Υποχλωριώδες ασβέστιο

Το υποχλωριώδες ασβέστιο (Calcium hypochlorite) είναι μια ανόργανη ένωση με χημικό τύπο , που γράφεται επίσης ως . Είναι ένα λευκό στερεό, αν και τα εμπορικά δείγματα φαίνονται κίτρινα. Μυρίζει έντονα χλώριο, λόγω της αργής αποσύνθεσής του σε υγρό αέρα. Αυτή η ένωση είναι σχετικά σταθερή ως στερεό και διάλυμα και έχει μεγαλύτερο διαθέσιμο χλώριο από το υποχλωριώδες νάτριο. Τα καθαρά δείγματα έχουν 99,2% ενεργό χλώριο. Δεδομένης της συνήθους βιομηχανικής καθαρότητας, η περιεκτικότητα σε ενεργό χλώριο είναι τυπικά 65-70%. Είναι το κύριο δραστικό συστατικό εμπορικών προϊόντων που ονομάζονται λευκαντική σκόνη, (επίσης χλωρική σκόνη, χλωριούχος ασβέστης, χλωριωμένος ασβέστης, "ξηρό χλώριο") που χρησιμοποιούνται για επεξεργασία νερού και ως χλωρίνη.

Ιστορικό
Οι Charles Tennant και Charles Macintosh ανέπτυξαν μια βιομηχανική διαδικασία στα τέλη του 18ου αιώνα για την παρασκευή χλωριούχου ασβέστη, κατοχυρώνοντάς την με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1799.  Η διαδικασία του Tennant ουσιαστικά εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σήμερα, και απέκτησε στρατιωτική σημασία κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, επειδή το υποχλωριώδες ασβέστιο ήταν το ενεργό συστατικό του απολυμαντικού του πολέμου των χαρακωμάτων.

Χρήσεις
 Υγιεινή 
Το υποχλωριώδες ασβέστιο χρησιμοποιείται συνήθως για την απολύμανση δημόσιων πισινών και την απολύμανση του πόσιμου νερού. Γενικά, οι εμπορικές ουσίες πωλούνται με καθαρότητα 65% έως 73% με άλλες χημικές ουσίες που υπάρχουν, όπως χλωριούχο ασβέστιο και ανθρακικό ασβέστιο, που προκύπτουν από τη διαδικασία παρασκευής. Σε διάλυμα, το υποχλωριώδες ασβέστιο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως απολυμαντικό γενικής χρήσης, αλλά λόγω των υπολειμμάτων ασβεστίου (που κάνουν το το νερό πιο σκληρό), προτιμάται συνήθως το υποχλωριώδες νάτριο (χλωρίνη).

Οργανική χημεία
Το υποχλωριώδες ασβέστιο είναι ένας γενικό οξειδωτικό μέσο και ως εκ τούτου βρίσκει κάποια χρήση στην οργανική χημεία. Παραδείγματος χάρη, η ένωση χρησιμοποιείται για την διάσπαση των γλυκολών, των α-υδροξυκαρβοξυλικών οξέων και κετοξέων για να δώσει σπασμένες αλδεΰδες ή καρβοξυλικά οξέα. Το υποχλωριώδες ασβέστιο μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στην αντίδραση αλογονοφόρμιου για την παρασκευή χλωροφορμίου.
Το υποχλωριώδες ασβέστιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την οξείδωση των υποπροϊόντων θειολών και σουλφιδίων στην οργανική σύνθεση και, ως εκ τούτου, για τη μείωση της οσμής τους και την ασφαλή απόρριψή τους. Το αντιδραστήριο που χρησιμοποιείται στην οργανική χημεία είναι παρόμοιο με το απολυμαντικό σε καθαρότητα ~70%.

Παραγωγή
Το υποχλωριώδες ασβέστιο παράγεται βιομηχανικά με αντίδραση υγρής σβέσης υδροξειδίου του ασβεστίου με αέριο χλώριο. Η αντίδραση ενός σταδίου φαίνεται παρακάτω:

Οι βιομηχανικές διατάξεις επιτρέπουν την διεξαγωγή της αντίδρασης σε στάδια για να δώσουν διάφορες συνθέσεις, καθεμία από τις οποίες παράγει διαφορετικές αναλογίες υποχλωριώδους ασβεστίου, μη μετατρεπόμενου ασβέστη και χλωριούχου ασβεστίου. Σε μια διαδικασία, το πλούσιο σε χλωρίδια νερό του πρώτου σταδίου απορρίπτεται, ενώ το στερεό ίζημα διαλύεται σε ένα μείγμα νερού και αλισίβας για έναν ακόμη γύρο χλωρίωσης για να επιτευχθεί η στοχευόμενη καθαρότητα. Το εμπορικό υποχλωριώδες ασβέστιο αποτελείται από άνυδρο , διβασικό υποχλωριώδες ασβέστιο  (γράφεται επίσης ως ) και διβασικό χλωριούχο ασβέστιο  (γράφεται επίσης ως ).W.L Smith, Inorganic Bleaches, Production of Hypochlorite in Handbook of Detergents,Part F, (2009) Ed. U Zoller and Paul Sosis, CRC Press, 

 Αντιδράσεις 
Το υποχλωριώδες ασβέστιο αντιδρά ταχέως με οξέα παράγοντας χλωριούχο ασβέστιο, αέριο χλώριο και νερό:

Ασφάλεια
Είναι ένα ισχυρό οξειδωτικό μέσο, καθώς περιέχει ένα ιόν υποχλωριώδους με σθένος +1 (οξειδοαναγωγική κατάσταση: Cl+1).

Το υποχλωριώδες ασβέστιο δεν πρέπει να αποθηκεύεται σε υγρή και ζεστή θέση ή κοντά σε οξύ, οργανικά υλικά ή μέταλλα. Η μη ενυδατωμένη μορφή είναι ασφαλέστερη στη χρήση.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Chemical Land

Κατηγορία:Αντισηπτικά
Κατηγορία:Χλωρίνες
Κατηγορία:Υποχλωριώδη
Κατηγορία:Ενώσεις ασβεστίου
Κατηγορία:Οξειδωτικά μέσα