Φλοριντάντε

Φλοριντάντε (ιταλικά: Floridante, HWV 14) είναι ο τίτλος μιας όπερας σέρια σε τρεις πράξεις του Γκέοργκ Φρίντριχ Χέντελ και λιμπρέτο του Πάολο Αντόνιο Ρόλλι, το οποίο βασίστηκε σε ένα προηγούμενο του Φραντσέσκο Σιλβάνι για το μουσικό δράμα του Μαρκαντώνιου Ζιάνι Η σταθερότητα του θριάμβου (La costanza in trionfo) του 1696. Ο Φλοριντάντε έκανε πρεμιέρα στο King's Theatre του Λονδίνου στις 9 Δεκεμβρίου 1721, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία, έτσι ώστε ο συνθέτης το αναβίωσε σε αρκετές επόμενες σεζόν. Η πλοκή του έργου σκιαγραφεί την Περσία των αρχαίων χρόνων, μέσα από μια σειρά δυναστικών αγώνων, πολιτικών καταστάσεων και ερωτικών μπερδεμάτων. 

 Ρόλοι 
ΡόλοςΤύπος φωνήςΚαστ της πρεμιέρας, 9 Δεκεμβρίου 1721Φλοριντάντε, πρίγκιπας της Θράκηςάλτο καστράτοΣενεζίνοΟρόντης, βασιλιάς της ΠερσίαςμπάσοςΤζουζέπε ΜπόσκιΤιμάντης, πρίγκιπας της Τύρουσοπράνο καστράτοΜπενεντέτο ΜπαλντασσάριΡωξάνη, κόρη του ΟρόντησοπράνοΜαρία Μανταλένα ΣαλβάιΕλμίρα, θετή κόρη του ΟρόντηκοντράλτοΑναστασία ΡόμπινσονΚοράλμπο, Πέρσης σατράπηςμπάσος

 Πλοκή 

 Σκηνικό: Αρχαία Περσία

Χρόνια πριν την έναρξη της δράσης, ο Πέρσης στρατηγός Ορόντης οργάνωσε πραξικόπημα, δολοφονώντας το νόμιμο βασιλιά και παίρνοντας ο ίδιος τον θρόνο. Ο βασιλιάς είχε μια κόρη, την Ελίζα, την οποία ο Ορόντης υιοθέτησε και μεγάλωσε ως δική του, με το όνομα Ελμίρα, στο πλευρό της πραγματικής του κόρης, Ρωξάνης. Τώρα που τα κορίτσια έχουν φτάσει σε ηλικία γάμου, η Ελμίρα έχει αρραβωνιαστεί τον πρίγκιπα Φλοριντάντε, αρχηγό της στρατιάς του Ορόντη, ενώ η Ρωξάνη πρόκειται να παντρευτεί έναν πρίγκιπα του κοντινού βασιλείου της Τύρου, τον Τιμάντη. Ωστόσο, ο Ορόντης ερωτεύεται την θετή του κόρη, και δεν επιθυμεί πλέον να τη παντρέψει με τον Φλοριντάντε. Επίσης, η Τύρος και η Περσία έχουν εμπλακεί σε πόλεμο, επομένως ο γάμος της Ρωξάνης με τον Τιμάντη μπαίνει στον πάγο (αφού ο γάμος τους θα γινόταν για καθαρά διπλωματικούς λόγους). 

 Πράξη 1 
Ο Φλοριντάντε επιστρέφει από τη μάχη, όπου μόλις κέρδισε μια ένδοξη νίκη επί της Τύρου, και τον υποδέχονται οι πριγκίπισσες Ελμίρα και Ρωξάνη. Ο Φλοριντάντε φέρνει μαζί του και έναν Τύριο αιχμάλωτο, ονόματι Γκιλκόρε και τον παραδίδει στη Ρωξάνη, η οποία είναι αναστατωμένη λόγω της ακύρωσης του γάμου της με τον Τιμάντη. Ο αιχμάλωτος δεν είναι άλλος από τον Τιμάντη, ο οποίος καταφέρνει να ξεγελάσει τη Ρωξάνη, μιας και δεν έχουν ιδωθεί ποτέ από κοντά. Μια επιστολή από τον βασιλιά Ορόντη παραδίδεται στον Φλοριντάντε, η οποία, προς μεγάλη έκπληξη όλων των συγκεντρωμένων, τον διατάζει να εγκαταλείψει αμέσως τη χώρα.

Η Ρωξάνη κάνει έκκληση στον πατέρα της να μην εξορίσει τον Φλοριντάντε. Ο Ορόντης συμφωνεί τουλάχιστον να τον δει, αλλά αποκαλύπτει ότι σημαντικές κρατικές ανησυχίες καθιστούν πλέον αδύνατο τον γάμο του με την Ελμίρα. Η Ρωξάνη, συζητώντας με τον «Γκιλκόρε», μαθαίνει ότι ο Τιμάντης κατάφερε να δραπετεύσει από τη μάχη σώος και αβλαβής και διακήρυξε ότι θα την αγαπάει για πάντα. Εν τω μεταξύ Ο Φλοριντάντε οδηγείται ενώπιον του βασιλιά, ο οποίος δεν ανακαλεί την εξορία, παρά τις παρακλήσεις του και της Ελμίρα. Έτσι, το ζευγάρι αποχαιρετίζεται για τελευταία φορά, με θλίψη. 

 Πράξη 2 
Ο «Γκιλκόρε» διαβεβαιώνει τη Ρωξάνη ότι ο αρραβωνιαστικός της, ο Τιμάντης, ζει και της παρουσιάζει ένα πορτρέτο του. Εκείνη συνειδητοποιεί πως ο αιχμάλωτος πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο, παρατηρώντας την ομοιότητα του με τη φυσιογνωμία του πορτρέτου. Ο Φλοριντάντε μεταμφιέζεται σε Μαυριτανό και σχεδιάζει να δραπετεύσει με την Ελμίρα, παίρνοντας μαζί τους και τους «Γκιλκόρε» και Ρωξάνη. Ο Ορόντης αποκαλύπτει στην Ελμίρα τον κρυφό πόθο του για αυτήν και της εξηγεί πως δεν είναι ο πραγματικός της πατέρας, αφήνοντάς την τρομοκρατημένη και αηδιασμένη με τη πρότασή του.

Ενώ ο Φλοριντάντε με την Ελμίρα ετοιμάζονται να δραπετεύσουν, ο Ορόντης τους πιάνει και στέλνει τον Φλοριντάντε στη φυλακή, ενώ δίνει την επιλογή στην μέχρι τώρα κόρη του, είτε θα τον παντρευτεί είτε θα πεθάνει.

 Πράξη 3 
Η Ρωξάνη λέει στην Ελμίρα ότι, παρόλο που έγινε γνωστό ότι δεν είναι βιολογικές αδερφές, όπως πίστευαν, θα τη νιώθει πάντα ως αδερφή της. Ο Ορόντης μπαίνει και λέει στην Ελμίρα ότι ο «Μαυριτανός» πέθανε, κάτι που την κάνει να λιποθυμήσει. Ενώ είναι αναίσθητη, ο Πέρσης βασιλιάς διατάζει να φέρουν τον Φλοριντάντε αλυσοδεμένο και του λέει πως η Ελμίρα πρέπει να τον παντρευτεί, αλλιώς θα τη σκοτώσει. Εκείνη τη στιγμή η Ελμίρα συνέρχεται, και ο Φλοριντάντε τη συμβουλεύει για το καλό της να το κάνει, αλλά αυτή αρνείται, προτιμώντας το θάνατο. Ο Ορόντης διατάζει την Ελμίρα να φέρει ένα ποτήρι με δηλητήριο για να το πιεί ο Φλοριντάντε. Εκείνη το κάνει αλλά πάει να το πιει η ίδια, όταν ο Ορόντης μπαίνει και το αρπάζει από το χέρι της. Εκείνη τη στιγμή, στρατιώτες, με αρχηγούς τον Κοράλμπο και τον Τιμάντη, ορμούν μέσα, συλλαμβάνουν τον βασιλιά και ανακοινώνουν ότι η Ελμίρα είναι η νόμιμη κυβερνήτης της Περσίας.

Η τελευταία σκηνή διαδραματίζεται στους εορτασμούς της στέψης της Ελμίρα, η οποία πλέον φέρει το πραγματικό της όνομα, Ελίζα, με τον αγαπημένο της σύζυγο Φλοριντάντε στο πλευρό της. Ορκίζονται να είναι πιστοί ο ένας στον άλλον και να κυβερνούν την αυτοκρατορία τους δίκαια. Επίσης η Ελμίρα συγχωρεί τον Ορόντη, μετά από μεσολάβηση της Ρωξάνης, η οποία θα παντρευτεί τον Τιμάντη και θα κυβερνήσουν την Τύρο.

 Ιστορία 
Ο Χέντελ είχε γράψει τον ρόλο της Ελμίρα για τη σοπράνο Μαργκερίτα Ντουραστάντι, η οποία είχε εμφανιστεί σε πολλά άλλα έργα του, αλλά αρρώστησε κατά τη διάρκεια των διακοπών της στην Ιταλία και δεν μπόρεσε να επιστρέψει στο Λονδίνο για την πρεμιέρα. Ως εκ τούτου, οι διευθυντές της Μουσικής Ακαδημίας την αντικατέστησαν με την Αναστασία Ρόμπινσον, η οποία είχε διαφορετικό φωνητικό εύρος από την Ντουραστάντι, κάτι που ανάγκασε τον Χέντελ να αναθεωρήσει μέρος της μουσικής που είχε ήδη συνθέσει. Η όπερα έλαβε δεκαπέντε παραστάσεις μετά τη πρώτη, ένα σημάδι επιτυχίας για εκείνη την εποχή. Μάλιστα, μια ερασιτέχνης μουσικός, η Ελίζαμπεθ Λεγκ, που από το 1715 κατέβαλε προσπάθεια να συγκεντρώσει παρτιτούρες από όλες τις δουλειές του Χέντελ, έγραψε  «Immortal!» (δλδ αθάνατο!) πάνω από το ντουέτου της πρώτης πράξης της παρτιτούρας του Φλοριντάντε. Ο Χέντελ αναβίωσε την όπερα με αναθεωρήσεις στις 4 Δεκεμβρίου 1722. Παρουσιάστηκε στο Αμβούργο το 1723 και στο Λονδίνο το 1727 και το 1733. Η επόμενη παράσταση, και η πρώτη σύγχρονη, πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο Unicorn του Άμπινγκτον του Τάμεση, στις 10 Μαΐου 1962,Dean, Winton, «Music in London: Abingdon – Handel's Floridante» (Ιούλιος 1962). The Musical Times, 103 (1433): σελ. 476–481. και μέχρι σήμερα δέχεται παραστάσεις σε φεστιβάλ και λυρικά θέατρα.

Το χειρόγραφο του τελευταίου χορωδιακού της όπερας ανακαλύφθηκε πρόσφατα, τη δεκαετία του 1930, και έτσι συμπλήρωσε το χειρόγραφη παρτιτούρα, η οποία βρίσκεται στη Βασιλική Συλλογή του Βρετανικού Μουσείου.Smith, William C., «Recently-Discovered Handel Manuscripts» (Απρίλιος 1937). The Musical Times, 78 (1130): σελ. 312–315.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 



 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Το λιμπρέτο (στα ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε (PDF) στο Wayback Machine
 Φλοριντάντε: παρτιτούρες στο International Music Score Library Project 

Κατηγορία:Όπερες του Γκέοργκ Φρίντριχ Χαίντελ
Κατηγορία:Όπερες στην ιταλική γλώσσα