Ερνστ Γιούνγκερ

Ο Ερνστ Γιούνγκερ () (29 Μαρτίου 1895 - 16 Φεβρουαρίου 1998) ήταν Γερμανός μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος, ένθερμος μιλιταριστής, φιλόσοφος και εντομολόγος, μια από τις πιο περίπλοκες και αντιφατικές προσωπικότητες στη γερμανική λογοτεχνία του 20ού αιώνα .   

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Γιούνγκερ γεννήθηκε το 1895 στη Χαϊδελβέργη και ήταν γιος ενός επιτυχημένου επιχειρηματία και χημικού. Από νεαρός, επαναστάτησε ενάντια στην εύπορη ανατροφή του και αναζήτησε την περιπέτεια στο γερμανικό κίνημα νεολαίας Wandervogel, μια ομάδα γνωστή ως η φωνή της δυσαρεστημένης νεολαίας της μεσαίας τάξης με συμμετοχή σε περιπατητικές περιηγήσεις σε όλη τη Γερμανία. Το 1913 έφυγε από το σπίτι και κατατάχθηκε στη Γαλλική Λεγεώνα των Ξένων, κάτι που ήταν παράνομο στη Γερμανία. Ο πατέρας του τον έφερε πίσω στη Γερμανία δια της διπλωματικής οδού και χάρη στις προσπάθειές του απέφυγε τις διώξεις. 

 Α' ΠΠ 
Το 1914 κατατάχθηκε εθελοντής στον Γερμανικό Στρατό κατά το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και υπηρέτησε ως αξιωματικός στο Δυτικό Μέτωπο σε όλη τη διάρκεια των συγκρούσεων. Ως στρατιώτης, διακρίθηκε για την ανδρεία του: τραυματίστηκε τουλάχιστον επτά φορές και το 1918 τιμήθηκε με το μετάλλιο του τάγματος «Για την Αξία», από τις ύψιστες στρατιωτικές διακρίσεις της Γερμανίας. Σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, κρατούσε ημερολόγιο και περνούσε τον ελεύθερο χρόνο του διαβάζοντας μεταξύ άλλων έργα των Νίτσε, Σοπενχάουερ και Αριόστο, εκτός από εντομολογικές μελέτες που του έστελναν από το σπίτι. Κατά τη διάρκεια του 1917, συνέλεγε σκαθάρια στα χαρακώματα και, καθώς βρισκόταν σε περιπολία, ανακάλυψε 149 δείγματα μεταξύ 2 Ιανουαρίου και 27 Ιουλίου, τα οποία κατέγραψε με τον τίτλο Fauna coleopterologica douchyensis (Κολεοπτερολογική πανίδα της περιοχής Ντουσί).

Μετά τον πόλεμο δημοσίευσε το βιβλίο του Καταιγίδα από ατσάλι (1920), ένα μυθιστόρημα σε μορφή ημερολογίου που περιέχει ζωντανές αναμνήσεις από τη ζωή του στα χαρακώματα και τις εμπειρίες του στη μάχη ως διοικητής λόχου. Με ψύχραιμη, ρεαλιστική γραφή, ο Γιούνγκερ περιγράφει τον ηρωισμό που επέδειξαν και τα βάσανα που υπέστησαν ο ίδιος και οι συνάδελφοί του στρατιώτες στις βάναυσες μάχες στο Δυτικό Μέτωπο. Το βιβλίο σημείωσε επιτυχία σε κριτικούς και κοινό στη Γερμανία και σε άλλες χώρες. Δύο χρόνια αργότερα δημοσίευσε το Η μάχη ως εσωτερική εμπειρία.

 Μεσοπόλεμος 
Μετά την αποστράτευσή του από τον στρατό το 1923, ο Γιούνγκερ σπούδασε ζωολογία και βοτανική στα πανεπιστήμια της Λειψίας και της Νάπολης. Δημοσίευσε περαιτέρω αναμνήσεις και σκέψεις σχετικά με τις πολεμικές του εμπειρίες στα Το Άλσος (1925) και Φωτιά και Αίμα (1925). 

Έγραφε κατά των φιλελεύθερων αξιών και της δημοκρατίας και επέκρινε την εύθραυστη και ασταθή Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Παρά τον μιλιταρισμό του, την προτίμησή του για αυταρχική διακυβέρνηση και τα ριζοσπαστικά εθνικιστικά του ιδανικά, ο Γιούνγκερ αντιστάθηκε στις προτάσεις προσέγγισης του Αδόλφου Χίτλερ στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και αρνήθηκε να ενταχθεί στο ναζιστικό κίνημα ακόμη και μετά την άνοδο του στην εξουσία στη Γερμανία το 1933. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Χίτλερ, έγραψε μια τολμηρή αλληγορία για την βαρβαρική ερήμωση μιας ειρηνικής γης στο μυθιστόρημα Στους μαρμαρένιους βράχους (1939), το οποίο, παραδόξως, πέρασε τη λογοκρισία και εκδόθηκε στη Γερμανία.   

 Β' ΠΠ 
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γιούνγκερ υπηρέτησε ως αξιωματικός του στρατού στο κατεχόμενο Παρίσι, αλλά μέχρι το 1943 είχε στραφεί αποφασιστικά ενάντια στον ναζιστικό ολοκληρωτισμό και τον στόχο του για παγκόσμια κατάκτηση, μια αλλαγή που εκδηλώθηκε στο έργο του Η ειρήνη (γραμμένο το 1943, εκδ. 1948). Ο Γιούνγκερ απολύθηκε από τον στρατό το 1944, καθώς σχετίζονταν με πολλούς από τους συμμετέχοντες στη συνωμοσία της 20ής Ιουλίου για τη δολοφονία του Χίτλερ, συμπεριλαμβανομένου του Κλάους φον Στάουφενμπεργκ, και μόνο η προσωπική προστασία του Χίτλερ τον έσωσε από τη μοίρα των υπολοίπων. Λίγους μήνες αργότερα, ο γιος του πέθανε σε μάχη στην Ιταλία, αφού είχε καταδικαστεί από στρατιωτικό δικαστήριο σε τάγμα ποινικών για πολιτικούς λόγους.

 Μεταπολεμικά 
Μετά τον πόλεμο, οι Συμμαχικές δυνάμεις που κατέλαβαν τη Γερμανία επέβαλαν απαγόρευση στην έκδοση των βιβλίων του, η οποία άρθηκε μόλις το 1949, και ο Γιούνγκερ αντιμετωπίστηκε γενικά με κάποια καχυποψία ως πιθανός συνοδοιπόρος των Ναζί. Στα μεταγενέστερα στάδια του Ψυχρού Πολέμου, τα ανορθόδοξα γραπτά του σχετικά με τον αντίκτυπο του υλισμού στη σύγχρονη κοινωνία και τα φιλοσοφικά του δοκίμια άρχισαν να χαίρουν μεγάλης εκτίμησης στους κυρίαρχους γερμανικούς κύκλους. Ο Γιούνγκερ τελείωσε τη ζωή του ως τιμημένη λογοτεχνική προσωπικότητα, αν και ορισμένοι κριτικοί συνέχισαν να τον κατηγορούν για την εξύμνηση της δόξας του πολέμου ως υπερβατική-μυστικιστική εμπειρία σε ορισμένα από τα πρώιμα έργα του.

Τα μεταπολεμικά μυθιστορήματα του Γιούνγκερ περιλαμβάνουν τα Ηλιούπολη (1949) και Οι γυάλινες μέλισσες (1957), μια ανησυχητική ιστορία ενός άνεργου πρώην στρατιώτη σε έναν υπερμηχανοποιημένο κόσμο που συμβολίζεται από τεχνητές μέλισσες και μαριονέτες. 

Μετά το 1950, ο Γιούνγκερ έζησε σε αυτοεπιβαλλόμενη απομόνωση στη Δυτική Γερμανία, ενώ συνέχισε να δημοσιεύει στοχαστικά, ενδοσκοπικά μυθιστορήματα και δοκίμια για διάφορα θέματα. Σε μεταγενέστερα βιβλία όπως Το πρόβλημα του Αλαντίν (1983), έτεινε να καταδικάζει τις μιλιταριστικές συμπεριφορές που είχαν οδηγήσει στην καταστροφική συμμετοχή της Γερμανίας στους Παγκόσμιους Πολέμους.  

Τα  Άπαντά του δημοσιεύθηκαν σε 18 τόμους από το 1978 έως το 1983. Η εκτεταμένη λογοτεχνική συνεισφορά του Γιούνγκερ, συμπεριλαμβανομένων ημερολογίων, φιλοσοφικών στοχασμών και ταξιδιωτικών κειμένων, του χάρισαν πολυάριθμες διακρίσεις σε όλη του τη ζωή. 

Ασπάστηκε τον Ρωμαιοκαθολικισμό σε ηλικία 101 ετών και πέθανε το επόμενο έτος 1998 στο Ρίντλινγκεν στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, σε ηλικία 102 ετών, αφήνοντας πίσω του μια σύνθετη κληρονομιά που συνεχίζει να πυροδοτεί συζητήσεις και αναλύσεις.

 Προσωπική ζωή 
μικρογραφία|Ο Γιούνγκερ (αριστερά) και η σύζυγός του Λιζελότ σε δεξίωση του Προέδρου του ομοσπονδιακού κοινοβουλίου Φίλιπ Γιένινγκερ, το 1986
Η πρώτη του σύζυγος, η Γκρέτα φον Γέινεσεν, γεννήθηκε το 1906 και ήταν 11 χρόνια νεότερη από τον Γιούνγκερ. Όταν γνωρίστηκαν, ήταν 16 ετών και σε ηλικία 20 ετών έγινε σύζυγός του το 1925. Ο γάμος τους διήρκεσε μέχρι τον θάνατο της Γκρέτα το 1960. Στα ημερολόγια του συγγραφέα, η Γκρέτα εμφανίζεται με το ψευδώνυμο «Περπέτουα». Απέκτησαν δύο παιδιά, τον Ερνστ τον νεότερο (1926–44) και τον Αλεξάντερ (1934–93).

Η δεύτερη σύζυγός του, Λιζελότ Μπόιερλε, γεννήθηκε το 1917 και ήταν Γερμανίδα επιστήμονας, ιστορικός και μελετήτρια γερμανικών σπουδών. Παντρεύτηκαν το 1962 και ήταν ο δεύτερος γάμος και για τους δύο. Η Λιζελότ πέθανε στις 31 Αυγούστου 2010, σε ηλικία 93 ετών.  

 Διακρίσεις και βραβεία 

 1916 Σιδηρούς Σταυρός 
 1917 Σταυρός Ιππότη με Ξίφη του Τάγματος του Οίκου των Χοεντσόλερν
 1918 Χρυσό μετάλλιο τραύματος 
 1918 Μετάλλιο του τάγματος «Για την Αξία»
 1934 Σταυρός Τιμής του Παγκοσμίου Πολέμου 1914/1918
 1939 Σιδηρούς Σταυρός Δεύτερης Τάξης
 1956 Βραβείο Λογοτεχνίας Βρέμης 
 1956 Βραβείο Πολιτισμού της πόλης Γκόσλαρ
 1959 Μεγαλόσταυρος Αξίας
 1960 Επίτιμος Δημότης του Δήμου Βίλφλινγκεν, τιμητική αναγνώριση της Πολιτιστικής Επιτροπής της Ομοσπονδίας Γερμανικής Βιομηχανίας
 1965 Επίτιμος πολίτης του Ρέμπουργκ - Βραβείο Ίμερμαν της πόλης του Ντίσελντορφ
 1970 Χρυσό Μμετάλλιο του Ιδρύματος Alfred Toepfer
 1973 Βραβείο Λογοτεχνίας της Ακαδημίας Aμρισβίλ
 1974 Βραβείο Μνήμης Σίλερ της Βάδης-Βυρτεμβέργης 

 1977 Χρυσό Μετάλλιο της πόλης της Νίκαιας - Μεγαλόσταυρος Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας 
 1979 Μετάλλιο Ειρήνης της πόλης του Βερντέν
 1980 Μετάλλιο Αξίας του Κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης 
 1981 Prix Europa Littérature από το Διεθνές Ίδρυμα για την Προώθηση των Τεχνών και των Γραμμάτων (Παρίσι), Χρυσό Μετάλλιο της Εταιρείας Humboldt
 1982 Βραβείο Γκαίτε της Φρανκφούρτης 
 1983 Επίτιμος Δημότης της πόλης του Μονπελιέ - Βραβείο της Ένωσης Ιταλο-Γερμανικής φιλίας
 1985 Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
 1986 Βαυαρικό Τάγμα Μαξιμιλιανού για την Επιστήμη και την Τέχνη
 1987 Premio di Tevere (Ρώμη)
 1989 Επίτιμος διδάκτορας από το Πανεπιστήμιο της Χώρας των Βάσκων στο Μπιλμπάο
 1990 Βραβείο τέχνης Oberschwäbischer
 1933 Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής της Μπιενάλε της Βενετίας
 1933 Βραβείο Ρόμπερτ Σούμαν
 1995 Επίτιμος Διδάκτωρ της Σχολής Τεχνών του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης

Το 1985, για να τιμήσει τα 90ά γενέθλια του Γιούνγκερ, το γερμανικό κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης καθιέρωσε το Βραβείο Ερνστ Γιούνγκερ στην εντομολογία. Απονέμεται κάθε τρία χρόνια για εξαιρετικό έργο στον τομέα της εντομολογίας.

 Έργα (επιλογή) 

 1920 — In Stahlgewittern (Καταιγίδα από ατσάλι)
 1922 — Der Kampf als inneres Erlebnis (Η μάχη ως εσωτερική εμπειρία)
 1925 — Das Wäldchen 125 (Το άλσος 125. Ένα χρονικό του πολέμου των χαρακωμάτων του 1918)
 1932 — Der Arbeiter. Herrschaft und Gestalt (Ο Εργάτης: Κανόνας και Μορφή)
 1934 — Afrikanische Spiele (Παιχνίδια της Αφρικής)
 1939 — Auf den Marmorklippen (Στους μαρμαρένιους βράχους)
 1942 — Gärten und Straßen (Κήποι και δρόμοι)
 1943 — Der Friede. Ein Wort an die Jugend Europas und an die Jugend der Welt (Η ειρήνη. Ένας λόγος προς τους νέους της Ευρώπης και τους νέους του κόσμου)
 1949 — Strahlungen (Ακτινοβολία, ημερολόγιο)
 1949 — Heliopolis (Ηλιούπολη)
 1951 — Der Waldgang (Το δασικό πέρασμα)
 1955 — Der Gordische Knoten (Ο Γόρδιος δεσμός)
 1957 — Gläserne Bienen (Οι γυάλινες μέλισσες)
 1959 — An der Zeitmauer (Στο τείχος του χρόνου)
 1960 — Der Weltstaat (Το παγκόσμιο κράτος)
 1970 — Annäherungen. Drogen und Rausch (Προσεγγίσεις. Ναρκωτικά και μέθη)
 1985 — Eine gefährliche Begegnung (Μια επικίνδυνη συνάντηση)

 1917 — Fauna coleopterologica douchyensis ( Κολεοπτερολογική πανίδα της περιοχής Ντουσί)

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Καταιγίδα από ατσάλι, μτφ. Θαλής Ν. Καραγιαννόπουλος, εκδ. Eurobooks, 2024 
 Ναρκωτικά και μέθη, μτφ. Κωστής Παπαγιώργης, εκδ. Ίνδικτος, 2003
 Παιχνίδια της Αφρικής, μτφ. Ελένη Φαφούτη, εκδ. Νεφέλη, 1987

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί δοκιμιογράφοι
Κατηγορία:Στρατιωτικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί εντομολόγοι
Κατηγορία:Γερμανοί εθνικιστές
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Λειψίας