Νοντίρα

Η Μοχλαρογίμ (ουζμπεκικά: Моҳларойим /  ماه لر آییم–), πιο γνωστή με το ψευδώνυμό της, Νοντίρα (Нодира, نادره), ήταν Ουζμπέκα μουσουλμάνα ποιήτρια και πολιτεύτρια. Λειτούργησε ως αντιβασίλισσα του Χανάτου της Κοκάνδης όσο ο γιος της ήταν ανήλικος, από το 1822.

Η Νοντίρα θεωρείται γενικά ως ένα από τα πιο εξέχοντα πρόσωπα της ουζμπεκικής ποίησης. Έγραψε ποίηση στα ουζμπεκικά και στα περσικά. Η Νοντίρα χρησιμοποίησε και άλλα ψευδώνυμα, όπως Κομίλα και Μακνούνα. Πολλά από τα ντιβάν της έχουν διασωθεί και αποτελούνται από περισσότερες από 10.000 στίχους.

 Βιογραφία 
Η Μοχλαρογίμ γεννήθηκε το 1792 στο Αντιτζάν, πόλη του Ουζμπεκιστάν.

Ήταν η σύζυγος του Μουχάμαντ Ουμάρ Χαν, που κυβέρνησε το Χανάτο της Κοκάνδης περίπου από το 1810 μέχρι τον θάνατό του το 1822. Μετά το θάνατο του συζύγου της, η Νοντίρα έγινε η de facto ηγεμόνας της Κοκάνδης, αφού ο γιος της, Μουχάμαντ Αλί Χαν, ήταν μόλις έφηβος, όταν στέφθηκε Χαν. Συνέχισε να είναι αντιβασίλισσα και σύμβουλός του σε όλη τη διάρκεια της βασιλείας του. Ήταν επίσης συγγραφέας, η οποία έγραψε ποίηση τόσο στα ουζμπεκικά όσο και στα περσικά. Το έργο της αποτελούνταν από 10.000 ημιστίχια.

Παρά τις προσπάθειές της να ενσταλάξει κάπως πιο φιλελεύθερες κοινωνικές αξίες στον γιο της, ο Μουχάμαντ Αλί Χαν άρχισε να εφαρμόζει επεκτατικές πολιτικές, οι οποίες οδήγησαν σε πόλεμο με το αντίπαλο Εμιράτο της Μπουχάρας. Η ποίησή της αποδοκιμάστηκε από τους ουλεμάδες και θεωρήθηκε «ακατάλληλη», με τα γραφόμενά της να φέρνουν συχνά θέματα ταμπού και να θρηνούν τις γυναίκες, οι οποίες υπέφεραν στην Κεντρική Ασία εκείνη την περίοδο.

Απαγχονίστηκε με εντολή του Εμίρη Νασρουλάχ Χαν της Μπουχάρας τον Απρίλιο του 1842 μαζί με τους γιους της κατά τη διάρκεια των πολέμων των Χανάτων της Κοκάνδης και της Μπουχάρας. Αναφέρεται ότι ο Νασρουλάχ ήταν έξαλλος, επειδή η Νοντίρα αρνήθηκε να τον παντρευτεί.

 Κληρονομιά 
Πολύ μετά το θάνατό της το 1842, η Νοντίρα προήχθη στη σοβιετική εποχή ως εθνική ηρωίδα της Ουζμπεκικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας και απολάμβανε μια θέση παρόμοια με άλλες δολοφονημένες γυναίκες, όπως η Νουρχόν Γιουλντάσεβα. Η κοινή γνώμη τη θεωρεί ως μάρτυρα και εθνική ηρωίδα και, 200 χρόνια μετά τη γέννησή της, το πρώτο εθνικό γραμματόσημο του ανεξάρτητου Ουζμπεκιστάν παρουσίαζε το πορτρέτο της.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ποιήτριες
Κατηγορία:Ουζμπέκοι
Κατηγορία:Αντιβασιλείς