Ουσμάν Σονκό

Ο Ουσμάν Σονκό (· γενν. 15 Ιουλίου 1974) είναι Σενεγαλέζος πολιτικός και πρώην φορολογικός υπάλληλος, ο οποίος υπηρετεί ως ο 16ος πρωθυπουργός της Σενεγάλης από το 2024, και ως αρχηγός του PASTEF από την ίδρυση του κόμματος τον Ιανουάριο του 2014.

Ο Σονκό ήταν ο υποψήφιος του PASTEF στις προεδρικές εκλογές του 2019, όπου τελικά κατέλαβε την τρίτη θέση. Ως μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της αντιπολίτευσης κατά του πρώην προέδρου Μακί Σαλ, η σύλληψη και η επακόλουθη έρευνα των αρχών το 2019 έπειτα από κατηγορίες για σεξουαλική επίθεση, πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις και ταραχές σε ολόκληρη τη Σενεγάλη. Τον Ιούνιο του 2023 καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκιση, και τον Ιούλιο του 2023 το PASTEF διαλύθηκε από την κυβέρνηση της Σενεγάλης. Το 2024 διορίστηκε πρωθυπουργός αφότου ο προστατευόμενός του, Μπασιρού Ντιομαγιέ Φαγιέ, κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024.

Πρώτα χρόνια
Ο Σονκό γεννήθηκε στην Τιέ και πέρασε την παιδική του ηλικία στο Σεμπικοτάν και στην Καζαμάνς. Ο πατέρας του καταγόταν από την Καζαμάνς και η μητέρα του από την Χομπόλε.

Ο Σονκό έλαβε το απολυτήριο λυκείου (baccalaureate) το 1993 και αποφοίτησε με μεταπτυχιακό στη Νομική Επιστήμη από το Πανεπιστήμιο Γκαστόν Μπερζέ στο Σεν Λουί το 1999. Στη συνέχεια φοίτησε στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Δικαστικού Σώματος.

Πριν εισέλθει στην πολιτική, ο Σονκό εργάστηκε για 15 χρόνια ως φορολογικός υπάλληλος στοΠικίν.

Το 2016 ενήργησε ως πληροφοριοδότης, αποκαλύπτοντας τη χρήση υπεράκτιων φορολογικών παραδείσων, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων επεξεργασίας ορυκτής άμμου αξίας 50 εκατομμυρίων δολαρίων, που χρησιμοποιούσε μια καναδική εταιρεία για να αποφύγει την πληρωμή 8,9 εκατομμυρίων δολαρίων σε φόρους. Η απασχόλησή του ως φορολογικού υπαλλήλου τερματίστηκε ως αποτέλεσμα αυτής της αποκάλυψης.

Το 2018 δημοσίευσε το Pétrole et gaz au Sénégal, ένα μη λογοτεχνικό βιβλίο όπου κατέγραψε τα ευρήματά του.

Πολιτική καριέρα

Το 2014 o Σονκό ίδρυσε τους Αφρικανούς Πατριώτες της Σενεγάλης για την Εργασία, την Ηθική και την Αδελφότητα (, PASTEF). Μεταξύ 2017 και 2022 υπηρέτησε ως μέλος της Εθνοσυνέλευσης της Σενεγάλης.

Το 2018 δημοσίευσε το βιβλίο Solutions, στο οποίο παρουσίασε το πολιτικό του μανιφέστο.

Στις προεδρικές εκλογές του 2019 κατήγγειλε την χρήση του φράγκου CFA και πρότεινε την αντικατάστασή του με εγχώριο νόμισμα. Στις εκλογές αυτές, ο πρόεδρος Μακί Σαλ επανεξελέγη, ενώ ο Σονκό κατέλαβε την τρίτη θέση με ποσοστό 16%. Κατά την προεκλογική περίοδο, ο Σονκό κατήγγειλε ότι ήταν στόχος ανώνυμων κατηγοριών και δυσφήμισης με σκοπό να πλήξουν τον χαρακτήρα του.

Τον Σεπτέμβριο του 2021 ο Σονκό ίδρυσε τον συνασπισμό "Ελευθερώστε τον Λαό" () με στόχο την απόκτηση ελέγχου σε δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια που βρίσκονταν υπό την κυριαρχία των κομμάτων της προεδρικής συμμαχίας Ενωμένοι στην Ελπίδα.

Στις τοπικές εκλογές του 2022 ο Σονκό εκλέχτηκε δήμαρχος της Ζιγκινσχόρ. Ο συνασπισμός του κατάφερε επίσης να ελέγξει τοπικά συμβούλια από την προεδρική συμμαχία, κυρίως στο Ντακάρ, καθώς και 56 από τις 165 έδρες της Εθνοσυνέλευσης.

Σύλληψη το 2021
Τον Φεβρουάριο του 2021 μια υπάλληλος ενός ινστιτούτου μασάζ υπέβαλε μήνυση εναντίον του Σονκό για «βιασμό κατ' επανάληψη και απειλές θανάτου». Στις 3 Μαρτίου 2021 ο Σονκό συνελήφθη κοντά στο Πανεπιστήμιο Σέικ Άντα Ντιόπ και κατηγορήθηκε για διατάραξη της δημόσιας τάξης. Ο Σονκό χαρακτήρισε τις κατηγορίες ψευδείς και πολιτικά υποκινούμενες. Η σύλληψη του Σονκό οδήγησε σε διαδηλώσεις· συγκρούσεις μεταξύ της αστυνομίας και φοιτητών διαδηλωτών στο Ντακάρ, στη Μπινιόνα και στο Ντιαόμπε οδήγησαν σε 14 αναφερόμενους θανάτους. Διαμαρτυρίες κατά της κράτησης του Σονκό έλαβαν χώρα και διεθνώς, με μία εξ αυτών έξω από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, που ζητούσε την αποφυλάκιση του Σονκό.

Ο Αλιούν Μπαντάρα Σισέ κάλεσε την κυβέρνηση της Σενεγάλης να σταματήσει να απειλεί και να εκφοβίζει τους διαδηλωτές, ενώ παράλληλα κάλεσε τους διαδηλωτές να σταματήσουν τη βία και τις λεηλασίες, προειδοποιώντας ότι η Σενεγάλη βρισκόταν «στο χείλος της αποκάλυψης». Η Οικονομική Κοινότητα των Κρατών της Δυτικής Αφρικής κάλεσε επίσης σε αυτοσυγκράτηση και ηρεμία, καθώς και για την κυβέρνηση να εγγυηθεί στους πολίτες το δικαίωμα στη διαμαρτυρία.

Τον Φεβρουάριο του 2021 οι βουλευτές ψήφισαν κατά πλειοψηφία την άρση της κοινοβουλευτικής ασυλίας του Σονκό σε μια ψηφοφορία που χαρακτηρίστηκε ως «ελαττωματική και παράνομη» από πολιτικούς της αντιπολίτευσης. Ο Σονκό αφέθηκε ελεύθερος υπό έρευνα. Τον Μάιο του 2021 ένας δικαστής αρνήθηκε να του επιτρέψει να εγκαταλείψει τη χώρα λόγω της κατηγορίας του για βιασμό.

 Ποινικές καταδίκες 
Στις 8 Μαΐου 2023, έπειτα από έφεση, ο Σονκό καταδικάστηκε σε έξι μήνες φυλάκιση με αναστολή για δυσφήμηση και εξύβριση κατά της Μαμέ Μπαγιέ Νιανγκ.

Την 1η Ιουνίου 2023, έπειτα από δύο χρόνια ερευνών, ο Σονκό αθωώθηκε από τις κατηγορίες βιασμού, αλλά καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκιση για «διαφθορά της νεολαίας». Ο Σονκό δεν είχε παραστεί στη δίκη, χαρακτηρίζοντας την έρευνα πολιτικά υποκινούμενη και απόδειξη κακοδιαχείρισης. Η καταδίκη του κατέστησε τον Σονκό μη επιλέξιμο για να είναι υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2024, γεγονός που προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη Σενεγάλη. Ορισμένοι υποστηρικτές του Σονκό δήλωσαν ότι, καθώς η «διαφθορά της νεολαίας» θεωρείται πλημμέλημα και όχι έγκλημα σύμφωνα με τη νομοθεσία της Σενεγάλης, ο Σονκό εξακολουθούσε να μπορεί να είναι υποψήφιος. Τον Ιούλιο του 2023 ορίστηκε ως ο προεδρικός υποψήφιος του PASTEF για τις προεδρικές εκλογές του 2024.

 Σύλληψη και διαδηλώσεις το 2023 
Στις 28 Ιουλίου 2023 ο Σονκό συνελήφθη ξανά και κατηγορήθηκε για «διατάραξη της δημόσιας τάξης». Στις 31 Ιουλίου 2023 το PASTEF διαλύθηκε από την κυβέρνηση της Σενεγάλης, προκαλώντας εθνικές διαμαρτυρίες. Στις 6 Αυγούστου 2023 ο Σονκό αναφέρθηκε ότι νοσηλεύτηκε μετά από απεργία πείνας διάρκειας μιας εβδομάδας σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σύλληψή του. Η κυβέρνηση της Σενεγάλης απαγόρευσε το TikTok στη χώρα τον Αύγουστο, μέχρι να παρέχει έναν τρόπο στην κυβέρνηση να λογοκρίνει τους χρήστες που «απειλούν τη σταθερότητα της χώρας» διαμαρτυρόμενοι για τη σύλληψη του Σονκό. Τον Οκτώβριο του 2023 το δικαστήριο της Ζιγκανσόρ ακύρωσε την αφαίρεση του Ουσμάν Σονκό από τους εκλογικούς καταλόγους. Μια απόφαση που αμφισβητήθηκε από τους κρατικούς δικηγόρους, οι οποίοι ανακοίνωσαν έφεση στο Ανώτατο Δικαστήριο. Στις 14 Δεκεμβρίου 2023 εκδόθηκε η ετυμηγορία στη νέα δίκη για την επιλεξιμότητα του Σονκό και ο Σονκό κηρύχθηκε επιλέξιμος και επανεντάχθηκε στους εκλογικούς καταλόγους. Στις 15 Μαρτίου 2024 ο Σονκό αποφυλακίστηκε.

 Πρωθυπουργός (2024–σήμερα) 
Μετά τη νίκη του προστατευόμενού του, Μπασιρού Ντιομαγιέ Φαγιέ, στις προεδρικές εκλογές του 2024 στη Σενεγάλη, ο Σονκό διορίστηκε πρωθυπουργός της Σενεγάλης λίγο μετά την ορκωμοσία του Φαγιέ ως προέδρου στις 2 Απριλίου 2024. Ο Σονκό παρουσίασε επίσημα την κυβέρνησή του στις 5 Απριλίου, την οποία περιέγραψε ως μια κυβέρνηση «ρήξης» που συμβολίζει «μια συστημική μεταμόρφωση που ψηφίστηκε από τον λαό της Σενεγάλης».

Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, ο Σονκό άσκησε κριτική στη γαλλική στρατιωτική παρουσία στη Σενεγάλη, καθώς και στις προσπάθειες της Δύσης να προωθήσει αξίες που θεωρούνται ασύμβατες με τα ήθη της Σενεγάλης και της Αφρικής, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ+ και της μονογαμίας. Ζήτησε επίσης τη μεταρρύθμιση της ECOWAS επειδή επέτρεψε να αναπτυχθούν διαιρέσεις στο εσωτερικό του μπλοκ, οι οποίες οδήγησαν στη δημιουργία της Συμμαχίας των Κρατών του Σαχέλ.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 ο Σονκό ανακοίνωσε ότι ένας έλεγχος των κυβερνητικών οικονομικών υπό την προεδρία του Μακί Σαλ διαπίστωσε «εκτεταμένη διαφθορά» και χειραγώγηση αριθμών στις οικονομικές υποθέσεις, ωθώντας τον Σονκό να δεσμευτεί για περαιτέρω έρευνες.

Στις 25 Φεβρουαρίου 2025 ο Σονκό ισχυρίστηκε ότι είχε επιτύχει συμφωνία με το Κίνημα Δημοκρατικών Δυνάμεων της Καζαμάνς (MFDC) για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Καζαμάνς, έπειτα από συνομιλίες που φιλοξενήθηκαν και μεσολαβήθηκαν από τη Γουινέα-Μπισάου. Παρόμοια με μια προηγούμενη συμφωνία του 2022, η συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ της κυβέρνησης της Σενεγάλης και της παράταξης Μπαντιάτ του MFDC, με την τελευταία να συμφωνεί και πάλι να αφοπλιστεί. Αντίθετα, η παράταξη Σάντιο του MFDC δεν συμφώνησε στη συμφωνία.

Τον Μάιο του 2025 ο Ουσμάν Σονκό δήλωσε ότι το Φράγκο CFA, ανεξάρτητα από τη νέα του ονομασία, αποτελεί τόσο ένα συμβολικό όσο και ένα οικονομικό πρόβλημα.

Τον Ιούλιο του 2025 ο Ουσμάν Σονκό κατήγγειλε την έλλειψη εξουσίας στη Σενεγάλη, από το ίδιο το κράτος, υπονοώντας τον πρόεδρο Μπασιρού Ντιομαγιέ Φαγιέ.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Σονκο
Σονκο