Γναίος Φούλβιος Μάξιμος Κεντούμαλος

Ο Γναίος Φούλβιος Μάξιμος Κεντούμαλος, λατιν.: Gnaeus Fulvius Maximus Centumalus (  π.Χ. ) ήταν στρατιωτικός διοικητής και πολιτικός από τη μέση περίοδο της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, ο οποίος έγινε ύπατος το 298 π.Χ. Πολέμησε στους τελευταίους πολέμους εναντίον των Ετρούσκων και αργότερα οδήγησε στρατούς στον Γ΄ Σαμνιτικό Πόλεμο . Διορίστηκε δικτάτορας το 263 π.Χ. με ευθύνη για την επίβλεψη της έναρξης της ρωμαϊκής ναυπηγικής προσπάθειας στον Α΄ Καρχηδονιακό Πόλεμο.

 Σταδιοδορμία 
Μέλος των πληβείων, ή κατώτερης τάξης, του γένους των Φουλβίων,  ο Κεντούμαλος αναφέρεται για πρώτη φορά το 302 π.Χ. ως λεγάτος (διοικητής στρατού), υπό τον δικτάτορα Mάρκο Βαλέριο Κόρβο στον πόλεμο κατά των Ετρούσκων. 

Εκλεγμένος ύπατος το 298 π.Χ., αυτός και ο συνάδελφός του Λεύκιος Κορνήλιος Σκιπίων Βαρβάτος στάλθηκαν για να αντιμετωπίσουν τους Σαμνίτες μετά το ξεκίνημα του Γ΄ Σαμνιτικού Πολέμου. Οι απολογισμοί της μάχης εκείνης της χρονιάς, ωστόσο, είναι αντιφατικοί. Σύμφωνα με τον Τ. Λίβιο,  ενώ ο Σκιπίων στάλθηκε προς τα βόρεια για να πολεμήσει τους Ετρούσκους, ο Φούλβιος στάλθηκε νότια, για να πολεμήσει στο μέτωπο των Σαμνιτών. Νίκησε έναν Σαμνιτικό στρατό έξω από το Μποβιάνον, μετά από το οποίο προχώρησε στην πόλη, και την κατέλαβε μετά από μία σύντομη πολιορκία. Ο Κεντούμαλος έκανε αυτό με την κατάληψη της πόλης Aυφιδένας. Επιστρέφοντας στη Ρώμη, η Σύγκλητος του απένειμε θρίαμβο.  Ωστόσο, οι Πίνακες Θριάμβων (Fasti Triumphales) καταγράφουν θριάμβους του για νίκες τόσο στο Σάμνιον όσο και στην Eτρουρία, ενώ ο Φροντίνος δηλώνει ότι αγωνιζόταν στη Λουκανία. Για να περιπλέξει περισσότερο τα πράγματα, το επιτάφιος επίγραμμα του συναδέλφου του Σκιπίωνα αναφέρει ότι ήταν ο Σκιπίων που κέρδισε νίκες στο Σάμνιο, πιθανότατα το έτος αυτό.  Σύμφωνα με τον ιστορικό Σ. Π. Όκλεϋ, ο Λίβιος ήταν πιθανότατα συγκεχυμένος με το θέατρο του πολέμου, και στην πραγματικότητα ήταν ο Κεντούμαλος, που κέρδισε νίκες εναντίον των Σαβίνων. 

Το 295 π.Χ., με τον πόλεμο να μαίνεται ακόμη, ο Κεντούμαλος ήταν ένας από τους πολλούς πρώην υπάτους που διορίστηκαν αντιπραίτορες, κατέλαβαν τη θέση του ιδιώτη (privatus, μα αξιωματούχου) και τοποθετήθηκαν επικεφαλής διαφόρων στρατών.  Ο Κεντούμαλος και η λεγεώνα του στάθμευαν στην επικράτεια των Φαλίσκων, με εντολή να υπερασπιστούν το πέρασμα κατά μήκος του ποταμού Τίβερη, και να διατηρήσουν ανοιχτές τις γραμμές επικοινωνίας μεταξύ των επιθετικών στρατών και της πρωτεύουσας.   Τα προβλήματα στο πεδίο ανάγκασαν τους υπάτους να εκδώσουν διαταγές στον Κεντούμαλο να βαδίσει με τον Λεύκιο Ποστούμιο Μέγελο στο Κλούσιον ως τακτική, για να αναγκάσουν τους Ετρούσκους να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από το Σεντίνον.   Ενώ ο Μέγελος στάλθηκε πίσω στη Ρώμη, ο Κεντούμαλος εισέβαλε στην Ετρουρία και προχώρησε στη λεηλασία της γης. Όταν οι πόλεις Κλούσιον και Περουσία έστειλαν στρατό για να σταματήσει τις καταστροφικές τακτικές του, νίκησε γρήγορα τις συνδυασμένες δυνάμεις τους.  Μετά από αυτό, και μία ρωμαϊκή νίκη στην αποφασιστική μάχη του Σεντίνου, ο Κεντούμαλος ανακλήθηκε στη Ρώμη, όπου ο στρατός του διαλύθηκε. 

Η τελευταία αναφορά του Κεντούμαλου ήταν ο διορισμός του ως δικτάτορα το 263 π.Χ. Σε έναν δικτάτορα δινόταν η πλήρης εξουσία του κράτους για περιορισμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να αντιμετωπίσει μία στρατιωτική έκτακτη ανάγκη ή να αναλάβει ένα συγκεκριμένο καθήκον. Αυτό έγινε αμέσως μετά το ξεκίνημα του Α΄ Καρχηδονιακού Πολέμου και το καθήκον του ήταν να κινητοποιήσει τους πόρους του κράτους, για να δημιουργήσει ένα ναυτικό, το οποίο οι Ρωμαίοι θα χρειάζονταν για να μεταφέρουν με επιτυχία τον πόλεμο στην Καρχηδόνα.  

 Αναφορές και πηγές 

 Αναφορές 

 Αρχαίες πηγές 
 Livy, Ιστορία της Ρώμης

 Σύγχρονες πηγές 
 Oakley, SP, A Commentary on Livy, Books 6-10 Vol. IV (2007)
 Broughton, T. Robert S., The Magistrates of the Roman Republic, Vol I (1951)
 Smith, William, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, Vol I (1867).
 Arnold, Thomas, History of Rome (1840)

Κατηγορία:Ρωμαίοι δικτάτορες
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαίοι στρατηγοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 3ου αιώνα π.Χ.