Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων

Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) είναι η μεγαλύτερη παγκόσμια συνδικαλιστική ομοσπονδία δημοσιογραφικών συνδικάτων στον κόσμο. Εκπροσωπεί περισσότερους από 600.000 εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης από 187 συνδικάτα σε 146 χώρες.

Η ΔΟΔ είναι συνδεδεμένο μέλος της UNESCO  και εκπροσωπεί δημοσιογράφους στα Ηνωμένα Έθνη από το 1953 (ΟΗΕ/ΔΟΕ). Συνεργάζεται με τη Διεθνή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ITUC) και την Συμβουλευτική Επιτροπή Συνδικάτων του ΟΟΣΑ.

Πρόεδρος της ΔΟΔ είναι η Γαλλίδα δημοσιογράφος και συνδικαλίστρια, Ντομινίκ Πρανταλιέ. Διαδέχθηκε τον Γιουνές Μτζαχέντ. Γενικός Γραμματέας της οργάνωσης είναι ο Άντονι Μπελανζέρ, Γάλλος δημοσιογράφος και συνδικαλιστής.

Κατόπιν αιτήματος, η ΔΟΔ παραδίδει την Διεθνή Κάρτα Τύπου στα μέλη των συνδεδεμένων οργανώσεών της, την μόνη άδεια τύπου που έχει εγκριθεί από εθνικές δημοσιογραφικές οργανώσεις σε περισσότερες από 130 χώρες.

Η έδρα της Ομοσπονδίας βρίσκεται στις Βρυξέλλες, στο Βέλγιο (155, rue de la Loi).

 Ιστορία 
Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων ιδρύθηκε το 1926 στο Παρίσι, με πρωτοβουλία του Γαλλικού Εθνικού Συνδικάτου Δημοσιογράφων (SNJ). Εκείνη την εποχή, εκπροσωπούσε περίπου 25.000 εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης από περίπου είκοσι χώρες και είχε την έδρα της στο Παρίσι. Ο πρώτος πρόεδρός της ήταν ο Γάλλος δημοσιογράφος, Ζωρζ Μπουρντόν.

Με την κατοχή της Γαλλίας από τη ναζιστική Γερμανία, ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος έθεσε τέλος στις δραστηριότητες της ΔΟΔ στο Παρίσι. Αρκετά συνδικάτα αποφάσισαν στη συνέχεια να ιδρύσουν στο Λονδίνο τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων των Συμμάχων ή των Ελεύθερων Χωρών (IFJAFC), της οποίας το πρώτο Συνέδριο πραγματοποιήθηκε το 1941. Η IFJAFC διαλύθηκε το 1946, μόλις τελείωσε ο πόλεμος και δημιουργήθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Δημοσιογράφων (IOJ).

Ως αποτέλεσμα του Ψυχρού Πολέμου, η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων επανιδρύθηκε το 1952 σε ένα Παγκόσμιο Συνέδριο στις Βρυξέλλες, στο οποίο συμμετείχαν 49 αντιπρόσωποι. Μέχρι τη δεκαετία του 1990, θα ανταγωνίζεται η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων, με έδρα την Πράγα  η οποία αποτελείται κυρίως από εθνικά δημοσιογραφικά συνδικάτα από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και αναπτυσσόμενες χώρες.

Η ΔΟΔ αναγνωρίστηκε επίσημα από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ (Ecosoc) και την UNESCO.

Στο Δεύτερο Παγκόσμιο Συνέδριο της ΔΟΔ στο Μπορντό το 1954, αντιπρόσωποι που εκπροσωπούσαν περισσότερους από 43.000 εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης από 21 συνδικάτα σε 18 χώρες υιοθέτησαν τη Διακήρυξη Αρχών της ΔΟΔ για τη Συμπεριφορά των Δημοσιογράφων, το πρώτο ευρέως αναγνωρισμένο κείμενο για τη δημοσιογραφική δεοντολογία.

Η σταδιακή εξαφάνιση της Διεθνούς Δικαιοσύνης (ΔΔΙ) τη δεκαετία του 1990 έδωσε νέα ώθηση στην ΔΟΔ, με την ένταξη εθνικών συνδικάτων από αδέσμευτα κράτη ή από το πρώην σοβιετικό μπλοκ. Ταυτόχρονα, η ΔΟΔ ενθάρρυνε την αποκεντροποίηση των δραστηριοτήτων της και εμφανίστηκαν περιφερειακά γραφεία στην Αφρική, την Ασία-Ειρηνικό, τη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη.

Το 2019, το 30ό Παγκόσμιο Συνέδριο της ΔΟΔ πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αφρική και σε αραβική χώρα, στην Τύνιδα της Τυνησίας.  Το Συνέδριο αποδείχθηκε ιστορικό και επειδή οι 300 σύνεδροι από περισσότερες από 100 χώρες υιοθέτησαν τον Παγκόσμιο Χάρτη Δεοντολογίας για τους Δημοσιογράφους, ο οποίος ενίσχυσε τα ηθικά πρότυπα που ορίζονται από τη Διακήρυξη Αρχών της ΔΟΔ του 1954 για τη Συμπεριφορά των Δημοσιογράφων.

Τον Φεβρουάριο του 2023, κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, η Ρωσική Ένωση Δημοσιογράφων αποκλείστηκε από την ΔΟΔ, αφού είχε αναπτύξει δραστηριότητες σε κατεχόμενα μέρη της Ουκρανίας."International Federation of Journalists Suspends Russia’s Membership", The Moscow Times, 22. February 2023

Το 2024, η ΔΟΔ καταδίκασε «τη στρατηγική του Ισραήλ να συκοφαντεί τους δημοσιογράφους της Γάζας με αναπόδεικτους ισχυρισμούς» και ζήτησε τη διεξαγωγή έρευνας για τη «συστηματική στοχοποίηση και δολοφονία δημοσιογράφων από το Ισραήλ» στον πόλεμο της Γάζας. Η ΔΟΔ όρισε την 26η Φεβρουαρίου 2024 ως την Παγκόσμια Ημέρα Παλαιστινίων Δημοσιογράφων.

 Προτεραιότητες και καμπάνιες 
Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων υποστηρίζει και οργανώνει δραστηριότητες ένωσης δημοσιογράφων για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους και της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως.

Αγωνίζεται για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και των δικαιωμάτων των δημοσιογράφων: ελευθερία έκφρασης, δίκαιη αμοιβή, σταθερή απασχόληση και αξιοπρεπείς αποδοχές, ισότητα των φύλων και καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων, προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, ασφάλεια κ.ά. Στο πλαίσιο αυτό, αγωνίζεται για την υιοθέτηση προτύπων που αποσκοπούν στην προστασία των δικαιωμάτων των δημοσιογράφων και στην ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων.

Τα δικαιώματα των ελεύθερων επαγγελματιών δημοσιογράφων αποτελούν προτεραιότητα για την ΔΟΔ, η οποία ενθαρρύνει τα μέλη της να τους ενσωματώσουν στις δομές τους.

Η ΔΟΔ ασχολείται με διάφορες απειλές κατά της ελευθερίας του Τύπου: συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης, κατασταλτικοί νόμοι, λογοκρισία, εκφοβισμοί και ατιμωρησία για εγκλήματα κατά των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης.

 Ισότητα των φύλων 
Η Ομοσπονδία προωθεί την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών δημοσιογράφων στα συντακτικά γραφεία και στον χώρο εργασίας, στα συνδικάτα και στο περιεχόμενο των πληροφοριών.

Το Συμβούλιο Ισότητας των Φύλων της ΔΟΔ ιδρύθηκε το 2001 και αποτελείται από εκπροσώπους οργανώσεων που συνδέονται με την ΔΟΔ. Είναι ένα συμβουλευτικό όργανο που καθορίζει τις προτεραιότητες του οργανισμού όσον αφορά την ισότητα των φύλων και την εκπροσώπηση των ΛΟΑΤΚΙ.

Οι στόχοι της ΔΟΔ για την επίτευξη ισότητας περιλαμβάνουν: ίση αμοιβή, πρόσβαση των γυναικών σε θέσεις ευθύνης τόσο στα μέσα ενημέρωσης όσο και στα συνδικάτα, συμφιλίωση της ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής, καταπολέμηση όλων των μορφών παρενόχλησης, διακρίσεων και βίας κατά των γυναικών δημοσιογράφων, ισορροπημένη και αμερόληπτη εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών στο ενημερωτικό περιεχόμενο και σε όλα τα επίπεδα του κλάδου των μέσων ενημέρωσης.

 Ασφάλεια 
Από το 1990, η ΔΟΔ δημοσιεύει μια ετήσια έκθεση (τη «Λίστα Θυμάτων») η οποία καταγράφει περιπτώσεις δημοσιογράφων και προσωπικού των μέσων ενημέρωσης που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια κάθε έτους. Αξιοποιεί τις πληροφορίες για να προωθήσει μεγαλύτερη ασφάλεια για τους δημοσιογράφους, ιδίως τους τοπικούς και ανεξάρτητους δημοσιογράφους και το προσωπικό υποστήριξης που δεν διαθέτει τους πόρους για να προστατευτεί σε ζώνες συγκρούσεων. Οι ετήσιες εκθέσεις αρχειοθετούνται στον ιστότοπο IFJ.

Από το 1992, η Ομοσπονδία διαθέτει επίσης ένα Ταμείο Ασφαλείας για την υποστήριξη δημοσιογράφων (και των οικογενειών τους) όταν αντιμετωπίζουν διώξεις. Έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως μια σημαντική και κρίσιμη πηγή υποστήριξης για δημοσιογράφους που βρίσκονται υπό απειλή. Είναι το μόνο διεθνές ταμείο βοήθειας για δημοσιογράφους που έχει συσταθεί από δημοσιογράφους.

Το Ταμείο Ασφαλείας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Προγράμματος Ασφαλείας της ΔΟΔ, το οποίο περιλαμβάνει διερεύνηση υποθέσεων, διαμαρτυρίες, εκστρατείες, παροχή πληροφοριών και παραγωγή διαφόρων εντύπων.

Επιπλέον, η ΔΟΔ διοργανώνει εκπαιδεύσεις ασφαλείας για δημοσιογράφους που εργάζονται σε επικίνδυνες περιοχές.

 Οργάνωση 
Τα κεντρικά γραφεία της ΔΟΔ βρίσκονται στις Βρυξέλλες, στο Βέλγιο.

Η Ομοσπονδία έχει περιφερειακές οργανώσεις στην Αφρική (Ομοσπονδία Αφρικανών Δημοσιογράφων [Federation of African Journalists – FAJ]), την Ευρώπη (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων - ΕΟΔ [European Federation of Journalists - EFJ) και τη Λατινική Αμερική (Federación de Periodistas de América Latina y el Caribe -FEPALC).

Περιφερειακά γραφεία βρίσκονται στο ΄Σίδνεϋ (Αυστραλία), στο Ντακάρ (Σενεγάλη), στις Βρυξέλλες και στο Μπουένος Άιρες (Αργεντινή).

Το Συνέδριο είναι το ανώτατο όργανο της Ομοσπονδίας. Κάθε τρία χρόνια, συγκεντρώνει αντιπροσώπους από όλα τα συνδικάτα-μέλη της.

Η Γαλλίδα δημοσιογράφος και συνδικαλίστρια Ντομινίκ Πρανταλιέ εξελέγη πρόεδρος της ΔΟΔ κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου της ΔΟΔ στο Μουσκάτ (Ομάν) το 2022. Διαδέχθηκε τον Μαροκινό δημοσιογράφο Γιουνές Μτζαχέντ, ο οποίος εξελέγη στο Συνέδριο της Τύνιδας το 2019.

Ο Γάλλος δημοσιογράφος και συνδικαλιστής Άντονι Μπελανζέρ είναι γενικός γραμματέας της ΔΟΔ από το 2015. Διετέλεσε αναπληρωτής γενικός γραμματέας από το 2014 έως το 2015 και γενικός γραμματέας του Γαλλικού Εθνικού Συνδικάτου Δημοσιογράφων (SNJ) από το 2011 έως το 2014.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 Δείτε επίσης 
 Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων
 Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών
 Ένωσις Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών
 Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Δημοσιογραφία
Κατηγορία:Δημοσιογραφία στην Ελλάδα
Κατηγορία:Δημοσιογραφία στην Ευρώπη