Αρμενική Επαναστατική Ομοσπονδία

Η Αρμενική Επαναστατική Ομοσπονδία (αρμενικά: Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն,  συντομογραφία: ΑΕΟ (ՀՅΔ)), επίσης γνωστή ως Ντασνακτσουτιούν  (Αρμενικά: Դաշնակցություն, «Ομοσπονδία»), είναι αρμενικό εθνικιστικό και σοσιαλιστικό πολιτικό κόμμα που ιδρύθηκε το 1890 στην Τιφλίδα, Ρωσική Αυτοκρατορία από τους Χρισταπόρ Μικαελιάν, Στεπάν Ζοριάν και Σιμοόν Ζαβαριάν. Όσον αφορά το 2023, το κόμμα δραστηριοποιείται στην Αρμενία, τον Λίβανο, το Ιράν και σε χώρες όπου υπάρχει αρμενική διασπορά. Το κόμμα ήταν επίσης ενεργό στο Αρτσάχ μέχρι την επίθεση του Αζερμπαϊτζάν τον Σεπτέμβριο του 2023. Αν και εδώ και καιρό αποτελεί το πιο ισχυρό πολιτικό κόμμα στην αρμενική διασπορά, έχει συγκριτικά μικρότερη αναλογικά παρουσία στη Δημοκρατία της Αρμενίας. Τον Οκτώβριο του 2023, το κόμμα εκπροσωπούνταν σε δύο εθνικά κοινοβούλια, με δέκα έδρες στην Εθνοσυνέλευση της Αρμενίας και τρεις έδρες στο Κοινοβούλιο του Λιβάνου ως μέρος της Συμμαχίας της 8ης Μαρτίου.

Η ΑΕΟ παραδοσιακά υποστηρίζει τη σοσιαλιστική δημοκρατία και είναι πλήρες μέλος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς από το 2003. Εντάχθηκε στη Δεύτερη Διεθνή το 1907. Έχει τα περισσότερα μέλη από τα πολιτικά κόμματα που υπάρχουν στην αρμενική διασπορά, έχοντας ιδρύσει παραρτήματα σε περισσότερες από 20 χώρες. Σε σύγκριση με άλλα αρμενικά κόμματα της διασποράς που τείνουν να επικεντρώνονται κυρίως σε εκπαιδευτικά ή ανθρωπιστικά έργα, η ΑΕΟ είναι η πιο πολιτικά προσανατολισμένη από τις οργανώσεις και παραδοσιακά υπήρξε ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του αρμενικού εθνικισμού. Το κόμμα διεξάγει εκστρατεία για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων και το δικαίωμα για αποζημιώσεις. Υποστηρίζει επίσης την ίδρυση της Ενωμένης Αρμενίας, βασισμένη εν μέρει στη Συνθήκη των Σεβρών του 1920.

Η ΑΕΟ προήλθε από τη συγχώνευση διαφόρων αρμενικών πολιτικών ομάδων, κυρίως από τη Ρωσική Αυτοκρατορία, με τον δεδηλωμένο στόχο της επίτευξης «της πολιτικής και οικονομικής ελευθερίας της Τουρκικής Αρμενίας» μέσω ένοπλης εξέγερσης. Τη δεκαετία του 1890, το κόμμα επεδίωξε να ενοποιήσει τις διάφορες μικρές ομάδες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία που υποστήριζαν τη μεταρρύθμιση και την υπεράσπιση των αρμενικών χωριών από τις σφαγές και τις ληστείες που ήταν ευρέως διαδεδομένες σε ορισμένες από τις αρμενικές περιοχές της αυτοκρατορίας. Τα μέλη της ΑΕΟ σχημάτισαν ομάδες παρτιζάνων (φενταγί) που υπερασπίστηκαν τους Αρμένιους πολίτες μέσω ένοπλης αντίστασης. Το κόμμα απείχε από επαναστατική δραστηριότητα στη Ρωσική Αυτοκρατορία μέχρι την απόφαση των ρωσικών αρχών να κατασχέσουν την περιουσία της Αρμενικής Εκκλησίας το 1903. Αρχικά περιορίζοντας τα αιτήματά της στην εγκαθίδρυση αυτονομίας και δημοκρατικών δικαιωμάτων για τους Αρμένιους στις δύο αυτοκρατορίες, το κόμμα υιοθέτησε μια ανεξάρτητη και ενωμένη Αρμενία ως μέρος του προγράμματός του το 1919.

Το 1918, το κόμμα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο σχηματισμό της Πρώτης Δημοκρατίας της Αρμενίας, η οποία έπεσε στα χέρια των Σοβιετικών κομμουνιστών το 1920. Αφού οι κομμουνιστές εξόρισαν την ηγεσία του, η ΑΕΟ εγκαταστάθηκε στις κοινότητες της αρμενικής διασποράς, όπου βοήθησε τους Αρμένιους να διατηρήσουν την πολιτιστική τους ταυτότητα. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η ΑΕΟ επανήλθε στην Αρμενία. Πριν από την εκλογή του Σερζ Σαρκισιάν ως Προέδρου της Αρμενίας τον Φεβρουάριο του 2008 και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα μετά, η ΑΕΟ ήταν μέλος του κυβερνώντος συνασπισμού, παρόλο που όρισε τον δικό της υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές του 2008.

Η ΑΕΟ επανήλθε στο υπουργικό συμβούλιο του Σαρκισιάν τον Φεβρουάριο του 2016, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας «μακροπρόθεσμης πολιτικής συνεργασίας» με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, μέσω της οποίας η ΑΕΟ θα μοιραζόταν την ευθύνη για όλες τις κυβερνητικές πολιτικές. Στη συνέχεια, η ΑΕΟ ενέκρινε τον διορισμό του Σαρκισιάν τον Απρίλιο του 2018 ως πρωθυπουργού, θέση από την οποία παραιτήθηκε έξι ημέρες αργότερα (23 Απριλίου 2018) εν μέσω μεγάλης κλίμακας διαμαρτυριών σε αυτό που έγινε γνωστό ως η Βελούδινη Επανάσταση. Μέχρι το βράδυ της 25ης Απριλίου 2018, η ΑΕΟ είχε αποσυρθεί από τον συνασπισμό.

Κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών στην Αρμενία το 2020-2021, το κόμμα επιβεβαίωσε ότι θα συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές της Αρμενίας το 2021 ως μέρος μιας πολιτικής συμμαχίας - της Συμμαχίας της Αρμενίας. Στις εκλογές του 2021, η Συμμαχία της Αρμενίας, με επικεφαλής τον δεύτερο Πρόεδρο της Αρμενίας, Ρόμπερτ Κοτσαριάν, κέρδισε το 21% της λαϊκής ψήφου και κέρδισε 29 έδρες στην Εθνοσυνέλευση.

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πολιτικά κόμματα στην Αρμενία
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Αρμενικά (hy)
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αρμενικά
Κατηγορία:Σοσιαλιστικά κόμματα
Κατηγορία:Εθνικιστικά κόμματα