Τίνσετ (μυθιστόρημα)

Τίνσετ () είναι ο τίτλος λυρικού πεζού έργου του Γερμανού συγγραφέα Βόλφγκανγκ Χίλντεσχαϊμερ, που εκδόθηκε το 1965. Συχνά αναφέρεται ως μυθιστόρημα, αν και ο συγγραφέας το χαρακτήρισε ως αντιμυθιστόρημα. Το κείμενο απεικονίζει με την τεχνική της ροής της συνείδησης τις σκέψεις κάποιου που βασανίζεται από αϋπνία και αγχώδη ανησυχία κατά τη διάρκεια μιας ξάγρυπνης νύχτας.   

Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα του Χίλντεσχαϊμερ. Χρησιμοποιώντας τεχνικές της λογοτεχνίας του παραλόγου, εξερευνά θέματα όπως η ανορθολογικότητα της ύπαρξης, το νόημα της ζωής και η έλλειψη νοήματος της ανθρώπινης ύπαρξης, η παραίτηση μπροστά σε έναν παράλογο κόσμο, ο θάνατος, η μοναξιά, η διαφυγή, η εξαπάτηση, οι μαζικές δολοφονίες και η βία στον Β΄ΠΠ με τα εγκλήματα της Βέρμαχτ, ο ναζισμός και ο σύγχρονος πολιτισμός.  

Ο τίτλος  αναφέρεται στη νορβηγική πόλη Τίνσετ, την οποία ο αφηγητής φαντάζεται ως ταξιδιωτικό προορισμό για να βγει από την αυτο-απομόνωσή του (αν και τελικά αποφασίζει να μην πάει). Ο αφηγητής παρουσιάζει ομοιότητες με τον ίδιο τον συγγραφέα και εμφανίζεται και σε άλλα έργα του.    

Το βιβλίο ήταν μπεστ σέλερ στη Γερμανία κατά το έτος έκδοσής του και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Ο συγγραφέας τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Βρέμης για το έργο.  

 Υπόθεση 
Ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής, που υποφέρει από αϋπνίες, παρουσιάζει τις σκέψεις, τις βασανιστικές αναμνήσεις, τις αισθητηριακές αντιλήψεις, τις φαντασιώσεις, τους φόβους και τα τραύματά του, που αναδύονται μέσα του κατά τη διάρκεια μιας μακράς άγρυπνης νύχτας, με τη μορφή αλληλένδετου, συνειρμικά συνδεδεμένου μονολόγου. Ο ηλικιωμένος άνδρας ζει μόνος σε ένα μεγάλο σπίτι, κάτω από τη στέγη του οποίου το μόνο άλλο άτομο είναι η Σελεστίνα, η αλκοολική και ευσεβής οικονόμος του. Νιώθει βαθιά μοναξιά, όμως ποτέ δεν διαμαρτύρεται. Ο τόνος του είναι γεμάτος μελαγχολία και παραίτηση, ακόμη και απελπισία για το βάρος της ζωής, το οποίο παρόλα αυτά φέρει με γαλήνη και αξιοπρέπεια.

Αφού αναλογίζεται τους ήχους και τις μυρωδιές που έχει αντιληφθεί, ξεφυλλίζει τον τηλεφωνικό κατάλογο και στη συνέχεια παίρνει το χρονοδιάγραμμα των Νορβηγικών Κρατικών Σιδηροδρόμων του 1963. Διαβάζει τα δρομολόγια και αναλογίζεται τον ήχο των ονομάτων των σταθμών και τις ιδέες που συνδέει με αυτά. Γοητεύεται ιδιαίτερα από το Τίνσετ, όπου δεν έχει πάει ποτέ και αποφασίζει να το επισκεφθεί. Το θέμα Τίλσιτ επανέρχεται επανειλημμένα στην αφήγηση.

Οι σκέψεις του περιπλανιούνται ξανά καθώς σηκώνεται για να περπατήσει μέσα στο σπίτι, στο οποίο υπάρχει ένα φάντασμα, δηλαδή ο πατέρας του Άμλετ, ο οποίος στέκεται σιωπηλός και άκαμπτος στο πλατύσκαλο και κάνει τον αφηγητή να σκεφτεί και να τον συγκρίνει με τον δικό του πατέρα.

Στο σπίτι του υπάρχουν δύο κρεβάτια: ένα καλοκαιρινό και ένα χειμερινό. Ο αφηγητής τα παρουσιάζει λεπτομερώς, καθώς σκέπτεται την προέλευσή τους. Το χειμερινό κρεβάτι ανήκε πριν από αιώνες σε παλιά πριγκιπική οικογένεια και ήταν το κρεβάτι στο οποίο ο Ιταλός πρίγκιπας Κάρλο Τζεζουάλντο δολοφόνησε τη γυναίκα του και τον εραστή της, ο ίδιος το αγόρασε από έναν έμπορο αντικών. Το καλοκαιρινό, επίσης αντίκα, ένα μεγάλο αναγεννησιακό κρεβάτι από ένα αγγλικό πανδοχείο ήταν επίσης μάρτυρας πορνείας και φόνου: μια νύχτα ένας πανδοχέας, από απληστία, το νοίκιασε ταυτόχρονα σε έναν νεαρό στρατιώτη, έναν κληρικό και μια πόρνη, τους οποίους ο συγγραφέας αποκαλεί φούγκα θανάτου και πεθαίνουν από πανώλη. 

Θυμάται πώς κάποτε άφησε κρυφά τον φύλακα να τον κλειδώσει στην Ακρόπολη όλη τη νύχτα, ώστε την αυγή να μπορέσει να κάνει τους γύρω πετεινούς να λαλήσουν με ένα δυνατό ήχο κόκορα - και το κατάφερε.  

Ο αφηγητής πιστεύει ότι κάποιος μπορεί να πεθάνει με άλλους θανάτους ακόμη και πριν από τον φυσικό θάνατο: «Έχω πεθάνει πολλές φορές, αν και τώρα πεθαίνω λιγότερο συχνά, αλλά μια μέρα πρέπει να είναι η τελευταία.» 

Σκέφτεται την ανάπτυξη των πόλεων, οι οποίες εξαπλώνονται σαν καρκινικοί όγκοι που οδηγούν στην ανθρώπινη καταστροφή. Δεν είναι μόνο ο σύγχρονος πολιτισμός με τα τσιμεντένια μεγαθήρια που κάνει τις πόλεις αφιλόξενες, αλλά ολόκληρο το βάρος μιας ζωής γεμάτης εξαπάτηση και ταπείνωση, που έχουν διατηρηθεί στη μνήμη του και ανακαλούνται ξανά και ξανά, και που συχνά έχουν προκαλέσει τον θάνατό του.  

Θυμάται τα εγκλήματα και τις φρικαλεότητες του ναζιστικού καθεστώτος, την εβραϊκή ζωή στη Ναζιστική Γερμανία που έληξε μέσα στη βία. Ένα ταξίδι με αυτοκίνητο περιέχει αναφορές σε πιθανούς δράστες της ναζιστικής εποχής. Βασανιστικές αναμνήσεις τον κατακλύζουν επίσης όταν κοιτάζει ένα αμπαζούρ: «Πού είδα αμπαζούρ από ανθρώπινο δέρμα, κατασκευασμένα στη Γερμανία από έναν Γερμανό τεχνίτη που τώρα ζει ως συνταξιούχος στο Σλέσβιχ-Χολστάιν;»

Ακόμη ξάγρυπνος, ο αφηγητής σηκώνεται για να φέρει ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί, περπατάει ξανά γύρω από το σπίτι και θυμάται το τελευταίο γεύμα που παρέθεσε στο σπίτι του και πώς ένας Αμερικανός ιεροκήρυκας εισέβαλε απρόσκλητος, τελικά διώχνοντας τους καλεσμένους του με τις προσπάθειές του να τους προσηλυτίσει.

Για άλλη μια φορά, ξαπλώνει στο κρεβάτι του, σκέφτεται διάφορα και τελικά αποκοιμιέται. Όταν ξυπνάει, έχει ξημερώσει και το χιόνι έχει σκεπάσει τα πάντα, ο χειμώνας έφθασε νωρίς. Τη σκέψη του απασχολεί για άλλη μια φορά το σχέδιο να ταξιδέψει στο Τίνσετ. Αλλά δεν είναι πλέον σίγουρος αν αυτό το μέρος υπάρχει καν, και αν υπάρχει, αν θέλει ή μπορεί να υλοποιήσει το σχέδιό του. Τελικά, αποφασίζει να μην πάει αλλά να παραμείνει στο κρεβάτι του.
 Παραπομπές 


Κατηγορία:Γερμανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Λογοτεχνικά έργα του μοντερνισμού