Βαλεντίν Γκόμες Φαρίας

Ο Χοσέ Μαρία Βαλεντίν Γκόμες Φαρίας (, 14 Φεβρουαρίου 1781 - 5 Ιουλίου 1858) ήταν Μεξικανός γιατρός και φιλελεύθερος πολιτικός που διατέλεσε πρόεδρος του Μεξικού δύο φορές, πρώτα από το 1833 έως το 1834, κατά την περίοδο της Πρώτης Μεξικανικής Δημοκρατίας, και ξανά από το 1846 έως το 1847, κατά τη διάρκεια του Μεξικανοαμερικανικού Πολέμου.

Ο Γκόμες Φαρίας εξελέγη για την πρώτη του θητεία τον Μάρτιο του 1833 μαζί με τον Αντόνιο Λόπες ντε Σάντα Άννα, με τον οποίο θα μοιραζόταν την προεδρία. Τόσο το Κογκρέσο όσο και η κυβέρνηση που εξελέγη κατά τη διάρκεια της θητείας του ήταν Φιλελεύθεροι και επεδίωκαν τον περιορισμό της πολιτικής δύναμης του Μεξικανικού Στρατού και της Καθολικής Εκκλησίας. Ελήφθησαν επίσης μέτρα για τη δίωξη μελών της προηγούμενης, συντηρητικής και αυταρχικής προεδρίας του Αναστάσιο Μπουσταμάντε, αλλά ο Γκόμες Φαρίας προσπάθησε να τις μετριάσει. Ξέσπασαν συντηρητικές εξεγέρσεις εναντίον αυτών των πολιτικών και τελικά η αντιπρόεδρος του Γκόμες Φαρίας, Σάντα Άννα, άλλαξε στρατόπεδο και ηγήθηκε της καθαίρεσής του τον Απρίλιο του 1834.

Μετά την πτώση του Γκόμες Φαρίας, η Πρώτη Μεξικανική Δημοκρατία αντικαταστάθηκε από την Κεντρική Δημοκρατία του Μεξικού. Ο Γκόμες Φαρίας θα συνέχιζε να υποστηρίζει την επιστροφή στο ομοσπονδιακό σύστημα και το 1840 ηγήθηκε μιας αποτυχημένης εξέγερσης εναντίον της κυβέρνησης του Αναστάσιο Μπουσταμάντε, ο οποίος είχε επιστρέψει στην προεδρία, η οποία κορυφώθηκε με την πολιορκία του Εθνικού Παλατιού.

Το ομοσπονδιακό σύστημα τελικά θα αποκατασταθεί το 1846 μετά την έναρξη του Μεξικανοαμερικανικού Πολέμου, και στις επόμενες προεδρικές εκλογές ο Γκόμες Φαρίας θα επανεκλεγεί μαζί με τον Σάντα Άννα, η οποία ήταν πλέον υποστηρικτής του φεντεραλισμού και με την οποία ο Γκόμες Φαρίας είχε συμφιλιωθεί. Προχώρησαν στην κοινή εξουσία όπως είχαν κάνει κατά τη διάρκεια της πρώτης τους κυβέρνησης. Προκειμένου να χρηματοδοτήσει την πολεμική προσπάθεια, η κυβέρνηση Γκόμες Φαρίας τον Ιανουάριο του 1847 εθνικοποίησε και πούλησε εκκλησιαστικές εκτάσεις. Το μέτρο αντιμετωπίστηκε με αντιπαραθέσεις και πυροδότησε εξεγέρσεις από τους Μεξικανούς συντηρητικούς. Εν τω μεταξύ, ο Σάντα Άννα επέστρεφε στην Πόλη του Μεξικού από τη Μάχη της Μπουένα Βίστα για να επικεντρωθεί στην εκστρατεία του Γουίνφιλντ Σκοτ στη Βερακρούζ. Έλαβε νέα για την εξέγερση καθ' οδόν και τελικά ανέλαβε τον ρόλο του διαιτητή. Για άλλη μια φορά, ο Σάντα Άννα θα καθαίρεσε τον Γκόμες Φαρίας αφού οι δύο άνδρες είχαν εκλεγεί μαζί.

Ο Γκόμες Φαρίας δεν εξαφανίστηκε από τη δημόσια ζωή και το 1856 εξελέγη στο συνέδριο που εγκαινίασε την καθοριστική Μεταρρύθμιση (La Reforma) που οδήγησε στο Σύνταγμα του 1857, ενσωματώνοντας πολλές από τις μεταρρυθμίσεις που είχε επιχειρήσει για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της προεδρίας του. Πέθανε το 1858 κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Μεταρρυθμίσεων.

 Πρώτα χρόνια 
αριστερά|μικρογραφία|300x300εσ|Γκουανταλαχάρα, πατρίδα του Γκόμες Φαρίας.
Βαπτισμένος ως Χοσέ Μαρία Βαλεντίν Γκόμες Φαρίας,  γεννήθηκε στη Γουαδαλαχάρα, του Χαλίσκο στις 14 Φεβρουαρίου 1781.     

Φοίτησε στο πανεπιστήμιο της ίδιας πόλης, όπου σπούδασε γιατρός. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έμαθε γαλλικά και διάβασε τα έργα του Διαφωτισμού που κυκλοφορούσαν κρυφά σε όλη τη Νέα Ισπανία εκείνη την εποχή. Η διατριβή του είχε τόσο ισχυρή επιρροή από συγγραφείς του Διαφωτισμού που κατάφερε να τραβήξει την προσοχή της Μεξικανικής Ιεράς Εξέτασης, αλλά δεν κινήθηκαν ποτέ νομικά εναντίον του και άνοιξε ένα επιτυχημένο ιατρείο στη Γκουανταλαχάρα. 

Στις 17 Οκτωβρίου 1817, παντρεύτηκε την Ισαμπέλ Λόπες στην πόλη Αγουασκαλιέντες. 
 Πολιτική σταδιοφρομία 
Το 1821, η Μεξικανική Ανεξαρτησία κατακτήθηκε υπό την ηγεσία του Αγκουστίν ντε Ιτουρμπίδε μέσω του Σχεδίου της Ιγκουάλα, το οποίο καθιέρωσε το νέο έθνος ως μοναρχία. Επίσης, εκλέχθηκε ένα συνέδριο για να συντάξει ένα σύνταγμα, ένα συνέδριο στο οποίο εξελέγη ο Γκόμες Φαρίας. Η αρχική πρόταση για τον θρόνο ήταν ένα μέλος της ισπανικής βασιλικής οικογένειας, αλλά αφού η ισπανική κυβέρνηση απέρριψε την προσφορά, οι υποστηρικτές του Ιτουρμπέδε πίεσαν το συνέδριο να τον εκλέξει αυτοκράτορα. Μεταξύ εκείνων που υποστήριζαν τον Ιτουρμπίδε εκείνη την εποχή ήταν ο Γκόμες Φαρίας, ο οποίος έδωσε μια ομιλία στο συνέδριο υπερασπιζόμενος το δικαίωμα και τη νομιμότητα του συνεδρίου να εκλέξει τον Ιτουρμπέδε ως Αυτοκράτορα, και ο Ιτουρμπέδε στη συνέχεια εξελέγη αυτοκράτορας της Πρώτης Μεξικανικής Αυτοκρατορίας. Ο φιλελεύθερος Γκόμες Φαρίας ανέμενε ότι ο Ιτουρμπέδε θα ήταν συνταγματικός μονάρχης, αλλά τους επόμενους μήνες, ο Ιτουρμπέδε γινόταν ολοένα και πιο αυταρχικός και θεωρούσε τον εαυτό του κυρίαρχο του συνεδρίου, διαλύοντας μάλιστα το σώμα, οπότε ο Γκόμεζ Φαρίας στράφηκε εναντίον του. 

Μετά την πτώση της Μεξικανικής Αυτοκρατορίας το 1823, ο Γκόμες Φαρίας υποστήριξε την τελικά επιτυχημένη προεδρική υποψηφιότητα του Γουαδαλούπε Βικτόρια, ο οποίος ορκίστηκε ως ο πρώτος πρόεδρος του Μεξικού. Όταν ο Λορέντζο ντε Ζαβάλα ήταν υπό τον φιλελεύθερο πρόεδρο Βισέντε Γκερέρο, παραιτήθηκε από τη θέση του υπουργού Οικονομικών, λόγω του γεγονότος ότι ήταν επίσης κυβερνήτης της πολιτείας του Μεξικού εκείνη την εποχή, ο Γκόμες Φαρίας έλαβε την προσφορά να τον αντικαταστήσει, αλλά αρνήθηκε τη θέση. 

Όταν ο Σάντα Άννα διακήρυξε το Σχέδιο της Βερακρούζ εναντίον του συντηρητικού προέδρου Αναστάσιο Μπουσταμάντε το 1832, ο Γκόμες Φαρίας βοήθησε να πειστεί ο Κυβερνήτης Γκαρσία της Σακατέκας να ταχθεί με τους επαναστάτες.  Η εξέγερση θα μαινόταν για το μεγαλύτερο μέρος του έτους και θα τελείωνε με την ανατροπή του προέδρου. Μετά την πτώση του Μπουσταμάντε, ο Γκόμες Φαρίας υποστήριξε την υποψηφιότητα του Μανουέλ Γκόμες Πεδράσα. Ο Γκόμεζ Πεδράσα κλήθηκε να κρατήσει την προεδρική θέση μέχρι τις επόμενες προγραμματισμένες εκλογές που θα διεξαχθούν τον Μάρτιο, και επέλεξε τον Γκόμες Φαρίας ως Υπουργό Οικονομικών. 

 Πρώτη Προεδρία 
Στις εκλογές του Μαρτίου 1833, ο Γκόμες Φαρίας και ο Σάντα Άννα θα εκλεγούν πρόεδρος και αντιπρόεδρος αντίστοιχα. Θα μοιραστούν και θα εναλλάξουν τα αξιώματά τους, και όταν η θητεία του Γκόμες Πεδράσα έληξε νόμιμα την 1η Απριλίου, στην πραγματικότητα παρέδωσε την εξουσία στον Γκόμες Φαρίας, καθώς ο Σάντα Άννα δεν βρισκόταν στην πρωτεύουσα εκείνη την εποχή. Αυτό έχει θεωρηθεί ως τέχνασμα του Σάντα Άννα για να εκτιμήσει την κοινή γνώμη σχετικά με τις ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις που σχεδίαζε ο Γκόμες Φαρίας με στόχο την Καθολική Εκκλησία και τον στρατό. 

 Η Αντικληρική Εκστρατεία 
μικρογραφία|Λορέντζο ντε Ζαβάλα, Κυβερνήτης της Πολιτείας του Μεξικού και αργότερα Υπουργός στη Γαλλία κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας Γκόμες Φαρίας.
Με την άνοδο του Γκόμες Φαρίας στην εξουσία, ο τύπος άρχισε να γίνεται ολοένα και πιο αντικληρικός. Ο κλήρος κατηγορήθηκε ότι ήταν κοσμικός, άπληστος υποκριτής, και η Βίβλος δέχτηκε επίθεση ως γεμάτη παραλογισμούς και ψεύδη από μια εποχή άγνοιας.   Η εξουσία του πάπα δέχτηκε επίσης επίθεση.  Οι προοδευτικοί διακήρυξαν ότι η ανεξαρτησία του Μεξικού δεν προερχόταν μόνο από την Ισπανία αλλά και από τον πάπα, και ο κλήρος δέχτηκε επίθεση ως υποτελής σε ξένη δύναμη. Οι Καθολικοί ιερείς προσβλήθηκαν και αποκαλέστηκαν υπουργοί των Ουιτζιλοπότστλι (οι οποίοι λάμβαναν ανθρωποθυσίες), Φαρισαίοι και αριστοκράτες. Οι αντικληρικοί συγγραφείς παρέθεσαν επίσης τις ομιλίες της Γαλλικής Επαναστατικής Συνέλευσης υπέρ του σκοπού τους. 

Οι ιερείς τέθηκαν υπό κυβερνητική επιτήρηση.  Ο υπουργός Μιγκέλ Ράμος Αρίσπε διέταξε ότι οι παπικές βούλες και άλλες παπικές διακηρύξεις δεν μπορούσαν να δημοσιευτούν στο Μεξικό χωρίς την εξουσιοδότηση της κυβέρνησης. Σύμφωνα με την πολιτική ατμόσφαιρα, προτάθηκε να μην κάνει διάλειμμα το Κογκρέσο κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα του 1833, αλλά το μέτρο δεν πέρασε. 

Η πολιτεία του Μεξικού, υπό την κυβέρνηση του Λορέντζο ντε Ζαβάλα, εκείνη την εποχή ήρε τις νομικές υποχρεώσεις καταβολής. Το Κογκρέσο της Βερακρούζ και άλλα νομοθετικά σώματα της πολιτείας ψήφισαν διατάγματα για την κατάσχεση των αγαθών των θρησκευτικών κοινοτήτων και στη συνέχεια η πολιτεία της Βερακρούζ κατέστειλε όλα τα μοναστήρια. Αυτό προκάλεσε μόνο φόβους ότι η κυβέρνηση επρόκειτο να καταστείλει κάθε θρησκεία και ο Γκόμες Φαρίας αναγκάστηκε να εκδώσει μια ανακοίνωση εξηγώντας ότι δεν είχε τέτοιες προθέσεις. 

Στις 27 Οκτωβρίου 1833, ψηφίστηκε ένα μέτρο που ήρε τη νομική υποχρέωση καταβολής σε εθνικό επίπεδο. Μια επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων συνέστησε την εθνικοποίηση όλων των εκκλησιαστικών περιουσιών, αλλά αυτό δεν ψηφίστηκε ως νόμος. Στις 6 Νοεμβρίου 1833, άρθηκε η νομική υποχρέωση εκπλήρωσης των μοναστικών όρκων. Στις 17 Δεκεμβρίου 1833, ψηφίστηκε ένα μέτρο που έδινε στην μεξικανική κυβέρνηση την εξουσία να κάνει διορισμούς στην εκκλησιαστική ιεραρχία, το λεγόμενο patronato . Προηγούμενοι διορισμοί που είχαν γίνει χωρίς την έγκριση της κυβέρνησης κηρύχθηκαν άκυροι. 
Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Πρόεδροι του Μεξικού
Κατηγορία:Μεξικανοί ιατροί
Κατηγορία:Μεξικανοί πολιτικοί