Γεωλογία των Άλπεων

Οι Άλπεις αποτελούν μέρος μιας ζώνης ορογενέσεων αλυσίδων βουνών του Καινοζωικού αιώνα, γνωστής ως Ζώνη Άλπεων-Ιμαλαΐων, και απλώνεται από τη Νότια Ευρώπη μέχρι και τα Ιμαλάια. Αυτή η ζώνη δημιουργήθηκε κατά την Αλπική ορογένεση. Ένα κενό σε αυτές τις οροσειρές στην Κεντρική Ευρώπη χωρίζει τις Άλπεις από τα Καρπάθια στα ανατολικά. Η ορογένεση έλαβε χώρα κατά συνεχή τρόπο και η τεκτονική καθίζηση έχει δημιουργήσει τα κενά μεταξύ τους.

Οι Άλπεις προέκυψαν ως αποτέλεσμα της συγκρούσεως της Αφρικανική και Ευρασιατικής τεκτονικής πλάκας, η οποία εξαφάνισε την «Αλπική Τηθύ», η οποία βρισκόταν προηγουμένως μεταξύ αυτών των ηπείρων. Τεράστια συμπιεστική πίεση ασκήθηκε στα ιζήματα της λεκάνης της Αλπικής Τηθύος και τα Μεσοζωικά και πρώιμα Καινοζωικά στρώματά της ωθήθηκαν εναντίον της σταθερής χερσαίας μάζας της Ευρασίας από την προς βορρά κινούμενη αφρικανική πλάκα. Τα περισσότερα από αυτά συνέβησαν κατά τη διάρκεια των εποχών Ολιγόκαινο και Μειόκαινο. Η πίεση σχημάτιζε μεγάλες πτυχώσεις, που αναδύθηκαν από αυτό που ήταν η Αλπική Τηθύς και ωθήθηκαν προς τα βόρεια, συχνά σπάζοντας και γλιστρώντας το ένα πάνω στο άλλο για να σχηματίσουν γιγαντιαία ρήγματα εξώθησης. Τα πετρώματα στη βάση του φλοιού της Γης, τα οποία εκτίθενται στις υψηλότερες κεντρικές περιοχές, είναι τα πετρώματα που σχηματίζουν το Λευκό Όρος, το Μάττερχορν και υψηλές κορυφές στις Άλπεις του Βαλαί και Χόχε ΤάουερνStampfli G.M., Borel G.D.: «The TRANSMED Transects in Space and Time: Constraints on the Paleotectonic Evolution of the Mediterranean Domain», στο The TRANSMED Atlas: the Mediterranean Region from Crust to Mantle, επιμ. W. Cavazza, F. Roure, W. Spakman, G.M. Stampfli και P. Ziegler, έκδ. Springer Verlag, 2004, ISBN 978-3-540-22181-4.

Στη συνέχεια ο σχηματισμός της Μεσογείου κάλυψε εδάφη που προέρχονταν από την αφρικανική πλάκα νότια των βουνών.

 Γεωλογικά σύνορα 
Οι Άλπεις σχηματίζουν ένα κυρτό τόξο γύρω από τη νοτιοανατολική τους λεκάνη, την Κοιλάδα του Πάδου (για την ακρίβεια, ο νότος είναι στην πραγματικότητα η ενδοχώρα τους). τεταρτογενή και νεογενή ιζήματα] σε αυτή τη λεκάνη βρίσκονται σε ασυμφωνία πάνω από τις νοτιότερες μονάδες εξωθήσεως. Στα βορειοανατολικά βρίσκονται κεκλιμένες προς νότο και εσωτερικά ωθούμενες καινοζωικές εναποθέσεις (φλύσχες και μολάσσες). Αυτή η βαυαρική και ελβετική μετωπιαία λεκάνη ονομάζεται «Λεκάνη της μολάσσας». Στην Ελβετία η Λεκάνη της μολάσσας περιορίζεται στα βορειοδυτικά από τη χαμηλή Οροσειρά του Ιούρα, μια εξωτερική ζώνη πτυχώσεως και εξωθήσεως, η οποία μπορεί να θεωρηθεί γεωλογικά ως μέρος των Άλπεων. Το δυτικό τμήμα της Λεκάνης της μολάσσας σχηματίζει το χαμηλό λοφώδες Ελβετικό οροπέδιο (Mittelland) ανάμεσα στις Άλπεις και την Οροσειρά του Ιούρα. Η τοποθεσία της Οροσειράς του Ιούρα εξακολουθεί να αποτελεί θέμα συζήτησων μεταξύ των γεωλόγων. Ένας πιθανός τεκτονικός παράγοντας είναι η επέκταση στη διεύθυνση βορρά-νότου της Πεδιάδας του Άνω Ρήνου προς τα βόρεια.

Οι Άλπεις συνεχίζονται αρκετά ομαλά από τις ακόλουθες σχετιζόμενες οροσειρές της Ζώνης Άλπεων-Ιμαλαΐων: τα Απέννινα Όρη στα νοτιοδυτικά, τις Δειναρικές Άλπεις στα νοτιοανατολικά και τα Καρπάθια στα βορειοανατολικά. Στα ανατολικά οι Άλπεις οριοθετούνται από τη Λεκάνη της Βιέννης και την Πεδιάδα της Παννονίας (γνωστή και ως Λεκάνη των Καρπαθίων), όπου λαμβάνει χώρα ελκυσμός («τέντωμα») του γήινου φλοιού στη διεύθυνση ανατολή-δύση.

 Δείτε επίσης 
 Οροσειρά του Ιούρα

Παραπομπές

Γεωλογια