Νικολάι Τσερνισέφσκι

Ο Νικολάι Γκαβρίλοβιτς Τσερνισέφσκι (,  – ) ήταν Ρώσος κριτικός λογοτεχνίας, δημοσιογράφος, μυθιστοριογράφος, δημοκράτης και σοσιαλιστής φιλόσοφος, που συχνά αναγνωρίζεται ως ουτοπιστής σοσιαλιστής και κορυφαίος θεωρητικός του ρωσικού μηδενισμού και των Ναροντνίκων. Ήταν η κυρίαρχη πνευματική φιγούρα του επαναστατικού δημοκρατικού κινήματος της δεκαετίας του 1860 στη Ρωσία, παρά το γεγονός ότι πέρασε μεγάλο μέρος της μετέπειτα ζωής του εξόριστος στη Σιβηρία, και αργότερα επαινέθηκε ιδιαίτερα από τον Καρλ Μαρξ, τον Γκεόργκι Πλεχάνοφ και τον Βλαντιμίρ Λένιν.

 Βιογραφία 
Γιος ιερέα, ο Τσερνισέφσκι γεννήθηκε στο Σαράτοφ το 1828 και έμεινε εκεί μέχρι το 1846. Αποφοίτησε από την τοπική ιερατική σχολή όπου έμαθε Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Λατινικά, Ελληνικά και παλαιά σλαβονικά. Εκεί απέκτησε αγάπη για τη λογοτεχνία και επίσης εκεί έγινε άθεος.

Εμπνεύστηκε από τα έργα του Χέγκελ, του Λούντβιχ Φόιερμπαχ και του Σαρλ Φουριέ και ιδιαίτερα τα έργα του Βησσαρίωνα Μπελίνσκι και του Αλεξάντερ Γκέρτσεν. Όταν αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης το 1850, ο Τσερνισέφσκι ανέπτυξε επαναστατικές, δημοκρατικές και υλιστικές απόψεις. Από το 1851 έως το 1853 δίδαξε ρωσική γλώσσα και λογοτεχνία στο Γυμνάσιο του Σαράτοφ. Εξέφρασε ανοιχτά τις πεποιθήσεις του σε φοιτητές, μερικοί από τους οποίους αργότερα έγιναν επαναστάτες. Από το 1853 έως το 1862, έζησε στην Αγία Πετρούπολη και έγινε ο αρχισυντάκτης του Sovremennik («Ο σύγχρονος»), στο οποίο δημοσίευσε τις κύριες λογοτεχνικές του κριτικές και τα δοκίμιά του για τη φιλοσοφία.

Ο Τσερνισέφσκι υποστήριζε τις επαναστάσεις του 1848 σε όλη την Ευρώπη. Παρακολουθούσε τα γεγονότα της εποχής και χαιρόταν για τις κατακτήσεις των δημοκρατικών και επαναστατικών κομμάτων.

Το 1855, ο Τσερνισέφσκι υπερασπίστηκε τη διατριβή του με τίτλο «Η αισθητική σχέση της τέχνης με την πραγματικότητα», η οποία συνέβαλε στην ανάπτυξη της υλιστικής αισθητικής στη Ρωσία. Ο Τσερνισέφσκι πίστευε ότι «Αυτό που έχει γενικό ενδιαφέρον στη ζωή -- αυτό είναι το περιεχόμενο της τέχνης» και ότι η τέχνη πρέπει να είναι ένα «εγχειρίδιο ζωής». Έγραψε, «Η επιστήμη δεν ντρέπεται να πει ότι στόχος της είναι να κατανοήσει και να εξηγήσει την πραγματικότητα και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει την εξήγησή της προς όφελος του ανθρώπου. Ας μην ντρέπεται η τέχνη να παραδεχτεί ότι στόχος της είναι ... να αναπαράγει αυτήν την πολύτιμη πραγματικότητα και να την εξηγήσει για το καλό της ανθρωπότητας.»

Το 1862, συνελήφθη και περιορίστηκε φυλακίστηκε στο Φρούριο του Αγίου Πέτρου και Παύλου, όπου έγραψε το διάσημο μυθιστόρημά του Τι να κάνουμε; Το μυθιστόρημα αποτέλεσε έμπνευση για πολλούς μεταγενέστερους Ρώσους επαναστάτες, οι οποίοι προσπάθησαν να μιμηθούν τον ήρωα του μυθιστορήματος Ραχμέτοφ, ο οποίος ήταν εξ ολοκλήρου αφοσιωμένος στην επανάσταση, ασκητικός στις συνήθειές του και αδίστακτα πειθαρχημένος, σε σημείο να κοιμάται σε ένα κρεβάτι με καρφιά και να τρώει μόνο ωμή μπριζόλα για να χτίσει δύναμη για την Επανάσταση. Μεταξύ εκείνων που αναφέρθηκαν στο μυθιστόρημα είναι ο Λένιν, ο οποίος έγραψε ένα πολιτικό φυλλάδιο με το ίδιο όνομα.

Το 1862, ο Τσερνισέφσκι καταδικάστηκε σε πολιτική εκτέλεση (εικονική εκτέλεση), ακολουθούμενη από ποινικά κάτεργα (1864-1872) και σε εξορία στο Βιλιούισκ της Σιβηρίας (1872-1883). Πέθανε σε ηλικία 61 ετών. [ απαιτείται παραπομπή ]

 Ιδέες και επιρροή 
μικρογραφία| Ο Τσερνισέφσκι τιμήθηκε με γραμματόσημο το 1953
Ο Τσερνισέφσκι ήταν ιδρυτής του ναροντισμού, του ρωσικού αγροτικού σοσιαλισμού, και αγωνίστηκε για την επαναστατική ανατροπή της απολυταρχίας και τη δημιουργία μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας βασισμένης στην παλιά αγροτική κομμούνα. Άσκησε τη μεγαλύτερη επιρροή στη λαϊκίστικη νεολαία της δεκαετίας του 1860 και του 1870.

Ο Τσερνισέφσκι πίστευε ότι η αμερικανική δημοκρατία ήταν η καλύτερη πτυχή της αμερικανικής ζωής. Χαιρέτισε την εκλογή του Αβραάμ Λίνκολν το 1860, η οποία πίστευε ότι σηματοδότησε μια νέα περίοδο για τον «μεγάλο λαό της Βόρειας Αμερικής» και ότι η Αμερική θα προοδεύσει σε ύψη «που δεν έχουν επιτευχθεί από την εποχή του Τζέφερσον». Επαίνεσε αυτές τις εξελίξεις: «Η καλή φήμη του βορειοαμερικανικού έθνους είναι σημαντική για όλα τα έθνη με τη ραγδαία αυξανόμενη σημασία των πολιτειών της Βόρειας Αμερικής στη ζωή όλης της ανθρωπότητας».

Οι ιδέες του Τσερνισέφκσι επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από τον Αλεξάντρ Γκέρτσεν, τον Βισαριόν Μπελίσκι και τον Λούντβιχ Αντρέας Φόιερμπαχ. Έβλεπε την ταξική πάλη ως το μέσο του κινήματος προς τα εμπρός της κοινωνίας και υποστήριζε τα συμφέροντα των εργαζομένων. Κατά την άποψή του, οι μάζες ήταν ο κύριος δημιουργός της ιστορίας. Λέγεται ότι χρησιμοποίησε τη φράση «όσο χειρότερα τόσο το καλύτερο», για να υποδείξει ότι όσο χειρότερες γίνονταν οι κοινωνικές συνθήκες για τους φτωχούς, τόσο πιο διατεθειμένοι θα ήταν να ξεκινήσουν μια επανάσταση (αν και δεν δημιούργησε τη φράση που προηγείται της γέννησής του· για παράδειγμα, σε μια επιστολή του 1814 ο Τζον Άνταμς τη χρησιμοποίησε όταν συζητούσε για τις προεργασίες της αμερικανικής επανάστασης).

Υπάρχουν εκείνοι που υποστηρίζουν, σύμφωνα με τα λόγια του καθηγητή Τζόζεφ Φρανκ, ότι «το μυθιστόρημα του Τσερνισέφσκι Τι να κάνουμε;, πολύ περισσότερο από το Κεφάλαιο του Μαρξ, παρείχε τη συναισθηματική δυναμική που τελικά οδήγησε στη Ρωσική Επανάσταση».

Ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι εξοργίστηκε με αυτό που είδε ως την απλότητα των πολιτικών και ψυχολογικών ιδεών που εκφράζονται στο βιβλίο, και έγραψε Σημειώσεις από το Υπόγειο σε μεγάλο βαθμό ως αντίδραση εναντίον του.

Ο Ρώσος επαναστάτης και επικεφαλής της σοβιετικής κυβέρνησης Βλαντιμίρ Λένιν επαίνεσε τον Τσερνισέφσκι: «... προσέγγισε όλα τα πολιτικά γεγονότα της εποχής του με επαναστατικό πνεύμα και μπόρεσε να ασκήσει επαναστατική επιρροή υποστηρίζοντας, παρά όλα τα εμπόδια και τα εμπόδια που του έθεσε η λογοκρισία, την ιδέα της αγροτικής επανάστασης, την ιδέα της πάλης των μαζών για την ανατροπή όλων των παλαιών αρχών».

Ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς μελέτησαν τα έργα του Τσερνισέφσκι και τον αποκαλούσαν «μεγάλο Ρώσο λόγιο και κριτικό».

Ορισμένοι μελετητές υποστήριξαν ότι η Άυν Ραντ, η οποία μεγάλωσε στη Ρωσία όταν το μυθιστόρημα του Τσερνισέφσκι ασκούσε ακόμα επιρροή και ήταν πανταχού παρόν, επηρεάστηκε από το βιβλίο.

 Εργογραφία 
Μυθιστορήματα

 Τι να κάνουμε; (1863)
 Μια ιστορία μέσα σε μια ιστορία (1863) (ημιτελές)
 Πρόλογος: Ένα μυθιστόρημα για τις αρχές της δεκαετίας του 1860 (1870) (ημιτελές)

Φιλοσοφία

 Αισθητικές σχέσεις της τέχνης με την πραγματικότητα (1855)
 Η φύση της Ανθρώπινης Γνώσης (1855)
 Κριτική των φιλοσοφικών προκαταλήψεων κατά της κοινοτικής ιδιοκτησίας (1858)
 Η ανθρωπολογική αρχή στη φιλοσοφία (1860)

Λογοτεχνική κριτική

 Δοκίμια για την περίοδο του Γκόγκολ στη ρωσική λογοτεχνία (1856)

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 Paperno, Irina, Chernyshevsky and the Age of Realism: A Study in the Semiotics of Behavior . Stanford: Stanford University Press, 1988.
 Pereira, ΜΚΟ, The Thought and Teachings of NG Černyševskij . Χάγη: Mouton, 1975.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 Works by Nikolay Chernyshevsky in eBook form at Standard Ebooks
 Works by or about Nikolay Chernyshevsky at the Internet Archive
 Selected Philosophical Essays in PDF format
 Works by Nikolay Chernyshevsky at LibriVox (public domain audiobooks) 

Κατηγορία:Ρώσοι μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Ρώσοι δημοσιογράφοι
Κατηγορία:Ρώσοι κριτικοί της λογοτεχνίας
Κατηγορία:Ρώσοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Σοσιαλιστές
Κατηγορία:Ρώσοι άθεοι
Κατηγορία:Υλιστές
Κατηγορία:Ρώσοι επαναστάτες
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ρωσικά
Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 19ου αιώνα