Όλζας Μπεκτένοφ

Ο Ολζάς Αμπάιουλι Μπεκτένοφ (καζακικά: Олжас Абайұлы Бектенов, προφορά IPA:: [woɫˈʒɑs ɑˌbɑjʊˈɫɤ bʲekˈtʲenəf]; γεννημένος στις 13 Δεκεμβρίου 1980) είναι Καζάκος πολιτικός που υπηρετεί ως ο πρωθυπουργός του Καζακστάν από το 2024.

Πριν την πρωθυπουργία του, ο Μπεκτένοφ κατείχε διάφορες θέσεις, συμπεριλαμβανομένου του αναπληρωτή προέδρου της Υπηρεσίας Δημόσιας Διοίκησης και Καταπολέμησης της Διαφθοράς από το 2018, και αργότερα ως πρόεδρος της Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς από το 2022 έως το 2023. Διορίστηκε ως επικεφαλής της Διοίκησης του Προέδρου.

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση
Γεννημένος στην πόλη της Άλμα-Ατά,στην Καζακική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία, που σήμερα ονομάζεται Αλμάτι, ο Μπεκτένοφ αποφοίτησε με άριστα από την Καζακική Κρατική Νομική Ακαδημία, που σήμερα ονομάζεται Πανεπιστήμιο KAZGUU, το 2001, με πτυχίο στη νομολογία. Συνέχισε την ακαδημαϊκή του καριέρα αποκτώντας τίτλο στο δίκαιο, εστιάζοντας τη διατριβή του στα "Οργανωτικά και Νομικά Προβλήματα της Πρόληψης των Διοικητικών Παραπτωμάτων των Ανηλίκων στη Δημοκρατία του Καζακστάν".

Πρώιμη καριέρα
Καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Μπεκτένοφ κατείχε διάφορους ηγετικούς ρόλους. Ξεκίνησε τη θητεία του ως επικεφαλής ειδικός στο Τμήμα Δικαιοσύνης του Αλμάτι από το 2002 έως το 2005, πριν τελικά γίνει εμπειρογνώμονας και στη συνέχεια ο κύριος εμπειρογνώμονας του νομικού τμήματος στο Γραφείο του Πρωθυπουργού του Καζακστάν από το 2005 έως το 2006.

Τα επόμενα χρόνια, ο Μπεκτένοφ έπαιξε βασικούς ρόλους στην κυβέρνηση του Καζακστάν. Υπηρέτησε στην Προεδρική Διοίκηση υπό τον Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ από το 2006 έως το 2009, και ήταν αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Υπηρεσιών Εγγραφής και Νομικής Βοήθειας στο υπουργείο Δικαιοσύνης από το 2009 έως το 2012.

Τα επόμενα χρόνια, ο Μπεκτένοφ ανέλαβε την καταπολέμηση της διαφθοράς στο Καζακστάν. Υπηρέτησε ως επικεφαλής τμήματος στο κεντρικό γραφείο της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Οικονομικών και Διαφθοράς Εγκλημάτων του Καζακστάν (Οικονομική Αστυνομία) από το 2012 έως το 2014, στη συνέχεια ως Προϊστάμενος του Επιτελείου του Ακιμά της Πόλης της Αστάνα από τον Ιούλιο του 2015, και αργότερα ως επικεφαλής της Γραμματείας του Προϊσταμένου του Επιτελείου της Προεδρικής Διοίκησης.

Σε αναγνώριση της υπηρεσίας και της ηγεσίας του, ο Μπεκτένοφ διορίστηκε ως Αναπληρωτής Πρόεδρος της Υπηρεσίας της Δημοκρατίας του Καζακστάν για τις Υποθέσεις Δημόσιας Υπηρεσίας και την Καταπολέμηση της Διαφθοράς την 1η Ιουνίου 2018. Υπηρέτησε σε αυτόν τον ρόλο για ένα χρόνο, πριν απολυθεί στις 20 Ιουνίου 2019. Λίγο αργότερα, ο Μπεκτένοφ μετατέθηκε στη θέση του Πρώτου Αναπληρωτή Προέδρου, στις 26 Ιουνίου 2019.

Ως Πρώτος Αναπληρωτής Πρόεδρος, ο Μπεκτένοφ τόνισε τη σημασία του ρόλου που θα μπορούσε να διαδραματίσει ο Επικεφαλής της Antikor στην αντιμετώπιση των δικαιωμάτων των επιχειρηματιών. Τόνισε τη σημασία της εξέτασης των κοινωνικών ζητημάτων στην περιοχή και της εφαρμογής αποτελεσματικών μέτρων για την αντιμετώπισή τους, τονίζοντας ότι τα αποτελέσματα πρέπει να είναι επωφελή τόσο για τους πολίτες όσο και για τους επιχειρηματίες στην περιοχή.

Στις 25 Φεβρουαρίου 2022 ο Μπεκτένοφ ανέλαβε την προεδρία της Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Δημοκρατίας του Καζακστάν. Ο διορισμός του ακολούθησε τις ταραχές του Ιανουαρίου 2022, κατά τις οποίες η Antikor, υπό την καθοδήγηση του Μπεκτένοφ, ερεύνησε τις οικονομικές συναλλαγές των συγγενών του πρώην προέδρου Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ. Αυτό οδήγησε στη σύλληψη του ανιψιού του Ναζαρμπάγιεφ, Καϊράτ Σατιμπάλντι, για απάτη σε βάρος της Kazakhtelecom και μιας εταιρείας σιδηροδρομικών υπηρεσιών, και του γαμπρού του, Καϊράτ Μπορανμπάγιεφ, για διαφθορά στον ημικρατικό τομέα. Και οι δύο έλαβαν εξαετείς ποινές φυλάκισης.

Καθ' όλη τη διάρκεια της ηγεσίας του Μπεκτένοφ, η Antikor συνέχισε υποθέσεις διαφθοράς υψηλού προφίλ, συμπεριλαμβανομένης αυτής του Μεντέτ Κουμαργκαλίεφ, του πρώην Γενικού Διευθυντή της Operator ÖKM LLP, ο οποίος κατηγορήθηκε για υπεξαίρεση άνω των 20 δισεκατομμυρίων τένγκε με την αύξηση του κόστους ανακύκλωσης οχημάτων από το 2016 έως το 2021. Μια άλλη υπόθεση επικεντρώθηκε στον Νουρλάν Μασίμοφ, ξάδελφο του πρώην προέδρου της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και πρώην πρωθυπουργού Καρίμ Μασίμοφ, ο οποίος υπηρέτησε ως πρώην επικεφαλής του Αστυνομικού Τμήματος της Περιφέρειας Παβλοντάρ, με καταγγελίες για αναποτελεσματικό προγραμματισμό και χρήση του προϋπολογισμού. Επιπλέον, αποκαλύφθηκε μια υπόθεση που αφορούσε παράνομες ταξινομήσεις αυτοκινήτων από οργανωμένη εγκληματική ομάδα στην κρατική επιχείρηση Government for Citizens, με αποτέλεσμα την παράνομη ταξινόμηση 486 οχημάτων και την πρόκληση οικονομικών ζημιών, που κόστισαν στο κράτος και τους πολίτες του περίπου ένα δισεκατομμύριο τένγκε.

Τον Δεκέμβριο του 2022 ο Μπεκτένοφ συναντήθηκε με τον Σαρλ Ντουσέν, διευθυντή της , στο Παρίσι, όπου υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας, με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Υπό την ηγεσία του Μπεκτένοφ, σημειώθηκαν σημαντικές αλλαγές στην ηγεσία των τμημάτων λόγω ζητημάτων διαφθοράς, με περισσότερους από 100 υπαλλήλους να αντιμετωπίζουν πειθαρχική δίωξη στην Antikor, με αποτέλεσμα εννέα καταδίκες. Επιπλέον, ανακτήθηκαν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 650 δισεκατομμυρίων τένγκε, τα οποία διατέθηκαν εκ νέου για την κατασκευή νηπιαγωγείων και σχολείων στο Καζακστάν. Πραγματοποιήθηκαν εξωτερικές αναλύσεις κινδύνων διαφθοράς στον ημικρατικό τομέα, όπως η Samruk-Kazyna και η Kazakhstan Temir Zholy, οδηγώντας στον εντοπισμό παραβιάσεων και την έναρξη ποινικών υποθέσεων. Ο Μπεκτένοφ εισήγαγε επίσης τον Χάρτη Κινδύνων Διαφθοράς, επισημαίνοντας τις πιο διεφθαρμένες περιοχές στην περιοχή για μεγαλύτερη προσοχή. Επιπλέον, ξεκίνησε το έργο Bizneske Jol, με τη συμμετοχή 6.000 επιχειρηματιών, με στόχο την υποστήριξη των επιχειρήσεων.
Διοίκηση Τοκάγιεφ
Στις 3 Απριλίου 2023 ο Μπεκτένοφ έγινε Προϊστάμενος του Επιτελείου της Προεδρικής Διοίκησης του Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ. Από εκεί, επικεντρώθηκε στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας αναδιαρθρώνοντας τη διοίκηση, η οποία περιλάμβανε τη συγχώνευση παράλληλων τμημάτων για την εξάλειψη της πλεονασμού και την εισαγωγή θέσεων βοηθών για την εστίαση σε βασικούς τομείς, όπως η οικονομία και η εξωτερική πολιτική. Η αναδιάρθρωση περιλάμβανε επίσης την κατάργηση των θέσεων αναπληρωτή επικεφαλής, αντικαθιστώντας τις με τους νεοδημιουργηθέντες ρόλους του Βοηθού του Προέδρου. Επιπλέον, ο Μπεκτένοφ διευκόλυνε την ικανότητα της κυβέρνησης να υιοθετεί και να προσαρμόζει ανεξάρτητα κοινωνικοοικονομικές έννοιες και σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης, μειώνοντας την ανάγκη για συνεχή έγκριση από την εκτελεστική εξουσία.

Πρωθυπουργός του Καζακστάν
Μετά την παραίτηση της κυβέρνησης, το κυβερνών κόμμα Αμανάτ υποστήριξε τον Μπεκτένοφ για τον ρόλο του πρωθυπουργού του Καζακστάν στις 6 Φεβρουαρίου 2024. Ο πρόεδρος Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ πρότεινε την υποψηφιότητα του Μπεκτένοφ εκ μέρους του κόμματος, η οποία στη συνέχεια υποστηρίχθηκε από το Ματζιλίς την ίδια ημέρα, διορίζοντάς τον έτσι επίσημα να ηγηθεί της νεοσυσταθείσας κυβέρνησης, και καθιστώντας έτσι τον Μπεκτένοφ τον πρώτο σιλοβίκ (κρατικός λειτουργός σε υπηρεσίες που ασκούν έλεγχο των πολιτών) που έγινε πρωθυπουργός στην ιστορία του ανεξάρτητου Καζακστάν. Μετά την κοινοβουλευτική έγκριση, ο Μπεκτένοφ, σε ομιλία του προς τους βουλευτές, δεσμεύτηκε να δώσει προτεραιότητα στις εθνικές επιχειρήσεις έναντι των ξένων συμφερόντων, ειδικά στη γεωργία, ενώ θα βελτιώνει τις υποδομές και θα μειώνει τα περιττά έξοδα.

Λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Μπεκτένοφ, στην επόμενη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, διακήρυξε ότι η πρωθυπουργία του θα ήταν μια "κυβέρνηση αποφασιστικής δράσης" για την ενίσχυση των ρυθμών ανάπτυξης, τη διαφοροποίηση της οικονομίας, την προσέλκυση επενδύσεων και την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Παρότρυνε τους υπουργούς να εργαστούν ανεξάρτητα και να αντιμετωπίσουν γρήγορα τα προβλήματα του κλάδου στο επίπεδό τους, τονίζοντας ότι ο "ρυθμός εργασίας της κυβέρνησης θα είναι υψηλός και οι απαιτήσεις θα είναι σκληρές".

Μία από τις πρώτες σημαντικές προκλήσεις που αντιμετώπισε η κυβέρνηση Μπεκτένοφ ήταν οι πλημμύρες της Κεντρικής Ασίας του 2024 που ξέσπασαν σε 10 διαφορετικές περιοχές του Καζακστάν. Αυτό οδήγησε στον διορισμό του Κανάτ Μποζουμπάγιεφ ως αντιπροέδρου της κυβέρνησης, και έτσι, στην "επιστροφή του στην πολιτική".

Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, η οποία, όπως υποσχέθηκε, θα ήταν "Περισσότερα έργα, λιγότερα λόγια", ο Μπεκτένοφ έχει επανειλημμένα αναφέρει την κατάσταση της οικονομίας, το ΑΕΠ της οποίας αναφέρθηκε ότι αυξανόταν. Τον Σεπτέμβριο του 2024, ανέφερε στον Τοκάγιεφ σχετικά με αυτό.

Προσωπική ζωή
Είναι γνωστό ότι ο Μπεκτένοφ είναι παντρεμένος. Έχει τρία παιδιά, αλλά τα ονόματα των μελών της οικογένειάς του είναι άγνωστα, κάτι που, όπως παρατηρεί ο συγγραφέας Βαντίμ Μπορέικο, είναι ασυνήθιστο και δείχνει πόσο μυστικοπαθείς είναι οι αξιωματούχοι επί προεδρίας Τοκάγιεφ.

Ο Καζάκος δημοσιογράφος Αζαμάτ Μαϊτάνοφ από το Ατιράου ισχυρίστηκε ότι ο Μπεκτένοφ ανέβηκε στην εξουσία μέσω νεποτισμού, ισχυριζόμενος ότι είναι ο γαμπρός του Άντιλμπεκ Ζακσιμπέκοφ. Ο ακτιβιστής Σαντζάρ Μποκάεφ και ο συγγραφέας Βαντίμ Μπορέικο σχολίασαν ότι υπάρχουν πραγματικά παραλληλισμοί μεταξύ των καριερών των δύο, αλλά δεν βρήκαν αρκετές πληροφορίες για να επιβεβαιώσουν ή να αρνηθούν την κατηγορία.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Ηγέτες εν ενεργεία
Κατηγορία:Πρωθυπουργοί του Καζακστάν