Βελγικές βουλευτικές εκλογές 2024

Οι ομοσπονδιακές εκλογές στο Βέλγιο του 2024 διεξήχθησαν στο Βέλγιο στις 9 Ιουνίου 2024. Η Βελγική Βουλή των Αντιπροσώπων απέκτησε 150 μέλη με πενταετή θητεία. Οι ευρωπαϊκές και οι περιφερειακές εκλογές διεξήχθησαν την ίδια ημέρα.

 Προφίλ 
Έπειτα  από μια μακρά διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης που διήρκεσε 494 ημέρες, οι ομοσπονδιακές εκλογές του 2019 οδήγησαν τελικά στον σχηματισμό μιας κυβέρνησης υπό τον πρωθυπουργό Αλεξάντερ ντε Κρο, αποτελούμενης από τον λεγόμενο συνασπισμό Βιβάλντι. Η κυβέρνηση αντικατέστησε την κυβέρνηση υπό την Σοφί Βιλμές, η οποία ήταν μια υπηρεσιακή κυβέρνηση μειοψηφίας με έκτακτες εξουσίες που της παραχωρήθηκαν από την αντιπολίτευση για να αντιμετωπίσει την πανδημία COVID-19 στο Βέλγιο.

 Εκλογικό σύστημα 
Τα 150 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων εκλέγονται σε 11 πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες, που αποτελούνται από τις δέκα επαρχίες και τις Βρυξέλλες, με αριθμό εδρών από 4 έως 24. Οι έδρες κατανέμονται με τη χρήση της μεθόδου Ντ’Οντ, με εκλογικό όριο 5% ανά περιφέρεια. Οι 87 αντιπρόσωποι που εκλέγονται από τις πέντε επαρχίες της Φλαμανδικής Περιφέρειας, Αμβέρσα (24), Ανατολική Φλάνδρα (20), Φλαμανδική Βραβάντη (15), Λίμπουργκ (12) και Δυτική Φλάνδρα (16), ανήκουν αυτόματα στην ολλανδόφωνη γλωσσική ομάδα στο κοινοβούλιο, ενώ οι 47 που εκλέγονται από τις πέντε επαρχίες της Βαλλονίας, Ενό (17), Λιέγη (14), Λουξεμβούργο (4), Ναμύρ (7) και Βαλλονική Βραβάντη (5), σχηματίζουν τη γαλλόφωνη γλωσσική ομάδα. Οι 16 μέλη που εκλέγονται στις Βρυξέλλες μπορούν να επιλέξουν σε ποια ομάδα θα ενταχθούν. Η κατανομή των εδρών πραγματοποιείται κάθε δέκα χρόνια σύμφωνα με τα πληθυσμιακά δεδομένα, τελευταία φορά με Βασιλικό διάταγμα το 2022, όταν οι Βρυξέλλες και η Ναμύρ απέκτησαν από μία επιπλέον έδρα, ενώ η Ενό και η Λιέγη έχασαν από μία.  Η Γερουσία των 60 μελών αποτελείται από 50 αντιπροσώπους των περιφερειακών και κοινοτικών κοινοβουλίων, καθώς και 10 συμπληρωματικούς γερουσιαστές που κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των κομμάτων βάσει των αποτελεσμάτων των ομοσπονδιακών εκλογών. Όλοι οι Βέλγοι πολίτες ηλικίας 18 ετών και άνω είναι υποχρεωμένοι να συμμετέχουν στις εκλογές. Οι μη Βέλγοι πολίτες που κατοικούν στο Βέλγιο (ανεξαρτήτως ιθαγένειας της ΕΕ) δεν μπορούν να ψηφίσουν, ενώ οι Βέλγοι πολίτες που ζουν στο εξωτερικό μπορούν να εγγραφούν για να ψηφίσουν. Πριν από τις εκλογές, το Βέλγιο μείωσε την ηλικία ψήφου στα 16. Η αρχική εφαρμογή αυτής της αλλαγής επέτρεπε σε νέους 16 και 17 ετών να συμμετέχουν στις εκλογές, αλλά μόνο μετά από αίτημα και έγκριση από τις τοπικές αρχές. Ωστόσο, το Συνταγματικό Δικαστήριο του Βελγίου έκρινε αυτούς τους περιορισμούς αντισυνταγματικούς και τους ακύρωσε. Τον Μάρτιο του 2024, το δικαστήριο αποφάσισε ότι οι κανόνες της υποχρεωτικής ψηφοφορίας θα ισχύουν και για τους 16χρονους και 17χρονους, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να υποστούν κυρώσεις αν δεν ψήφιζαν. Η ψηφοφορία διεξάγεται ηλεκτρονικά και στους 19 δήμους των Βρυξελλών και στους εννέα γερμανόφωνους δήμους, καθώς και σε 159 φλαμανδικούς δήμους. Η ψηφοφορία με έντυπα ψηφοδέλτια εφαρμόζεται σε 141 φλαμανδικούς δήμους καθώς και σε όλους τους 253 (μη γερμανόφωνους) βαλλονικούς δήμους.

 Αποτελέσματα 
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η Νέα Φλαμανδική Συμμαχία παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο, ενώ η εν ενεργεία κυβερνητική συμμαχία υπό τον πρωθυπουργό Αλεξάντερ ντε Κρο και το κόμμα του, τους Ανοικτούς Φλαμανδούς Φιλελεύθερους και Δημοκράτες, διατήρησε την πλειοψηφία της με μόλις μία έδρα, παρά το γεγονός ότι το τελευταίο κόμμα υποχώρησε στην ένατη θέση σε αριθμό ψήφων. Το Μεταρρυθμιστικό Κίνημα αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο κόμμα στις περιοχές των Βρυξελλών και της Βαλλονίας.
+Αποτελέσματαχωρίς πλαίσιο|422x422pxΚόμμαΨήφοιΈδρες Ψήφοι % +/- Έδρες +/-  (N-VA)16,7124 (VB)13,7720Μεταρρυθμιστικό Κίνημα (MR)10,2619Κόμμα Εργατών του Βελγίου (PTB/PvdA)9,8615Εμπρός (Vooruit)8,1113Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS)8,0416 (CD&V)7,9811Οι Δεσμευμένοι (LE)6,7714 (Open VLD)5,458 (Groen)4,657Οικολόγοι2,932 Ανεξάρτητοι Ομοσπονδιακοί Δημοκράτες (DéFI)1,201 Κόμμα ΜΠΛΑΝΚΟ (Parti BLANCO)1,080 Chez Nous0,920 Voor U0,620 Collectif Citoyen0,510 Ομάδα Φουάντ Αχιντάρ (Team Fouad Ahidar)0,360 Βελγική Ένωση (BUB)0,230 DierAnimal0,150 Volt Ευρώπη0,100 Εργατική Πάλη (LO)0,090 Η Ένωση (L'Unie)0,080 Πολιτική Επαναδιεκδίκηση των Πολιτών (RMC)0,060 Αγόρα0,050  (GV)0,03 0 Έγκυρες ψήφοι94,30Άκυρα και λευκά5,70Σύνολο100 – 150Αποχή11,55Εγγεγραμμένοι/Συμμετοχή88,45

 Γερουσία 
Από την έκτη κρατική μεταρρύθμιση του 2011, η Γερουσία δεν εκλέγεται πλέον άμεσα. Τα περιφερειακά κοινοβούλια εκλέγουν 50 γερουσιαστές με βάση τα αποτελέσματα των ταυτόχρονων περιφερειακών εκλογών (το Φλαμανδικό Κοινοβούλιο εκλέγει 29, το Κοινοβούλιο της Γαλλόφωνης Κοινότητας εκλέγει δέκα, το Κοινοβούλιο της Βαλλονίας οκτώ, το Κοινοβούλιο της Περιφέρειας των Βρυξελλών-Πρωτεύουσας δύο γαλλόφωνους γερουσιαστές και το Κοινοβούλιο της Γερμανόφωνης Κοινότητας έναν). Οι εκλεγμένοι γερουσιαστές, με τη σειρά τους, συμπληρώνουν 10 ακόμη γερουσιαστές (έξι ολλανδόφωνους και τέσσερις γαλλόφωνους), οι οποίοι κατανέμονται βάσει των προηγούμενων αποτελεσμάτων των εκλογών για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, σχηματίζοντας συνολικά 60 γερουσιαστές.

 Σχηματισμός κυβέρνησης 
Μετά τη δημοσιοποίηση των εκλογικών αποτελεσμάτων ο Αλεξάντερ ντε Κρο ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη θέση του πρωθυπουργού με ισχύ από τις 10 Ιουνίου. Έπειτα από αυτό, θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως ότου σχηματιστεί νέα ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Ο Τομ Ονχένα ανακοίνωσε επίσης την παραίτησή του από την ηγεσία του κόμματος και απέκλεισε τη συμμετοχή του Open Vld στην επόμενη κυβέρνηση. Από τα γαλλόφωνα κόμματα, ο , πρόεδρος του Défi, και ο Πολ Μανιέτ, πρόεδρος του PS, υπέβαλαν επίσης την παραίτησή τους, αν και η παραίτηση του Μανιέτ απορρίφθηκε από το διοικητικό συμβούλιο του κόμματος.

Ο Μπαρτ ντε Βέβερ του Νέα Φλαμανδική Συμμαχία (N-VA) δήλωσε νίκη. Παρόλο που το Φλαμανδικό Συμφέρον κατέλαβε τη δεύτερη θέση, ο ηγέτης του Τομ φαν Γκρίκεν εξέφρασε απογοήτευση, καθώς το κόμμα αναμενόταν να ξεπεράσει τη N-VA και να γίνει το μεγαλύτερο στη Φλάνδρα. Στη Βαλλονία, ο πρόεδρος του Μεταρρυθμιστικού Κινήματος (MR) Ζορζ-Λουί Μπουσέ τόνισε τη βούληση των ψηφοφόρων για αλλαγή, καθώς το κόμμα του έλαβε περισσότερες ψήφους από το PS για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες.

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, ο πιο προφανής ομοσπονδιακός συνασπισμός θα αποτελούνταν από το δεξιό N-VA και το MR, καθώς και το κεντροαριστερό Vooruit, με τα κεντρώα κόμματα CD&V και Les Engagés ώστε να επιτευχθούν τουλάχιστον 76 έδρες. Άλλοι συνασπισμοί αποκλείονται, μετά την απόφαση των Open Vld και PS να συμμετάσχουν στην αντιπολίτευση. Το Vlaams Belang δεν αναμένεται να συμμετάσχει στην κυβέρνηση σε κανένα επίπεδο, λόγω του υγειονομικού αποκλεισμού (cordon sanitaire).

Οι διερευνητικές συνομιλίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης ξεκίνησαν στις 10 Ιουνίου, την επομένη των εκλογών. Όπως συνηθίζεται, οι αρχηγοί των κομμάτων καλούνται μεμονωμένα σε ακρόαση από τον βασιλιά, ξεκινώντας από τα μεγαλύτερα κόμματα. Στις 11 Ιουνίου, τα MR και Les Engagés ανακοίνωσαν προκαταρκτική συμφωνία για τον σχηματισμό κυβέρνησης στο Κοινοβούλιο της Βαλλονίας, μετά τις περιφερειακές εκλογές. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, τα δύο κόμματα θα σχημάτιζαν συνεργασία κατά τις συνομιλίες σχηματισμού κυβέρνησης σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Στις 31 Ιανουαρίου 2025 επετεύχθη κυβερνητική συμφωνία μεταξύ των κομμάτων της συμμαχίας «Αριζόνα», με τον ντε Βέβερ να ορκίζεται πρωθυπουργός στις 3 Φεβρουαρίου 2025.

 Παραπομπές 

2024
Βελγιο