Βάλτερ Κάσπερ

Ο Βάλτερ Κάσπερ (γερ. Walter Kasper, γεν. 5 Μαρτίου 1933) είναι Γερμανός καθολικός ιεράρχης, ο οποίος υπηρέτησε ως Πρόεδρος του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας από το 2001 έως το 2010. Προηγουμένως διετέλεσε Επίσκοπος του Ρότενμπουργκ-Στουτγκάρδης (1989–1999).

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Χάιντενχαϊμ αν ντερ Μπρεντς (Heidenheim an der Brenz) της Γερμανίας και χειροτονήθηκε ιερέας στις 6 Απριλίου 1957 από τον Επίσκοπο Καρλ Λάιπρεχτ της επισκοπής Ρότενμπουργκ.

Από το 1957 έως το 1958 υπηρέτησε ως εφημέριος στη Στουτγκάρδη. Στη συνέχεια συνέχισε τις σπουδές του και έλαβε διδακτορικό στη δογματική θεολογία από το Πανεπιστήμιο της Τυβίγγης. Από το 1958 έως το 1961 ήταν μέλος του διδακτικού προσωπικού του ίδιου πανεπιστημίου και εργάστηκε για τρία χρόνια ως βοηθός του Λέο Σέφτσικ και του Χανς Κυνγκ, ο οποίος αποκλείστηκε αργότερα από τη Βατικανή Αρχή από τη διδασκαλία λόγω των απόψεών του για την αντισύλληψη και το παπικό αλάθητο.

Ο Κάσπερ δίδαξε αργότερα δογματική θεολογία στο Πανεπιστήμιο του Μύνστερ (1964–1970), όπου το 1969 έγινε κοσμήτορας της θεολογικής σχολής, και στη συνέχεια στην Τυβίγγη το 1970. Το 1983 υπήρξε επισκέπτης καθηγητής στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Αμερικής (Catholic University of America). Υπήρξε επίσης εκδότης του Lexikon für Theologie und Kirche (Λεξικό για τη Θεολογία και την Εκκλησία). Κατά τα ακαδημαϊκά του χρόνια, φέρεται να γνώρισε τυχαία τον Ζονγκ Φούσι (Zhong Fushi), επιφανή Ζεν βουδιστή Δάσκαλο, με τον οποίο αλληλογράφησε τουλάχιστον δύο φορές, κάνοντας αναφορά στον Τραπιστή μοναχό Τόμας Μέρτον. Σε επιστολή απάντησής του, ο Ζονγκ Φούσι, σε ερώτηση του Κάσπερ για το αν το Ζεν είναι αθεϊστικό ή πανθεϊστικό, ανέφερε: «Το Ζεν δεν μιλά για Δημιουργό (Sōzōshu), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τον απορρίπτουμε. Η σιωπή μας είναι μορφή ταπεινότητας απέναντι σε ό,τι δεν μπορεί να κατανοηθεί». Σε δεύτερη επιστολή του, ο Ζονγκ Φούσι αναφέρθηκε στο καλό και το κακό, υπογραμμίζοντας ότι ο Ζεν εστιάζει στη μεταφυσική αγαθότητα όλων των πραγμάτων.

 Επίσκοπος του Ρότενμπουργκ-Στουτγκάρδης 
Ο Κάσπερ ορίστηκε Επίσκοπος του Ρότενμπουργκ-Στουτγκάρδης, της τέταρτης μεγαλύτερης καθολικής επισκοπής της Γερμανίας, στις 17 Απριλίου 1989. Χειροτονήθηκε επίσκοπος στις 17 Ιουνίου του ίδιου έτους από τον Αρχιεπίσκοπο Όσκαρ Σάιερ του Φράιμπουργκ ιμ Μπράισγκαου, με συλλειτουργούς τους Επισκόπους Καρλ Λέμαν και Φραντς Κουνλε. Το 1993, ο Κάσπερ μαζί με άλλα μέλη της Γερμανικής Επισκοπικής Διάσκεψης υπέγραψε ποιμαντική επιστολή με την οποία ενθάρρυνε την επιστροφή στους μυστηριακούς κόλπους των Γερμανών καθολικών που είχαν χωρίσει και ξαναπαντρευτεί με πολιτικό γάμο. Η πρωτοβουλία αυτή προκάλεσε την αντίθεση του τότε Καρδιναλίου Γιόζεφ Ράτσινγκερ (μετέπειτα Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄) και του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄. Το 1994 ορίστηκε συμπρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής για τον Διάλογο Λουθηρανών–Καθολικών.

 Ως καρδινάλιος 
Αναγορεύτηκε καρδινάλιος από τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄ στο κονσιστόριο της 21ης Φεβρουαρίου 2001, με τον τίτλο του Καρδιναλίου-Διακόνου της εκκλησίας Ognissanti in Via Appia Nuova.

Ο Κάσπερ υπήρξε μέλος μιας ομάδας δώδεκα περίπου ομοϊδεατών καρδιναλίων και επισκόπων που συναντιόνταν ετησίως από το 1995 έως το 2006 στο Σανκτ Γκάλεν της Ελβετίας (Saint Gallen Group). Συζητούσαν για μεταρρυθμίσεις σχετικά με τον διορισμό επισκόπων, τη συλλογικότητα, τις επισκοπικές συνόδους, το πρωτείο του πάπα και την προσέγγιση της Εκκλησίας στη σεξουαλική ηθική. Αν και υπήρχαν μεταξύ τους διαφορές, όλοι συμμερίζονταν την άποψη ότι ο Καρδινάλιος Γιόζεφ Ράτσινγκερ δεν ήταν ο υποψήφιος που θα ήθελαν να εκλεγεί στο επόμενο κονκλάβιο.

Με τον θάνατο του Ιωάννη Παύλου Β΄ στις 2 Απριλίου 2005, ο Κάσπερ –όπως και όλοι οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του Βατικανού– έχασε αυτόματα τη θέση του, εν αναμονή της εκλογής νέου πάπα. Ήταν εκλέκτορας στο κονκλάβιο του 2005 και στις 21 Απριλίου ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ τον επιβεβαίωσε στη θέση του Προέδρου του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας.

Στις 21 Φεβρουαρίου 2011 προήχθη σε Καρδινάλιο-Πρεσβύτερο, έχοντας επιλέξει τη σχετική δυνατότητα, και έτσι η εκκλησία Ognissanti απέκτησε τίτλο pro hac vice (προσωρινά ως τιτουλαρική εκκλησία πρεσβυτέρου).

Ο Κάσπερ ήταν ο γηραιότερος καρδινάλιος εκλέκτορας στο κονκλάβιο του 2013, όντας 79 ετών όταν κενώθηκε ο παπικός θρόνος. Έχασε το δικαίωμα ψήφου μόλις ολοκληρώθηκε το κονκλάβιο, καθώς στις 5 Μαρτίου 2013 έκλεισε τα 80, 5 ημέρες μετά τη παραίτηση του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄.
αριστερά|μικρογραφία|281x281εσ|O Κάσπερ κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης τον Ιανουάριο του 2016

 Ποντιφικό Συμβούλιο για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας 
Στις 3 Μαρτίου 1999 ορίστηκε Γραμματέας του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας –και ως εκ τούτου Πρόεδρος της Ποντιφικής Επιτροπής για τις Θρησκευτικές Σχέσεις με τους Εβραίους– παραιτούμενος από τη θέση του στο Ρότενμπουργκ-Στουτγκάρδης.

 Συμφιλίωση με τους Εβραίους 
Ο Κάσπερ αναγνώρισε ότι το έγγραφο της Επιτροπής για το Δόγμα της Πίστεως Dominus Iesus (2000) θεωρήθηκε προσβλητικό από πολλούς Εβραίους. Επικρίθηκε για τον τρόπο παρουσίασής του, αλλά υποστήριξε το περιεχόμενό του, τονίζοντας ότι «δεν είναι το τέλος του διαλόγου αλλά πρόκληση για έναν πιο εντατικό διάλογο» Καθολικών και Εβραίων.

Το 2003 έγραψε το κείμενο «Ο Αντισημιτισμός: μια πληγή που πρέπει να επουλωθεί» για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Εβραϊκού Πολιτισμού. Στις 10 Ιουλίου 2004, στο Λατινοαμερικανικό Ραββινικό Σεμινάριο του Μπουένος Άιρες, η Διεθνής Ίδρυση Ραούλ Βάλενμπεργκ και η Επιτροπή Άντζελο Ρονκάλι του απένειμαν το Βραβείο Μνημειακού Τοιχογραφίου για τη συμβολή του στη συμφιλίωση Εβραίων και Καθολικών.

 Διεθνής Θεολογική Επιτροπή 
Ο Κάσπερ υπήρξε μέλος της Διεθνούς Θεολογικής Επιτροπής, συμβουλευτικού οργάνου της Επιτροπής για το Δόγμα της Πίστεως. Ως Πρόεδρος του Συμβουλίου, ηγείτο της ετήσιας αντιπροσωπείας της Αγίας Έδρας προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο για τη γιορτή του Αγίου Ανδρέα. Τον Αύγουστο του 2007 ηγήθηκε της καθολικής αντιπροσωπείας στην κηδεία του Πατριάρχη Ρουμανίας Θεόκτιστου.

 Κοινωνία του Αγίου Πίου I΄ 
Τον Ιανουάριο του 2009, ο Κάσπερ δήλωσε στους New York Times ότι είχε μικρή ή καθόλου συμμετοχή στην απόφαση να αρθεί ο αφορισμός τεσσάρων επισκόπων της Κοινωνίας του Αγίου Πίου Ι΄. Ο Κάσπερ ήθελε να αποστασιοποιηθεί από το σκάνδαλο που ξέσπασε όταν αποκαλύφθηκε ότι ένας από τους επισκόπους, ο Ρίτσαρντ Γουίλιαμσον, είχε ισχυριστεί πως οι αναφορές για το Ολοκαύτωμα ήταν υπερβολικές και ότι κανένας Εβραίος δεν πέθανε σε ναζιστικούς θαλάμους αερίων. Ως ο αρμόδιος αξιωματούχος του Βατικανού για τις σχέσεις με τον Ιουδαϊσμό, ο Κάσπερ θεώρησε απαραίτητο να σχολιάσει την απόφαση και τη διαδικασία που οδήγησε στην άρση των αφορισμών. Είπε ότι: «Μέχρι τώρα στο Βατικανό έχουν μιλήσει πολύ λίγο μεταξύ τους και δεν έχουν ελέγξει πού μπορεί να προκύψουν προβλήματα». Πρόσθεσε επίσης ότι στην άρση των αφορισμών «υπήρξαν παρεξηγήσεις και λάθη διαχείρισης στην Κουρία».

 Σχόλια για τη Βρετανία 
μικρογραφία|Ο Κάσπερ κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας στην Οξφόρδη. Ο Κάσπερ έχει δηλώσει πως η Αγγλικανική Εκκλησία έχει ανάγκη ένα καινούργια Κίνημα της Οξφόρδης
Τον Σεπτέμβριο του 2010, ο Κάσπερ αποσύρθηκε από την παπική επίσκεψη στη Μεγάλη Βρετανία, αφού φέρεται να είπε ότι το αεροδρόμιο Χίθροου δίνει την εντύπωση χώρας του Τρίτου Κόσμου και ότι το Ηνωμένο Βασίλειο χαρακτηρίζεται από «έναν νέο και επιθετικό αθεϊσμό». Σε συνέντευξη σε γερμανικό περιοδικό, αποδόθηκε σε αυτόν η φράση: «Όταν προσγειώνεσαι στο Χίθροου νομίζεις καμιά φορά ότι προσγειώθηκες σε χώρα του Τρίτου Κόσμου». Ο γραμματέας του το εξήγησε ως «περιγραφή της μεγάλης ποικιλίας ανθρώπων που ζουν στη Βρετανία σήμερα». Είπε επίσης ότι όταν φοράς έναν σταυρό στη British Airways «υφίστασαι διάκριση», αναφορά στην υπόθεση Εβέιντα εναντίον Ηνωμένου Βασιλείου (Eweida v United Kingdom), όπου μια εργάτρια της εταιρείας British Airways δεν πληρώθηκε επειδή φορούσε ανοιχτά έναν σταυρό στο λαιμό της. Η British Airways απάντησε ότι ο Κάσπερ είχε «παραπληροφορηθεί σοβαρά» και ότι «είναι απολύτως αναληθές πως κάνουμε διακρίσεις εις βάρος χριστιανών ή μελών οποιασδήποτε θρησκείας».

Ένας εκπρόσωπος της Εκκλησίας στη Βρετανία δήλωσε ότι τα σχόλια του Κάσπερ δεν αντανακλούν τις απόψεις του Βατικανού ή της Εκκλησίας. Ο γραμματέας του καρδιναλίου διευκρίνισε ότι ο Κάσπερ αποφάσισε να μην ταξιδέψει λόγω ουρικής αρθρίτιδας, που δυσκόλευε την κίνησή του. Πρόσθεσε επίσης ότι ο καρδινάλιος χρησιμοποίησε τον όρο «επιθετικός αθεϊσμός» για να περιγράψει άτομα όπως ο Ρίτσαρντ Ντόκινς, γνωστός άθεος, που είχαν επικρίνει έντονα τον Πάπα και μιλούσαν για «πολιτική σύλληψη» του Πάπα κατά την επίσκεψή του στη Βρετανία.

 Κριτική στην Εκκλησία της Αγγλίας και την Αγγλικανική Κοινωνία 
Ο Κάσπερ έχει επικρίνει τις πολιτικές της Εκκλησίας της Αγγλίας σχετικά με τις γυναίκες ιερείς και την προαγωγή γυναικών στον επισκοπικό βαθμό. Διατύπωσε τις απόψεις του σε ομιλία του στη Σύνοδο των Επισκόπων της Εκκλησίας της Αγγλίας στις 5 Ιουνίου 2006. Είπε ότι η χειροτονία γυναικών ως επισκόπων θα «έθετε υπό αμφισβήτηση ό,τι αναγνώρισε η Β΄ Σύνοδος του Βατικανού (κεφάλαιο Unitatis Redintegratio, 13), ότι δηλαδή η Αγγλικανική Κοινωνία κατέχει “μια ιδιαίτερη θέση” μεταξύ των Εκκλησιών και εκκλησιαστικών κοινοτήτων της Δύσης». Προειδοποίησε ότι η «αποκατάσταση της πλήρους εκκλησιαστικής κοινωνίας … δεν θα ήταν πλέον ρεαλιστικά εφικτή μετά την εισαγωγή της χειροτονίας γυναικών στον επισκοπικό βαθμό». Μίλησε επίσης στη Σύνοδο του Λάμπεθ το 2008, ασκώντας έντονη κριτική στις απομακρύνσεις από την χριστιανική ορθοδοξία σχετικά με τις γυναίκες κληρικούς και επισκόπους, και ακόμη περισσότερο σε κάποιες αγγλικανικές εκκλησίες που επέτρεψαν την ευλογία ενώσεων του ίδιου φύλου και μη-εγκρατείς ομοφυλόφιλους κληρικούς. Εκεί κάλεσε για ένα καινούργιο Κίνημα της Οξφόρδης μέσα στον Αγγλικανισμό.

 Πάπας Φραγκίσκος 
Ο Πάπας Φραγκίσκος, μιλώντας στις 17 Μαρτίου 2013, τέσσερις ημέρες μετά την εκλογή του, αποκάλεσε τον Κάσπερ «έναν έξυπνο θεολόγο, έναν καλό θεολόγο», σε κήρυγμα στο οποίο ανέφερε ότι το βιβλίο του Κάσπερ για το έλεος «μου έκανε πολύ καλό».

 Πρόταση για τη Θεία Κοινωνία σε ξαναπαντρεμένους 
Ο Κάσπερ προκάλεσε αντιδράσεις με την πρότασή του να επιτραπεί η Θεία Κοινωνία σε καθολικά ζευγάρια που έχουν ξαναπαντρευτεί με πολιτικό γάμο ενώ παραμένουν κανονικά παντρεμένοι σύμφωνα με το δόγμα της Εκκλησίας. Στις 21 Φεβρουαρίου 2014, σε κονσιστόριο στη Ρώμη, είπε:«Η Εκκλησία δεν μπορεί να αμφισβητήσει τα λόγια του Ιησού για το αδιάλυτο του γάμου. Όποιος περιμένει το Κονσιστόριο και τη Σύνοδο να βρουν “εύκολες”, γενικές λύσεις που να ισχύουν για όλους, κάνει λάθος. Αλλά μπροστά στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι οικογένειες και στην τεράστια αύξηση αποτυχημένων γάμων, μπορούν να διερευνηθούν νέοι δρόμοι για να ανταποκριθούμε στις βαθιές ανάγκες των διαζευγμένων που έχουν ξαναπαντρευτεί με πολιτικό γάμο, αναγνωρίζουν την αποτυχία τους, μετανοούν και μετά από περίοδο μετάνοιας ζητούν να ξαναγίνουν δεκτοί στα μυστήρια.»Η πρόταση αυτή αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα από συντηρητικούς καρδιναλίους όπως οι Γκέρχαρντ Μύλλερ, Ρέιμοντ Μπερκ, Βάλτερ Μπραντμίλερ, Κάρλο Καφάρα και Βελάσιο ντε Παόλις, που συνυπέγραψαν το βιβλίο «Remaining in the Truth of Christ: Marriage and Communion in the Catholic Church» (2014), με στόχο να αντικρούσουν την πρόταση του Κάσπερ. Ο ίδιος αργότερα παραδέχτηκε ότι δεν είχε τη στήριξη του Πάπα Φραγκίσκου στην πρότασή του. Παρ’ όλα αυτά, επαίνεσε την αποστολική παραίνεση Amoris Laetitia (2016), λέγοντας ότι η σωστή της ερμηνεία είναι πως επιτρέπει σε ορισμένες ατομικές περιπτώσεις οι διαζευγμένοι που ξαναπαντρεύτηκαν να λάβουν Θεία Κοινωνία.

 Σύνοδος του 2014 
Κατά την Γ΄ Έκτακτη Γενική Σύνοδο της Συνόδου των Επισκόπων το 2014, ο Κάσπερ είπε σε δημοσιογράφους ότι, αφού σε αφρικανικές, ασιατικές και μεσανατολικές χώρες η ομοφυλοφιλία αποτελεί «ταμπού», «δεν θα έπρεπε να μας λένε τι πρέπει να κάνουμε και πολύ». Όταν η δήλωση δημοσιοποιήθηκε, ο ίδιος αρνήθηκε ότι είπε κάτι τέτοιο. Ο δημοσιογράφος Έντουαρντ Πεντίν, που είχε γράψει το άρθρο, παρουσίασε ηχογράφηση που επαλήθευε τα λόγια του καρδιναλίου. Ο καρδινάλιος Ρέιμοντ Μπερκ χαρακτήρισε τα σχόλια «πολύ λυπηρά και σκανδαλώδη». Ο Κάσπερ αργότερα επιβεβαίωσε ότι είχε πράγματι τη συνομιλία και πρόσθεσε:
Επίσης είπε ότι μερίδα του καθολικού Τύπου ενεπλάκη σε «εκστρατεία βρώμικων κόλπων» εναντίον του, και ότι «το γεγονός πως καθολικά μέσα (και δυστυχώς ένας καρδινάλιος προσωπικά) συμμετείχαν σε αυτήν για να καταρρίψουν ηθικά μια άλλη θέση, είναι ντροπή».

 Για τον Ιησού Χριστό 
Στο βιβλίο του Ο Θεός του Ιησού Χριστού, ο Κάσπερ κατέληξε ότι αυτό που πραγματοποίησε ο Ιησούς ήταν να δώσει στον πόνο «αιώνια σημασία, τη σημασία της αγάπης». Τονίζει ότι ο Γρηγόριος Νύσσης και ο Αυγουστίνος, με αφετηρία την Καινή Διαθήκη, μιλούν για έναν Θεό που μπορεί ελεύθερα να επιλέξει να αισθανθεί συμπόνια, πράγμα που συνεπάγεται πόνο. Ο Κάσπερ προσθέτει: «Είναι ο Ωριγένης που μας έδωσε τη σαφέστερη διατύπωση. Με τα λόγια του Ωριγένη: «'Πρώτα υπέφερε ο Θεός, μετά κατέβηκε. Ποιο ήταν το πάθος που δέχτηκε για χάρη μας; Το πάθος της αγάπης'. Ο Ωριγένης προσθέτει ότι δεν είναι μόνο ο Υιός αλλά και ο Πατέρας που πάσχει έτσι. Αυτό καθίσταται δυνατό από την ελευθερία του Θεού μέσα στην αγάπη.»Walter Kasper, The God of Jesus Christ. Crossroad (1986), pp. 191,195. 

Στο βιβλίο του Ο Ιησούς ο Χριστός (1974), ο Κάσπερ πραγματεύεται τη χριστολογία με τρεις τρόπους: μια σύγχρονη προσέγγιση, μια ιστορική προσέγγιση και μια πραγματολογική προσέγγιση. Αφού εξαντληθούν αυτές οι τρεις προσεγγίσεις, εξετάζονται τα χριστολογικά θέματα της ανάστασης, του μυστηρίου και της ιερωσύνης. Η εκκλησιολογία θεωρείται μέρος της χριστολογίας στο βιβλίο αυτό, καθώς η Εκκλησία είναι στραμμένη προς το πρόσωπο του Χριστού, αφού ο Χριστός δεν είπε μόνο πράγματα, αλλά και έκανε πράγματα.

 Βιβλιογραφία 




















 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι