Κόιντος Φάβιος Μάξιμος Ρουλιανός

Ο Κόιντος Φάβιος Μάξιμος Ρουλιανός ή Ρούλος, λατιν.: Quintus Fabius Maximus Rullianus (ή Rullus) ήταν πατρίκιος, πολιτικός και στρατιωτικός της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας κατά τον 4ο και τις αρχές του 3ου αι. π.Χ. Ήταν γιος του Mάρκου Φάβιου Αμβούστου, του πατρίκιου γένους των Φαβίων, ήταν πέντε φορές ύπατος, δικτάτορας μία φορά (πιθανώς δύο φορές), τιμητής και ήρωας των Σαμνιτικών Πολέμων. Ήταν αδελφός του Μάρκου Φάβιου Αμβούστου, ο οποίος πήρε το όνομά του από τον πατέρα τους. Έγινε ο παππούς (ή προπάππους) του Κόιντου Φάβιου Μάξιμου Βερουκόσου (ήρωα του Β' Καρχηδονιακού Πολέμου). 

Η πρώτη του εμφάνιση σε σωζόμενα αρχεία είναι ως διοικητής ιππικού (magister equitum) το 325 π.Χ., όταν κέρδισε μία τολμηρή νίκη εναντίον των Σαμνιτών στο Iμβρίνιον. Ωστόσο, είχε ενεργήσει χωρίς την εξουσία του δικτάτορα Λεύκιου Παπίριου Κούρσορα, ο οποίος θύμωσε, και απαίτησε από τη Σύγκλητο να τιμωρήσει τον Φάβιο για ανυπακοή στις εντολές. Ο Τ. Λίβιος (8.31-36) περιγράφει μία τεταμένη σκηνή, όπου ο Παπίριος στάθηκε σχεδόν μόνος ενάντια στη Σύγκλητο και τον λαό, που υποστήριζε τον Φάβιο λόγω της νίκης του, αλλά που επίσης δεν ήθελε να υπονομεύσει την απόλυτη εξουσία που είχαν δώσει στον Παπίριο. Τελικά ο Φάβιος ρίχτηκε στα πόδια του δικτάτορα και ζήτησε συγχώρεση, η οποία δόθηκε.

Ο Φάβιος έγινε ύπατος για πρώτη φορά το 322 π.Χ., αν και λίγα λέγονται για την εποχή του στην εξουσία. Το επόμενο έτος (321) υπηρετεί ένα μεσοδιάστημα (Interrex).  Εμφανίζεται στη συνέχεια ως δικτάτορας ο ίδιος το 315 π.Χ., πολιορκώντας επιτυχώς τη Σατίκουλα και στη συνέχεια, με μικρότερη επιτυχία, πολεμώντας στις Λαυτούλες (ο Διόδωρος αναφέρει μία άλλη δικτατορία το 313 π.Χ., αλλά αυτό μάλλον είναι λάθος). Ως ύπατος το 310 π.Χ., ο Φάβιος πολέμησε τους Ετρούσκους στο Σούτριο, στη συνέχεια τους ακολούθησε όταν κατέφυγαν στο Δάσος του Κιμινίου και τους νίκησε ξανά. Ύπατος πάλι το 308 π.Χ., νίκησε την Περουσία και τη Nουκερία Αλφατέρνα.

Στη συνέχεια υπηρέτησε ως τιμητής με τον Δέκιο Μυ ξεκινώντας το 304 π.Χ. Το τελευταίο lustrum συντομεύτηκε, για να επιταχυνθεί η ανάληψη του αξιώματος του Ρουλιανού, επειδή τον ήθελαν να ανατρέψει τις μεταρρυθμίσεις που είχε θεσπίσει ο Άππιος Κλαύδιος Καίκος κατά τη διάρκεια της τιμητείας του. Ο Καίκος είχε δεχτεί πολίτες χωρίς περιουσία (μία πολυάριθμη ομάδα) σε όλες τις ρωμαϊκές φυλές. Ο Ρουλιανός τους περιόρισε στις τέσσερις αστικές φυλές, και με αυτόν τον τρόπο αφαίρεσε το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής εξουσίας, που είχαν πρόσφατα αποκτήσει. Για την τιμητεία του έλαβε το επίθετο (cognomen) Mάξιμος, ο πρώτος από μία σειρά ανδρών που πήραν τιμητικά το όνομα. Ένα άλλο μέτρο που έλαβε, ήταν να καθιερώσει μία ετήσια παρέλαση για τους ιππείς στις 15 Ιουλίου. 

Ο Φάβιος ήταν ύπατος για 4η φορά το 297 π.Χ., νικώντας τους Σαμνίτες στο Τιφέρνον, στέλνοντας μέρος της γραμμής του γύρω από τους λόφους, πίσω από τον εχθρό. Το 296 π.Χ., καθώς ο Λεύκιος Βολούμνιος και ο Άππιος Κλαύδιος Καίκος ήταν ύπατοι, αυτός και ο Πόπλιος Δέκιος Μυς έγιναν ανθύπατοι και η απεριόριστη εξουσία τους (imperium) παρατάθηκε κατά έξι μήνες.  Το 295 π.Χ. εξελέγη ομόφωνα για πέμπτη θητεία, όπου κέρδισε διαρκή φήμη, επειδή νίκησε έναν συνασπισμό Ετρούσκων, Σαμνιτών και Γαλατών στην επική μάχη του Σεντίνου.

Ο γιος του Ρουλιανού ήταν ο Κόιντος Φάβιος Μάξιμος Γούργες και ο εγγονός του (ή δισέγγονός του) ήταν ο περίφημος Κόιντος Φάβιος Μάξιμος Βερουκόσος, με το επώνυμο «Κουνκτάτωρ», του Β' Καρχηδονιακού Πολέμου.

Ο γιος του, Γούργκες, ηττήθηκε στο Σάμνιο, και γλίτωσε από ανάκληση από τον στρατό και ταπείνωση με την παρέμβαση του Ρουλιανού, ο οποίος υποσχέθηκε να τον βοηθήσει ως υποδιοικητής (ανώτερος λεγάτος). Οι δύο άνδρες νίκησαν τους Σαμνίτες και αιχμαλώτισαν τον Γάιο Πόντιο, τον Σαμνίτη διοικητή, ο οποίος παρέλασε στον θρίαμβο και αποκεφαλίστηκε. 

Ο Ρουλιανός έγινε πρώτος της Συγκλήτου (princeps Senatus) στα τελευταία του χρόνια. 

Αν και η φήμη του Ρουλιανού είναι αναμφισβήτητη, η κύρια πηγή της βιογραφίας του είναι ο Τ. Λίβιος, ο οποίος με τη σειρά του εργάστηκε από τα χρονικά του Φάβιου Πίκτορα και άλλων, και πολλές από τις λεπτομέρειες είναι ύποπτα παρόμοιες με τις ιστορίες του Κουνκτάτορα.

Το παρωνύμιο (agnomen, στην πραγματικότητα είναι πιο πιθανό ένα επιπλέον επίθετο [cognomen]) "Ρούλος" φαίνεται να σημαίνει "ακαλλιέργητος, άδολος" ή "επαίτης". 

 Δείτε επίσης 
 Διόδωρος Σικελιώτης
 Ευτρόπιος
 Φροντίνος
 Λίβιος (βιβλία 8-11 passim)
 Βαλέριος Μάξιμος

 Αναφορές 

Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαίοι στρατηγοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι δικτάτορες
Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 3ου αιώνα π.Χ.
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 4ου αιώνα π.Χ.