Τούρκοι Ρομά

Οι Τούρκοι Ρομά, που αναφέρονται και ως Τούρκοι Τσιγγάνοι, Türk Çingeneler, Turski Tsigani (турски цигани), Τουρκόγυφτοι, Țigani turci, Török Cigányok, Turci Cigani είναι εκτουρκισμένοι εκούσια και αφομοιωμένοι μουσουλμάνοι Ρομά, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει την τουρκική κουλτούρα κατά την πάροδο των αιώνων, μεταξύ άλλων υιοθετώντας την τουρκική γλώσσα και συνηθίζοντας να μιλούν επίσης τη ρουμελιώτικη ρομά γλώσσα. Υιοθέτησαν την τουρκική κουλτούρα προκειμένου να καθιερώσουν μια τουρκική ταυτότητα για να γίνουν περισσότερο αναγνωρίσιμοι από τον πληθυσμό υποδοχής και έχουν αρνηθεί το ρομά υπόβαθρό τους για να εκφράσουν την τουρκικότητά τους. Σε μια απογραφή πληθυσμού, δήλωσαν ότι ήταν Τούρκοι αντί για Ρομά. Ενώ πάντα τους επιτρεπόταν να ζουν σε τουρκικές κοινότητες ως Τούρκοι, αντιμετωπίζουν οικονομικές διακρίσεις και έχουν αντικρουόμενες απόψεις μεταξύ των Τούρκων, ενώ οι χριστιανοί Ρομά δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ως μέρος της κοινωνίας των Ρομά . Είναι πολιτιστικοί μουσουλμάνοι, οι οποίοι υιοθέτησαν το Σουνιτικό Ισλάμ του χαναφιστικού μαντχάμπ και τη θρησκευτική περιτομή των ανδρών την εποχή του Σουλτανάτου των Σελτζούκων της Ανατολίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας .

Ο θρυλικός ηγέτης τους ήταν ο Μανσούρ ιμπν Γιακούμπ Χαν, ονόματι Τσιγκένε Χαν. Έκτισε το καραβανσαράι του στη Μαλάτεια το 1224. Σήμερα παραμένει ακόμα ως ερείπιο. Ο Μανσούρ ιμπν Γιακούμπ Χαν είναι θαμμένος στο Τζαμί Ούλου στη Μαλάτεια. 

 Ιστορία 
Ο Χάμζα αλ-Ισφαχάνι έγραψε για περίπου 12.000 μουσικούς από την Ινδία, οι οποίοι μεταφέρθηκαν από τον Βαράμη Ε' στην Περσία, ενώ το ίδιο έκανε κι ο Φερντοσί. Ο Εβλιγιά Τσελεμπή είπε ότι ο Μωάμεθ Β' πήρε μετά το 1453 από το Μπαλάτ, Μουσουλμάνους Τσιγγάνους στην Κωνσταντινούπολη κι οι απόγονοί τους έγιναν μουσικοί. Μιλούσαν μόνο τουρκικά με ελάχιστες λέξεις ρομανί στην ορολογία τους. Μετανάστευσαν από την Ανατολία στην περιοχή του Μαρμαρά και τελικά εγκαταστάθηκαν στα Βαλκάνια την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. 

Ο Έλληνας γιατρός Α.Γ. Πασπάτης δήλωσε στο βιβλίο του από το 1860 ότι οι Τούρκοι παντρεύονταν συχνά γυναίκες Ρομά και η ρουμελιώτικη ρομά διάλεκτος έχει σχεδόν χαθεί από τους Μουσουλμάνους Τούρκους Ρομά, που μιλούν εξ ολοκλήρου τουρκικά. Ο Έρνεστ Γκίλιατ-Σμιθ εξήγησε το 1915 ότι αυτοί οι Τούρκοι Ρομά στη Βουλγαρία δεν μπορούν να μιλήσουν τη γλώσσα ρομά και τους συνέκρινε με πολύ φτωχούς Τούρκους και όχι με Ρομά. Ο Γάλλος οριενταλιστής Ανρί Μπουρζουά αναφέρθηκε στους Τούρκους Ρομά ως Ψευδοτσιγγάνους, ιδιαίτερα στην εφημερίδα Laço, που κυκλοφόρησε το 1910 από τον Εμίν Ρεζά. Πράγματι, υπάρχουν άνθρωποι στην Αδριανούπολη που δεν είναι καθόλου Ρομά, αλλά εξακολουθούν να λέγονται ότι είναι Τσιγγάνοι. Η ιστορία τους είναι η εξής: στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, μερικές οικογένειες, που θεωρούσαν τη στρατιωτική θητεία επικίνδυνη και δεν ήθελαν να στείλουν τους γιους τους ως στρατιώτες, δεν είχαν πρόβλημα να υιοθετήσουν τσιγγάνικη (κοπτική) ταυτότητα στην απογραφή πληθυσμού, επειδή ήξεραν ότι οι Τσιγγάνοι δεν στρατολογούνταν ως μαχητές, μέχρι το 1874, όταν δόθηκαν ίσα δικαιώματα με τους άλλους μουσουλμάνους για τους μουσουλμάνους Ρομά. Αυτές οι οικογένειες εξακολουθούσαν να εμφανίζονται ως Τσιγγάνοι στα αρχεία. Παλαιότερα υπήρχαν και στη Βουλγαρία ταξινομημένες ομάδες Τούρκων ως «Τσιγγάνων» ή «Τάταρων». 

 Εποικισμοί και μετανάστευση 
Η πλειονότητα των Τούρκων Ρομά ζει στην Τουρκία, αλλά σημαντικές τουρκικές κοινότητες Ρομά ζουν στη Βουλγαρία, την Ελλάδα (Δυτική Θράκη), τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βόρεια Κύπρο, σε μικρότερη περίπτωση τη Ρουμανία (Δοβρουτσά) και το Κοσσυφοπέδιο. Στην Ανατολική Θράκη-Τουρκία, ονομάζονται Σοπάρ. Η σημασία του ονόματος προέρχεται από τη ρουμελιώτικη ρομανί γλώσσα και έχει διαφορετικές σημασίες.  

Μια μικρή μουσουλμανική τουρκική κοινότητα Ρομά ζει στη Δοβρουτσά της Ρουμανίας. Είναι απόγονοι Μουσουλμάνων Ρομά, που αναμείχθηκαν με Τούρκους την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι ρουμανικές χριστιανικές ομάδες Ρομά τους θεωρούν απλώς Τούρκους (όρος για τους Μουσουλμάνους) και διαφέρουν από αυτούς.  

Στη Δυτική Θράκη, στην Ελλάδα, σε πόλεις όπως η Αλεξανδρούπολη, η Κομοτηνή κι η Ξάνθη, οι μουσουλμάνοι Ρομά αποκαλούνται Τουρκόγυφτοι (δηλ. Σεπετσήδες ή Sevljara και Kalpazaja που είναι τουρκόφωνοι).  

Στη Βόρεια Κύπρο υπάρχουν τουρκόφωνοι Τσιγγάνοι, που είναι πολύ κοντά με αυτούς στην Τουρκία και στη Δυτική Θράκη στην Ελλάδα.  

Στο Κοσσυφοπέδιο ζει μια τουρκική κοινότητα Ρομά που ονομάζεται Ντιβανιολτζίγιε. Ονομάστηκαν από τον αρχικό οικισμό από τον οποίο προέρχονταν κάποτε, την Μέση οδό (Ντιβανιολού) στην Κωνσταντινούπολη και εγκαταστάθηκαν στην Πρίστινα την εποχή του Οθωμανικού Κοσσυφοπεδίου. 

Οι Ρομανλάρ στην Τουρκία ήρθαν στη Γερμανία και στην Αυστρία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ως Gastarbeiter αλλά έχουν αφομοιωθεί πλήρως με τους Τούρκους στην Ευρώπη .  

Στη Βόρεια Μακεδονία, στις πόλεις Σκόπια, Κότσανη, Στιπ και Βέλες, ζουν Τούρκοι Τσιγγάνοι. Δεν ζουν σε συνοικίες Ρομά, αλλά μαζί με τον πληθυσμό υποδοχής. Αρκετές οικογένειες μετανάστευσαν στην Τουρκία το 1953-1968. Αυτοί και οι απόγονοί τους γίνονται δεκτοί πλήρως ως Τούρκοι. 

Από τότε που η Βουλγαρία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Τούρκοι Ρομά, που αυτοαποκαλούνται Ούστα Μιλλέτ και Μεχτέρ, από τη Βουλγαρία πήγαν στη Δυτική Ευρώπη ως εργάτες. Πολλοί από αυτούς τους Τούρκους Ρομά παντρεύτηκαν Πολωνές. Οι απόγονοι αυτών ονομάζονται μελεζί (ημίαιμοι). Ο αυτοπροσδιορισμός της βουλγαρικής μουσουλμανικής ρομά νεολαίας στο Βερολίνο δείχνει ότι προσποιούνται ότι είναι Τούρκοι το 97%, ενώ μόνο το 3% είναι Ρομά. 

Στην Επανάσταση του 1821, στον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο (1877–1878) και στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912–1913), οι Μουσουλμάνοι Ρομά φεύγουν μαζί με άλλες διαφορετικές μουσουλμανικές ομάδες στην Κωνσταντινούπολη και την Ανατολική Θράκη, ως Μουατζίρηδες. 

Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, μουσουλμάνοι Τούρκοι Ρομά από την Ελλάδα έχουν επίσης επανεγκατασταθεί στην Τουρκία. Στα τούρκικα λέγονται Μουμπαντίλ Ρομανλάρ.     

Σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1925, μεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας, οι μουσουλμάνοι επιτρεπόταν να φύγουν από τη Βουλγαρία. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού είναι ότι οι Τούρκοι τσιγγάνοι της συνοικίας Βέλικο Τάρνοβο, οι οποίοι καταχωρούνταν στα βουλγαρικά μητρώα κατά εθνικότητα «Τούρκοι», μετανάστευσαν στην Τουρκία. Το 1950–1951 Μουσουλμάνοι Τούρκοι Ρομά από τη Βουλγαρία ήρθαν στην Τουρκία και εγκαταστάθηκαν στο Τσανάκκαλε και τα περίχωρα. 

Μεταξύ 1953 -1968, μουσουλμάνοι Τούρκοι Ρομά από τη Γιουγκοσλαβία μετανάστευσαν στην Τουρκία.  

Οι Μουσουλμάνοι Ρομά από την Τουρκία και τη νοτιοανατολική Ευρώπη πήγαν επίσης στις ΗΠΑ, όπου ίδρυσαν κυρίως τουρκικούς συλλόγους χορού Ρομά. Ονομάζονταν επίσης Τούρκοι Ρομά. 

 Γενετική 
Οι ακόλουθες απλοομάδες Y-Dna βρέθηκαν στην Τουρκία, ενώ το 26,5% υποδηλώνει την απλοομάδα M (mtDNA) . Το λίγο % του Y-DNA L και H υποδεικνύει την πατρική γραμμή πρωτο-ρομανί, επειδή τα άλλα Y-DNA βρίσκονται όλα επίσης σε άνδρες μη Ρομά. Δεδομένου ότι υπήρχε ένα μείγμα λαών από διαφορετικά υπόβαθρα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, Αυτό επιβεβαιώνει την παραπάνω δήλωση του Πασπάτη. 

 I2a (20%)
 J2a (18,4%)
 R2a (17,1%)
 O3-M122 (15,6%)
 R1b (14,9%)
 E1b (14,3%)
 R1a (12,1%)
 C-RPS4Y (8,5%)
 L-M20 (4,21%)
 H-M82 (0,57%)

 Τουρκική κουζίνα Ρομά 
Η «ρομά κουζίνα» στην Τουρκία είναι μια σημαντική απόδειξη ότι οι Τούρκοι Ρομά ζουν στην Ανατολία από την αρχαιότητα. Η μαγειρική κουλτούρα των Τούρκων Ρομά έχει επηρεάσει σοβαρά την πλούσια κουζίνα της Ανατολίας. 

 Μουσική και χορός 
Η τουρκική μουσική (στυλ) τους είναι γνωστή για τον ιδιαίτερο ρυθμό 9/8 και την ερμηνεία χορού της κοιλιάς.  

 Πολιτισμός 
Στην Τουρκία, το φεστιβάλ Κακαβά πραγματοποιείται στην Αδριανούπολη και η πίστη σε έναν σωτήρα που ονομάζεται Μπάμπα φίνγκο είναι μέρος της κουλτούρας των Ρομά. 

Οι Τούρκοι Ρομά παντρεύονται συνήθως συγγενείς τους σε νεαρή ηλικία, τα αγόρια συνήθως μεταξύ 15 και 19 ετών και τα κορίτσια μεταξύ 13 και 17 ετών. Η πολυγαμία είναι επίσης ευρέως διαδεδομένη. Δεν είναι ασυνήθιστο για έναν άνδρα να έχει έως και 7-11 γυναίκες. Η ηθική της συμπεριφοράς εξαρτάται από την κοινωνική θέση του συντρόφου και όχι από το φύλο καθεαυτό. Τόσο οι γυναίκες όσο και οι νέοι άνδρες θεωρούνται κανονικά αντικείμενα πόθου, αλλά εκτός γάμου ένας άντρας πρέπει να ενεργήσει σύμφωνα με τις επιθυμίες του μόνο με μη Ρομά γυναίκα . Το ομοφυλοφιλικό σεξ είναι εντάξει, αρκεί να είσαι ο «ενεργός» σύντροφος. Ωστόσο, μόνο ο «παθητικός» σύντροφος θεωρείται γκέι και ονομάζεται μπουζασί. Αυτή η άποψη υιοθετήθηκε από τον τουρκικό πολιτισμό. Ομοίως, η παιδεραστία ενός ηλικιωμένου προς έναν νεότερο υιοθετήθηκε από την Οθωμανική περίοδο.  Δεν είναι ασυνήθιστο για τους παλαιστές να είναι τουρκικής καταγωγής Ρομά, που ελπίζουν να ξεφύγουν από τη στενάχωρη ζωή τους με αυτόν τον τρόπο. Τα αγόρια κάνουν περιτομή μεταξύ 3-7 ετών και διοργανώνεται ένα φεστιβάλ που ονομάζεται μπιζάβ σουνέτ. Ένας λεγόμενος κίρβο (νονός) είναι επίσης πολύ σημαντικός Ο κίρβο είναι το άτομο που θα στηρίξει το αγόρι κατά την τελετή της περιτομής. 

 Θρησκεία 
Στα Δυτικά Βαλκάνια αναπτύχθηκε με την πάροδο του χρόνου ένα μοναδικό λεγόμενο Ρομά Ισλάμ.  Στην Τουρκία στο Ουσκουντάρ ιδρύθηκε ένα Τάγμα Ρομά Σούφι, το λεγόμενο τάγμα Γκιουλσενί Σεζάι.

Στη Βουλγαρία από το 1990, μέσω ευαγγελικών χριστιανών ιεραπόστολων, λίγοι Τούρκοι Ρομά έγιναν ευαγγελικοί Χριστιανοί. 

 Δείτε επίσης 

 Ρομά στην Τουρκία

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μουσουλμανικές κοινότητες στην Ευρώπη
Κατηγορία:Τούρκοι Μουσουλμάνοι
Κατηγορία:Ρομά στην Ελλάδα
Κατηγορία:Ρομά πληθυσμιακές ομάδες
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις