Μάνιος Ακουίλιος (ύπατος το 101 π.Χ.)

Ο Μάνιος Ακουίλιος, λατιν.: Manius Aquillius (απεβ. το 88 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος πολιτικός και στρατηγός κατά την ύστερη Ρωμαϊκή Δημοκρατία. Ήταν μέλος του αρχαίου ρωμαϊκού γένους των Ακουιλίων, πιθανότατα γιος του Mάνιου Ακουιλίου, υπάτου το 129 π.Χ. Ο Ακουίλιος υπηρέτησε ως ύπατος της Ρώμης με τον Γάιο Μάριο το 101 π.Χ. Πριν από την υπατεία του, κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Κίμβρων, είχε υπηρετήσει ως λεγάτος υπό τον Μάριο στη Γαλατία. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο κατά τη διάρκεια της μάχης των Aquae Sextiae, όπου αιφνιδίασε τους Τεύτονες επιτιθέμενος σε αυτούς από πίσω. Ως ύπατος, κατέπνιξε τη Β΄ Εξέγερση των Σκλάβων στη Σικελία, νικώντας τον Αθηνίωνα της Κιλικίας σε μονομαχία, μία νίκη που τιμήθηκε από την οικογένεια του Ακουίλιου με νομίσματα, που κόπηκαν δεκαετίες αργότερα.  Στην αρχή του Α' Μιθριδατικού Πολέμου ηττήθηκε και αιχμαλωτίστηκε από τον Μιθριδάτη ΣΤ' του Πόντου, ο οποίος τον εκτέλεσε, ρίχνοντας λιωμένο χρυσάφι στο λαιμό του.

 Δουλεύοντας για τον Mάριο 
Ο Ακουίλιος ήταν πιστός οπαδός του Γάιου Μάριου. Υπηρέτησε τον Μάριο ως λεγάτος (104-102 π.Χ.) κατά την εκστρατεία του Μάριου κατά των Κίμβρων και των Τευτόνων στη Γαλατία. Το 103 π.Χ., ενώ ο Μάριος βρισκόταν στη Ρώμη για την προεκλογική του εκστρατεία (υποβάλλοντας υποψηφιότητα για την 4η υπατεία του), ο Ακουίλιος αφέθηκε στη διοίκηση του στρατού σε περίπτωση που οι μετανάστες Κίμβροι και οι Τεύτονες εισέβαλαν, πριν επιστρέψει ο Μάριος για να διοικήσει ο ίδιος τον στρατό.

 Μάχη των Λουτρών του Σέξτου 
Ο Mάνιος Ακουίλιος πολέμησε με τον ρωμαϊκό στρατό του Γάιου Μάριου, νικώντας τους Τεύτονες και τους Άμβρωνες στη μάχη των Aquae Sextiae. Ως ένας από τους λεγάτους του Mάριου, ο Aκουίλιος μοιράστηκε τη δόξα και το κύρος που κέρδισαν με τη νίκη τους. Χρησιμοποίησε τη στρατιωτική του επιτυχία, όταν ζήτησε την υπατεία.

 Υπατεία και Σικελία 
Ως ανταμοιβή για τις πιστές υπηρεσίες του, ο Γάιος Μάριος ζήτησε με τον Ακύλλιο κάτω από μία κοινή εκλογή για την υπατεία του 101 π.Χ. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη νίκη τους εναντίον των Τευτόνων, εκλέχτηκαν και οι δύο με τον Ακουίλιο ως κατώτερο (2ο) ύπατο, και τον Μάριο ως ανώτερο (1ο) ύπατο. Κατά τη διάρκεια της υπατείας του, με τη Ρώμη να παλεύει με την πείνα που προκλήθηκε από τη Β΄ Εξέγερση των Σκλάβων στη Σικελία, ο Ακουίλιος στάλθηκε στη Σικελία, για να καταπνίξει την εξέγερση. Ο Ακουίλιος υπέταξε πλήρως τους στασιαστές, και ανταμείφθηκε με πανηγυρική υποδοχή (ovation) στη Ρώμη το 100 π.Χ.  Το 98 π.Χ. ο Ακουίλιος κατηγορήθηκε από τον Λεύκιο Φούφιο για κακοδιοίκηση στη Σικελία. Στη δίκη που ακολούθησε, τον υπερασπίστηκε ο Μάρκος Αντώνιος ο Ρήτωρ, ο ύπατος του 99. Ο Γάιος Μάριος έδειξε επίσης την υποστήριξή του. Ακόμη και αν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για την ενοχή του, αθωώθηκε λόγω της γενναιότητάς του στον πόλεμο. 

 Ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ και το τέλος 
Το 90 π.Χ. ο Ακουίλιος στάλθηκε ως πρεσβευτής στη Μικρά Ασία για να αποκαταστήσει τον Νικομήδη Δ' της Βιθυνίας, ο οποίος είχε εκδιωχθεί πρόσφατα από το βασίλειό του από τον Μιθριδάτη ΣΤ' του Πόντου. Ωστόσο αφού το επέτυχε αυτό, ο Ακουίλιος στη συνέχεια ενθάρρυνε τον Νικομήδη Δ΄ να κάνει επιδρομή στα Ποντιακά εδάφη. Αυτό προκάλεσε μία μανιώδη αντίδραση από τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ το 89 π.Χ., του οποίου η αντεπίθεση ξεκίνησε τον Α΄ Μιθριδατικό Πόλεμο. 

Ο Ακουίλιος βάδισε με μία λεγεώνα από βοηθητικό στρατό (4.000-6.000 άνδρες), τα μόνα διαθέσιμα στρατεύματα στην επαρχία της Ασίας, εναντίον του Μιθριδάτη ΣΤ΄ από τα δυτικά, ενώ ο Κόιντος Όππιος, ο κυβερνήτης της Κιλικίας, εισέβαλε με δύο λεγεώνες από τον νότο.  Σύντομα ο Ακουίλιος ανακάλυψε ότι ήταν πολύ μεγαλύτερος: στη λίμνη Τάτα είδε 100.000 Πόντιους πεζούς να τον περιμένουν.  Οι δυνάμεις του Μιθριδάτη ΣΤ΄ τελικά εντόπισαν και νίκησαν τον Ακουίλιο κοντά στο Πρωτοστάχιον. Ο Ακουίλιος τράπηκε σε φυγή, και προσπάθησε να επιστρέψει στην Ιταλία. Κατάφερε να φθάσει στη Λέσβο, όπου παραδόθηκε στον Μιθριδάτη ΣΤ΄ από τους κατοίκους της Μυτιλήνης.  Αφού μεταφέρθηκε στην ηπειρωτική χώρα, τον έβαλαν σε ένα όνο και παρέλασαν πίσω στην Πέργαμο. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, αναγκάστηκε να ομολογήσει τα υποτιθέμενα εγκλήματά του κατά των λαών της Μ. Ασίας. Ο πατέρας του Aκουίλιου, ο πρεσβύτερος Mάνιος Ακουίλιος, ήταν πρώην Ρωμαίος κυβερνήτης της Περγάμου, και ήταν μισητός για τους τρομερούς φόρους που επέβαλε. Θεωρήθηκε γενικά ότι ο Mάνιος Ακουίλιος ο νεότερος θα ακολουθούσε τα βήματα του πατέρα του ως κερδοσκόπος φόρων, και ήταν μισητός από ορισμένους από τους εντόπιους λαούς. 

Ο Ακουίλιος τελικά εκτελέστηκε από τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ χύνοντας λιωμένο χρυσάφι στο λαιμό του.  Η μέθοδος της εκτέλεσης έγινε διάσημη, και σύμφωνα με ορισμένες αναξιόπιστες μαρτυρίες,  επαναλήφθηκε από τους Πάρθους συγχρόνους για να σκοτώσουν τον Μάρκο Λικίνιο Κράσσο, ο οποίος ήταν εκείνη την εποχή ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρώμη, και μέλος της Πρώτης Τριανδρίας. 

 Παραπομπές 

 Αναφορές 
 Η ζωή του Μαρίου του Πλούταρχου
Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, , Boston, (1867)
Mayor, Adrienne (2010). The Poison King The Life and Legend of Mithradates, p. 166-171. Princeton University Press, New Jersey. .

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Εκτελεσθέντες Αρχαίοι Ρωμαίοι
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαίοι στρατηγοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 2ου αιώνα π.Χ.