Μεσαιωνική Αρμενία

Η Μεσαιωνική Αρμενία αναφέρεται στην ιστορία της Αρμενίας κατά τον Μεσαίωνα. Ακολουθεί την Αρχαία Αρμενία και καλύπτει μια περίοδο περίπου οκτώ αιώνων, ξεκινώντας με τη μουσουλμανική κατάκτηση της Αρμενίας τον 7ο αιώνα. Τα βασικά γεγονότα αυτής της περιόδου περιλαμβάνουν την αναγέννηση ενός Αρμενικού Βασιλείου υπό τη δυναστεία των Μπαγκρατιδών, ακολουθούμενη από την άφιξη των Σελτζούκων Τούρκων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ένα μέρος του αρμενικού λαού μεταναστεύει στην Κιλικία για να αναζητήσει καταφύγιο από τις εισβολές, ενώ τα απομεινάρια στην Ανατολική Αρμενία βλέπουν την ίδρυση της Ζακαριδικής Αρμενίας υπό το Βασίλειο της Γεωργίας. Αυτή η περίοδος σηματοδοτεί επίσης την εμφάνιση της βασιλικής δυναστείας στο Αρτσάχ.

Στην Κιλικία, οι Αρμένιοι ιδρύουν ένα σταυροφορικό κράτος, το Αρμενικό Βασίλειο της Κιλικίας, το οποίο θα ήταν το τελευταίο πλήρως ανεξάρτητο αρμενικό κράτος τους επόμενους αιώνες μέχρι την ίδρυση της σύγχρονης Αρμενίας. Η άφιξη της Μογγολικής Αυτοκρατορίας στην περιοχή, ακολουθούμενη από την άνοδο και την πτώση πολλών άλλων τουρκομογγολικών συνομοσπονδιών, σηματοδοτεί μια καμπή στην ιστορία του αρμενικού λαού, η οποία ορίζεται από τη μεγάλη εισροή τουρκόφωνων φύλων στην πατρίδα τους. Μέχρι το τέλος του Μεσαίωνα, η έννοια του αρμενικού κράτους έχει υποβιβαστεί στην ιστορία, με τα δυτικά τμήματα της ιστορικής Αρμενίας ως μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το ανατολικό τμήμα ως μέρος του Σαφαβιδικού Ιράν.

 Ιστορικό υπόβαθρο 
Η Δυτική Αρμενία βρισκόταν υπό τον έλεγχο του Βυζαντίου από τη διχοτόμηση του Βασιλείου της Αρμενίας το 387, ενώ η Ανατολική Αρμενία βρισκόταν υπό την κυριαρχία της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών από το 428. Ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές διαμάχεςThe Glory of Byzantium | Publications for Educators | Explore & Learn | The Metropolitan Museum of Art, πολλοί Αρμένιοι πέτυχαν στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και κατέλαβαν καίριες θέσεις. Στην κατεχόμενη από τους Σασσανίδες Αρμενία, ο λαός αγωνίστηκε να διατηρήσει τη χριστιανική του θρησκεία. Αυτός ο αγώνας έφτασε στο αποκορύφωμά του στη μάχη του Αβαραΐρ. Αν και η μάχη ήταν στρατιωτική ήττα, ο διάδοχος του Βαρτάνη Μαμιγκονιάν, Βαχάν, πέτυχε να αναγκάσει τους Πέρσες να παραχωρήσουν θρησκευτική ελευθερία στους χριστιανούς Αρμένιους με τη Συνθήκη του Νβαρσάκ του 484.

 Αραβική κατάκτηση 
Μετά το θάνατο του προφήτη του Ισλάμ Μωάμεθ το 632, οι Άραβες επέκτειναν τη θρησκεία τους σε όλη τη Μέση Ανατολή. Το 639, με μια δύναμη 18.000 πολεμιστών, ο Αμπντ-ερ-Ραχμάν πήρε την περιοχή Ταρών και λεηλάτησε τη χώρα. Το 642, οι Μουσουλμάνοι κατέλαβαν το Ντβιν, έσφαξαν 12.000 από τους κατοίκους του και οδήγησαν 35.000 στη σκλαβιά. Ο πρίγκιπας Θεόδωρος Ρεστουνί οργάνωσε αντίσταση και απελευθέρωσε τους σκλαβωμένους Αρμένιους. Ωστόσο, ο Θεόδωρος αποδέχτηκε τελικά την αραβική κυριαρχία στην Αρμενία. Έτσι, το 645 ολόκληρη η Αρμενία περιήλθε στην ισλαμική κυριαρχία. Αυτή η περίοδος των 200 ετών διακόπηκε από μερικές περιορισμένες εξεγέρσεις, οι οποίες δεν είχαν ποτέ παναρμενικό χαρακτήρα. Οι περισσότερες μικρές αρμενικές οικογένειες αποδυναμώθηκαν υπέρ των Μπαγκρατιδών και Αρτσερουνί.

 Μπαγκρατιδική Αρμενία 
Καθώς η ισλαμική δύναμη εξασθενούσε, ο Ασώτιος Α' της οικογένειας των Μπαγκρατιδών απέκτησε μεγαλύτερη επιρροή στην Αρμενία. Έγινε πρίγκιπας των πριγκίπων το 861 και μετά από πόλεμο κατά των κοντινών Άραβων εμίρηδων, το 885, αναγνωρίστηκε ως βασιλιάς της Αρμενίας τόσο από τον Χαλίφη της Βαγδάτης όσο και από τον Αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης. Μετά από περισσότερα από 450 χρόνια ξένης κατοχής, οι Αρμένιοι επιβεβαίωσαν επιτέλους την κυριαρχία τους στα προγονικά εδάφη τους. Παρά τις προσπάθειες των Μπαγκρατιδών να ελέγξουν όλες τις αρμενικές οικογένειες ευγενών, οι Αρτσρούνι και Σιούνι τελικά αποχώρησαν από την κεντρική κυριαρχία. Ο Ασώτιος Γ' μετέφερε την πρωτεύουσα από το Καρς στην Ανί, το οποίο έγινε γνωστό ως η "πόλη των 1001 εκκλησιών". Η Ανί έγινε σημαντικό πολιτιστικό και οικονομικό κέντρο σε ολόκληρη την περιοχή. Η Μπαγκρατιδική Αρμενία έπεσε το 1045 στους Βυζαντινούς και στη συνέχεια το 1064 στους Σελτζούκους Τούρκους.

 Αρμενικό Βασίλειο της Κιλικίας 
Το Βασίλειο της Κιλικίας ιδρύθηκε από τη δυναστεία των Ρουπενιδών, παρακλάδι της ευρύτερης οικογένειας των Βαγκρατιδών, που σε διάφορες εποχές κατείχε τους θρόνους της Αρμενίας και της Γεωργίας. Πρωτεύουσά τους ήταν η Σις.

Η Κιλικία ήταν ισχυρός σύμμαχος των Ευρωπαίων Σταυροφόρων και έβλεπε τον εαυτό της ως προπύργιο του χριστιανικού κόσμου στην Ανατολή. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ως επίκεντρο του αρμενικού εθνικισμού και κουλτούρας, καθώς η Αρμενία βρισκόταν υπό ξένη κατοχή εκείνη την εποχή. Στα μέσα του 13ου αιώνα, ο βασιλιάς Χετούμ Α΄ της Αρμενίας υπέβαλε οικειοθελώς τη χώρα στη μογγολική κυριαρχία και προσπάθησε να ενθαρρύνει άλλες χώρες να κάνουν το ίδιο, αλλά μπόρεσε μόνο να πείσει τον γαμπρό του, Βοημούνδο ΣΤ΄ της Αντιόχειας, ο οποίος υποτάχθηκε το 1259. Ωστόσο, η Αντιόχεια στη συνέχεια αφανίστηκε ως αντίποινα από τους Μουσουλμάνους το 1268. Η Κιλικία παρέμεινε Μογγόλος υποτελής, μέχρι που καταστράφηκε και αυτή στα μέσα του 14ου αιώνα από τους Αιγύπτιους Μαμελούκους.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μεσαιωνική Αρμενία