Αράντεν

Το Αράντεν ή Αράντνα (αραβ. أرادن, κουρδ. ئه‌رادن, συρ.  ܐܪܕܢ) είναι χωριό του βόρειου Ιράκ στο Κυβερνείο Ντοχούκ, στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Απέχει σε ευθεία γραμμή 40 χιλιόμετρα βορειοαανατολικά από την πρωτεύουσα του κυβερνείου, την πόλη Ντοχούκ ή Ντουχόκ, και είναι κτισμένο στην κοιλάδα Σάπνα. Στο χωριό υπάρχουν χριστιανικοί ναοί της Χαλδαιικής Καθολικής Εκκλησίας, μεταξύ των οποίων και της Αγίας Σολομονής (Μαρτ Σμούνε). Σύμφωνα με την τοπική παράδοση η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη συριακή γλώσσα και συγκεκριμένα από τις λέξεις ara = γη και aden = Εδέμ, δηλαδή μεταφράζεται ως «γη της Εδέμ».

Ιστορία
Θεωρείται ότι ένας ή και όλοι οι χαλδαιικοί χριστιανικοί ναοί του Αράντεν κτίσθηκαν πριν τον 11ο αιώνα. Ο τότε πληθυσμός του χωριού ήταν πιθανώς πιστοί της Εκκλησίας της Ανατολής. Το Αράντεν αποτελούσε αξιόλογο κέντρο παραγωγής/αντιγραφής χειρογράφων, με το παλαιότερο σωζόμενο χειρόγραφο από όσα έχουν αντιγραφεί εκεί να έχει χρονολογηθεί στο έτος 1571. 

Οι κάτοικοι του Αράντεν προσηλυτίσθηκαν στον χαλδαιικό Καθολικισμό τη δεκαετία του 1830 από τον αρχιεπίσκοπο Ιωσήφ ΣΤ΄ Άουντο, έπαρχο της Αμαντίγια, και από Δομινικανούς ιεραποστόλους. Το 1850 αναφέρεται έτσι ότι κατοικούσαν στο χωριό 50 έως 75 οικογένειες Χαλδαιοκαθολικών, που είχαν δύο ναούς σε λειτουργία, αλλά έναν μόνο ιερέα. Το 1913 η κοινότητα είχε μεγαλώσει στους 650 Χαλδαιοκαθολικούς, με δύο ιερείς, δύο σχολεία και έναν ναό σε λειτουργία. Περί το 1933 αναφέρεται ότι στο Αράντεν κατοικούσαν 515 Ασσύριοι, ενώ ο Ναός της Αγίας Σολομονής ξανακτίσθηκε το 1935. Επιπροσθέτως μια μικρή κοινότητα Εβραίων κατοικούσε στο χωριό μέχρι που μετανάστευσαν στο Ισραήλ το 1950-1951.

Ο πληθυσμός του Αράντεν παρουσίασε τέραστιες διακυμάνσεις, αυξανόμενος σε περίπου 5 χιλιάδες Ασσυρίους με 474 οικογένειες το 1954 και εμφανιζόμενος συρρικνωμένος σε 1.049 κατοίκους στην απογραφή του 1957. Στην έναρξη του Α΄ Ιρακινοκουρδικού Πολέμου το 1961, είχε περί τους 3 χιλιάδες κατοίκους, με 350 οικογένειες, αλλά το ίδιο έτος βομβαρδίσθηκε και κατόπιν καταστράφηκε από 700 Ιρακινούς στρατιώτες, οπότε οι κάτοικοι διασκορπίσθηκαν και μερικοί σκοτώθηκαν από Κούρδους ατάκτους που είχαν συμμαχήσει με την ιρακινή κυβέρνηση. 

Στο τέλος του πολέμου το 1971, περίπου 80 οικογένειες επέστρεψαν στο Αράντεν, αλλά οι περισσότεροι από αυτούς υποχρεώθηκαν να καταφύγουν αλλού το 1975, όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Ιρακινοκουρδικός Πόλεμος. Το χωριό ανοικοδομήθηκε αργότερα, αλλά ο πληθυσμός του συνέχισε να στοχοποιείται: τρεις Ασσύριοι δολοφονήθηκαν το 1974-1975 και ο ίδιος ο μουχτάρης (κοινοτάρχης) Ντίνχα Εσάγια το 1981. Το χωριό καταστράφηκε εντελώς και οι κάτοικοί του απομακρύνθηκαν από την ιρακινή κυβέρνηση το 1987. Τότε ο πληθυσμός του είχε αυξηθεί στις 220 οικογένειες και είχε δύο σχολεία. Οι χριστιανικοί ναοί του Αράντεν απέφυγαν την κατεδάφιση, μετά από διαπραγματεύσεις με τις ιρακινές δυνάμεις.

Η λήξη του Πολέμου του Κόλπου το 1991 ενθάρρυνε κάποιους από τους παλαιούς από τους παλαιούς κατοίκους να επιστρέψουν στο χωριό και μερικά σπίτια ξανακτίσθηκαν με την υποστήριξη του Χάνα Κελό, του Χαλδαιοκαθολικού Αρχιεπισκόπου της Αμεντίγια, το 1992-1993. Το 2004 ζούσαν στο Αράντεν 35 οικογένειες, αλλά στην απογραφή του 2009 ο πληθυσμός ήταν 234 Ασσύριοι με 72 οικογένειες. Μέχρι το 2011 η Ανώτατη Επιτροπή Χριστιανικών Υποθέσεων του Ιράκ είχε κτίσει 90 νέα σπίτια, σχολείο και αίθουσα εκδηλώσεων, ενώ είχε αποκαταστήσει 25 από τα παλαιά σπίτια και τους ναούς, και αναπτύξει τις υποδομές του οικισμού. Το 2012 το χωριό είχε πληθυσμό 320 Χαλδαιοκαθολικούς, αλλά μόλις 46 οικογένειες. Αναφέρθηκε ότι μέτα την έναρξη της Επιχειρήσεως «Ασπίδα του Τίγρη» τον Ιούνιο του 2018 τοποθεσίες κοντά στο χωριό βομβαρδίστηκαν από την Τουρκική Πολεμική Αεροπορία, γεγονός που είχε συνέπειες στη γεωργία. Σύμφωνα με στοιχεία του 2021, το Αράντεν κατοικείται από 220 Ασσυρίους με 54 οικογένειες, όλους Χαλδαιοκαθολικούς. Εκτός από τους Ασσυρίους, στο χωριό κατοικούν και Κούρδοι, οι οποίοι ανήκουν στις φυλές Μπεργουαρί και Μιζιρί.

 Παραπομπές 

 Πηγές 









Κατηγορία:Οικισμοί στο Ιρακινό Κουρδιστάν
Κατηγορία:Ασσυριακοί οικισμοί