Ασκόχυτος

Ο ασκόχυτος (επιστημονική-λατινική ονομασία Ascochyta) είναι μεγάλο γένος μυκήτων, πολλά από τα είδη του οποίου είναι παθογόνα για τα φυτά, ιδίως για τα δημητριακά. Η ταξινομική αυτού του γένους δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, εκτιμάται όμως ότι περιλαμβάνει περισσότερα από 1.200 είδη (μέχρι τις 17 Απριλίου 2018 είχαν περιγραφεί πλήρως 1.184 είδη, ενώ τη δεκαετία του 1960 ήταν γνωστά περί τα τριακόσια). Ο ασκόχυτος περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1830 από τη Βελγίδα βοτανολόγο και μυκητολόγο Μαρί-Ανν Λιμπερ, η οποία περιέγραψε τα σπόριά του ως σφαιροειδή και τα κύτταρα που τα περιείχαν ως μικροσκοπικούς ασκούς: πράγματι ο ασκόχυτος ανήκει στη συνομοταξία των ασκομυκήτων.Roderick Sprague and A.G. Johnson: «Ascochyta Leaf Spots of Cereals and Grasses in the United States», Mycologia, τόμ. 42, νο. 4 (Ιούλιος-Αύγουστος 1950), σσ. 523-553 Πολλές αναθεωρήσεις ως προς τα είδη και τις περιγραφές τους έγιναν από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Μερικά από τα είδη που προσβάλλουν τα δημητριακά είναι τα A. hordei, A. graminea, A. sorghi και A. tritici. Τα συμπτώματα της προσβολής είναι συνήθως κηλίδες με σχήμα προσεγγίζον την έλλειψη, που  είναι αρχικώς χλωρωτικές και αργότερα γίνονται καφετιές εξαιτίας της νεκρώσεως των φυτικών κυττάρων. Η διαχείριση από τους καλλιεργητές περιλάμβάνει ψεκασμούς με μυκητοκτόνα και την απομάκρυνση και καταστροφή με αποστειρωτικό τρόπο (π.χ. καύση) των προσβεβλημένων φυτικών υπολειμμάτων.

 Επιλεγμένα είδη 
 Ascochyta asparagina
 Ascochyta bohemica, «ασκόχυτος ο βοημικός»
 Ascochyta boltshauseri
 Ascochyta caricae
 Ascochyta chrysanthemi
 Ascochyta doronici
 Ascochyta fabae f.sp. lentis, «ασκόχυτος της φακής»
 Ascochyta graminea
 Ascochyta hordei
 Ascochyta humuli
 Ascochyta imperfecta
 Ascochyta pinodes
 Ascochyta pisi, ασκόχυτος του πίσσου (κοινώς «άνθρακας του μπιζελιού»)
 Ascochyta prasadii
 Ascochyta rabiei
 Ascochyta rhei
 Ascochyta sorghi
 Ascochyta sorghina
 Ascochyta spinaciae
 Ascochyta tarda
 Ascochyta tritici, ασκόχυτος του σίτου
 Ascochyta viciae
 Ascochyta vindobonensis

 Ξενιστές και συμπτώματα 
Τα φυτά στα οποία παρασιτεί ο ασκόχυτος περιλαμβάνουν το σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη, τη σίκαλη και πολλά άλλα ποώδη φυτά που συναντώνται σε όλο τον κόσμο. Ενδείξεις της προσβολής διακρίνονται στα κατώτερα φύλλα ενωρίς και στα επάνω φύλλα αργότερα την άνοιξη. Οι κηλίδες είναι αρχικώς υπόλευκες (χλωρωτικές) και αργότερα αναπτύσσουν καφετί περιθώριο με λευκό κέντρο. πυκνίδια μπορεί να βρεθούν εντός των κηλίδων και έχουν γενικώς μαύρο χρώμα.Cereal Disease Encyclopedia

 Κύκλος της προσβολής 
Ο μύκητας εισβάλλει συχνά σε τραυματισμένα από άλλα αίτια φύλλα, αλλά είναι ικανός και να διεισδύσει από μικροσκοπικά φυσικά ανοίγματα του φύλλου, όπως τα στόματα. Την άνοιξη η διάδοση πιστεύεται ότι γίνεται κυρίως με κονίδια, που παράγονται από τα πυκνίδια και διασπείρονται από τη βροχή, προσβάλλοντας φύλλα. Δευτερογενής μόλυνση συμβαίνει όταν τα πυκνίδια παράγουν περισσότερα κονίδια την εποχή της αναπτύξεως των φυτών, που διασπείρονται και πάλι από τη βροχή σε επιπλέον φύλλα. Ο μύκητας περνά τον χειμώνα με τη μορφή μυκηλίων και πυκνιδίων σε φυτικά υπολείμματα. Αερομεταφερόμενα ασκοσπόρια διασπείρονται το φθινόπωρο και μπορούν να προκαλέσουν πρωτογενείς μολύνσεις στις αρχές της επόμενης ανοίξεως.

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «ασκόχυτος» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 86

Ασκοχυτος