Παναγής Αγγελάτος

Ο Παναγής Αγγελάτος ήταν Κεφαλονίτης γιατρός και πρόκριτος, εγκατεστημένος στην Λάρνακα . Γεννήθηκε στην Άσσο Κεφαλονιάς το 1766 και πέθανε σε ηλικία ογδόντα τριών ετών στην Λάρνακα το 1849.  

 Από Κεφαλονιά στην Κύπρο 
O Παναγής Αγγελάτος ήταν γιος του Ευάγγελου Αγγελάτου (Ευαγγελίστα), επώνυμο με κατάληξη χαρακτηριστικό της Κεφαλονιάς. Ο Ευαγγελής Αγγελάτος  ηταν εμποροπλοίαρχος. Εγκαταστάθηκε στην Λάρνακα αρχές της δεκαετίας του 1770 και εξασκούσε το επάγγελμά του δανειστή – εμπόρου. Ήταν η περίοδος που πολλοί Επτανήσιοι, όλοι υπήκοοι της Βενετικής Δημοκρατίας, εγκαθίστανται στην Λάρνακα σαν πρέσβεις Ευρωπαϊκών χωρών και επιχειρηματίες. Ειδικά οι Κεφαλονήτες ‘’αλωνίζουν τις θάλασσες και εγκαθίστανται παντού όπου βρίσκουν το παραμικρό κέρδος’’. Αυτοί μαζί με τους Δραγουμάνους και Αρχιερείς αποτελούσαν την άρχουσα τάξη στην Κυπρο.

 Προσωπική ζωή 
Ο Παναγής σπούδασε γιατρός στην Πάδοβα της Ιταλίας. Έρχεται στην Λάρνακα αρχές τις δεκαετίας το 1790 μαζί με τα αδέρφια του Γεώργιο και άλλους συγγενείς αφού τους προσκάλεσε ο πατέρας του για τον βοηθήσουν στις επιχειρήσεις του. Ασκεί τα επαγγέλματα του γιατρού και επιχειρηματία. Γνωρίζει ξένες γλώσσες είναι και λόγιος. Είχε στενές σχέσεις με τον Δραγουμάνο Κορνέσιο (1780-1809), τον Μητροπολίτη Κιτίου Χρύσανθο Β’ (1797-1810) και με τον επίσης Επτανήσιο πολιτικό Ιωάννη Καποδίστρια (1776-1831). Πιθανών να κατοικούσε στην συνοικία της Χρυσοπολίτισσας της Λάρνακας, όπου έμεναν και όλοι οι Πρόξενοι και η αστική τάξη. Παντρεύτηκε την Λουΐζα (Λοϊζούν) Καρπάνι (Carpani), Επτανησιακής Ιταλικής καταγωγής. Έκαναν τέσσερα παιδιά, τον Βαγγέλη, τον Ιωάννη και δυο κόρες. Η γυναικά του Λουΐζα  πέθανε στις 24/3/1808 και ο Παναγής ξαναπαντρεύτηκε, ίσως να έκαναν και άλλα παιδιά. Μέρος της ταφικής πλάκας της Λουΐζας βρίσκεται σήμερα στον εξωτερικό νότιο τοίχο του ναού του Αγίου Λάζαρου στην Λάρνακα. 

 Γαλλική Προστασία 
Το 1797 όταν τα Επτάνησα ήταν υπό Γαλλική κατοχή, ο Παναγής ζητά από τον Γάλλο πρόξενο προστασία. Αργότερα όμως μετά την αποτυχημένη εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο το 1798, οι Οθωμανοί δεσμεύουν περιουσίες Γάλλων υπηκόων μεταξύ των οποίον ήταν και ο Παναγής. Το 1801 ζητά από την Γαλλική κυβέρνηση αποζημίωση 3,000 πιάστρες. 

 Επτάνησος Πολιτεία 
Το 1800 ανακηρύσσεται η αυτόνομη Πολιτεία των Επτανήσων, υπό Ρωσική προστασία. Στην Λάρνακα λειτουργεί ανεπίσημα το Προξενείο των Επτανήσων υπό τον Παναγή Αγγελάτο από τις 31/10/1801 ίσως με την βοήθεια του Επτανήσιου πολιτικού Ιωάννη Καποδίστρια με τον οποίον διατηρούν φιλικές σχέσεις. Στις 28/6/1803 ανακηρύσσεται και επίσημα το Προξενείο της Επτανήσου Πολιτείας με πρώτο Πρόξενο τον Παναγή Αγγελάτο, γνωστό και ως «Κούσουλος» (Panagin Angelato–Cοnsole Sett’Insulare). Η σημαία του πρώτου ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους αναρτάται και ρίχνονται 21 χαιρετιστήριες βολές. H επίσημη γλώσσα ήταν τότε η Ιταλική. Υπάγεται στην Πρεσβεία της Κωνσταντινούπολις. Το Προξενείο φρόντιζε τους υπηκόους του, τα πλοία που αγκυροβολούσαν στην Λάρνακα, είχε υπαλλήλους, Δραγομάνο και φρουρούς. Έπρεπε να επισκέπτεται και εθιμοτυπικά τον Οθωμανό Διοικητή. Οι Επτανήσιοι στην Κύπρο γίνονται υπήκοοι της Επτάνησου Πολιτείας. Καθοριστική ήταν η στάση του Π Αγγελάτου κατά την «εξέγερση» τον Οκτώβριο του 1804 όταν ο Σουλτάνος Σελίμ ΙΙΙ στέλνει στρατό να την καταπνίξει. Τον Σουλτάνο υποστηρίζουν η Εκκλησία, ο Δραγομάνος Κορνεσιος και ο Π Αγγελάτος . Οι «εξεγερθεντες» υπό τον Ισμαήλ Αγά είναι Οθωμανοί αλλά και Χριστιανοί δυσαρεστημένοι με την παντοδυναμία της Εκκλησίας. 

 Αγγλική προστασία 
Μετά την κατάργηση της Επτανήσου Πολιτείας το 1807, η Επτάνησος διεκδικείται από τους Γάλλους και Βρεττανούς. Από το 1809 το Αγγλικό Προξενείο αναλαμβάνει τους υπηκόους των Επτανήσων και επίσημα το 1815 όταν τα Επτάνησα έγιναν Βρετανικό Προτεκτοράτο. Ο Παναγής Αγγελάτος ζητά την Βρετανική υπηκοότητα. Ίσως γι’ αυτό την περίοδο των σφαγών του 1821 απέφυγε τα χειρότερα. 

 Ιωάννης Καποδίστριας 
Όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας εξελέγη πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας το 1828, με τον οποίο ο Παναγής είχαν φιλικές σχέσεις, του στέλνει μάλιστα ως δώρα κρασιά και άλλα προϊόντα της Κύπρου. Στέλνει δε τον πρωτότοκο γιο του Ευαγγέλη στην Ελλάδα όπου διορίζεται στο Ναύπλιο ως Κρατικός υπάλληλος. Ο Π Αγγελάτος σε επιστολή του παρουσιάζει στον Ι Καποδίστρια με δραματικό τρόπο την κατάσταση στην Κύπρο, την κακοδιοίκησή και αδικία με μοναδική ελπίδα την στήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων προκειμένου να καλυτερέψει η κατάσταση. Σύμφωνα με πήγες ο Καποδίστριας του υπόσχεται να αναλάβει το Ελληνικό Προξενείο όταν αυτό αποφασιστεί καθώς και Ελληνική υπηκοότητα. Η δολοφονία του Καποδίστρια το 1831 δίνει τέλος σε αυτά, ίσως και ο γιος του να επέστρεψε στην Κύπρο. 

 Οθωμανική απογραφή 
Στην Οθωμανική απογραφή το 1832 ο Παναγής αναφέρεται ότι είναι υπό την προστασία του Άγγλου Προξένου, επίσης Κεφαλονίτη, Ανδρέα Βοντιτσιάνου. Το ίδιο ισχύει και για τον γιο του Βαγγέλη, το αδερφό του Γεώργιο και την σύζυγο του.Larnaca p 51 Ref 18105 – Panayi Agelado under the foreign protection of the English Consul Vondiciyano Andrea. Property 3,000= kurus
Larnaca p 71 Vanceli son of Panayi Agelado under the foreign protection of the English Consul Vondiciyano Andrea, property 750- kurus
Larnaca p 30 Ref 18154 - Yorgi Ancelado under the foreign protection of the English Consul Vondiciyano Andrea, no property
Larnaca p 30 Ref 18155 - wife of Yorgi Ancelado under the foreign protection of the English Consul Vondiciyano Andrea, property 1,000 kurus

 Λοιμοκαθαρτήριο 
Ο Παναγής συμβάλλει στην δημιουργία Λοιμοκαθαρτηρίου στην Λάρνακα (Λαζαρέττο) μαζί με άλλο Επτανήσιο γιατρό τον Παύλο Βαλσαμάκη, και το 1837 διορίζεται επίσημα γιατρός. 

 Απόγονοι 
Οι Αγγελάτοι άφησαν πολλούς απογόνους στην Κυπριακή κοινωνία, όπως η Μαριολού, κόρη του Βαγγέλη Αγγελάτου που παντρεύτηκε περι  το 1840 τον γαιοκτήμονα και καδή Λοΐζο Σολομωνίδη από τα ΒαρώσιαVarosha p 5 Ref 13232 - Luizo son of Aci Solomo, property 2,235 = kurus , land 11.5 donums at Varosi
, έκανε 6 παιδιά, ένα από τα οποία η Λενούσα (1850-1932) που παντρεύτηκε ένα μέλος της οικογένειας Κλεόπα.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Βιογραφία
Κατηγορία:Ιστορία