Σέξτος Κλαύδιος Πετρόνιος Πρόβος

Ο Σέξτος Κλαύδιος Πετρώνιος Πρόβος, λατιν.: Sextus Claudius Petronius Probus (άκμασε το 368 – 390) ήταν ένας κορυφαίος Ρωμαίος αριστοκράτης του τέλους του 4ου αι. μ.Χ., γνωστός για τον πλούτο, τη δύναμη και τις κοινωνικές του διασυνδέσεις. Γιος του υπάτου Πετρώνιου Προβίνου, νυμφεύτηκε την Ανίκια Φαλτονία Πρόβα και απέκτησε δύο γιους. Είχε μία επιτυχημένη πολιτική σταδιοδρομία, καθώς έγινε έπαρχος της πόλης, ανθύπατος της Αφρικής, τέσσερις φορές πραιτωριανός έπαρχος και ύπατος μαζί με τον Αυτοκράτορα Γρατιανό. Ο εγγονός του και ο δισεγγονός του έγιναν Αυτοκράτορες.

 Οικογένεια 
Ήταν Χριστιανός και γόνος του ισχυρού γένους των Ανικίων από τη Βερόνα. Νυμφεύτηκε την Ανικία Φαλτονία Πρόβα, κόρη του εξαδέλφου του Κόιντου Κλόδιου Ερμογενιανού Ολύβριου, με την οποία απέκτησε δύο γιους, τον Ανίκιο Προβίνο και τον Ανίκιο Ερμογενιανό Ολύβριο. Μέσω των γιων του, ο Πρόβος ήταν ο πατρικός πρόγονος δύο Αυτοκρατόρων, του Πετρώνιου Μάξιμου και του Ολύβριου.

Σύμφωνα με το γενεαλογικό δέντρο που δημοσίευσαν οι Mομάερτς και Kέλεϋ, ο Πρόβος ήταν γιος του Πετρόνιου Προβίνου, υπάτου το 341, και της «Κλαυδίας/Κλοδίας», αδελφής του Κλόδιου Κελσίνου Αδελφίου. Η Φαλτονία Βετιτία Πρόβα, Χριστιανή ποιήτρια, ήταν αδελφή αυτού του Προβίνου και σύζυγος του Αδελφίου. Ο Ερμογενιανός ήταν γιος του Πρόβα και του Αδελφίου. Ο μεγαλύτερος Προβίνος και η Πρόβα ήταν παιδιά του Πετρόνιου Προβιανού, υπάτου το 322. Ο Mομάερτς και ο Kέλεϋ θεωρούν τη σύζυγό του «Ανικία», αδελφή του Άμνιου Ανίκιου Ιουλιανού. Η Κλαυδία και ο Αδελφίος ήταν παιδιά του Κλόδιου Κελσίνου και της Δημητριάδας.T.S. Mommaerts and D.H. Kelley, "The Anicii of Gaul and Rome", in John Drinkwater and Hugh Elton, Fifth-century Gaul: A Crisis of Identity? (1992), p. 112. Ο μεγαλύτερος Προβιανός ήταν γιος του Πετρόνιου Ανιανού, υπάτου το 314. Ο Mομάερτς και ο Kέλεϋ θεωρούν σύζυγό του την «Πρόβα», κόρη του Αυτοκράτορα Πρόβου.  Ο Πρόβος ήταν νυμφευμένος με την κόρη του εκ πατρός εξαδέλφου του, την Aνικία Φαλτονία Πρόβα (π. 365 - 410-432), κόρη του Κόιντου Κλόδιου Ερμογενιανού Ολύβριου και της Tουρεντίας Ανικίας Ιουλιανής ή Aνικίας Φαλτονίας Πρόβας, από την οποία απέκτησε τρεις γιους, τον Ανίκιο Προβίνο, τον Ανίκιο Ερμογενιανό Ολύβριο και τον Ανίκιο Πετρόνιο Πρόβο.

 Σταδιοδρομία 
Η σταδιοδρομία τού Πρόβου ήταν από τις πιο αξιοσημείωτες τής εποχής του. Ξεκίνησε ως ταμίας, και στη συνέχεια έγινε έπαρχος της πόλης. Διετέλεσε ανθύπατος της Αφρικής το 358 , και στη συνέχεια πραιτωριανός έπαρχος τέσσερις φορές: του Ιλλυρικού το 364, της Γαλατίας το 366, των Ιταλίας, Ιλλυρικού και Αφρικής το 368-375, και ξανά το 383–384. Εν τω μεταξύ, κατείχε την ιδιότητα του υπάτου το 371, με τον Αυτοκράτορα Γρατιανό ως συνεργάτη.

Το 372 υπερασπίστηκε το Σίρμιο από βαρβαρικές επιθέσεις, και την ίδια χρονιά ανακήρυξε τον Αμβρόσιο κυβερνήτη της Αιμιλίας και Λιγουρίας. Το 375 ο Πρόβος κατηγορήθηκε για διαφθορά και καταπίεση λόγω της εκβιαστικής εισπρακτικής φόρων για τον Βαλεντινιανό Α΄. Την ίδια χρονιά, όταν απεβίωσε ο Βαλεντινιανός Α΄, ήταν ένας από τους στρατηγούς που ανέδειξαν τον δεύτερο γιο τού Αυτοκράτορα, τον Βαλεντινιανό Β΄, σε ΑύγουστοRufinus, Ecclesiastical History 11.12 και συνέχισε να υπηρετεί υπό τον ίδιο, ακολουθώντας τον στην Ανατολική Αυλή, όταν ο Μάγνος Μάξιμος σφετερίστηκε τον θρόνο στη Δύση.

Η ημερομηνία τού τέλους του είναι άγνωστη, αν και ζούσε ακόμη το 390, όταν, σύμφωνα με τη Vita Ambrosii του Παυλίνου του Μιλάνου, δύο Πέρσες ευγενείς παρουσιάστηκαν ενώπιον του Θεοδοσίου Α΄ στο Μεδιόλανο, αλλά την επόμενη ημέρα αναχώρησαν για τη Ρώμη, για να δουν οι ίδιοι τον Πετρόνιο Πρόβο.

 Ο τάφος του 
Ο Πετρόνιος Πρόβος τάφηκε σε μαυσωλείο, που έκτισε γι' αυτόν η σύζυγός του Ανικία Φαλτονία Πρόβα στον λόφο του Βατικανού. Καθώς ο πιο διάσημος τόπος ταφής δίπλα στον τάφο του Αγίου Πέτρου στην Παλαιά Βασιλική του Αγίου Πέτρου είχε ήδη καταληφθεί από τη σαρκοφάγο τού προκατόχου τού Πρόβου, τού υπάτου και επάρχου της πόλης Ιούνιου Βάσου, το μαυσωλείο του Πρόβου κατασκευάστηκε ακριβώς έξω από τη δυτική αψίδα της βασιλικής.  Ο Πρόβος τάφηκε στον Άγιο Πέτρο πολλές δεκαετίες, πριν ο πρώτος πάπας που τάφηκε εκεί -ο πάπας Λέων Α'- κηδευτεί το 461, και σε μία θέση πιο κοντά στον τάφο τού αποστόλου από ό,τι ήταν δυνατό για το αυτοκρατορικό Μαυσωλείο του Ονωρίου, που ήταν προσαρτημένο στο νότιο εγκάρσιο κλίτος της βασιλικής στις αρχές του 5ου αι. για τις ταφές της δυναστείας του Θεοδοσίου Α΄.

 Υστεροφημία 
Σε διάφορες επιγραφές, ο Πρόβος περιγράφεται ως «του οίκου των Ανικίων η κορυφή» (Aniciae domus culmen), «σε όλα τα θέματα ο πιο μορφωμένος» (omnibus rebus eruditissimus) και «η ακμή της ευγένειας, το φως της λογοτεχνίας και της ευγλωττίας» (nobilitatis culmen, litterarum et lumen eloquuar). Αυτές οι φράσεις υποδηλώνουν ότι ήταν προστάτης τής λογοτεχνίας, συμπεριλαμβανομένου του ποιητή Aυσόνιου. Οι δύο γιοι του Προβίνος και Oλύβριος συνέχισαν την παράδοση, με το να είναι οι προστάτες του Κλαυδίου Κλαυδιανού, ο οποίος ζωγραφίζει μία κολακευτική εικόνα τού Πρόβου στο Panegyricus dictus Probino et Olybrio consulibus, που γράφτηκε για να εορτάσει την κοινή υπατεία των γιων του το 395.

Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος τον παρουσιάζει ως έναν ματαιόδοξο και άπληστο άνθρωπο, που «κατείχε κτήματα σε κάθε μέρος της Αυτοκρατορίας, αλλά το αν αυτά προέρχονταν με εντιμότητα ή όχι, δεν είναι δουλειά ενός ανθρώπου σαν εμένα να το πει».Ammianus Marcellinus, History, Book 27, ch.11; The Later Roman Empire selected and translated by Walter Hamilton (Penguin, 1986), p.345). Ο Αμμιανός προσθέτει ότι ο Πρόβος ήταν κάποιος που ήταν καλοπροαίρετος με τους φίλους του, και ένας ολέθριος ραδιούργος εναντίον των εχθρών του, δουλοπρεπής με τους ισχυρότερους και αδίστακτος με τους ασθενέστερους, που διψούσε για αξιώματα και ασκούσε τεράστια επιρροή μέσω τού πλούτου του, πάντα ανασφαλής και μικροπρεπής, ακόμη και στο απόγειο της δύναμής του.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 







Κατηγορία:Ύπαρχοι του Ιλλυρικού
Κατηγορία:Χριστιανοί του 4ου αιώνα