Σκλάβοι Λασιθίου

Οι Σκλάβοι είναι χωριό της Κοινότητος Παππαγιαννάδων του δήμου Σητείας και της τέως Επαρχίας Σητείας στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου της Κρήτης.

Είναι κτισμένοι σε υψόμετρο 420 μέτρων, σε πλαγιά λόφου.

 Ιστορικά στοιχεία 
Στη θέση Φαρμακοκέφαλο ανασκάφηκε το 1964 μινωικό νεκροταφείο, το οποίο είχε συλληθεί μερικά χρόνια πριν. Ανασκάφηκαν δύο λαξευτοί τάφοι. Ο ένας τάφος ήταν ακανόνιστος ελλειψοειδής με διάμετρο περίπου 1,5 μέτρο. Μέσα βρέθηκε μια αδιατάραχτη ταφή και τα οστά οχτώ ατόμων μαζεμένα σε μια άκρη, τρεις αμφορείς, χάλκινοι δακτύλιοι, μια χάλκινη πλατιά μαχαίρα και σφονδύλια. Ο άλλος τάφος ήταν μεγαλύτερος, με δρόμο μήκος 3 μέτρων. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν 8 ταφές, αμφορείς, σφονδύλια, ψηφίδες και μια φθαρμένη σφραγίδα. Ο Κωστής Δαβάρας χρονολόγησε τους τάφους στην υστερομινωική περίοδο ΙΙΙ.

Ο Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 αναφέρει το χωριό ως Sclavus. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Sclavus με 54 κατοίκους. Ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 το αναφέρει ως Sclaus.  Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται ως Sklavus με 8 χριστιανικές και 2 μουσουλμανικές οικογένειες. Στην απογραφή του 1881 είχε 109 χριστιανούς και 14 μουσουλμάνους. Το 1900 είχε 132 χριστιανούς κατοίκους και ένα μουσουλμάνο. Στην απογραφή του 1920 είχε 106 κατοίκους. 

Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Λιθίνων και το 1950 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Κανένε, όπου και παρέμεινε μέχρι το 1950, όταν προσαρτήθηκε στην κοινότητα Παπαγιαννάδων. Με το πρόγραμμα Καποδίστριας το 1997 εντάχθηκε στον δήμο Λεύκης. Με το πρόγραμμα Καλλικράτης, το 2010, προσαρτήθηκε στον δήμο Σητείας. Ο οικισμός ήταν απομονωμένος λόγω κακού οδικού δικτύου και ως εκ τούτου σταδιακά ερημώθηκε κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή1920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός1068913389736451381618

 Περιγραφή 
Το χωριό είναι πυκνοδομημένο, με ελάχιστους δημόσιους χώρους και ακολουθεί το ανάγλυφο της περιοχής. Καθώς οι ιδιοκτησίες προέκυψαν από την σταδιακή κατάτμηση των αρχικών οικοπέδων για τους κληρονόμους οι ακάλυπτοι χώροι μέσα στο χωριό είναι ελάχιστοι. Οι μόνοι διαθέσιμοι δημόσιοι χώροι είναι το προαύλιο της εκκλησίας και ο δρόμος που διασχίζει το χωριό. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Αγία Μαρίνα και υπάρχει επίσης ναός αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο. Γύρω από τον ναό της Αγίας Μαρίνας βρίσκονται τα παλαιότερα σπίτια του χωριού. Στο προαύλιο της εκκλησίας βρισκόταν σχολείο, το πρώτο της επαρχίας Σητείας. Στη βορειοδυτική είσοδο του χωριού υπάρχει πηγή νερού με βρύση.

Τα παλαιότερα σπίτια του χωριού είναι πετρόκτιστα και μικρής κλίμακας. Έχουν ορθογώνια κάτοψη. Οι τύποι σπιτιών που συναντώνται στο χωριό είναι το μονόχωρο σπίτι, το καμαρόσπιτο, το δίχωρο διώροφο με δώμα και το δίχωρο διώροφο με επέκταση. Οι οροφές συνήθως αποτελούνται από ξύλινα δοκάρια, πάνω στα οποία τοποθετούνται κατά σειρά καλάμια και πυλός, ενώ μεταγενέστερα προστέθηκε πλάκα από οπλισμένο σκυρόδεμα. Οι πόρτες και τα παντζούρια ήταν ξύλινα. Τα ανοίγματα προς βορρά ήταν μικρά. Στο εσωτερικό των μονόχωρων σπιτιών υπήρχε ξύλινο σοφάς, για την ανάπαυση και στον χώρο από κάτω του αποθηκευτικός χώρος.

Σώζεται η εγκαταλελειμμένη φάμπρικα (ελαιουργείο) του χωριού, κτισμένη στις αρχές του 20ού αιώνα, που διατηρεί στο εσωτερικό της τον εξοπλισμό. Πέρα από τον ισόγειο χώρο, όπου βρίσκονται τα μηχανήματα, είχε ξύλινο πατάρι.

 Εικόνες 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λασιθίου
Κατηγορία:Δήμος Σητείας