτητος0,23Ζαν Βικτόρ Μουανγκά Μπαντινγκά0,23Ζοασίμ Εμπατσί Παμπού9670,21Τιερί Υβόν Μισέλ Ν' γκομά Ανεξάρτητος8250,18 Έγκυρες ψήφοι95,34 Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια4,66Σύνολο100 Αποχή43,35 Εγγεγραμμένοι/ συμμετοχή56,65

 Βουλή 
Τα αποτελέσματα των εκλογών για το Κοινοβούλιο της Γκαμπόν ήταν ασαφή μετά το πραξικόπημα στη Γκαμπόν το 2023, το οποίο σημειώθηκε τέσσερις ημέρες μετά τις γενικές εκλογές.

 Επακόλουθα 

Μετά την ανακοίνωση της εκλογικής νίκης του Αλί Μπονγκό Οντιμπά, σημειώθηκε πραξικόπημα υπό την ηγεσία του στρατού, το οποίο ακύρωσε τα αποτελέσματα των εκλογών.

Το πραξικόπημα σημειώθηκε λίγα μόλις λεπτά μετά την επίσημη ανακήρυξη του Μπονγκό ως επανεκλεγέντος προέδρου, στις 3:30 π.μ. WAT, από την εκλογική επιτροπή της Γκαμπόν, με ποσοστό 64,27%. Κατά τη διάρκεια τηλεοπτικού διαγγέλματος από το Προεδρικό Μέγαρο της Λιμπρεβίλ στο κρατικό κανάλι Gabon 24, περίπου δώδεκα στρατιωτικοί ανακοίνωσαν το τέλος του υπάρχοντος καθεστώτος. Εκπρόσωπος του στρατού δήλωσε ότι μιλούσε εκ μέρους της «Επιτροπής Μετάβασης και Αποκατάστασης των Θεσμών» (CTRΙ), επικαλούμενος «ανεύθυνη και απρόβλεπτη διακυβέρνηση» που οδήγησε σε «συνεχή διάβρωση της κοινωνικής συνοχής και κίνδυνο βύθισης της χώρας στο χάος». Ανακοίνωσαν επίσης την ακύρωση των εκλογών, τη διάλυση των κρατικών θεσμών και το κλείσιμο των συνόρων της χώρας. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο, η οποία είχε διακοπεί από την ημέρα των εκλογών, αναφέρθηκε ότι αποκαταστάθηκε. Μεταξύ των στρατιωτικών που εμφανίστηκαν κατά την ανακοίνωση ήταν συνταγματάρχες του στρατού και μέλη της Ρεπουμπλικανικής Φρουράς.

Μετά την ανακοίνωση του πραξικοπήματος, ξέσπασαν πανηγυρισμοί στους δρόμους της Λιμπρεβίλ και σε άλλες πόλεις της χώρας.

Τον Νοέμβριο του 2024 διεξήχθη συνταγματικό δημοψήφισμα.

 Παραπομπές 

2023
Γκαμπον
2023