Πρόεδρος της Ισλανδίας

Ο Πρόεδρος της Ισλανδίας (ισλανδικά: Forseti Íslands) είναι ο αρχηγός του κράτους της Ισλανδίας. Ο επικεφαλής είναι η Χάλα Τομασντότιρ, η οποία κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024.

Ο πρόεδρος δεν εμπλέκεται στη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά υπηρετεί ως επικεφαλής του κράτους και διορίζει επίσημα νέες κυβερνήσεις και τους υπουργούς τους. Από το 1968 οι πρόεδροι δεν έχουν συνδεθεί με κανένα πολιτικό κόμμα.

Ο πρόεδρος εκλέγεται με λαϊκές ψήφους για μια θητεία τεσσάρων ετών, αλλά δεν υπάρχει όριο στον αριθμό των θητειών για τους οποίους μπορεί να εκλεγεί. Ιστορικά, ενώ οι εκλογές πρώτης θητείας ήταν συχνά σκληρές, ένας απερχόμενος πρόεδρος που αποφασίζει να είναι υποψήφιος ξανά για το αξίωμα συνήθως κατέρχεται ως υποψήφιος χωρίς αντιπολίτευση, ή έχει κερδίσει την επανεκλογή με μια συντριπτική πλειοψηφία των ψήφων όταν έχει αντίπαλο. Οι εκλογές του 2012 ήταν μια αξιοσημείωτη εξαίρεση σε αυτό, όπου ο πρόεδρος Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον κέρδισε επανεκλογή με μόλις 52,78% των ψήφων.

Η Ισλανδία ήταν η πρώτη χώρα που είχε εκλεγμένο γυναίκα αρχηγό κράτους όταν η Βιγκντίς Φινμπογκαντότιρ ανέλαβε την προεδρία της Ισλανδίας την 1η Αυγούστου 1980. 

Η έδρα του προέδρου βρίσκεται στο Μπεσασταδίρ (Bessastaðir) στο Garðabær, κοντά στην πρωτεύουσα Ρεϊκιάβικ.

 Προέλευση 
Όταν η Ισλανδία έγινε δημοκρατία το 1944 με την έγκριση ενός νέου συντάγματος, η θέση του Βασιλιά της Ισλανδίας απλά αντικαταστάθηκε από τον πρόεδρο της Ισλανδίας. Μια μεταβατική διάταξη του νέου συντάγματος ορίζει ότι ο πρώτος πρόεδρος εκλέγεται από το Κοινοβούλιο.

 Ετυμολογία 
Η λέξη για το Πρόεδρος στην ισλανδική είναι forseti. Η λέξη forseti σημαίνει κάποιος που κάθεται μπροστά (sá sem fremst situr) στα παλαιά Νορδικά/ισλανδικά. Είναι το όνομα ενός από τους Æsir, τον θεό της δικαιοσύνης και της συμφιλίωσης στη Βόρεια μυθολογία. Γενικά ταυτιζόταν με τον Φωσίτη, τον θεό των Φρίσιων.

 Κατάλογος 
Έχουν υπάρξει επτά πρόεδροι από την ίδρυση της δημοκρατίας.

NºΠρόεδροςΑπόΈωςΔιάρκειαΘητείαΠρωθυπουργός/οί1100pxΣβέιν Μπγιέρνσεν(1881–1952)17 Ιουνίου 194425 Ιανουαρίου 19527 χρόνια, 7 μήνες, 8 ημέρες(2.778 ημέρες)1 (1944) (Απεβίωσε εν ενεργεία)Μπγιόρν ΠόρδαρσονΌλαφουρ ΘορςΣτεφάν Γιόχαν ΣτέφανσονΌλαφουρ ΘορςΣτέινγκριμουρ Στέινθορσον2 (1945)3 (1949)Αντιβασιλέας της Ισλανδίας το 1941–1944. Ο μόνος πρόεδρος που απεβίωσε εν ενεργεία.2100pxΑσγκέιρ Ασγκέιρσον(1894–1972)1 Αυγούστου 195231 Ιουλίου 196816 χρόνια(5.844 ημέρες)4 (1952)ΣτενθόρσονΘορςΧέρμαν ΓιόνασονΈμιλ ΓιόνσονΘορςΜπγιάρνι ΜπενέντικτσονΘορςΜπγιάρνι Μπενέντικτσον5 (1956)6 (1960)7 (1964)Πρώτος πρόεδρος που εξελέγη με την ψήφο του λαού.3100pxΚρίστιαν Ελντγιάρν(1916–1982)1 Αυγούστου 196831 Ιουλίου 198012 χρόνια(4.383 ημέρες)8 (1968)Μπιγιάρνι ΜπενέντικτσονΓιόχαν ΧαφστέινΌλαφουρ ΓιοχάνεσονΓκέιρ ΧαλγκρίμσονΌλαφουρ ΓιοχάνεσονΜπένεντικτ Σιγκούρντσον ΓκρένταλΓκούναρ Θόροντσεν9 (1972)10 (1976)Κάποια στιγμή εξέτασε το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης που δεν θα βασιζόταν στην κοινοβουλευτική υποστήριξη, αφού οι ηγέτες των κοινοβουλευτικών κομμάτων είχαν φτάσει σε αδιέξοδο.4100pxΒιγκντίς Φινμπογκαντότιρ(1930-)1 Αυγούστου 198031 Ιουλίου 199616 χρόνια(5.844 ημέρες)11 (1980)Γκούναρ ΘόροντσενΣτέινγκριμουρ ΧέρμανσονΠορστέιν ΠάλσονΣτέινγκριμουρ ΧέρμανσονΝταβίδ Όντσον12 (1984)13 (1988)14 (1992)Η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα αρχηγός κράτους στον κόσμο.5100pxΌλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον(1943-)1 Αυγούστου 199631 Ιουλίου 201620 χρόνια(7.305 ημέρες)15 (1996)Νταβίδ ΌντσονΧαλντόρ ΑσγκρίμσονΓκέιρ ΧάαρντεΓιόχανα ΣιγκουρνταρντότιρΣίγκμουντουρ Νταβίντ ΓκουνλάουγκσονΣίγκουρντουρ Ίνγκι Γιόχανσον16 (2000)17 (2004)18 (2008)19 (2012)Ο πρώτος που έκανε χρήση του βέτο βάσει του άρθρου 26 του συντάγματος για να αρνηθεί την υπογραφή ενός νόμου από το Κοινοβούλιο. Το χρησιμοποίησε ξανά σε δύο περιπτώσεις.6100pxΓκούντνι Θορλάσιους Γιοχάνεσον( 1968-)1 Αυγούστου 201631 Ιουλίου 20248 χρόνια(2.921 ημέρες)20 (2016)Σίγκουρντουρ Ίνγκι ΓιόχανσονΜπγιάρνι ΜπενέντικτσονΚατρίν ΓιακομπσντότιρΜπγιάρνι Μπενέντικτσον21 (2020)Κέρδισε με απόλυτη πλειοψηφία την επανεκλογή του το 2020.7frameless|100pxΧάλα Τομασντότιρ(1968-)1 Αυγούστου 2024Σημερινή22 (2024)Μπγιάρνι ΜπενέντικτσονΚριστρούν ΦροσταντότιρΚέρδισε με το δεύτερο μικρότερο ποσοστό στην ιστορία (34,15%) την προεδρική εκλογή.

Γραμμή χρόνου

 Παραπομπές 

Ισλανδια

Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ισλανδικά