Λευκορωσικές βουλευτικές εκλογές 2024

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Λευκορωσία στις 25 Φεβρουαρίου 2024. Η χώρα εξέλεξε 110 βουλευτές στη κάτω βουλή του κοινοβουλίου (Βουλή των Αντιπροσώπων) και γύρω στις 12.000 αντιπροσώπους των τοπικών συμβουλίων. Δεν υπήρχαν υποψήφιοι της αντιπολίτευσης σε αυτές τις βουλευτικές εκστρατείες — όλοι οι υποψήφιοι προέρχονταν από τέσσερα καταγεγραμμένα πολιτικά κόμματα, καθένα από τα οποία είναι φιλοκυβερνητικό, ή ήταν φιλοκυβερνητικοί ανεξάρτητοι. Η Λευκορωσική αντιπολίτευση κάλεσε σε μποϊκοτάζ των εκλογών ή να ψηφίσουν κατά όλων. Οι λευκορωσικές αρχές αρνήθηκαν να καλέσουν παρατηρητές από τον ΟΑΣΕ. 

 Ιστορικό 
Οι εκλογές ήταν οι πρώτες μετά τις διαδηλώσεις στη Λευκορωσία του 2020-2021 κατά της κυβέρνησης του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1994. Ο Λουκασένκο προειδοποίησε ότι οι αρχές είχαν «μάθει το μάθημά μας» από τις διαδηλώσεις και ότι δεν θα υπάρξουν «εξεγέρσεις» κατά τη διάρκεια των εκλογών. Έναν μήνα πριν από τις εκλογές, η KGB Λευκορωσίας εξαπέλυσε σειρά εφόδων εναντίον οικογενειών πολιτικών κρατουμένων. Παρατηρητές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν σημειώσει ότι από τις διαδηλώσεις και μετά, η κυβέρνηση έχει «καθαρίσει» πλήρως το πολιτικό τοπίο, και ότι οι συνθήκες για ελεύθερες εκλογές είναι «πρακτικά ανύπαρκτες σήμερα στη Λευκορωσία.»

Στις 29 Ιανουαρίου 2024, στη συνεδρίαση του Ανώτατου Κρατικού Συμβουλίου της Ένωσης Ρωσίας και Λευκορωσίας, ο Λουκασένκο εξέφρασε την πεποίθηση ότι η ψηφοφορία θα διεξαχθεί ήρεμα. «Η περίοδος είναι τόσο δύσκολη, αλλά, όπως βλέπετε, περνά ήρεμα. Και είμαι βέβαιος ότι θα προσεγγίσουμε αυτές τις ημερομηνίες με ηρεμία και θα διεξαγάγουμε αυτά τα γεγονότα εξίσου ήρεμα.» Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, ο Λουκασένκο κατηγόρησε τη Δύση ότι προσπαθεί να χρησιμοποιήσει «νέες αφορμές για να αποσταθεροποιήσει την κοινωνία» και ισχυρίστηκε ότι οι πολωνικές αρχές προσπαθούσαν να πείσουν ανώτερους Λευκορώσους αξιωματούχους να αλλάξουν πίστη στο πλαίσιο σχεδίου πραξικοπήματος. Ο Λευκορώσος πολιτικός αναλυτής Βαλέρι Καρμπάλεβιτς σημείωσε ότι ο Λουκασένκο αντιμετώπιζε τις εκλογές σαν «στρατιωτική επιχείρηση», με τις αρχές να θεωρούν κάθε ψηφοφορία «απειλή και πρόσχημα για εντατικοποίηση της καταστολής και σκλήρυνση των μέτρων.»

 Εκλογικό σύστημα και διεξαγωγή 
Τα 110 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων εκλέχθηκαν από μονοεδρικές περιφέρειες με το σύστημα πλειοψηφικό με έναν γύρο.

Στις 16 Φεβρουαρίου 2023 υιοθετήθηκε ο Νόμος «Περί Τροποποιήσεων στον Εκλογικό Κώδικα της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας». Σύμφωνα με τον νόμο, καταργήθηκε το ελάχιστο όριο συμμετοχής των ψηφοφόρων και θεσπίστηκε απαγόρευση φωτογράφισης του ψηφοδελτίου. Επιπλέον, καταργήθηκαν τα εκλογικά τμήματα για ψηφοφορία στο εξωτερικό και εισήχθησαν πρόσθετες απαιτήσεις για τους υποψήφιους βουλευτές (συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης διπλής υπηκοότητας). Το Υπουργείο Εσωτερικών πραγματοποίησε ασκήσεις κατά τις οποίες η αστυνομία συνέλαβε παραβάτες που φωτογράφιζαν ψηφοδέλτια και δημιουργούσαν τεχνητές ουρές έξω από εκλογικά τμήματα.

Η πρόωρη ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 24 Φεβρουαρίου 2024 με τη συμμετοχή να ξεπερνά το 40% σύμφωνα με τις αρχές. Το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Viasna δήλωσε ότι φοιτητές, στρατιώτες, δάσκαλοι και άλλοι δημόσιοι υπάλληλοι εξαναγκάστηκαν να συμμετάσχουν στην πρόωρη ψηφοφορία. Αργότερα οι αρχές ανακοίνωσαν ότι η συνολική συμμετοχή έφτασε το 73%.

 Αποτελέσματα 
+Αποτελέσματα λευκορωσικών βουλευτικών εκλογών 2024., CEC of Belarus, Tochka.byΑρχείο:Belarus House of Representatives 2024.svg Κόμματα Ψήφοι % +/– Έδρες +/–Belaïa Rous' Νέο 51 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα της Εργασίας και Δικαιοσύνης  8 Κομμουνιστικό Κόμμα Λευκορωσίας 7 Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα της Λευκορωσίας  4 Ανεξάρτητοι 40  Εναντίον όλων   Έγκυρα ψηφοδέλτια  Άκυρα και λευκά Σύνολο100 –110  Αποχές   Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή73,46

 Αντιδράσεις 
Την ημέρα των εκλογών ο Λουκασένκο ανακοίνωσε ότι θα είναι ξανά υποψήφιος πρόεδρος στις εκλογές του 2025.

Η Σβιατλάνα Τσιχανόφσκαγια, εξόριστη αντίπαλος του Λουκασένκο στις προεδρικές εκλογές του 2020, κάλεσε σε μποϊκοτάζ των εκλογών, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχουν πρόσωπα στο ψηφοδέλτιο που θα προσέφεραν πραγματικές αλλαγές, επειδή το καθεστώς επέτρεψε μόνο τα βολικά για αυτό πιόνια να συμμετάσχουν». Κάλεσε επίσης τη διεθνή κοινότητα να μην αναγνωρίσει τα αποτελέσματα των εκλογών. Το βιντεομήνυμά της προβλήθηκε σε 2.000 οθόνες που χρησιμοποιούνταν για διαφημίσεις στους δρόμους σε όλη τη Λευκορωσία, αφού ακτιβιστές της αντιπολίτευσης κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτές, γεγονός που οδήγησε σε συλλήψεις εργαζομένων της εταιρείας που κατείχε τις οθόνες. Μέλη της λευκορωσικής αντιπολίτευσης αποκαλούν συχνά τις εκλογές biazvybary (=χωρίς εκλογές στην κυριολεξία), σε αναφορά στον αυστηρό κυβερνητικό έλεγχο επί των εκλογών.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συνεχάρη τον Λουκασένκο για τη «σίγουρη νίκη των πατριωτικών δυνάμεων της Λευκορωσίας», η οποία, όπως είπε, βοήθησε να «εξασφαλιστεί η εσωτερική πολιτική σταθερότητα.»

Το υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών καταδίκασε τις εκλογές, περιγράφοντάς τες ως «διεξαγόμενες σε κλίμα φόβου, υπό το οποίο καμία εκλογική διαδικασία δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δημοκρατική.»

Παραπομπές

2024
Λευκορωσια