Ιωάννης Κομνηνός (παρακοιμώμενος)

Ο Ιωάννης Κομνηνός Μελισσηνός John preferred the surname of his mother (Komnenos) to that of his father, who himself had chosen to use the surname of his mother (Melissenos) over that of his father (Bourtzes).  ( – μετά το 1118) ήταν Ρωμαίος (Βυζαντινός) αριστοκράτης και αξιωματούχος.

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε , και ήταν το μόνο γνωστό παιδί του Καίσαρα Νικηφόρου Μελισσηνού Βούρτζη και τής συζύγου του Ευδοκίας Κομνηνής, της μεγαλύτερης αδελφής του Αυτοκράτορα των Ρωμαίων  Αλεξίου Α΄ Κομνηνού (βασ. 1081–1118 ). 

Η ζωή του είναι σχετικά άγνωστη. Νυμφεύτηκε γύρω στο 1090, αλλά ούτε το όνομα, ούτε η καταγωγή, ούτε άλλες λεπτομέρειες για τη σύζυγό του είναι γνωστές.  Όταν ο Νικηφόρος Μελισσηνός Βούρτζης απεβίωσε το 1104, ο Ιωάννης κληρονόμησε τα μεγάλα κτήματα τού πατέρα του γύρω από τη Θεσσαλονίκη, αλλά είναι άγνωστο αν κληρονόμησε και τη διακυβέρνηση τής πόλης, όπως ο πατέρας του πριν από αυτόν.  Κατά τα άλλα, η ζωή του κατά τη διάρκεια τής βασιλείας του Αλεξίου Α' είναι άγνωστη. 

Όταν ο Αλέξιος Α΄ απεβίωσε το 1118, προφανώς υποστήριξε τη διαδοχή τού μεγαλύτερου γιου του, Ιωάννη Β΄ Κομνηνού (βασ. 1118–1143 ) ενάντια στους ισχυρισμούς τής αδελφής του Άννας Κομνηνής. Ως αποτέλεσμα, όταν ο Ιωάννης Β' στέφθηκε Αυτοκράτορας, ο Ιωάννης προήχθη σε παρακοιμωμένο, και διορίστηκε συν-επικεφαλής της διοίκησης μαζί με τον εξάδελφό του, τον πρωτοβεστιάριο Γρηγόριο Ταρωνίτη.   Ωστόσο σύμφωνα με τον Νικήτα Χωνιάτη, μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο Ιωάννης «άσκησε το αξίωμά του χωρίς περιορισμούς, συμπεριφερόμενος με πομπώδη και ιδιαίτερη αλαζονεία», και απολύθηκε γρήγορα.   Δεν αναφέρεται πλέον στις πηγές έκτοτε. 

 Τέκνα και απόγονοι 
Πληροφορίες για τα παιδιά του σώζονται μόνο σε πολύ μεταγενέστερες πηγές: Ο Γεννάδιος Σχολάριος τον 15ο αι. αναφέρει ότι είχε δύο γιους, τον Νικηφόρο και τον Αλέξιο Κομνηνό Μελισσηνό, ενώ μόνο ο τελευταίος αναφέρεται από τον μελετητή του 16ου αι. Ψευδο-Σφραντζή.  Σύμφωνα με τον Σχολάριο, ο Νικηφόρος στάλθηκε για να καταστείλει μία αντιρωμαϊκή (αντιβυζαντινή) εξέγερση στη Νάπολη με επικεφαλής κάποιον Ρογήρο Ναβάρδο, αλλά απέτυχε, και από φόβο τιμωρίας παρέμεινε εκεί. Ο Σχολάριος υποστηρίζει ότι αυτός νυμφεύτηκε την αδελφή του Ρογήρου, και έγινε γενάρχης δύο οικογενειών, των Κομνηνάτων και των Μελισσών, αλλά όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Βάρζος, δεν σώζονται πληροφορίες γι' αυτές τις οικογένειες.  Ο Αλέξιος, από την άλλη πλευρά, μπορεί να υπηρέτησε ως μέγας δούκας (ναύαρχος) του Ρωμαϊκού (Βυζαντινού) ναυτικού,  και νυμφεύτηκε μία κυρία, η οποία σύμφωνα με τον Ψευδο-Σφραντζή ήταν μέλος της οικογένειας Στρατηγόπουλου. Ο Ψευδο-Σφραντζής και ο Σχολάριος δίνουν διαφορετικές αναφορές για τον αριθμό και τα ονόματα των γιων του Αλεξίου: σύμφωνα με την πρώτη αναφορά, είχε μόνο έναν γιο, τον Θεοδόσιο, πατέρα του Καίσαρα Αλέξιου Στρατηγόπουλου και του Μιχαήλ Στρατηγόπουλου· η δεύτερη δίνει τρεις γιους, τον Θεοφύλακτο, τον Μιχαήλ και τον Νικόλαο, εκ των οποίων ο Θεοφύλακτος ήταν ο πατέρας τού Θεοδοσίου και παππούς του Καίσαρα. 

 Αναφορές 

 Πηγές 
 Guilland, Rodolphe (1967). "Le Parakimomène". Recherches sur les institutions byzantines, Tome I (in French). Berlin: Akademie-Verlag. pp. 202–215.
 Magoulias, Harry J., ed. (1984). O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniatēs. Detroit: Wayne State University Press. ISBN 978-0-8143-1764-8.
 Varzos, Konstantinos (1984). Η Γενεαλογία των Κομνηνών [The Genealogy of the Komnenoi] (PDF) (in Greek). Vol. A. Thessaloniki: Centre for Byzantine Studies, University of Thessaloniki. OCLC 834784634.

Κατηγορία:Παρακοιμώμενοι
Κατηγορία:Οικογένεια Μελισσηνών
Κατηγορία:Βυζαντινοί του 12ου αιώνα