Γκάμπριελ Μπερν

Ο Γκάμπριελ Τζέιμς Μπερν (12 Μαΐου 1950 - ) είναι Ιρλανδός ηθοποιός. Έχει λάβει Χρυσή Σφαίρα καθώς και υποψηφιότητες για ένα βραβείο Grammy, δύο Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης και δύο Βραβεία Τόνυ. Ο Μπερν τιμήθηκε με τιμητικό Βραβείο της Ιρλανδικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και Τηλεόρασης το 2018 και κατατάχθηκε στο νούμερο 17 στη λίστα της εφημερίδας The Irish Times με τους καλύτερους ηθοποιούς του κινηματογράφου της Ιρλανδίας το 2020. Το 2009 η εφημερίδα Guardian τον ανακήρυξε έναν από τους καλύτερους ηθοποιούς που δεν έχουν λάβει υποψηφιότητα για Όσκαρ.

Η καριέρα του Μπερν ξεκίνησε στο Θέατρο Focus του Δουβλίνου και συνεχίστηκε στο Θέατρο Royal Court του Λονδίνου το 1974. Το ντεμπούτο του στην οθόνη έγινε στην ιρλανδική δραματική σειρά The Riordans και στη spin-off εκπομπή Bracken. Ο Μπερ συνέχισε να πρωταγωνιστεί σε ταινίες όπως Κατάσταση εκτάκτου ανάγκης (1986), Lionheart (1987), Το πέρασμα του Μίλερ (1990), Μικρές κυρίες (1994), Ο νεκρός (1995), Συνήθεις ύποπτοι (1995), Ο άνθρωπος με τη σιδερένια μάσκα (1998), Δημόσιος κίνδυνος (1998), Το παιχνίδι του έρωτα (2004) 33 ψυχές (2015), και Η διαδοχή (2018). Ήταν ένας από τους σεναριογράφους της ταινίας Ερωτικά παιχνίδια (1996) και έκανε την παραγωγή στην ταινία Εις το όνομα του πατρός (1993).

Για τη δουλειά του στο Μπρόντγουεϊ, ο Μπερν έχει λάβει δύο υποψηφιότητες για το βραβείο Τόνυ καλύτερου ηθοποιού σε θεατρικό έργο για τους ρόλους του στα έργα Ένα φεγγάρι για τους καταραμένους (2000) και Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα (2016) του Ευγένιου Ο' Νιλ. Για την τηλεοπτική του δουλειά, ο Μπερν έχει λάβει δύο υποψηφιότητες για Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Α' Αντρικού Ρόλου σε Δραματική Σειρά για τον ρόλο του ως Πολ Γουέστον στη δραματική σειρά του HBO Μαθήματα ψυχολογίας (2008–2010), ενώ έλαβε και μία Χρυσή Σφαίρα. Άλλοι αξιόλογοι τηλεοπτικοί του ρόλοι περιλαμβάνουν τις σειρές Βίκινγκς (2013), Μανιακός (2018) και War of the Worlds (2019–2022).

 Τα πρώτα χρόνια 
Ο Γκάμπριελ Τζέιμς Μπερν γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1950 στο Γουόκινσταουν του Δουβλίνου, στην Ιρλανδία Ήταν γιος ρωμαιοκαθολικών. Ο πατέρας του, Νταν, ήταν στρατιωτικός και βαρελοποιός, ενώ η μητέρα του, Αϊλίν (το γένος Γκάνον), από το Έλφιν του Ροσκόμον, ήταν νοσηλεύτρια. Είχε πέντε μικρότερα αδέρφια: τους Ντόναλ, Τόμας, Μπρέντα, Μάργκαρετ, καθώς και μια ακόμα αδελφή που πέθανε σε νεαρή ηλικία, τη Μαριάν. 

Ο Μπερν τελείωσε το λύκειο Ardscoil Éanna στο Κλάμλιν, όπου αργότερα δίδαξε ισπανικά και ιστορία. Σπούδασε αρχαιολογία, ισπανικά και γλωσσολογία στο University College του Δουβλίνου από όπου πήρε πτυχίο το 1972,Stated on Inside the Actors Studio (2000). αποκτώντας επάρκεια στην ιρλανδική γλώσσα. Συνέχισε τις σπουδές του ολοκληρώνοντας ένα Ανώτερο Δίπλωμα στην Εκπαίδευση (HDipEd) το 1973.

Σχετικά με την εκπαίδευσή του για να γίνει ιερέας, ο Μπερν είπε σε μια συνέντευξη: "Πέρασα πέντε χρόνια στο ιεροδιδασκαλείο, όπου υποτίθεται ότι κάποιος είχε αυτήν την συνέτολή. Στη συνέχεια, συνειδητοποίησα ότι εγώ δεν την είχα".

Ο Μπερν έπαιζε ποδόσφαιρο στη Στέλλα Μάρις του Δουβλίνου.

Τον Ιανουάριο του 2011, ο Μπερν μίλησε σε μια συνέντευξη στο The Meaning of Life για σεξουαλική κακοποίηση από ιερείς που υπέστη κατά την παιδική του ηλικία.

 Καριέρα 
Ο Μπερν εργάστηκε στον τομέα της αρχαιολογίας όταν τελείωσε το πανεπιστήμιο. Διατήρησε την αγάπη του για τη γλώσσα του, γράφοντας αργότερα το πρώτο τηλεοπτικό δράμα στα ιρλανδικά με τίτλο Draíocht στον εθνικό τηλεοπτικό σταθμό της Ιρλανδίας, TG4, όπου άρχισε να μεταδίδεται το 1996.

Πριν γίνει ηθοποιός, ο Μπερν έκανε πολλές δουλειές, όπως αρχαιολόγος, μάγειρας και καθηγητής ισπανικών και ιστορίας στο Κράμλιν. Ξεκίνησε την υποκριτική σε ηλικία 29 ετών και βγήκε στη σκηνή στα Θέατρα Focus και Άμπι του Δουβλίνου. Αργότερα εντάχθηκε στο μάθημα παραστατικών τεχνών του Κολεγίου Roslyn Park στο Σαντιμάουντ. Έγινε γνωστός κατά τον τελευταία κύκλο της ιρλανδικής τηλεοπτικής εκπομπής The Riordans και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε στη δική του σειρά spin-off με τίτλο Bracken. Το πρώτο του θεατρικό έργο για την τηλεόραση ήταν το Love Is... (RTÉ). Έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο το 1981, ως βασιλιάς Ούθερ Πεντράγκον από το έπος του βασιλιά Αρθούρου στην ταινία Εξκάλιμπερ του Τζον Μπούρμαν.

Το 1983, ο Μπερν εμφανίστηκε με τον Ρίτσαρντ Μπάρτον και τη Βανέσα Ρέντγκρεϊβ στη μίνι σειρά Wagner, με επίσης συμπρωταγωνιστές τους Λόρενς Ολίβιε, Τζον Γκίλγκουντ και Ραλφ Ρίτσαρντσον.  Το 1985, πρωταγωνίστησε στο διάσημο πολιτικό θρίλερ Κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, αν και στη συνέχεια είπε ότι την παράσταση έκλεψε ο συμπρωταγωνιστής του, βετεράνος ηθοποιός Ντένολμ Έλιοτ: «Τροποποίησα το κλισέ των ηθοποιών ως "Ποτέ μην δουλεύεις με παιδιά, ζώα ή τοn Ντένολμ Έλιοτ"». Στη δεκαετία του '90, η εταιρεία παραγωγής του Plurabelle Films έκανε μια πρώτη συμφωνία με την Phoenix Pictures.
αριστερά|μικρογραφία| Ο Μπερν με το βραβείο που του δόθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου το 2006
Το 2007, ο Μπερν ήταν πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κέρι.

Επιστρέφοντας στο θέατρο, ο Μπερν εμφανίστηκε, από τις 7 έως τις 10 Μαΐου του 2008, ως βασιλιάς Αρθούρος στο έργο Κάμελοτ με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης, ακολουθώντας τα βήματα των βετεράνων ηθοποιών Ρίτσαρντ Μπάρτον και Ρίτσαρντ Χάρις. Συμμετείχε επίσης σε μια κινηματογραφική μεταφορά του μεταμυθοπλαστικού μυθιστορήματος At Swim-Two-Birds του Φλαν Ο' Μπράιαν, μαζί με τους Κόλιν Φάρελ και Κίλιαν Μέρφι. Ο ηθοποιός Μπρένταν Γκλίσον επρόκειτο να σκηνοθετήσει την ταινία, τον Οκτώβριο του 2009, ωστόσο, εξέφρασε φόβους ότι, εάν καταργούνταν το Irish Film Board όπως είχε προγραμματιστεί από το ιρλανδικό κράτος, η παραγωγή ίσως αποτύχαινε.

Ο Μπερν πρωταγωνίστησε ως ψυχοθεραπευτής Πολ Γουέστον στη σειρά του HBO Μαθήματα ψυχολογίας από το 2008 έως το 2010. Για αυτόν τον ρόλο, ονομάστηκε ο «τελευταίος δρ Μακ Ντρίμι» της τηλεόρασης από την εφημερίδα New York Times και κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού σε Δραματική Σειρά το 2008.

Το 2011, ο Μπερν υπέγραψε συμφωνητικό για να εμφανιστεί στην ταινία Το κεφάλαιο του Κώστα Γαβρά, μια προσαρμογή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Στεφάν Οσμόντ.

Το 2017, ο Μπερν εμφανίστηκε στο Mad to Be Normal, μια βιογραφική ταινία για τον Σκωτσέζο ψυχιάτρου Ρόναλντ Ντέιβιντ Λέινγκ, σε παραγωγή της Gizmo Films.

Το Walking with Ghosts, ένα θεατρικό έργο για έναν ηθοποιό του Μπερν βασισμένο στα ομότιτλα απομνημονεύματά του (που εκδόθηκαν από την Grove Press τον Ιανουάριο του 2021), έκανε πρεμιέρα στο Θέατρο Gaiety του Δουβλίνου την 1η Φεβρουαρίου 2022. Αργότερα, το έργο ανέβηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Εδιμβούργου. Έκανε πρεμιέρα στις 6 Σεπτεμβρίου 2022 στο Θέατρο Apollo του Λονδίνου, σηματοδοτώντας το ντεμπούτο του Μπερν στο Γουέστ Εντ σε ηλικία 72 ετών και μεταφέρθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2022 στο Θέατρο Music Box στο Μπρόντγουεϊ.

 Προσωπική ζωή 
Ο Μπερν είχε 12ετή σχέση με την τηλεοπτική παραγωγό και παρουσιάστρια Έινι Οκόνορ, από το 1974 έως το 1986. Ξεκίνησε μια σχέση με την ηθοποιό Έλεν Μπάρκιν και μετακόμισε στο Μανχάταν για να είναι μαζί της. Ένα χρόνο αργότερα, το 1988, παντρεύτηκε την Μπάρκιν, με την οποίο απέκτησε δύο παιδιά. Το ζευγάρι χώρισε φιλικά το 1993 και το διαζύγιο βγήκε το 1999. Αργότερα, ο Μπερν παντρεύτηκε τη Χάνα Μπεθ Κινγκ στις 4 Αυγούστου 2014 στο Ballymaloe House της κομητείας Κορκ. Από το 2021, Ο Μπερν ζει με την οικογένειά του στο Ρόκπορτ του Μέιν.

Στο πέμπτο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Jameson του Δουβλίνου το 2007, απονεμήθηκε στον Μπερν το πρώτο από τα νέα βραβεία Βόλτα για τα επιτεύγματά του στην υποκριτική. Έλαβε τιμητική βράβευση της Πανεπιστημιακής Φιλοσοφικής Εταιρείας, από το Trinity College του Δουβλίνου στις 20 Φεβρουαρίου 2007. Τον Νοέμβριο του 2007, του απονεμήθηκε τιμητικό πτυχίο από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Ιρλανδίας στο Γκάλγουεϊ. Ο πρόεδρος του πανεπιστημίου είπε ότι το βραβείο απονεμήθηκε σε αναγνώριση της «εξαιρετικής προσφοράς του ηθοποιού στον ιρλανδικό και διεθνή κινηματογράφο». 

Ο Μπερν κυκλοφόρησε ένα ντοκιμαντέρ το καλοκαίρι του 2008 με τίτλο Stories from Home, με θέμα τη ζωή του. Έκανε πρεμιέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Σεπτέμβριο του 2009 στο Φεστιβάλ Ιρλανδικού Κινηματογράφου του Λος Άντζελες.

Ο Μπερν έχει συμπεριληφθεί από  το περιοδικό People στον κατάλογο των «πιο σέξι ανδρών εν ζωή». Το  περιοδικό Entertainment Weekly έχει επίσης χαρακτηρίσει τον Μπερν μία από τις πιο σέξι διασημότητες άνω των 50 ετών. 

Ο Μπερν είναι άθεος και έχει ασκήσει έντονη κριτική στην Καθολική Εκκλησία, την οποία περιέγραψε σε συνέντευξή του το 2011 στην εφημερίδα Guardian ως «καταιεστική για τις γυναίκες και τις μειονότητες». Στην ίδια συνέντευξη είπε ότι εξακολουθεί να διαβάζει την Αγία Γραφή «για τους μύθους».

Ο Μπερν ήταν πολιτιστικός πρεσβευτής για την Ιρλανδία μέχρι που επέκρινε το Gathering, μια τουριστική πρωτοβουλία που ενθάρρυνε άτομα ιρλανδικής κληρονομιάς να επισκεφθούν τη χώρα, περιγράφοντάς το ως «απάτη» και προσθέτοντας ότι η πλειονότητα των Ιρλανδών «δεν σκέφτεται τα άτομα της διασποράς παρά μόνο για να τους ζητήσουν λίγα ευρώ». Ο Μπερν επέκρινε επίσης τη στρατηγική μάρκετινγκ που χρησιμοποίησε η μπίρα Guinness, γνωστή ως Ημέρα του Αρθούρου ως «μια άσκηση κυνισμού σε μια χώρα που έχει τεράστιο πρόβλημα με το ποτό».

 Φιλμογραφία 
ΈτοςΠρωτότυπος τίτλοςΤίτλος στα ΕλληνικάΡόλος1978On a Paving Stone Mounted1981Love Is...ΛάριExcaliburΕξκάλιμπερΟύθερ Πεντράγκον1983Hanna K.Χάννα Κ.Τζόσουα ΧέρζογκThe KeepΤο οχυρόΈριχ Κέμπφερ1984ReflectionsΓουίλιαμ Μάστερς1985Defence of the RealmΚατάσταση εκτάκτου ανάγκηςΝικ Μάλεν1986Gothicλόρδος Βύρων1987LionheartΜαύρος ΠρίγκιπαςHello Againδρ Κέβιν ΣκάνιονJulia and JuliaΗ διπλή ζωή της ΤζούλιαΠάολο ΒίντσιSiestaΡιψοκίνδυνοι δεσμοίΟγκάστιν1988The CourierΚούρσα αγωνίαςΒαλ1989A Soldier's TaleΣολDiamond SkullsΣτη λάμψη των διαμαντιώνλόρδος Χιούγκο Μπράκτον1990Miller's CrossingΤο πέρασμα του ΜίλερΤομ ΡέιγκανHaakon HaakonsenΟι ναυαγοίΤζον Μέρικ1992Into the WestΚαβαλάρηδες εκτός νόμουΡάιλιCool WorldΠονηρός κόσμοςΤζακ Ντιμπς1993Point of No ReturnΚωδικό όνομα: ΝίναΜπομπA Dangerous WomanΕπικίνδυνη γυναίκαΚόλιν Μακέι1994A Simple Twist of FateΠαιχνίδια της μοίραςΤζον ΝιούλαντTrial by JuryΟ ένορκοςΝτάνιελ ΓκράχαμLittle WomenΜικρές κυρίεςκαθηγητής Φρίντριχ ΜπερPrince of JutlandΦεντζ1995The Usual SuspectsΣυνήθεις ύποπτοιΝτιν ΚίτονDead ManΟ νεκρόςΤσάρλι ΝτίκινσονFrankie StarlightΟ Φράνκι στο φως των αστεριώνΤζακ Κέλι1996Mad Dog TimeΤο ξεκαθάρισμαΜπεν ΛόντονThe Last of the High KingsΕρωτικά παιχνίδιαΤζακ ΓκρίφινSomebody Is WaitingΤο χρονικό μιας σκληρής εφηβείαςΡότζερ Έλις1997Smilla's Sense of SnowΗ αίσθηση της Σμίλα στο χιόνιμηχανικόςThe End of ViolenceΤο τέλος της βίαςΡέι ΜπέρινγκThis Is the SeaΤο τέλος της αθωότηταςΡόχαν1998Polish WeddingΠολωνέζικος γάμοςΜπόλεκThe Man in the Iron MaskΟ άνθρωπος με τη σιδερένια μάσκαΝταρτανιάνThe Brylcreem BoysΘανάσιμοι αντίπαλοιΣον ΟμπράιανQuest for CamelotΤο μαγικό σπαθί: Αναζητώντας το ΚάμελοτΛάιονελ (φωνή)Enemy of the StateΔημόσιος κίνδυνοςπράκτορας Φέικ Μπριλ1999StigmataΣτίγματαπατήρ Άντριου ΚίρμανEnd of DaysΤο τέλος του κόσμουάνδρας / Σατανάς2000Canone inversoβιολονίστας2002Virginia's RunΦορντ ΛόφτονSpiderΜπιλ ΚλέγκEmmett's MarkΕντολή δολοφονίαςΤζακ Μάρλοου / Στίβεν ΜπράκενHorses: The Story of Equusαφηγητής (φωνή)Ghost ShipΤο στοιχειωμένο πλοίοΣον Μέρφι2003ShadeΤο καρέ της απάτηςΤσάρλι ΜίλερFlight from Deathαφηγητής (φωνή)2004Vanity FairΤο παιχνίδι του έρωταμαρκήσιος του ΣτέινP.S.Πίτερ ΧάρινγκτονThe Bridge of San Luis ReyΤο μυστικό της γέφυραςαδελφός Γιουνίπερος2005Assault on Precinct 13Επίθεση στο σταθμό 13Μάρκους ΝτιβάλWah-WahΧάρι Κόμτον2006PlayedΟι παίκτεςΈντιJindabyneΦόνος εξ αμελείαςΣτιούαρτ Κέιν2007Emotional ArithmeticΚαρδιές του φθινοπώρουΚρίστοφερ Λιούις20082:22ντετέκτιβ Σουέιν2009Butte, Americaαφηγητής (φωνή)Perrier's BountyΕπικηρυγμένος από τη μαφίαΘεριστής (φωνή)Leningrad872 μέρες στο ΛένινγκραντΦίλιπ Πάρκερ2012Le CapitalΤο κεφάλαιοΝτίτμαρ ΡίγκιουλI, Annaντετέκτιβ Μπέρνι Ράιντ2013Le Temps de l'aventureΝταγκAll Things to All MenΤζόζεφ Κόρσκο2014Vampire AcademyΒίκτορ Ντάσκοφ2015The 3333 ψυχέςΑντρέ ΣουγκαρέLouder Than BombsΟ ήχος της σιωπήςΤζιν ΡιντNadie quiere la nocheΜπραμ Τρέβορ2016Carrie PilbyΚάρι Πίλμπι: Ένα διαφορετικό κορίτσικύριος Ντάνιελ ΠίλμπιNo Pay, NudityΛόρενς Ρόουζ2017Mad to Be NormalΤζιμLies We TellΝτόναλντ2018In the CloudΝτοκ ΓουλφAn L.A. MinuteΤεντ ΓκολντHereditaryΗ διαδοχήΣτιβ ΓκράχαμAtlantic Salmon: Lost at Seaαφηγητής (φωνή)2020Lost GirlsΤα κορίτσια που χάθηκανΡίτσαρντ ΝόρμερDeath of a Ladies' ManΣάμιουελ Οσί2022Murder at Yellowstone CityΈγκλημα στο Γιέλοουστοουνσερίφης Τζέιμς ΆμπροουζLamborghini: The Man Behind the LegendΈντσο Φεράρι2023Dance FirstΧορεύοντας με τον ΜπέκετΣάμιουελ Μπέκετ2025Ballerina

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 



 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ιρλανδοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Ιρλανδοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Ιρλανδοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Πρώην Ρωμαιοκαθολικοί