Λευκή Σερβία

Λευκή Σερβία (σερβικά: Бела Србија / Bela Srbija), που ονομάζεται επίσης Μπόικα ή Μποΐκι (αρχαία ελληνικά Βοΐκι, σερβικά: Бојка / Bojka), είναι το όνομα που χρησιμοποιείται στην υποτιθέμενη πατρίδα των Λευκών Σέρβων (σερβικά: Бели Срби / Beli Srbi), μια φυλετική υποομάδα των Βένδων, μια μικτή και δυτικότερη ομάδα Πρωτοσλάβων. 

Είναι οι πρόγονοι των σύγχρονων Σόρβων στη Σαξονία και πιθανώς των Σέρβων στη Σερβία.

 Τοποθεσία 

 Πηγές 
Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ζ΄ ο Πορφυρογέννητος (913–959) στο Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν των μέσων του 10ου αιώνα αφηγείται στο Κεφάλαιο 31: «Αυτοί οι ίδιοι Κροάτες έφτασαν ως πρόσφυγες στον αυτοκράτορα των Ρωμαίων [Αυτοκράτορα Ηράκλειο, 610–641] πριν οι Σέρβοι έρθουν ως πρόσφυγες στον ίδιο αυτοκράτορα Ηράκλειο». Και κυρίως στο Κεφάλαιο 32:«Πρέπει να είναι γνωστό ότι οι Σέρβοι κατάγονται από τους αβάπτιστους Σέρβους, που ονομάζονται επίσης «λευκοί», οι οποίοι ζουν πέρα από την Ουγγαρία, σε μια περιοχή που ονομάζεται από αυτούς Βοΐκι, όπου γειτονική τους είναι η Φραγκία, όπως και η Μεγάλη Κροατία, οι αβάπτιστοι, που ονομάζονται επίσης «λευκοί». Σε αυτό το μέρος, λοιπόν, κατοικούσαν και αυτοί οι Σέρβοι από την αρχή... Τώρα, αφού οι δύο αδελφοί διαδέχτηκαν τον πατέρα τους στην κυριαρχία της Σερβίας, ο ένας από αυτούς, παίρνοντας το μισό του λαού, ήρθε ως πρόσφυγας στον Ηράκλειο, τον αυτοκράτορα των Ρωμαίων, τους έδωσε μια περιοχή στη Θεσσαλονίκη για να εγκατασταθούν, δηλαδή τα Σέρβια, η οποία από τότε έχει αποκτήσει αυτό το όνομα... Έπειτα, μετά από λίγο καιρό, αυτοί οι ίδιοι Σέρβοι αποφάσισαν να φύγουν στις πατρίδες τους και ο αυτοκράτορας τους έστειλε. Έτσι, όταν διέσχισαν τον ποταμό Δούναβη, άλλαξαν γνώμη και έστειλαν αίτημα στον αυτοκράτορα Ηράκλειο... ο αυτοκράτορας εγκατέστησε αυτούς τους ίδιους Σέρβους σε αυτές τις χώρες».Στο 33ο κεφάλαιο ο Κωνσταντίνος γράφει: «[...] η φυλή του ανθύπατου και πατρίκιου Μιχαήλ, γιου του Βίσεβιτς, άρχοντα των Ζαχλουμιανών, καταγόταν από τους αβάπτιστους κατοίκους του ποταμού Βιστούλα, που ονομάζονται Λιτζίκοι, και εγκαταστάθηκαν στον ποταμό που ονομάζεται Ζαχλούμα.

Ένα λατινικό έγγραφο των αρχών του 10ου αιώνα αναφέρει ότι «οι Ούγγροι μετακινήθηκαν στην Παννονία από τη Σερβία (Ungarorum gens a Servia egressa in Pannoniam)». Ο Τίμπορ Ζίβκοβιτς υποστηρίζει ότι πιθανότατα αναφέρεται στο Βοΐκι (Βοημία). 

 Διαμάχη 
δεξιά|μικρογραφία| Τοποθεσία της Λευκής Σερβίας περίπου το 560 μ.Χ., σύμφωνα με τον Φράνσις Ντβόρνικ (1949-56).
Οι θεωρίες σχετικά με την τοποθεσία του λεγόμενου «Βοΐκι» και των «Λευκών» Σέρβων έχουν αμφισβητηθεί, αλλά γενικά έχει διαπιστωθεί ότι βρίσκονταν στην περιοχή της Βοημίας και της Σαξονίας. Από τον 19ο αιώνα, δύο πιο σημαντικές θεωρίες ήταν η Βοημία και η γη των Μπόικο στην Ανατολική Γαλικία στα Καρπάθια. Το τελευταίο υποστηρίχθηκε κυρίως από μελετητές του 19ου αιώνα, όπως ο Πάβελ Γιόζεφ Σαφάρικ (1795–1865) και ο Χένρι Χόιλ Χάουορθ (1842–1923), οι οποίοι συμπεριέλαβαν επίσης τους Λευκούς Σέρβους στους Πολαβούς Σλάβους. Αντί να συσχετίσουν το Βοΐκι με τη Βοημία, η οποία με τη σειρά της προέρχεται από το εθνωνύμιο της κελτικής φυλής των Βόιων, συνέδεσαν το τοπωνύμιο με το πολύ νεότερο εθνωνύμιο της υποεθνικής ομάδας των Ρουθηνών Μπόικο. Ο Μπένι Κάλαϊ (1839–1903) σημείωσε ότι πολλοί ιστορικοί υπέθεσαν ότι η σερβική επικράτεια ήταν πανομοιότυπη με τις τσεχικές περιοχές (Βοημία) με βάση το όνομα Μπόικα, αλλά υποστήριξε επίσης τη θέση του Σαφάρικ. Άλλοι μελετητές με παρόμοια άποψη ήταν ο Βλαντιμίρ Τσόροβιτς (1885–1941) και ο Λιουμπιβόγιε Τσέροβιτς (γεν. 1936). Ωστόσο, οι περισσότεροι μελετητές όπως οι Μποριβόγιε Ντρομπνιάκοβιτς (1890–1961), ο Ανδρέας Στράτος (1905–1981), Σίμα Τσίρκοβιτς (1929–2009) και Ρέλια Νοβάκοβιτς (1911–2003) την τοποθετούν δυτικά στην περιοχή μεταξύ των ποταμών Έλβα και Ζάαλε, περίπου μεταξύ Βοημίας και Ανατολικής Γερμανίας (Πολαβία). Σύμφωνα με τους Μιχάιλο Χρουσέβσκι (1898), Γκέραρντ Λαμπούντα (1949), Φράνσις Ντβόρνικ (1962), Γιάροσλαβ Ρουντνίτσκι (1962–1972) και Χένρικ Ουομιάνσκι (1964), σε αντίθεση με τους Κροάτες, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι Σέρβοι έζησαν ποτέ εντός της Βοημίας ή στην Ανατολική Γαλικία, μόνο ότι έζησαν κοντά στη Βοημία, και η σύνδεση μεταξύ Βοΐκι και Μπόικο θεωρείται επιστημονικά απίθανη, ξεπερασμένη και απορριφθείσα.

Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Β.Β. Σέντοφ (1995), το 32ο κεφάλαιο του Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν υποδεικνύει ότι βρισκόταν στην περιοχή της Κάτω Λουσατίας, όπου βρίσκονταν οι Σόρβοι, αλλά το 33ο κεφάλαιο για τη Ζαχλουμία προκάλεσε σύγχυση, που οδήγησε σε αρκετές υποθέσεις. Η πρώτη ομάδα μελετητών υποστήριξε ότι η πατρίδα βρισκόταν μεταξύ των ποταμών Έλβα και Ζάαλε, η δεύτερη στην άνω ροή των ποταμών Βιστούλα και Όντερ και η τρίτη από τον Έλβα και το Ζάαλε έως την άνω ροή του Βιστούλα. Ωστόσο, ο Σέντοφ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα αρχαιολογικά δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν καμία από αυτές τις υποθέσεις και πιο εύλογη είναι η άποψη του Λούμπορ Νίντερλε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι υπήρξε ποτέ η Λευκή Σερβία και ότι ο Κωνσταντίνος Ζ΄ πιθανότατα επινόησε τη Βόρεια Μεγάλη Σερβία μόνο σύμφωνα κατ' αναλογία με τη Μεγάλη Κροατία, η οποία, σύμφωνα με άλλους ιστορικούς, επίσης δεν υπήρχε. Σύμφωνα με τον Τίμπορ Ζίβκοβιτς, η δομή και το περιεχόμενο του υποκεφαλαίου για την οικογένεια του Μιχαήλ της Ζαχλουμίας υποδηλώνουν ότι αυτή η αφήγηση πιθανότατα ειπώθηκε από τον ίδιο τον Μιχαήλ. Δεν αναφέρεται ότι είναι σερβικής καταγωγής. Ο Ζίβκοβιτς πίστευε ότι η οικογένεια του Μιχαήλ μπορεί να είχε διατηρήσει τη μνήμη της φυλετικής καταγωγής της.

 Τοπωνύμια και ανθρωπονύμια 
Ο Ταντέους Λεβίτσκι στην τοπωνυμική του έρευνα για τις πολωνικές περιοχές βρήκε πολλά τοπωνύμια, που τεκμηριώθηκαν μεταξύ 12ου και 14ου αιώνα με ρίζα "Serb-" και "Sarb-" και τα όρισε ως ίχνη και ως υπολείμματα πληθυσμού των λεγόμενων Λευκών Σέρβων. Από τον 13ο και 15ο αιώνα έχουν καταγραφεί επίσης προσωπικά ονόματα και επώνυμα, που πιθανώς προέρχονται από το εθνωνύμιο. Ωστόσο, σύμφωνα με την Χάνα Ποπόβσκα-Ταμπόρσκα, η μέθοδος δεν έλαβε υπόψη την σαφή ετυμολογική ερμηνεία του σερβικού εθνωνύμου, εξαιτίας της οποίας πιθανότατα η πλειονότητα των τοπωνυμίων δεν προέρχονται από το ίδιο το εθνωνύμιο. Επίσης, η αφθονία τους είναι ασυνήθιστη, κάτι που δεν μπορεί να αντικατοπτρίζει τη μεγάλη μετανάστευση των Σλάβων στις αρχές του Μεσαίωνα και μάλλον περιγράφει τον σορβικό πληθυσμό, που ζούσε στην πολωνική επικράτεια, ο οποίος μεταφέρθηκε εκεί από τον ποταμό Έλβα ως αιχμάλωτος από τη δυναστεία των Πιάστ.

 Φωτογραφική συλλογή 

 Παραπομπές 

 Πηγές 















Κατηγορία:Λεχίτες
Κατηγορία:Ιστορία των Σέρβων
Κατηγορία:Μεγάλες Μεταναστεύσεις
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Κροατικά (hr)
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Σερβικά (sr)