Σφαιρικό Τηλεσκόπιο Διαμετρήματος 500 μέτρων

Το Σφαιρικό Τηλεσκόπιο Διαμετρήματος 500 μέτρων (αγγλ. Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope, αρχικά FAST, κινεζ. 五百米口径球面射电望远镜), γνωστό και με το κινεζικό προσωνύμιο Τιανγιάν (天眼, δηλαδή «μάτι των ουρανίων»), είναι μεγάλο ραδιοτηλεσκόπιο που βρίσκεται σε μια φυσική λεκάνη, στον Νομό Πινγκτάνγκ της Επαρχίας Κουεϊτσόου, στη νοτιοδυτική Κίνα. Το Τηλεσκόπιο, η διάμετρος του οποίου ανέρχεται σε 500 μέτρα, είναι κατασκευασμένο σε μια φυσική κοιλότητα του εδάφους, όπως και το κατεστραμμένο πλέον Ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεσίμπο (διάμετρος 305 μ.). Σήμερα το FAST είναι το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο ενιαίου δίσκου (κεραίας) σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η επιφάνεια του δίσκου του FAST μπορεί να μεταβάλλεται ως προς το σχήμα της, καθώς αποτελείται από 4.500 μεταλλικά τμήματα που μπορούν να κινούνται με τρόπο ελεγχόμενο από ηλεκτρονικό υπολογιστή σε πραγματικό χρόνο, ώστε η όλη επιφάνεια μπορεί να έχει είτε σφαιρικό, είτε παραβολοειδές σχήμα. Ο θαλαμίσκος που περιέχει τη σύνδεση με τον δέκτη της κεραίας αιωρείται από καλώδια πάνω από τον δίσκο και μπορεί να κινείται αυτόματα, ώστε το τηλεσκόπιο να δέχεται ραδιοσήματα από διαφορετικές διευθύνσεις της ουράνιας σφαίρας. Το όργανο παρατηρεί ραδιοκύματα που έχουν μήκος κύματος από 10 cm έως και 4,3 μέτρα.

Η κατασκευή του Σφαιρικού Τηλεσκοπίου Διαμετρήματος 500 μέτρων ξεκίνησε το 2011 και το όργανο παρατήρησε για πρώτη φορά τον Σεπτέβριο του 2016. Μετά από ακόμα μία τριετία δοκιμών, κηρύχθηκε πλήρως λειτουργικό στις 11 Ιανουαρίου 2020. Ωστόσο το Τηλεσκόπιο είχε ήδη πραγματοποιήσει την πρώτη του ανακάλυψη, αυτή δύο νέων πάλσαρ, τον Αύγουστο του 2017. Οι νέοι πάλσαρ ήταν οι PSR J1859-01 και PSR J1931-02, και αναφέρονται επίσης από την ονομασία του τηλεσκοπίου ως FAST pulsar #1 και #2 (συντομογραφικώς FP1 και FP2). Απέχουν από τη Γη 16.000 και 4.100 έτη φωτός αντιστοίχως. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2018, το FAST είχε ανακαλύψει συνολικώς 44 πάλσαρ και μέχρι το 2021, 500 πάλσαρ.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος
 «Building the world's largest radio telescope» – BBC News στο YouTube
 «FAST: The World's Largest Telescope – China Icons» (YouTube, 25 September 2016)
 Η «Επισκόπηση πάλσαρ του γαλαξιακού επιπέδου του FAST»

500 μετρων
Κατηγορία:Επιστήμες και τεχνολογία στην Κίνα