Γιάκουμπ Γιασίνσκι

Ο Γιάκουμπ Κσίστοφ Γιασίνσκι (, λιθουανικά: Jokūbas Kristupas Jasinskis, 24 Ιουλίου 1761Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 292. . – 4 Νοεμβρίου 1794) του Οίκου Ράβιτς ήταν Πολωνός στρατηγός και ποιητής του Διαφωτισμού. Συμμετείχε στον Πόλεμο για την υπεράσπιση του Συντάγματος το 1792, ήταν εχθρός της Συνομοσπονδίας της Ταργκοβίτσα και οργάνωσε μια δράση εναντίον των υποστηρικτών της στο Βίλνιους. Συμμετείχε επίσης στην Εξέγερση του Κοστσιούσκο, κατά τη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκε στη Μάχη της Πράγκα το 1794.

Με τον καιρό έγινε δάσκαλος μηχανικής στο alma mater του. Πολέμησε με διάκριση στον Πόλεμο για την υπεράσπιση του Συντάγματος του 1792. Αφού ο βασιλιάς εντάχθηκε στη Συνομοσπονδία της Ταργκοβίτσα, παρέμεινε πιστός στις νέες αρχές. Το 1789 έγινε διοικητής του Σώματος Μηχανικών για τη Λιθουανία.

 Πόλεμος για την υπεράσπιση του Συντάγματος 
Συμμετείχε στη μάχη του Μπρεστ τον Ιούλιο του 1792, για την οποία του απονεμήθηκε το στρατιωτικό παράσημο του Τάγματος Στρατιωτικής Αξίας.

Παρά την αντιπάθειά του προς τη Συνομοσπονδία της Ταργκοβίτσα, η οποία αντιτασσόταν στο Σύνταγμα της 3ης Μαΐου το οποίο είχε υπερασπιστεί ο Γιασίνσκι, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν πιστός προς αυτήν, χωρίς να εγκαταλείψει τις συνωμοτικές δραστηριότητες εναντίον της. 

 Ο πόλεμος της απελευθέρωσης 
Κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης του Κοστσιούσκο του 1794, ο Γιασίνσκι ήταν ένα από τα πιο εξέχοντα μέλη της ριζοσπαστικής πτέρυγας των Πολωνών Ιακωβίνων και ταυτόχρονα ένας επιτυχημένος στρατιωτικός διοικητής των παρτιζανικών δυνάμεων στην περιοχή του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας. Τον Απρίλιο του ίδιου έτους απελευθέρωσε την πόλη του Βίλνιους ηγούμενος μιας επιτυχημένης εξέγερσης εκεί. Υποστηριζόμενος από τον Ταντέους Κοστσιούσκο και διορισμένος ως αρχηγός όλων των παρτιζανικών δυνάμεων στο πρώην Μεγάλο Δουκάτο, κατάφερε να νικήσει πολλές ρωσικές φρουρές στην περιοχή. Ωστόσο, οι κατηγορίες για ριζοσπαστικό ρεπουμπλικανισμό τον έφεραν σε σύγκρουση με τις κρατικές Αρχές και στις αρχές Ιουνίου αναγκάστηκε να παραιτηθεί από αρχηγός των λιθουανικών δυνάμεων και να περάσει το αξίωμά του στον στρατηγό Μιχάου Βιελχόρσκι. Ο Γιάκουμπ Γιασίνσκι συνέχισε να παρενοχλεί τις εχθρικές δυνάμεις στη Λιθουανία και στη συνέχεια αποσύρθηκε με ένα μικρό παρτιζάνικο στρατό προς τη Βαρσοβία. Εκεί χάθηκε τον Νοέμβριο κατά την άμυνα της Βαρσοβίας ενάντια στις δυνάμεις του Αλεξάντερ Σουβόροφ.

Ανάμεσα στα λογοτεχνικά του έργα υπάρχουν πολλά ποιήματα με σατιρικό και αλληγορικό χαρακτήρα, υπό την τεράστια επίδραση του Βολταίρου, για παράδειγμα το πιο γνωστό «Sprzeczki» (Καβγάδες). Υπήρξε επίσης συγγραφέας πολλών πατριωτικών και επαναστατικών ποιημάτων και τραγουδιών ενάντια στις αδικίες, εμπνευσμένα από τη Γαλλική Επανάσταση και αφυπνίζοντας την ελπίδα για μια παρόμοια επανάσταση στην πατρίδα του.Jerzy Snopek, "The Polish Literature of the Enlightenment." Pages 142–143.  (PDF 122 KB) Poland.pl.

 Μνήμη 
μικρογραφία|240x240εσ| Λευκορωσικό γραμματόσημο από το 1994 που δείχνει τον Γιάκουμπ Γιασίνσκι.
Στην Πολωνία, υπάρχουν ή υπήρχαν αρκετοί δρόμοι που ονομάστηκαν από τον Γιάκουμπ Γιασίνσκι, όπως στη Βαρσοβία, στο Χόζουφ, στην Τσενστοχόβα, στο Γκλιβίτσε, στο Ινοβρότσουαφ, στην Κρακοβία, στο Λούμπλιν, στο Λοτζ, στο Πσέμισλ, στο Ράντομ, στην Σφιντνίτσα και στη Ζιελόνα Γκούρα.

Εκτός Πολωνίας, τιμάται επίσης με ονόματα οδών στη Λευκορωσία, όπου υπάρχει μια οδός με το όνομά του στη Μαλατζιέτσνα, καθώς και στη Λιθουανία, όπου έχει δρόμο τόσο στην Παλιά Πόλη του Βίλνιους όσο και στο Κάουνας. Η Λευκορωσία κυκλοφόρησε επίσης ένα γραμματόσημο με την εικόνα του το 1994.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πολωνοί στρατηγοί
Κατηγορία:Πολωνοί ποιητές
Κατηγορία:Στρατηγοί της Εξέγερσης του Κοστσιούσκο
Κατηγορία:Στρατηγοί της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας
Κατηγορία:Ιππότες του Τάγματος Στρατιωτικής Αξίας της Πολωνίας