Βρώμικος πόλεμος

Βρώμικος Πόλεμος () είναι το όνομα που χρησιμοποιούσε η στρατιωτική χούντα ή η πολιτικο-στρατιωτική δικτατορία της Αργεντινής για την περίοδο κρατικής τρομοκρατίας  στην Αργεντινή  από το 1974 έως το 1983. Κατά τη διάρκεια αυτής της εκστρατείας, στρατιωτικές δυνάμεις και δυνάμεις ασφαλείας και τάγματα θανάτου με τη μορφή της Αργεντινικής Αντικομμουνιστικής Συμμαχίας (AAA ή Triple A) καταδίωξαν κάθε πολιτικό αντιφρονούντα και οποιονδήποτε πιστευόταν ότι συνδεόταν με τον σοσιαλισμό, τον αριστερό Περονισμό ή το κίνημα Montoneros.

Υπολογίζεται ότι μεταξύ 22.000 και 30.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν ή εξαφανίστηκαν, πολλοί από τους οποίους ήταν αδύνατο να τεκμηριωθούν επίσημα λόγω της φύσης της κρατικής τρομοκρατίας. Ωστόσο, η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της Αργεντινής εκείνη την εποχή εκτιμούσε ότι 22.000 άνθρωποι είχαν δολοφονηθεί ή εξαφανιστεί μέχρι το 1978. Οι κύριοι στόχοι ήταν κομμουνιστές αντάρτες και υποστηρικτές, αλλά περιλάμβαναν επίσης φοιτητές, αγωνιστές, συνδικαλιστές, συγγραφείς, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες και οποιονδήποτε πολίτη που θεωρούνταν ύποπτος για αριστερούς ακτιβιστές. Στους εξαφανισμένους περιλαμβάνονταν και όσοι θεωρούνταν πολιτική ή ιδεολογική απειλή για τη χούντα. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αργεντινή, μεταξύ 1.900 και 3.000 Εβραίων ήταν μεταξύ των 30.000 που έγιναν στόχος της στρατιωτικής χούντας της Αργεντινής. Πρόκειται για έναν δυσανάλογο αριθμό, καθώς οι Εβραίοι αποτελούσαν μεταξύ 5-12% των στοχοποιημένων, αλλά μόνο το 1% του πληθυσμού. Όλοι σκοτώθηκαν σε μια προσπάθεια της χούντας να φιμώσει την κοινωνική και πολιτική αντιπολίτευση.

Μέχρι τη δεκαετία του 1980, η οικονομική κατάρρευση, η δημόσια δυσαρέσκεια και ο καταστροφικός χειρισμός του Πολέμου των Φώκλαντ οδήγησαν στο τέλος της χούντας και στην αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Αργεντινή, τερματίζοντας ουσιαστικά τον Βρώμικο Πόλεμο. Πολλά μέλη της χούντας βρίσκονται αυτή τη στιγμή στη φυλακή για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία. Ο Βρώμικος Πόλεμος άφησε βαθύ αντίκτυπο στην αργεντίνικη κουλτούρα, κάτι που εξακολουθεί να είναι αισθητό μέχρι σήμερα.

 Προέλευση του όρου 
Ο όρος «Βρώμικος Πόλεμος» χρησιμοποιήθηκε από τη στρατιωτική χούντα, η οποία ισχυρίστηκε ότι ένας πόλεμος, αν και με «διαφορετικές» μεθόδους (συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής βασανιστηρίων και βιασμών σε μεγάλη κλίμακα), ήταν απαραίτητος για τη διατήρηση της κοινωνικής τάξης και την εξάλειψη των πολιτικών ανατρεπτικών παραγόντων. Αυτή η εξήγηση έχει αμφισβητηθεί στα δικαστήρια από ΜΚΟ ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς υποδηλώνει ότι βρισκόταν σε εξέλιξη «εμφύλιος πόλεμος» και υπονοεί δικαιολόγηση των δολοφονιών. Κατά τη διάρκεια της Δίκης των Χούντας το 1985, ο εισαγγελέας Χούλιο Στράσερα υποστήριξε ότι ο όρος «Βρώμικος Πόλεμος» ήταν ένας «ευφημισμός για την προσπάθεια απόκρυψης δραστηριοτήτων συμμοριών» σαν να επρόκειτο για νόμιμες στρατιωτικές δραστηριότητες.

Παρόλο που η χούντα δήλωσε ότι στόχος της ήταν η εξάλειψη της αντάρτικης δραστηριότητας λόγω της απειλής που αποτελούσε για το κράτος, διεξήγαγε ευρείας κλίμακας καταστολή του γενικού πληθυσμού. Λειτούργησε ενάντια σε κάθε πολιτική αντιπολίτευση και σε όσους θεωρούσε αριστερούς: συνδικαλιστές (τα μισά από τα θύματα), φοιτητές, διανοούμενους, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και συγγραφέων, ακτιβιστές για τα δικαιώματα και άλλους πολίτες και τις οικογένειές τους. Πολλοί άλλοι πήγαν στην εξορία για να επιβιώσουν και πολλοί παραμένουν στην εξορία σήμερα, παρά την επιστροφή της δημοκρατίας το 1983. Κατά τη διάρκεια της Δίκης της Χούντας, η εισαγγελία απέδειξε ότι οι αντάρτες δεν ήταν ποτέ αρκετά ισχυροί για να αποτελέσουν πραγματική απειλή για το κράτος και δεν μπορούσαν να θεωρηθούν εμπόλεμοι όπως σε έναν πόλεμο:
Οι αντάρτες δεν είχαν καταλάβει κανένα μέρος της εθνικής επικράτειας. Δεν είχαν λάβει αναγνώριση εσωτερικής ή προηγούμενης εμπόλεμης δράσης, δεν υποστηρίζονταν μαζικά από καμία ξένη δύναμη και δεν είχαν την υποστήριξη του πληθυσμού. 
Το πρόγραμμα εξόντωσης των αντιφρονούντων αναφέρθηκε ως γενοκτονία από δικαστήριο για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δίκης του Μιγκέλ Ετσεκολάτζ, πρώην ανώτερου αξιωματούχου της επαρχιακής αστυνομίας του Μπουένος Άιρες.

Τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (γενοκτονία άμαχου πληθυσμού και άλλα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας) δεν καλύπτονται από το δίκαιο του πολέμου, το  οποίο προστατεύει το στρατευμένο προσωπικό από τη δίωξη για πράξεις που διαπράχθηκαν κατόπιν εντολών ανώτερου αξιωματικού ή του κράτους. Η Εστέλα ντε Καρλότο, πρόεδρος της αργεντίνικης μη κυβερνητικής οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων «Γιαγιές της Πλατείας Μάγιο», δηλώνει:
[Αυτός ο όρος] είναι ένας τρόπος ελαχιστοποίησης της κρατικής τρομοκρατίας και είναι ένας όρος που γεννήθηκε εκτός της χώρας. Είναι μια εντελώς λανθασμένη αντίληψη. Δεν υπήρξε πόλεμος, ούτε βρώμικος ούτε καθαρός.

 Προηγούμενα γεγονότα 
 Επιστροφή του Περονισμού 
μικρογραφία|Κόρντομπαζο, 29 Μαΐου 1969
Το 1955, ο πρώην αξιωματικός του στρατού Χουάν Περόν εκδιώχθηκε από την προεδρία με πραξικόπημα ( Revolución Libertadora ) τρεις μήνες μετά τον βομβαρδισμό της Plaza de Mayo, μια αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος που θεωρήθηκε από ορισμένους ως κρατική τρομοκρατία. Έκτοτε, ο Περονισμός απαγορεύτηκε και η εχθρότητα εναντίον του και εναντίον της λαϊκιστικής πολιτικής κυριάρχησε στην πολιτική της Αργεντινής. Το Νομοθετικό Διάταγμα 4161/56 του Πέδρο Εουγκένιο Αραμπούρου απαγόρευσε τη χρήση του ονόματος Περόν και όταν ο στρατηγός Λανούς, ο οποίος συμμετείχε στην Αργεντινική Επανάσταση, προκήρυξε εκλογές το 1973, ενέκρινε την επιστροφή των πολιτικών κομμάτων. Ωστόσο, στον Περόν, ο οποίος είχε προσκληθεί πίσω από την εξορία, απαγορεύτηκε να διεκδικήσει αξιώματα. [ απαιτείται παραπομπή ]

Τον Μάιο του 1973, ο Περονιστής Έκτορ Χοσέ Καμπόρα εξελέγη πρόεδρος, αλλά όλοι καταλάβαιναν ότι ο Περόν ήταν η πραγματική δύναμη πίσω του, όπως δήλωσε η προεκλογική εκστρατεία του Καμπόρα. Ο περονισμός ήταν δύσκολο να οριστεί σύμφωνα με τις παραδοσιακές πολιτικές ταξινομήσεις και πρέπει να διακριθούν διαφορετικές περίοδοι. Ως λαϊκιστικό και εθνικιστικό κίνημα, έχει κατηγορηθεί κατά καιρούς για φασιστικές τάσεις.Phayer, Michael. 2008, p. 173. Pius XII, The Holocaust, and the Cold War. Indianapolis: Indiana University Press. . Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες αδύναμων πολιτικών κυβερνήσεων, οικονομικής παρακμής και στρατιωτικού παρεμβατισμού, ο Περόν επέστρεψε από την εξορία στις 20 Ιουνίου 1973, καθώς η χώρα βυθιζόταν σε οικονομική, κοινωνική και πολιτική αναταραχή. Οι μήνες που προηγήθηκαν της επιστροφής του σημαδεύτηκαν από σημαντικά κοινωνικά κινήματα, όπως και στην υπόλοιπη Νότια Αμερική και ιδιαίτερα στον Νότιο Κώνο πριν από τη στρατιωτική επέμβαση της δεκαετίας του 1970, έτσι κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών της διακυβέρνησης του Έκτορ Κάμπορα (Μάιος-Ιούλιος 1973) είχαν λάβει χώρα περίπου 600 κοινωνικές συγκρούσεις, απεργίες και καταλήψεις εργοστασίων .Moreno, Hugo. Le désastre argentin. Péronisme, politique et violence sociale (1930–2001), Editions Syllepses, Paris p. 109 (2005) 

Με την άφιξη του Περόν στο αεροδρόμιο του Μπουένος Άιρες, ελεύθεροι σκοπευτές άνοιξαν πυρ εναντίον των πλήθους των αριστερών υποστηρικτών των Περονιστών. Γνωστή ως η σφαγή της Εζέιζα του 1973, αυτό το γεγονός σηματοδότησε τη διάσπαση μεταξύ αριστερών και δεξιών παρατάξεων του Περονισμού. Ο Περόν επανεξελέγη το 1973, υποστηριζόμενος από έναν ευρύ συνασπισμό που περιλάμβανε από συνδικαλιστές του κέντρου έως φασίστες της δεξιάς (συμπεριλαμβανομένων μελών του νεοφασιστικού Movimiento Nacionalista Tacuara ) και σοσιαλιστές όπως οι Montoneros της αριστεράς. Μετά τη σφαγή της Εζέιζα και την καταδίκη από τον Περόν των «γενειοφόρων ανώριμων ιδεαλιστών», ο Περόν τάχθηκε με την περονική δεξιά, τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία και την Ριζοσπαστική Ένωση Πολιτών του Ρικάρντο Μπαλμπίν, του ανεπιτυχούς αντιπάλου του Κάμπορα στις εκλογές του Μαΐου 1973. Μερικοί αριστεροί Περονιστές κυβερνήτες καθαιρέθηκαν, μεταξύ των οποίων ο Ρικάρντο Ομπρεγόν Κάνο, κυβερνήτης της Κόρδοβα, ο οποίος εκδιώχθηκε από ένα αστυνομικό πραξικόπημα τον Φεβρουάριο του 1974. Σύμφωνα με τον ιστορικό Σερβέτο, «η περονιστική δεξιά... έτσι ενθάρρυνε την παρέμβαση των δυνάμεων ασφαλείας για την επίλυση των εσωτερικών συγκρούσεων του περονισμού».Servetto, Alicia. "El derrumbe temprano de la democracia en Córdoba: Obregón Cano y el golpe policial" (1973–1974) , Estudios Sociales, n°17, Segundo Semestre 1999, revised paper of a 1997 Conference at the National University of La Pampa

Στις 19 Ιανουαρίου 1974, ο Τροτσκιστικός Λαϊκός Επαναστατικός Στρατός επιτέθηκε στη στρατιωτική φρουρά στην πόλη Αζούλ του Μπουένος Άιρες, προκαλώντας την σκληρή αντίδραση του τότε συνταγματικού προέδρου Χουάν Περόν  και συμβάλλοντας στη μετατόπισή του προς τη δεξιά παράταξη του δικαστικού κινήματος κατά τους τελευταίους μήνες της ζωής του.

Ακροδεξιές οργανώσεις αυτονομιστών —που συνδέονται με την Triple A ή το είδος «θυγατρικής» της Κόρδοβας, την «Comando Libertadores de América»,— δολοφόνησαν τον ηγέτη του συνδικάτου και πρώην περονιστή κυβερνήτη της Κόρδοβα, Atilio López, καθώς και τους αριστερούς δικηγόρους Rodolfo Ortega Peña και Silvio Frondizi - αδελφό του εκδιωχθέντος πρώην προέδρου της Αργεντινής Arturo Frondizi, ο οποίος είχε διατελέσει πρώτος πρόεδρος μεταξύ 1ης Μαΐου 1958 και 29ης Μαρτίου 1962. Επίσης, το 1974, ο ιερέας του Τρίτου Κόσμου Κάρλος Μουγκίκα και δεκάδες πολιτικοί ακτιβιστές από την αριστερά.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Πολιτικές εκκαθαρίσεις πληθυσμών
Κατηγορία:Πολιτικές και πολιτισμικές εκκαθαρίσεις
Κατηγορία:Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Κατηγορία:Αντικομμουνιστική τρομοκρατία