Πρόκουλος (νομικός)

Ο Πρόκουλος, λατιν.: Proculus (1ος αι. μ.Χ.) ήταν αρχαίος Ρωμαίος νομικός, που ίδρυσε μία ξεχωριστή παράδοση ερμηνείας του ρωμαϊκού δικαίου. Οι οπαδοί του ήταν γνωστοί ως «Προκουλιανοί», από το όνομά του.

Το πλήρες όνομα του Πρόκουλου είναι άγνωστο. Από ό,τι φαίνεται έγραψε τουλάχιστον οκτώ βιβλία νομικών επιστολών. Αποσπάσματα από τα γραπτά του αναφέρονται επανειλημμένα σε νομικές συνόψεις (digestae), όπου εκφράζεται η γνώμη του σε θέματα διαφωνίας. Ο Πρόκουλος φαίνεται να ανέπτυξε τις ερμηνείες τού προγενέστερου νομικού Μάρκου Αντίστιου Λαβέωνα, για το έργο τού οποίου λέγεται ότι έγραψε ένα σχόλιο.William Smith, Dictionary of Greek and Roman Antiquities, 1870, p. 541.

Αν και ο Πρόκουλος δεν συμφωνούσε πάντα με τον Λαβέωνα, οι δύο συνήθως συνδυάζονταν σε αντίθεση με μία εναλλακτική παράδοση, που ταυτιζόταν με τον Ατέιο Καπίτωνα και τον Μασούριο Σαβίνο, οι οποίοι ίδρυσαν την αντίπαλη Σαβινική σχολή ερμηνείας, η οποία ήταν συνήθως πιο συντηρητική και άκαμπτη.J. Declareuil, E. A. Parker, Rome the Law-giver, Alfred A. Knopf, New York, 1926, p. 23 Το πιο διάσημο θέμα διαφωνίας αφορούσε την ιδιοκτησία των υλικών, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή κάποιου πράγματος. Ο Σαβίνος υποστήριζε ότι εάν ένας καλλιτέχνης δημιουργούσε έναν πολύτιμο πίνακα ή γλυπτό σε ξύλο μικρής αξίας που ανήκε σε άλλο άτομο, ο αρχικός ιδιοκτήτης του ξύλου διατηρούσε την κυριότητα, ενώ ο Πρόκουλος υποστήριζε ότι η μορφή είναι πιο σημαντική από την υλική ουσία, και επομένως ο καλλιτέχνης κατείχε τον πίνακα, καθώς είχε δημιουργήσει κάτι καινούργιο. Αυτή η διαμάχη σχολιάστηκε αργότερα από τον Ντέιβιντ Χιουμ και τον Άνταμ Σμιθ.

Ο Πρόκουλος φαίνεται να έζησε κατά τα τέλη της Ιουλιο-Κλαυδιανής περιόδου, και λέγεται ότι άσκησε το επάγγελμα τού δικηγόρου υπό τον Νέρωνα.Fritz M. Heichelhei, Cedric A. Yeo, A History of the Roman People, Prentice-Hall, 1962, p. 307 Μπορεί να ταυτίζεται με τον Λικίνιο Πρόκουλο, ο οποίος ήταν πραιτωριανός έπαρχος κατά τη βασιλεία του Όθωνα.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ρωμαίοι του 1ου αιώνα
Κατηγορία:Ρωμαίοι νομομαθείς