Ωτισκοειδή

Τα Ωτισκοειδή (Auriculariaceae) είναι μια οικογένεια των μυκήτων της τάξης των Ωτισκωδών. Τα είδη μέσα στην οικογένεια παλαιότερα αναφέρονταν ως "ετεροβασιδιομύκητες" ή "ζελατινώδεις μύκητες", μιας και πολλά έχουν ζελατινώδη βασιδιοκάρπια (καρποσώματα) που παράγουν σπόρια σε βασίδια με "σέπτα" (τοιχώματα). Περίπου 250 είδη και 20 γένη είναι γνωστά παγκοσμίως. Όλα πιστεύεται ότι είναι σαπροτροφικά, με τα περισσότερα να αναπτύσσονται πάνω σε νεκρό ξύλο. Τα καρποσώματα πολλών ειδών του γένους της Ωτίσκης (Auricularia) καλλιεργούνται ως φαγητό σε εμπορική κλίμακα, ειδικά στην Κίνα.

 Ταξινόμηση 

 Ιστορία 
Η οικογένεια περιεγράφηκε πρώτη φορά το 1897 από το Γερμανό μυκητολόγο Γκουστάβ Λιντάου (Gustav Lindau), συμπεριλαμβάνοντας είδη μυκήτων που διαθέτουν "γυμνόκαρπα" βασιδιοκάρπια (με εκτεθειμένο υμένιο) και "ωστικοειδή" βασίδια (περισσότερο ή λιγότερο κυλινδρικά βασίδια με κάθετα σέπτα). Περιελάμβανε όχι μόνο το γένος Ωτίσκη (Auricularia), αλλά επίσης τα γένη Platygloea, Jola, Saccoblastia και Stypinella (= Helicobasidium). Το 1922 ο Βρετανός μυκητολόγος Κάρλετον Ρέα αναγνώρισε ότι στην οικογένεια ανήκουν τα γένη Auricularia, Eocronartium, Helicobasidium, Platygloea και Stilbum. Τόσο ο Λίνταου όσο και ο Ρέα τοποθέτησαν την οικογένεια μέσα στα Ωτισκώδη, αλλά ακόλουθοι ερευνητές την τοποθέτησαν στα Τρεμελλώδη (Tremellales).

Μια ριζική αναθεώρηση έγινε το 1984, όταν ο Αμερικανός μυκητολόγος Ρόμπερτ Τζόσεφ Μπαντόνι (Robert Joseph Bandoni) χρησιμοποίησε την ηλεκτρονική μικροσκοπία διέλευσης (transmission electron microscopy - TEM) για να διερευνήσει την υπερδομή του πορώδους των σέπτων στα Ωτισκώδη. Αυτό αποκάλυψε ότι είδη μυκήτων με "ωτισκοειδή" βασίδια δεν ήταν απαραίτητα κοντινοί συγγενείς και ότι οι Ωτίσκες (Auricularia), ήταν πιο πολύ συγγενείς με το γένος Exidia και τα όμοια του (με "τρεμελλοειδή" βασίδια), παρά με άλλους ωτισκόμορφους μύκητες. Ο Μπαντόνι επομένως περιόρισε την οικογένεια των Ωτισκοειδών στο γένος Ωτίσκη (Auricularia).

 Πραγματική κατάσταση 
Η μοριακή ανάλυση, με βάση την κλαδιστική ανάλυση των ακολουθιών DNA, έχει υποστηρίξει ότι τα Ωτισκοειδή ανήκουν μέσα στην τάξη των Ωτισκωδών. Επιπλέον έδειξε ότι τα γένη Auricularia και Exidia (και παρόμοια είδη) ανήκουν μέσα στα Ωτισκοειδή. Επομένως καταργήθηκε η ξεχωριστή οικογένεια Exidiaceae. 

 Περιγραφή 
Η πλειοψηφία των ειδών στα Ωστικοειδή παράγουν ζελατινώδη βασιδιοκάρπια (καρποσώματα) πάνω σε νεκρό ξύλο. Σε κάποια από αυτά είναι μεγάλου μεγέθους, σε σχήμα αυτιού, κουμπιού, λοβού, υποστηρίγματος ή ρέοντα. Το υμένιο τους (η δομή που φέρει τα σπόρια) ενδέχεται να είναι λεία, με εξογκώματα, φλεβώδης, οδοντωτή ή προσώδης. Κάποια είδη όμως παράγουν ξηρά, με υφή δέρματος ή ιστού, καρποσώματα, τα οποία μοιάζουν με τους φλοιόμορφους μύκητες.

 Κατανομή και οικοτόπος 
Όλα τα είδη μέσα στα Ωτισκοειδή θεωρούνται να είναι σαπροτροφικά, με τα περισσότερα από αυτά να βοηθούν στο σάπισμα του νεκρού ξύλου, που είτε παραμένει πάνω στο δέντρο ή έχει πέσει. Σαν ομάδα έχουν παγκόσμια διάδοση.  

 Οικονομική σημασία 
Πολλά είδη της οικογένειας είναι εδώδιμα και δύο εξ αυτών, τα Auricularia heimuer και Auricularia cornea, καλλιεργούνται σε εμπορική κλίμακα, ειδικά στην Κίνα και στην νοτιοανατολική Ασία. Εξάγονται ευρέως σε αποξηραμένη μορφή ή σε μορφή πούδρας, ως "μαύρος μύκητας", "αυτιά του σύννεφού" ή "αυτιά του ξύλου".

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Auriculariaceae στην BoDD – Botanical Dermatology Database

Κατηγορία:Βασιδιομύκητες

Κατηγορία:Αγαρικομύκητες