Γουίλιαμ Μιουρ

Ο σερ Γουίλιαμ Μιουρ (αγγλ. William Muir, 27 Απριλίου 1819 – 11 Ιουλίου 1905) ήταν Σκωτσέζος ανατολιστής, ιστορικός συγγραφέας, αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου και αντικυβερνήτης των Βορειοδυτικών Επαρχιών των Βρετανικών Ινδιών.

 Βιογραφικά στοιχεία 

Ο Μιουρ γεννήθηκε στη Γλασκώβη και ήταν γιος του συνονόματου Γουίλιαμ Μιουρ (1783-1820), που ήταν έμπορος, και της Χέλεν Μακφί (Helen Macfie, 1784-1866). Μεγαλύτερος αδελφός του ήταν ο Τζων Μιουρ, ινδολόγος και σανσκριτολόγος. Ο Γουίλιαμ ο νεότερος σπούδασε στην Ακαδημία του Κίλμανροκ, στα Πανεπιστήμια της Γλασκώβης και  του Εδιμβούργου, καθώς και στο Κολέγιο Χέιλυμπέρυ. Το 1837 προσλήφθηκε από τη δημόσια υπηρεσία της Βεγγάλης. Υπηρέτησε ως γραμματέας του κυβερνήτη των Βορειοδυτικών Επαρχιών και κατά τη διάρκεια της Ινδικής Εξεγέρσεως ήταν επικεφαλής του τμήματος Πληροφοριών εκεί. Το 1867 τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος του Αστέρος των Ινδιών (K.C.S.I.),  και το επόμενος έτος έγινε  αντικυβερνήτης των Βορειοδυτικών Επαρχιών των Βρετανικών Ινδιών.

Μετά από τις επικρίσεις που είχαν δεχθεί για τις ανεπαρκείς επιχειρήσεις παροχής βοήθειας κατά τον Λιμό της Ορίσα του 1866, οι Βρετανοί άρχισαν να συζητούν για τις πολιτικές αντιμετωπίσεως της λιμοκτονίας, οπότε ο Μιουρ εξέδωσε μια διαταγή το 1868 σύμφωνα με την οποία:

 Το 1874 ο Μιουρ διορίσθηκε ως το επί των Οικονομικών μέλος του Συμβουλίου του Αντιβασιλέως των Βρετανικών Ινδιών, και αφυπηρέτησε από εκεί το 1876, όταν έγινε μέλος του Συμβουλίου των Ινδιών στο Λονδίνο. 

Ο Muir ενδιαφερόταν πάντοτε για εκπαιδευτικά θέματα και ήταν κυρίως μέσω των προσπαθειών του που κτίστηκε και προικίστηκε το κεντρικό κολέγιο στο Αλλαχαμπάντ, γνωστό με το όνομά του ως «Κεντρικό Κολλέγιο Μιουρ». Το κολέγιο αυτό έγινε αργότερα μέρος του Πανεπιστημίου του Αλλαχαμπάντ. Το 1884 ο Μιουρ εκλέχθηκε πρόεδρος της Βασιλικής Ασιατικής Εταιρείας. Το 1885 εκλέχθηκε αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, διαδεχόμενος τον σερ Αλεξάντερ Γκραντ, και παράμεινε σε αυτή τη θέση μέχρι το 1903, οπότε συνταξιοδοτήθηκε. Ο Μιουρ απεβίωσε στο Εδιμβούργο σε ηλικία 86 ετών και τάφηκε στο εκεί Κοιμητήριο Ντην.

 Γραπτά έργα, αποδοχή και κληρονομιά 
Ο Μιουρ ειδικεύθηκε στη μελέτη του Ισλάμ και κυρίως στην ιστορία της εποχής του Προφήτη Μωάμεθ και του Πρώτου Χαλιφάτου. Τα κυριότερα βιβλία του είναι: A Life of Mahomet and History of Islam to the Era of the Hegira, Annals of the Early Caliphate, The Caliphate: Its rise, decline and fall, The Koran: its Composition and Teaching και The Mohammedan Controversy, μια ανατύπωση πέντε δοκιμίων που δημοσιεύθηκαν μεταξύ του 1885 και του 1887. Το 1888 έδωσε τη Διάλεξη Rede στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ με θέμα Το Πρώτο Χαλιφάτο και η άνοδος του Ισλάμ.

 Ο Βίος του Μωάμεθ 
Το βιβλίο του A Life of Mahomet and History of Islam to the Era of the Hegira (= «Βίος του Μωάμεθ και Ιστορία του Ισλάμ έως του Αιώνος της Εγίρας») εκδόθηκε αρχικώς το 1858-1861 σε 4 τόμους. Το βιβλίο προσέλκυσε την προσοχή τόσο των λογίων όσο και των ιεραποστόλων, και προεκάλεσε αντιδράσεις που κυμαίνονταν από επιδοκιμασίες έως επικρίσεις. Τελικώς προκάλεσε μια ανασκευή-αντίκρουση των απόψεων του Μιουρ από τον Ινδό Μουσουλμάνο μεταρρυθμιστή, φιλόσοφο και παιδαγωγό Συέντ Αχμάντ Χαν.

Οι πρώτοι σχολιαστές του Βίου του Μωάμεθ επαίνεσαν ομοιόμορφα τον Μιουρ για τη γνώση του της αραβικής γλώσσας. Το μοναδικό αντίστοιχο έργο στη Βρετανία εκείνη την εποχή ήταν ένα βιβλίο του διευθυντή του Χάροου, Ρέτζιναλντ Μπόσγουορθ Σμιθ, ο οποίος δεν γνώριζε την αραβική. Το έργο επαινέθηκε επίσης από Χριστιανούς ιεραποστόλους, που το καλοδέχθηκαν ως βοήθημα για το κήρυγμα του Ευαγγελίου στους Μουσουλμάνους. Ο ιστορικός της εποχής του Μιουρ Ε.Α. Φρήμαν εξύμνησε τον Βίο του Μωάμεθ ως «μέγα έργο», ωστόσο αμφισβήτησε τη μεθοδολογία του, που βασιζόταν σε εικασίες, ιδίως την άποψη του Μιουρ ότι ο Μωάμεθ ήταν «σατανόπνευστος». Επίσης τον 19ο αιώνα ο Αλόυς Σπρένγκερ επέκρινε τον Μιουρ για το ότι απέδιδε τη γένεση του Ισλάμ «στον Διάβολο».

Μια σημαντική ανασκευή του έργου του Μιουρ γράφτηκε από τον προαναφερθέντα Συέντ Αχμάντ Χαν το 1870 υπό τον τίτλο A Series of Essays on the Life of Mohammed, and Subjects Subsidiary Thereto (= «Μια σειρά δοκιμίων επί του βίου του Μωάμεθ και υποκείμενα θέματα»). Ο Χαν επαίνεσε το συγγραφικό ταλέντο του Μιουρ και την οικειότητά του με τη γραμματεία της Ανατολής, αλλά επέκρινε το ότι επαφιόταν σε ασθενείς πηγές, όπως ήταν ο Αλ-Ουάκιντι. Κατηγόρησε τον Μιουρ ότι δεν μετέφερε σωστά τα γεγονότα και ότι έγραφε με θυμό.

Μεταγενέστερες κριτικές του έργου ήταν επίσης ανάμοκτες, με πολλούς μελετητές να το περιγράφουν ως «έργο πολεμικής». Ο Γ.Μ. Γουάτ (1961) έγραψε ότι το έργο του Μιουρ ακολουθούσε «λεπτομερώς τις στάνταρ μουσουλμανικές αφηγήσεις, αν και όχι ακρίτως».Watt, William Montgomery: Muhammad – Prophet and Statesman, Oxford University Press, 1961, σελ. 244 Ο Αιγύπτιος Μοχάμεντ Χουσεΐν Χεϊκάλ θεώρησε το έργο ως ένα επιχείρημα ad hominem. Ο Άλμπερτ Χουρανί, γράφοντας το 1980, υποστηρίζει ότι το έργο του Μιουρ, αν και «ακόμη δεν έχει ξεπεραστεί», θεωρεί τον Προφήτη ως «το όργανο του Διαβόλου» και τη μουσουλμανική κοινωνία ως «άγονη και φυσικό να μείνει έτσι».Hourani, Albert: Europe and the Middle East, εκδ. Macmillan, 1980, σελ. 34 Ο Aaron W. Hughes γράφει το 2012 ότι το έργο του Μιουρ αποτελούσε μέρος μιας ευρωπαϊκής οριενταλιστικής παραδόσεως που επιχειρούσε να δείξει ότι το Ισλάμ ήταν «μια παραφθορά, μια περιπλεγμένη εκδοχή των υπαρχόντων μονοθεϊσμών». Ο Κλίντον Μπένετ (1998) το επαινεί ως «μια λεπτομερή βιογράφηση του Μωάμεθ, πληρέστερη από οποιοδήποτε σχεδόν άλλο προγενέστερο έργο, τουλάχιστον στην αγγλική γλώσσα», σημειώνει ωστόσο ότι, εκτός από «το να τοποθετήσει τα δεδομένα της ζωής του Μωάμεθ ενώπιων Μουσουλμάνων τε και Χριστιανών αναγνωστών, ο Μιουρ επιθυμούσε να πείσει τους πρώτους ότι ο Μωάμεθ δεν άξιζε την αφοσίωσή τους σε αυτόν. Συνέδεε έτσι τον σκοπό του ιστορικού βιβλίου με τον σκοπό ενός ιεραποστολικού». Σχολιάζοντας την εικασία του Μιουρ ότι ο Μωάμεθ μπορεί να έχει επηρεαστεί από μια σατανική επιρροή, ο Μπένετ λέει ότι ο συγγραφέας «επέλεξε να αναστήσει μια άλλη παλιά χριστιανική θεωρία», και παραθέτει το ακόλουθο απόσπασμα από τον 2ο τόμο του Βίου:

Στα τελευταία κεφάλαια του Βίου, ο Μιουρ συμπεραίνει ότι η κυριότερη κληρονομιά του Ισλάμ ήταν αρνητική και την διέκρινε σε «τρία ριζικά κακά»:

Σύμφωνα με τον Έντουαρντ Σαΐντ, μολονότι ο Βίος του Μωάμεθ και το Χαλιφάτο του Μιουρ «θεωρούνται ακόμη αξιόπιστα μνημεία ακαδημαϊκών προδιαγραφών», το έργο του χαρακτηριζόταν από μια «εντυπωσιακή αντιπάθεια προς την Ανατολή, το Ισλάμ και τους Άραβες», και «η στάση του απέναντι στο θέμα του χαρακτηρίσθηκε ορθώς από τον ίδιο όταν είπε» ότι «το ξίφος του Μωάμεθ και το Κοράνιο είναι πιο πεισματικοί εχθροί του πολιτισμού, της ελευθερίας και της αλήθειας από όσους ο κόσμος έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα». Ο Daniel Martin Varisco απορρίπτει τον ισχυρισμό του Σαΐντ ότι ο Βίος του Μωάμεθ του Μιουρ θεωρείτο αξιόπιστη πηγή ακόμα και τη δεκαετία του 1970: γράφει ότι «οι σοβαροί ιστορικοί είχαν από μακρού μεταφέρει το έργο του Μιουρ στον τομέα σπάνιων βιβλίων των βιβλιοθηκών τους».

Ο Ντάνιελ Πάιπς διερεύνησε την προέλευση της φράσεως «Σατανικοί Στίχοι», και κατέληξε ότι, παρά τον ισχυρισμό του Σαλμάν Ρούσντι ότι είχε δανειστεί τη φράση-τίτλο του βιβλίου του από τον Ταμπαρί, η παλαιότερη ανιχνεύσιμη καταγωγή της βρίσκεται στον Βίο του Μωάμεθ του Μιουρ (1858), σε ένα εδάφιο που επιλαμβάνεται «δύο σατανικών στίχων». Η φράση όμως δεν εμφανίζεται στην αναθεωρημένη έκδοση του έργου το 1912.

 Προσωπική ζωή
Ο Μιουρ ήταν έγγαμος: στις 7 Φεβρουαρίου 1840 νυμφεύθηκε την Ελίζαμπεθ Χάντλυ (Elizabeth Huntly, 1822-1897), θυγατέρα του Τζέιμς Γουέμυς (James Wemyss), και απέκτησαν μαζί 11 παιδιά, 5 γιους και 6 κόρες. Οι 4 από τους γιους του υπηρέτησαν στις Ινδίες και ένας από αυτούς, ο συνταγματάρχης A.M. Muir, που πέθανε το 1899, ήταν πολιτικός αξιωματούχος για το Νότιο Βαλουχιστάν και τελούσε χρέη Βρετανού Επιτετραμμένου στο Νεπάλ την εποχή του θανάτου του. Μία από τις κόρες τους, η Τζέιν, παντρεύτηκε τον συνταγματάρχη Andrew Wauchope (που σκοτώθηκε στη Μάχη του Μαχερσφοντέιν) και έζησε στο Κάστρο του Εδιμβούργου.

Εργογραφία
 The Life of Mahomet [Muhammad] and History of Islam to the Era of the Hegira
 τόμοι 1–2 (1858), έκδ. Smith, Elder, & Co.
 τόμοι 3–4 (1861), έκδ. Smith, Elder, & Co. μαζί με ανατύπωση των δύο πρώτων τόμων, με τον τίτλο συντομευμένο ως The Life of Muhammad
 The Life of Mahomet [Mohammad] from original sources
 The Opium Revenue (1875)
 The Coran: Its Composition and Teaching (1878)
 The Apology of al-Kindy (1882)
 Annals of the Early Caliphate (1883)
 The Rise and Decline of Islam (1883)
 Mahomet [Muhammad] and Islam: A Sketch of the Prophet's Life (1887)
 The Caliphate: Its Rise, Decline and Fall (1891, αναθ. έκδ. 1915)
 Sweet First-Fruits. A tale of the Nineteenth Century, on the truth and virtue of the Christian Religion (trans. 1893) 
 The Beacon of Truth; or, Testimony of the Coran to the Truth of the Christian Religion (1894)
 The Mameluke or Slave Dynasty of Egypt, 1260–1517 AD, end of the Caliphate (1896)
 Agra in the Mutiny: And the Family Life of W. & E. H. Muir in the Fort, 1857 : a Sketch for Their Children (1896). 59 pp. Privately published.
 James Thomason, lieutenant-governor N.-W. P., India (1897)
 The Mohammedan Controversy (1897)
 The Sources of Islam, A Persian Treatise, Rev. W. St. Clair-Tisdall, μετάφραση και σύνοψη του Γουί abridged by W. M. T & T Clark, Εδιμβούργο 1901
 Two Old Faiths: Essays on the Religions of the Hindus and the Mohammedans, J. Murray Mitchell και Sir William Muir, Chautauqua Press, Νέα Υόρκη 1901
 Records of the Intelligence Department of the Government of the North-West Provinces of India during the Mutiny of 1857 including correspondence with the supreme government, Delhi, Cawnpore, and other places, 2 τόμοι, T & T Clark, Εδιμβούργο 1902
 The Lord's Supper: an abiding witness to the death of Christ (άνευ χρονολ.)

 Δείτε επίσης
 Οριενταλισμός

Παραπομπές

Πηγές

 Ansari, K. Humayun. "The Muslim World in British Historical Imaginations: 'Re-thinking Orientalism'?" British Journal of Middle Eastern Studies (2011) 38#1 pp: 73-93





 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Βρετανοί ιστορικοί
Κατηγορία:Βρετανοί ανατολιστές
Κατηγορία:Ισλαμολόγοι
Κατηγορία:Σκωτσέζοι συγγραφείς
Κατηγορία:Χριστιανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Επικριτές του Ισλάμ
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου