Μάρκος Σερουίλιος Νονιανός

Ο Μάρκος Σερουίλιος Νονιανός, λατιν.: Marcus Servilius Nonianus (απεβ. το 59μ.Χ.) ήταν Ρωμαίος συγκλητικός, περισσότερο γνωστός ως ιστορικός. Ήταν απλός ύπατος το 35 ως συνάδελφος του Γάιου Κέστιου Γάλλου.  Ο Τάκιτος περιέγραψε τον Σερουίλιο Νονιανό ως άνθρωπο με μεγάλη ευγλωττία και καλή φύση.  Έγραψε μία ιστορία της Ρώμης, η οποία θεωρείται η σημαντικότερη συμβολή στο θέμα μεταξύ των έργων του Λίβιου και του Τάκιτου, και η οποία αναφέρθηκε εκτενώς από τους μεταγενέστερους ιστορικούς, αλλά αργότερα χάθηκε.  Αρκετές ανέκδοτες ιστορίες που τον αφορούν έχουν διασωθεί, και βοηθούν στην κατανόηση της ρωμαϊκής ζωής τον 1ο αι.

 Ο βίος του 
Ο Νονιανός καταγόταν από τον Γάιο Σερουίλιο Γεμίνο, τον πραίτορα που είχε αποκηρύξει την ιδιότητά του ως πατρικίου.  Ο πατέρας του ήταν ο Μάρκος Σερουίλιος, ύπατος το 3 μ.Χ. και η μητέρα του κόρη τού Νόνιου, τον οποίο ο Μάρκος Αντώνιος έθεσε σε προγραφή λόγω της κατοχής ενός πολύτιμου λίθου.  Διετέλεσε ανθύπατος (κυβερνήτης) της Αφρικής το 46–47. Ursula Vogel-Weidemann, Die Statthalter von Africa und Asia in den Jahren 14–68 n. Chr. Eine Untersuchung zum Verhältnis Princeps und Senat (Bonn: Dr. Rudolf Habelt, 1982), pp. 145–150 ; Bengt E. Thomasson, Fasti Africani. Senatorische und ritterliche Amtsträger in den römischen Provinzen Nordafrikas von Augustus bis Diokletian (Stockholm: 1996), p. 36ί

Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος αφηγείται αρκετές ιστορίες σχετικά με τον Νονιανό. Μία από αυτές ήταν, ότι ανησυχούσε τρομερά μήπως χάσει την όρασή του, και για να το αποτρέψει αυτό, ο Νονιανός φορούσε ένα φυλαχτό γύρω από το λαιμό του, που αποτελούνταν από τα δύο ελληνικά γράμματα Α και Ρ. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι το φυλαχτό λειτούργησε. Μία άλλη ιστορία αναφέρει, ότι η κόρη του θεραπεύτηκε από μία ασθένεια με κατσικίσιο γάλα, όπως την είχε συμβουλεύσει ο οικογενειακός ιατρός Σερουίλιος Δημοκράτης.  Ο ποιητής Πέρσιος σεβόταν τον Νονιανό σαν πατέρα, σύμφωνα με τον ιστορικό Ρόναλντ Σάυμ. 

Ο Νονιανός νυμφεύτηκε την Κονσιδία. Η κόρη τους Σερουιλία Κονσιδία παντρεύτηκε τον συγκλητικό Κόιντο Μάρκιο Βάρεα Σοράνο. Αυτός ο γάμος και ο θαυμασμός που έτρεφε ο Πέρσιος γι' αυτόν, οδήγησαν τον Σάυμ να υποψιαστεί, ότι ο Νονιανός ανήκε στον Στωικό κύκλο του Πριγκιπάτου.  Ο Τάκιτος χρονολογεί τον θάνατο του Σερουίλιου Νονιανού στο 59, αντιπαραβάλλοντας την κομψή ζωή του με έναν άλλον συγκλητικό που πέθανε εκείνο το έτος, τον Δομίτιο Άφερ, ο οποίος διέθετε την ίδια ιδιοφυΐα, αλλά ήταν επαρχιώτης. 

 Ιστορικό έργο 
Ο Σερουίλιος Νονιανός έγραψε ένα βιβλίο για την ιστορία της Ρώμης, αλλά το έργο δεν σώζεται. Ακόμη και ο τίτλος του είναι άγνωστος. Σύμφωνα με τον Τάκιτο και τον Κοϊντιλιανό, αυτό το έργο θεωρούνταν ένα πολύ σημαντικό βιβλίο αναφοράς για τη ρωμαϊκή ιστορία, ειδικά για τους ιστορικούς που ανήκαν στη συγκλητική παράταξη. Θεωρείται το κορυφαίο ρωμαϊκό ιστορικό έργο μεταξύ των έργων του Λίβιου και του Τάκιτου. 

Ο Κοϊντιλιανός γράφει ότι ο Σερουίλιος Νονιανός συνήθιζε να διαβάζει δημόσια το δικό του έργο, απαγγέλοντας (recitates).  Αρκετοί μελετητές έχουν υποστηρίξει, ότι ο Τάκιτος βασίστηκε στον Σερουίλιο Νονιανό για την ιστορία της πρώτης Αυτοκρατορικής περιόδου, μαζί με τον ιστορικό Αυφίδιο Βάσσο.  Η περίοδος που καλύπτει η ιστορία του Νονιανού είναι άγνωστη. Θεωρείται πιθανό ότι ο Νονιανός κάλυπτε και την περίοδο της βασιλείας του Αυτοκράτορα Τιβέριου. 

Ο Πλίνιος ο Νεότερος καταγράφει την ιστορία ότι κατά τη διάρκεια μίας από τις δημόσιες απαγγελίες του Νονιανού, ο Αυτοκράτορας Κλαύδιος, ο οποίος περπατούσε κοντά, γοητεύτηκε τόσο πολύ από τα χειροκροτήματα, που ρώτησε ποιος διάβαζε, και κάθισε μαζί με το κοινό. 

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Olivier Devillers: Tacite et les sources des Annales . Λέουβεν 2003.
 Michael M. Sage: "Tacitus' Historical Works: A Survey and Appraisal", Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, Vol. II.33.2. Βερολίνο-Νέα Υόρκη 1990, σελ. 851–1030.
 Ρόναλντ Σάιμ, Τάκιτος. 2 τόμοι. Οξφόρδη 1958.
 Ronald Syme, "The Historian Servilius Nonianus" Hermes, 92 (1964), pp. 408επ.

Κατηγορία:Ρωμαίοι ιστορικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 1ου αιώνα