Quaestor

Ο κυαίστωρ, λατιν.: quaestor, που σημαίνει ερευνητής, ήταν ένα δημόσιο αξίωμα στην Αρχαία Ρώμη. Υπήρχαν πολλοί τύποι quaestor, και ο τίτλος χρησιμοποιήθηκε για να εκφράσει ποικίλες λειτουργίες σε διαφορετικές περιόδους: δικαστικοί εξεταστές πρώτα, ταμίες μετά.

Στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία, οι quaestores ήταν αιρετοί αξιωματούχοι που επέβλεπαν το κρατικό ταμείο (ταμίες) και διεξήγαν ελέγχους. Όταν το αξίωμα ανετίθετο σε επαρχιακούς κυβερνήτες, τα καθήκοντα ήταν κυρίως διοικητικά και υλικοτεχνικά, αλλά μπορούσαν επίσης να επεκταθούν ώστε να περιλαμβάνουν στρατιωτική ηγεσία και διοίκηση. Ήταν η χαμηλότερη θέση στην κατάταξη της σειράς αξιωμάτων (cursus honorum)· μέχρι τον 1ο αι. π.Χ., έπρεπε να ήταν κανείς ταμίας για να είναι εκλέξιμος για άλλη υψηλότερη θέση.

Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η θέση αρχικά παρέμεινε αυτή των βοηθών των αξιωματούχων με οικονομικά καθήκοντα στις επαρχίες (ταμίες), αλλά με την πάροδο του χρόνου το αξίωμα εξασθένησε λόγω της επεκτεινόμενης αυτοκρατορικής γραφειοκρατίας. Μία θέση με παρόμοιο όνομα (κοιαίστωρ, ) αναδύθηκε κατά την περίοδο του Κωνσταντίνου Α΄ με δικαστικές αρμοδιότητες.

 Ετυμολογία 
Το quaestor προέρχεται από το λατινικό ρήμα , ,  που σημαίνει «ρωτώ»  (πιθανώς τελικά από την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα των ερωτηματικών αντωνυμιών *kʷo-). Ο τίτλος της θέσης εργασίας παραδοσιακά ερμηνεύεται ως απορρέων από την αρχική ερευνητική λειτουργία των εξεταστών πατροκτονιών ()  .

 Υπό τους βασιλείς 
Οι πρώτοι quaestores ήταν : ένας επιλεγόταν για να διερευνήσει εγκλήματα που επέσυραν την ποινή του θανάτου, και ενδέχεται να διοριζόταν ανάλογα με τις ανάγκες, αντί να κατέχει μόνιμη θέση.  Υπό την Αυτοκρατορία, αυτοί οι quaestores parricidii παρέμειναν ως εισαγγελείς για υποθέσεις που η τιμωρία ήταν ο θάνατος, σε δίκες ενώπιον του λαού. Εξαφανίζονται, ωστόσο, μέχρι τον 2ο αι. π.Χ. 

Οι αρχαίοι συγγραφείς διαφωνούν ως προς τον ακριβή τρόπο επιλογής γι' αυτό το αξίωμα, καθώς και ως προς τη χρονολόγησή του, με ορισμένους να το χρονολογούν στη μυθική βασιλεία του Ρωμύλου.  Αυτή η άποψη, ωστόσο, «δεν είναι καθόλου αξιόπιστη» και δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία για μία συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης της θητείας των questores. 

 Κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας 
Οι κλασικοί quaestores με οικονομικές αρμοδιότητες (ταμίες) ενδέχεται να μην έχουν σχέση με τους παλαιότερους quaestores parricidii.  Ωστόσο, η συζήτηση συνεχίζεται, αλλά πιο πρόσφατα έχει τεθεί η τάση κατά της σύνδεσης των δύο αξιωμάτων, τα οποία συνδέονται μόνο με ένα όνομα.  Οι δύο γενικές θέσεις είναι ότι η κλασική θητεία των ταμιών που σχετίζεται με οικονομικά θέματα, είτε δημιουργήθηκε εντελώς ξεχωριστά από την παλαιότερη δικαστική θητεία των quaestores, είτε ότι εξελίχθηκε από αυτήν την παλαιότερη θητεία, για να καλύψει μεγαλύτερες διοικητικές ανάγκες. 

Η παραδοσιακή σειρά αξιωμάτων (cursus honorum) ρυθμιζόταν χαλαρά, αλλά μετά το 197 π.Χ., έγινε ακόμη πιο σημαντικό σε μία βασική σταδιοδρομία, ότι κάποιος έπρεπε πρώτα να κατέχει τη θέση του ταμία, πριν θεωρηθεί υποψήφιος για ανώτερο αξίωμα ως πραίτωρ ή ύπατος, με τον ταμία ως το κατώτερο αξίωμα.  Μετά τις μεταρρυθμίσεις του Σύλλα, η σειρά αξιωμάτων εδραιώθηκε, με την πρόσθετη απαίτηση ότι για να αναλάβει κάποιος το αξίωμα του ταμία, έπρεπε πρώτα να είναι ένας από τους εικοσιέξι άνδρες (vigintiviri) και να έχει διατελέσει τριβούνος του στρατού.  Οι μεταρρυθμίσεις όρισαν επίσης, ότι η ελάχιστη ηλικία για τους υποψηφίους έπρεπε να είναι τα 30 έτη. 

Οι ταμίες εκλέγονταν τελευταίοι στις εκλογικές επιτροπές, καθώς ήταν του χαμηλότερου βαθμού.  Κατά την ύστερη περίοδο της Δημοκρατίας, ωστόσο, η θητεία τους ξεκινούσε πριν από τους ανώτερους συναδέλφους τους, στις 5 Δεκεμβρίου και όχι την 1η Ιανουαρίου. Αυτή ήταν η πρώτη θητεία των μεγάλων αξιωμάτων της Δημοκρατίας, νωρίτερα από αυτή των τριβούνων των πληβείων (οι οποίοι ανέλαβαν τα καθήκοντά τους στις 10 Δεκεμβρίου). 

 Ευθύνες 
Μετά την εκλογή, τους ανατίθεντο –συνήθως με κλήρο την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων τους- οι εργασίες τους.  Πολύ σπάνια οι ταμίες αναλάμβαναν απευθείας μια συγκεκριμένη εργασία χωρίς κλήρωση (extra sortem), πιθανώς με την έγκριση της Συγκλήτου κατόπιν αιτήματος ενός αξιωματούχου.  Σε ορισμένους αξιωματούχους ανατέθηκαν συγκεκριμένα καθήκοντα (η διαχείριση του θησαυροφυλακίου ή της προμήθειας σιτηρών στην Όστια), αλλά οι περισσότεροι αναλάμβαναν να βοηθήσουν έναν ανώτερο αξιωματούχο. 

Όσοι είχαν αναλάβει το θησαυροφυλάκιο εποπτεύονταν από τη Σύγκλητο (συνήθως με τους υπάτους ως μεσάζοντες), ενώ όσοι είχαν αναλάβει ανώτερο αξιωματούχο εποπτεύονταν από τον προϊστάμενό τους.  Οι ταμίεες μπορούσαν να απολυθούν από τους ανωτέρους τους, αλλά αυτό ήταν σπάνιο. Υπάρχει μόνο μία γνωστή περίπτωση, όταν ο τότε ανθύπατος Μάρκος Αυρήλιος Κόττα απέλυσε τον ταμία του, Πόπλιο Όππιο, το 73 π.Χ. 

Στην πρώιμη Δημοκρατία, ένας ταμίας ήταν τοποθετημένος σε κάθε ύπατο, τόσο όταν ο ύπατος βρισκόταν στη Ρώμη για πολιτικά καθήκοντα, όσο και σε στρατιωτική εκστρατεία.  Μέχρι το 227 π.Χ.,  κάθε αξιωματούχος με απεριόριστη εξουσία (imperium) (ύπατοι και πραίτορες) έφευγε από την πόλη συνοδευόμενος από έναν ταμία.  Αυτή η στενή συνεργασία οδήγησε αυτούς τους επαρχιακούς ταμίες να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στην υποστήριξη των ανωτέρων τους σε στρατιωτικά -ακόμη και αναλαμβάνοντας κατά καιρούς τη διοίκηση- και διοικητικά καθήκοντα.  Η εκτεταμένη χρήση της αναστολής επηρέαζε επίσης τους ταμίες, οι οποίοι αντικαθίσταντο τακτικά μαζί με τους ανωτέρους τους από έναν αντιταμία (pro quaestore). Το πιο απογοητευτικό είναι ότι οι αρχαίες πηγές δεν έκαναν πάντα διάκριση μεταξύ των ταμιών και των αντιταμιών ομολόγων τους, αποκαλώντας συνήθως και τους δύο ταμίες. 

Οι ταμίες στις επαρχίες παρέμεναν γενικά στην ίδια επαρχία με τους ανωτέρους τους για όλη τη διάρκεια της θητείας του ανωτέρου,  αλλά αυτό δεν ήταν υποχρεωτικό, όπως μαρτυρούν οι σταδιοδρομίες ταμία των Γάιου Γράκχου, Ιούλιου Καίσαρα, και τα εναλλασσόμενα ονόματα των ταμιών που υπηρετούσαν υπό τον Γάιο Βέρρες.  Οι θητείες στις επαρχίες διαρκούσαν συνήθως ένα ή δύο χρόνια.  Οι ταμίες ενεργούσαν και στρατιωτικά, αποκλειστικά υπό την αιγίδα και το imperium των διοικητών τους, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως ο θάνατος του εν λόγω διοικητή. 

Η σχέση μεταξύ ενός κυβερνήτη και του ταμία του ήταν παρόμοια με αυτή μεταξύ ενός προστάτη και ενός πελάτη, αλλά ήταν εντελώς επίσημη. Ενώ ήταν μαζί στο αξίωμα, ένας ταμίας αναμενόταν να δείξει «ευλάβεια, ευγένεια και πίστη» στον κυβερνήτη του. ο κυβερνήτης ήταν επίσης υποχρεωμένος να σέβεται τους υφισταμένους του. Αυτή η σχέση συχνά συνεχιζόταν πέρα από τους καθορισμένους όρους οποιουδήποτε ατόμου, και ο ταμίας μπορούσε να κληθεί για βοήθεια ή άλλες ανάγκες από τον ύπατ.[1] Σχετική ήταν επίσης η ανάγκη διατήρησης μίας εργασιακής σχέσης για την αποφυγή εντάσεων, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την επαρχία, καθώς και «ορισμένου βαθμού συνενοχή [χρειάζεται], για την απόκρυψη οτιδήποτε που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη φήμη των αξιωματούχων».[30].

 Αστικοί ταμίες 
εναλλ.=Image of the ruins of the Temple of Saturn, from front.|δεξιά|μικρογραφία| Ερείπια του Ναού του Κρόνου (Saturnus), όπου ήταν το θησαυροφυλάκιο (aerarium), στην Αγορά, στους πρόποδες του Καπιτωλίνου λόφου στη Ρώμη. 
δεξιά|μικρογραφία| Τα ανακατασκευασμένα ερείπια του Αρχείου (Tabularium), αριστερά από τα αποσπασματικά ερείπια του ναού του Βεσπασιανού και του Τίτου, το οποίο κατασκευάστηκε το 78 π.Χ. κοντά στο θησαυροφυλάκιο (aerarium) ως το γραφείο κρατικών αρχείων. 
μικρογραφία|200εσ|Ο Μ. Π. Κάτων ο νεότερος υπηρέτησε ως ένας από τους αστικούς ταμίες το 64 π.Χ., θέση κατά την οποία απέκτησε φήμη για την αυστηρή του ειλικρίνεια. 
Συνήθως υπήρχαν δύο ταμίες που διορίζονταν στην πόλη της Ρώμης (που ονομάζονταν αστικοί ταμίες), και οι δύο ταυτόχρονα υπεύθυνοι για το θησαυροφυλάκιο (aerarium).  Ενώ ορισμένοι παλαιότεροι μελετητές πίστευαν ότι οι αστικοί ταμίες απαγορεύονταν να εγκαταλείψουν την πόλη, αυτό απορρίπτεται πλέον. 

Το κύριο καθήκον των αστικών ταμιών ήταν η διαχείριση του θησαυροφυλακίου (του δημόσιου ταμείου). Αυτό περιελάμβανε τον έλεγχο και τη διαχείριση του χρυσού και των νομισμάτων που φυλάσσονταν εκεί, την ασφαλή φύλαξη των κλειδιών του θησαυροφυλακίου, την εποπτεία όλων των δημοσίων δαπανών και των αποδείξεων είσπραξης φόρων, την επικύρωση των επίσημων εγγράφων και την αρχειοθέτησή τους.  Οι ταμίες επικουρούνταν από βοηθούς, τους apparitores, οι οποίοι πιθανότατα υπηρετούσαν πολυετείς θητείες για να εξοικειωθούν με τη θέση. Ο αριθμός τους πολλαπλασιάστηκε κατά τη διάρκεια της ύστερης Δημοκρατίας για την κάλυψη διοικητικών αναγκών.  Στο πλαίσιο της διαχείρισης του θησαυροφυλακίου, χειρίζονταν επίσης την είσπραξη και τον έλεγχο των πολεμικών αποζημιώσεων και των φόρων από τις πολιτείες που είχαν ηττηθεί από τη Ρώμη.  Οι εισπράξεις φόρων διεκπεραιώνονταν επίσης από τους αστικούς ταμίες και το προσωπικό τους, ενώ οι περίσσιες πληρωμές επιστρέφονταν, όταν γίνονταν διαθέσιμα κεφάλαια.  Επίσης, έκαναν τις κατάλληλες αναλήψεις από το δημόσιο ταμείο για να καλύψουν διάφορα έξοδα –όπως η οικοδομές, οι μισθοί του στρατού, η συντήρηση του ναού, οι κρατικές επισκέψεις, οι κρατικές κηδείες, η συντήρηση των δρόμων, η κοπή νομισμάτων κ.λπ. – σύμφωνα με τις οδηγίες της Συγκλήτου. 

Ήταν επίσης υπεύθυνοι για τις δημοπρασίες δημόσιας γης (ager publicus). Αυτή η γη είχε αποκτηθεί με κατάκτηση, και ήταν ιδιοκτησία του ρωμαϊκού λαού.  Οι πωλήσεις γης μπορούσαν να κατευθύνονται από τη Σύγκλητο για την κάλυψη ελλειμμάτων χρηματοδότησης, όπως κατά τη διάρκεια του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου, όταν οι αστικοί ταμίες δημοπράτησαν γη γύρω από την Καπύη, για να συγκεντρώσουν κεφάλαια.  Αυτοί οι ταμίες ήταν επίσης υπεύθυνοι για τη διαχείριση της δημόσιας δημοπρασίας πολεμικών λαφύρων που απέδιδαν στο δημόσιο ταμείο οι νικηφόροι στρατηγοί. Αυτό περιλάμβανε αντικείμενα καθώς και σκλάβους, με τα έσοδα να κατατίθενται στο δημόσιο ταμείο.  Ήταν επίσης υπεύθυνοι για τον δημόσιο πλειστηριασμό περιουσιών που κατασχέθηκαν από πολίτες που είχαν χρέη, ή πρόστιμα προς το κράτος, εάν δεν ήταν σε θέση να πληρώσουν.  Αυτές οι ευθύνες για τα δημόσια χρέη περιλάμβαναν επίσης την είσπραξη προστίμων γενικά, όπου ένας κατάδικος που είχε διαταχθεί να πληρώσει πρόστιμο θα έπρεπε να καταθέσει εγγύηση στους αστικούς ταμίες και να καταθέσει τα χρήματα στο θησαυροφυλάκιο. 

Οι επανερχόμενοι δικαστές και κυβερνήτες έπρεπε επίσης να συντάσσουν λεπτομερή λογιστικά βιβλία για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, τα οποία στη συνέχεια θα κατατίθεντο στο δημόσιο ταμείο, όπου οι αστικοί ταμίες και το προσωπικό τους θα τα έλεγχαν.  Αυτά τα αρχεία μάλλον αποτελούσαν ένα τρέχον βιβλίο με αρχικά υπόλοιπα, μία αναλυτική λογιστική, γραμμή προς γραμμή, όλων των εισροών και εκροών, και τα τελικά υπόλοιπα για την επαρχία.  Περιλάμβαναν επίσης, για τους στρατηγούς, λεπτομερείς καταλόγους όλων των χρημάτων, χρυσού, αργύρου, λαφύρων και άλλων περιουσιακών στοιχείων, που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια μίας κυβερνητικής θητείας. , citing Cic. Verr., 2.1.57: "You see not only the number of the statues, but the size, form, and the state of each one accurately put down in writing". Οι γραμματείς ήλεγχαν τα λογιστικά βιβλία, αναζητώντας τεκμηρίωση συναλλαγών και αριθμητικά λάθη, και τα αποτελέσματα στη συνέχεια εγκρίνονταν ή απορρίπτονταν από τους ταμίες.  Ένας αρνητικός έλεγχος θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για κατηγορίες διαφθοράς, κάτι που ήταν συχνό φαινόμενο τους δύο τελευταίους αιώνες της Δημοκρατίας. 

Μετά τη συγκρότηση των μόνιμων δικαστηρίων (), οι αστικοί ταμίες ήταν επίσης υπεύθυνοι για τη συγκρότηση των ενόρκων και την κατανομή μεριδίων αυτών των ενόρκων στα διάφορα δικαστήρια.  Αυτοί οι ταμίες χειρίζονταν επίσης διάφορα καθήκοντα που τους ανατίθεντο ad hoc από τη Σύγκλητο, όπως η συνάντηση και η συνοδεία ξένων αξιωματούχων σε κρατικές επισκέψεις , ή το να φύγουν από τη Ρώμη για τις επαρχίες με ειδικές αποστολές.  (περιγάφεται πως ένας αστικός ταμίας άφησε την πόλη για να φέρει χρήματα στον Γάιο Μάριο, κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Ιουγούρθα).

Στην παλαιότερη Δημοκρατία, οι ταμίες ήλεγχαν επίσης την κατανομή στις λεγεώνες των λαβάρων (<i id="mwAV8">aquilae</i>, αετούς), τα οποία φυλάσσονταν στο θησαυροφυλάκιο πριν διανεμηθούν στους στρατηγούς και επιστραφούν με το τέλος μίας εκστρατείας. Αυτό πιθανότατα, ωστόσο, έπεσε σε αχρηστία, όταν η Ρώμη επεκτάθηκε σε όλη τη Μεσόγειο. 

 Επαρχιακοί ταμίες 
δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ| Η έκταση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και των επαρχιών της την παραμονή της δολοφονίας του Καίσαρα το 44 π.Χ.
Επειδή οι ύπατοι, οι πραίτορες και οι αντικαταστάτες ομόλογοί τους (ανθύπατοι, αντιπραίτορες) ήταν «πρακτικά... πληρεξούσιοι αντιπρόσωποι από τους οποίους εξαρτώνταν όλες οι πτυχές της διακυβέρνησης που σχετίζονταν με την εν λόγω επαρχία», οι αρμοδιότητες του ταμία μπορούσαν να ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό, συμπεριλαμβανομένων όχι μόνο οικονομικών και διοικητικών θεμάτων, αλλά και μερικές φορές στρατιωτικής διοίκησης και δικαστικών λειτουργιών.  Γενικά, ωστόσο, το βασικό διοικητικό καθήκον του ταμία ήταν να «[δίνει] οποιαδήποτε υλικά περιουσιακά στοιχεία, που χρειαζόταν ο ρωμαϊκός στρατιωτικός μηχανισμός».  Όταν οι ταμίες αναλάμβαναν μερικές φορές μόνοι τους μία επαρχία (χωρίς να συνδέονται με ανώτερο) στην ύστερη δημοκρατία, οι αρμοδιότητες των ταμιών αυξάνονταν δραματικά, καθώς ήταν παρών ο μόνος Ρωμαίος αξιωματούχος.  Κατά καιρούς, οι ταμίες στέλνονταν χωρίς προϊσταμένους σε ειρηνικές αποκτήσεις για να καταγράψουν περιουσιακά στοιχεία, να τα θέσουν σε πλειστηριασμό εάν ήταν απαραίτητο, και να μεταφέρουν τα έσοδα στη Ρώμη. 

Κατά τη διάρκεια κανονικών περιόδων υπό κυβερνήτη, ο ταμίας χειριζόταν διοικητικά καθήκοντα που σχετίζονταν με τον εφοδιασμό των στρατών. Επέβλεπε τη μεταφορά του δημόσιου χρήματος που ανατίθεται από τη Σύγκλητο στην επαρχία, θα κατέγραφε τις χρήσεις του, και θα το χρησιμοποιούσε για την πληρωμή των μισθών των στρατιωτών ή την αγορά προμηθειών.  Βοηθούσε επίσης στη διαχείριση της φορολογίας της επαρχίας, όσον αφορά τη συλλογή τροφίμων, προμηθειών και χρημάτων από τους τοπικούς ηγέτες.  Όσον αφορά τη φορολογία, οι ταμίες διεκπεραίωναν επίσης την τοπική δημοπρασία ακατέργαστων αγαθών σε δημόσιους εργολάβους (<i id="mwAYc">publicani</i>) ή εμπόρους. Κατά καιρούς, έκαναν επίσης επιτάξεις από τοπικούς επαρχιακούς αξιωματούχους κατόπιν εντολής του προϊσταμένου τους ή κατά καιρούς με δική τους πρωτοβουλία.  Αυτή η αρμοδιότητα επεκτεινόταν επίσης στην κοπή νομισμάτων –συνήθως για την πληρωμή στρατιωτών που υπηρετούσαν στις επαρχίες– από αποθέματα πολύτιμων μετάλλων, που υπήρχαν σε διαθεσιμότητα. 

Ο επαρχιακός ταμίας έπρεπε επίσης να καταγράφει προσεκτικά όλα τα χρήματα, που έρχονταν στα χέρια του επαρχιακού κυβερνήτη.  Άλλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν μέσω κατακτήσεων ή ταξινομήθηκαν με άλλο τρόπο ως πολεμικά λάφυρα -από χρυσό μέχρι σιτηρά, όπλα και πλοία- έπρεπε επίσης να απογραφούν, να καταγραφούν και να κατατεθούν στο δημόσιο ταμείο της Ρώμης.  Οι αιχμάλωτοι που συλλαμβάνονταν στον πόλεμο συνήθως πωλούνταν ως σκλάβοι σε αυτήν την επαρχία, την οποία διαχειριζόταν ο ταμίας, με τα έσοδα να καταγράφονται στα λογιστικά βιβλία.  Αναμενόταν επίσης να καταχωρίσουν αυτά τα επαρχιακά αρχεία στη Ρώμη μετά τη λήξη τής θητείας τους για έλεγχο από τους αστικούς ταμίες, οι οποίοι υποτίθεται ότι κατέγραφαν όλες τις κινήσεις εσόδων. Η απώλεια αυτών των αρχείων θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιζήμιες κατηγορίες για διαφθορά.  Μετά τη lex Julia του Ιούλιου Καίσαρα, αυτά τα αρχεία έπρεπε να συντάσσονται σε τρία αντίγραφα, με δύο αντίγραφα να κατατίθενται σε επαρχιακές πόλεις (όχι πάντα στις ίδιες πόλεις από κυβερνήτη σε κυβερνήτη) και το τρίτο αντίγραφο να επιστρέφεται στη Ρώμη για παρουσίαση.  Στη συνέχεια, τουλάχιστον σύμφωνα με το έθιμο, τόσο ο ταμίας όσο και ο κυβερνήτης επέστρεφαν στη Ρώμη για να παρουσιάσουν τους λογαριασμούς της επαρχίας.  Με τη λήξη της θητείας, ο ταμίας μεριμνούσε να μοιράσει τα χρήματα μεταξύ της επερχόμενης επαρχιακής διοίκησης και του δημόσιου ταμείου στη Ρώμη. 

Αυτές οι μεγάλες ευθύνες με ελάχιστη άμεση εποπτεία έδωσαν τόσο στους επαρχιακούς ταμίες, όσο και στους κυβερνήτες τους, πολλές ευκαιρίες για διαφθορά, μέσω της υπεξαίρεσης κεφαλαίων, της απαίτησης υπέρογκων φόρων, της εμπλοκής σε διάφορα επιχειρηματικά σχέδια ή της άμεσης λήψης δωροδοκιών.  Η συμπεριφορά των ταμιών δεν ήταν πάντα σύμφωνη με τις διοικητικές και νομικές τους αρμοδιότητες. 

 Στην εκστρατεία 
Στην εκστρατεία, οι επαρχιακοί ταμίες ενεργούσαν ως υποτελείς στρατιωτικοί στον προϊστάμενό τους, παίρνοντας έναν ρόλο «ανάλογο με αυτόν των άλλων μελών της ακολουθίας του κυβερνήτη, όπως οι λεγάτοι του».[66] Κατά καιρούς, ο ταμίας θα μπορούσε να έλθει σε ένταση με τους λεγάτους του κυβερνήτη σε αντίστοιχες σφαίρες ευθύνης ή λογοδοσίας. επισήμως, ωστόσο, ο ταμίας ήταν «υψηλότερος στην αλυσίδα διοίκησης... [καθώς], εκτός από τον κυβερνήτη, ήταν ο μόνος αξιωματούχος [και] εκπρόσωπος της Συγκλήτου και του Ρωμαϊκού λαού», δίνοντάς του «μεγαλύτερη εξουσία από τους λεγάτους σε όλους τους τομείς της επαρχιακής διοίκησης»..

Καταγράφονται περιπτώσεις ταμιών, που σε διάφορες χρονικές στιγμές ηγούνταν και συγκέντρωναν στρατεύματα και στόλους υπό τη διοίκηση των κυβερνητών τους.  Σε ορισμένους ταμίες ανατέθηκαν σημαντικές αόριστες αρμοδιότητες, που υπερέβαιναν κατά πολύ τα διοικητικά καθήκοντα: ο Λ. Λ. Λούκουλλος, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του Α΄ Μιθριδατικού Πολέμου, ως αντιταμίας του Σύλλα, ηγήθηκε στρατευμάτων, συγκέντρωσε στόλους, ταξίδευσε στην ανατολική Μεσόγειο ως διπλωμάτης, παρενέβη για την ανατροπή κυβερνήσεων, διηύθυνε ναυμαχίες, συνέλαβε αιχμαλώτους και επέβαλε φόρους και αποζημιώσεις. 

Όταν ένας κυβερνήτης έφευγε από την επαρχία, συνήθως την άφηνε στην εξουσία του ταμία του (αν και κατά καιρούς αυτή δινόταν σε έναν από τους υψηλόβαθμους λεγάτους του).  Ωστόσο, εάν ένας κυβερνήτης απεβίωνε, ο ταμίας αναλάμβανε γενικά τη διοίκηση των δυνάμεων μέχρι την αντικατάστασή του, πιθανώς με εξουσία αντί του πραίτορα (imperium pro praetore).  Οι λεπτομέρειες σχετικά με το πώς ανατίθετο αυτή η εξουσία μετά το τέλος τού πραγματικού κατόχου του είναι ασαφείς: ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι αυτό ήταν αυτόματο, ενώ άλλοι πίστευαν ότι ένας ανθύπατος έπρεπε πρώτα να δώσει στον ταμία του μία αντιπραιτορική εξουσία (imperium). 

Ένας επαρχιακός ταμίας μπορούσε επίσης να σταλεί ως διπλωματικός εκπρόσωπος. Δύο διάσημα παραδείγματα αυτού είναι αυτά του Τιβέριου Γράκχου και του Λ. Κ. Σύλλα: Ο Γράκχος διαπραγματεύτηκε μία συνθήκη ειρήνης εκ μέρους τού ανθύπατου του, επιτρέποντας σε περίπου 20.000 στρατιώτες να φύγουν, χωρίς να χάσουν τη ζωή τους (αν και η συνθήκη αργότερα ακυρώθηκε από τη Σύγκλητο) και ο Σύλλας διαπραγματεύτηκε την αιχμαλωσία του Ιουγούρθα στο τέλος του Πολέμου εναντίον του βασιλιά της Νουμιδίας. 

 Ιστορία 
Αρχικά υπήρχαν δύο ταμίες· αρχικά διορίζονταν από τους υπάτους, αλλά σύμφωνα με τον Τάκιτο μετά το 447 π.Χ.,  εκλέγονταν από την Συνέλευση των φυλών (Comitia tributa).  Όταν οι πληβείοι έλαβαν το δικαίωμα να θέσουν υποψηφιότητα για το αξίωμα του ταμία το 421 π.Χ., προστέθηκαν δύο ακόμη ταμίες, με αναθέσεις να διοικούν το θησαυροφυλάκιο υπό τη διεύθυνση της Συγκλήτου.  Είναι επίσης περίπου αυτή την εποχή που ο Λίβιος αναφέρει μία σχέση μεταξύ των ταμιών και του δημόσιου ταμείου.  Μετά το 267 π.Χ., προστέθηκαν τέσσερις ακόμη ταμίες, πιθανώς με αναθέσεις σε διάφορες πόλεις της Ιταλίας (π.χ., την Όστια για τη διαχείριση του εφοδιασμού τροφίμων). 

Ο συγκεκριμένος αριθμός των εκλεγμένων ταμιών ανά έτος είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, αλλά πριν από τις μεταρρυθμίσεις του Λεύκιου Κορνήλιου Σύλλα το 81 π.Χ., υπήρχαν 19 ταμίες· οι μεταρρυθμίσεις του δημιούργησαν έναν ταμία για την παροχή νερού, ανεβάζοντας έτσι τον συνολικό αριθμό σε 20.  Επίσης, κατέστησε υποχρεωτική την κατοχή της θέσης του ταμία για την προαγωγή σε μελλοντικά αξιώματα.   Αυτές οι μεταρρυθμίσεις καθόρισαν επίσης ένα ελάχιστο όριο ηλικίας για το αξίωμα, το οποίο καθορίστηκε στα 30 έτη.   Επιπλέον, οι μεταρρυθμίσεις παρείχαν στους ταμίες αυτόματη συμμετοχή στη Σύγκλητο μετά την εκλογή τους, ενώ προηγουμένως, το να γίνει κάποιος συγκλητικός γινόταν μόνο όταν οι τιμητές αναθεωρούσαν τους καταλόγους της Συγκλήτου κάθε λίγα χρόνια. 

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Ιούλιου Καίσαρα, αυτός διπλασίασε τον αριθμό των ταμιών σε σαράντα. 

 Κατά τη διάρκεια της Αυτοκρατορίας 

 Πριγκιπάτο 
Κατά τη διάρκεια της Πριγκιπάτου, ο αριθμός μειώθηκε στο μισό (σε είκοσι) από τον Αύγουστο. Επίσης, απομάκρυνε τους ταμίες από τη διοίκηση του θησαυροφυλακίου (με ένα σύντομο διάλειμμα υπό τον Κλαύδιο, όταν αυτό αντιστράφηκε). Ο Αυτοκράτορας και οι δύο ύπατοι είχαν από δύο ταμίες ο καθένας, με τον Αυτοκράτορα να επιλέγει τους δικούς του, τους quaestorew Caesaris, οι οποίοι συχνά ήταν ανερχόμενοι άνδρες από ευγενείς οικογένειες. 

Με την πάροδο του χρόνου, τα προηγούμενα καθήκοντα των ταμιών υπήχθησαν σε αυτοκρατορικούς αξιωματούχους, αλλά, στις συγκλητικές επαρχίες, «διατήρησαν ορισμένες οικονομικές λειτουργίες σε όλη τη διάρκεια του Πριγκιπάτου». 

 Αυτοκρατορία 
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄, ιδρύθηκε ένα νέο αξίωμα, το οποίο ονομάστηκε ταμίας των ιερών παλατιών (quaestor sacri palatii). Ο αξιωματούχος λειτουργούσε ως εκπρόσωπος του Αυτοκράτορα, και ήταν επιφορτισμένος με τη δημιουργία νόμων και τη διαχείριση νομικών αιτήσεων,  υπηρετώντας ως de facto υπουργός δικαιοσύνης.  Οι επίσημες δικαστικές εξουσίες του αξιώματος ήταν περιορισμένες, αλλά, ως κύριος νομικός σύμβουλος του Αυτοκράτορα, οι κάτοχοι του τίτλου απέκτησαν σημαντική επιρροή.  Διάφοροι διάσημοι νομικοί κατείχαν αυτή την τιμητική θέση, συμπεριλαμβανομένων των Αντίοχου Χουζώνα και Τριβωνιανού, οι οποίοι συνέβαλαν σημαντικά στην παραγωγή του Θεοδοσιανού Κώδικα και του Ιουστινιάνειου Κώδικα, αντίστοιχα. 

Από το 440 και μετά, το αξίωμα του ταμία λειτουργούσε μαζί με τον πραιτοριανό έπαρχο της Ανατολής για να επιβλέπει το ανώτατο δικαστήριο στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί δεχόταν εφέσεις από τα διάφορα κατώτερα δικαστήρια και τους κυβερνήτες. 

 Στην Κωνσταντινούπολη 
Ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α΄ δημιούργησε επίσης τα αξιώματα κοιασίτωρ (), έναν δικαστικό και αστυνομικό αξιωματούχο για την Κωνσταντινούπολη, και ταμίας του στρατού (), μία βραχύβια κοινή στρατιωτικο-διοικητική θέση που κάλυπτε τα σύνορα του κάτω Δούναβη. Ο  επέζησε για πολύ καιρό στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στην Κωνσταντινούπολη, αν και τα καθήκοντά του τροποποιήθηκαν, ώστε να ταιριάζουν με του κοιασίτορα μέχρι τον 9ο αι., ο οποίος ήταν δικαστικός λειτουργός, υπεύθυνος για την επίλυση διαφόρων διενέξεων. 

Το αξίωμα επέζησε μέχρι τον 14ο αι. ως καθαρά τιμητικός τίτλος. 

 Δείτε επίσης 

 Σύνταγμα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας
 Ρωμαίος αξιωματούχος
 Κατάλογος Ρωμαίων ταμιών

 Αναφορές 

 Σημειώσεις 

 Πηγές 






 Περαιτέρω ανάγνωση 





Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαϊκοί τίτλοι