Αστρακάν

Με την ονομασία αστρακάν ή άστραχαν (, ()  είναι γνωστή στην ελληνική γλώσσα η προβιά των νεογέννητων αρνιών της φυλής προβάτων Καρακούλ, που προέρχεται από την Κεντρική Ασία και εκτρέφεται κυρίως στο Ουζμπεκιστάν. Η προβιά αυτή θεωρείται εκλεκτό προϊόν, με μεγάλη ιστορία, και χρησιμεύει κυρίως στην κατασκευή γούνινων παλτών και παραδοσιακών καπέλων-σκούφων. Στην Κεντρική Ασία οι προβιές αποκαλούνται επίσης karakul, ή garaköli bagana (στην τουρκμενική γλώσσα). Οι νεογέννητοι αμνοί έχουν πολύ πυκνό, «σφικτό» και σγουρό μαύρο τρίχωμα, που το καθιστά μοναδικά πολύτιμο «η ποικίλη μορφή της συστροφής των τριχών»Το λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χ. Πάτση», τόμ. 7. Για το παραδοσιακό αστρακάν ο αμνός πρέπει να θανατωθεί πριν γίνει τριών ημερών, αλλιώς θα χάσει το κατάμαυρο χρώμα και κυρίως τις μαλακές σφικτά συνεστραμμένες «μπούκλες» της προβιάς του. Από την άλλη, το σκούρο χρώμα κυριαρχεί και το τρίχωμα των αμνών συχνά σκουραίνει πάλι καθώς αυτοί ενηλικιώνονται. Για την απόκτηση της πολύτιμης προβιάς, οι εκτροφείς καταφεύγουν ακόμα και σε έμβρυα από ετοιμόγεννες προβατίνες, που προκύπτουν είτε από αποβολές, είτε από επαγόμενους πρόωρους τοκετούς, είτε και από τη σφαγή της προβατίνας και κατόπιν τη θανάτωση του εμβρύου με τρόπο ώστε να μη καταστρέφεται το δέρμα του. Στην τελευταία όμως περίπτωση, επειδή οι προβατίνες είναι πολύτιμες και για το γάλα που δίνουν, οι κτηνοτρόφοι σκοτώνουν μόνο τις μεγαλύτερης ηλικίας, που έχουν ήδη γεννήσει πολλά αρνιά. Τέτοιες προβιές από έμβρυα, αποκαλούμενες «ευρύουρες», ή από τον διεθνή γερμανικό όρο μπράιτσβαντς (Breitschwanz), θεωρούνται από πολλούς οι καλύτερες. Οι προβιές αστρακάν χρησιμεύουν στην κατασκευή διάφορων ειδών ενδύσεως, όπως του παραδοσιακού σκούφου καρακούλ, αλλά και προϊόντων υψηλής ραπτικής.

Αρχαιολογικές ενδείξεις υποδεικνύουν ότι η φυλή Καρακούλ εκτρέφεται στην Κεντρική Ασία συνεχώς από το 1410-1400 π.Χ. μέχρι σήμερα.. Στους αιώνες της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και της Σοβιετικής Ενώσεως αναδείχθηκαν τρεις βασικές περιοχές εκτροφής των προβάτων: η Καρακούλ, η Σοκόλκι και η Ρεσετίλοφκα. Το δέρμα των προβάτων από την πρώτη περιοχή ήταν το πολυτιμότερο, ενώ τα δέρματα των προβάτων των περιοχών Σοκόλκι και Ρεσετίλοφκα είχαν μικρότερη αξία. Από τον 20ό αιώνα στην υφαντουργία έχει επιτευχθεί με ειδικές μεθόδους η παραγωγή υφασμάτων που μοιάζουν με αστρακάν. Σήμερα η συγκεκριμένη φυλή προβάτων εκτρέφεται και στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Πολωνία, την Αυστρία, αλλά και στη Ναμίμπια. Το αστρακάν που παράγεται στην τελευταία χώρα έγινε γνωστό με τη γερμανική ονομασία swakara (σύντμηση του South West Africa Karakul).

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «άστραχαν ή αστρακάν» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 174

Κατηγορία:Ένδυση
Κατηγορία:Οικονομία του Ουζμπεκιστάν