Βενουστιάνο Καράνσα

Ο Χοσέ Βενουστιάνο Καράνσα ντε λα Γκάρσα (ισπανικά: José Venustiano Carranza de la Garza, 29 Δεκεμβρίου 1859 – 21 Μαΐου 1920), γνωστός ως Βενουστιάνο Καράνσα, ήταν Μεξικανός γαιοκτήμονας, επαναστάτης και πολιτικός που διετέλεσε ο 44ος Πρόεδρος του Μεξικού από το 1917 μέχρι τη δολοφονία του το 1920, κατά τη διάρκεια της Μεξικανικής Επανάστασης. Προηγουμένως ήταν ο de facto αρχηγός του κράτους του Μεξικού της Συνταγματικής παράταξης από το 1914 έως το 1917 και προηγουμένως διετέλεσε γερουσιαστής και κυβερνήτης της Κοαουίλα. Έπαιξε ηγετικό ρόλο στη σύνταξη του Συντάγματος του 1917 και διατήρησε την ουδετερότητα του Μεξικού στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Βιογραφία 
Γεννημένος στην Κοαουίλα από μια εξέχουσα οικογένεια γαιοκτημόνων, υπηρέτησε ως γερουσιαστής της πολιτείας του κατά τη διάρκεια του Πορφιριάτο, διορισμένος από τον Πρόεδρο και δικτάτορα Πορφίριο Ντίας. Αφού αποξενώθηκε από τον Ντίας, υποστήριξε την αμφισβήτηση του Φιλελεύθερου Φρανσίσκο Μαδέρο κατά του Ντίας κατά τις προεδρικές εκλογές του 1910. Ο Μαδέρο ηττήθηκε σε μια ψεύτικη εκλογή  και φυλακίστηκε. Ο Μαδέρο διέταξε την ανατροπή της κυβέρνησης, πυροδοτώντας την Μεξικανική Επανάσταση, και ο Ντίας παραιτήθηκε τον Μάιο του 1911. Ως πρόεδρος, ο Μαδέρο διόρισε τον Καράνσα κυβερνήτη της Κοαουίλα. Όταν ο Μαδέρο δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια του αντεπαναστατικού πραξικοπήματος των Δέκα Τραγικών Ημερών τον Φεβρουάριο του 1913, ο Καράνσα συνέταξε το Σχέδιο της Γουαδελούπης, μια πολιτική στρατηγική για την εκδίωξη του σφετεριστή του Μαδέρο, στρατηγού Βικτοριάνο Χουέρτα. Ο Καράνσα οργάνωσε πολιτοφυλακές πιστές στην πολιτεία του και σε συμμαχικές βόρειες πολιτείες στο Μεξικό σε έναν επαγγελματικό στρατό, τον Συνταγματικό Στρατό, για να αντιταχθεί στον Χουέρτα. Οι δυνάμεις του νίκησαν τον Ομοσπονδιακό Στρατό του Χουέρτα και ο Χουέρτα εκδιώχθηκε τον Ιούλιο του 1914. Ο Καράνσα δεν ανέλαβε τον τίτλο του προσωρινού προέδρου του Μεξικού, όπως προέβλεπε το Σχέδιο της Γουαδελούπης, καθώς αυτό θα εμπόδιζε την υποψηφιότητά του για συνταγματική πρόεδρος μόλις διεξάγονταν οι εκλογές. Επιπλέον, η κυβέρνησή του κατά την περίοδο αυτή βρισκόταν σε μια προ-συνταγματική, παράνομη κατάσταση, στην οποία και οι δύο καλύτεροι στρατηγοί του, Άλβαρο Ομπρεγόν και Πάντσο Βίγια, αντιτάχθηκαν στην κατάληψη της εθνικής προεδρίας από τον Καράνσα. 

Μετά την ήττα του Χουέρτα, οι νικητές άρχισαν συγκρούσεις μεταξύ τους. Ο Obregón παρέμεινε πιστός στον Καράνσα. Ωστόσο, ο Βίγια τον διέκοψε, συμμαχώντας με τον ηγέτη των αγροτών Εμιλιάνο Ζαπάτα. Τόσο ο Ζαπάτα όσο και ο Βίγια ενθάρρυναν αγροτικές εξεγέρσεις στο νότιο και βόρειο Μεξικό αντίστοιχα. Ο Συνταγματάρχης Στρατός υπό τον Ομπρεγόν νίκησε στρατιωτικά τον Βίγια στο βορρά και πολέμησε τις αντάρτικες επιθέσεις του Ζαπάτα και του αγροτικού στρατού του στο Μορέλος. Η θέση του Καράνσα ήταν αρκετά ασφαλής πολιτικά και στρατιωτικά για να αναλάβει την εξουσία στην Πόλη του Μεξικού, λαμβάνοντας τελικά αναγνώριση από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι στρατοί του Ζαπάτα και του Βίγια σχημάτισαν τη δική τους κυβέρνηση, τους Συμβατικούς, για να αντιταχθούν στον Καράνσα. Προκειμένου να αντισταθμίσουν τη δημοτικότητά τους μεταξύ των αγροτών, ο Καράνσα και οι σύμμαχοί του ενσωμάτωσαν πολλά από τα αιτήματά τους, ιδίως σχετικά με την αγροτική μεταρρύθμιση και τα εργασιακά δικαιώματα, στο Μεξικανικό Σύνταγμα του 1917, το οποίο ήταν το πρώτο σύνταγμα στον κόσμο που εγγυόταν τα κοινωνικά δικαιώματα υπό την αιγίδα των συνταγματικών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με αυτό το νέο σύνταγμα, ο Καράνσα εξελέγη πρόεδρος την ίδια χρονιά.

Το σύνταγμα που συνέταξαν και επικύρωσαν οι επαναστάτες το 1917 έδινε πλέον τη δυνατότητα στο μεξικανικό κράτος να ξεκινήσει μια σημαντική αγροτική μεταρρύθμιση και αναγνώριζε τα δικαιώματα των εργαζομένων, καθώς και να περιορίσει την εξουσία και την επιρροή της Καθολικής Εκκλησίας . Ωστόσο, ο Καράνσα, ένας συντηρητικός φιλελεύθερος,  και Μεξικανός εθνικιστής, δεν εφάρμοσε αυτές τις μεταρρυθμίσεις μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του. Αντ' αυτού, άρχισε να επικεντρώνεται στην εσωτερική ασφάλεια, εξαλείφοντας τους πολιτικούς του αντιπάλους. Οι Συνταγματολόγοι διαπραγματεύτηκαν με τον Βίγια για να αποδεχτούν τη νέα κυβέρνηση με αντάλλαγμα γη και στρατιωτική σύνταξη και ο Καράνσα διέταξε τη δολοφονία του Ζαπάτα το 1919.

Στις εκλογές του 1920, στις οποίες δεν μπόρεσε να διαδεχθεί ο ίδιος, ο Καράνσα προσπάθησε να επιβάλει έναν σχεδόν άγνωστο, πολιτικό, τον Ιγνάθιο Μπονίγιας, ως πρόεδρο του Μεξικού. Οι επαναστατικοί στρατηγοί της Σονόρα, Άλβαρο Ομπρεγόν, Πλούταρκο Ελίας Κάγιες και Αδόλφο δε λα Ουέρτα, οι οποίοι κατείχαν σημαντική εξουσία, εξεγέρθηκαν εναντίον του Καράντσα βάσει του Σχεδίου της Άγκουα Πριέτα. Ο Καράνσα έφυγε από την Πόλη του Μεξικού, μαζί με χιλιάδες υποστηρικτές του και με χρυσό από το μεξικανικό θησαυροφυλάκιο, με στόχο να δημιουργήσει μια αντίπαλη κυβέρνηση στη Βερακρούζ, αλλά δολοφονήθηκε το 1920.  Η συμβολή του δεν αναγνωρίστηκε αρχικά στην ιστορική μνήμη του Μεξικού, αφού ανατράπηκε από τους αντιπάλους του. Οι ιστορικές αξιολογήσεις της ηγεσίας του έχουν παρουσιάσει διακυμάνσεις, καθώς έχει επαινεθεί για την προσπάθειά του να φέρει πολιτική σταθερότητα στο Μεξικό και να ανατρέψει τη δικτατορία του Χουέρτα. Ωστόσο, επικρίνεται από ορισμένους για τη μη εφαρμογή των κοινωνικών και αγροτικών μεταρρυθμίσεων του συντάγματος.  

Ο Καράνσα είναι θαμμένος μαζί με άλλους εξέχοντες επαναστατικούς ηγέτες στο Μνημείο της Επανάστασης στην Πόλη του Μεξικού. 

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Μεξικανοί επαναστάτες
Κατηγορία:Πραξικοπηματίες
Κατηγορία:Μεξικανοί πολιτικοί
Κατηγορία:Πρόεδροι του Μεξικού
Κατηγορία:Δολοφονημένοι αρχηγοί κράτους