Βόλφντιτριχ Σνούρε

Ο Βόλφντιτριχ Σνούρε () (22 Αυγούστου 1920 – 9 Ιουνίου 1989) ήταν Γερμανός συγγραφέας. Έγραψε διηγήματα, μυθιστορήματα, ημερολόγια, ποίηση, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα και παιδικά βιβλία. Υπήρξε εκπρόσωπος του κινήματος της λογοτεχνίας των ερειπίων και ιδρυτικό στέλεχος της Ομάδας 47, από τους σημαντικούς συγγραφείς της μεταπολεμικής δυτικογερμανικής λογοτεχνίας. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Βόλφντιτριχ Σνούρε γεννήθηκε το 1920 στη Φρανκφούρτη και ανατράφηκε από τον πατέρα του αφότου η μητέρα του εγκατέλειψε την οικογένεια κατά την πρώιμη παιδική του ηλικία και ξαναπαντρεύτηκε. Φοιτητής κατά τη στιγμή της γέννησης του παιδιού, ο πατέρας του Ότο Σνούρε εργαζόταν εργάτης εργοστασίου και αποφοίτησε με διδακτορικό στην ορνιθολογία το 1921. Οι δυο τους έζησαν στη Φρανκφούρτη έως το 1928. Ο Σνούρε αρρώσταινε συχνά στην παιδική του ηλικία και τέθηκε επανειλημμένα στη φροντίδα χριστιανικών ιδρυμάτων. Οι τραυματικές εμπειρίες εκεί συνέβαλαν στον σκεπτικισμό του απέναντι στη θρησκεία αργότερα στη ζωή του. Το 1928 εγκαταστάθηκαν στο Βερολίνο, όπου ο πατέρας του βρήκε δουλειά ως βιβλιοθηκάριος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και ο νεαρός Σνούρε φοίτησε σε σοσιαλιστικό δημοτικό και στο Γυμνάσιο Ανθρωπιστικών Σπουδών. 

 Στρατιωτική θητεία και επιστροφή 
Το 1939-1945 υπηρέτησε στη Βέρμαχτ, συμμετέχοντας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η στρατιωτική του θητεία περιλάμβανε εκστρατείες στην Πολωνία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, κατά τις οποίες υπέστη πειθαρχικές κυρώσεις για «υπονόμευση του στρατιωτικού ηθικού και της πειθαρχίας». Οι ακριβείς λόγοι για αυτές τις πειθαρχικές κυρώσεις είναι άγνωστοι, αν και τουλάχιστον μερικές μπορούν να αποδοθούν στην άρνησή του να συμμορφωθεί με την απαγόρευση της Βέρμαχτ να γράφει. Το 1945 επιχείρησε ανεπιτυχώς να λιποτακτήσει, συνελήφθη και κλείστηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων. Τον Απρίλιο του 1945, δραπέτευσε από το στρατόπεδο και κατέφυγε στη Βεστφαλία. Συνελήφθη από βρετανικά στρατεύματα και φυλακίστηκε για λίγο κοντά στο Πάντερμπορν. Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε παντρευτεί και απέκτησε έναν γιο που γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1945. 

 Λογοτεχνική καριέρα 
Μετά το τέλος των εχθροπραξιών επέστρεψε στο Βερολίνο. Αρχικά έζησε στο Ανατολικό Βερολίνο, αλλά το 1946 μετακόμισε στο Δυτικό Βερολίνο. Τα επόμενα χρόνια εργάστηκε ως κριτικός θεάτρου και κινηματογράφου για διάφορες εφημερίδες του Βερολίνου. Από το 1950 ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη συγγραφή. Το 1947, με τους Χανς Βέρνερ Ρίχτερ και Άλφρεντ Άντερς, ήταν ένας από τους ιδρυτές της λογοτεχνικής Ομάδας 47 και το διήγημά του Η κηδεία ήταν το πρώτο λογοτεχνικό κείμενο που διαβάστηκε στην πρώτη συνάντηση της ομάδας. Ήταν επίσης μέλος του συλλόγου συγγραφέων PEN στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, αλλά αποχώρησε το 1961 σαν διαμαρτυρία για τη σιωπή του PEN μετά την ανέγερση του Τείχους του Βερολίνου. Από το 1959 ήταν μέλος της Γερμανικής Ακαδημίας Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Ντάρμσταντ. 

Το 1964 αρρώστησε από σοβαρή πολυνευρίτιδα που τον άφησε εντελώς παράλυτο για περισσότερο από ένα χρόνο  και η ανάρρωσή του ήταν αργή. Το 1965 η σύζυγός του Εύα αυτοκτόνησε. Το 1966 παντρεύτηκε τη γραφίστρια Μαρίνα Κάμιν. Πέθανε το 1989 στο Φέλντε κοντά στο Κίελο.

Ο Βόλφντιτριχ Σνούρε ήταν σημαντική προσωπικότητα στη γερμανική μεταπολεμική λογοτεχνία. Έγραψε πολυάριθμα διηγήματα (συχνά για γεγονότα στη Γερμανία τις δεκαετίες του 1930 και του 1940), μυθιστορήματα, ημερολόγια, ποιήματα και ραδιοφωνικά θεατρικά έργα. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, έγραψε επίσης παιδικά βιβλία, τα οποία εικονογράφησε ο ίδιος. 

Δεν εντάχθηκε ποτέ σε κόμμα, αλλά εξέφρασε την υποστήριξή του στις σοσιαλιστικές ιδέες. Σε αντίθεση με άλλους Γερμανούς συγγραφείς της εποχής, ωστόσο, δεν σκόπευε τα γραπτά του να λειτουργήσουν ως όχημα πολιτικής αναταραχής, αλλά κυρίως ως μέσο για την «ηθική ενεργοποίηση του αναγνώστη». 

 Λογοτεχνικό έργο 
Ο Σνούρε ήταν ιδιαίτερα δραστήριος ως συγγραφέας και δημοσίευσε περισσότερα βιβλία από οποιονδήποτε άλλο Γερμανό συγγραφέα την περίοδο μεταξύ 1945 και 1972. Οι τραυματικές εμπειρίες του κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν τα θέματα των γραπτών του, τα οποία συχνά αναφέρονται στην ενοχή και την ηθική ευθύνη. Αν και επηρεασμένα από τις σοσιαλιστικές πολιτικές του απόψεις, τα έργα του στόχευαν στην ηθική ενεργοποίηση του αναγνώστη και όχι στον πολιτικό ακτιβισμό. Τα πρώτα διηγήματά του κατατάσσονται στη λογοτεχνία των ερειπίων, μια σύντομη περίοδος της γερμανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα κατά την οποία πολλοί συγγραφείς, συχνά πρώην στρατιώτες, προσπάθησαν να αποκαταστήσουν τη γερμανική λογοτεχνία μετά τον πόλεμο αποτυπώνοντας την ψυχολογική και σωματική κατάρρευση που αντιμετώπισαν μετά την επιστροφή τους, απομακρυνόμενοι από τη γλώσσα και την ιδεολογία της ναζιστικής Γερμανίας. Η λήθη και η μνήμη, ο θάνατος, η βία, οι Εβραίοι στη Γερμανία (όχι μόνο κατά τη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος, αλλά και αργότερα) και ιδιαίτερα η συλλογική ενοχή ήταν τα θέματα των γραπτών του.  

Οι συλλογές διηγημάτων Όταν η γενειάδα του πατέρα ήταν ακόμα κόκκινη και Όταν ο πατέρας ξύρισε τη γενειάδα του αφηγούνται τις εμπειρίες του αφηγητή και του πατέρα του στο Βερολίνο των κατώτερων τάξεων κατά την περίοδο της ανόδου του ναζιστικού κόμματος, ενώ το μοναδικό του μυθιστόρημα, Ένα ατύχημα, διερευνά θέματα ενοχής και ευθύνης γύρω από τη γενοκτονία των Εβραίων υπό τη ναζιστική κυριαρχία. Μεταξύ άλλων σημαντικών έργων του είναι Ο φωτογράφος των σκιών, μια συλλογή ημερολογιακών καταχωρίσεων και στοχασμών που αγγίζουν διάφορες πτυχές της προσωπικής ζωής του, ενθουσίασε τους κριτικούς και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του.

Χαρακτηριστικό της γραφής του Σνούρε είναι το λακωνικό ύφος και το πικρό χιούμορ. Πολλά έργα του αγγίζουν τα όρια του μαγικού ρεαλισμού και του σουρεαλισμού.

 Βραβεία και έπαθλα 

 1958 - Βραβείο «Νέας Γενιάς» της πόλης του Βερολίνου
 1959 - Βραβείο Ίμερμαν
 1962 - Λογοτεχνικό Βραβείο Γκέοργκ Μάκενσεν
 1981 - Τάγμα Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
 1982 - Λογοτεχνικό Βραβείο της πόλης της Κολωνίας
 1983 - Βραβείο Γκέοργκ Μπύχνερ
 1989 - Βραβείο Πολιτισμού της πόλης του Κιέλου

 Επιλογή έργων 

 Das Begräbnis, 1947 (Η κηδεία)
 Die Rohrdommel ruft jeden Tag, 1950
 Sternstaub und Sänfte. Aufzeichnungen des Pudels Ali, 1953
 Als Vaters Bart noch rot war, 1958 (Όταν η γενειάδα του πατέρα ήταν ακόμα κόκκινη) 
 Als Vater sich den Bart abnahm, 1995 (Όταν ο πατέρας ξύρισε τη γενειάδα του)
 Eine Rechnung, die nicht aufgeht, 1958 (Ένας υπολογισμός που δεν βγάζει νόημα)
 Das Los unserer Stadt, 1959 (Η μοίρα της πόλης μας)
 Man sollte dagegen sein, 1960 (Κάποιος πρέπει να είναι εναντίον)
 Berlin. Eine Stadt wird geteilt, 1962 (Βερολίνο: Μια πόλη χωρισμένη)
 Schreibtisch unter freiem Himmel, 1964 (Γραφείο κάτω από τον ανοιχτό ουρανό)
 Die Zwengel, 1967
 Klopfzeichen, 1978
 Der Schattenfotograf, 1978 (Ο φωτογράφος των σκιών)
 Ein Unglücksfall, 1981 (Ένα ατύχημα)

 Μεταφράσεις στα ελληνικά 

 Τα διηγήματα του Βόλφντιτριχ Σνούρε Στον δρόμο της φυγής και Ο Γιένε ήταν φίλος μου περιλαμβάνονται στην ανθολογία διηγημάτων Οι λύκοι επιστρέφουν – Διηγήματα της Γενιάς των Ερειπίων (μτφ. Φοίβος Ι. Πιομπίνος, εκδ. Gutenberg).

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι