Πόπλιος Πετρόνιος

Ο Πόπλιος Πετρόνιος, λατιν.: Publius Petronius, ήταν Ρωμαίος συγκλητικός, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Καλιγούλα και του Κλαύδιου. Διετέλεσε ύπατος το δεύτερο μισό του έτους 19, αντικαθιστώντας τον Λεύκιο Νορβάνο Βάλβo.  Η κλήρωση του απένειμε επίσης τον τίτλο του ανθύπατου της Ασίας. Ωστόσο, ο Πετρόνιος είναι περισσότερο γνωστός ως ο διορισμένος λεγάτος (κυβερνήτης) της Συρίας το 39, πιθανότατα φτάνοντας στη χώρα στα τέλη του έτους. Ο A. Α. Μπάρετ τον αναφέρει ως παράδειγμα των «εξαιρετικών διορισμών», που έγιναν από έναν Αυτοκράτορα, που συχνά απορρίπτεται ως ψυχικά ανισόρροπος. 

 Κυβερνήτης της Συρίας 
Ως Κυβερνήτης όλης της Συρίας, ο Πετρόνιος είχε τη βοήθεια κατώτερων αξιωματούχων, που ήταν υπεύθυνοι για διάφορες περιοχές. Ο έπαρχος της Ιουδαίας εκείνη την εποχή ήταν ο Μάρκελλος, ο οποίος είχε φτάσει μόλις έναν χρόνο νωρίτερα, και περίπου την ίδια εποχή με τον διορισμό του Πετρόνιου ο Ηρώδης Αγρίππας Α΄ (εγγονός του Ηρώδη Α΄ του Μεγάλου) πρόσθεσε τη Γαλιλαία και την Περαία στις επικράτειές του, αλλά δεν βρισκόταν τότε στη χώρα.

Κάποια στιγμή τον χειμώνα του 39/40, ο ελληνικός πληθυσμός της Ιαμνίας στην Ιουδαία ανήγειρε ένα βωμό για την αυτοκρατορική λατρεία (λατρεία του αυτοκράτορα) και οι Εβραίοι που κατοικούσαν εκεί τον κατέστρεψαν αμέσως, με αποτέλεσμα σοβαρές κοινοτικές ταραχές.

Η καταστροφή ενός βωμού για τη δική του λατρεία προφανώς εκλήφθηκε ως προσωπική προσβολή από τον Καλιγούλα, ο οποίος ήδη μαστιζόταν από διαμάχες μεταξύ Εβραίων και Ελλήνων στην Αλεξάνδρεια, οι οποίοι είχαν αντιπροσωπείες στη Ρώμη ζητώντας την εκδίκασή της υπόθεσης. Ο Αυτοκράτορας επέτυχε μία αντεπίθεση, δίνοντας εντολή στον Πετρώνιο να μετατραπεί ο ναός στην Ιερουσαλήμ σε αυτοκρατορικό ιερό με ένα τεράστιο άγαλμα του Αυτοκράτορα με τη μορφή του υπέρτατου θεού των Ρωμαίων, Δία. Ο κυβερνήτης επρόκειτο να χρησιμοποιήσει δύο από τις τέσσερις διαθέσιμες λεγεώνες του, για να επιβάλει αυτό το διάταγμα.

Αυτή η πρόταση έπληξε την ίδια την καρδιά της θρησκείας των Εβραίων, οι οποίοι αποτελούσαν σημαντικό στοιχείο του πληθυσμού και του επιχειρηματικού τομέα των περισσότερων πόλεων σε όλη την Αυτοκρατορία (όπως φαίνεται στις Πράξεις των Αποστόλων και επιβεβαιώνεται από Ρωμαίους ιστορικούς). Ο Πετρόνιος είχε ήδη κάνει μία προκαταρκτική μελέτη της εβραϊκής φιλοσοφίας, και έτσι γνώριζε τα προβλήματα που υπέβοσκαν.

Διέταξε την κατασκευή του αγάλματος στη Σιδώνα, αλλά είπε στους γλύπτες να μην βιαστούν, όσο εκείνος προσπαθούσε να διαπραγματευτεί με τους Εβραίους. Οδήγησε τις δύο λεγεώνες του στην Πτολεμαΐδα, στα σύνορα με τη Γαλιλαία, όπου συνάντησε μία μαζική διαδήλωση. Αφήνοντας τον στρατό του, κατευθύνθηκε προς την Τιβεριάδα, την πρωτεύουσα της Γαλιλαίας, όπου συνάντησε μία υψηλού προφίλ αντιπροσωπεία, η οποία κατέστησε σαφές, ότι τους ζητούνταν να αποδεχτούν το αδύνατο. Φαίνεται ότι δεν υπήρχαν απροκάλυπτες απειλές βίας, αν και σαφώς υπήρχε στον αέρα, και η συγκομιδή (το έτος 40) είχε ήδη παραμεληθεί, κάτι που θα μπορούσε να φέρει πείνα στην Τύρο και τη Σιδώνα και σε άλλες γειτονικές περιοχές (βλ. Πράξεις 12:20-24 μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα).

Ο Πετρόνιος απέσυρε τις δυνάμεις του και κέρδισε περισσότερο χρόνο, ενώ έγραψε στον Καλιγούλα με την έκκληση να αλλάξει γνώμη, λόγω της επικίνδυνης πορείας που ακολουθούσαν τα γεγονότα. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το τι συνέβη στη συνέχεια. Κάποια λέει ότι ο Αυτοκράτορας απάντησε με οργή και είπε στον Πετρόνιο να προχωρήσει όπως του είχε διαταχθεί, και στη συνέχεια του έδωσε εντολή να αυτοκτονήσει.  Όλοι συμφωνούν ότι ο μόνος άνθρωπος τον οποίο ο Καλιγούλας θα συμβουλευόταν, ο Ηρώδης Αγρίππας Α΄, επέστρεψε στη Ρώμη χωρίς να γνωρίζει τι συνέβαινε, και τον έπεισε να ανακαλέσει την εντολή για τον ναό, με αντάλλαγμα τις εβραϊκές υποσχέσεις να μην παρεμβαίνουν στην αυτοκρατορική λατρεία έξω από την Ιερουσαλήμ.

Σε κάθε περίπτωση, η είδηση της δολοφονίας του Καλιγούλα τον Ιανουάριο του 41 έφτασε στη Συρία και την Ιουδαία πριν από την εντολή αυτοκτονίας ή τη νέα πρόταση. 

Ο Κλαύδιος έγινε αμέσως ο νέος Αυτοκράτορας, με τη βοήθεια του Αγρίππα (η οικογένεια του Ηρώδη μπορούσε πάντα να βάλει και τις δύο πλευρές να είναι εναντίον της μέσης), ο οποίος ανταμείφθηκε με την κυριαρχία στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, επιπλέον της υπάρχουσας κυριαρχίας του, και ο Πετρόνιος ανακλήθηκε στη Ρώμη.

 Οικογένεια 
Ήταν σύζυγος της Πλαυτίας, αδελφής του Αύλου Πλαύτιου (κατακτητή και πρώτου κυβερνήτη της Βρετανίας), όπως μαρτυρείται σε επιγραφή. 

Σύμφωνα με τον Τάκιτο, η κόρη του Πόπλιου Πετρόνιου και της Πλαυτίας, ονόματι Πετρονία, παντρεύτηκε τον Αύλο Βιτέλλιο, ο οποίος ήταν Αυτοκράτορας κατά το Έτος των Τεσσάρων Αυτοκρατόρων (69). Είχαν χωρίσει πριν από εκείνο το έτος: ο Τάκιτος αναφέρει ότι ο Αύλος Βιτέλλιος «φοβόταν και μισούσε» έναν άνδρα ονόματι Δολαβέλλα, καθώς είχε νυμφευτεί τη διαζευγμένη σύζυγό του Πετρονία. Κατά συνέπεια, διέταξε να θανατωθεί ο Δολαβέλλα στην άκρη του δρόμου. 

Ο Πετρόνιος ήταν ο πατέρας, πιθανώς εξ υιοθεσίας, του Πόπλιου Πετρόνιου Τουρπιλιανού, ο οποίος έγινε κυβερνήτης της Βρετανίας κατά τα έτη 61-63. Ο Τάκιτος στο έργο του Αgricola γράφει ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως κυβερνήτη, ο Τουρπιλιανός ηρέμησε τα υπάρχοντα προβλήματα, αλλά δεν προέβη σε περαιτέρω κινήσεις. 

 Αναφορές 

Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 1ου αιώνα