Η τιμή (θεατρικό έργο)

Η τιμή () είναι θεατρικό έργο του Γερμανού θεατρικού συγγραφέα Χέρμαν Ζούντερμαν, που έκανε πρεμιέρα στο Βερολίνο το 1889. Αφηγείται την ιστορία των συγκρούσεων και των ερωτικών σχέσεων μεταξύ μελών μιας πλούσιας και μιας φτωχής οικογένειας, παρουσιάζοντας τη διαφορετική αντίληψη και αξιολόγηση της έννοιας της τιμής. Θίγει το ευαίσθητο στην εποχή κοινωνικό ζήτημα των ταξικών διαφορών και της ταξικής αλαζονείας και θέτει το ερώτημα σε ποιο βαθμό δύο άνθρωποι από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις μπορούν να είναι ευτυχισμένοι. Σταδιακά κλιμακώνεται προς τραγωδία, ωστόσο, είναι διανθισμένο με χιουμοριστικές σκηνές και τελειώνει με ένα μάλλον απίθανο αλλά συγκινητικό αίσιο τέλος. 

Το έργο, που θεωρείται κλασικό του νατουραλισμού στη γερμανική λογοτεχνία, ήταν το πρώτο του Ζούντερμαν. Είχε εντυπωσιακή επιτυχία και καθιέρωσε τη φήμη του ως σημαντικό θεατρικό συγγραφέα δίπλα στον Γκέρχαρτ Χάουπτμαν.   

 Υπόθεση 
Η οικογένεια Χάινεκε ζει σε ένα σπιτάκι της πίσω αυλής του αρχοντικού του επιχειρηματία κ. Βίλινγκ. Πριν 17 χρόνια, λόγω ενός ατυχήματος του πατέρα Χάινεκε, ο κ. Βίλινγκ προσφέρθηκε να αναλάβει τα έξοδα σπουδών του 10χρονου Ρόμπερτ και μετά το τέλος της εκπαίδευσής του τον προσέλαβε υπάλληλο στις επιχειρήσεις του στην Ινδία. Όταν αρχίζει το έργο, ο Ρόμπερτ Χάινεκε επιστρέφει στο σπίτι του με άδεια μετά από 10ετή παραμονή και εργασία στην Ινδία για να δει την οικογένειά του. Έχει ταξιδέψει με τον ηλικιωμένο φίλο του κόμη Τραστ, ο οποίος τον εκτιμά ιδιαίτερα για το επιχειρηματικό πνεύμα και την τιμιότητά του και επανειλημμένα του έχει προσφέρει θέση στις δικές του επιχειρήσεις. Ο Ρόμπερτ και η κόρη του κ. Βίλινγκ Λεονώρα ήταν ερωτευμένοι από την εφηβεία τους αλλά όταν συναντιούνται, παρά τα αισθήματα που του εκφράζει η κοπέλα και που είναι αμοιβαία, της ζητά να τον ξεχάσει λόγω της κοινωνικής τους θέσης.

Στο σπίτι σύντομα διαπιστώνει ότι η νεαρή αδελφή του Άλμα, εν γνώσει των γονιών τους, έχει εγκαταλείψει τη μαθητεία της σαν μοδίστρα και κάνει μαθήματα μουσικής. Πηγαίνει σε χορούς και διασκεδάσεις, κάνει παρέα με νεαρούς κυρίους και συχνά διανυκτερεύει στο σπίτι της μεγαλύτερης παντρεμένης αδελφής τους. Δυσαρεστημένος από τα νέα, προσπαθεί να τη συνετίσει αλλά σύντομα μαθαίνει ακόμη χειρότερα: η Άλμα έχει συνδεθεί με τον γιο του κ. Βίλινγκ, τον νεαρό Καρλ. Ο Ρόμπερτ πηγαίνει στο αρχοντικό του εργοδότη του για να ζητήσει ικανοποίηση. Περιμένοντας την απάντηση του Καρλ, ελπίζει είτε σε μια πρόταση γάμου είτε σε μονομαχία. Όμως, στο σπίτι τους εμφανίζεται ο κ. Βίλινγκ και προσφέρει στους γονείς του ένα μεγάλο ποσό με την προϋπόθεση να εξαφανιστούν από τη ζωή τους. Αυτοί το δέχονται περιχαρείς, αλλά όταν σε λίγο το μαθαίνει ο Ρόμπερτ, που έλειπε, εξοργίζεται και τους ζητά να το επιστρέψουν. Τους υπόσχεται να τους πάρει μαζί του και να ζήσουν μια νέα ζωή, άλλωστε πάντα τους έστελνε χρήματα. Αρνούνται και του αναφέρουν ότι η θέση του έχει χαθεί, ο κ. Βίλινγκ τον απέλυσε.  

Ο Ρόμπερτ δανείζεται το ποσό από τον κόμη Τραστ και μαζί πηγαίνουν στο αρχοντικό για να το επιστρέψει. Η υπόθεση παίρνει δραματική τροπή αλλά λύνεται με αναπάντεχο τρόπο όταν στη σκηνή της σύγκρουσης του Ρόμπερτ με την οικογένεια Βίλινγκ εμφανίζεται η Λεονώρα και δηλώνει ότι είναι ερωτευμένη με τον Ρόμπερτ και θα τον ακολουθήσει. Αντιδρούν έξαλλοι, αλλά όταν επεμβαίνει ο κόμης Τραστ λέγοντας ότι προσλαμβάνει τον Ρόμπερτ στη δική του εταιρεία, και καθώς δεν έχει οικογένεια τον καθιστά κληρονόμο του, η οικογένεια αλλάζει γνώμη και όλοι συμφιλιώνονται.

 Μετάφραση στα ελληνικά 
 Η τιμή: δράμα εις πράξεις τέσσαρας /Σούντερμαν, μετάφρασις Μπάμπη Αννίνου, Εν Αθήναις :Ελευθερουδάκης, 1930 
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η τιμή του Χέρμαν Σούντερμαν, Το θέατρο της Τετάρτης, ηχογράφηση του 1966, στον ρόλο του Ρόμπερτ ο Γιάννης Φέρτης.
 Διασκευές 
 1915: Vordertreppe und Hintertreppe, ταινία του βωβού κινηματογράφου σε σκηνοθεσία του Δανού Urban Gad, με πρωταγωνίστρια την Άστα Νίλσεν.
 1925: Die Ehre, ταινία σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Όσβαλντ.
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά θεατρικά έργα