Μάχη του Ραμπάν

Η Μάχη του Ραμπάν ήταν μία μάχη, που διεξήχθη το φθινόπωρο του 958 κοντά στο φρούριο του Ραμπάν (στη σύγχρονη Τουρκία) μεταξύ του Ρωμαϊκού στρατού, με επικεφαλής τον Ιωάννη Τσιμισκή (αργότερα Αυτοκράτορα το 969–976), και των δυνάμεων του εμιράτου των Χαμδανιδών του Χαλεπίου υπό τον διάσημο εμίρη Σαΐφ αλ-Ντάουλα (βασ. 945–967). Η μάχη ήταν μία σημαντική νίκη για τους Ρωμαίους, και συνέβαλε στην παρακμή της στρατιωτικής ισχύος των Χαμδανιδών, η οποία στις αρχές της δεκαετίας του 950 είχε αποδειχθεί μεγάλη πρόκληση για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

 Η εποχή 
Κατά την περίοδο από το 945 έως το 967, ο Χαμδανίδης εμίρης του Χαλεπίου, Σαΐφ αλ-Ντάουλα, ήταν ο πιο επίμονος αντίπαλος των Ρωμαίων στα ανατολικά σύνορά τους, λόγω του ελέγχου του στο μεγαλύτερο μέρος των Ρωμαιο-μουσουλμανικών παραμεθόριων περιοχών (Θουγκούρ) και τής δέσμευσής του στον τζιχάντ. ; . Ο Σαΐφ αλ-Ντάουλα είχε ήδη εκστρατεύσει εναντίον των Ρωμαίων το 938 και το 940, αλλά μετά την ίδρυση μίας μεγάλης επικράτειας με επίκεντρο το Χαλέπιο το 945, άρχισε να τους αντιμετωπίζει σε ετήσια βάση. . . Παρά τα αριθμητικά πλεονεκτήματα που απολάμβαναν οι Ρωμαίοι,  . η εμφάνιση των Χαμδανιδών άμβλυνε μία Ρωμαϊκή επίθεση που είχε ξεκινήσει από τα μέσα της δεκαετίας του 920, και είχε ήδη οδηγήσει στην πτώση της Μαλάτιας (934), των Αρσαμοσάτων (940) και της Καλικάλας (το 949). .

Ο κύριος εχθρός του κατά την πρώτη δεκαετία συνεχούς σύγκρουσης με τους Ρωμαίους ήταν ο δομέστικος των Σχολών (αρχιστράτηγος) Βάρδας Φωκάς. Μετά από μερικές αρχικές αποτυχίες, ο Σαΐφ αλ-Ντάουλα εδραίωσε γρήγορα την κυριαρχία του: το 953, νίκησε βαριά τον Βάρδα κοντά στη Γερμανίκεια  (Μαράς). Οι εκστρατείες με επικεφαλής τον Βάρδα τα επόμενα δύο χρόνια ηττήθηκαν επίσης, επιτρέποντας στον Σαΐφ αλ-Ντάουλα να ξαναοχυρώσει την παραμεθόρια ζώνη του, και να την ενισχύσει έναντι περαιτέρω Ρωμαϊκών επιθέσεων. . . Χρησιμοποιώντας το ελαφρύ ιππικό του για να αποφύγει τους πιο αργούς Ρωμαίους, ο Σαΐφ αλ-Ντάουλα μπόρεσε επίσης να εξαπολύσει καταστροφικές επιδρομές βαθιά στο Ρωμαϊκό έδαφος. Ωστόσο, οι επιδρομές του απέφυγαν τις οχυρωμένες θέσεις, και δεν μπορούσε να αμφισβητήσει τον αποτελεσματικό Ρωμαϊκό έλεγχο στις πρόσφατες κατακτήσεις τους. . Μετά το 955, ωστόσο, η κατάσταση άρχισε να αλλάζει: ο ηλικιωμένος Βάρδας Φωκάς απολύθηκε, και αντικαταστάθηκε από τον πιο ικανό γιο του, Νικηφόρο Φωκά, υπό την επίβλεψη τού οποίου αναβαθμίστηκε ο εξοπλισμός του Ρωμαϊκού στρατού, οι τάξεις του συμπληρώθηκαν με Αρμένιους, και η εκπαίδευσή του εντάθηκε. Η νέα Ρωμαϊκή ηγεσία, στην οποία περιλαμβάνονταν ο αδελφός του Νικηφόρου, Λέων Φωκάς, και ο ανιψιός του, Ιωάννης Τσιμισκής, αποφάσισαν να ακολουθήσουν μία στρατηγική προώθησης, και άρχισαν επιδρομές σε βάθος στα εδάφη των Χαμδανιδών.  .  

 Οι επιδρομές του Τσιμισκή και η μάχη του Ραμπάν 
Την άνοιξη του 956, ο Σαΐφ αλ-Ντάουλα προλάβε τον Τσιμισκή από μία σχεδιασμένη επίθεση στην Άμιδα στη Μεσοποταμία (Τζαζίρα) και εισέβαλε πρώτος σε Ρωμαϊκά εδάφη. Στη συνέχεια, ο Τσιμισκής κατέλαβε ένα πέρασμα στα νώτα του Σαΐφ αλ-Ντάουλα, και του επιτέθηκε κατά την επιστροφή του. Η σκληρή μάχη, που δόθηκε εν μέσω καταρρακτωδών βροχοπτώσεων, οδήγησε σε νίκη των Μουσουλμάνων, καθώς ο Τσιμισκής έχασε 4.000 άνδρες. Ταυτόχρονα, όμως, ο Λέων Φωκάς εισέβαλε στη Συρία, και νίκησε και αιχμαλώτισε τον εξάδελφο του Σαΐφ αλ-Ντάουλα, τον οποίο είχε αφήσει πίσω στη θέση του. . . Το 957 ο Νικηφόρος κατέλαβε και ισοπέδωσε το φρούριο Χαντάθ, και την επόμενη άνοιξη ο Τσιμισκής εισέβαλε στη Μεσοποταμία (Τζαζίρα).  . Εκεί, κατέλαβε το φρούριο Ντάρα και επέτυχε μία συντριπτική νίκη κοντά στην Άμιδα εναντίον ενός στρατού, με επικεφαλής έναν από τους αγαπημένους υποδιοικητές τού Σαΐφ αλ-Ντάουλα, τον Κιρκάσιο Νάντζα. Από τους 10.000 στρατιώτες τού Νάντζα, ο Τσιμισκής φέρεται να σκότωσε τους μισούς, και να αιχμαλώτισε περισσότερους από τους μισούς επιζώντες.  .

Ενισχυμένος με περισσότερα στρατεύματα υπό τον παρακοιμώμενο Βασίλειο Λεκαπηνό, τον Ιούνιο, ο Τσιμισκής εισέβαλε στα Σαμόσατα και στο φρούριο Ραμπάν νότια του Χαντάθ. Εκεί ήρθε ο ίδιος ο Σαΐφ αλ-Ντάουλα να τον αντιμετωπίσει. Η μάχη που ακολούθησε (που έλαβε χώρα μεταξύ 18 Οκτωβρίου και 15 Νοεμβρίου 958) ήταν σκληρή —λέγεται ότι ο εξάδελφος τού Σαΐφ αλ-Ντάουλα και αυλικός ποιητής Αμπού Φιράς έσπασε δύο λόγχες στην πρώτη του επίθεση— αλλά τελικά, οι Ρωμαίοι επικράτησαν, και ο μουσουλμανικός στρατός τράπηκε σε φυγή. Πολλοί από τους συντρόφους του Σαΐφ αλ-Ντάουλα στην αυλή και τους γκιλμάνους του έπεσαν στην καταδίωξη, ενώ περισσότεροι από 1.700 ιππείς του αιχμαλωτίστηκαν, και παρήλασαν στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης. . .

 Συνέπεια 
Η νίκη στο Ραμπάν κατέστησε σαφές ότι οι Ρωμαίοι αποκτούσαν το επάνω χέρι έναντι των Χαμδανιδών. Η επιτυχία τους τούς επέτρεψε επίσης να διατηρήσουν τον έλεγχο των Σαμοσάτων, πράγμα που σημαίνει ότι είχαν διαπεράσει την οχυρωμένη συνοριακή ζώνη που προστάτευε τη βόρεια Συρία. . . Παρ' όλα αυτά, ο ηγεμόνας των Χαμδανιδών εξακολουθούσε να ελέγχει έναν ισχυρό στρατό, και να είναι ικανός να εξαπολύει επιδρομές σε Ρωμαϊκό έδαφος, μέχρι που υπέστη μία καταστροφική ήττα στην Άνδρασσο τον Νοέμβριο του 960 από τον Λέοντα Φωκά. Στη συνέχεια, η στρατιωτική δύναμη των Χαμδανιδών διαλύθηκε, η Κιλικία προσαρτήθηκε στους Ρωμαίους το 964-965, και ακόμη και το ίδιο το Χαλέπιο καταλήφθηκε για λίγο από τους Ρωμαίους το 962. . ; .

 Αναφορές 

 Πηγές 


Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων