Όγκντο Αξιόνοβα

Η Όγκντο «Ευδοκίγια» Γεγκόροβνα Αξιόνοβα (, 8 Φεβρουαρίου 1936, Μπογκάνιντα, Αυτόνομο Όκρουγκ του Ταϊμίρ, ΕΣΣΔ – 14 Φεβρουαρίου 1995, Ντούντινκα, Ρωσία) ήταν Ντολγκάνα ποιήτρια, ιδρύτρια της γραπτής τους λογοτεχνίας.

 Βιογραφία 
Η Αξιόνοβα γεννήθηκε σε μια οικογένεια βοσκών κοπαδιών ταράνδων και άρχισε να γράφει ποιήματα στο γυμνάσιο. Το 1956 της απονεμήθηκε το βραβείο «Σοβιέτ Ταϊμίρ» για το διήγημά της με τίτλο Paul Chuprin. Έγινε πολιτιστική εργαζόμενη και το 1967 τιμήθηκε με το «Παράσημο Τιμής». Δημοσίευσε έργα στο Βάλερι Κράβετς ("Η Πολική Αλήθεια") και στο δημοφιλές περιοδικό "Worker".

Αργότερα τύπωσε ποιήματα και παραμύθια στην ντολγανική γλώσσα. Οι Γιακούτιοι εκδότες υποσχέθηκαν να βρουν τις σωστές γραμματοσειρές, οι οποίες θα λάμβαναν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της ντολγανικής γλώσσας. Δημοσίευσε ένα βιβλίο το 1973 με τίτλο "Baraksan". Στο δεύτερο βιβλίο της, η Αξιόνοβα ήθελε να βασιστεί στο υλικό τραγουδιού που είχε. Το ονόμασε «Τραγούδια Ντολγάν».

Το 1977 ξεκίνησε μαθήματα στο Ινστιτούτο Λογοτεχνίας Μαξίμ Γκόρκι στη Μόσχα. Λίγο νωρίτερα είχε γνωρίσει τον Μοσχοβίτη συγγραφέα Λεονίντ Γιάχνιν, ο οποίος ανέλαβε να μεταφράσει τα ποιήματά της και τα παιδικά της διηγήματα. Με εξαιρετική ενέργεια, ο Βαλεντίν Μπερέστοφ εργάστηκε για να πάρει το υλικό, που προήλθε από το δίδυμο, το οποίο δημοσίευσε ο εκδότης της πρωτεύουσας "Малыш" ("Το Παιδί"). Το αποτέλεσμα ήταν η έκδοση του παιδικού βιβλίου «Αγριοβατόμουρο».

Στα ανώτερα μαθήματα λογοτεχνίας της, η Αξιόνοβα ασχολήθηκε σοβαρά με τα ζητήματα στην ντολγανική γραφή. Στην πρώτη της επιστολή προς τον μεταφραστή Βάλερι Κράβτσοφ τον Μάρτιο του 1978, σχολίασε πώς ήθελε να λάβει υπόψη της τις εμπειρίες των άλλων εθνών. «Τώρα εξοικειωθείτε με το αλφάβητό μας», έγραψε. «Θα πάρω πέντε γράμματα της γιακούτικης γλώσσας και δύο γράμματα της καζάκικης γλώσσας». Μέχρι τα τέλη του 1978, η Αξιόνοβα είχε ετοιμάσει το πρώτο προσχέδιο της γραφής της. Η εκδοχή της υποστηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό από τους φιλολόγους του Νοβοσιμπίρσκ και το 1979 εγκρίθηκε το ντολγανικό αλφάβητο.

Ένα χρόνο αργότερα, οι Αρχές της επέτρεψαν να οργανώσει ένα σχολείο στην Ντουντίνκα για πειραματική μάθηση στην πρώτη τάξη, χρησιμοποιώντας το χειρόγραφο αλφάβητό της. Το 1983, οι τυπογράφοι του Κρασνογιάρσκ δημοσίευσαν την τέταρτη έκδοση του χειρογράφου της Αξιόνοβα, που χρησιμοποιήθηκε σε έξι σχολεία στην περιοχή Ταϊμίρ. Ωστόσο, ο επικεφαλής του Γραφείου Εκπαίδευσης δεν υποστήριξε αμέσως τους στόχους της Αξιόνοβα και ισχυρίστηκε ότι ήταν αρκετό για τους κατοίκους του Ντολγάν να γνωρίζουν μόνο ρωσικά. Μόλις το 1990 ο εκδοτικός οίκος "Διαφωτισμός" κυκλοφόρησε την έβδομη έκδοση του ντολγανικού αλφαβήτου της Αξιόνοβα. Αυτή η έβδομη έκδοση τελικά έλαβε επίσημη αναγνώριση από τις Αρχές.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '80, η Αξιόνοβα συμμετείχε επίσης στη σύνταξη ενός λεξικού της ντολγανικής γλώσσας για ένα δημοτικό σχολείο, που περιείχε 4.000 λέξεις, και στη συμφωνία του υλικού των επιστημόνων του Τομσκ για τη δημιουργία ενός ακαδημαϊκού λεξικού, που περιέχει 20.000 λέξεις. 

Η Όγκντο Αξιόνοβα εργάστηκε επίσης ως αρχισυντάκτρια στο εθνικό τμήμα του ραδιοφώνου της περιοχής της. Κοντά στο τέλος της ζωής της, αποφάσισε να επιστρέψει στην παλιά τελετουργική ντολγανική ποίηση.

Πέθανε τη νύχτα της 14ης Φεβρουαρίου 1995.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ρωσίδες ποιήτριες
Κατηγορία:Σοβιετικές ποιήτριες
Κατηγορία:Ντολγάνοι