Short Tucano

Το Short Tucano είναι διθέσιο μονοκινητήριο αεροσκάφος βασικής εκπαίδευσης, τροποποιημένου αντίγραφου του βραζιλιάνικου Embraer EMB 312 Tucano που κατασκεύαζε κατόπιν αδείας η βρετανική Short Brothers. Στις 14 Φεβρουαρίου 1986 πραγματοποίησε το πρωτότυπο την πρώτη του πτήση στη Βραζιλία και στη συνέχεια παραδόθηκε στην Short για να να χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο και να τροποποιηθεί ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της RAF. Το πρώτο αεροσκάφος που συναρμολογήθηκε από τη Shorts πέταξε στις 30 Δεκεμβρίου 1986 και οι παραδόσεις στη RAF ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 1988. Το τελευταίο αεροσκάφος ολοκληρώθηκε το 1995. 

Η RAF ήταν ο κύριος χρήστης των Tucano ενώ ορισμένα αεροσκάφη εξήχθησαν στην Κένυα και το Κουβέιτ ή πωλήθηκαν σε ιδιώτες. Τα τελευταία Tucano της RAF αποσύρθηκαν στις 25 Οκτωβρίου 2019 και ο τύπος που τα αντικατέστησε είναι  το Beechcraft T-6C.

 Σχεδιασμός και ανάπτυξη 
Η ανάπτυξη του Short Tucano ξεκίνησε τον Μάιο του 1984, κατόπιν συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της βραζιλιάνικης Embraer και της Short Brothers με σκοπό να προσφέρουν το αεροσκάφος στη RAF που επιδίωκε τότε να αντικαταστήσει τα πεπαλαιωμένα εκπαιδευτικά Jet Provost. Η RAF είχε εκδώσει προδιαγραφή που περιέγραφε ένα εκπαιδευτικό αεροσκάφος υψηλών επιδόσεων προωθούμενο από turboprop κινητήρα. Ανταγωνιστικά του Tucano στον σχετικό διαγωνισμό ήταν το ελβετικό Pilatus PC-9, το βρετανικό NDN-1T Turbo-Firecracker και το A.20 Wamira II της Australian Aircraft Consortium (AAC).

Το 1984 η Embraer απέστειλε στην Short το έβδομο EMB-312 από τη δική της γραμμή παραγωγής. Οι τροποποιήσεις ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του διαγωνισμού ήταν εκτενείς. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους το εν λόγω αεροσκάφος παρουσιάστηκε στην αεροπορική έκθεση στο Φάρνμπορο· διέθετε τον ισχυρότερο κινητήρα PT6A-25C2 και κοιλιακό αερόφρενο, το οποίο, σύμφωνα με αναφορές, επέτρεπε στο Tucano να επιτυγχάνει την απαιτούμενη ταχύτητα απώλειας στήριξης των 60 κόμβων. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των δοκιμών αναδείχθηκε η ανάγκη αλλαγής κινητήρα προκειμένου να μπορεί να φθάσει το αεροσκάφος τον απαιτούμενο ρυθμό ανόδου. Εν τέλει επιλέχθηκε ο κινητήρας Garrett TPE331.

Στις 21 Μαρτίου 1985 ανακοινώθηκε η επιλογή του Tucano στον διαγωνισμό και υπεγράφη συμβόλαιο αξίας 126 εκατομμυρίων λιρών για την προμήθεια 130 αεροσκαφών, με προαίρεση για επιπλέον 15, η οποία όμως δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ. Η πρώτη πτήση του πρωτότυπου EMB-312G2, το οποίο διέθετε τετράφυλλη έλικα Hartzell και τον κινητήρα Garrett TPE331-10, πραγματοποιήθηκε στη Βραζιλία στις 14 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους. Λίγο αργότερα το αεροσκάφος αποσυναρμολογήθηκε και μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις της Short στο Μπέλφαστ όπου επανασυναρμολογήθηκε και πέταξε ξανά. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους ο κινητήρας TPE331-10 αντικαταστάθηκε από τον βελτιωμένο TPE331-12B.

 Παραγωγή 
Στις 30 Δεκεμβρίου 1986 πέταξε το πρώτο Tucano T.Mk 1 βρετανικής παραγωγής, το οποίο και παρουσιάστηκε επισήμως στις 20 Ιανουαρίου 1987. Στις 10 Μαρτίου 1987 πέταξε για πρώτη φορά το δεύτερο αεροσκάφος ενώ μέχρι τον Απρίλιο είχε ολοκληρωθεί και τρίτο Tucano το οποίο, όπως και τα δύο προηγούμενα, χρησιμοποιήθηκε στις δοκιμές έγκρισης και αποδοχής του τύπου από την πολεμική αεροπορία. Το τέταρτο αεροσκάφος που κατασκευάστηκε ήταν και το πρώτο που παραδόθηκε στη RAF, στις 16 Ιουνίου 1988. Οι παραδόσεις προς τη RAF συνεχίστηκαν για πέντε χρόνια ακόμα, με το τελευταίο να παραδίδεται στις 25 Ιανουαρίου 1993.

Επίσης υπήρξαν και ορισμένοι εξαγωγικοί πελάτες για τα Tucano. Η Πολεμική Αεροπορία της Κένυας παρήγγειλε δώδεκα αεροσκάφη και το Κουβέιτ δεκαέξι. Τα Tucano που παραδόθηκαν στην Πολεμική Αεροπορία του Κουβέιτ διαμορφώθηκαν κατάλληλα ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν και ως ελαφρά αεροσκάφη εγγύς υποστήριξης: μπορούσαν να μεταφέρουν ρούκέτες, βόμβες, πυροβόλα και εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου."Kuwait orders Shorts Tucano trainers." Flight International, 18 February 1989. p. 3.

Εκτός από τον κινητήρα, οι βασικές διαφορές του Short Tucano σε σχέση με το βραζιλιάνικο πρότυπο είναι πως έχει ενισχυμένη άτρακτο για αυξημένη διάρκεια ζωής, διαμόρφωση πιλοτηρίου παρόμοια με εκείνη του BAE Systems Hawk, διαφορετικό σύστημα παροχής οξυγόνου, καταγραφέα δεδομένων πτήσης, τετράφυλλη έλικα, κοιλιακό αερόφρενο και επανασχεδιασμένα ακροπτερύγια. Διαθέτει δύο εκτινασσόμενα καθίσματα Martin-Baker MB 8LC, ενώ η καλύπτρα τροποποιήθηκε ώστε να πληροί τις απαιτήσεις της RAF σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση ενός αεροσκάφους με πτηνά. Κατά τη διάρκεια της παραγωγής του η Short προωθούσε το αεροσκάφος ως «100% βρετανικής κατασκευής»."Shorts Tucano has got what it takes to join the R.A.F." Flight International, 26 January 1985. p. 25. Προκειμένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της RAF, έγιναν περίπου 900 τροποποιήσεις στο EMB-312, μειώνοντας έτσι τα κοινά μέρη σε σχέση με το αρχικό αεροσκάφος περίπου στο μισό.

 Επιχειρησιακή ιστορία 
Τα πρώτα Tucano παραδώθηκαν στη RAF τον Ιουνίο του 1988. Τα παρέλαβε κυρίως 1η Σχολή Εκπαίδευσης Αέρος (No. 1 Flying Training School RAF) με έδρα στη βάση RAF Linton-on-Ouse. Συνήθως οι εκπαιδευόμενοι πιλότοι ολοκλήρωναν εκπαιδευτικούς κύκλους περίπου 130 ωρών πτήσης με τα Tucano πριν προχωρήσουν στα αεριωθούμενα Hawk T2.

Τον Μάρτιο του 2007, στο πλαίσιο της συζήτησης για τη συμβολή των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων στον Πόλεμο στο Αφγανιστάν, το Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου εξέτασε την αντικατάσταση του αποσπάσματος της RAF στην περιοχή, που αποτελούνταν από αεροσκάφη Harrier και Tornado που παρείχαν αεροπορική υποστήριξη στις συμμαχικές δυνάμεις, από αριθμό οπλισμένων Tucano. Προκειμένου να καλύψουν αυτό το ρόλο, απαιτούνταν εκτεταμένες τροποποιήσεις. Ο Αρχηγός του Επιτελείου Αεροπορίας, Stephen Dalton, απέρριψε την πρόταση δηλώνοντας πως θα κόστιζε ζωές στο πεδίο και θα έπληττε την αξιοπιστία και την επιρροή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πλαίσιο των συμμαχικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, ενώ επέκρινε επίσης την έλλειψη ευελιξίας στις επιχειρήσεις.

Τη συντήρηση των Tucano της RAF αναλάμβαναν συνήθως ιδιωτικές εταιρείες. Η Marshall Aerospace πρότεινε την αναβάθμιση του στόλου των Tucano ως μια οικονομική λύση για την κάλυψη των αναγκών βασικής εκπαίδευσης της RAF· η προτεινόμενη αναβάθμιση επικεντρωνόταν κυρίως στην αναβάθμιση του εξοπλισμού και των οργάνων του πιλοτηρίου, καθώς τα αεροσκάφη φέρονταν να έχουν επιχειρησιακή ζωή περίπου 8000 ωρών πτήσης ακόμη. Επίσης εξετάστηκαν και κάποιες αεροδυναμικές βελτιώσεις, αλλά απορρίφθηκαν ως μη συμφέρουσες.

Το 2010 είχε προγραμματιστεί να αποσυρθούν τα Tucano μέχρι το 2015, οπότε και θα αντικαθίσταντο από το αεροσκάφος που θα επιλέγονταν από τον διαγωνισμό «UK Military Flying Training System» (UKMFTS). Εν τέλει η ολοκληρωτική απόσυρση των Tucano καθυστέρησε για μερικά χρόνια καθώς το τελευταίο Beechcraft T-6C παραδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2018.

Στις 25 Οκτωβρίου 2019 τα Tucano αποσύρθηκε επισήμως από τις τάξεις της RAF και προκειμένου να τιμηθεί η πορεία του τύπου πραγματοποιήθηκε αεροπορική επίδειξη στη βάση RAF Linton-on-Ouse η οποία επίσης επρόκειτο να κλείσει.

Εκδόσεις
Tucano T1
Ονομασία των διθέσιων εκπαιδευτικών που δόθηκαν στη RAF.).

Tucano Mk.51
Εξαγωγική έκδοση για την Κένυα.

Tucano Mk.52
Εξαγωγική έκδοση για το Κουβέιτ.

 Χρήστες 

 Κένυα
 Πολεμική Αεροπορία της Κένυας

 Χρήστες που έχουν αποσύρει το αεροσκάφος 
 Ηνωμένο Βασίλειο
 RAF

 Κουβέιτ
 Πολεμική Αεροπορία του Κουβέιτ

 Δείτε επίσης 

 Αεροσκάφη που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Short Tucano
 Embraer EMB 312 Tucano
 Embraer EMB 314 Super Tucano

 Συγκρίσιμα αεροσκάφη
 Pilatus PC-7
 Pilatus PC-9
 PZL-130 Orlik
 T-6 Texan II

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 






 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Tucano
Κατηγορία:Εκπαιδευτικά αεροσκάφη