Sola gratia

To Sola Gratia, που σημαίνει «μόνο δια της χάριτος», είναι θεολογικό δόγμα που διατηρείται από ορισμένες διαμαρτυρόμενες ομολογίες και θέτει ότι η σωτηρία προέρχεται αποκλειστικά από τη θεία χάρη, ή το «απροσμέτρητο έλεος» του Θεού, και όχι ως κάτι που ο αμαρτωλός μπορεί να κερδίσει ή αξίζει. Διατυπώθηκε ως σύνοψη των πίστεων της σωτηριολογίας των μεταρρυθμιστών κατά την περίοδο της μεταρρύθμισης. Αποτελεί ένα από τα Πέντε solae μαζί με το Sola scriptura, Sola fide, Solus Christus και το Soli Deo gloria. 

Επιπλέον, η σωτηρία δια της χάριτος (sola gratia) διδάσκεται και από τη ρωμαιοκαθολική εκκλησία: «Με τη χάρη του Θεού σωζόμαστε μέσω της πίστεώς μας· η πίστη αυτή περιλαμβάνει από τη φύση της και τα καλά έργα, τα οποία καθίστανται δυνατά πάντοτε από την προϋπάρχουσα χάρη· χωρίς αυτήν, η πίστη είναι νεκρή.»

 Ιστορία 
Σύμφωνα με τη Ρωμαιοκαθολική θεολογία, η σωτηρία επιτυγχάνεται μόνο δια της χάριτος του Θεού (Sola gratia), σε αντίθεση με το δόγμα της σωτηρίας μόνο δια της πίστεως (Sola fidae), όπως αυτό πρεσβεύεται από ορισμένα διαμαρτυρόμενα δόγματα.Συγκεκρικμένα:

«Η καθολική εκκλησία διδάσκει ότι τα καλά έργα που πραγματοποιούνται μετά την αναγέννηση (κατά το βάπτισμα) και τη δικαίωση είναι (εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις) αξία και μπορούν να συμβάλουν στη σωτηρία και στην επίτευξη της αιώνιας ζωής, μόνο όμως σε απόλυτη συνεργασία με τη χάρη, η οποία και μόνο μας σώζει. Οι καθολικοί πιστεύουν στο δόγμα sola gratia (μόνο δια της χάριτος). Πρόκεται για μια πίστη που δεν διαχωρίζεται από τα έργα (σύμφωνα με την επιστολή του Ιακώβου). Η πίστη, από τη φύση της, περιλαμβάνει τα έργα. Δεν σωζόμαστε «μόνο δια της πίστεως» (sola fidae, εκεί, κατά την καθολική εκκλησία, σφάλλει ο προτεσταντισμός), σωζόμαστε μόνο δια της χάριτος. Μπορούμε να περιγράψουμε την καθολική σωτηριολογία ως εξής: Με τη χάρη του Θεού σωζόμαστε μέσω της πίστεώς μας· η πίστη αυτή περιλαμβάνει, εκ φύσεως, τα καλά έργα, τα οποία καθίστανται δυνατά μόνο μέσω της προγενέστερης χάριτος· χωρίς αυτή τη χάρη, η πίστη είναι νεκρή.»

Κατά τη διάρκεια της Προτεσταντικής μεταρρύθμισης, οι Λουθηρανοί και Καλβινιστές θεολόγοι γενικά θεωρούσαν ότι η καθολική διδασκαλία περί των μέσων της χάριτος αποτελούσε ένα μείγμα εμπιστοσύνης στη χάρη του Θεού και ταυτόχρονης εξάρτησης από την αξία των αγαθών έργων που τελούνται εν αγάπη, κάτι που χαρακτηριζόταν υποτιμητικά ως «νομικισμός» (legalism). Οι μεταρρυθμιστές αυτοί υποστήριζαν ότι η σωτηρία περικλείεται πλήρως στα δώρα του Θεού, δηλαδή στην εντελώς δωρεάν χάρη Του, η οποία παρέχεται από το Άγιο Πνεύμα βάσει και μόνο του απολυτρωτικού έργου του Ιησού Χριστού.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, και συγκεκριμένα η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική, διακηρύττει  τη σωτηρία δια της χάριτος, διδάσκοντας ότι:

«Ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί, διακηρύσσουμε με την ίδια σαφήνεια και χωρίς αμφισημία, όπως και οι Λουθηρανοί, για παράδειγμα, ότι η σωτηρία είναι «δια της χάριτος» και όχι μέσω των έργων μας. Σε αντίθεση με τον μεσαιωνικό καθολικισμό, η ορθοδοξία δεν δέχεται ότι ο άνθρωπος μπορεί να «συσσωρεύσει θησαυρό αρετών» που θα μετρήσει υπέρ του κατά τη στεφανωφόρο κρίστη του Χριστού. Αυτό που θα έχει σημασία τότε είναι το να έχουμε παραδώσει την αμαρτία μας στον Θεό μέσω της εξομολόγησης, οι πράξεις αγάπης μας (Κατα Ματθαίον κεφ. 25), καθώς και η ακλόνητη πεποίθηση ότι ο «Ιησούς Χριστός είναι Κύριος» και η μοναδική Οδός προς την αιωνία ζωή.» 

Οι ακόλουθοι της σωτηριολογίας του Ουεσλιανού-Αρμινιανισμού, όπως οι μεθοδιστές, προσεγγίζουν διαφορετικά το sola gratia σε σύγκριση με άλλους διαμαρτυρόμενους, όπως οι Λουθηρανοί και οι Καλβινιστές. Πιστεύουν ότι ο Θεός, μέσω της προληπτικής χάρης, απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους, οι οποίοι διατηρούν την ελεύθερη βούληση είτε να συνεργαστούν με αυτήν τη χάρη είτε να την απορρίψουν. 

 Πρόσφατη δραστηριότητα περί του δόγματος 
Τον Νοέμβριο του 1999, η Παγκόσμια Λουθηρανική Ομοσπονδία και το Παπικό συμβούλιο για την προώθηση της Χριστιανικής ενότητας εξέδωσαν τη «Κοινή Διακήρυξη για το Δόγμα της Δικαιώσεως (Justification)», στην οποία αναφέρεται:Joint declaration on the doctrine of justification, by the Lutheran World Federation and the Catholic Church on The Holy See home page

«Μόνο δια της χάριτος, δια της πίστεως στο σωτηριώδες έργο του Χριστού, και όχι λόγω οποιασδήποτε αξίας εκ μέρους μας, γινόμαστε δεκτοί από τον Θεό και λαμβάνουμε το Άγιο Πνεύμα, το οποίο ανανεώνει τις καρδίες μας, μάς εδοφιάζει και μάς καλεί σε καλά έργα.»

Στις 18 Ιουλίου 2006, οι αντιπρόσωποι στο Παγκόσμιο Μεθοδιστικό Συνέδριο ψήφισαν ομόφωνα υπέρ της αποδοχής της διακήρυξης. Το ψήφισμα των Μεθοδιστών ανέφερε ότι η συμφωνία του 1999 «εκφράζει μια ευρείας έκτασης συναίνεση όσον αφορά τη θεολογική διαμάχη που αποτέλεσε μια από τις κύριες αιτίες του σχίσματος στις Δυτικές Εκκλησίες τον 16ο αιώνα» σχετικά με τη σωτηρία.

Ωστόσο, ορισμένοι συντηρητικοί διαμαρτυρόμενοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι οι διαφορές μεταξύ των απόψεών τους και αυτών των καθολικών παραμένουν σημαντικές. Επιμένουν ότι αυτή η συμφωνία δεν εναρμονίζει πλήρως τις διαφορές ανάμεσα στις μεταρρυθμιστικές και τις καθολικές θέσεις επί του θέματος.The Joint Declaration on the Doctrine of Justification in Confessional Lutheran PerspectiveAn Appeal to Evangelicals , by the 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χριστιανική ορολογία
Κατηγορία:Προτεσταντικά δόγματα
gratia