Πέδρο Βικούνια

Έμεινε στην Ελλάδα από το 1974 στο 1979, σπουδάζοντας στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Το 1980-81 συνεργάστηκε ως ηθοποιός με τον ΘΟΚ (Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου). Επιστρέφοντας στην πατρίδα του, το 1986, συμμετείχε σε πολυάριθμες ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.  

Έχει δημοσιεύσει θεατρικά έργα καθώς και ποιητικές συλλογές στα ελληνικά και στα ισπανικά. Συνδέθηκε φιλικά με τον Οδυσσέα Ελύτη, του οποίου έργα μετέφρασε στην ισπανική γλώσσα. Έχει, επίσης, μεταφράσει έργα τού Γιώργου Σεφέρη, κατόπιν ανάθεσης της UNESCO, και αρκετών άλλων Ελλήνων ποιητών. 

Το ελληνικό κράτος του έχει απονείμει το παράσημο του Τάγματος του Φοίνικα για τη συμβολή του στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού. 

Επισκέπτεται συχνά την Ελλάδα, που θεωρεί δεύτερη πατρίδα του, και την Κύπρο, για ομιλίες και σεμινάρια.

 Πρώτα χρόνια 
Είναι ο έβδομος γιος του ποιητή Χοσέ Μιγκέλ Βικούνια Λαγαρίγκε (José Miguel Vicuña Lagarrigue)
και της συγγραφέα Ελιάνα Ναβάρο Μπαραόνα (Eliana Navarro Barahona) και εγγονός του δικηγόρου, συγγραφέα και πολιτικού Κάρλος Βικούνια Φουέντες
(Carlos Vicuña Fuentes).

Ήρθε σε επαφή με την ποίηση εξ απαλών ονύχων. Μεγάλωσε σε μια οικογένεια διανοουμένων που μετρούσε πέντε γενιές καλλιτεχνών. Και οι δύο γονείς του ήσαν ποιητές Το σπίτι όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ήταν διαρκώς γεμάτο ποιητές Χιλιανούς αλλά και ξένους, και αγάπη για τα βιβλία γενικότερα. Πρωτοδιάβασε την Οδύσσεια στα 11 χρόνια του. 

Ο ίδιος, σε μια συνέντευξή του στην εφημερίδα «Αυγή», μιλά με συγκίνηση για τα παιδικά του χρόνια: 

«Μεγάλωσα ανάμεσα στη βεβαιότητα ότι οι λέξεις είναι κάτι μαγικό που μπορεί να σου φανερώσει μυστικούς κόσμους. Εξ ου και η αγάπη μου, από μικρό παιδί στο θέατρο, το θέατρο του λόγου, όχι τόσο της εικόνας. Ο πατέρας μου ήταν ένας πολύ ξεχωριστός άνθρωπος. Μας επέτρεπε να μην πάμε στο σχολείο υπό τον όρο ότι θα διαβάζαμε ένα βιβλίο. Η δουλειά του για την επιβίωση ήταν βιβλιοθηκάριος στη βιβλιοθήκη του Κοινοβουλίου. Τη δεκαετία του 1960 γέμισε το Σαντιάγο με ποίηση. Δανείστηκε μια θεατρική αίθουσα και κάθε Τρίτη άνοιγε τη σκηνή για να διαβάσει ο κόσμος τα δικά του ποιήματα. Απλοί άνθρωποι, γνωστοί ποιητές, όλοι μαζί συμμετείχαν σ' αυτή την εκδήλωση, που ονομαζόταν "Η Τρίτη της ποίησης". Ήταν σαν γιορτή κι ο πατέρας μου πίστευε ότι η ποίηση είναι το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή του ανθρώπου. 

Επίσημα ποιητής ανάμεσα στην οικογένεια και τους ποιητές φίλους των γονιών μου έγινα στα τέσσερα χρόνια μου. Είχα βρει μια γάτα στον δρόμο και την έβαλα σπίτι. Την ονόμασα "Φρανσισκάνα" και κάποια στιγμή ένα από τα αδέλφια μου την πήρε και την πέταξε πάλι στον δρόμο και η γάτα εξαφανίστηκε. Όταν κάποια στιγμή κρεβατώθηκε, εγώ μόνος μου στον διάδρομο μιλούσα για τη γάτα, μιλούσα όμως ποιητικά. Ο αδελφός μου με άκουγε και άρχισε να γράφει σε ένα τετράδιο όσα έλεγα. Όταν έφτασα στο δωμάτιό του, σταμάτησα. Εκείνος έδωσε το τετράδιο στους γονείς μας κι έκτοτε με αναγόρευσαν ποιητή.»

Από άλλη μια συνέντευξη, στο λογοτεχνικό διαδικτυακό περιοδικό Literature:

«Από τότε που θυμάμαι ˗ και έχω καθαρές εικόνες από τότε που ήμουν τριών χρονών παιδί, και από πιο μικρός ακόμη ˗ μιλούσα με ποιητική γλώσσα, αυτό τουλάχιστο μού έλεγαν τα αδέλφια μου. Γράφω επομένως από τότε που έμαθα γραφή και ανάγνωση, πράγμα που έγινε επίσης κατά την εποχή εκείνη που ανάφερα. Μόνος μου έμαθα. Όντας ο μικρότερος από εφτά παιδιά, ήμουν ουσιαστικά πολύ μόνος και τα πρωινά που έμενα μονάχος στο σπίτι, όλοι οι άλλοι ήταν στο σχολείο ή στη δουλειά, έπαιρνα κάποια βιβλία και προσπαθούσα να αποκρυπτογραφήσω εκείνες τις γραμμές που γέμιζαν τις σελίδες. Τελικά, από τις πολλές προσπάθειες και ρωτώντας από δω και από κει κατάφερα να μάθω να διαβάζω. Μετά μιλούσα και προσπαθούσα να γράψω, ίσως επειδή έπρεπε να γεμίσω τους μεγάλους αδειανούς χώρους του σπιτιού, καθώς έλειπαν όλοι οι άλλοι, με κάτι που να με συντροφεύει, έστω  με λέξεις.  Ουσιαστικά τα ποιήματά μου τα απήγγειλα καθώς περιφερόμουν μέσα στο λαβύρινθο του μεγάλου σπιτιού όπου ζούσαμε, σ᾽ έναν διάλογο με κάποιον που ήμουνα εγώ ο ίδιος. Ήταν η μοναδική μου συντροφιά εκείνα τα πρωινά της παιδικής μου ηλικίας. Μέλη της οικογένειας μου που τα άκουγαν, τα έγραφαν. Από μικρός έχω την τάση να μιλάω μόνος μου και να απαγγέλω τα ποιήματά μου όταν είμαι μόνος. Είναι λίγες οι φορές εκείνες που κομμάτια από αυτά που λέω στον εαυτό μου τα σημειώνω σε ένα χαρτί. Αυτούς τους σκόρπιους στοίχους τούς δουλεύω μετά και από κει ξεπηδά το ποίημα που παίρνει μια κάποια τελική μορφή. Όσο για το θέατρο, αφήνω τα πρόσωπα να μιλάνε μόνα τους κι εγώ καταγράφω αυτά που αυτοί οι φανταστικοί άνθρωποι λένε.

Στην αρχή, όπως είναι φυσικό, με επηρέασε πολύ η ποίηση της μητέρας μου, μού ήταν πολύ προσιτή, όντας εγώ ένα μικρό παιδί. Μετά γύρω στα εφτά η μητέρα μου μού χάρισε ένα δίσκο όπου ο Κουβανός ποιητής Νικολάς Γκιγιέν (Nicolás Guillén) διάβαζε μερικά από τα ποιήματά του, και τον άκουγα συνέχεια. Πιο μεγάλος διάβασα πολύ Ρεμπώ και τον Χιλιανό ποιητή Βισέντε Ουιδόμπρο (Vicente Huidobro) καθώς και Ζακ Πρεβέρ όπως και τον Saint-John Perse. Διάβασα σχεδόν τα άπαντα του Σαίξπηρ σε μια κάκιστη ισπανική μετάφραση, Γαρθία Λόρκα, Μιγέλ Ερνάνδεθ, και ό,τι ερχότανε στα χέρια μου, πολύ ακατάστατα, αλλά νομίζω πως οι ποιητές που με επηρέασαν πιο πολύ όταν πια άρχισε μια πιο προσωπική γραφή είναι ο Ελύτης, ο Σινόπουλος και, προφανώς ο Σεφέρης.»

 Το πραξικόπημα 
Το πραξικόπημα του Σεπτεμβρίου 1973 οδήγησε στην ανατροπή του προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε, ενός δημοκρατικά εκλεγμένου σοσιαλιστή ηγέτη, και στην εγκαθίδρυση της δικτατορίας υπό τον Αουγκούστο Πινοσέτ.  Η δικτατορία του Πινοσέτ χαρακτηρίστηκε από την καταστολή της αντιπολίτευσης, την φυλάκιση, τον εκτοπισμό και την εκτέλεση πολιτικών αντιπάλων και πολιτών.  Η οικογένεια Βικούνια ένοιωσε ότι κινδυνεύει. 

«Ο παππούς μου είχε υποστεί διώξεις κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Ιμπάνιεζ· από μικρά παιδιά γνωρίζαμε τη βαρβαρότητα που σημαίνει η επέμβαση του στρατού στη διακυβέρνηση της χώρας, και τα ιστορικά δεδομένα το επιβεβαίωναν». Τα καμένα βιβλία, η λογοκρισία και μια σκηνοθετημένη εκτέλεση με τυφλό σκoπευτή ήταν αρκετά.»

Το 1974 ο Πέδρο έγινε δεκτός στη Σχολή Τεχνών της Επικοινωνίας (Escuela de Artes de la Comunicación) του Καθολικού Πανεπιστημίου (UC), αλλά διέκοψε τις σπουδές του και τη χώρα του για να έρθει να μείνει στην Αθήνα.

«Αναγκάστηκα να φύγω πολύ νέος, παιδαρέλι θα έλεγα, από την Χιλή, διότι το πραξικόπημα άλλαξε τόσο πολύ τη φυσιογνωμία της χώρας, ώστε δεν υπήρχε, για μένα, άλλη διέξοδος. Πολλοί φίλοι μου αναγκάστηκαν να ζητήσουν πολιτικό άσυλο σε διάφορες πρεσβείες και η οικογένεια, το σόι μου δηλαδή, πήρε, εκτός από πολύ λίγες εξαιρέσεις, το δρόμο της εξορίας. Κι εγώ δεν ένοιωθα σίγουρος παρά τη μηδαμινή μου πολιτική δραστηριότητα ως σπουδαστής πριν το πραξικόπημα (που ως έφηβος σίγουρα νόμιζα πως ήταν πολύ σημαντική).

Είχα την αίσθηση και ακόμη την έχω, πως μου έκλεψαν για πάντα την πατρίδα μου όπως και το πολιτιστικό και ανθρώπινο περιβάλλον. Ήμουν βέβαιος πως δεν ήταν πια η χώρα μου και, όπου και να βρισκόμουν, κάποια στιγμή, θα με πιάνανε, όπως πιάσανε κάποια στιγμή τον αδελφό μου.»

 Στην Ελλάδα (1974-79) 
Έφθασε στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1974, μόλις τέσσερις μήνες μετά το τέλος της Χούντας, με υποτροφία από το ελληνικό κράτος για να σπουδάσει Ελληνική Φιλολογία και Δραματουργία.

«Έχω την εντύπωση ότι η Ελλάδα μου έσωσε τη ζωή, ότι μου έδωσε μία πατρίδα όταν μου έκλεψαν τη δική μου. Από το πραξικόπημα του Πινοσέτ και μετά, η ζωή μου είναι διαιρεμένη στα δύο. Μία πριν, που είναι πλέον ανέφικτη, και μία που ξεκίνησε από τα ερείπια και είναι η απτή, αυτή που μου έδωσε η Ελλάδα.  Εξ αιτίας του πραξικοπήματος βρέθηκα στην Ελλάδα και αυτό που με έδεσε είναι ότι έφτασα από μια χώρα πεθαμένη κοινωνικά, πολιτικά και πνευματικά σε μια άλλη πολύ ζωντανή, που έβγαινε από το σκοτάδι της δικής της χούντας και μου έδειξε έναν τεράστιο πολιτιστικό πλούτο». 

«Τότε άρχισαν να επιστρέφουν στο ραδιόφωνο και στο δημόσιο φως τα λογοτεχνικά και μουσικά έργα που προηγουμένως ήταν απαγορευμένα ή θεωρούνταν ανατρεπτικά».

Στη νέα του πατρίδα βρήκε «μια ευγενική χώρα, με άρωμα Ανατολής· για μένα ήταν σχεδόν μια χώρα ονείρου», αφηγείται. «Μια χώρα χωρίς πολλές αξιώσεις, αλλά με έντονη επιθυμία να ξανακερδίσει τη ζωή της μετά τον εμφύλιο και τη δικτατορία, δίνοντάς μου την ελπίδα ότι μπορούσα να συνεχίσω να ζω, να ονειρεύομαι εκείνη την αλλαγή του κόσμου που μου είχε στερήσει το πραξικόπημα στη Χιλή». 

Εκεί, σχεδόν αμέσως μετά την άφιξή του, γνώρισε την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη όταν άκουσε το Άξιον Εστί σε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη: «Και παρόλο που αρχικά δεν καταλάβαινα τις λέξεις, η μουσική και το γεγονός ότι τραγουδιόταν με ενθουσιασμό σε ταβέρνες και διαδηλώσεις με ώθησε να αναζητήσω το κείμενο, όταν άρχισα να κατανοώ τη γλώσσα. Διαπίστωσα ότι το κείμενο είχε μια ομορφιά και ένα βάθος σπάνιας ποιότητας».  

Αποφάσισε να μη ζητήσει πολιτικό άσυλο, επιθυμούσε να ξεχάσει τελείως την Χιλή, να ενσωματωθεί πλήρως στη χώρα, να κάνει δική του την γλώσσα, την ιστορία και την ποίησή της. Στο Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, μια αξιαγάπητη δασκάλα, η Νόρα Δημητριάδη, τον βοήθησε να αγαπήσει τα ελληνικά και να τα κάνει πραγματικά δική του γλώσσα. 

Έκανε εντατικά μαθήματα ελληνικών και ένα χρόνο αργότερα, το φθινόπωρο του 1975, έδωσε εισαγωγικές εξετάσεις για να σπουδάσει υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. 

Ο Ελύτης τον συνόδευσε και στο θέατρο.  Όταν έπρεπε να δώσει εξετάσεις στη Δραματική Σχολή ήταν υποχρεωτικό να απαγγείλει ένα σύγχρονο ελληνικό ποίημα και να παρουσιάσει έναν μονόλογο από κάποια τραγωδία. Του είπαν ότι όλοι οι υποψήφιοι θα έλεγαν κάποιο ποίημα του Καβάφη και ζήτησε από το φίλο του τον Φίλιππο Κουτσάφτη, που τον φιλοξενούσε, να του δώσει ένα βιβλίο του Καβάφη για να προετοιμαστεί.  Ένας φίλος του Κουτσάφτη όμως του πρότεινε να διαβάσει τη συλλογή “Προσανατολισμοί” του Ελύτη και έτσι κατέληξε στο ποίημα Επέτειος, το οποίο, όπως λέει, «αντήχησε μέσα μου, λόγω της κατάστασής μου ως ξεριζωμένου. 

«Οι ερωτήσεις και οι βεβαιότητες αυτού του ποιήματος έγιναν ένα είδος αναπνοής στη νέα μου ζωή. Μου άρεσε τόσο πολύ που, ανεπαίσθητα και ασυναίσθητα, άρχισα να το αποδίδω στα ισπανικά· και πιστεύω πως ήταν η πρώτη μου μετάφραση έργου του».

Τελικά όμως στις εξετάσεις δεν απήγγειλε ελληνικό ποίημα. Τον ρώτησε ο Τάκης Μουζενίδης αν γνωρίζει ένα σπουδαίο θεατρικό κείμενο στα ισπανικά και εκείνος απάγγειλε τον μονόλογο του Σιγισμούνδου από το Η ζωή είναι όνειρο του Καλντερόν ντε Λα Μπάρκα. Έτσι πέρασε τις εξετάσεις. 

Από τη σχολή αποφοίτησε τον Ιούνιο του 1978.

Στα χρόνια της παραμονής του στην Ελλάδα συμμετείχε σε κάποιες τηλεοπτικές παραγωγές για την ΕΡΤ και στην πρώτη του κινηματογραφική ταινία, τη μεσαίου μήκους «Αφήγηση/ Περιπέτεια/ Γλώσσα/Σιωπή» (1979) της Μαρίας Γαβαλά. Θέμα της η σχέση δύο ανδρών που υπονομεύεται σταδιακά από την καταλυτική παρουσία μιας γυναίκας καθώς οι τρεις τους περιπλανώνται ανά την Ελλάδα.  Πρόκειται για μια κατ'εξοχήν κινηματογραφόφιλη ταινία η οποία λειτουργεί μέσω του στοχασμού και της ανάπτυξης σκέψεων για τον ίδιο τον κινηματογράφο, τη γλώσσα και τη ζωή, με πληθώρα συσχετισμών και αναφορών (ταινίες ουέστερν, Άλφρεντ Χίτσκοκ, Βιμ Βέντερς και Βέρνερ Σρέτερ). Συμπρωταγωνιστές του η Γιώτα Φέστα, ο Ηλίας Κατέβας και ο, Αντώνης Κουτσελίνης.

 Κύπρος (1979-1982) 
Το 1979 πήγε στην Κύπρο, συμμετέχοντας σε παραστάσεις του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου. 

 Το γενναίο Βατραχάκι του Λεβ Ουστίνωφ. Παιδική Σκηνή - Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας 1979 (Το λιοντάρι) 
 Μιχάλης ο Σφυρίχτρας των Φόλκερ Λούντβιχ, Κάρστεν Κρούγκερ.  Σκηνή 018 - Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας 1980  (Πατέρας)
 Πλούτος του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Νίκου Χαραλάμπους.  Κεντρική Σκηνή, Αμφιθέατρο Μακαρίου Γ΄, Λευκωσία 1980  (Ερμής, Χορός)
 Στην Ποντικούπολη της Φιλίσας Χατζηχάννα.  Παιδική Σκηνή - Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας 1981 (Σοφός)

Συγχρόνως δημοσίευσε ποιητικές συλλογές όπως το Καταστατικό της αγάπης /“Estatuto del amor” (1980) και Περί των τειχών (1981).

 Ισπανία-Ελλάδα (1983-86) 
Από την Κύπρο ταξίδεψε για ένα χρόνο στην Ισπανία και ξαναγύρισε στην Ελλάδα ως το 1986.

 Χιλή (1986-σήμερα) 
Από το 1986 επέστρεψε οριστικά στην Χιλή (4 χρόνια πριν την πτώση του Πινοσέτ), όπου άρχισε να παίζει στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, κάνοντας το ντεμπούτο του στις τηλεοπτικές σειρές τη δεκαετία του 1990, κυρίως σε παραγωγές του καναλιού Canal 13. Η τελευταία του τηλεοπτική δουλειά ήταν η σειρά Eres mi tesoro (Είσαι ο θησαυρός μου) στο χιλιανό κανάλι Mega.

Έχει επίσης διατελέσει 

 Πολιτικός ανταποκριτής στα ελληνικά ΜΜΕ
 Σύμβουλος της κοινότητας της Προβιντένσια, εκπροσωπώντας το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Χιλής.
 Καθηγητής ιστορίας του θεάτρου, σε διάφορες θεατρικές σχολές στη Χιλή, με θέμα την αρχαία τραγωδία και τη γέννηση της δημοκρατίας στην Αθήνα του 5ου π.Χ αιώνα. 

 Συντονιστής του τομέα θεάτρου στο Υπουργείο Πολιτισμών, Τεχνών και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
 Διδάσκων στο Παπικό Καθολικό Πανεπιστήμιο της Χιλής (Pontificia Universidad Católica de Chile

Σήμερα:

 Συντονιστής Ανάδειξης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην Εκτελεστική Γραμματεία Παραστατικών Τεχνών του Υπουργείου Πολιτισμών, Τεχνών και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
 Διυπηρεσιακός Συντονιστής στο Εθνικό Συμβούλιο Πολιτισμού και Τεχνών

Ως σύμβουλος του Υπουργείου Πολιτισμού της Χιλής για την πολιτιστική πολιτική, επιδιώκει να διαδώσει "με κύρος" τον πολιτιστικό πλούτο της Ελλάδας στη Λατινική Αμερική. 

Διδάσκει θέατρο, ιστορία θεάτρου και ελληνική λογοτεχνία δια ζώσης και διαδικτυακά.  

 Ποιήματα – θεατρικά έργα 
Έχει δημοσιεύσει τα ποιητικά βιβλία Φατάχ, δίγλωσσο (Διογένης, Αθήνα 1979), Καταστατικό του Έρωτα δίγλωσσο (Κοχλίας, Λευκωσία 1980), Πέριξ των Τειχών (στα ελληνικά, Κοχλίας 1981), Σημειώματα Ταξιδιού (Documentas, Σαντιάγο Χιλής 1988), Fragmenta Memoriae (Mosquito Editores, Santiago, 1995), Famagusta (Αμμόχωστος) (Βραβείο ποίησης της Χιλιανής Εταιρείας Συγγραφέων, Σαντιάγο 2000), Ημερολόγιο της Άλλης Θάλασσας – ανθολογία 40 χρόνων ποίησης - (Pfeiffer, Santiago, 2011), Ημερολόγιο Επιστροφής (Balandro, 2020).

Έχει γράψει επίσης πέντε θεατρικά έργα, από τα οποία έχουν παρουσιαστεί Οι Ηγέτες (Los Jerarcas), Να Έρθουν να με Βρουν (Que me Vengan a Buscar) τα οποία ανέβηκαν στο Σαντιάγο το 2000, ενώ το 2012 επιμελήθηκε την παράσταση Μαρία vs Κάλλας, στο Θέατρο της Λίμνης στο πλαίσιο ενός ελληνικού θεματικού Σαββατοκύριακου που οργανώθηκε από το Ίδρυμα Gabriel & Mary Mustakis στις 30 και 31 Μαρτίου στο Θέατρο της Λίμνης, στο Φρουτίγιαρ.

Στο έργο η Μαρία, η γυναίκα από σάρκα και οστά, έρχεται αντιμέτωπη, στις τελευταίες στιγμές της ζωής της, στο Παρίσι, με την «Κάλλας», τη διασημότερη λυρική τραγουδίστρια του 20ού αιώνα. Η παράσταση του Πέδρο Βικούνια δομείται γύρω από το φανταστικό διάλογο ανάμεσα σε αυτές τις δύο πτυχές της σοπράνο, με στόχο να διερευνήσει τη διχοτομία ανάμεσά τους και το πώς το ένα κομμάτι επισκίασε το άλλο, κάνοντας έναν απολογισμό της ύπαρξής της και αντιπαραθέτοντας την προσωπική της ζωή με τη δημόσια εικόνα της. Η Μαρία είναι η πιο ανθρώπινη και εσωτερική πλευρά της Ελληνίδας τραγουδίστριας. Είναι κουρασμένη, δεν θέλει πια να τραγουδά, βρίσκεται στο τέλος της ζωής της και έρχεται αντιμέτωπη με την Κάλλας τη “ντίβα”, το άλλο της εγώ, που της λέει: “Πρέπει να συνεχίσεις να τραγουδάς, εσύ με δημιούργησες, εγώ υπάρχω χάρη σε σένα, εσύ με βοήθησες να προχωρήσω”.  

Πολλά από τα κείμενα προέρχονται από αυθεντικές δηλώσεις της Κάλλας, προσαρμοσμένες βέβαια στη φανταστική πραγματικότητα της παράστασης. «Τα κείμενα αναδεικνύουν τις εσωτερικές της ανησυχίες, τις ερωτικές της σχέσεις, τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε τη μουσική και τη ζωή, την αίσθηση εγκατάλειψης που ένιωθε απέναντι στους γονείς της», λέει ο σκηνοθέτης. Ο Βικούνια, εκτός από τη συγγραφή και σκηνοθεσία, συμμετείχε στην παράσταση χορεύοντας τανγκό με τη Μαρία, ως ανάμνηση της σχέσης που είχε εκείνη με τον Αριστοτέλη Ωνάση. Η ηθοποιός Carmen Disa Gutiérrez (Κάρμεν Ντίσα Γκουτιέρες) ενσαρκώνει τη Μαρία και η τραγουδίστρια Paulina González (Παουλίνα Γκονζάλες) την Κάλλας.   

Τον Οκτώβριο του 1921, το βιβλίο κυκλοφόρησε και στην Ελλάδα σε ελληνική μετάφραση Κατερίνας Χριστοδούλου από τις εκδόσεις «Αστάρτη».

Ο Πέδρο Βικούνια έχει γράψει επίσης διάφορα άρθρα για ελληνική ποίηση της Γενιάς του ‘30 και για την Πρώτη Μεταπολεμική Γενιά.

Έργα του έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και εκδοθεί σε διάφορα περιοδικά.

 Μεταφράσεις 
Έχει μεταφράσει στα ισπανικά Ανθολογία του Σεφέρη (Visor de Poesía, Madrid, España 1988), Ανθολογία του Ελύτη (Ediciones Tajamar, Santiago 2016), Το Νεκρό Σπίτι, του Γιάννη Ρίτσου (La casa Muerta, Ediciones Lom, Santiago 2016),  Δέδυκε μεν α Σελάνα, μια επιλογή από ποιήματα της Σαπφούς (2025) Ανθολογία του Τάκη Σινόπουλου (υπό έκδοση, Ιούλιος 2025). Το τελευταίο διάστημα ασχολείται με τη μετάφραση αποσπασμάτων του Αρχίλοχου. Επίσης σύμφωνα με δηλώσεις του, ετοιμάζει τη μετάφραση ποίησης των Αναγνωστάκη, Πατρίκιου, Σαχτούρη, Κακναβάτου, Βακαλό, Κυριάκου Χαραλαμπίδη, Νίκης Μαραγκού της Μάγιας Μαρίας Ρούσου, του Ρίτσου, του Λειβαδίτη, που προορίζονται για κάποια επόμενη έκδοση. 

Έχει μεταφράσει, επίσης τις Ικέτιδες του Ευριπίδη, έργο που παίχτηκε για την επέτειο 40 χρόνων από το πραξικόπημα στην Χιλή.

Διδάσκει εδώ και πολλά χρόνια Ιστορία του θεάτρου σε διάφορα πανεπιστήμια, δίνοντας βάρος στην σχέση ανάμεσα στην αρχαία τραγωδία και το θεσμό της αθηναϊκής δημοκρατίας. Είναι Προσκεκλημένος Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Χιλής. 

 Για την Ελλάδα 
"Η Ελλάδα είναι η πατρίδα της καρδιάς μου και του νου μου, η πραγματική μου πατρίδα και ας μην γεννήθηκα εδώ και ας μην είμαι απόγονος από Έλληνα ή Ελληνίδα. Είναι ο τόπος που μου έσωσε, ως ένα σημείο, τη ζωή, είναι ο τόπος όπου η ζωή μου βρήκε κάποιο νόημα, ύστερα από την αδιαμφισβήτητη βεβαιότητα πως μου είχαν κλέψει τον τόπο μου για πάντα. Στην Ελλάδα βρήκα μια ποίηση που με σημάδεψε ανεξίτηλα και αντάμωσα ανθρώπους που με έκαναν να σκέφτομαι το θέατρο τελείως διαφορετικά. Θυμάμαι ιδιαίτερα τον Αλέξη Διαμαντόπουλο, για παράδειγμα, και τον Στέλιο Βόκοβιτς. Η Ελλάδα μού έδειξε έναν δρόμο να ακολουθήσω για να σταθώ στη ζωή. Στην Ελλάδα η ποίησή μου άλλαξε μορφή. Η ελληνική ποίηση άρχισε να είναι το σημείο αναφοράς για το γράψιμό μου. Στην Ελλάδα βρήκα τα αληθινά μου αδέλφια, που με συντροφεύουν παντοτινά.  Η Ελλάδα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του εαυτού μου. Η ελληνική γλώσσα είναι η δεύτερη μου γλώσσα. Σκέφτομαι συχνά στα ελληνικά. Είναι πολλά τα βιβλία που προτιμώ να τα διαβάσω στην ελληνική γλώσσα και ας υπάρχουν μεταφράσεις τους στα ισπανικά. Ως ένα σημείο η ελληνική γλώσσα είναι δεύτερη μου φύση και ας γράφω ακόμη στα καστιλιάνικα." 

 Ομιλίες-σεμινάρια 
Συχνά ταξιδεύει στην Ελλάδα και στην Κύπρο προσκαλεσμένος διαφόρων οργανισμών για ομιλίες και σεμινάρια. - Την Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 2022, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο ΚΠΙΣΝ, πραγματοποιήθηκε εργαστήρι συλλογικής μετάφρασης ποιημάτων του Πέδρο Βικούνια, με συντονιστή τον καθηγητή του ΑΠΘ και μεταφραστή Κωνσταντίνο Παλαιολόγο. 

- Στις 23 Νοεμβρίου 2023, στη Λευκωσία έδωσε διάλεξη με θέμα «Το τοπίο και ο άνθρωπος στην ποίηση της Χιλής».

- Την 1η Δεκεμβρίου 2023 το Τμήμα Νεότερου και Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Χιλής και την Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου, διοργάνωσε διάλεξη με κύριο ομιλητή τον Πέδρο Βικούνια, με τίτλο «Το τοπίο και ο άνθρωπος στην ποίηση της Χιλής».

- Την Παρασκευή 2 Μαΐου 2025 το Ίδρυμα Universitas παρουσίασε τον θεατρικό μονόλογο «Η Μπαλάντα της Φρίκης – Γράμμα μιας Αντιδικτατορικής Αγωνίστριας», στον χώρο του Πολιτιστικού και Ερευνητικού Ιδρύματος ARTos με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, στο πλαίσιο των δράσεων πολιτικής μνήμης. Το έργο βασίστηκε στην προφορική και γραπτή μαρτυρία της Ηλέκτρας Παπά, μιας από τις πλέον σιωπηλές, αλλά ηχηρές φωνές του αντιδικτατορικού αγώνα, η οποία υπέστη ακραίες μορφές βασανιστηρίων στα κρατητήρια του καθεστώτος της 21ης Απριλίου. Η θεατρική διασκευή του κειμένου έγινε από τη Φάνη Πέτσα, που ανέλαβε επίσης το ρόλο της ηρωίδας. Στην αφήγηση συμμετείχε με αφηγηματικές ενθέσεις ο Πέδρο Βικούνια.

- 5/6 έως 2/10/2025: "Από τα ερείπεια της Τροίας στην Πόλη των Αθηνών: από τη σιγουριά του ηρωικού κόσμου στις αναζητήσεις της αυτογνωσίας". Σειρά από εβδομαδιαίες διαδικτυακές διαλέξεις με τίτλο  Οι πρώτοι ποιητές (Αρχίλοχος, Σαποφώ, Αλκαίος, Πίνδαρος, Σόλων) και "Οι Ιόνιοι φιλόσοφοι: Αναξίμανδρος, Αναξαγόρας, Ηράκλειτος, Πρωταγόρας)

- Οκτώβριος 2025: Η επόμενη σειρά διαλέξεων θα έχει θέμα την ελληνική τραγωδία (πηγή: λογαριασμός Instagram του ιδίου) Τιμητικές διακρίσεις 

 Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού σε Ταινία Μεγάλου Μήκους για την ταινία Amnesia του Gonzalo Justitniano . Φεστιβάλ Λατινοαμερικανού Κινηματογράφου του Gramado, Βραζιλία. 1995.
 Βραβείο Ποίησης Alerce από την Εταιρεία Χιλιανών Συγγραφέων, για την Αμμόχωστο. Σαντιάγο της Χιλής. 1999.
 Βραβείο Altazor Καλύτερου Θεατρικού Ηθοποιού, Έργο Τίτος Ανδρόνικος, ρόλος: Μάρκος Ανδρόνικος . 2003 Βραβείο Βελλεροφόντη από το Ίδρυμα Γαβριήλ και Μαίρης Μουστάκη για τη συμβολή του στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού και τη συμβολή του στην τέχνη. Σαντιάγο της Χιλής. 2006
 Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού της χρονιάς από το περιοδικό Wikén της εφημερίδας El Mercurio Στις 26 Απριλίου 2024 η Ελληνική Πρεσβεία του Σαντιάγκο του απένειμε το Παράσημο του Τάγματος του Φοίνικα με βαθμό Ταξιάρχη, για τη συμβολή του στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού.
 Φιλμογραφία 

 Ταινίες και τηλεταινίες 
Έτος ΤίτλοςΚανάλι ΡόλοςΣχόλια 1979 Αφήγηση/ Περιπέτεια/ Γλώσσα/Σιωπή -μεσαίου μήκους 1994 Amnesia
Αμνησία Ραμίρεζ90' 1996 Vivir al día  
Ζώντας μέρα με τη μέραμικρού μήκους 1998 Aventureros del fin del mundo
Τυχοδιώκτες του τέλους του κόσμουτηλεταινία1998Cielo ciego
Τυφλός ουρανόςΘείοςταινία 1998 El hombre que imaginaba
Ο άνθρωπος που φανταζόταν Νοσηλευτήςταινία 1998 Last Call 
Τελευταία κλήση Λούτσοδραματική ταινία 1999 El chacotero sentimental: La película
Ο αισθηματίας φαρσέρ: Η ταινία ταχυδρόμοςκωμική ταινία1999María Luisa en la Niebla 
Η Μαρία Λουίζα στην ομίχληδημοσιογράφοςτηλεταινία1999Cinco marineros y un ataúd verde 
Πέντε ναύτες και ένα πράσινο φέρετροφανταστική ταινία2000Campo minado, nadie vuelve intacto 
Ναρκοπέδιο, κανείς δεν επιστρέφει αλώβητοςδραματική ταινία2002Tres Noches de un Sábado
Τρεις νύχτες ενός ΣαββάτουΡαούλκωμική ταινία2003-4B-Happy  Τούλιοδραματική ταινία2004Mónica, vida mía  
Μόνικα, ζωή μουτηλεοπτική ταινία
μικρού μήκους2004El duelo 
Η μονομαχίαδραματική ταινία2007El clavel negro
Το μαύρο γαρύφαλλοΠατήρ Σότοδραματική ιστορική
ταινία2008Secretos
ΜυστικάΒολφ ΣαντόρΚωμική ταινία2009Monvoisin  Μιγκέλ Αγκίρρεδραματική ταινία2009El pasaporte amarillo
Το κίτρινο διαβατήριο2011Los 33 de Atacama 
Οι 33 της Ατακάμαδραματική ταινία2012La noche de enfrente
Η νύχτα απέναντιΑντενόρ2012Bombal
Μπομπάλδραματική ταινία2013El Tío
Ο θείοςΠρώην βουλευτήςταινία σασπένς2015El Inquisidor  
Ο ιεροεξεταστήςδραματική
τηλεταινία2017El Duende
Το ντουέντε2018...Y de pronto el amanecer
...Και ξαφνικά, η αυγή δραματική ταινία

 Σαπουνόπερες (καθημερινές σειρές) 
Έτος ΤίτλοςΚανάλι Ρόλος Σχόλια 1995 El amor está de moda
Η αγάπη είναι στη μόδαΚανάλι 13 Σαμουήλ Δευτερεύων 1997 Eclipse de Luna
Σεληνιακή έκλειψη Χοσέ Κιρόζ 1998 Amándote
Αγαπώντας σε Τζουζέπε Τροσκιάνι                2000 Sabor a ti
Γεύση από εσένα Χουάν Σολάνο 2009 Sin anestesia
Χωρίς αναισθησίαΤσιλεβισιόν Σερβάντο Ντίαζ 2013 Secretos en el jardín
Μυστικά στον κήποΚανάλι 13 Ντάριο Κάσερες 2015 Eres mi tesoro
Είσαι ο θησαυρός μουΜέγα Πέδρο «Τίγρης» Πιζάρο

 Άλλες συμμετοχές σε τηλεοπτικές σειρές 
Έτος ΤίτλοςΚανάλι ΡόλοςΣχόλια 1986 La Villa
Η βίλαTVN Ο κακοποιός του Κάρλος Βερνιέρειδική συμμετοχή 1991 Ellas por Ellas
Αυτές για αυτέςΚανάλι 13 Γκονζάλο «Λάλο» 1994 Champaña
Σαμπάνια Βρικόλακας στο μπαρ 1996 Marrón Glacé, el regreso
Marrón Glacé, η επιστροφή Φουενσαλίδα 2002 El circo de las Montini
Το τσίρκο των ΜοντίνιTVN Ρομπέρτο 2003 Machos
ΆνδρεςΚανάλι 13 Κάρλος Γκαρίντο 2010 Mujeres de lujo
Γυναίκες  πολυτελείαςΤσιλεβισιόν Δρ. Μιγκέλ Μπαρέρα 2012 Reserva de familia
Οικογενειακή κράτησηTVN Ιβάν Σεράνο 2019 Juegos de poder
Παιχνίδια εξουσίαςMEGA Χοσέ Τόροσαπουνόπερα
ειδική συμμετοχή

 Τηλεοπτικές σειρές και τηλεταινίες 
Έτος ΤίτλοςΚανάλι Ρόλος Σχόλια 1998 Los Cárcamo
Οι ΚάρκαμοCanal 13 Πελάτης αρ 2 του Χουάν Κάρλος 2002 Más que amigos
Περισσότερο από φίλοι Ο πατέρας του Άντρεα 2002-2004 La vida es una lotería
Η ζωή είναι  λαχείοTVN Ασεβέδο / Γκόγιο 2002-2006 El día menos pensado
Η λιγότερο αναμενόμενη μέρα Διάφοροι ρόλοι 2005 Loco por ti
Τρελός για σένα Ταμίας 2005-2006 Tiempo final: en tiempo real
Τελική ώρα: σε πραγματικό χρόνο Διάφοροι ρόλοι 2006 JPT: Justicia para todos
JPT: Δικαιοσύνη για Όλους 2007 Héroes
ΉρωεςCanal 13 Λουίς ντε λα Κρουζ 2008 Paz
ΕιρήνηTVN Λοχίας Ουρούτια Litoral
Ακτή Πολικάρπο Παράδα 2011 12 días que estremecieron a Chile
12 ημέρες που συγκλόνισαν τη ΧιλήChilevisión Δικηγόρος Βικάνα 2012 El diario secreto de una profesional
Το μυστικό ημερολόγιο μιας επαγγελματίαTVN

 Λογοτεχνικό έργο 

 Ποίηση 

 Φατάτζ (Fataj). Αθήνα, Ελλάδα. 1979
 Καταστατικό του έρωτα (Estatuto del Amor). Λευκωσία, Κύπρος. 1980
 Περίξ των τειχών. Λευκωσία, Κύπρος. 1981
 Notas de Viaje (Σημειώσεις ταξιδιού) . Σαντιάγο, Χιλή. 1988
 Fragmenta Memoriae (Θραύσματα μνήμης) . Σαντιάγο, Χιλή. 1995
 Famagusta (Αμμόχωστος) . Σαντιάγο, Χιλή. 2000
 Bitácora del Otro Mar (Ημερολόγιο της άλλης θάλασσας) . Σαντιάγο, Χιλή. 2011
 Diario del Retorno (Ημερολόγιο της επιστροφής). (Περιορισμένη έκδοση) Σαντιάγο, Χιλή. 2020

 Θέατρο 

 Los Jerarcas (Οι Ιεράρχες) (2001)
 Que me Vengan a Buscar (Ας έρθουν να με πάρουν) (2001) 
 Maria Versus Callas (2012) 

 Μεταφράσεις 

 Γεώργιος Σεφέρης: Ποιητική Ανθολογία. Συλλογή Ποίησης (Visor, Μαδρίτη, Ισπανία, 1988).
 Ανθολογία του Ελληνικού Παραμυθιού. Mε άλλους μεταφραστές. (Κέντρο Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Χιλής, 1988).
 Ευριπίδης: Ικέτιδες. Εισαγωγή, μετάφραση και σημειώσεις. (Hueders, Σαντιάγο της Χιλής, 2013).
 Οδυσσέας Ελύτης: Αρχική Ανθολογία . Επιλογή, εισαγωγή και σημειώσεις. (Tajamar Editores, Σαντιάγο της Χιλής, 2016).
 Γιάννης Ρίτσος: Το νεκρό απίτι. (Εκδόσεις Lom, Συλλογή Βιβλίων Πολιτών, Σαντιάγο της Χιλής, 2016).
 Σαπφώ: Δέδυκε μεν α Σελάνα''. Επιλογή και μετάφραση (Εκδόσεις Lom, Σαντιάγο της Χιλής, 2025).

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο λογαριασμός του στο Instagram

Κατηγορία:Έλληνες ποιητές
Κατηγορία:Χιλιανοί ποιητές
Κατηγορία:Ηθοποιοί
Κατηγορία:Μεταφραστές
Κατηγορία:Θεατρικοί συγγραφείς