Εγκεφαλική σήψη

Στη διαδικτυακή κουλτούρα, ο όρος εγκεφαλική σήψη ή σήψη εγκεφάλου (Αγγλικά: brain rot) αναφέρεται σε περιεχόμενο του διαδικτύου που θεωρείται χαμηλής ποιότητας ή αξίας ή στις αρνητικές ψυχολογικές και γνωστικές επιπτώσεις που προκαλούνται από την έκθεση σε αυτό.     Ο όρος αναφέρεται επίσης ευρύτερα στις επιβλαβείς επιπτώσεις που σχετίζονται με την υπερβολική χρήση ψηφιακών μέσων γενικά, ιδίως της διαδικτυακής ψυχαγωγίας  και ενημέρωσης,  που ενδέχεται να επηρεάσουν την ψυχική υγεία.    Ο όρος προήλθε από τη γενιά Ζ και τη γενιά Άλφα και έκτοτε έχει καθιερωθεί. 

 Προέλευση και χρήση 
Σύμφωνα με το Oxford University Press, η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση του όρου ανάγεται στο βιβλίο Walden (1854) του Χένρι Ντέιβιντ Θορό.   Ο Θορό επέκρινε αυτό που θεωρούσε πτώση πνευματικών προτύπων, συγκρίνοντάς το με τη σήψη της πατάτας κατά τη δεκαετία του 1840 στην Ευρώπη. 

Το 2007, ο όρος χρησιμοποιήθηκε από χρήστες του Twitter για να περιγράψει τηλεπαιχνίδια γνωριμιών, βιντεοπαιχνίδια και γενικά «διαδικτυακές συναναστροφές».  Η χρήση της φράσης αυξήθηκε στο διαδίκτυο κατά τη δεκαετία του 2010, ενώ η δημοτικότητά του αυξήθηκε ραγδαία το 2020 στην εφαρμογή Discord, όταν έγινε διαδικτυακό μιμίδιο.  Από το 2024, χρησιμοποιείται συχνότερα στο πλαίσιο της ψηφιακής συμπεριφοράς της γενιάς Άλφα, από επικριτές που αναφέρουν ότι η γενιά είναι «υπερβολικά βυθισμένη στην διαδικτυακή κουλτούρα».  Συνήθως συνδέεται με το λεξιλόγιο ενός ατόμου που αποτελείται αποκλειστικά από διαδικτυακές αναφορές.  Από το 2023 έως το 2024, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης ανέφερε ότι η χρήση του όρου αυξήθηκε κατά 230% σε συχνότητα ανά εκατομμύριο λέξεις.   Ο γλωσσολόγος Μπρεντ Χέντερσον προέβλεψε ότι ο νεολογισμός αυτός θα επικρατήσει, επικαλούμενος την ευκολία απομνημόνευσης και τη σημασία του. 

Ο όρος συχνά συνδέεται με την αργκό και τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τη γενιά Άλφα και τη γενιά Ζ.   

 Επιρροή 
Ο όρος ανακηρύχθηκε λέξη της xρονιάς στην από το Oxford English Dictionary το 2024.   Η σύγχρονη χρήση του ορίζεται ως «η θεωρούμενη επιδείνωση της ψυχικής ή πνευματικής κατάστασης ενός ατόμου, ειδικά ως αποτέλεσμα της υπερκατανάλωσης περιεχομένου (ιδιαίτερα διαδικτυακού) που θεωρείται ασήμαντο ή μη απαιτητικό». 

Την ίδια χρονιά, η μιλένιαλ Αυστραλή γερουσιαστής Φατίμα Πέιμαν έγινε πρωτοσέλιδο εκφωνώντας σύντομη ομιλία στην Αυστραλιανή Βουλή των Αντιπροσώπων χρησιμοποιώντας αργκό της γενιάς Άλφα. Ξεκίνησε την αγόρευσή της ως απευθυνόμενη σε «ένα συχνά ξεχασμένο τμήμα της κοινωνίας μας», αναφερόμενη στις γενιές Ζ και Άλφα, και είπε ότι θα «συνεχίσει την υπόλοιπη ομιλία χρησιμοποιώντας γλώσσα με την οποία αυτή [η γενιά] είναι εξοικειωμένη».  Χρησιμοποιώντας αργκό, η Πέιμαν επέκρινε τα σχέδια της κυβέρνησης να απαγορεύσει την πρόσβαση των ατόμων κάτω των 14 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κατέληξε λέγοντας: «Αν και ορισμένοι από εσάς δεν μπορείτε ακόμη να ψηφίσετε, ελπίζω ότι, όταν το κάνετε, θα είναι σε μια καλύτερη Αυστραλία για μια κυβέρνηση με περισσότερη αύρα».  Η ομιλία, γραμμένη από ένα 21χρονο μέλος του προσωπικού, χαρακτηρίστηκε από ορισμένους ως παράδειγμα «εγκεφαλικής σήψης» εκτός του διαδικτυακού κόσμου. 

Το 2025, ο όρος χρησιμοποιήθηκε επίσης από τον πάπα Φραγκίσκο, όταν προέτρεψε τον κόσμο να μειώσει τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης απογεύγοντας το «».  

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ορολογία του Διαδικτύου