Άρνολντ Τσβάιχ

Ο Άρνολντ Τσβάιχ () 10 Νοεμβρίου 1887 – 26 Νοεμβρίου 1968) ήταν Γερμανός μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας εβραϊκής καταγωγής. Η υπόθεση του λοχία Γκρίσα - το πρώτο μιας σειράς μυθιστορημάτων του - περιγράφει τη βάναυση φύση του πολέμου και εισάγει τα κυριότερα θέματά του: τον πόλεμο, τον ατομικό αγώνα και τον ειρηνισμό. 

Στην πορεία της ταραχώδους ζωής του, μετά τα όσα έζησε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, από Πρώσος πατριώτης και εθνικιστής μεταμορφώθηκε σε ειρηνιστή. Κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1920, όταν ο εθνικοσοσιαλιστικός αντισημιτισμός εντάθηκε στη Γερμανία έγινε μαχητικός σιωνιστής και παρέμεινε και στα χρόνια της ζωής του στην Παλαιστίνη. Προς το τέλος της ζωής του, ήταν ένας από τους πιο σεβαστούς κομμουνιστές συγγραφείς της ΛΔΓ, αν και στο λογοτεχνικό έργο και στην κοσμοθεωρία του Άρνολντ Τσβάιχ η επιρροή του φίλου του Σίγκμουντ Φρόυντ είναι πάντα αισθητά ισχυρότερη από την επιρροή του Καρλ Μαρξ. 

Πολλά έργα του έχουν διασκευασθεί σε ταινίες. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Άρνολντ Τσβάιχ γεννήθηκε το 1887 στο Γκουόγκουφ στην πρωσική επαρχία της της Κάτω Σιλεσίας, (σήμερα πόλη της Πολωνίας) σε οικογένεια της μεσαίας τάξης, ήταν γιος Εβραίου ναυτιλιακού πράκτορα και σαγματοποιού που συμμετείχε ενεργά στο σιωνιστικό κίνημα. Δεν είχε συγγένεια με τον Στέφαν Τσβάιχ. Αφού φοίτησε στο γυμνάσιο στο Κατοβίτσε, από το 1907 άρχισε να σπουδάζει γερμανικά, φιλοσοφία, ψυχολογία, ιστορία της τέχνης και οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Μπρεσλάου. Στη συνέχεια σπούδασε στα πανεπιστήμια του Γκέτινγκεν, του Μονάχου, του Βερολίνου, του Ρόστοκ και του Τύμπιγκεν. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου επηρεάστηκε έντονα από τη φιλοσοφία του Νίτσε.

Τα πρώτα του δημοσιευμένα έργα ήταν τα Μυθιστορήματα για την Κλαούντια το 1912 και ένα μεταγενέστερα εκδοθέν μυθιστόρημα - Σημειώσεις για την οικογένεια Κλόχφερ (1911). Για το θεατρικό έργο Τελετουργική δολοφονία στην Ουγγαρία που έγραψε το 1914 και αναφέρεται σε αντισημιτικές διώξεις, τιμήθηκε με το λογοτεχνικό Βραβείο Χάινριχ Κλάιστ το 1915. 

Το 1916, ο Τσβάιχ παντρεύτηκε την ξαδέρφη του ζωγράφο Μπεατρίς Τσβάιχ. Ο μεγαλύτερος γιος τους, Μίχαελ γεννήθηκε το 1920 και το 1924 ακολούθησε ο  Άνταμ, αργότερα Ελβετός ψυχίατρος Άνταμ Τσβάιχ (1924–2021).

 Α' Παγκόσμιος Πόλεμος 
Με το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Α. Τσβάιχ κατατάχθηκε εθελοντής στο μέτωπο, υπηρέτησε στη Σερβία, το Βέλγιο, τη Λιθουανία και το 1916 πολέμησε στη Μάχη του Βερντέν. Οι φρικαλεότητες του πολέμου που έζησε τον μετέτρεψαν από Γερμανό υπερπατριώτη σε σοσιαλιστή και ένθερμο ειρηνιστή. Ο κύκλος μυθιστορημάτων Ο Μεγάλος Πόλεμος των Λευκών, αφιερωμένος στα γεγονότα του 1914-1918, που έγραψε στη συνέχεια σχεδόν σε όλη του τη ζωή είναι το κύριο έργο του. Περιλαμβάνει τα ακόλουθα βιβλία: Η υπόθεση του λοχία Γκρίσα (1927), Μια νέα του 1914 (1931), Εκπαίδευση στο Βερντέν (1935), Η ενθρόνιση ενός βασιλιά (1937), Η ανακωχή (1954), Ο καιρός είναι ώριμος (1957), Ο πάγος έσπασε (ημιτελές), καθένα από τα οποία ακολουθεί την τύχη των χαρακτήρων που παρουσιάζονται στην Υπόθεση του Λοχία Γκρίσα. Στην εξορία, έγραψε επίσης το βιβλίο Το τσεκούρι του Βάντσμπεκ (1943, στα εβραϊκά). Τα έργα του Άρνολντ Τσβάιχ είναι γραμμένα σε παραδοσιακό ρεαλιστικό ύφος και, ταυτόχρονα, φιλελεύθερα ως προς το περιεχόμενο. Συνήθως συγκαταλέγονται στα έργα της Νέας Αντικειμενικότητας.

 Στην Δημοκρατία της Βαϊμάρης 
Μετά τον πόλεμο, ο Α. Τσβάιχ έζησε στη Γερμανία, στις όχθες της λίμνης Στάρνμπεργκ και εργαζόταν ως συγγραφέας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον Σίγκμουντ Φρόυντ και τον Λίον Φόιχτβανγκερ, δηλώνοντας σοσιαλιστικές απόψεις με ουμανιστικές επιρροές. Αργότερα, άρχισε να αλληλογραφεί με τον Μάρτιν Μπούμπερ και συμμετείχε στο σιωνιστικό κίνημα.

Το 1923, ο Τσβάιχ έγινε στόχος ακροδεξιών εξτρεμιστικών και αντισημιτικών παραστρατιωτικών οργανώσεων. Όταν έλαβε απειλητικές επιστολές στο σπίτι του στο Στάρνμπεργκ, η οικογένεια μετακόμισε στο Βερολίνο. Εκεί, εργάστηκε ως συντάκτης στην εφημερίδα Εβραϊκή Κριτική. Jüdische Rundschau, εβραϊκή εβδομαδιαία εφημερίδα που εκδιδόταν στο Βερολίνο από το 1902 μέχρι την απαγόρευσή της το 1938.Η επαφή του με τον Μάρτιν Μπούμπερ, που είχε ήδη ξεκινήσει κατά τη διάρκεια του πολέμου, τον έφερε πιο κοντά στον Σιωνισμό και παρέμεινε στενά συνδεδεμένος τα επόμενα χρόνια. 

 Στην εξορία μετά το 1933 
Μετά την άνοδο των Ναζί στην εξουσία το 1933, τα βιβλία του ήταν μεταξύ εκείνων που κάηκαν στις 10 Μαΐου 1933. Την ίδια χρονιά, ο Τσβάιχ με την οικογένειά του μετανάστευσε, αρχικά στην Τσεχοσλοβακία και από εκεί μέσω Ελβετίας και αφού πέρασε λίγο χρόνο με τους επίσης εξόριστους Τόμας Μαν, Λίον Φόιχτβανγκερ, Άννα Σέγκερς και Μπέρτολτ Μπρεχτ στη νότια Γαλλία, το 1934 έφτασε στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή, όπου έζησε στη Χάιφα.  

Αποκομμένος από τη γερμανική πολιτιστική ζωή, ο Τσβάιχ, ένας ένθερμος ειρηνιστής, σύντομα βρέθηκε εντελώς κοινωνικά απομονωμένος στην εξορία και έγινε αντιδημοφιλής λόγω της έντονης κριτικής του στην εθνικιστική και αντιαραβική συμπεριφορά του εβραϊκού πληθυσμού της Παλαιστίνης. Επιπλέον, είχε οικονομικές δυσκολίες. Απογοητευμένος, απομακρύνθηκε από τον Σιωνισμό και μέσω της σύνδεσής του με τον Λίον Φόιχτβανγκερ και άλλους αριστερούς διανοούμενους, κατά τη διάρκεια της εξορίας του στράφηκε στον κομμουνισμό, δημοσιεύοντας σε αντιφασιστικά έντυπα και έγινε επίτιμος πρόεδρος της ομάδας της Επιτροπής για μια Ελεύθερη Γερμανία .   

 Στην Ανατολική Γερμανία 
Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, επέστρεψε στη Γερμανία, στη Σοβιετική ζώνη κατοχής, και έζησε στην πρωτεύουσα της ΛΔΓ Ανατολικό Βερολίνο, σε ένα πολύ ευνοϊκό γι' αυτόν εργασιακό περιβάλλον. Το 1962, δημοσίευσε το μυθιστόρημα Τα όνειρα είναι ακριβά. 

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, με προβλήματα υγείας και σχεδόν τυφλός, αποσύρθηκε από την πολιτική και λογοτεχνική ζωή για λόγους υγείας. Πέθανε μετά από μακρά, σοβαρή ασθένεια, λίγο μετά τα 81α γενέθλιά του, στις 26 Νοεμβρίου 1968, στο Ανατολικό Βερολίνο.

Στη Δυτική Γερμανία, λόγω της σύνδεσής του με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, το μεταπολεμικό του έργο αποσιωπήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 Τιμητικές διακρίσεις 
μικρογραφία|Ο Άρνολντ Τσβάιχ σε γραμματόσημο της ΛΔΓ το 1968
Στο γερμανικό σοσιαλιστικό κράτος, ο Α. Τσβάιχ κατείχε σημαντικές θέσεις σε δημόσιους και πολιτιστικούς οργανισμούς. Ήταν μέλος του Λαϊκού Επιμελητηρίου της ΛΔΓ (1949-1968), πρόεδρος της Γερμανικής Ακαδημίας Τεχνών της ΛΔΓ (το 1950-1953). Από το 1949, ήταν μέλος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης, με ομιλίες στα συνέδριά του στη Βαρσοβία και το Παρίσι.

Το 1958, ο συγγραφέας τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Λένιν. Το 1950, του απονεμήθηκε το Εθνικό Βραβείο της ΛΔΓ 1ου βαθμού. Του απονεμήθηκε επίσης το Τάγμα της Αξίας για την Πατρίδα (ΛΔΓ).

Το 1968, λίγο μετά τον θάνατό του, το ταχυδρομείο της ΛΔΓ τον τίμησε με ειδικό γραμματόσημο. 

 Έργα (επιλογή) 

 1911: Aufzeichnungen über eine Familie Klopfer - Σημειώσεις για την οικογένεια Κλόπφερ  
 1912: Novellen um Claudia - Μυθιστορήματα για την Κλαούντια
 1912: Abigail und Nabal - Η Αβιγαία και ο Νάβαλ, θεατρικό έργο
 1914: Ritualmord in Ungarn - Τελετουργική δολοφονία στην Ουγγαρία, θεατρικό έργο
 1916: Quartettsatz von Schönberg -  Το Κουαρτέτο του Σένμπεργκ
 1916: Judenzählung vor Verdun - Εβραϊκή απογραφή πριν από το Βερντέν 
 1916: Geschichtenbuch - Βιβλίο παραμυθιών 
 1920: Das ostjüdische Antlitz. 1920 - Το πρόσωπο του Ανατολικού Εβραϊσμού (με τον Χέρμαν Στρακ)
 1925: Lessing, Kleist, Büchner - Λέσινγκ, Κλάιστ, Μπύχνερ, δοκίμια
 1925: Das neue Kanaan - Η Νέα Χαναάν
 1925: Die Umkehr des Abtrünnigen - Η μεταστροφή του Αποστάτη
 1926: Der Regenbogen - Το ουράνιο τόξο
 1926: Der Spiegel des grossen Kaisers - Ο καθρέφτης του Μεγάλου Αυτοκράτορα
 1926: Caliban oder Politik und Leidenschaft: Versuch über die menschlichen Gruppenleidenschaften dargetan am Antisemitismus Κάλιμπαν ή Πολιτική και Πάθος: Ένα δοκίμιο για τα ανθρώπινα ομαδικά πάθη που εκτελούνται στην περίπτωση του αντισημιτισμού 1926
 1926: Gerufene Schatten - Καλεσμένες Σκιές
 1927: Der Streit um den Sergeanten Grischa - Η υπόθεση του λοχία Γκρίσα
 1928: Pont und Anna - Ποντ Άννα
 1928: Juden auf der deutschen Bühne - Εβραίοι στη γερμανική σκηνή (χαρακτηριστικά 20 σημαντικών ηθοποιών)
 1931: Junge Frau von 1914 - Μια νέα το 1914 
 1932: De Vriendt kehrt heim - Ο φίλος επιστρέφει στο σπίτι
 1932: Knaben und Männer - Αγόρια και άντρες
 1933: Die Aufgabe des Judentums - Το έργο του Ιουδαϊσμού 1933 (με τον  Λίον Φόιχτβανγκερ).
 1934: Bilanz der deutschen Judenheit. Ein Versuch. - Απογραφή του Γερμανικού Ιουδαϊσμού. Μια προσπάθεια.
 1935: Erziehung vor Verdun - Η εκπαίδευση πριν από το Βερντέν
 1937: Einsetzung eines Königs - Η ενθρόνιση ενός βασιλιά
 1938: Versunkene Tage - Βυθισμένες μέρες
 1939: Bonaparte in Jaffa - Ο Βοναπάρτης στη Γιάφα
 1943: Das Beil von Wandsbek - Το τσεκούρι του Βάντσμπεκ, στα εβραϊκά
 1954: Die Feuerpause - Η κατάπαυση του πυρός ή Η ανακωχή
 1956: Früchtekorb - Καλάθι με φρούτα
 1957: Die Zeit ist reif - Ο καιρός είναι ώριμος
 1958: Fünf Romanzen - Πέντε Ερωτικά, ποίηση
 1962: Traum ist teuer - Τα όνειρα είναι ακριβά, μυθιστόρημα
 1967: Über Schriftsteller - Περί Συγγραφέων 

 Παραπομπές 

Κατηγορία : Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία : Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία : Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοεβραίοι
Κατηγορία:Εβραίοι θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Εβραίοι λογοτέχνες
Κατηγορία:Κάτοχοι του Βραβείου Ειρήνης Λένιν
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία