Βάλτερ Χάζενκλεβερ

Ο Βάλτερ Γκέοργκ Άλφρεντ Χάζενκλεβερ ()  (8 Ιουλίου 1890 – 22 Ιουνίου 1940) ήταν Γερμανός εξπρεσιονιστής ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Τα έργα του απαγορεύτηκαν όταν οι Ναζί ήρθαν στην εξουσία και εξορίστηκε στη Γαλλία. Εκεί φυλακίστηκε ως «ξένος εχθρός» σε στρατόπεδο συγκέντρωσης κοντά στην Αιξ-αν-Προβάνς, όπου μετά την ήττα της Γαλλίας αυτοκτόνησε.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Βάλτερ Χάζενκλεβερ γεννήθηκε το 1890 στο Άαχεν της Γερμανίας και ήταν γιος στρατιωτικού γιατρού. Το 1908 άρχισε να σπουδάζει νομική στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης αλλά σύντομα μεταγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης. Μετά από ένα ακόμη εξάμηνο, από το 1909 έως το 1914, σπούδασε στη Λειψία, όπου στράφηκε στη λογοτεχνία, την ιστορία και τη φιλοσοφία.

 Καριέρα 
Η λογοτεχνική του καριέρα ξεκίνησε με τη δημοσίευση το 1910 της πρώτης ποιητικής συλλογής του, Πόλεις, νύχτες και άνθρωποι. Το 1914 το θεατρικό έργο του Ο γιος - αναφέρεται σε έναν νέο που εξεγείρεται και προκαλεί τον θάνατο του αυταρχικού πατέρα του - ήταν το πρώτο του επιτυχημένο εξπρεσιονιστικό δράμα. Ακολούθησαν δύο αντιπολεμικά θεατρικά έργα: Ο σωτήρας (1915), για έναν ποιητή που προσπαθεί να σταματήσει τον πόλεμο και εκτελείται από εκτελεστικό απόσπασμα, και Αντιγόνη (1917), μια ειρηνιστική ερμηνεία της Αντιγόνης του Σοφοκλή, για το οποίο το 1917 του απονεμήθηκε το βραβείο Κλάιστ.

Ο ενθουσιασμός του για το ξέσπασμα του  Α' Παγκοσμίου Πολέμου , που τον οδήγησε να καταταγεί εθελοντικά για στρατιωτική θητεία, σύντομα μετατράπηκε σε απόρριψη του πολέμου. Το 1917 προσποιήθηκε ψυχική ασθένεια και αποστρατεύτηκε. Εισήχθη σε ψυχιατρικό σανατόριο στη Δρέσδη, στο οποίο ανάρρωνε επίσης ο Όσκαρ Κοκόσκα και συνδέθηκαν με φιλία. Στον πίνακα Οι Φίλοι, που δημιούργησε το 1917/18, ο Κοκόσκα απεικόνισε τον Χάζενκλεβερ ως έναν από τους φίλους του.  

Το 1918 δημοσίευσε το  θεατρικό έργο Οι άνθρωποι, στο οποίο χρησιμοποίησε ακραίες εξπρεσιονιστικές τεχνικές. Οι χαρακτήρες είναι συμβολικοί τύποι, ο λόγος περιορίζεται σε μονοσύλλαβες φράσεις και το νόημα μεταφέρεται με παντομίμα και στυλιζαρισμένη υπερβολή. Αργότερα, ο Χάζενκλεβερ εγκατέλειψε το εξπρεσιονιστικό ύφος και έγραψε συμβατικές κωμωδίες.

Το 1924, ο Χάζενκλεβερ γνώρισε τον Κουρτ Τουχόλσκι. Εκείνη την εποχή (από το 1924 έως το 1928) εργαζόταν ως ανταποκριτής για μια εφημερίδα του Βερολίνου στο Παρίσι, όπου έγινε φίλος και με τον δραματουργό Ζαν Ζιρωντού. Το 1926 δημοσίευσε την επιτυχημένη κωμωδία Ένας καλύτερος κύριος και το 1928 την κωμωδία Οι γάμοι γίνονται στον Παράδεισο. Από το 1929 έως το 1932, ο Χάζενκλεβερ έζησε στο Βερολίνο σε «αποικία καλλιτεχνών» και ταξίδεψε στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική. Το 1930, εργάστηκε ως σεναριογράφος για την κινηματογραφική εταιρεία Metro-Goldwyn-Mayer με πρωταγωνίστρια τη Γκρέτα Γκάρμπο την οποία γνώρισε στο Χόλυγουντ. Κατά τη διάρκεια της εξορίας του στη Γαλλία τη δεκαετία του 1930, έγραψε δύο αυτοβιογραφικά μυθιστορήματα τα οποία δημοσιεύθηκαν μετά θάνατον.

 Εξορία, σύλληψη και θάνατος 
Όταν οι Ναζί ανέλαβαν την εξουσία το 1933, τα έργα του απαγορεύτηκαν, κάηκαν κατά τη διάρκεια της καύσης των βιβλίων και στη συνέχεια απομακρύνθηκαν από τις βιβλιοθήκες. Ο Χάζενκλεβερ κατέφυγε στη Νίκαια. Το 1934, παντρεύτηκε εκεί την Έντιθ Σλέφερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, φυλακίστηκε δύο φορές ως «ξένος εχθρός» στη Γαλλία. Όταν η Γαλλία κατελήφθη από τη Γερμανία, βρισκόταν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη νοτιοανατολική Γαλλία, κοντά στην Αιξ-αν-Προβάνς. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 22ας Ιουνίου 1940 αυτοκτόνησε με υπερβολική δόση βαρβιτουρικών για να μην πέσει στα χέρια των Ναζί.

 Μνήμη 
μικρογραφία|Αναμνηστική πλακέτα στο σπίτι του Βάλτερ Χάζενκλεβερ στο Βερολίνο

 Από το 1996, το βραβείο Βάλτερ Χάζενκλεβερ απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε γερμανόφωνους συγγραφείς. 
 Στο Άαχεν, μια αναμνηστική πλάκα και γλυπτό τιμούν τη γενέτειρα του συγγραφέα
 Στο Βερολίνο, μια αναμνηστική πλακέτα τιμά τον ίδιο και την κατοικία όπου ο Χάζενκλεβερ έζησε από το 1929 έως το 1932 στην πλατεία Λούντβιχ-Μπάρνεϊ 3, στην «αποικία καλλιτεχνών του Βερολίνου».

 Στο Σαναρί-συρ-Μερ στη νότια Γαλλία, μια αναμνηστική πλακέτα τιμά τη μνήμη των Γερμανών και Αυστριακών συγγραφέων, καθώς και των συγγενών και φίλων τους, που συγκεντρώθηκαν εκεί προσπαθώντας να ξεφύγουν από τη ναζιστική τυραννία.

 Έργα 
μικρογραφία|Το αντιπολεμικό δράμα Αντιγόνη του Χάζενκλεβερ σε σκηνοθεσία Μαξ Ράινχαρντ Βερολίνο, 1920 
μικρογραφία|250x250px|Αναμνηστική πλακέτα στο Σαναρί-συρ-Μερ

 1909: Nirwana. Eine Kritik des Lebens in Dramaform - Νιρβάνα: Μια κριτική της ζωής σε δραματική μορφή 

 1910: Städte, Nächte, Menschen  Πόλεις, Νύχτες, Άνθρωποι (Ποιήματα)
 1913: Das unendliche Gepräch. Eine nächtliche Szene - Η ατελείωτη συζήτηση. Μια νυχτερινή σκηνή
 1913: Der Jüngling -Η νεολαία (Ποιήματα)
 1916: Der Retter - Ο σωτήρας (Δραματικό ποίημα)
 1914: Der Sohn - Ο γιος (δράμα) 
 1917: Tod und Auferstehung - Θάνατος και Ανάσταση (Ποιήματα)
 1917: Antigone - Αντιγόνη (τραγωδία)
 1918: Die Menschen - Οι άνθρωποι (θεατρικό έργο)
 1919: Die Entscheidung - Η απόφαση (κωμωδία)
 1919: Der politische Dichter - Ο πολιτικός ποιητής (ποιήματα και πεζογραφία)
 1917: Die Mörder sitzen in der Ope - Οι δολοφόνοι κάθονται στην όπερα
 1920: Die Pest - Η πανούκλα (σενάριο ταινίας) 
 1920: Jenseits - Πέρα από (δράμα)
 1922: Gedichte an Frauen - Ποιήματα για τις γυναίκες
 1922: Gobseck - Γκόμπσεκ (δράμα)
 1926: Mord - Δολοφονία (δράμα)
 1926: Ein besserer Herr - Ένας καλύτερος άνθρωπος (κωμωδία)
 1928: Ehen werden im Himmel geschlossen Οι γάμοι γίνονται στον παράδεισο (δράμα)
 1932: Christoph Kolumbus oder die Entdeckung Amerikas - Χριστόφορος Κολόμβος ή η Ανακάλυψη της Αμερικής (κωμωδία), μαζί με τον Κουρτ Τουχόλσκι. Το 1969 διασκευάστηκε σε ταινία σε σκηνοθεσία Χέλμουτ Κάουτνερ
 1934: Münchhausen - Μίνχαουζεν (θεατρικό έργο)
 1938/39: Konflikt in Assyrien - Σύγκρουση στην Ασσυρία (κωμωδία)
 1939/40: Die Rechtlosen - Ο άνομος (μυθιστόρημα)
 1963: Gedichte, Dramen, Prosa - Ποιήματα, Δράματα, Πεζά
 1969: Irrtum und Leidenschaft -Σφάλμα και πάθος (μυθιστόρημα)
 Παραπομπές 

Κατηγορία : Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία : Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία : Εξπρεσιονιστές συγγραφείς
Κατηγορία:Αυτόχειρες
Κατηγορία:Αυτόχειρες καλλιτέχνες