Εσπεράνζα Μάλχι

Η Εσπεράνζα Μάλχι (επίσης ως Μαλκ ή Μάλκι) (; - 1η Απριλίου 1600) ήταν Εβραία Οθωμανή επιχειρηματίας. Ήταν η αγαπημένη και Κυρά της Βαλιδέ Σαφιγιέ Σουλτάνας, στην οποία είχε και επιρροή.

 Βιογραφία 

 Νεανικά χρόνια 
Η Εσπεράνζα Μάλχι φέρεται να κατάγεται από την Ιταλία. Ήταν παντρεμένη με έναν Εβραίο επιχειρηματία και είχε τουλάχιστον τρεις γιους.

Λόγω της απομόνωσης από το αντίθετο φύλο και τον έξω κόσμο που επιβλήθηκε στις γυναίκες του Αυτοκρατορικού Χαρέμιου, οι άνδρες έμποροι δεν επιτρεπόταν να μπουν στο χαρέμι και αναπτύχθηκε ένα έθιμο με τις συζύγους εμπόρων να εισέρχονται στο χαρέμι για να ενεργούν ως ενδιάμεσοι πράκτορες εκθέτοντας τα αγαθά στις υποψήφιςς πελάτισσες του χαρεμιού. Αυτές οι γυναίκες ήταν συχνά Εβραίες, οι οποίες ως μη μουσουλμάνες δεν υποβάλλονταν στον ίδιο διαχωρισμό φύλου με τις μουσουλμάνες και έτσι μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μεσάζουσες των γυναικών του χαρεμιού σε πολλούς άλλους τομείς και πολλές έγιναν επιτυχημένες επιχειρηματίες ως μεσάζουσες, ιδιαίτερα ως χήρες. Αυτή μάλλον ήταν η περίπτωση και για την Εσπεράνζα Μάλχι.

Λόγω του γεγονότος ότι υπήρχαν αρκετές Κυρές, που δούλευαν παράλληλα στο Αυτοκρατορικό Χαρέμι και σπάνια τεκμηριώνονταν με το όνομά τους, είναι δύσκολο να εντοπιστούν μεμονωμένες Κυρές και να διαχωριστούν η μία από την άλλη. Η Εσπεράνζα Μάλχι, ειδικότερα, φαίνεται να συγχέεται συχνά με την Εσθήρ Χανταλί, η οποία είχε παρόμοια θέση με αυτήν και ήταν ενεργή την ίδια περίοδο. Το πότε μπήκε για πρώτη φορά στο χαρέμι είναι άγνωστο, αλλά η σταδιοδρομία της επικαλύπτεται με αυτήν της Εσθήρ Χανταλί, η οποία ορίστηκε από τη Νουρμπανού Σουλτάνα, τη μητέρα του σουλτάνου Μουράτ Γ'. Η Εσπεράνζα Μάλχι, ωστόσο, μπήκε στη δουλειά από τη νύφη της Νουρμπανού Σουλτάνας, Σαφιγιέ, σύζυγο του Μουράτ Γ' και αργότερα Βαλιδέ Σουλτάνας και μητέρας του σουλτάνου Μωάμεθ Γ'.

 Κυρά της Σαφιγιέ Σουλτάνας 
Η Εσπεράνζα Μάλχι είχε την ίδια ευνοϊκή θέση έναντι της Σαφιγιέ Σουλτάνας, όπως είχε η Εσθήρ Χανταλί προηγουμένως στη Νουρμπανού Σουλτάνα. Όπως ήταν σύνηθες για μια Κυρά, έγινε η έμπιστη φίλη της πελάτισσάς της και τα καθήκοντά της σύντομα επεκτάθηκαν από τη διαμεσολάβηση για εμπορικά αγαθά σε διαμεσολάβηση για άλλες χρηματικές συναλλαγές και από εκεί σε περαιτέρω καθήκοντα μεταξύ της πελάτισσάς της και του έξω κόσμου. Όταν η Σαφιγιέ έγινε Βαλιδέ Σουλτάνα, μητέρα και σύμβουλος του βασιλέως σουλτάνου (1595-1603), η ίδια η επιρροή της Χανταλί έφτασε στο απόγειό της και της ανατέθηκε η πολιτική και διπλωματική αλληλογραφία μεταξύ της Σαφιγιέ και των ξένων δυνάμεων. Στην περίπτωση της Εσπεράνζα Μάλχι, η θέση της ως αγαπημένη της Σαφιγιέ Σουλτάνας φημολογούνταν ότι ήταν  αποτέλεσμα ερωτικής σχέσης μεταξύ των δύο γυναικών, μια φήμη, που περιέγραψε ο Άγγλος πρέσβης στην οθωμανική αυλή.

Σύμφωνα με πληροφορίες, προσπάθησε να επηρεάσει τη Σαφιγιέ (και μέσω αυτής τον σουλτάνο) σε μια πολιτική κατά της Δημοκρατίας της Βενετίας και με αυτόν τον τρόπο ήρθε σε σύγκρουση με την Ενετή κατάσκοπο Μπεατρίς Μισιέλ (γνωστή στο χαρέμι ως Φατμά Χατούν), η οποία είχε την αντίθετη πρόθεση: οι δύο γυναίκες βρέθηκαν κάποια στιγμή σε ανοιχτή σύγκρουση μπροστά στη Σαφιγιέ. Η Μάλχι ενήργησε ακόμη και ως μεσάζουσα μεταξύ της Σαφιγιέ και της βασίλισσας της Αγγλίας και έγραψε στη βασίλισσα Ελισάβετ Α' της Αγγλίας για λογαριασμό της αναφέροντας διακριτικές ανταλλαγές διπλωματικών αντικειμένων.

 Θάνατος 
Η θέση της Εσπεράνζα Μάλχι έγινε αιτία εκτεταμένης δυσαρέσκειας. Η επιρροή της στη μητέρα του σουλτάνου και μέσω αυτής στον ίδιο τον σουλτάνο και την πολιτική της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποτέλεσε θέμα δυσανασχέτησης, καθώς και ο ισχυρός της ρόλος στις οικονομικές υποθέσεις της αυλής. 

Την άνοιξη του 1600, το αυτοκρατορικό ιππικό εξεγέρθηκε λόγω της υποτίμησης του νομίσματος. Η Μάλχι έγινε στόχος της δυσαρέσκειάς τους και οι επαναστάτες ζήτησαν επιτυχώς από τον σουλτάνο να τους παραδώσει την Εσπεράνζα Μάλχι. Την 1η Απριλίου, η Εσπεράνζα Μάλχι εντοπίστηκε και δολοφονήθηκε κοντά στο σπίτι του Χαλίλ Πασά, καϊμακάμη της Κωνσταντινούπολης, μαζί με τον μεγαλύτερο γιο της, ενώ ο δεύτερος γιος της διέφυγε και ο μικρότερος γιος της ασπάστηκε το Ισλάμ. Η δολοφονία της θεωρήθηκε σκληρό πλήγμα για την εβραϊκή κοινότητα της Κωνσταντινούπολης.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 Minna Rozen: A History of the Jewish Community in Istanbul, The Formative Years, 1453 – 1566 (2002).

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Γυναίκες στην εξουσία

Κατηγορία:Εβραίοι επιχειρηματίες
Κατηγορία:Οθωμανοί επιχειρηματίες