Ομοσπονδιακός προϋπολογισμός της Ρωσίας

Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός της Ρωσίας είναι θεμελιώδες στοιχείο του οικονομικού σχεδιασμού. Πρόκειται για ένα σημαντικό κρατικό οικονομικό σχέδιο για το οικονομικό έτος, το οποίο, αφού εγκριθεί από το ρωσικό κοινοβούλιο, επικυρώνεται ως νόμος του κράτους από τον Πρόεδρο της Ρωσίας.

Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός είναι το κύριο μέσο αναδιανομής του εθνικού εισοδήματος και του εθνικού εγχώριου προϊόντος. Ο προϋπολογισμός κινητοποιεί τους οικονομικούς πόρους για την ανάπτυξη της χώρας, την κοινωνική πολιτική και την ενίσχυση της εθνικής άμυνας. Το μερίδιο του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος της διαδικασίας διανομής πόρων μεταξύ της Ρωσίας, η οποία είναι η κατανομή των πόρων μεταξύ των τομέων της οικονομίας, των βιομηχανικών περιοχών και των περιφερειών της χώρας.

Το δικαίωμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε ανεξάρτητο ομοσπονδιακό προϋπολογισμό κατοχυρώνεται στο άρθρο 71 του Συντάγματος της Ρωσίας και στο Κώδικα Προϋπολογισμού της Ρωσίας που ρυθμίζει τις λεπτομέρειες της σύνθεσής και εκτέλεσης του.

 Διαδικασία 
Μέχρι την 1η Οκτωβρίου, η Ρωσική κυβέρνηση προετοιμάζει και παρουσιάζει στην Κρατική Δούμα μια πρώτη πρόταση για τον κρατικό ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.

Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός εξετάζεται από την Κρατική Δούμα σε τρεις αναγνώσεις (τροπολογίες στον Κώδικα). Σε πρώτη ανάγνωση εγκρίνονται οι βασικές παράμετροι του προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τον Κώδικα Προϋπολογισμού, κατά την πρώτη ανάγνωση της Κρατικής Δούμας, η ίδια έχει το δικαίωμα να αυξήσει τα κέρδη και τα ελλείμματα του ομοσπονδιακού ελλείμματος στο προϋπολογισμό αν αυτές οι αλλαγές δεν εγκρίνονται από τη κυβέρνηση. Η Κρατική Δούμα μπορεί να απορρίψει το σχέδιο προϋπολογισμού. Στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει ειδική επιτροπή που συνδιαλάσσεται με την κυβέρνηση. Κατά τη δεύτερη ανάγνωση, η Κρατική Δούμα εγκρίνει τον προϋπολογισμό κατά τμήμα, και η τρίτη αφορά το νόμο για την έγκριση του προϋπολογισμού στο σύνολό του. Μετά την υιοθέτηση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού από την Κρατική Δούμα, ο νόμος περνά στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο, την Άνω Βουλή του ρωσικού κοινοβουλίου και στη συνέχεια ο πρόεδρος της Ρωσίας υπογράφει τον νόμο, και έτσι αποτελεί πλέον νόμο της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

 Δομή 
Οι δυσκολίες στην εφαρμογή δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούσαν στην αύξηση των δημόσιων εσόδων και η εξάρτηση από τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό για τη χρηματοδότηση του δημοσιονομικού ελλείμματος οδήγησαν σε σοβαρή χρηματοπιστωτική κρίση το 1998. Η ρωσική οικονομία ανέκαμψε γρήγορα μετά την κρίση του 1998 και αναπτύχθηκε με ρυθμό περίπου 7% για 9 χρόνια, εξαιτίας της υποτίμησης του ρουβλίου, σφικτών οικονομικών πολιτικών, της ανόδου της τιμής των φυσικών πόρων και λόγω των οικονομικών μεταρρυθμίσεων.

 Δεδομένα κατά δεκαετία 

 2000–2009 
Η Ρωσία είχε πλεόνασμα από το 2001 έως το 2008 όταν χτυπήθηκε από την οικονομική κρίση του 2008.

Παρόλο που η κυβέρνηση αναθεώρησε τις δημοσιονομικές προβλέψεις της κατά το 2009, με σκοπό να τις προσαρμόσει στις χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου και τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, ολοκλήρωσε το έτος με έλλειμμα που έφτανε το 7.9% του ΑΕΠ. Το έλλειμμα συμπληρώθηκε με πόρους από το Ταμείο Εθνικών Πόρων, ένα από τα δύο ταμεία της κυβέρνησης που χρησιμοποιούνται σε έκτακτες συνθήκες. Η κυβέρνηση δαπάνησε ποσό ίσο με το 6.7% του ΑΕΠ για να σταθεροποιήσει την οικονομία, σύμφωνα με εκτιμήσεις που έκανε η Παγκόσμια Τράπεζα. Το πακέτο παρείχε στήριξη στον χρηματοπιστωτικό τομέα και στις επιχειρήσεις μέσω ενέσεων ρευστότητας στις τράπεζες και της μείωσης των φόρων. Επίσης παρείχε ένα βαθμό στήριξης σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά και αύξησε τα επιδόματα ανεργίας.

Η αύξηση των εσόδων για το δημόσιο τομέα της Ρωσίας οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στη παραγωγή και την εξαγωγή ορυκτών πόρων (φόρος στην εξόρυξη ορυκτών πόρων, δασμοί εξαγωγής πετρελαίου κλπ.). Ειδικότερα, στον προϋπολογισμό της Ρωσίας για το 2008 το 50% αυτού συμπληρώθηκε με έσοδα από την πώληση πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ το 2006 αποτελούσε παραπάνω από το ήμισυ.

 2010–2019 
Το 2016, το έλλειμμα του προϋπολογισμού της Ρωσίας έφτασε τα 21 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο προϋπολογισμός της Ρωσίας είχε έσοδα 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων (13.7 τρισεκατομμύρια ρούβλια) και έξοδα 16 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων (233 δισεκατομμύρια δολάρια). Το δημοσιονομικό έλλειμμα έφτασε τα 2.35 τρισεκατομμύρια ρούβλια, ήτοι 33 δισεκατομμύρια δολάρια με τις τότε ισοτιμίες.

 2020 - σήμερα 

Το φθινόπωρο του 2022, η Ρωσία είχε σχεδόν 549 δισεκατομμύρια δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα, αλλά περίπου το 50% αυτού είχε παγωθεί από χώρες που στηρίζουν την Ουκρανία. Το 2021, ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός ανήλθε στα 340 δισεκατομμύρια δολάρια. Ως αποτέλεσμα των διεθνών κυρώσεων κατά τη διάρκεια του ρωσοουκρανικού πολέμου, τα ελλείμματα στον προϋπολογισμό θα πρέπει κανονικά να καλύπτονται από το Ρωσικό Εθνικό Ταμείο Πλούτου, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ. 

Το 2023, ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι το προβλεπόμενο πλεόνασμα 1.4 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων του προϋπολογισμού του 2022 είχε γίνει έλλειμμα 3.3 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων. Επιπλέον, ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών ανέφερε τον Απρίλιο ότι το έλλειμμα στο πρώτο τρίμηνο του 2023 ήταν 2.4 τρισεκατομμύρια ρούβλια σε σύγκριση με το αναμενόμενο ετήσιο πλεόνασμα 0.4 τρισεκατομμυρίων ρούβλων.  Ο Αλεξάντρ Ισάκοφ προέβλεψε ότι η Ρωσία θα είχε προϋπολογισμό 31 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων με έλλειμμα 6.9 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων. Μέχρι τον Ιούνιο του 2023 το έλλειμμα είχε φτάσει για εκείνο  το έτος τα 2.59 τρισεκατομμύρια ρούβλια (28 δισεκατομμύρια δολάρια).

Περισσότεροι από 20 εκατομμύρια άνθρωποι στη Ρωσία (14 τοις εκατό του πληθυσμού) ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, και οι δαπάνες για την στήριξη του στρατού της Ρωσίας στην ιμπεριαλιστική εισβολή στην Ουκρανία έχουν προτεραιοποιηθεί σε σχέση με αυτές για την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τις υποδομές, τις κοινωνικές πληρωμές και τα εθνικά δρόμους, τους σιδηροδρόμους, τις γέφυρες, τα αεροδρόμια και άλλες βασικές υποδομές. Μέχρι το τέλος του 2023, ο Βλαντίμιρ Πούτιν σχεδίαζε να ξοδέψει σχεδόν το 30% των δημόσιων δαπανών για την άμυνα και την ασφάλεια.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Κυβέρνηση της Ρωσίας
Κατηγορία:Οικονομία της Ρωσίας