Μαξ Ντάουτεντεϊ

Ο Μαξ Ντάουτεντεϊ (, 25 Ιουλίου 1867 – 29 Αυγούστου 1918) ήταν Γερμανός συγγραφέας, φωτογράφος και ζωγράφος της ιμπρεσιονιστικής περιόδου. Μαζί με τον Ρίχαρντ Ντέμελ και τον Έντουαρντ φον Κάιζερλινγκ είναι από τους πιο σημαντικούς Γερμανούς συγγραφείς της εποχής πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, που άσκησαν σημαντική επίδραση στη γερμανική λογοτεχνία. Αναζητώντας έμπνευση, έκανε αρκετά ταξίδια σε όλο τον κόσμο. Κατά το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου έμεινε αποκλεισμένος στην Ιάβα, όπου και πέθανε. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στο Βίρτσμπουργκ το 1867 και ήταν γιος δαγκεροτυπογράφου και φωτογράφου. Σε ηλικία 14 ετών τον έστειλαν να σπουδάσει την τέχνη του οπτικού-μηχανικού στο Μαγδεμβούργο και σε ηλικία 20 ετών έγινε μαθητευόμενος στον οπτικό οίκο Τάουμπερτ στη Λειψία. 

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές από το 1893, με τίτλο Άρωμα βροχής και Υπεριώδης ακτινοβολία αποκαλύπτουν ήδη τις απαρχές μιας ιμπρεσιονιστικής οπτικής δύναμης, με μια ποιητικά εκφρασμένη αντίληψη χρωμάτων, αρωμάτων, ήχων και διαθέσεων.  

Ο Ντάουτεντεϊ γνώρισε τη μέλλουσα σύζυγό του, Άννι Γιόχανσον, στη Σουηδία και έζησαν στο Παρίσι μετά τον γάμο τους το 1896. Μετά από μια μικρή κληρονομιά μετά τον θάνατο του πατέρα του, το ζευγάρι ταξίδεψε στη Σικελία και, τον επόμενο χρόνο, στο Μεξικό αναζητώντας μια βουκολική ζωή, αλλά δεν εγκαταστάθηκαν. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες και έζησαν φτωχικά με τη βοήθεια φίλων. Ο Ντάουτεντεϊ, παρ' όλα αυτά, τον Απρίλιο/Μάιο του 1898 ταξίδεψε στην Ελλάδα με τον αρχαιολόγο και συγγραφέα Καρλ Γκούσταβ Βόλμελερ όπου επισκέφθηκαν την Αθήνα και τους αρχαιολογικούς χώρους στην Πελοπόννησο. Αναζητώντας έμπνευση, ξεκίνησε μια εξάμηνη παγκόσμια περιοδεία, η οποία επηρέασε την επιτυχία του στη συγγραφή κατά την επιστροφή του. Το 1912, έχτισε ένα ακριβό σπίτι, αλλά αναγκάστηκε να το πουλήσει λίγο αργότερα, μετακομίζοντας ξανά στο Βερολίνο, περίπου εκείνη την εποχή γνώρισε τον Ρόμπερτ Βάλζερ και τον Ράινερ Μαρία Ρίλκε. 

Το πάθος του για τη ζωγραφική και την Ανατολή τον οδήγησαν το 1914 στην Ιάβα, η οποία εκείνη την εποχή ανήκε στις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες. Παρέμεινε εκεί μέχρι το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι προσπάθειες να διασφαλιστεί η ασφαλής επιστροφή του στη Γερμανία ήταν ανεπιτυχείς και ένα μήνα μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο καλλιτέχνης προσβλήθηκε από ελονοσία στην Ανατολική Ιάβα κοντά στην πόλη Μαλάνγκ όπου πέθανε το 1918. Η σορός του μεταφέρθηκε στη Γερμανία και ενταφιάσθηκε στην πατρίδα του καλλιτέχνη, το Βύρτσμπουργκ, στον κήπο του Φρουρίου Μαρίενμπεργκ (τώρα Μουσείο Φραγκονίας).

Η γενέτειρά του Βίρτσμπουργκ καταστράφηκε κατά τον βομβαρδισμό στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σύζυγός του, Άννι, πέθανε υπό τραγικές συνθήκες στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των αεροπορικών επιδρομών στη Δρέσδη τη νύχτα της 13ης προς 14η Φεβρουαρίου 1945, ενώ προσπαθούσε να διαφύγει. Μεγάλο μέρος των αρχικών 300 ακουαρελών του συζύγου της χάθηκε.

 Λογοτεχνικό έργο 
Η ελεύθερη και ρυθμική ποίηση και πεζογραφία του, που χαρακτηρίζονται από το χρώμα και τον τόνο και αντικατοπτρίζουν τις εμπειρίες από τα ταξίδια του στην Ασία, τον κατέστησαν έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ιμπρεσιονισμού στη Γερμανία. Ο Ντάουτεντεϊ απομακρύνθηκε από τον νατουραλισμό των πρώιμων έργων του, και, με τον γλωσσικό δυναμισμό του και τη ριζοσπαστική αφαίρεση στα μεταγενέστερα έργα του, ξεπέρασε ακόμη και τα ιμπρεσιονιστικά καλλιτεχνικά μέσα, έτσι ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους προδρόμους του λογοτεχνικού Εξπρεσιονισμού. 

Κατά τη ναζιστική εποχή, το έργο και η προσωπικότητα του συγγραφέα αντιμετωπίστηκαν με επίσημη απόρριψη και ανακηρύχθηκε «ο αντίποδας της εθνικοσοσιαλιστικής κοσμοθεωρίας».

 Έργα (επιλογή) 
μικρογραφία|Μαξ Ντάουθεντεϊ: Τελευταίο Ταξίδι. Το εξώφυλλο απεικονίζει τις ακτές της Νέας Γουινέας, ζωγραφισμένες από τον ίδιο.

 Πεζογραφία 

 Josa Gerth (1892)
 Lingam (1909)
 Die geflügelte Erde (1910) - Η Φτερωτή Γη
 Maja (1911)
 Raubmenschen (1911) - Αρπακτικά
 Die acht Gesichter am Biwasee (1911) - Τα οκτώ πρόσωπα στη λίμνη Μπίβα 
 Den Nachtregen regnen hören in Karasaki (1911) - Ακούγοντας τη νυχτερινή βροχή στο Καρασάκι
 Der Geist meines Vaters (1912) - Το φάντασμα του πατέρα μου 
 Gedankengut aus meinen Wanderjahren (1913) - Σκέψεις από την περιπλάνησή μου
 Die Untergangsstunde der «Titanic». Zum Jahrestag 16. April 1913 (1913) - Το ναυάγιο του Τιτανικού. Στην επέτειο της 16ης Απριλίου 1913 
 Geschichten aus den vier Winden (1915) - Ιστορίες από τους Τέσσερις Ανέμους
 Das Märchenbriefbuch der heiligen Nächte im Javanerlande (1921) - Το Βιβλίο επιστολών με παραμύθια των Άγιων Νυχτών στη χώρα της Ιάβας
 Erlebnisse auf Java (1924) - Εμπειρίες στην Ιάβα
 Fernöstliche Geschichten (1930) - Ιστορίες της Άπω Ανατολής
 Der Garten ohne Jahreszeiten und andere Geschichten (1954) - Ο κήπος χωρίς εποχές και άλλες ιστορίες
 Die schönsten Geschichten (1956) - Οι πιο όμορφες ιστορίες 
 Sieben Meere nahmen mich auf (1957) - Επτά θάλασσες με πήραν
 Frühe Prosa (1967) - Πρώιμη πεζογραφία.

 Θεατρικά έργα 

 Sun. Sehnsucht (1895) Ήλιος. Λαχτάρα (2 θεατρικά έργα)
 Die Spielereien einer Kaiserin (1910) - Τα παιχνίδια μιας αυτοκράτειρας 
 Maja: skandinavische Bohême-Komödie in drei Akten (1911) - Mάγια: Σκανδιναβική μποέμ κωμωδία σε τρεις πράξεις 
 Ein Schatten fiel über den Tisch (1911) - Μια σκιά έπεσε πάνω από το τραπέζι 
 Lachen und Sterben. Fünfuhrtee. Zwei tragische Akte (1911) - Γέλιο και Θάνατος. Τσάι στις Πέντε. Δύο Τραγικές Πράξεις
 Madame Null. Schwank in drei Akten (1911) - Μαντάμ Νουλ. Φάρσα σε τρεις πράξεις
 Menagerie Krummholz. Jahrmarktskomödie in drei Akten (1911) - Ζωολογικός Κήπος Κρούμχολτζ. Κωμωδία σε τρεις πράξεις
 Frau Raufenbarth (1911) - Κυρία Ράουφενμπαρτ
 Wir gehen am Meer im tiefen Sand (1918) - Περπατάμε δίπλα στη θάλασσα στην βαθιά άμμο
 Die Heidin Geilane (1925) - Η ειδωλολάτρης Γκέιλαν
 Das Kind (1925) - Το παιδί 

 Ποίηση 

 Regenduft (1893) - Άρωμα βροχής
 Ultra-Violett (1893) - Υπεριώδης ακτινοβολία
 Schwarze Sonne. Phallus (1897/ 1910) - Μαύρος Ήλιος. Φαλλός
 Reliquien (1899) - Λείψανα
 Die ewige Hochzeit — Der brennende Kalender (1905) - Ο αιώνιος γάμος – Το φλεγόμενο ημερολόγιο
 Singsangbuch (1907) - Βιβλίο τραγουδιών 
 Der weiße Schlaf. Lieder der langen Nächte (1908) - Ο Λευκός Ύπνος: Τραγούδια των Μεγάλων Νυχτών 
 Lusamgärtlein (1909)
 Weltspuk (1910) - Παγκόσμιο φάντασμα
 Die geflügelte Erde (1910) - Η φτερωτή γη
 Ausgewählte Lieder aus sieben Büchern (1914) - Επιλεγμένα τραγούδια από επτά βιβλία
 Des grossen Krieges Not (1915) - Η αγωνία του Μεγάλου Πολέμου 
 Das Lied der Weltfestlichkeit (1917) - Το τραγούδι της παγκόσμιας γιορτής 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί ζωγράφοι