Συγγενής διαταραχή γλυκοζυλίωσης

Οι συγγενείς διαταραχές γλυκοζυλίωσης είναι μια ομάδα σπάνιων, κληρονομικών γενετικών διαταραχών που χαρακτηρίζονται από ελαττώματα στη γλυκοζυλίωση, τη διαδικασία προσάρτησης αλυσίδων σακχάρων (γλυκάνες) σε πρωτεΐνες και λιπίδια μέσα στο σώμα. Αυτή η δυσλειτουργία στην επεξεργασία σακχάρων επηρεάζει την υγιή λειτουργία των κυττάρων, οδηγώντας σε ένα ευρύ φάσμα πολυσυστημικών συμπτωμάτων από τη βρεφική ηλικία, όπως αναπτυξιακή καθυστέρηση, νευρολογικά προβλήματα, μυϊκή αδυναμία και προβλήματα με το ήπαρ και την πήξη του αίματος. Οι διαταραχές αυτές δεν σχετίζονται με τον διαβήτη, αλλά προκαλούνται από γενετικές μεταλλάξεις που επηρεάζουν τα ένζυμα και τις οδούς που εμπλέκονται στη σύνθεση και στη συναρμολόγηση γλυκανών.

Οι συγγενείς διαταραχές γλυκοζυλίωσης είναι γενετικές διαταραχές που προκαλούνται από μεταλλάξεις σε γονίδια που κωδικοποιούν τα ένζυμα ή τις πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην οδό γλυκοζυλίωσης. Οι περισσότερες μορφές των διαταραχών κληρονομούνται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο, που σημαίνει ότι ένα άτομο πρέπει να κληρονομήσει ένα ελαττωματικό αντίγραφο γονιδίου και από τους δύο γονείς για να έχει τη διαταραχή. Υπάρχει ένα ευρύ φάσμα τέτοιων διαταραχών – έχουν αναγνωριστεί πάνω από 130 διαφορετικές μορφές. Οι διαταραχές αυτές κατηγοριοποιούνται με βάση το συγκεκριμένο βήμα της οδού γλυκοζυλίωσης που διαταράσσεται, με τις κύριες μορφές τους να είναι τα ελαττώματα στην Ν-γλυκοζυλίωση (ο πιο συνηθισμένος τύπος), την Ο-γλυκοζυλίωση, τη σύνθεση γλυκολιπιδίων ή τη σύνθεση άγκυρας γλυκάνης (άγκυρα GPI), και ελαττώματα σε πολλαπλά σημεία της οδού γλυκοζυλίωσης. Η πιο κοινή μορφή είναι η PMM2-CDG, ενώ παραδείγματα άλλων τύπων περιλαμβάνουν την MPI-CDG και την PGAP3-CDG.

Οι διαταραχές διαγιγνώσκονται μέσω μιας διαδικασίας πολλαπλών σταδίων που ξεκινά με την κλινική υποψία βάσει των συμπτωμάτων, ακολουθούμενη από βιοχημικές εξετάσεις όπως η ισοηλεκτρική εστίαση της τρανσφερίνης ορού (IEF) για την ανίχνευση μη φυσιολογικών γλυκανών. Εάν εντοπιστεί κάποιο ελάττωμα, η φασματομετρία μάζας και άλλες αναλύσεις γλυκανών βοηθούν στον εντοπισμό του συγκεκριμένου τύπου ελαττώματος, οδηγώντας σε μοριακές γενετικές εξετάσεις για τελική επιβεβαίωση και ακριβή αναγνώριση υποτύπου.

Η αντιμετώπιση επικεντρώνεται κυρίως στην υποστηρικτική φροντίδα και στη διαχείριση των συμπτωμάτων, καθώς δεν υπάρχει οριστική ίαση για τους περισσότερους τύπους. Η διαχείριση περιλαμβάνει θεραπείες έγκαιρης παρέμβασης, όπως φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία και λογοθεραπεία· εξειδικευμένες δίαιτες για ορισμένους τύπους· ειδικά συμπληρώματα όπως μαννόζη, γαλακτόζη, μαγγάνιο ή ουριδίνη· και φάρμακα για συμπτώματα όπως επιληπτικές κρίσεις. Ορισμένες κατηγορίες ασθενών μπορούν να ωφεληθούν από μεταμόσχευση οργάνων ή συγκεκριμένες θεραπείες ενεργοποίησης ενζύμων, όπως η θεραπεία με συνοδούς (chaperone therapy) ή η επαναστόχευση φαρμάκων (drug repurposing), με τη γονιδιακή θεραπεία να αποτελεί μελλοντική πιθανή αντιμετώπιση.
κέντρο|μικρογραφία|650x650εσ|Η γλυκοζυλίωση είναι η διαδικασία ομοιοπολικής σύνδεσης υδατανθρακικών αλυσίδων (γλυκανών) σε ένα άλλο μόριο, συνηθέστερα σε πρωτεΐνες ή λιπίδια, δημιουργώντας γλυκοσυζεύγματα όπως γλυκοπρωτεΐνες και γλυκολιπίδια. Αυτή η μετα-μεταφραστική τροποποίηση που καταλύεται από ένζυμα είναι κρίσιμη για διάφορες βιολογικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της αναδίπλωσης πρωτεϊνών, της σταθερότητας και των αλληλεπιδράσεων κυττάρου-κυττάρου, και εμπλέκεται σε πολλές ασθένειες όταν είναι ανώμαλη. Οι δύο κύριοι τύποι γλυκοζυλίωσης πρωτεϊνών είναι η Ν-συνδεδεμένη, που εμφανίζεται στο ενδοπλασματικό δίκτυο, και η Ο-συνδεδεμένη, που εμφανίζεται στη συσκευή Golgi.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Υδατάνθρακες