Εξερεύνηση του Δία

μικρογραφία|Προηγούμενες αποστολές στον Δία

Η εξερεύνηση του Δία έχει διεξαχθεί μέσω στενών παρατηρήσεων από αυτοματοποιημένα διαστημόπλοια . Ξεκίνησε με την άφιξη του Πάιονηρ 10 στο σύστημα του Δία το 1973 και, μέχρι το 2024, συνέχισε με οκτώ ακόμη αποστολές κοντά στον Δία και δύο ακόμη καθ' οδόν. Όλες εκτός από μία από αυτές τις αποστολές πραγματοποιήθηκαν από την Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος (NASA) των ΗΠΑ και όλες εκτός από τέσσερις ήταν διελεύσεις που λάμβαναν λεπτομερείς παρατηρήσεις χωρίς προσγείωση ή είσοδο σε τροχιά. Αυτοί οι αποστολές καθιστούν τον Δία τον πιο δημοφιλή από τους εξωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος, καθώς όλες οι αποστολές στο εξωτερικό ηλιακό σύστημα έχουν χρησιμοποιήσει διελεύσεις από τον Δία. 

Στις 5 Ιουλίου 2016, το διαστημόπλοιο Juno έφτασε και εισήλθε στην τροχιά του πλανήτη - το δεύτερο σκάφος που το κατάφερε ποτέ. Η αποστολή ενός σκάφους στον Δία είναι δύσκολη λόγω των μεγάλων απαιτήσεων καυσίμων και των επιπτώσεων του σκληρού περιβάλλοντος ακτινοβολίας του πλανήτη.

Το πρώτο διαστημόπλοιο που επισκέφθηκε τον Δία ήταν το Πάιονηρ 10 το 1973, και ένα χρόνο αργότερα ακολούθησε το Πάιονηρ 11 Εκτός από τη λήψη των πρώτων κοντινών φωτογραφιών του πλανήτη, οι αποστολές ανακάλυψαν τη μαγνητόσφαιρά του και σε μεγάλο βαθμό το ρευστό εσωτερικό του. Τα Βόγιατζερ 1 και Βόγιατζερ 2 που επισκέφθηκαν τον πλανήτη το 1979 και μελέτησαν τα φεγγάρια του και το σύστημα δακτυλίων, ανακαλύπτοντας την ηφαιστειακή δραστηριότητα της Ιώ και την παρουσία υδάτινου πάγου στην επιφάνεια της Ευρώπης. Το διαστημόπλοιο Ulysses, που είχε σκοπό να παρατηρήσει τους πόλους του Ήλιου, μελέτησε περαιτέρω τη μαγνητόσφαιρα του Δία το 1992 και ξανά το 2004. Το διαστημόπλοιο Κασσίνι-Χόυχενς που κατευθύνεται προς τον Κρόνο πλησίασε τον πλανήτη το 2000 και τράβηξε πολύ λεπτομερείς εικόνες της ατμόσφαιράς του. Το διαστημόπλοιο New Horizons που κατευθύνεται προς τον Πλούτωνα πέρασε από τον Δία το 2007 και πραγματοποίησε βελτιωμένες μετρήσεις των παραμέτρων του και των δορυφόρων του.

Το διαστημόπλοιο Galileo ήταν το πρώτο που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον Δία, φτάνοντας το 1995 και μελέτησε τον πλανήτη μέχρι το 2003. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Galileo συγκέντρωσε μεγάλο όγκο πληροφοριών για το σύστημα του Δία, κάνοντας κοντινές προσεγγίσεις και στα τέσσερα μεγάλα φεγγάρια του Γαλιλαίου και βρίσκοντας στοιχεία για λεπτές ατμόσφαιρες σε τρία από αυτά, καθώς και την πιθανότητα υγρού νερού κάτω από τις επιφάνειές τους. Ανακάλυψε επίσης ένα μαγνητικό πεδίο γύρω από τον Γανυμήδη. Καθώς πλησίαζε τον Δία, παρακολούθησε επίσης την πρόσκρουση του Σουμέηκερ-Λέβυ 9 Τον Δεκέμβριο του 1995, έστειλε έναν ατμοσφαιρικό καθετήρα στην ατμόσφαιρα του Δία, μέχρι στιγμής το μόνο σκάφος που το έκανε αυτό.

Τον Ιούλιο του 2016, το διαστημόπλοιο Juno, που εκτοξεύτηκε το 2011, ολοκλήρωσε με επιτυχία τον ελιγμό εισαγωγής στην τροχιά και βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Δία, με το επιστημονικό του πρόγραμμα να βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο τη μελέτη της μαγνητόσφαιρας και της ατμόσφαιράς του σε βάθος.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος επέλεξε την αποστολή τροχιακού διαστημοπλοίου JUICE το 2012 ως μέρος του προγράμματος Cosmic Vision   για να εξερευνήσει τρία από τα φεγγάρια του Δία, όπως αυτά του Γαλιλαίου, με πιθανή προσεδάφιση με το διαστημόπλοιο Γανυμήδη που παρείχε η Roscosmos.  Το JUICE εκτοξεύτηκε στις 14 Απριλίου 2023.  Ωστόσο το ρωσικό διαστημόπλοιο τελικά δεν προσεδαφίστηκε ποτέ. 

Η NASA έκτόξευσε με επιτυχία ένα ακόμη διαστημόπλοιο σε τροχιά, το Europa Clipper, για να μελετήσει το φεγγάρι Ευρώπη στις 14 Οκτωβρίου 2024.

Η Εθνική Διαστημική Υπηρεσία της Κίνας σχεδίαζε να εκτοξεύσει δύο αποστολές Interstellar Express το 2024 σε μια πτήση δίπλα από τον Δία   και το Tianwen-4 γύρω στο 2029 για να εξερευνήσει τον πλανήτη και την Καλλιστώ. 

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Ηλιακό Σύστημα
Κατηγορία:Εξερεύνηση του Ηλιακού Συστήματος
Κατηγορία:Διαστημικές πτήσεις
Κατηγορία:Δίας (πλανήτης)