Κρίση Ινδίας – Πακιστάν (2025)

Στις 23 Απριλίου 2025, ξεκίνησε μια αντιπαράθεση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, η οποία πυροδοτήθηκε από την τρομοκρατική επίθεση στο Παχαλγκάμ το 2025, στην κοιλάδα Μπαϊσαράν του Τζαμού και Κασμίρ, η οποία σκότωσε 27 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 25 Ινδουιστών τουριστών, ενός Χριστιανού τουρίστα και ενός ντόπιου Μουσουλμάνου, ενώ τραυματίστηκαν περισσότεροι από 20 άλλοι. Το Μέτωπο Αντίστασης (TRF) ανέλαβε αρχικά την ευθύνη για την επίθεση. Ένοπλες αψιμαχίες μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν αναφέρθηκαν κατά μήκος της Γραμμής Ελέγχου (LoC) από τις 24 Απριλίου, γεγονός που προκάλεσε φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση μεταξύ των δύο γειτόνων που διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Μία εκεχειρία ανακοινώθηκε, στις 10 Μαίου, 2025, ακολουθώντας μία συμφωνία μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν.

Οι αντιπαραθέσεις ακολουθήθηκαν από διπλωματική κρίση που προέκυψε μεταξύ των δύο χωρών, καθώς η Ινδία κατηγόρησε το Πακιστάν ότι χρηματοδοτούσε την επίθεση. Η Ινδία ξεκίνησε την απέλαση Πακιστανών διπλωματών, ανακάλεσε το δικό της διπλωματικό προσωπικό, ανέστειλε τις υπηρεσίες έκδοσης θεωρήσεων, έκλεισε τα σύνορά της και ανακοίνωσε την αποχώρησή της από τη Συνθήκη για τα Ύδατα του Ινδού,  ενώ το Πακιστάν αρνήθηκε τους ισχυρισμούς και απάντησε με εμπορικούς περιορισμούς, κλείσιμο του εναέριου χώρου και των συνοριακών διαβάσεων, καθώς και αναστολή της Συμφωνίας της Σίμλα .

Η Επιτροπή Ασφαλείας του Υπουργικού Συμβουλίου της Ινδίας προέτρεψε επίσης έντονα τους Ινδούς πολίτες να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Πακιστάν και κάλεσε όσους βρίσκονται αυτή τη στιγμή στη χώρα να επιστρέψουν το συντομότερο δυνατό.

Στις 7 Μαΐου 2025, η Ινδία εξαπέλυσε πυραυλικές επιθέσεις στο Πακιστάν, με την κωδική ονομασία Επιχείρηση Σιντούρ. Σύμφωνα με την Ινδία, οι πυραυλικές επιθέσεις στόχευσαν τις μαχητικές ομάδες Τζαίς-ε-Μοχάμεντ και Λασκάρ-ε-Τάιμπα. Σύμφωνα με το Πακιστάν, οι ινδικές επιθέσεις στόχευσαν περιοχές όπου βρίσκονταν πολίτες, συμπεριλαμβανομένων τζαμιών, σκοτώνοντας 31 Πακιστανούς πολίτες. Σε αντάλλαγμα, η Ινδία δήλωσε ότι κατέρριψε πολλά ινδικά αεροσκάφη και προκάλεσε ζημιές στις ινδικές υποδομές. Πιστεύεται ότι ήταν η σφοδρότερη επίθεση με βομβαρδισμούς από τον ινδο-πακιστανικό πόλεμο του 1971. Το πρωί της 10ης Μαΐου 2025, το Πακιστάν εξαπέλυσε την επιχείρηση αντιποίνων με την κωδική ονομασία Επιχείρηση Μπουνιάν-ουν-Μαρσόος και οι στρατιωτικές εχθροπραξίες συνεχίστηκαν μέχρι την επίτευξη εκεχειρίας της 10ης Μαΐου 2025.

 Υπόβαθρο 
Μια ένοπλη ισλαμιστική εξέγερση ξέσπασε στο Τζαμού και Κασμίρ στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την έξοδο των Ινδουιστών του Κασμίρ από την περιοχή και η εξέγερση συνεχίζεται έκτοτε.

Στις 22 Απριλίου 2025, μια τρομοκρατική  επίθεση στην κοιλάδα Μπαϊσαράν κοντά στο Παχαλγκάμ σε μια περιοχή υπό την ινδική διοίκηση Τζαμού και Κασμίρ που σκότωσε τουλάχιστον 26 τουρίστες και τραυμάτισε περισσότερους από 20 άλλους. Σύμφωνα με μαρτυρίες αυτόπτων μαρτύρων που δόθηκαν σε ινδικά μέσα ενημέρωσης, οι δράστες φέρεται να ρώτησαν τα πιθανά θύματα σχετικά με τη θρησκευτική τους ταυτότητα πριν ανοίξουν πυρ, στοχεύοντας συγκεκριμένα μη μουσουλμάνους.

Η επίθεση έγινε από τις πιο αιματηρές επιθέσεις εναντίον Ινδών αμάχων στην περιοχή από το 2000. Το Μέτωπο Αντίστασης (TRF), που πιστεύεται ότι είναι παρακλάδι της ομάδας Λασκάρ-ε-Τάιμπα με έδρα το Πακιστάν, η οποία έχει χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ ως τρομοκρατική, ανέλαβε αρχικά την ευθύνη. Δήλωσαν ότι η επίθεση ήταν αντίθετη με την πολιτική της ινδικής κυβέρνησης που επιτρέπει στους Ινδούς πολίτες να ζουν και να εργάζονται στο Κασμίρ, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάσταση μη τοπικών κατοίκων στην περιοχή. Τέσσερις ημέρες αργότερα, απέσυραν την αξίωσή τους.

 Διπλωματική κρίση 
Τη νύχτα της 23ης Απριλίου 2025, ο Ινδός υπουργός Εξωτερικών Βίκραμ Μίσρι πραγματοποίησε ειδική συνέντευξη Τύπου μετά από συνάντηση με το CCS. Ανακοίνωσε την απόφαση της Ινδίας να αναστείλει προσωρινά τη Συνθήκη για τα Ύδατα του Ινδού ποταμού με το Πακιστάν με άμεση ισχύ μέχρι το Πακιστάν να σταματήσει την υποστήριξή του στη διασυνοριακή τρομοκρατία. Ανακοίνωσε επίσης το κλείσιμο του ολοκληρωμένου σημείου ελέγχου στα σύνορα Attari – Wagah, την απαγόρευση ταξιδιού για όλους τους Πακιστανούς υπηκόους στην Ινδία στο πλαίσιο του Σχεδίου Εξαίρεσης από την Απαιτούμενη Βίζα της SAARC και την ακύρωση όλων των προηγουμένως εκδοθεισών θεωρήσεων. Επιπλέον, οι Πακιστανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι στην Ύπατη Αρμοστεία του Πακιστάν στο Νέο Δελχί απελάθηκαν, ενώ οι Ινδοί ομόλογοί τους στο Ισλαμαμπάντ αποσύρθηκαν, και το προσωπικό της Ινδικής Ύπατης Αρμοστείας στο Ισλαμαμπάντ μειώθηκε από 55 σε τουλάχιστον 30. Οι θέσεις αυτών των στρατιωτικών συμβούλων θεωρήθηκαν καταργημένες.

Το Υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων  και ο υπουργός Άμυνας Khawaja Asif απέρριψε τους ισχυρισμούς περί εμπλοκής της χώρας του στην επίθεση και θεώρησε τέτοια γεγονότα επαναστάσεις. Ωστόσο, σε συνέντευξή του στο Sky News, απαντώντας σε ισχυρισμούς για τρομοκρατία, ο Asif δήλωσε ότι το Πακιστάν έχει υποστηρίξει τρομοκρατικές δραστηριότητες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία και τη Δύση εδώ και τρεις δεκαετίες.

Το Πακιστάν αντέδρασε στην αναστολή της συνθήκης χαρακτηρίζοντάς την ακατάλληλη και χωρίς σοβαρότητα. Το Πακιστάν προειδοποίησε επίσης την Ινδία για ολοκληρωμένα αντίποινα σε απάντηση στις ενέργειες που ανακοίνωσε η ινδική κυβέρνηση μετά το περιστατικό, δηλώνοντας περαιτέρω ότι οποιαδήποτε ενέργεια που επηρεάζει τους υδάτινους πόρους θα θεωρηθεί πράξη πολέμου. Στις 24 Απριλίου, το Πακιστάν ανέστειλε τις θεωρήσεις που εκδίδονταν σε Ινδούς υπηκόους και έκλεισε τον εναέριο χώρο του για τα ινδικά αεροσκάφη, απέλασε Ινδούς διπλωμάτες και έδωσε εντολή στους Ινδούς στρατιωτικούς συμβούλους να εγκαταλείψουν τη χώρα το αργότερο έως τις 30 Απριλίου. Ωστόσο, ο Διάδρομος Καρταρπούρ παρέμεινε ανοιχτός για τους Σιχ προσκυνητές. Το Πακιστάν διέκοψε επίσης κάθε εμπόριο με την Ινδία. Το Πακιστάν ανέστειλε επίσης τη Συμφωνία Σίμλα στις 24 Απριλίου 2025 ως αντίποινα. Η τελετή στα σύνορα Attari-Wagah μειώθηκε επίσης και η συμβολική χειραψία δεν πραγματοποιήθηκε. Οι διασυνοριακές οικογένειες επηρεάστηκαν, καθώς οι βίζες τους ανακλήθηκαν.

 Έναρξη εχθροπραξιών 

Στις 7 Μαΐου 2025, η Ινδία πραγματοποίησε πυραυλικά πλήγματα στο Πακιστάν με την κωδική ονομασία Επιχείρηση Σιντούρ. Η Ινδία δήλωσε ότι στόχευσε τρομοκρατικές υποδομές. Το Πακιστάν δήλωσε ότι τα ινδικά πλήγματα στόχευσαν κατοικημένες περιοχές (συμπεριλαμβανομένων τζαμιών), και σκότωσαν 26 Πακιστανούς πολίτες, συμπεριλαμβανομένου ενός παιδιού. Το Πακιστάν ανταπέδωσε τα ινδικά πλήγματα. Η Ινδία δήλωσε ότι το πακιστανικό πυροβολικό σκότωσε τρεις Ινδούς πολίτες.

Τα ινδικά πλήγματα ήταν απάντηση στην επίθεση στο Παχαλγκάμ το 2025, στο ινδοκρατούμενο Τζαμού και Κασμίρ. Η επίθεση αποδόθηκε στο Μέτωπο Αντίστασης και σκότωσε τουλάχιστον 27 Ινδούς και 1 Νεπαλέζο πολίτη, κυρίως Ινδουιστές τουρίστες. Η Ινδία κατηγόρησε το Πακιστάν ότι υποστήριξε τους δράστες, αν και το Πακιστάν αρνήθηκε τις κατηγορίες. Η επιχείρηση κλιμάκωσε τις εντάσεις στην ινδοπακιστανική αντιπαράθεση του 2025, μέρος της ευρύτερης σύγκρουσης του Κασμίρ. Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ χαρακτήρισε τα πλήγματα ως πράξη πολέμου και ορκίστηκε να απαντήσει.

 Από τις 10 Μαϊου 2025 και μετά από παρέμβαση των ΗΠΑ οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές βρίσκονται σε κατάσταση εκεχειρίας. 

 Αντιδράσεις 
Τα Ηνωμένα Έθνη κάλεσαν και τις δύο πλευρές να επιδείξουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» και να επιλύσουν τα ζητήματα διπλωματικά.

Στις 25 Απριλίου, το Ιράν πρότεινε να μεσολαβήσει για μια λύση με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ Πακιστάν και Ινδίας.

Η Ρωσία εξέδωσε ταξιδιωτική οδηγία τον Απρίλιο του 2025, προειδοποιώντας τους πολίτες της να μην ταξιδεύουν στο Πακιστάν μετά την επίθεση στο Παχαλγκάμ στο Τζαμού και Κασμίρ. Η συμβουλευτική ανακοίνωση ανέφερε αυξημένους κινδύνους ασφαλείας στην περιοχή. Το Ηνωμένο Βασίλειο εξέδωσε επίσης παρόμοια προειδοποίηση περίπου την ίδια εποχή, αναφερόμενο κυρίως στον Κώδικα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Γουάνγκ Γι, ζήτησε αποκλιμάκωση μεταξύ των δύο χωρών. Το Μπαγκλαντές και τα ΗΑΕ υποστήριξαν τις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ενημέρωσε την ταξιδιωτική του οδηγία, εκδίδοντας προειδοποίηση Επιπέδου 4 «Μην ταξιδεύετε» για το Τζαμού και Κασμίρ της Ινδίας, επικαλούμενο υψηλό κίνδυνο τρομοκρατίας και πολιτικών αναταραχών. Επιπλέον, η Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Νέο Δελχί επιβεβαίωσε ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση και ζήτησε να οδηγηθούν οι δράστες στη δικαιοσύνη, επιβεβαιώνοντας την υποστήριξή της στις προσπάθειες της Ινδίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Αργότερα, στις 26 Απριλίου 2025, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε τη διπλωματική κρίση, δηλώνοντας ότι τα δύο έθνη «είχαν αυτή τη μάχη για 1.500 χρόνια», παρά το γεγονός ότι η κρίση του Κασμίρ ξεκίνησε το 1947.

Διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκαν έξω από την Ύπατη Αρμοστεία του Πακιστάν στο Λονδίνο από μέλη της ινδικής διασποράς.

Στη συνέχεια, η κυβέρνηση της Ινδίας θέσπισε απαγόρευση σε πολλά κανάλια του YouTube με έδρα το Πακιστάν για διάδοση προκλητικού και ευαίσθητου περιεχομένου, καθώς και ψευδών αφηγήσεων που στοχεύουν τη χώρα, τον στρατό της και τις υπηρεσίες ασφαλείας, καθώς και απαγόρευση σε λογαριασμούς του Instagram αρκετών Πακιστανών διασημοτήτων.

Τον Μάιο του 2025, ένας συνασπισμός πακιστανών παραγόντων, ζήτησε ειρηνευτικές συνομιλίες, τονίζοντας την επείγουσα ανάγκη για διάλογο και κατανόηση για την ενίσχυση της αρμονίας και την επίλυση των συγκρούσεων.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πολεμικές συγκρούσεις