Πρόγραμμα Ράστκο

Το Πρόγραμμα Ράστκο — Διαδικτυακή Βιβλιοθήκη Σερβικού Πολιτισμού (Σερβικά: Пројекат Растко — Электронска библиотека српске културе, Projekat Rastko — Elektronska biblioteka srpske kulture) (Αγγλικά: Project Rastko) είναι ένα μη κερδοσκοπικό και μη κυβερνητικό εκδοτικό, πολιτιστικό και εκπαιδευτικό πρόγραμμα, αφιερωμένο σε Σερβικές και σχετικές με τη Σερβία τέχνες και ανθρωπιστικές επιστήμες. Πήρε το όνομά του από τον Ράστκο Νέμανιτς (Rastko Nemanjić).

 Το Πρόγραμμα 
Το πρόγραμμα ιδρύθηκε το 1997 ως μέρος μιας παν-περιφερειακής πρωτοβουλίας του Βαλκανικού Πολιτιστικού Δικτύου.  Οι κύριες δραστηριότητες του είναι:

 ηλεκτρονικές εκδόσεις στους τομείς των τεχνών και των ανθρωπιστικών επιστημών της Σερβίας και της Σερβίας
 επιστημονικά και πολιτιστικά συνέδρια και μελέτες για την πολιτιστική-πολιτιστική ολοκλήρωση των Βαλκανίων 
 διμερείς και πολυμερείς δραστηριότητες με άλλες βαλκανικές και παγκόσμιες χώρες
 ίδρυση περιφερειακών κέντρων
 τεχνική κατάρτιση

Στην κορυφή του προγράμματος βρίσκεται η ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του, με περισσότερο από μισό gigabyte υλικού, που περιλαμβάνει ηλεκτρονικά βιβλία και άρθρα, φωτογραφίες και κόμικς. Παρόλο που τα περισσότερα κείμενα είναι στα σερβικά, υπάρχει πληθώρα υλικού σε άλλες γλώσσες, κυρίως αγγλικά και ρωσικά, αλλά και γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά και άλλες γλώσσες. 

Η βιβλιοθήκη περιέχει υλικό τόσο σε δημόσια κυριότητα (public domain) όσο και σε κείμενα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα τα οποία δημοσιεύονται με την άδεια των συγγραφέων   και χρονολογούνται από τα πρώιμα μεσαιωνικά σερβικά κείμενα μέχρι την σύγχρονη επιστημονική φαντασία.  Ο ιστότοπος του έργου φιλοξενεί επίσης διάφορες ιστοσελίδες που δεν συνδέονται άμεσα με το πρόγραμμα.

Το Πρόγραμμα Ράστκο φιλοξενεί επίσης την ευρωπαϊκή έκδοση της διαδικτυακής πλατφόρμας για διόρθωση κειμένων (Distributed Proofreaders), η οποία σκοπεύει να προμηθεύσει το Πρόγραμμα Γουτεμβέργιος (Project Gutenberg) με κείμενα δημόσιας κυριότητας σε ευρωπαϊκές γλώσσες. Το πρόγραμμα Ράστκο οργανώνει μια συνεργασία των ευρωπαϊκών ηλεκτρονικών βιβλιοθηκών με σκοπό τη συλλογή έργων δημόσιας κυριότητας, με στόχο την δημιουργία τελικά ενός κόμβου διαδικτυακής πλατφόρμας για διόρθωση κειμένων (Distributed Proofreaders)σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα.

 Έδρες 
Σήμερα (2007) το πρόγραμμα περιφερειακά εδρεύει:

 Δανία (Projekt Rastko — Denmark, δίκτυο ηλεκτρονικών βιβλιοθηκών και επιτευγμάτων σχετικά με τον Δανικό πολιτισμό και τις Δανο-Σερβικές πολιτιστικές και ιστορικές σχέσεις). 
 Δημοκρατία της Μακεδονίας (Project Rastko — Macedonia, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων της Βόρειας Μακεδονίας). 
 Ρωσία (Project Rastko — Russia)
 Δρίνος (Project Rastko — The Drina, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων των Δρινών)
 Κασουβιανοί (Project Rastko — Kashubia, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων των Κασουβίων) 
 Σλοβενία (Project Rastko — Slovenia, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη των Σλοβενο-Σερβικών πολιτιστικών δεσμών) 
 Γκόρα (Project Rastko — Gora, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων της Γκόρας και των Γκοράνων) 
 Πολωνία (Project Rastko — Polan, βιβλιοθήκη Πολωνικών-Σερβικών πολιτιστικών δεσμών) 
 Lusatia (Project Rastko — Lusatia, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη των Σορβικών-Σερβικών πολιτιστικών δεσμών) 
 Βουλγαρία (Project Rastko — Bulgaria, βιβλιοθήκη των πολιτιστικών δεσμών Βουλγαρίας-Σερβίας) 
 Αλβανία (Project Rastko — Shkoder, βιβλιοθήκη για τους Σλάβους στην Αλβανία και τους Αλβανο-Σλαβικούς  πολιτισμικούς δεσμούς) 
 Βοσνιακή Κράινα (Project Rastko — Banja Luka, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων της Βοσνιακής Κράινα ) 
 Ουκρανία (Project Rastko — Kiev-Lavov, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη των ουκρανικών και σέρβικων πολιτιστικών δεσμών) 
 Ουγγαρία (Project Rastko — Budapest-Saint Andrew, βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων των Σέρβων στην Ουγγαρία) 
 Κόλπος Κότορ (Project Rastko — Bay of Kotor, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παράδοσης της Μπόκκα) 
 Μαυροβούνιο (Project Rastko — Cetinje, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παράδοσης του Μαυροβουνίου) 
 Το Κόσοβο (Project Rastko — Kosovo and Metohija, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτισμού και παραδόσεων της νότιας σερβικής επαρχίας) 
 Ρουμανία (Project Rastko — Romania, βιβλιοθήκη του πολιτισμού των Σέρβων στη Ρουμανία) 
 Ιταλία (Rastko Project — Italy , ηλεκτρονική βιβλιοθήκη των Σερβο-Ιταλικών πολιτισμικών δεσμών) 

Κάθε μία από αυτές είναι αυτόνομη και αναπτύσσει τα έργα και τις δραστηριότητές της μέσω τοπικών ακαδημαϊκών, πολιτιστικών, ΜΚΟ και ιδιωτικών φορέων, συμπεριλαμβανομένης της ισχυρής συνεργασίας με κέντρα εθνοτικών μειονοτήτων. Οι μελλοντικές δραστηριότητες του κέντρου του Βελιγραδίου θα περιλαμβάνουν έργα για τους Σλοβάκους, τους Εβραίος και τους Ρομά/Τσιγγάνους, καθώς και για 29 άλλες εθνοπολιτισμικές μειονότητες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

 Βλέπε επίσης 

 Κατάλογος έργων ψηφιακής βιβλιοθήκης

 Αναφορές 
Αυτό το άρθρο περιλαμβάνει ορισμένα κείμενα που έχουν πνευματικά δικαιώματα από τον ιστότοπο του έργου που χρησιμοποιούνται με άδεια.

 Εξωτερικές συνδέσεις 

 Ιστότοπος του Προγράμματος Ράστκο (σερβική) Αγγλική έκδοση
 Πρόγραμμα Gutenberg DP-EU
 Ιδρύση Πολιτισμού και Παραδόσεων της Μπόκα  Κοτόρσκα "Project Rastko-Boka" (σερβικά) 
 Ίδρυμα Rastko-Boka (σερβικά)