Κόιντος Πομπώνιος Ρούφος

Ο Κόιντος Πομπώνιος Ρούφος, λατιν.: Quintus Pomponius Rufus ήταν Ρωμαίος συγκλητικός, που δραστηριοποιούνταν στην αυτοκρατορική υπηρεσία· ήταν κυβερνήτης κατά τη διάρκεια της βασιλείας των Αυτοκρατόρων Δομιτιανού και Τραϊανού. Ο Ρούφος ήταν επίσης αντικαταστάτης ύπατος για το διάστημα (nundinium) Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 95 μ.Χ. ως συνάδελφος του ΛΕύκιου Βαίβιου Τούλλου.  Ο Πομπόνιος Ρούφος είναι γνωστός κυρίως από επιγραφές.

 Σταδιοδρομία 
Μία επιγραφή από την Αψίδα του Τραϊανού στη Λέπτις Μάγνα μάς παρέχει μερικές από τις λεπτομέρειες της σειράς αξιωμάτων (cursus honorum) του.  Ωστόσο, όπως δηλώνει ο Ρόναλντ Σάυμ, «είναι περίπλοκο με περισσότερους από έναν τρόπους».  Ένα ζήτημα είναι ότι η επιγραφή δεν αναφέρει καθόλου τα παραδοσιακά δημοκρατικά αξιώματά του - ταμίας (quaestor), τριβούνος των πληβείων και πραίτωρ. Αν και όλες οι επιγραφές δεν περιλαμβάνουν αυτά τα αξιώματα, ωστόσο οι περισσότερες τις περιλαμβάνουν. Μία άλλη είναι η αναφορά ότι ο Ρούφος ήταν έπαρχος των ακτών της Εγγύς Ισπανίας και της Ναρβωνικής Γαλατίας, στον πόλεμο που έδωσε ο Αυτοκράτορας Γάλβας για τη Δημοκρατία (). Ο Σάυμ παρατηρεί ότι αυτό ήταν το ντεμπούτο του Ρούφου, στο έτος των Τεσσάρων Αυτοκρατόρων . «Η εξέγερση του Γάλβα στην Ισπανία, ο πόλεμος που εξαπέλυσε εναντίον του Νέρωνα, [γινόταν] υπό το όνομα και την έκκληση του Δήμου (Res Publica, Δημοκρατίας). Ο Γάλβας είχε υποστήριξη σε ορισμένες πόλεις της Ναρβωνικής, όπωςτο Βιέν. Η ακτή απέκτησε πλέον στρατηγική σημασία.»Review of Die Statthalter der römischen Provinz Dalmatien von Augustus bis Diokletian by Adolf Jagenteufel Gnomon, 31 (1959), p. 512 Στον Ρούφο ανατέθηκε η υπεράσπιση των ακτών των επαρχιών Bαιτικής και Nαρβωνικής, κάτι που οδηγεί σε μία σειρά από ιδέες. Μία από αυτές είναι ότι ο Ρούφος ήταν σημαντικός υποστηρικτής ενός από τους αντιπάλους τού τελικού νικητή Βεσπασιανού, αλλά επέζησε της βίας. Μία άλλη εκδοχή είναι ότι ο Ρούφος ήταν τουλάχιστον 30 ετών το έτος 69, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν τουλάχιστον 56 ετών, όταν ανέλαβε την υπατεία.

Το επόμενο ζήτημα, κατά χρονολογική σειρά, είναι ότι διορίστηκε λεγάτος λεγεώνας (legatus legionis) ή διοικητής μίας «Λεγεώνας V». Αυτή θα μπορούσε να είναι είτε η Λεγεώνα V Alaudae είτε η Λεγεώνα V Macedonica, οι οποίες υπήρχαν και οι δύο εκείνη την εποχή. Η V Alaudae υπέστη σοβαρές απώλειες το 70 μ.Χ., κατά τη διάρκεια της εξέγερσης των Βαταβίων και ενδέχεται να διαλύθηκε λίγο αργότερα.

Ένα τέταρτο ζήτημα είναι το ότι η επιγραφή αναφέρει ότι ήταν legatus Augusti pro praetor provinciarum Moesia Dalmatia [et] Hispania, δηλ. κυβερνήτης τριών αυτοκρατορικών επαρχιών. Η παραμονή του σε δύο από αυτές καταγράφεται από στρατιωτικά διπλώματα. Ο Πομπόνιος Ρούφος αναφέρεται ως κυβερνήτης της Δαλματίας στις 13 Ιουλίου 94. Ο Βέρνερ Εκκ το ερμήνευσε αυτό ως ένδειξη, ότι η θητεία του ως κυβερνήτη διήρκεσε από το έτος 92 έως το 95, το έτος που ο Ρούφος έγινε ύπατος.  Μετά την υπατική του θητεία, διορίστηκε κυβερνήτης της επαρχίας της Κάτω Μοισίας από το 98 έως το 100.  Αυτό αφήνει το ζήτημα της εποχής κατά την οποία κυβέρνησε την «Ισπανία» --πιθανώς την Ταρρακωνική Ισπανία-- να λυθεί. Αν τα ονόματα παρατέθηκαν με αντίστροφη χρονολογική σειρά, τότε η θητεία του εκεί ολοκληρώθηκε πριν από το έτος 94. Υπάρχει ένα κενό στον κατάλογο των κυβερνητών γι' αυτή την επαρχία, μεταξύ των αξιωμάτων του Γάιου Καλπετάνου Ράντιου Κουιρινάλι Βαλέριου Φέστου (78-81) και του Γάιου Κατέλιου Κέλερ (85-90). Η δική του θητεία ως κυβερνήτη πιθανότατα έπεσε μεταξύ αυτών των δύο. Υπάρχει μία άλλη πιθανότητα: ο Σάυμ σημειώνει ότι ο Ρούφος μπορεί να υπηρέτησε σε εκείνη την επαρχία ως δικαστικός (juridicus), όπως και άλλοι συγκλητικοί. Ο Σάυμ παραδέχεται ότι «στη σωστή ορολογία [το αξίωμα του Ρούφου] δεν ορίζεται ως leg. Aug. pro pr. Αλλά αυτή η επιγραφή δεν είναι σωστή από κάθε άποψη». Ο Σάυμ χρονολογεί μία πιθανή ανάρτηση ως «iuridicus πριν ή μετά τον Γλίτιο Αγρικόλα, αντικαταστάτη ύπατο το 97». 

Σύμφωνα με την επιγραφή στην Αψίδα του Τραϊανού, ο Ρούφος ήταν μέλος των ιερέων των Φλαβίων (sodales Flaviales) και αργότερα έγινε δεκτός στο φημισμένο σύλλογο αρχιερέων.

Ο πρώτος διορισμός του μετά τη θητεία του ως αντικαταστάτη υπάτου ήταν ως  επόπτη δημοσίων έργων (curator operum publicorum) στη Ρώμη. Ακολούθησαν οι δύο διορισμοί στις επαρχίες, που αναφέρθηκαν παραπάνω : Δαλματία και Κάτω Μοισία. Το τελευταίο αξίωμα που κατείχε ο Ρούφος είναι γνωστό από την προαναφερθείσα Αψίδα του Τραϊανού. Ο Ρούφος επέτυχε μία επιτυχημένη συγκλητική σταδιοδρομία ως ανθύπατος (κυβερνήτης) της Αφρικής το 110/111.  Αυτή η επιγραφή ήταν έργο του δικού του λεγάτου ή βοηθού (), Λεύκιου Ασίνιου Ρούφου.

Όταν ο Ρούφος παραιτήθηκε από ανθύπατος το έτος 111, ήταν τουλάχιστον 72 ετών. Με βάση τις γνώσεις μας για τα δημογραφικά στοιχεία της αρχαίας Ρώμης, είναι πιθανό ο Πομπόνιος Ρούφος να απεβίωσε λίγο μετά την επιστροφή του στη Ρώμη.

 Δείτε επίσης 
 Pomponia gens

 Αναφορές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 D. Knibbe, R. Meriç and R. Merkelbach, "Der Grundbesitz der ephesischen Artemis im Kaystrostal", Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, 33 (1979), pp.

Κατηγορία:Ρωμαίοι του 2ου αιώνα
Κατηγορία:Ύπατοι της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας