Σανδάλι Λασιθίου

Το Σανδάλι  είναι χωριό της κοινότητας Κατσιδωνίου του δήμου Σητείας και της τέως Επαρχίας Σητείας στην περιφερειακή ενότητα Λασιθίου της Κρήτης. 

Είναι κτισμένο αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 350 μέτρων, σε πλαγιά πάνω από την Παντελιανή Κοιλάδα, κοντά στα ερείπια της αρχαίας Πραισού, περίπου 10 χιλιόμετρα από τη Σητεία.

 Ιστορικά στοιχεία 
Ο Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 αναφέρει το χωριό ως Sandali. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Sandalli με 371 κατοίκους. Ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 το αναφέρει ως Sandali. Στην οθωμανική απογραφή του 1671 αναφέρεται ως Sadali με 5 υπόχρεους σε φόρο. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται ως Sandali με μία χριστιανική και 6 μουσουλμανικές οικογένειες. Στην απογραφή του 1881 είχε 15 χριστιανούς και 39 μουσουλμάνους κατοίκους, όμως φαίνεται ότι οι μουσουλμάνοι εγκατέλειψαν το χωριό το 1897. Το 1925 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Μαρωνιάς, όμως το 1933 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Κατιδωνίου, όπου και παρέμεινε μέχρι το πρόγραμμα Καποδίστριας το 1997, όταν προσαρτήθηκε στον δήμο Σητείας.

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή1920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός8248554748334234438

 Περιγραφή 
Το Σανδάλι είναι κτισμένο σε πλαγιά, λίγο νοτιότερα από την επαρχιακή οδό που συνδέει τη Σητεία με το Κατσιδόνι. Ο οικισμός είναι πυκνοδομημένος με πλατώματα-δημόσιους χώρους στην κεντρική πλατεία, όπου βρίσκεται ο ναός του Αγίου Γεωργίου, και στην μικρή πλατεία της βρύσης, όπου βρίσκεται και πλάτανος, στα βορειοανατολικά του χωριού. Όμως, οι επίπεδες στέγες των σπιτιών κάποιες φορές χρησιμοποιούνται ως δημόσιος χώρος. Εντός του χωριού βρίσκονται στενά σοκάκια στα οποία δεν μπορούν να εισέλθουν αυτοκίνητα.

Τα παλαιότερα σπίτια είναι μονόροφα και ανήκουν στον τύπο του καμαρόσπιτου, όπου μια καμάρα στο κέντρο του υποστηρίζει την οροφή. Αυτός ο τύπος είναι διαδεδομένος όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα μακριά ξύλα. Συνήθως έχουν βοηθητικά κτίσματα όπως παράσπιτα ή φούρνους. Είναι συγκεντρωμένα στο κεντρικό τμήμα του χωριού. Τα ανοίγματα είναι μικρά και λαξευτά. Πιο περιφερικά υπάρχουν πλατυμέτωπες οικίες με περιτειχισμένες αυλές. Στις παρυφές του οικισμού υπάρχουν διώροφες οικίες.

Στην άκρη του χωριού, δίπλα στο μικρό νεκροταφείο, βρίσκεται ο ναός του Αφέντη Χριστού, με την επιγραφή 1500 στο υπέρθυρο. Η αυλή του ναού είναι σκεπασμένη με νεοκατασκευασμένη πέργκολα.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λασιθίου
Κατηγορία:Δήμος Σητείας