Κρεατινική φωσφοκινάση

Κρεατινική φωσφοκινάση (CPK), επίσης γνωστή ως κρεατινική κινάση (CK), είναι ένα ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στην καρδιά, στον εγκέφαλο και στα σκελετικά μυϊκά κύτταρα και είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ενέργειας. Όταν αυτοί οι ιστοί υφίστανται βλάβη, η CPK απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος, καθιστώντας την δείκτη για ανίχνευση παθήσεων. Όταν πραγματοποιείται εξέταση CPK, μετράται η ποσότητα του ενζύμου στο αίμα για να βοηθήσει στη διάγνωση ή στην παρακολούθηση παθήσεων όπως καρδιακές προσβολές, μυϊκοί τραυματισμοί ή άλλες ασθένειες που επηρεάζουν αυτούς τους ιστούς.

Η κύρια εξέταση για την κρεατινική φωσφοκινάση είναι μια απλή εξέταση αίματος, η οποία μετρά την ποσότητα του ενζύμου στο αίμα. Μπορεί να πραγματοποιηθεί εξέταση ισοενζύμων CPK για τον εντοπισμό του συγκεκριμένου τύπου ενζύμου CPK (MM, MB ή BB) που εμπλέκεται, η οποία μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της πηγής της βλάβης.

 Διάγνωση/παρακολούθηση παθήσεων 
Η κρεατινική φωσφοκινάση εξετάζεται για την ανίχνευση μυϊκής, καρδιακής ή εγκεφαλικής βλάβης, καθώς το ένζυμο διαρρέει στην κυκλοφορία του αίματος όταν αυτοί οι ιστοί τραυματίζονται. Τα υψηλά επίπεδα μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση παθήσεων όπως η καρδιακή προσβολή, η ραβδομυόλυση (ταχεία μυϊκή διάσπαση) ή οι φλεγμονώδεις μυϊκές παθήσεις, και να αξιολογήσουν τη σοβαρότητα της μυϊκής βλάβης. Ο εντοπισμός του συγκεκριμένου ισοενζύμου CPK που είναι αυξημένο μπορεί να εντοπίσει τον κατεστραμμένο ιστό, καθώς διαφορετικοί τύποι βρίσκονται στον εγκέφαλο, στην καρδιά και στους σκελετικούς μύες.

 Μέτρηση 

 Συνολική CPK: Ένα αυξημένο επίπεδο ολικής CPK γενικά υποδηλώνει βλάβη στον μυϊκό ιστό, στην καρδιά ή στον εγκέφαλο.
 Ισοένζυμα CPK: Μετρώντας διαφορετικές μορφές CPK (ισοένζυμα), οι γιατροί μπορούν να λάβουν πιο συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τη θέση της βλάβης:
 CPK-BB (ή CPK-1): Βρίσκεται κυρίως στον εγκέφαλο και στους πνεύμονες.
 CPK-MB (ή CPK-2): Βρίσκεται κυρίως στην καρδιά.
 CPK-MM (ή CPK-3): Βρίσκεται κυρίως στους σκελετικούς μύες.

 Παθήσεις 

 Μυϊκές βλάβες 
Όταν ο μυϊκός ιστός έχει υποστεί βλάβη από τραυματισμό ή ασθένεια, τα επίπεδα της CPK αυξάνονται στο αίμα, καθιστώντας την βασικό δείκτη μυοσκελετικών προβλημάτων.

 Μυϊκές παθήσεις: Βοηθά στη διάγνωση και παρακολούθηση παθήσεων όπως η μυϊκή δυστροφία και η μυοσίτιδα, οι οποίες προκαλούν μυϊκή φλεγμονή και αδυναμία.
 Μυϊκοί τραυματισμοί: Χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της έκτασης της μυϊκής βλάβης που προκαλείται από τραύμα, έντονη άσκηση ή τραυματισμούς από σύνθλιψη.
 Ραβδομυόλυση: Σε αυτή τη σοβαρή πάθηση που περιλαμβάνει ταχεία μυϊκή αποικοδόμηση, η CPK παρακολουθείται για να αξιολογηθεί η έκταση της βλάβης και ο κίνδυνος νεφρικής ανεπάρκειας.
 Παρενέργειες φαρμάκων: Η εξέταση πραγματοποιείται σε ασθενείς που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα, όπως στατίνες, για να ελεγχθεί ο μυϊκός πόνος και η βλάβη.

 Καρδιακές παθήσεις 

 Καρδιακή προσβολή: Η αύξηση των επιπέδων CPK-MB μπορεί να υποδηλώνει βλάβη στον καρδιακό μυ. Ωστόσο, η πιο ευαίσθητη και ειδική εξέταση τροπονίνης έχει πλέον αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την CPK ως το χρυσό πρότυπο για τη διάγνωση μιας καρδιακής προσβολής.
 Μυοκαρδίτιδα: Μια εξέταση μπορεί να αποκαλύψει φλεγμονή του καρδιακού μυός, που συχνά προκαλείται από ιό.
 Καρδιακή βλάβη: Χρησιμοποιείται για τον έλεγχο βλάβης στην καρδιά που προκαλείται από ατύχημα, χειρουργική επέμβαση ή ηλεκτρικό τραυματισμό.

 Νευρολογικά προβλήματα 
Αν και είναι λιγότερο συχνή, η βλάβη στον εγκέφαλο ή στον νευρικό ιστό μπορεί να προκαλέσει αύξηση των επιπέδων του ισοενζύμου CPK-BB. Τα επίπεδα μπορούν να εξεταστούν σε περιπτώσεις:

 Εγκεφαλικής βλάβης ή εγκεφαλικού επεισοδίου
 Κρίσεων ή σπασμών
 Καρκίνου του εγκεφάλου

Τα υψηλά επίπεδα CPK δεν σημαίνουν αυτόματα ότι υπάρχει σοβαρή ιατρική πάθηση. Τα αποτελέσματα ερμηνεύονται λαμβάνοντας υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως:

 Εντονη άσκηση: Η έντονη σωματική δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει προσωρινή, αλλά σημαντική, αύξηση της CPK.
 Φυσικές διακυμάνσεις: Άτομα με μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, καθώς και άτομα ορισμένων φυλών, έχουν φυσικά υψηλότερα επίπεδα CPK.
 Υποκείμενες παθήσεις: Αυξημένη CPK μπορεί να παρατηρηθεί και σε άλλες παθήσεις, όπως ο υποθυρεοειδισμός και η νεφρική ανεπάρκεια.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ένζυμα