Το τραγούδι του έρωτα και του θανάτου του σημαιοφόρου Κρίστοφερ Ρίλκε

Το τραγούδι του έρωτα και του θανάτου του σημαιοφόρου Κρίστοφερ Ρίλκε () είναι νουβέλα του Ράινερ Μαρία Ρίλκε που γράφτηκε το 1899 και δημοσιεύθηκε το 1906. Είναι ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του συγγραφέα. 

Αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού, ευαίσθητου άνδρα που έρχεται αντιμέτωπος με τις φρικαλεότητες και την καταστροφή του πολέμου και, ταυτόχρονα, με την πρώτη του ερωτική εμπειρία πριν σκοτωθεί στη μάχη.  

Η νουβέλα πραγματεύεται την παροδικότητα της ζωής και τις καταστροφές που προκαλεί ο πόλεμος με ποιητικό αφηγηματικό ύφος. 

 Ιστορικό 
Σύμφωνα με τον Ρίλκε, η αρχική εκδοχή της νουβέλας γράφτηκε μέσα σε μια νύχτα το φθινόπωρο του 1899. Το 1904, ο συγγραφέας επέστρεψε στο έργο, το ξαναέγραψε και το δημοσίευσε το 1906. 

Η έμπνευση για το έργο ήταν η έρευνα του Ρίλκε σχετικά με τους προγόνους του. Πρωταγωνιστής είναι ο φερόμενος πρόγονος του ποιητή, ο ιππέας του 17ου αιώνα Κρίστοφ Ρίλκε, ο οποίος έζησε στην πραγματικότητα, αλλά δεν είναι σαφές αν ήταν πρόγονος του ποιητή.

Οι λογοτεχνικοί μελετητές χαρακτηρίζουν τη νουβέλα ως δείγμα λυρικής-ιμπρεσιονιστικής πεζογραφίας. Το έργο εξυμνεί τον ηρωικό θάνατο στο πεδίο της μάχης και τονίζει την αδιαφορία για τον θάνατο σε καιρό πολέμου. Η μπαλάντα του στρατιώτη του 17ου αιώνα γνώρισε ιδιαίτερη δημοτικότητα κατά τη διάρκεια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων. Από την έκδοση μέχρι το 1962 έφτασε σε κυκλοφορία το 1 εκατομμύριο αντίτυπα. 

 Υπόθεση 
μικρογραφία|255x255εσ|Έφιππος ιππότης, πίνακας του Πιοτρ Μιχαουόφσκι
Η ιστορία αρχίζει με ένα απόσπασμα από ένα παλιό χρονικό. Το έγγραφο αναφέρει ότι στις 24 Νοεμβρίου 1663 ο ευγενής Όττο φον Ρίλκε φον Λάνγκεναου ονομάστηκε κληρονόμος του αδελφού του Κρίστοφ Ρίλκε, ο οποίος έπεσε στην Ουγγαρία. Ήταν σημαιοφόρος στον λόχο ιππικού του βαρόνου φον Πιραβάνο και πολέμησε στον Αυτοκρατορικό Αυστριακό στρατό εναντίον των τουρκικών στρατευμάτων στον Αυστροτουρκικό πόλεμο του 1663/64. Στη συνέχεια, ο Ρίλκε παρουσιάζει την ιστορία του Κρίστοφ Ρίλκε φον Λάνγκεναου στην Ουγγαρία και τον θάνατό του εκεί. 

Ο 18χρονος ευγενής βαδίζει με το σύνταγμά του στην Ουγγαρία για να πολεμήσει ενάντια στους εισβολείς Τούρκους. Οι στρατιώτες παρακινούνται από νεανικό ενθουσιασμό και την ελπίδα να αποδείξουν την αξία τους στη μάχη. Το βράδυ,  κάθονται γύρω από τη φωτιά, τραγουδούν πολεμικά τραγούδια και διηγούνται ιστορίες ηρωισμού. Κατά τη διάρκεια της πορείας προς την εμπόλεμη ζώνη, ο νεαρός νιώθει όλο και πιο καθαρά τη σοβαρότητα και την απειλή του πολέμου. Η ατμόσφαιρα είναι ζοφερή και οι στρατιώτες εξαντλημένοι. Ο φον Λάνγκεναου αναλογίζεται τη σκληρότητα του πολέμου και τη δική του θνητότητα, ενώ το ουγγρικό τοπίο φαίνεται αφιλόξενο και έρημο. 

Ένας Γάλλος μαρκήσιος γίνεται φίλος του. Όταν χωρίζονται, δίνει στον φον Λάνγκεναου ένα ροδοπέταλο από ένα τριαντάφυλλο που έχει λάβει από την ερωμένη του, το οποίο υποτίθεται ότι θα τον προστατεύει. Με βάση μια συστατική επιστολή, ο φον Λάνγκεναου ορίζεται σημαιοφόρος. Στη συνέχεια, γράφει με υπερηφάνεια μια επιστολή στη μητέρα του, την οποία κρατάει στο στήθος του δίπλα στο ροδοπέταλο. Στην άλλη πλευρά του ποταμού Ράαμπ - στις όχθες του οποίου επρόκειτο να λάβει χώρα η αποφασιστική μάχη του Μόγκερσντορφ όπου οι Τούρκοι ηττήθηκαν παρά την 6:1 αριθμητική υπεροχή τους - ο φον Λάνγκεναου διανυκτερεύει με μια ομάδα σε ένα κάστρο. 

Ένα συμπόσιο παρατίθεται προς τιμήν των ανδρών, το οποίο μετατρέπεται σε πλούσια γιορτή. Παίζει μουσική και οι καλεσμένοι αρχίζουν να χορεύουν. Οι στρατιώτες παρασύρονται από τη μουσική και την υπέροχη ατμόσφαιρα. Πίνουν πολύ κρασί και η βραδιά περνάει σαν όνειρο. Ο νεαρός σημαιοφόρος περνά μια ερωτική νύχτα με την κόμισσα στο απομακρυσμένο δωμάτιό της. Πριν τα χαράματα, το κάστρο δέχεται επίθεση από τους Τούρκους και πυρπολείται. Για να σώσει τη σημαία και να φτάσει την ομάδα του, που έχει ήδη ξεκινήσει, εγκαταλείπει τον χιτώνα και το κράνος του, τρέχει μέσα από τα φλεγόμενα τείχη και βγαίνει από το κάστρο. Τους φτάνει και προπορεύεται με τη σημαία του να κυματίζει. Εισβάλλει στις εχθρικές γραμμές. Η σημαία του αρχίζει να καίγεται. Με τη φλεγόμενη σημαία βρίσκεται μόνος ανάμεσα στους εχθρούς και πέφτει.

Η επιστολή του προς τη μητέρα του και το ροδοπέταλο καίγονται μαζί με τον χιτώνα του στο κάστρο. Λίγους μήνες αργότερα, ένας έφιππος αγγελιοφόρος φέρνει στο Λάνγκεναου μια είδηση εκ μέρους του βαρόνου φον Πιραβάνο, ενώ μια ηλικιωμένη γυναίκα κλαίει.

 Διασκευές 

 1955: Ο σημαιοφόρος – Η ιστορία του έρωτα και του θανάτου, γερμανικό ιστορικό κινηματογραφικό δράμα του Βάλτερ Ράις. Τα γυρίσματα έγιναν στο φρούριο του Μαρίενμπεργκ στο Βύρτσμπουργκ και τα εξωτερικά πλάνα στη γύρω περιοχή. 
 Η ιστορία έχει διασκευασθεί για το θέατρο. 
 Έχει μελοποιηθεί αρκετές φορές, μεταξύ άλλων:
 1919 ως συμφωνικό ποίημα του Κουρτ Βάιλ
 1936 από τον Βιλ Άιζενμαν (Χορωδία Δωματίου)
 1942/43 από τον Φρανκ Μάρτιν 
 1944 από τον Βίκτορ Ούλμαν στο γκέτο του Τερέζιενσταντ λίγο πριν την απέλαση και δολοφονία του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου.
 1950 από τον Ντάγκλας Λίλμπερν
 1952 και 1980 από τον Όσκαρ Βέρνερ
 1983/84 ως όπερα του Ζίγκφριντ Μάτθους

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 
Το τραγούδι του έρωτα και του θανάτου του σημαιοφόρου Χριστόφορου Ρίλκε

 μτφ. Δημ. Στ. Δήμου (περιοδικό "Μακεδονικές Ημέρες", τεύχος 8 - 9 / Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 1935 και σε βιβλίο από τις εκδ. "Χειρόγραφα", 1991)  
 μτφ. Ρένα Καρθαίου (εκδ. Πιγκουίνος, 1944)  
 μτφ. Νικόλαος Κ. Παπαρρόδου (εκδ. Καραβίας, 1944) 
 μτφ. Τάκης Στουγιαννάκης (Θεσσαλονίκη, 1950)  
 μτφ. Νίκος Σπάνιας (εκδ. Ζάρβανος, 1963) 
 μτφ. Αλεξάνδρα Ρασιδάκη (εκδ. Ροές, 2003 και 2011)
 μτφ. Γιώργος Καρτάκης (εκδ. 24 Γράμματα, 2018)
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Αυστριακή λογοτεχνία
Κατηγορία:Γερμανικές νουβέλες
Κατηγορία:Γερμανικά ποιήματα