Ετσελίνο Γ΄ ντα Ρομάνο

Ο Ετσελίνο Β΄, ιταλ.: Ezzelino III da Romano (25 Απριλίου 1194, Tombolo7 Οκτωβρίου 1259) από τον Οίκο των Ετσελίνι/Ρομάνο, ήταν Ιταλός φεουδάρχης, στην περιοχή του Τρεβίζο (στο σημερινό Βένετο). Ήταν στενός σύμμαχος του βασιλιά Φρειδερίκου Β΄ της Γερμανίας (βασ. 1220–1250) και κυβέρνησε τη Βερόνα, τη Βιτσέντζα και την Πάντοβα για σχεδόν δύο δεκαετίες.  Έγινε διαβόητος ως σκληρός τύραννος, και στην πραγματικότητα, ήταν ο πιο «διαβόητος» από τους «πρώιμους τυράννους». 

 Βιογραφία 

 Πρώιμη ζωή 
Ο Ετσελίνο ήταν γιος του Ετσελίνο Β' ντα Ρομάνο, ηγεμόνα του Μπασάνο ντελ Γκράπα και άλλων φεούδων στο Βένετο, και της Αδελαΐδας Ντ'έλι Αλμπέρτι ντι Μανγκόνα, η οποία καταγόταν από οικογένεια κομήτων στην Τοσκάνη. Σε ηλικία τεσσάρων ετών, στάλθηκε ως όμηρος στη Βερόνα, αλλά τίποτε άλλο δεν είναι γνωστό για την παιδική του ηλικία ή την εκπαίδευσή του. Το 1213 συμμετείχε στην πολιορκία του κάστρου των Έστε, το οποίο ανήκε στον αρχι-εχθρό τού πατέρα του, μαρκήσιο Άτσο ΣΤ' των Έστε, ο οποίος απεβίωσε το 1212 και αργότερα στον γιο του Αλντομπραντίνο των Έστε. Σύμφωνα με τον χρονικογράφο Ρολαντίνο της Πάντοβα, ο νεαρός Ετσελίνο έδειχνε ήδη έντονο ενδιαφέρον για την πολιορκία, και απέκτησε ένα μίσος για τους Έστε, το οποίο θα διαρκούσε σε όλη του τη ζωή.

 Άνοδος στην εξουσία 1226–1239 
Όταν ο Ετσελίνο Β΄ αποσύρθηκε σε μοναστήρι το 1223, οι κτήσεις του πέρασαν στους γιους του, Αλμπέρικο, οι οποίοι έλαβαν τα κάστρα και τα χωριά στην ύπαιθρο της Βιτσέντσα (συμπεριλαμβανομένου του σημαντικού κέντρου του Μπασάνο ντελ Γκράπα) και Ετσελίνο, ο οποίος έλαβε τις κτήσεις στην ύπαιθρο του Τρεβίζο. Το 1226 ο Ετσελίνο παρενέβη σε μία διαμάχη φατριών στη Βερόνα, βοηθώντας τους Μοντίκουλι και τους Κουατορβιτζίντι εναντίον των εχθρών τους, του λεγόμενου pars comitis («μερίδας του κόμη»), με επικεφαλής τον κόμη Ριχάρδο του Σαν Μπονιφάτσιο από τη Βερόνα. Από τότε και στο εξής, ο Ετσελίνο έγινε σημαντικός παράγοντας στην πολιτική της Βερόνας και το 1226-1227 έγινε ποντεστά (δηλ. δήμαρχος) αυτής της πόλης. Έχασε για λίγο τη Βερόνα, αλλά την ανέκτησε το 1230. 

Εκείνη την εποχή, ο έλεγχος της Βερόνας ήταν σημαντικός, επειδή ο Φρειδερίκος Β΄ βρισκόταν σε σύγκρουση με τη Β΄ Λομβαρδική Ένωση, μία συμμαχία πόλεων στη Λομβαρδία (βόρεια Ιταλία). Όποιος έλεγχε τη Βερόνα μπορούσε να μπλοκάρει το πέρασμα του Μπρένερ μέσω των Άλπεων, και έτσι να εμποδίσει την άφιξη ενισχύσεων για τον Φρειδερίκο Β΄ από τη Γερμανία. Αρχικά, ο Ετσελίνο ευνόησε τη Λομβαρδική Ένωση, η οποία μπορούσε να μπλοκάρει το Μπρένερ και να βγει νικήτρια από την πρώτη της αναμέτρηση με τον βασιλιά της Γερμανίας. Ωστόσο, αυτός και ο αδελφός του Αλμπέρικο αργότερα άλλαξαν μερίδα, όταν έγινε φανερό ότι η Ένωση ευνοούσε τους εχθρούς της στη μαρκιωνία του Τρεβίζο, ιδιαίτερα τους Έστε και τους Σαν Μπονιφάτσιο (Σαμπονιφάτσιο).

Το 1232 οι αδελφοί σύναψαν συμμαχία με τον Φρειδερίκο Β΄ και έλαβαν βασιλικό προνόμιο προστασίας. Ωστόσο, πέρασαν τέσσερα χρόνια πριν ο βασιλιάς μπορέσει να παρέμβει προσωπικά στη μαρκιωνία. Τα έτη 1232-1236 ήταν επομένως πολύ δύσκολα για τον Ετσελίνο και τον Αλμπέρικο, οι οποίοι δέχτηκαν επιθέσεις από πολλούς εχθρούς, κυρίως τους Σαν Μπονιφάτσιο, τους Έστε και την πόλη της Πάντοβα.

Το 1236 ο Φρειδερίκος Β΄ έφτασε τελικά στη μαρκιωνία του Τρεβίζο. Επειδή ο Ετσελίνο και οι Βερονέζοι σύμμαχοί του, οι Μοντικούλι και οι Κουαττορβιτζίντι, είχαν αποκτήσει τον έλεγχο της Βερόνας στις αρχές του 1236, ο βασιλιάς μπόρεσε να φέρει ενισχύσεις στις Άλπεις, συμπεριλαμβανομένων 3000 Γερμανών ενόπλων. Σε μία εκστρατεία που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1236, ο Φρειδερίκος και ο Ετσελίνο, ο οποίος γινόταν ολοένα και πιο σημαντικός σύμμαχος του βασιλιά, υπέταξαν όλες τις σημαντικές πόλεις της μαρκιωνίας του Τρεβίζο: η Βιτσέντζα κατακτήθηκε τον Νοέμβριο του 1236, η Πάντοβα και το Τρεβίζο παραδόθηκαν τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 1237.

μικρογραφία|Δραστηριότητες του Ετσελίνο Γ΄ ντα Ρομάνο.

Το 1236 ο Ετσελίνο παντρεύτηκε τη Σελβάτζια, φυσική κόρη του Φρειδερίκου Β΄, η οποία ήταν τότε 13 ετών, κατέκτησε τη Βερόνα και με προδοσία την Πάντοβα, καταλαμβάνοντας τη θέση του ποντεστά της πόλης. Στην Πάντοβα συνέλαβε και εξόρισε τον μοναχό Τζορντάνο Φορτσάτε.

Ο Ετσελίνο ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές στη νίκη των Γιβελλίνων και των Βασιλικών στην Κορτενουόβα (1237) και το 1239 ονομάστηκε βασιλικός επίτροπος για τη μαρκιωνία του Τρεβίζο. Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Eccelino da Romano" . Encyclopædia Britannica. Vol. 8 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 846–847. Ο μακροχρόνιος αγώνας του εναντίον του Άτσο Ζ΄ των Έστε, του νέου δούκα των Έστε, έληξε με την ολοκληρωτική ήττα του τελευταίου και την προσάρτηση πολλών εδαφών.

 Τα τελευταία χρόνια 
Μετά από μία αποτυχημένη προσπάθεια ειρήνευσης από τον Φρειδερίκο Β΄, μόλις ο βασιλιάς έφυγε, ο Ετσελίνο επιτέθηκε στον Έστε, υποτάσσοντας το Τρεβίζο -παρόλο που ήταν φέουδο του αδελφού του- το Μπελούνο και το Φέλτρε . Ήταν πλέον κύριος όλων των εδαφών μεταξύ της πόλης του Τρέντο και του ποταμού Όλιο και είχε αποκτήσει φήμη για τη σκληρότητα και την τακτική χρήση βασανιστηρίων εναντίον όλων των εχθρών και των φερόμενων ως συνωμοτών, στις πόλεις που κυβερνούσε. Το 1249, πέντε χρόνια μετά το τέλος τής Σελβάτζια σε ηλικία μόλις 21 ετών, νυμφεύτηκε την Βεατρίκη ντι Μπουοντραβέρσο.

Μετά το τέλος του Φρειδερίκου Β΄ το 1250, ο Ετσελίνο υποστήριξε τον γιο του, Κορράδο Δ΄. Υπήρχε αυξανόμενη αποστροφή για τη σκληρή συμπεριφορά του Ετσελίνο,  και το 1254 αφορίστηκε από τον πάπα Ιννοκέντιο Δ΄, ο οποίος επίσης εξαπέλυσε σταυροφορία εναντίον του. Είχε συμφιλιωθεί με τον αδελφό του και συμμάχησε με άλλους άρχοντες του Βένετο και της Λομβαρδίας, επιτέθηκε στην Πάντοβα, η οποία αντιστάθηκε, και στην Μπρέσια, η οποία αντ' αυτού λεηλατήθηκε μετά από μία εύκολη νίκη των Γερμανών ιπποτών του επί του στρατού των σταυροφόρων. Το 1258 εξαπέλυσε μία ευρεία επίθεση των Γιβελλίνων στη Λομβαρδία και το Βένετο μαζί με τον Ομπέρτο Παλλαβιτσίνο της Κρεμόνας. Μετά από μία αποτυχημένη απόπειρα επίθεσης στο ίδιο το Μιλάνο, τραυματίστηκε από ένα βέλος κατά τη διάρκεια της μάχης του Κασσάνο ντ'Άντντα και αναγκάστηκε να υποχωρήσει, αλλά συνελήφθη κοντά στο Μπέργκαμο. Αυτοκτόνησε από σκόπιμη αυτο-παραμέληση κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του στο κάστρο του Σοντσίνο, κοντά στην πόλη Κρεμόνα στη Λομβαρδία. Τον επόμενο χρόνο, ο αδελφός του Αλμπέρικο θανατώθηκε, και η οικογένεια Ρομάνο εξαφανίστηκε. 

Μόνο μετά το τέλος του διαλύθηκε η συμμαχία μεταξύ Σαμπονιφάτσιο και Έστε. 

 Υστεροφημία 
Πολλά από όσα γνωρίζουμε για τον Ετσελίνο προέρχονται από μία λογοτεχνική παράδοση, που διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια των αιώνων. Παρά τη συντομία της βασιλείας του, η φημισμένη σκληρότητα του Ετσελίνο έγινε σύμβολο τυραννίας, με ποιητές και χρονικογράφους -που ζουν στην πρόσφατη μνήμη των τακτικών του- να χρησιμοποιούν το όνομά του, για να προκαλέσουν την αίσθηση της αυθαίρετης εξουσίας και των ηθικών παραβάσεων που αυτή επέτρεπε. Συγγραφείς του 14ου αι. ανέβασαν το επίπεδο της κατηγορίας, επιμένοντας ότι η καταγωγή του Ετσελίνο ήταν δαιμονική. Το Χρονικό της Πορείας Τρεβιζάν (περίπου 1262) του Ρολαντίνο της Πάντοβα καταγράφει την άνοδο και την πτώση της οικογένειας «ντα Ρομάνο», παρουσιάζοντας τον Ετσελίνο ως έναν νεαρό άνδρα, που πετάει πέτρες στο σπίτι του οικογενειακού αντιπάλου. Το εξαιρετικά κομματικό πολιτικό έργο ακολουθεί την τύχη της Πάντοβα υπό τη σιδερένια λαβή του τυράννου, μέχρι την απελευθέρωση της κοινότητας από την Ένωση των Γουέλφων. Το Ecerinis (π. 1315) του Αλμπερτίνο Μουσάτο απεικονίζει τον Ετσελίνο ως γιο του Διαβόλου. Το λατινικό στιχουργικό έργο παρουσιάζει τη μητέρα του Ετσελίνο, η οποία παρέχει μαρτυρία για τον κολασμένο πατέρα του τυράννου. Στη Θεία Κωμωδία του Δάντη Αλιγκέρι, η ψυχή του καταδικάζεται στην Κόλαση, όπου ο Δάντης τον συναντά στον Έβδομο Κύκλο, Πρώτο Δακτύλιο: Οι Βίαιοι εναντίον των Γειτόνων τους (Κόλαση, XII, 109). Η μικρότερη αδελφή του Κουνίτσα αναφέρεται επίσης από τον Δάντη, στον Παράδεισο, IX, 31-33.

Πριν από τον Ετσελίνο, η κατάληψη της πολιτικής εξουσίας στις πόλεις-κράτη καθ' όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα βασιζόταν σε πραγματικές ή προσποιητές κληρονομικές διεκδικήσεις, ή στρεφόταν εναντίον των απίστων και των αφορισμένων. Αλλά μαζί του, όπως αναφέρει ο ιστορικός Γιάκομπ Μπούρκχαρντ, «εδώ για πρώτη φορά έγινε ανοιχτά η προσπάθεια να ιδρυθεί ένας θρόνος με μαζικές δολοφονίες και ατελείωτες βαρβαρότητες, με την υιοθέτηση, εν ολίγοις, οποιουδήποτε μέσου με μοναδικό σκοπό τον επιδιωκόμενο σκοπό».  Το παράδειγμα που έθεσε η επιτυχία αυτού του είδους της σκληρότητας, δεν πέρασε απαρατήρητο από τους μελλοντικούς τυράννους της Ιταλίας του ύστερου Μεσαίωνα και της πρώιμης Αναγέννησης.

 Δείτε επίσης 
 Οικογένεια Ετσελίνι
 Φρειδερίκος Β΄, βασιλιάς της Γερμανίας
 Γουέλφοι και Γιβελλίνοι

 Παραπομπές 

 Πηγές 


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Σύνοψη των πράξεων του Ετσελίνο

Κατηγορία:Πρόσωπα αφορισμένα από την Καθολική Εκκλησία
Κατηγορία:Πόλεμοι των Γουέλφων και Γιβελλίνων