Γάιος Ποπίλιος Λαίνας

Ο Γάιος Ποπίλιος Λάινας, λατιν.: Gaius Popillius Laenas (άκμασε το διάστημα 172–158 π.Χ.) ήταν πολιτικός και στρατηγός της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Διετέλεσε ύπατος δύο φορές, μία το 172 και μία το 158 π.Χ.

Στάλθηκε ως απεσταλμένος για να αποτρέψει έναν πόλεμο μεταξύ του Αντίοχου Δ' Επιφανούς της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών και της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου. Όταν ήρθε αντιμέτωπος με τις απαιτήσεις των Ρωμαίων να ματαιώσει την επίθεσή του στην Αλεξάνδρεια, ο Αντίοχος Δ΄ ζήτησε χρόνο. Ο Ποπίλιος Λαίνας υποτίθεται ότι σχεδίασε έναν κύκλο γύρω από τον βασιλιά στην άμμο με το μπαστούνι του, και τον διέταξε να μην φύγει από αυτόν, μέχρι να δοθεί μία σταθερή απάντηση. Οι Σύροι αποσύρθηκαν. Σύμφωνα με τον Λίβιο:Αφού δέχτηκε την υποταγή των κατοίκων της Μέμφιδας και του υπόλοιπου αιγυπτιακού λαού, άλλοι υποταγμένοι οικειοθελώς, άλλοι υπό απειλές, ο [Αντίοχος Δ΄] βάδισε με εύκολα προς την Αλεξάνδρεια. Αφού πέρασε τον ποταμό στην Ελευσίνα, περίπου τέσσερα μίλια από την Αλεξάνδρεια, τον συνάντησαν οι Ρωμαίοι επίτροποι, τους οποίους χαιρέτησε φιλικά και άπλωσε το χέρι του στον Ποπίλιο. Ο Ποπίλιος όμως έβαλε στο χέρι του τις δέλτους, στις οποίες ήταν γραμμένο το διάταγμα της Συγκλήτου, και του είπε πρώτα απ' όλα να το διαβάσει. Αφού το διάβασε, είπε ότι θα καλούσε τους φίλους του σε συμβούλιο, και θα σκεφτόταν τι έπρεπε να κάνει. Ο Ποπίλιος, αυστηρός και με εξουσία όπως πάντα, τράβηξε έναν κύκλο γύρω από τον βασιλιά με το ραβδί που κουβαλούσε, και είπε: «Πριν βγεις από αυτόν τον κύκλο, δώσε μου μία απάντηση να πάω στη Σύγκλητο». Για λίγες στιγμές δίστασε, έμεινε έκπληκτος με μία τέτοια επιτακτική διαταγή, και τελικά απάντησε: «Θα κάνω ό,τι νομίζει σωστό η Σύγκλητος». Μέχρι τότε ο Ποπίλιος άπλωσε το χέρι του στον βασιλιά ως φίλο και σύμμαχο. Ο Αντίοχος [Δ΄] εκκένωσε την Αίγυπτο την καθορισμένη ημερομηνία, και οι επίτροποι άσκησαν την εξουσία τους για να δημιουργήσουν μία διαρκή συμφωνία μεταξύ των αδελφών, καθώς δεν είχαν ακόμη συνάψει ειρήνη μεταξύ τους. Ab Urbe Condita, xlv.12.Ο Πολύβιος, ο Έλληνας ιστορικός της Ελληνιστικής Περιόδου, πρόσθεσε περισσότερες λεπτομέρειες στο κύριο έργο του, Ιστορίες, το οποίο καλύπτει λεπτομερώς την περίοδο 264–146 π.Χ.Την ώρα που ο Αντίοχος πλησίασε τον Πτολεμαίο και σκόπευε να καταλάβει το Πηλούσιο, ο Ρωμαίος διοικητής Γάιος Ποπίλιος Λαίνας, στον Αντίοχο που τον χαιρέτησε από απόσταση και μετά άπλωσε το χέρι του, έδωσε στον βασιλιά, όπως το είχε από κοντά του, το αντίγραφο της απόφασης της Συγκλήτου (Senatus consultum) και του είπε να το διαβάσει πρώτα. Αυτό το έκανε διότι δεν θεώρησε σωστό να κάνει τη συνήθη χειραψία φιλίας, πριν καταλάβει αν οι προθέσεις αυτού που τον χαιρετούσε ήταν φιλικές ή εχθρικές. Αλλά όταν ο βασιλιάς, αφού το διάβασε, είπε ότι θα ήθελε να συμβουλευθεί τους φίλους του γι' αυτήν την απόφαση, ο Ποπίλιος ενήργησε με τρόπο που θεωρήθηκε προσβλητικός και εξαιρετικά αλαζονικός: έφερε ένα ραβδί κομμένο από ένα κλήμα, και με αυτό τράβηξε έναν κύκλο γύρω από τον Αντίοχο. Του είπε ότι έπρεπε να παραμείνει μέσα σε αυτόν τον κύκλο, μέχρι να δώσει την απόφασή του για το περιεχόμενο της επιστολής. Ο βασιλιάς έμεινε έκπληκτος με αυτή την αυταρχική διαδικασία, αλλά, μετά από δισταγμό λίγων στιγμών, είπε ότι θα έκανε όλα όσα ζητούσαν οι Ρωμαίοι. Έπειτα από αυτό ο Ποπίλιος και η ακολουθία του τον έπιασαν όλοι από το χέρι, και τον χαιρέτησαν θερμά. Η απόφαση τον διέταζε να τερματίσει αμέσως τον πόλεμο με τον Πτολεμαίο. Έτσι, καθώς του επιτρεπόταν ένας καθορισμένος αριθμός ημερών, οδήγησε τον στρατό του πίσω στη Συρία, βαθιά πληγωμένος και παραπονούμενος πράγματι, αλλά υποχωρώντας στις περιστάσεις προς το παρόν. Ο Ποπίλιος, αφού τακτοποίησε τα πράγματα στην Αλεξάνδρεια και προέτρεψε τους δύο εκεί βασιλείς να ενεργήσουν από κοινού, διατάζοντάς τους επίσης να στείλουν τον Πολυάρατο στη Ρώμη, έπλευσε για την Κύπρο, θέλοντας να μην χάσει χρόνο για να εκδιώξει τα συριακά στρατεύματα που βρίσκονταν στο νησί. Όταν έφτασαν, διαπιστώνοντας ότι οι στρατηγοί του Πτολεμαίου είχαν ηττηθεί, και ότι οι υποθέσεις της Κύπρου ήταν γενικά σε ταραχώδη κατάσταση, έκαναν σύντομα τον Συριακό στρατό να αποσυρθεί από τη χώρα, και περίμεναν μέχρι τα στρατεύματα να πάρουν το πλοίο για τη Συρία. Με αυτόν τον τρόπο οι Ρωμαίοι έσωσαν το βασίλειο του Πτολεμαίου, το οποίο είχε σχεδόν συντριβεί: η Τύχη, αφού κατεύθυνε τόσο το θέμα του Περσέα και της Μακεδονίας, όταν η θέση της Αλεξάνδρειας και ολόκληρης της Αιγύπτου ήταν σχεδόν απελπιστική, όλα διορθώθηκαν, απλώς και μόνο επειδή είχε κριθεί η μοίρα του Περσέα. Διότι αν δεν ήταν έτσι, και αν ο Αντίοχος δεν ήταν σίγουρος γι' αυτό, δεν θα υπάκουε ποτέ, νομίζω, τις ρωμαϊκές εντολές. Πολύβιου, Ιστορίαι, αποσπάσματα του βιβλίου 29, που δημοσιεύτηκε στον τόμ. VI της έκδοσης Loeb Classical Library, 1922-1927. Ο στόλος του Ποπίλιου Λαίνα είναι αυτός που αναφέρεται στην προφητεία του Δανιήλ 11 : «Διότι πλοία του Κιττίμ θα έρθουν εναντίον του [Αντιόχου Δ΄]· γι' αυτό θα αποθαρρυνθεί και θα επιστρέψει» (). (Goldingay, σελ.301)

 Αναφορές 

Πηγές
 Cicero, Philippicae, viii.8.
 Livy, Ab urbe condita, xlv.12.
 Πολύβιος, Ιστορίες, xxix.27.
 John Goldingay, Daniel . Waco: Word, 1989.

Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 2ου αιώνα π.Χ.