Καμίλ Χόφμαν

Ο Καμίλ Χόφμαν (τσεχικά:Camill Hoffmann, 31 Οκτωβρίου 1878, Κόλιν της Αυστροουγγαρίας - Οκτώβριος 1944, στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς) ήταν Τσεχο-Αυστριακός δημοσιογράφος, ποιητής και διπλωμάτης εβραϊκής καταγωγής, θύμα του Ολοκαυτώματος. Ήταν ένας από τους γερμανόφωνους συγγραφείς της Πράγας.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Καμίλ Χόφμαν γεννήθηκε το 1878 στο Κόλιν της κεντρικής Βοημίας, εκείνη την εποχή πόλη τηςΑυστροουγγαρίας με ακμάζουσα Εβραϊκή κοινότητα, και καταγόταν από εβραϊκή οικογένεια πανδοχέων. Η μητρική του γλώσσα ήταν τα γερμανικά. Μεγάλωσε στην Πράγα, φοίτησε στο Γερμανικό Γυμνάσιο της Παλιάς Πόλης και ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του σε εμπορική σχολή.  

Το 1900 πήγε στη Βιέννη. Το 1903 έγινε κύριος συντάκτης της φιλελεύθερης βιεννέζικης ημερήσιας εφημερίδας Die Zeit. Ήταν μέλος του κύκλου των νέων ποιητών γύρω από τον Ούγκο φον Χόφμανσταλ. Το 1902 εκδόθηκε η ποιητική συλλογή του Αντάτζιο ήσυχων βραδιών και, μαζί με τον Στέφαν Τσβάιχ, επιμελήθηκε και μετέφρασε έναν τόμο ποιημάτων του Σαρλ Μπωντλαίρ. Το 1910 δημοσίευσε έναν δεύτερο τόμο ποίησης. Το 1911 ο Χόφμαν μετακόμισε στη Δρέσδη όπου εργάστηκε σαν αρχισυντάκτης της καθημερινής εφημερίδας Τελευταία Νέα της Δρέσδης Dresdner Neueste Nachrichten  - Τελευταία Νέα της Δρέσδης (1903–1943)  μέχρι το 1918. Και εδώ, συμμετείχε σε κύκλους συγγραφέων και καλλιτεχνών. Το 1912 εκδόθηκε η ποιητική συλλογή του με τίτλο Γερμανική ποίηση από την Αυστρία και το 1913 εκδόθηκε η συλλογή του Ερωτικά γράμματα.  

 Διπλωμάτης 
Τον Οκτώβριο του 1918, με την ίδρυση της Τσεχοσλοβακίας, ο Χόφμαν επέστρεψε στην Πράγα και εργάστηκε στο τμήμα Τύπου της Προεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου της Πράγας πριν μετατεθεί στην πρεσβεία του Βερολίνου το 1920. Παρέμεινε στο Βερολίνο για εξαιρετικά μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι το φθινόπωρο του 1938, με τον βαθμό του Πολιτιστικού Ακολούθου και του Υπεύθυνου Τύπου της Τσεχοσλοβακικής Πρεσβείας. Προσπάθησε να γεφυρώσει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και του τσεχικού, γερμανικού και εβραϊκού πολιτισμού. Στους επισκέπτες του σπιτιού του περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων σημαντικοί Γερμανοί διανοούμενοι όπως ο συγγραφέας Στέφαν Τσβάιχ, ο θεατρικός σκηνοθέτης Έρβιν Πισκάτορ, ο ζωγράφος Γκέοργκ Γκρος, ο θεατρικός συγγραφέας Ερνστ Τόλερ, ο σκηνοθέτης Μπέρτολντ Φίρτελ και ο Μπέρτολντ Μπρεχτ. Το 1932 άρχισε να κρατάει ημερολόγιο, το οποίο έγραφε στα γερμανικά, που σήμερα, διαβάζεται σαν ιστορικό βιβλίο γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο.   

Διέκοψε τις δραστηριότητές του μόνο για σύντομα ταξίδια και το 1921, κατόπιν αιτήματος του προέδρου Τόμας Μάζαρικ και του Υπουργού Εξωτερικών Έντουαρντ Μπένες, για να ιδρύσει τη γερμανόφωνη, χρηματοδοτούμενη από το κράτος εφημερίδα Prager Presse για τη γερμανόφωνη μειονότητα. Η υπηρεσιακή θέση του Χόφμαν στη διπλωματική ιεραρχία ήταν χαμηλή, αλλά η πραγματική του επιρροή στο Βερολίνο και την Πράγα ήταν πολύ μεγαλύτερη, καθώς θεωρούνταν εξαιρετικά καλά ενημερωμένος και με καλές διασυνδέσεις - τόσο στους πολιτικούς όσο και στους πολιτιστικούς κύκλους.  

Καθώς το ανερχόμενο Ναζιστικό κόμμα γινόταν ολοένα και πιο επιθετικό, ο Χόφμαν άρχισε να χρησιμοποιεί την πολιτική του επιρροή και τις διασυνδέσεις του για να βοηθήσει Γερμανοεβραίους, Γερμανούς αντιφασίστες, σοσιαλδημοκράτες και συγγραφείς να κρυφτούν ή να φύγουν, συμπεριλαμβανομένου του γιου του Λέοντα Τρότσκι, τον οποίο βοήθησε να δραπετεύσει από το Βερολίνο. Προσπάθησε επίσης να σώσει αρχεία Γερμανών συγγραφέων από κατάσχεση και καταστροφή. Το 1938, κατά τη διάρκεια της πολιτικής διένεξης μεταξύ Γερμανίας και Τσεχοσλοβακίας για την απόσπαση της Σουδητίας και τη Συμφωνία του Μονάχου, η θέση του στο Βερολίνο κατέστη επικίνδυνη. Ανακλήθηκε στην Πράγα και συνταξιοδοτήθηκε. 

 Οικογένεια 
Ο Χόφμαν ήταν παντρεμένος με την Ίρμα Οπλάτκοβα. Από τον γάμο απέκτησαν έναν γιο, τον Χανς Χέρμπερτ Χόφμαν  και μια κόρη, την Έντιθ Χόφμαν-Γιάπου (1907-2016), η οποία έζησε στο Ισραήλ μετά τον πόλεμο και ήταν κριτικός τέχνης. 

 Εγκλεισμός και θάνατος 
Μετά την κατοχή της Τσεχοσλοβακίας από τη Γερμανία, ο Χόφμαν άργησε να διασφαλίσει την ασφάλειά του. Την άνοιξη του 1939, έστειλε πρώτα την κόρη του στην Αγγλία, μετά τον γιο του στο Παρίσι και είχε βίζες για τη Σουηδία, αλλά ποτέ δεν τις χρησιμοποίησε. Το 1942, βάσει των γερμανικών φυλετικών νόμων, ο Χόφμαν και η σύζυγός του μεταφέρθηκαν  με τρένο στο γκέτο του Τερέζιενσταντ. Τον Οκτώβριο του 1944 απελάθηκαν στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς, όπου δολοφονήθηκαν σε θάλαμο αερίων. 

 Λογοτεχνική δραστηριότητα 
δεξιά|χωρίς-πλαίσιο|297x297εσ
Κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, μετέφρασε στα γερμανικά από τα τσεχικά έργα σχετικά με την πολιτική της Τσεχοσλοβακίαςτην Παγκόσμια Επανάσταση του Τόμας Μάζαρικ, την Εξέγερση των Εθνών του Έντουαρντ Μπένες και τις Συζητήσεις με τον Μάζαρικ του Κάρελ Τσάπεκ, καθώς και έργα των Μπαλζάκ, Μπωντλαίρ και Σαρλ-Λουί Φιλίπ από τα γαλλικά, μεταξύ άλλων. Ο ίδιος έγραφε κυρίως στα γερμανικά.

Το 1988, το Ινστιτούτο Σύγχρονης Ιστορίας του Μονάχου δημοσίευσε αποσπάσματα από τα πολιτικά του ημερολόγια, τα οποία ο Χόφμαν έγραφε από το 1932 έως το 1939, από την εποχή που ήταν διπλωμάτης. Η πρόταση για την έκδοση προήλθε από την κόρη του, Έντιθ Χόφμαν-Γιάπου, η οποία ζούσε στην Ιερουσαλήμ. Μια εκτεταμένη έκδοση δημοσιεύτηκε το 1995. Το 2016, μια επιλογή ποιημάτων του, μαζί με τη βιογραφία του, επανεκδόθηκε σε μια γερμανοτσεχική ανθολογία.

 Αποσπάσματα από τα Πολιτικά ημερολόγια 
27 Ιανουαρίου 1936

Χθες στις εννέα ήμουν με τον Μπένες, για πρώτη φορά, τον ΠΡΟΕΔΡΟ Μπένες. Ως συνήθως, ήταν αρκετό να του πω ότι βρισκόμουν στην Πράγα και με κάλεσε αμέσως να πάω. Τον συνεχάρηκα για την εκλογή του και ζήτησα συγγνώμη που δεν το είχα κάνει νωρίτερα. Φαίνεται χαρούμενος και υγιής, ακτινοβολώντας αισιοδοξία· γεμάτος φιλοξενία, συμπαθητικός και ομιλητικός όπως πάντα. Επίσης, όπως συνήθως, έδωσε τη διεθνή του πρόγνωση: όπως δεν υπήρξε πόλεμος το 1935, δεν θα υπάρξει ούτε το 1936. Οι δημοκρατικές αρχές επιστρέφουν σε όλο τον κόσμο.

Η εκτίμηση του Έντουαρντ Μπένες τελικά αποδείχθηκε λανθασμένη και ο Χόφμαν ανακλήθηκε στην Πράγα τρία χρόνια αργότερα, όπου συνέχισε να γράφει:

16 Μαρτίου 1939

Χιονοθύελλες, αλλά ενδιάμεσα υπάρχουν στιγμές ηλιοφάνειας. Καιρός Απριλίου. Το απόγευμα ο Ρίμπεντροπ διαβάζει στο ραδιόφωνο το καταστατικό που ιδρύει το «Προτεκτοράτο της Βοημίας και της Μοραβίας». Η πόλη είναι γεμάτη στρατιώτες. Μοιάζει με πόλεμο. Παντού είναι γεμάτο κίνηση, πλήθη, στρατιωτικά οχήματα, άρματα μάχης, μοτοσικλέτες, πεζικό. Κυκλοφοριακή συμφόρηση παντού επειδή οι Γερμανοί δεν έχουν συνηθίσει να οδηγούν αριστερά. Στον τάφο του άγνωστου στρατιώτη δίπλα στο δημαρχείο, πλήθη ανθρώπων αφήνουν χιονοστιβάδες και βιολέτες. Κάθε λουλούδι, κάθε τσεχοσλοβακική σημαία είναι μια διαμαρτυρία.

 Έργα 

 1902: Adagio stiller Abende - Αντάτζιο ήσυχων βραδιών
 1910: Die Vase - Το βάζο
 1912: Deutsche Lyrik aus Österreich - Γερμανική ποίηση από την Αυστρία 
 1913: Briefe der Liebe - Ερωτικά γράμματα 
 1936: Glocken meiner Heimat - Καμπάνες της πατρίδας μου 
 1995: Politisches Tagebuch 1932–1939 - Τα πολιτικά ημερολόγια του Καμίλ Χόφμαν από το 1932 έως το 1939

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Τσέχοι συγγραφείς
Κατηγορία:Τσέχοι ποιητές
Κατηγορία:Αυστριακοί συγγραφείς
Κατηγορία:Εβραίοι λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανόφωνοι λογοτέχνες της Πράγας
Κατηγορία:Πρόσωπα που πέθαναν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Κατηγορία : Θύματα του Ολοκαυτώματος