Φαινόμενο του στρατιώτη που επιστρέφει

Το φαινόμενο του στρατιώτη που επιστρέφει (αγγλ.: returning soldier effect) είναι ένα φαινόμενο που υποδηλώνει ότι περισσότερα αγόρια γεννιούνται αμέσως μετά από έναν πόλεμο.   Είναι ένας από τους πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν την ανθρώπινη αναλογία φύλου. Ήταν ιδιαίτερα εμφανές παγκοσμίως κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους.

Το φαινόμενο παρατηρήθηκε για πρώτη φορά το 1883 από τον Καρλ Ντούζινγκ του Πανεπιστημίου της Ιένας, ο οποίος πρότεινε ότι ήταν μια φυσική ρύθμιση του status quo. Το 1899, ο Αυστραλός γιατρός Άρθουρ Ντέιβενπορτ βασίστηκε στα ευρήματα του Ντούζινγκ για να υποθέσει ότι η αιτία βρισκόταν στη διαφορά ανάμεσα στη συγκριτικά κακή υγεία των στρατιωτών που επέστρεφαν και την καλή υγεία των συντρόφων τους.

Έρευνα που δημοσιεύτηκε το 1954 από τους Brian MacMahon και Thomas F. Pugh έδειξε ότι η αναλογία φύλου στις γεννήσεις λευκών στις Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασε σημαντική αύξηση υπέρ των αγοριών μεταξύ 1945 και 1947, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με αποκορύφωμα το 1946.

Το 2007, ο Kanazawa Satoshi δημοσίευσε ένα άρθρο, στο οποίο υποστήριξε ότι το φαινόμενο οφείλεται «στο γεγονός ότι οι ψηλότεροι στρατιώτες έχουν περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσουν στη μάχη και ότι οι ψηλότεροι γονείς είναι πιο πιθανό να αποκτήσουν γιούς». Αυτό βασίστηκε στην έρευνά του στα αρχεία του Βρετανικού Στρατού από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, τα οποία έδειξαν ότι «οι επιζώντες στρατιώτες ήταν κατά μέσο όρο περισσότερο από μία ίντσα (3,33 cm) ψηλότεροι από τους πεσόντες στρατιώτες». Άλλες γενετικές εξηγήσεις έχουν προταθεί.

Η Βαλέρι Γκραντ το αποδίδει στη μεταβολή των ορμονικών επιπέδων των γυναικών κατά τη διάρκεια του πολέμου, καθώς είχαν την τάση να «αποκτούν πιο κυρίαρχους ρόλους».

Ο William H. James, γράφοντας το 2008, πρότεινε την αύξηση της συχνότητας των σεξουαλικών επαφών από τους στρατιώτες που επέστρεψαν ως πιθανή αιτία. Σημείωσε επίσης ότι είχε καταγραφεί πτώση στην αναλογία των αρσενικών γεννήσεων στο Ιράν μετά τον Πόλεμο Ιράν–Ιράκ, κάτι που αποδόθηκε στο ψυχολογικό στρες, το οποίο οδηγούσε τις έγκυες γυναίκες να αποβάλουν δυσανάλογα συχνά αρσενικά έμβρυα.

Η κανονική αναλογία εκτιμάται σε περίπου 1,03 έως 1,06 αρσενικά ανά θηλυκό, κάτι που φαίνεται να αντισταθμίζει το γεγονός ότι ο ρυθμός της παιδικής θνησιμότητας μεταξύ των αγοριών είναι ελαφρώς υψηλότερος από ό,τι μεταξύ των κοριτσιών, και ότι οι ενήλικες άνδρες είναι πιο πιθανό να πεθάνουν από ατύχημα σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Παραπομπές