Κανί Μασί

Το Κανί Μασί (αραβ. كاني ماسي, κουρδ. کانی ماسێ) ή Αΐν Νούνι (αραβ. عينا دنونى , συρ. ܥܝܢܢܘ̈ܢܐ) είναι παραμεθόριο χωριό του βόρειου Ιράκ στο Κυβερνείο Ντοχούκ, στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Τόσο η συριακή, όσο και η κουρδική ονομασία του χωριού μεταφράζονται ως «πηγή των ψαριών». Το Κανί Μασί απέχει σε ευθεία γραμμή 58 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από την πρωτεύουσα του κυβερνείου, την πόλη Ντοχούκ ή Ντουχόκ, και μόλις 4 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Τουρκία (ελάχιστη απόσταση, στα βορειοανατολικά του χωριού). Στο Κανί Μασί υπάρχουν δύο χριστιανικοί ναοί: του Αγίου Σάββα (Μαρ Σάουα) και της Αγίας Σολομονής (Μαρτ Σμούνε). 

Ιστορία
Πήλινα αγγεία που χρονολογήθηκαν ως δημιουργημένα στο διάστημα μεταξύ 1415 και 1290 π.Χ. ανακαλύφθηκαν στην περιοχή του χωριού. Ο ναός του Αγίου Σάββα ανεγέρθηκε τον 10ο αιώνα και το 1742 έγιναν εργασίες αποκαταστάσεώς του. Ο πληθυσμός του Αΐν Νούνι το 1850 ήταν 20 οικογένειες, που ανήκαν όλες στην Εκκλησία της Ανατολής, υπαγόμενες στην Επισκοπή του Μπερουάρι, και είχαν μόνο έναν ναό σε λειτουργία και έναν ιερέα. Πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το χωριό κατοικούσαν περίπου 350 Ασσύριοι. Το χωριό λεηλατήθηκε από επιδρομές τουρκικών και κουρδικών δυνάμεων την άνοιξη του 1915, κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Ασσυρίων, αλλά οι κάτοικοι επέζησαν διαφεύγοντας υπό την ηγεσία του Αγά Πέτρου κοντά στην Ούρμια του Ιράν. Τον χειμώνα 1915-1916 στο Ιράν 120 χωρικοί πέθαναν, περίπου 20 σκοτώθηκαν και 10 γυναίκες απάχθηκαν. Οι κάτοικοι του Αΐν Νούνι επέστρεψαν τελικώς στο χωριό τους επτά χρόνια αργότερα.

Στο χωριό κτίσθηκε ένα σχολείο το 1928, ενώ δέκα χρόνια αργότερα αναφέρεται ότι κατοικούσαν στο Αΐν Νούνι 70 οικογένειες. Το 1957 στο χωριό κατοικούσαν 420 Ασσύριοι. Με την έναρξη του Α΄ Ιρακινοκουρδικού Πολέμου το 1961, Κούρδοι επαναστάτες με επικεφαλής τον Μουσταφά Μπαρζανί επέδραμαν στο χωριό και σκότωσαν τον επίσκοπο, δύο ιερείς και πάνω από 15 άνδρες. Ασσύριοι από τα γειτονικά χωριά απώθησαν τους Κούρδους και οι κάτοικοι του Αΐν Νούνι κατέφυγαν σε πόλεις και κωμοπόλεις, επιστρέφοντας στο χωριό τους με τη λήξη του πολέμου το 1970. Τον Σεπτέμβριο του 1987, κατά τον Πόλεμο Ιράν-Ιράκ, δυνάμεις από το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (KDP) απέσπασαν το Αΐν Νούνι από τις Ταξιαρχίες Εθνικής Άμυνας και το κατείχαν επί ένα εξαήμερο. Στις 27 Φεβρουαρίου 1988 το χωριό καταστράφηκε και ο πληθυσμός του, που εκείνη την ημέρα ήταν 180 οικογένειες Ασσυρίων, εκκενώθηκαν από την ιρακινή κυβέρνηση στα πλαίσια της Εκστρατείας Ανφάλ. Είκοσι οικογένειες επέστρεψαν μετά την επιβολή των ζωνών απαγορεύσεως πτήσεων μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991. Ωστόσο το επόμενο ήδη έτος αναφέρθηκε ότι Κούρδοι από γειτονικά χωριά είχαν καταλάβει παρανόμως 5 στρέμματα από τους χωρικούς του Αΐν Νούνι. 

Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις ίδρυσαν μία στρατιωτική βάση κοντά στο χωριό το 1996 στα πλαίσια των συγκρούσεων με τους Κούρδους. Η Περιφερειακή Κυβέρνηση του Ιρακινού Κουρδιστάν κατάσχεσε παρανόμως 30 στρέμματα από έναν Ασσύριο στο χωριό το 2003 για την κατασκευή γραφείου του KDP. Τότε ήταν που το χωριό έλαβε ως επίσημη την ονομασία Κανί Μασί ως μέρος της πολιτικής «κουρδοποιήσεως». Στις αρχές του 2009 αναφέρεται ότι 23 εσωτερικά εκτοπισμένοι Ασσύριοι (9 οικογένειες) κατοικούσαν στο χωριό. Κατόπιν τα πράγματα βελτιώθηκαν: έως το 2011 η Ανώτατη Επιτροπή Χριστιανικών Υποθέσεων του Ιράκ έκτισε 58 σπίτια, έναν χριστιανικό ναό, και εγκατέστησε δύο ηλεκτρικές γεννήτριες για την ηλεκτροδότηση του χωριού. Το 2012 στο χωριό κατοικούσαν 500 πιστοί της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής. Το χωριό κτυπήθηκε από την τουρκική πολεμική αεροπορία στις 5 Σεπτεμβρίου 2018. Μαχητές του PKK συγκρούσθηκαν με δυνάμεις του τουρκικού στρατού κοντά στο Κανί Μασί στις 12 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.

Στις 19 Μαρτίου 2019 το χωριό βλήθηκε από το τουρκικό πυροβολικό, με αποτέλεσμα να σημειωθούν ζημιές σε τρία σπίτια. Κούρδοι μαχητές επιτέθηκαν στην τουρκική στρατιωτική βάση κοντά στο χωριό στις 19 Μαρτίου 2020, σκοτώνοντας 6 Τούρκους στρατιώτες. Σύμφωνα με στοιχεία του 2021, μόνο 37 Ασσύριοι (σε 8 οικογένειες) κατοικούν πλέον στο Αΐν Νούνι.

Παραπομπές

Πηγές











Κατηγορία:Οικισμοί στο Ιρακινό Κουρδιστάν
Κατηγορία:Ασσυριακοί οικισμοί