Κλάους Ράινερ Ρελ

Ο Κλάους Ράινερ Ρελ () (1 Δεκεμβρίου 1928 – 30 Νοεμβρίου 2021) ήταν Γερμανός δημοσιογράφος και συγγραφέας, περισσότερο γνωστός ως ιδρυτής, εκδότης και αρχισυντάκτης του Κονκρέτ, του πιο επιδραστικού περιοδικού της γερμανικής αριστεράς από τη δεκαετία του 1960 έως το 1973, όταν έκλεισε ως συνέπεια της απόρριψης από τον Ρελ της αριστερής τρομοκρατίας στη Γερμανία, στην οποία συμμετείχε ενεργά η πρώην σύζυγός του Ουλρίκε Μάινχοφ. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, στράφηκε πολιτικά προς τον φιλελεύθερο συντηρητισμό και έγινε επικριτικός απέναντι στον κομμουνισμό και την άκρα αριστερά.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Κλάους Ράινερ Ρελ γεννήθηκε το 1928 στο χωριό στο Τρόκενχιουτε κοντά στην Ελεύθερη Πόλη του Ντάντσιχ. Το 1944, ενώ ήταν ακόμα μαθητής, επιστρατεύτηκε στην καταναγκαστική υπηρεσία και υπηρέτησε, μεταξύ άλλων, ως φρουρός στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Στούτχοφ.  Δύο εβδομάδες πριν από το τέλος του πολέμου, επιστρατεύτηκε για στρατιωτική θητεία στην κατεχόμενη Δανία. Μετά από μια σύντομη περίοδο σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, έζησε με την οικογένειά του, η οποία είχε φύγει από το Ντάντσιχ, κοντά στο Στάντε, όπου επέστρεψε στο σχολείο και απέκτησε το απολυτήριο εισαγωγικών σπουδών (Abitur) την άνοιξη του 1948. Την επόμενη χρονιά άρχισε να σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Εκεί γνώρισε τον Πέτερ Ρίμκορφ, με τον οποίο ξεκίνησαν μια πολύπλευρη δραστηριότητα ανοίγοντας ένα πολιτικό καμπαρέ, ένα φοιτητικό θέατρο και μια αίθουσα τζαζ. Πολιτικά, και οι δύο υποστήριζαν έναν ριζοσπαστικό πασιφισμό, ο οποίος το 1953 τους έφερε σε επαφή με μέλη του Δυτικογερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος (KPD).

Το 1955 ίδρυσε το αριστερό μηνιαίο περιοδικό Studentenkurier, το οποίο έγινε φερέφωνο της «Καταπολέμησης του Πυρηνικού Θανάτου», ένα εξωκοινοβουλευτικό κίνημα διαμαρτυρίας στη Δυτική Γερμανία ενάντια στον σχεδιαζόμενο εξοπλισμό της Bundeswehr με πυρηνικά όπλα. Το περιοδικό χρηματοδοτούνταν από την κομμουνιστική κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας. Εκείνη την εποχή, ο Ρελ ταξίδευε συχνά στο Ανατολικό Βερολίνο για να λαμβάνει μετρητά από κυβερνητικούς αξιωματούχους της ΛΔΓ. Το 1957, το περιοδικό μετονομάστηκε σε konkret και αρχικά προσέλκυσε με επιτυχία εξέχοντες συγγραφείς όπως ο Κουρτ Χίλερ και ο Άρνο Σμιτ. Έγινε γνωστό τη δεκαετία του 1960 ως το κύριο περιοδικό της εξωκοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης και του γερμανικού φοιτητικού κινήματος. Από το 1967 και μετά, το περιοδικό εκδιδόταν ανά δύο εβδομάδες, αντί για μηνιαία, και έφτασε σε υψηλότατη κυκλοφορία (176.000 αντίτυπα). Η αυξανόμενη εστίαση του Ρελ σε σεξουαλικά θέματα κατά τις πρώτες ημέρες της σεξουαλικής χειραφέτησης συνέβαλε σημαντικά στην επιτυχία του. Κατά το εκλογικό έτος του 1972, εκδιδόταν εβδομαδιαίως.  

Ο Ρελ δεν ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας αλλά μετά την απαγόρευση του το 1956 ως αντισυνταγματικό, έγινε μέλος του παράνομου κόμματος ως πράξη υποστήριξης. 

Ήταν παντρεμένος με την Ουλρίκε Μάινχοφ από το 1961 μέχρι την άνοιξη του 1968, πριν από την ανάμιξή της στην αριστερή τρομοκρατία, και το 1962 απέκτησαν δίδυμες κόρες. Η Μάινχοφ αργότερα συνίδρυσε την Φράξια Κόκκινος Στρατός, γνωστή και ως RAF ή Ομάδα Μπάαντερ-Μάινχοφ, μαζί με την Γκούντρουν Ένσλιν, τον Αντρέας Μπάαντερ και τον Γιαν-Καρλ Ράσπε.

 Αλλαγή πορείας 
Ως συνέπεια της ριζοσπαστικοποίησης στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και της επακόλουθης αριστερής τρομοκρατίας, ο Ρελ έδωσε στο περιοδικό του έναν πιο μετριοπαθή τόνο. Αυτό οδήγησε σε διαμάχη με εκείνους που υποστήριζαν τη χρήση βίας κατά της κυβέρνησης (ιδιαίτερα την πρώην σύζυγό του), και το σπίτι του στο Αμβούργο δέχτηκε επίθεση το 1969 από την Μάινχοφ και μέλη του προσωπικού του περιοδικού.  

Με τη Μάινχοφ είχαν επίσης αντιδικία για την επιμέλεια των παιδιών τους: Τον Ιούνιο του 1970, ενώ η Μάινχοφ καταζητούνταν, οι κόρες της απήχθησαν από φίλους της μέλη της RAF και μεταφέρθηκαν στη  Γκιμπελίνα της Σικελίας, όπου ζούσαν άλλοι σύντροφοι και ομοϊδεάτες της, με σκοπό τα παιδιά να παραμείνουν μακριά από τον πατέρα τους, στον οποίο είχε χορηγηθεί προσωρινή επιμέλεια, επειδή η Μάινχοφ ήθελε την επιμέλεια των παιδιών να αναλάβει η αδελφή της Βίνκε. Τελικά, ο δημοσιογράφος και κατοπινός εκδότης του Der Spiegel Στέφαν Άουστ, παλιός φίλος του Ρελ, έμαθε πού βρίσκονταν, απήγαγε τα παιδιά και τα παρέδωσε στον Ρελ. Ο Ρελ και οι κόρες του ζούσαν υπό συνεχή αστυνομική προστασία για κάποιο χρονικό διάστημα, φοβούμενοι επίθεση ή απαγωγή από μέλη της RAF. Εκείνη την εποχή, ο Ρελ συνεργάζονταν στις έρευνες της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας για την σύλληψη της Μάινχοφ, παρέχοντας πληροφορίες για το παρελθόν της, μέρη όπου θα μπορούσε να κρύβεται, κ.λπ.  

Το περιοδικό Κonkret διαλύθηκε το 1973. Ένα χρόνο πριν, ο Ρελ είχε ενταχθεί στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας. Για μερικά χρόνια, εξέδιδε το μετριοπαθές αριστερό περιοδικό das da. Από το 1981 έως το 1984, εξέδιδε το αριστερό περιοδικό Spontan. Ωστόσο, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, οι πολιτικές του απόψεις σταδιακά άλλαξαν προς τον φιλελεύθερο συντηρητισμό.  

Μετά το 1995, ήταν μέλος του φιλελεύθερου κόμματος Ελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα και στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκε στη δεξιά παράταξη του κόμματος που προσπάθησε να αναβιώσει τον εθνικό φιλελευθερισμό. Ήταν επίσης τακτικός αρθρογράφος στην εφημερίδα Junge Freiheit. Το 1993 απέκτησε διδακτορικό στην Ιστορία στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου υπό την επίβλεψη του Ερνστ Νόλτε, με διατριβή για τη συνεργασία μεταξύ Κομμουνιστών και Εθνικοσοσιαλιστών κατά του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος που εκδόθηκε ως βιβλίο το 1994. Έγραψε πολλά βιβλία που ασκούσαν κριτική στον κομμουνισμό και την άκρα αριστερά.

 Προσωπική ζωή και θάνατος 
Ο Κλάους Ράινερ Ρελ ήταν παντρεμένος δύο φορές. Από τον πρώτο του γάμο απέκτησε μια κόρη, την Άνια Ρελ, και από τον γάμο του με την Ούλρικε Μάινχοφ απέκτησε δύο ακόμη κόρες: τη δημοσιογράφο Μπετίνα Ρελ, η οποία έγινε συγγραφέας που ασκούσε κριτική στον κομμουνισμό και τον ακροαριστερό εξτρεμισμό, και τη δίδυμη αδερφή της, Ρεγγίνα, γιατρό. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, σύντροφός του ήταν η Δανάη Κουλμάση, Ελληνίδα διπλωμάτης και συγγραφέας, με την οποία έζησε στην Κολωνία μέχρι τον θάνατό του.

Τον Μάιο του 2010, η Άνια Ρελ κατηγόρησε τον πατέρα της ότι την παρενόχλησε και την κακοποίησε λεκτικά και σωματικά ως παιδί, προκαλώντας της μόνιμη βλάβη. Σε ανοιχτή επιστολή, ο Κλάους Ράινερ Ρελ απέρριψε τους ισχυρισμούς και υποψιάστηκε ότι το πραγματικό υπόβαθρο των κατηγοριών ήταν πολιτικό. Η Μπετίνα Ρελ επέκρινε την ετεροθαλή αδερφή της Άνια, αλλά αργότερα κατηγόρησε και αυτή τον πατέρα της ότι διέπραξε σεξουαλικές επιθέσεις εναντίον της μεταξύ 1970 και 1973. Ο Κλάους Ράινερ Ρελ αρνήθηκε επίσης αυτούς τους ισχυρισμούς, λέγοντας ότι ήταν «αναληθείς ή παραπλανητικά διατυπωμένοι» και βασίζονταν «σε μια εφηβική φαντασίωση». 

Ο Ρελ πέθανε στην Κολωνία στις 30 Νοεμβρίου 2021, μια μέρα πριν από τα 93α γενέθλιά του.

 Ταινία 
Στην ταινία του 2008 Το σύμπλεγμα Baader Meinhof, που παρουσιάζει την ιστορία και τη δράση της αριστερής εξτρεμιστικής τρομοκρατικής ομάδας Φράξια Κόκκινος Στρατός (RAF) από το 1967 έως το 1977, τον ρόλο του Ρελ υποδύθηκε ο Χανς Βέρνερ Μάγιερ.

 Έργα (επιλογή) 

 1974: Fünf Finger sind keine Faust - (Πέντε δάχτυλα δεν είναι μια γροθιά, αυτοβιογραφικό)
 1975: Die Genossin - (Η σύντροφος, μυθιστόρημα που αναφέρεται στην Ούλρικε Μάινχοφ)
 1980: Lustobjekt. Ein kleiner Irrtum und seine fatalen Folgen - (Αντικείμενο του πόθου. Ένα μικρό λάθος και οι θανατηφόρες συνέπειές του)
 1982: Aufstand der Amazonen. Geschichte einer Legende - (Εξέγερση των Αμαζόνων. Ιστορία ενός θρύλου)
 1983: Die verteufelte Lust. Die Geschichte der Prüderie und die Unterdrückung der Frau - (Ο καταραμένος πόθος. Η ιστορία της σεμνοτυφίας και η καταπίεση των γυναικών)
 1994: Nähe zum Gegner. Kommunisten und Nationalsozialisten im Berliner BVG-Streik von 1932 - (Εγγύτητα με τον αντίπαλο. Κομμουνιστές και Εθνικοσοσιαλιστές στην απεργία της BVG στο Βερολίνο το 1932)
 1998: Deutscher Narrenspiegel. Hypochonder und Schutzheilige - (Γερμανική λογοτεχνία των τρελών. Υποχόνδριοι και προστάτες Άγιοι)
 1999: Riesen und Wurzelzwerge. Das Dilemma der deutschen Linken - (Γίγαντες και Νάνοι. Το δίλημμα της Γερμανικής Αριστεράς)
 1994: Linke Lebenslügen - (Αριστερά ψέματα)
 2001: Deutsches Phrasenlexikon. Lehrbuch der politischen Korrektheit für Anfänger und Fortgeschrittene - (Γερμανικό Λεξικό Φράσεων. Ένα εγχειρίδιο πολιτικής ορθότητας για αρχάριους και προχωρημένους μαθητές με υπότιτλο: Πολιτικά ορθό από το Α έως το Ω)
 2002: Verbotene Trauer. Die vergessenen Opfer - (Απαγορευμένο πένθος. Τα ξεχασμένα θύματα)
 2004: Deutsche Tabus - (Γερμανικά ταμπού) 
 2007: Du bist Deutschland. Satiren aus der europäischen Provinz - (Είσαι η Γερμανία. Σάτιρες από τις ευρωπαϊκές επαρχίες)
 2009: Mein langer Marsch durch die Illusionen: Leben mit Hitler, der DKP, den 68ern, der RAF und Ulrike Meinhof - (Η μακρά πορεία μου μέσα από ψευδαισθήσεις: Ζώντας με τον Χίτλερ, το DKP, τους '68, τη RAF και την Ούλρικε Μάινχοφ)
 2011: Höre Deutschland: wir schaffen uns nicht ab; Materialien zur Sarrazin-Debatte - (Άκου Γερμανία: δεν θα αυτοκαταργηθούμε· Υλικό για τη συζήτηση για τον Σαρραζίν)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί δημοσιογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί δοκιμιογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς