Περικοιλιακά όργανα

Περικοιλιακά όργανα (δλδ. γύρω απο το κοιλιακό σύστημα) είναι δομές στον εγκέφαλο που χαρακτηρίζονται από τα εκτεταμένα και εξαιρετικά διαπερατά τριχοειδή αγγεία τους, σε αντίθεση με εκείνα στον υπόλοιπο εγκέφαλο όπου υπάρχει ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός ​​στο τριχοειδές επίπεδο. Τα διαπερατά περικοιλιακά όργανα που επιτρέπουν την ταχεία νευροχυμική ανταλλαγή περιλαμβάνουν το υποψαλίδιο όργανο (subfornical organ - SFO), την έσχατη πτέρυγα (area postema - AP), το αγγειακό όργανο του τελικού πετάλου (organum vasculosum of the lamina terminalis - OVLT), την μέση προεξοχή (medial eminence), την επίφυση και τον οπίσθιο λοβό της υπόφυσης.
Τα περικοιλιακά όργανα είναι δομές μέσης γραμμής γύρω από την τρίτη και τέταρτη κοιλία που έρχονται σε επαφή με το αίμα και το εγκεφαλονωτιαίο υγρό και διευκολύνουν ειδικούς τύπους επικοινωνίας μεταξύ του κεντρικού νευρικού συστήματος και του περιφερικού αίματος. Επιπλέον, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της νευροενδοκρινικής λειτουργίας. Τα υψηλής διαπερατότητας τριχοειδή αγγεία επιτρέπουν στα περικοιλιακά όργανα να λειτουργούν ως εναλλακτική οδός για τα πεπτίδια και τις ορμόνες στον νευρικό ιστό για διάκριση από και έκκριση στο κυκλοφορούν αίμα. Τα όργανα αυτά διαδραματίζουν επίσης ρόλο στη ρύθμιση των σωματικών υγρών, στις καρδιαγγειακές λειτουργίες, στις ανοσολογικές αποκρίσεις, στη δίψα, στη διατροφική συμπεριφορά και στην αναπαραγωγική συμπεριφορά.

Τα περικοιλιακά όργανα μπορούν να ταξινομηθούν είτε ως αισθητήρια είτε ως εκκριτικά όργανα που εξυπηρετούν ομοιοστατικές λειτουργίες και ισορροπία νερού του σώματος. Τα αισθητήρια όργανα περιλαμβάνουν την έσχατη πτέρυγα, το υποψαλίδιο όργανο και το αγγειακό όργανο του τελικού πετάλου, όλα έχουν την ικανότητα να λαμβάνουν τα σήματα στο αίμα και στη συνέχεια να περνούν αυτές τις πληροφορίες νευρικά σε άλλες περιοχές του εγκεφάλου. Μέσω του νευρικού τους κυκλώματος, παρέχουν άμεσες πληροφορίες στο αυτόνομο νευρικό σύστημα από τη συστημική κυκλοφορία. Τα εκκριτικά όργανα περιλαμβάνουν το υποσυνδεσμικό όργανο (subcommissural organ - SCO), την υπόφυση, την μέση προεξοχή και την επίφυση. Αυτά τα όργανα είναι υπεύθυνα για την έκκριση ορμονών και γλυκοπρωτεϊνών στο περιφερικό αίμα χρησιμοποιώντας ανατροφοδότηση τόσο από το περιβάλλον του εγκεφάλου όσο και από τα εξωτερικά ερεθίσματα.

Τα περικοιλιακά όργανα περιέχουν τριχοειδικά δίκτυα που ποικίλλουν μεταξύ τους και εντός μεμονωμένων οργάνων τόσο σε πυκνότητα όσο και σε διαπερατότητα, με τα περισσότερα τριχοειδή των οργάνων να έχουν διαπερατή στοιβάδα ενδοθηλιακών κυττάρων, εκτός από εκείνα στο υποσυνδεσμικό όργανο. Επιπλέον, όλα τα περικοιλιακά όργανα περιέχουν νευρικό ιστό, επιτρέποντας έναν νευροενδοκρινικό ρόλο.

Αν και το χοριοειδές πλέγμα έχει επίσης διαπερατά τριχοειδή αγγεία, δεν περιέχει νευρικό ιστό. Μάλλον, ο πρωταρχικός του ρόλος είναι να παράγει εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ), και επομένως τυπικά δεν ταξινομείται ως περικοιλιακό όργανο. 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Νευρικό σύστημα
Κατηγορία:Εγκέφαλος
Κατηγορία:Κυκλοφορικό σύστημα