Σφιγγοσαλιάρα

Η Σφιγγοσαλιάρα με επιστημονική ονομασία (Aidablennius sphynx) είναι είδος ψαριού που ανήκει στην οικογένεια των Βλεννιιδών (Βlenniidae) της τάξης των Βλεννιόμορφων (Blenniiformes).

 Ονομασία 
Το όνομα του γένους Aidablennius ενδεχομένως προέρχεται από τον τίτλο της όπερας “Αΐντα”, του Τζιουζέπε Βέρντι, η οποία διαδραματίζεται στην Αίγυπτο (Χώρα της σφίγγας). Το όνομα του είδους sphynx δηλαδή «σφίγγα» πιθανότατα αναφέρεται στη Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας, λόγω του ιδιαίτερου σχήματος του κεφαλιού και των σημαδιών του ψαριού. 

 Κατανομή-Ενδιαίτημα 
Είναι είδος της Μεσογείου, αλλά απαντά επίσης σ΄ένα μικρό τμήμα των ακτών του Μαρόκου στον Ατλαντικό, καθώς και στη Μαύρη Θάλασσα. Ζει σε πολύ μικρά βάθη, όχι μεγαλύτερα από 1 μέτρο, κοντά στην ακτή στη θάλασσα, σε βράχους καλυμμένους με φύκια.

 Περιγραφή 
Στην οροφή της οφθαλμικής κόγχης υπάρχει ένα μόνο, μη διακλαδισμένο (σπάνια διακλαδίζεται στην άκρη) δερμικό νημάτιο. Οπισθίως των οφθαλμών υπάρχει μπλε κηλίδα με ερυθρό περιθώριο. Μεταξύ του πρόσθιου τμήματος του ραχιαίου πτερυγίου με σκληρές ακτίνες και οπίσθιου με μαλακές υπάρχει ευδιάκριτη βαθιά εγκοπή. Ο χρωματισμός του σώματος είναι βασικά πρασινωπός, καφέ-λαδί, με κάθετες γραμμές με μπλε περιθώρια και με διαγώνιες γραμμές στο ραχιαίο πτερύγιο. 

 Βιολογία 
Τρέφεται με βενθικά ασπόνδυλα και φύκη. Η περίοδος αναπαραγωγής διαρκεί από τα τέλη Απριλίου (14-15° C) έως τον Ιούλιο-Αύγουστο. Τα αρσενικά υπερασπίζονται την επικράτειά τους. Τα θηλυκά γεννούν έως και 7000 αυγά καθ' όλη τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου, τα οποία στη συνέχεια φυλάσσονται σε φωλιές από τα αρσενικά. Τα αρσενικά είναι γνωστό ότι καννιβαλίζουν τα νεκρά αυγά, πιθανώς για να αποτρέψουν την εξάπλωση μολύνσεων μεταξύ των υγιών αυγών, αν και έχει επίσης αναφερθεί ότι καταναλώνουν ζωντανά αυγά. Πιστεύεται ότι αυτό οφείλεται στις περιορισμένες ευκαιρίες ανεύρεσης τροφής για τα αρσενικά κατά την αναπαραγωγή, ως αποτέλεσμα του περιορισμού τους στις φωλιές.

 Πηγές 

 Κασπίρης Π. (2000) Τα Ψάρια της Ελλάδος (Κλείδες Προσδιορισμού), Πάτρα 2000
 Οικονομίδης Π. (1973) Κατάλογος των ιχθύων της Ελλάδος, Hellenic Oceanology and Limnology, τομ.11 [1973] σελ.421-598
 Παπαναστασίου Δ. (1976), Αλιεύματα (Τόμος Α΄), Εκδόσεις ΙΩΝ
 Tortonese E. (1975), Osteichthyes - Fauna d'Italia vol. XI, Calderini, Bologna
 Fischer W., Schneider M., Bauchot M.L. (1987) Méditerranée et mer noire - Zone de pêche 37 - Révision 1 - Volume II – Vertébrés, FAO
 Whitehead, P., Bauchot, M.L., Hureau, J., Nielsen, J, Tortonese, E (1986) Fishes of the north-eastern Atlantic and the Mediterranean. volume 2. UNESCO, Paris.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 https://www.fishbase.us/summary/Aidablennius-sphynx.html

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ψάρια ελληνικών θαλασσών
Κατηγορία:Ακτινοπτερύγιοι