Πόπλιος Σεμπρώνιος Σοφός

Ο Πόπλιος Σεμπρώνιος Σοφός, λατιν.: Publius Sempronius Sophos, ήταν Ρωμαίος πολιτικός και στρατηγός, ο οποίος στην πολιτική του σταδιοδορμία απέκτησε τα αξιώματα του υπάτου και του τιμητή, ενώ παράλληλα απέκτησε φήμη ως ταλαντούχος και σεβαστός νομικός.

 Καταγωγή 
Ο Σεμπρώνιος ήταν μέλος του ευγενούς ρωμαϊκού γένους των Σεμπρονίων, ενός γένους που είχε δώσει δύο υπάτους και τέσσερις υπατικούς τριβούνους τον πρώτο αιώνα της Δημοκρατίας, αλλά έκτοτε είχε περιέλθει στην αφάνεια. Ο Σεμπρώνιος ήταν το πρώτο μέλος της οικογένειας από το 416 π.Χ. που απέκτησε γνωστό αξίωμα καθέδρας (curule), αλλά σε αντίθεση με τους προηγούμενους υπάτους Σεμπρώνιους, οι οποίοι ήταν όλοι πατρίκιοι, αυτός ο Σεμπρώνιος προερχόταν από έναν πληβειακό κλάδο του γένους, όπως και όλοι οι ύπατοι Σεμπρώνιοι που θα ακολουθούσαν. Η καταγωγή του είναι άγνωστη, εκτός από το γεγονός ότι ο πατέρας του ονομαζόταν επίσης Πόπλιος και ο παππούς του Γάιος. Είναι γνωστό ότι είχε έναν γιο, επίσης ονομαζόμενο Πόπλιο Σεμπρώνιο Σόφο, ο οποίος έγινε ύπατος το 268 π.Χ. και τιμητής (censor) το 252 π.Χ.

 Τριβούνος των Πληβείων 
Το 310 π.Χ., ο Σεμπρώνιος κατέκτησε την πρώτη γνωστή πολιτική του θέση ως τριβούνος των πληβείων, και έπαιξε σημαντικό ρόλο στις εγχώριες δραστηριότητες της Ρώμης εκείνο το έτος. Πράγματι, εκείνο το έτος ο τιμητής Άππιος Κλαύδιος Κράσσος, αργότερα γνωστός ως Καίκος, αρνήθηκε να παραιτηθεί από τη θέση του, παρά το γεγονός ότι η 18μηνη θητεία του είχε ολοκληρωθεί, και ο συνάδελφός του είχε παραιτηθεί σύμφωνα με το νόμο. Σε απάντηση σε αυτό, ο Σεμπρώνιος χρησιμοποίησε τις εξουσίες του ως τριβούνου των πληβείων για να ξεκινήσει μια πρόταση, για την απομάκρυνση του Κλαύδιου από το αξίωμα του τιμητή. Αφού διάβασε φωναχτά τη Lex Aemilia, νομοθεσία που περιόριζε τη θητεία του τιμητή σε 18 μήνες, και επαίνεσε την ευγενή πρόθεση του συντάκτη του νόμου, Μαμέρκου Αιμίλιου Μαμερκίνου, ο Σεμπρώνιος όπως φαίνεται ξεκίνησε μία μακρά ομιλία, στην οποία κατήγγειλε τον Άππιο Κλαύδιο, συγκρίνοντάς τον τόσο με τον διαβόητο πρόγονό του, τον Άππιο Κλαύδιο Κράσσο έναν των δέκα ανδρών (decemvir) όσο και με τον μισητό Ταρκύνιο Υπερήφανο. Αφού ολοκλήρωσε αυτήν την ομιλία, ο Σεμπρώνιος διέταξε τη σύλληψη του Κλαύδιου και την αφαίρεση του τίτλου του, και ενώ έξι από τους συναδέλφους του υποστήριξαν αυτό το μέτρο, οι υπόλοιποι τρεις υπερασπίστηκαν τον Κλαύδιο και άσκησαν βέτο στις διαταγές του Σεμπρώνιου, και ως εκ τούτου ο Κλαύδιος παρέμεινε στο αξίωμα. 

 Ύπατος και τιμητής 
Ο Σεμπρώνιος αναφέρεται στη συνέχεια το 304 π.Χ. όταν εξελέγη ύπατος δίπλα στον Πόπλιο Σουλπίκιο Σαβέριο. Εκείνη τη χρονιά οι Σαμνίτες, οι οποίοι είχαν ηττηθεί την προηγούμενη χρονιά, ζήτησαν ειρήνη από τους Ρωμαίους. Η Σύγκλητος δεν ήταν πεπεισμένη για την ειλικρίνεια αυτού του αιτήματος, ωστόσο, καθώς οι Σαμνίτες είχαν προηγουμένως χρησιμοποιήσει τις εν λόγω συζητήσεις για συνθήκες για να κερδίσουν χρόνο, έστειλαν τον Σεμπρώνιο, ο οποίος ούτως ή άλλως επρόκειτο να εκστρατεύσει εναντίον του Σάμνιου, να πάει στο Σάμνιον με στρατό για να διαπιστώσει αν οι Σαμνίτες ήθελαν πραγματικά να καταλήξουν σε ειρήνη. Όταν έφτασε, κατέληξε πράγματι στο συμπέρασμα ότι οι Σαμνίτες πραγματικά αγωνίζονταν για ειρήνη, γι' αυτό διαπραγματεύτηκε μία συνθήκη ειρήνης μαζί τους, θέτοντας τελικά τέλος στον Β΄ Σαμνιτικό Πόλεμο, ο οποίος μαινόταν για 22 χρόνια μέχρι τότε. Ωστόσο το υπόλοιπο του έτους δεν πέρασε εν ειρήνη, καθώς λίγο αργότερα ξεκίνησε πόλεμος με τους Αικούους. Οι Αίκουοι ήταν παλαιοί εχθροί της Ρώμης που είχαν ταχθεί με τους Σαμνίτες στον προηγούμενο πόλεμο, και ακόμη και μετά την παράδοση των Σαμνιτών, οι Αικούοι εξακολουθούσαν να αρνούνται να υποταχθούν στη Ρώμη, με αποτέλεσμα να κηρυχθεί πόλεμος εναντίον τους από τους Ρωμαίους. Έτσι ο Σεμπρώνιος, μαζί με τον συνάδελφό του Σουλπίκιο, εκστράτευσαν εναντίον των Αικούων, οι οποίοι ήταν εξαιρετικά ανοργάνωτοι, και έτσι εύκολα συντρίφθηκαν. Μετά από αυτή τη νίκη, οι ύπατοι λεηλάτησαν τις γαίες των Αικούων, καταλαμβάνοντας και καταστρέφοντας έως και 31 πόλεις των Αικούων μέσα σε 50 ημέρες, εξαφανίζοντας σχεδόν ολοκληρωτικά τους Αικούους και τις πόλεις τους από τον χάρτη. Οι ύπατοι επέστρεψαν στη Ρώμη και εόρτασαν θριάμβους, αν και οι νίκες τού καθενός αμφισβητούνται. Ο Τ. Λίβιος αναφέρει ότι και οι δύο ύπατοι θριάμβευσαν επί των Αικούων, αλλά οι Πίνακες Θριάμβων (Fasti Triumphales) αναφέρουν αντ' αυτού, ότι μόνο ο Σεμπρώνιος εόρτασε θρίαμβο επί των Αικούων, ενώ ο Σουλπίκιος κέρδισε τον δικό του για μία -κατά τα άλλα άγνωστη- νίκη επί των Σαμνιτών.  

Το 300 π.Χ. ο Σεμπρώνιος εξελέγη ο ίδιος τιμητής, με τον άλλο τιμητή να είναι ο Πόπλιος Σουλπίκιος Σαβέριο, ο προηγούμενος ύπατος συνεργάτης του το 304 π.Χ. Σε αυτόν τον ρόλο, μαζί με τον Σουλπίκιο ολοκλήρωσε την πενταετία απογραφής (lustrum) τον επόμενο χρόνο και πρόσθεσε δύο ακόμη φυλές, την Aniensis και την Terentina, στη Συνέλευση των Φυλών. Την ίδια χρονιά ψηφίστηκε νόμος που άνοιξε τους ιερατικούς συλλόγους των αρχιερέων (ponifex) και των οιωνοσκόπων (augur) σε πληβείους, με τον Σεμπρώνιο να διορίζεται ως ένα από τα τέσσερα νέα πληβεία μέλη του συλλόγου των αρχιερέων. 

 Πραίτωρ 
Το 296 π.Χ., εν μέσω του Γ΄ Σαμνιτικού Πολέμου, ο Σεμπρώνιος εξελέγη πραίτωρ, μία θέση η οποία, αν και κατώτερη από αυτή του ύπατου, την κατείχαν συχνά πρώην ύπατοι εκείνη την εποχή. Εκείνη την εποχή έφτασε η είδηση στη Ρώμη, ότι οι Ετρούσκοι, οι οποίοι είχαν συμμαχήσει με τους Σαμνίτες εναντίον της Ρώμης, είχαν προσκαλέσει τους Ούμβριους και τους Γαλάτες να συμμαχήσουν και αυτοί, με τους οποίους συνεργάστηκαν. Αυτό προκάλεσε μεγάλο πανικό στους συγκλητικούς της Ρώμης, ιδιαίτερα λόγω του ρωμαϊκού τρόμου για τους Γαλάτες, που ξεκίνησε κατά τη Λεηλασία της Ρώμης σχεδόν έναν αιώνα νωρίτερα, και έτσι διέταξαν, όχι μόνο όλοι οι ελεύθεροι άνδρες σε μάχιμη ηλικία να δώσουν τον στρατιωτικό όρκο, αλλά και να σχηματιστούν συντάγματα από εκείνους που ήταν μεγαλύτεροι από τη μάχιμη ηλικία, και τους απελεύθερους. Δεδομένου ότι και οι δύο ύπατοι έλειπαν από τη Ρώμη έχοντας εκστρατεύσει εναντίον των Ετρούσκων, η Σύγκλητος ανέθεσε τη διοίκηση αυτού τού στρατού στον Σεμπρώνιο, στη θέση του ως πραίτορα, ώστε να μπορεί να φρουρεί την πόλη. Ωστόσο αυτοί οι φόβοι μετριάστηκαν, όταν η δύναμη των Σαμνιτών που εισέβαλε στην Καμπανία εκείνη την εποχή, συντρίφθηκε από έναν από τους υπάτους, τον Λεύκιο Βολούμνιο Φλάμα Βιόλενς, αναγκάζοντας τη Σύγκλητο να διατάξει μία χαρούμενη ευχαριστήρια εκδήλωση προς τιμήν τού υπάτου. Λίγο αργότερα, η Σύγκλητος αποφάσισε να ιδρύσει δύο αποικίες γύρω από την Καμπανία για την προστασία της περιοχής, διατάσσοντας τους τριβούνους των πληβείων να διενεργήσουν δημοψήφισμα, για να αναγκάσουν τον Σεμπρώνιο να διορίσει τρεις άνδρες για να ιδρύσουν τις αποικίες, κάτι που σύντομα έγινε, αν και υπήρχε έλλειψη αποίκων, που να ήταν πρόθυμοι να εγκατασταθούν σε μία τόσο κατεστραμμένη από τον πόλεμο περιοχή. Αυτή η χρονιά ήταν η τελευταία, κατά την οποία ο Σεμπρώνιος αναφέρεται από τις πηγές .

 Φήμη ως νομικού και η προσωπική ζωή του 
Στην εποχή του καθώς και στους επόμενους αιώνες, ο Σεμπρώνιος ήταν ιδιαίτερα φημισμένος για τις γνώσεις και τις δικαστικές του ικανότητες, για τις οποίες απέκτησε το επίθετο (cognomen) «Sophus», που σημαίνει σοφός. Παρά ταύτα, δεν καταγράφεται καμία νομική δραστηριότητα. Δεν είναι γνωστό τίποτε για την προσωπική του ζωή, με εξαίρεση το ότι μπορεί να ήταν ο Πόπλιος Σεμπρώνιος Σοφός, που χώρισε τη σύζυγό του επειδή πήγαινε στους δημόσιους αγώνες παρά τη θέλησή του, αν και αυτός μπορεί να ήταν ο ομώνυμος γιος του. 

 Αναφορές 

Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 4ου αιώνα π.Χ.