Πρόεδρος της Σιέρα Λεόνε

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σιέρα Λεόνε είναι ο αρχηγός του κράτους και ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Σιέρα Λεόνε, καθώς και ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ως επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας της κυβέρνησης της Σιέρα Λεόνε, ο πρόεδρος εφαρμόζει τους νόμους που ψηφίζονται από το κοινοβούλιο. Ο πρόεδρος ασκεί επιρροή ιδιαίτερα στα μέλη του κόμματος του προέδρου που βρίσκονται στο νομοθετικό σώμα του Κοινοβουλίου. Ο πρόεδρος διορίζει συνταγματικά τους δικαστές του δικαστικού σώματος της Σιέρα Λεόνε, συμπεριλαμβανομένων των δικαστών του ανώτερου δικαστηρίου, του εφετείου και του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ο πρόεδρος ηγείται ενός Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο πρέπει να εγκριθεί από το Κοινοβούλιο. Ο πρόεδρος είναι το ισχυρότερο και το πλέον επιδραστικό πρόσωπο στην κυβέρνηση της Σιέρα Λεόνε. Ο πρόεδρος της Σιέρα Λεόνε προσφωνείται επίσημα ως Αυτού Εξοχότης.

 Προϋποθέσεις για το Αξίωμα του Προέδρου 
άνω των 32 ετών  
πολίτης της Σιέρα Λεόνε
ενεργό μέλος πολιτικού κόμματος  
πληροί όλες τις λοιπές προϋποθέσεις για την υπηρεσία στο κοινοβούλιο  

 Κενό στο Αξίωμα του Προέδρου 
Το αξίωμα του Προέδρου της Σιέρα Λεόνε κηρύσσεται κενό εάν  

Ο πρόεδρος υπηρετήσει πάνω από δύο θητείες των πέντε ετών
Ο εν ενεργεία πρόεδρος πεθάνει ή παραιτηθεί από το αξίωμα  
Ο πρόεδρος συμμετάσχει σε ανάρμοστη συμπεριφορά ή είναι σωματικά ή ψυχικά ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντα της προεδρίας  
Σε περιόδους πολέμου, η θητεία του προέδρου μπορεί να παραταθεί πέρα από τις προκαθορισμένες δύο πενταετείς θητείες, αλλά μόνο σε διαστήματα μισού έτους κάθε φορά  
Οι παραιτήσεις ή οι αποχωρήσεις από το προεδρικό αξίωμα πρέπει να υποβάλλονται γραπτώς. Η γραπτή παραίτηση παραδίδεται στον Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ένα αντίγραφο παραδίδεται στον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου και στον Αρχηγό της Εκλογικής Επιτροπής.  

Οποιοσδήποτε λόγος που οδηγεί σε κενό προεδρίας συνεπάγεται την ανάληψη καθηκόντων από τον αντιπρόεδρο, ο οποίος και θα ολοκληρώσει τη θητεία του απερχόμενου προέδρου. Πριν αναλάβει τα καθήκοντα της προεδρίας, ο αντιπρόεδρος πρέπει να δώσει τον προβλεπόμενο όρκο σύμφωνα με το Σύνταγμα της Σιέρα Λεόνε.  

Ο πρόεδρος της Σιέρα Λεόνε είναι αυτοδικαίως:

Αρχηγός κράτους  
Επικεφαλής της Εκτελεστικής εξουσίας  
Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων
Επικεφαλής του Υπουργικού Συμβουλίου με έγκριση του Κοινοβουλίου
Η προσφώνησή του είναι «Αυτού Εξοχότης» και είναι διορισμένος συνεργάτης του Κοινοβουλίου.  

 Εκλογή 
Η εκλογή γίνεται κάθε 5 συνεχόμενα χρόνια/θητείες. Ο πρόεδρος εκλέγεται με απόλυτη πλειοψηφία και η διαδικασία αποτελείται από δύο γύρους, με τα εξής βήματα:  

Ορίζεται από το ίδιο το πολιτικό του κόμμα.  
Όλοι οι ψηφοφόροι και οι υποψήφιοι πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στη Σιέρα Λεόνε.
Η ψηφοφορία γίνεται με μυστική ψήφο σε συγκεκριμένη ημερομηνία και ώρα από το Κοινοβούλιο.
Πρέπει να υπάρξει μία και μόνη υποψηφιότητα για την προεδρία.  
Αν η υποψηφιότητα εγκριθεί, το κόμμα έχει επτά ημέρες ακριβώς για να ορίσει αντίπαλο υποψήφιο.
Η πλειοψηφία των ψήφων πρέπει να φτάσει σε ποσοστό αποδοχής 55% . 
Σε περίπτωση ισοψηφίας, διεξάγεται δεύτερος γύρος εντός δεκατεσσάρων ημερών.

Η εκλογή του προέδρου πρέπει να γίνει κατά τη διάρκεια της θητείας του απερχόμενου, η οποία λήγει μετά από τρίμηνη περίοδο.  

Από το 2021, υπάρχει όριο δύο θητειών για τον πρόεδρο στο Σύνταγμα της Σιέρα Λεόνε. Ο πρώτος πρόεδρος για τον οποίο εφαρμόστηκε το όριο θητειών ήταν ο Αχμέτ Τετζάν Καμπάχ το 2007.

 Παροχές και ετήσιος μισθός 
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Σιέρα Λεόνε, ο πρόεδρος λαμβάνει δικαιώματα και αποζημίωση για τη θέση που κατέχει, όπως:  

Μισθό και επιδόματα όπως ορίζονται από το Κοινοβούλιο και επιβαρύνουν τον Ενοποιημένο Λογαριασμό.

Ο μισθός και τα επιδόματα δεν μπορούν να τροποποιηθούν προς όφελος ή εις βάρος.  

Απαλλαγή από προσωπική φορολογία.  

Δεν μπορεί να του απαγγελθεί ποινική κατηγορία όσο είναι εν ενεργεία.  

Δικαιούται σύνταξη και απολαβές αποχώρησης όπως ορίζονται από το Κοινοβούλιο

 Διοικητικές αρμοδιότητες 

Με τη συμβουλή της Δικαστικής και Νομικής Επιτροπής Υπηρεσιών, ο πρόεδρος μπορεί να διορίσει μέλη του Δικαστικού Σώματος, όπως τον πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου.

Ο πρόεδρος διορίζει τους Υπουργούς Επικρατείας που συγκροτούν το υπουργικό συμβούλιο, εφόσον έχουν εγκριθεί από το κοινοβούλιο.  

Ο πρόεδρος έχει την εξουσία να διορίζει πολλά μέλη της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των μελών του Δικαστικού Σώματος, όπως τον πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου, καθώς και άλλους δικαστές, κατόπιν σύστασης της Δικαστικής και Νομικής Επιτροπής Υπηρεσιών. Οι διορισμοί υπόκεινται πάντως στην έγκριση του κοινοβουλίου.

 Κατοικία 
Η επίσημη και κύρια έδρα του προέδρου της Σιέρα Λεόνε βρίσκεται στο Προεδρικό Μέγαρο, στο Tower Hill, στο κέντρο της Φριτάουν, της πρωτεύουσας της Σιέρα Λεόνε.

Ο πρόεδρος διαθέτει δύο επίσημες κατοικίες. Η πρώτη είναι η Κρατική Κατοικία, που βρίσκεται στη συνοικία Χιλ Στέισιον  στα δυτικά της Φριτάουν· η δεύτερη είναι η Καμπάσα Λοτζ, στη συνοικία Juba Hill, επίσης στα δυτικά της πόλης.

Ο σημερινός πρόεδρος Τζούλιους Μαάντα Γουόνι Μπίο χρησιμοποιεί την Κρατική Κατοικία στο Hill Station ως επίσημη κατοικία του. Ο πρώην πρόεδρος Αχμάτ Τετζάν Κάμπαχ διέμενε επίσης εκεί. Οι πρώην πρόεδροι Τζόζεφ Σαϊντού Μομόχ και Σιάκα Στίβενς διέμεναν στο Καμπάσα Λοτζ στο Juba Hill.

 Ασφάλεια και προστασία 
Ο πρόεδρος της Σιέρα Λεόνε φρουρείται αυστηρά από τη Φρουρά του Προέδρου, που αποτελείται από ειδική μονάδα στρατιωτών των Ενόπλων Δυνάμεων και ειδική μονάδα αστυνομικών της Διεύθυνσης Υποστήριξης Επιχειρήσεων της Αστυνομίας της Σιέρα Λεόνε.

 Συνταγματική ιστορία της Προεδρίας 
Ο Σιάκα Στίβενς εκπροσωπούσε το κόμμα Κογκρέσο Όλου του Λαού (APC) το 1967 όταν κέρδισε τις γενικές εκλογές και έγινε πρωθυπουργός. Το 1971 το κοινοβουλευτικό σύστημα καταργήθηκε υπέρ ενός προεδρικού. Αυτή η υιοθέτηση νέου συντάγματος έκανε τον Σιάκα Στίβενς πρώτο εκτελεστικό πρόεδρο της Σιέρα Λεόνε.  

Στη συνέχεια, το APC έγινε το μοναδικό αναγνωρισμένο κόμμα στη χώρα. Το 1978 υιοθετήθηκε νέο σύνταγμα μέσω δημοψηφίσματος. Το σύνταγμα αυτό αντικατέστησε το πολυκομματικό σύστημα με μονοκομματικό κράτος. Επιπλέον, ενισχύθηκαν οι εκτελεστικές εξουσίες και η προεδρική θητεία αυξήθηκε από τέσσερα σε επτά έτη.  

Τον Οκτώβριο του 1990 ο πρόεδρος Μομόχ διόρισε μια τριακονταπενταμελή Εθνική Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, ως απάντηση στην αυξανόμενη αντίθεση προς το μονοκομματικό κράτος. Η επιτροπή εισηγήθηκε αλλαγές, προτείνοντας εναλλακτικές στο μονοκομματικό σύστημα.  

Κατάλογος προέδρων

Δείτε επίσης
Αντιπρόεδρος της Σιέρα Λεόνε
Κατάλογος αρχηγών κράτους της Σιέρα Λεόνε
Κατάλογος αρχηγών κυβέρνησης της Σιέρα Λεόνε

 Παραπομπές 

Προεδρος