Εκλογές Γερουσίας της Ταϊλάνδης 2024

Οι εκλογές για τη Γερουσία διεξήχθησαν στην Ταϊλάνδη από τις 9 έως τις 26 Ιουνίου 2024 και ήταν οι πρώτες του είδους τους βάσει του Συντάγματος του 2017. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, η μεταβατική Γερουσία της Ταϊλάνδης έληξε στις 10 Μαΐου 2024. Από εκεί και πέρα, η επόμενη Γερουσία θα αποτελείται από 200 μέλη και δεν θα έχει την εξουσία να εκλέγει πρωθυπουργούς.

Ήταν η πρώτη εκλογική διαδικασία που εφήρμοσε το ιδιαίτερα περίπλοκο εκλογικό σύστημα που προβλέπεται από τον Οργανικό Νόμο του 2018 για την Απόκτηση Γερουσιαστών. Τα μέλη της εκλέγονται μεταξύ ανεξάρτητων υποψηφίων, χωρίς συμμετοχή από πρόσωπα εκτός της ομάδας των υποψηφίων. Οι εκλογές επικρίθηκαν ήδη για την πολυπλοκότητα, την έλλειψη διαφάνειας και τη σύγχυση που προκάλεσε το εκλογικό σύστημα.

 Υπόβαθρο
Η Γερουσία της Ταϊλάνδης έχει υποστεί αρκετές μεταρρυθμίσεις από την αρχική της σύσταση το 1947. Κατά καιρούς, η σύνθεσή της βασίστηκε σε διαφορετικές μεθόδους, καθώς υπήρξε διορισμένη, άμεσα εκλεγμένη, έμμεσα εκλεγμένη ή συνδυασμός αυτών των τρόπων. Σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα του 2017, το οποίο θεσπίστηκε μετά το πραξικόπημα του 2014, προβλέφθηκε μια πενταετής μεταβατική Γερουσία, διορισμένη από το Εθνικό Συμβούλιο για την Ειρήνη και την Τάξη, τη στρατιωτική χούντα που κυβέρνησε τη χώρα από το πραξικόπημα του 2014 έως το 2019, και στη συνέχεια «μόνιμες» Γερουσίες.

Η μεταβατική Γερουσία αποτελείτο από 250 μέλη που επιλέχθηκαν απευθείας από τη χούντα. Είχε την εξουσία να ψηφίζει για την εκλογή Πρωθυπουργού, μαζί με τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων. Ψήφισε μαζικά υπέρ του Πραγιούθ Τσαν-ότσα το 2019 και του Σρέθα Ταβίσιν το 2023. Η εν λόγω πρόβλεψη τέθηκε υπό έντονο δημόσιο έλεγχο κατά τις πρωθυπουργικές εκλογές του 2023, όταν οι γερουσιαστές αρνήθηκαν να στηρίξουν την εκλογή του Πίτα Λιμτζαρονράτ, παρά τη σαφή πλειοψηφία που είχε εξασφαλίσει στη Βουλή.

Μετά τη λήξη της θητείας της μεταβατικής Γερουσίας στις 10 Μαΐου 2024, οι επόμενες Γερουσίες θα εκλέγονται έμμεσα μέσω ενός ιδιαίτερα πολύπλοκου εκλογικού συστήματος, το οποίο έχει σχεδιαστεί με σκοπό τη δημιουργία ενός τεχνοκρατικού θεσμού. Οι εκλογές του 2024 θα είναι οι πρώτες που θα εφαρμόσουν αυτό το σύστημα. Η μόνιμη Γερουσία δεν θα διαθέτει την εξουσία να ψηφίζει για την εκλογή Πρωθυπουργού.

 Εκλογές του 2023 

Η κυβέρνηση του Πραγιούθ Τσαν-ότσα ηττήθηκε συντριπτικά στις εκλογές της Βουλής των Αντιπροσώπων που διεξήχθησαν το 2023. Το Κόμμα Προχωρήστε Μπροστά (Move Forward Party) κέρδισε τις περισσότερες έδρες, με το Κόμμα Φέου Τάι (Pheu Thai Party) να έρχεται στη δεύτερη θέση. Η προσπάθεια σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού μεταξύ των δύο κομμάτων απέτυχε, καθώς ο ηγέτης του Προχωρήστε Μπροστά, Πίτα Λιμτζαρονράτ, δεν κατάφερε να εκλεγεί πρωθυπουργός, κυρίως λόγω της αντίθεσης της συντηρητικής Γερουσίας.

Αντίθετα, η κυβέρνηση σχηματίστηκε από τον υποψήφιο του Φέου Τάι, Σρέθα Ταβίσιν. Η κυβέρνηση του Ταβίσιν είχε την υποστήριξη του Κόμματος Μπουμτζαϊτάι και του Chart Thai Pattana, όπως και των κομμάτων που στήριζαν τον Πραγιούτ,  όπως το Κόμμα Palang Pracharath και το Ενωμένο Κόμμα του Ταϊλανδέζικου Έθνους.

 Εκλογικό σύστημα 
Η μόνιμη Γερουσία της Ταϊλάνδης αποτελείται από 200 γερουσιαστές, οι οποίοι επιλέγονται από και ανάμεσα σε "πρόσωπα που διαθέτουν γνώση, εξειδίκευση, εμπειρία, επαγγελματική ιδιότητα ή χαρακτηριστικά, κοινά συμφέροντα ή εργάζονται ή έχουν εργαστεί σε διάφορους τομείς της κοινωνίας". Πρόκειται για ένα ακομμάτιστο σώμα, και όλοι οι υποψήφιοι συμμετέχουν ως ανεξάρτητοι πολιτικοί. Οι γερουσιαστές υπηρετούν θητεία πέντε ετών και δεν έχουν δικαίωμα επανεκλογής. Οι κανόνες για την εκλογή τους καθορίζονται στον Οργανικό Νόμο του 2018 περί Απόκτησης Γερουσιαστών.
Οι υποψήφιοι πρέπει να είναι Ταϊλανδοί υπήκοοι εκ γενετής, να έχουν συμπληρώσει το 40ό έτος της ηλικίας τους και να διαθέτουν τουλάχιστον 10 χρόνια εμπειρίας στον τομέα τους. Οι 20 ομάδες περιλαμβάνουν:

Ομάδα δημόσιας διοίκησης και εθνικής ασφάλειας
Ομάδα δικαίου και δικαιοσύνης
Ομάδα εκπαίδευσης
Ομάδα δημόσιας υγείας
Ομάδα αγροτών ρυζιού ή δημητριακών
Ομάδα δενδροκαλλιεργητών, δασοκομίας, κτηνοτροφίας και αλιείας
Ομάδα εργαζομένων εκτός κυβερνητικού τομέα
Ομάδα που εργάζεται στον τομέα περιβάλλοντος, πολεοδομίας, ακινήτων και κοινής ωφέλειας, φυσικών πόρων και ενέργειας
Ομάδα μικρομεσαίων επιχειρηματιών και λοιπών
Ομάδα επιχειρηματιών εκτός της ομάδας (9)
Ομάδα εργαζομένων στον τουρισμό
Ομάδα βιομηχάνων και συναφών
Ομάδα εργαζομένων στον επιστημονικό, τεχνολογικό, επικοινωνιακό, καινοτόμο ή συναφή τομέα
Ομάδα γυναικών
Ομάδα ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία, εθνοτικών μειονοτήτων και άλλων ταυτοτήτων
Ομάδα τεχνών, πολιτισμού, μουσικής, παραστατικών τεχνών και ψυχαγωγίας
Ομάδα ΜΚΟ
Ομάδα αθλητών, ΜΜΕ και λογοτεχνίας
Ομάδα ελεύθερων επαγγελματιών
Λοιπές ομάδες
Οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν κάποια σύνδεση με την εκλογική περιφέρεια στην οποία κατεβαίνουν και να καταβάλουν τέλος αίτησης 2.500 μπαχτ. Απαγορεύεται να είναι μέλη πολιτικού κόμματος. Επιπλέον, αποκλείονται από την υποψηφιότητα: δημόσιοι υπάλληλοι, νυν και πρώην βουλευτές, πρώην υπουργοί, πρώην τοπικοί διοικητές, πρώην στελέχη πολιτικών κομμάτων (εκτός αν έχουν αποχωρήσει από τη θέση τους για τουλάχιστον πέντε έτη), γονείς, σύζυγοι και τέκνα υποψηφίων, καθώς και τα μέλη της μεταβατικής Γερουσίας.

Οι γερουσιαστές εκλέγονται αποκλειστικά μεταξύ του συνόλου των υποψηφίων, χωρίς συμμετοχή εκλογέων εκτός υποψηφιότητας. Κάθε υποψήφιος υποβάλλει αίτηση για μία από τις 20 επιλέξιμες ομάδες, και δέκα γερουσιαστές εκλέγονται από κάθε ομάδα. Υπάρχουν έξι γύροι ψηφοφορίας: δύο σε επίπεδο περιφέρειας, δύο σε επαρχιακό και δύο σε εθνικό επίπεδο. Αξιοσημείωτο είναι ότι το κοινό δεν μπορεί να παρακολουθεί τη διαδικασία ψηφοφορίας – μόνο οι ίδιοι οι υποψήφιοι μπορούν.

 Χρονοδιάγραμμα 
Σε περιφερειακό επίπεδο, οι υποψήφιοι θα ψηφίσουν εντός της ομάδας τους. Σε κάθε περιφέρεια, οι πέντε υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους από κάθε ομάδα προκρίνονται στον δεύτερο γύρο. Εκεί, κάθε υποψήφιος θα λάβει τυχαία 3–5 ομάδες (εκτός της δικής του) στις οποίες θα κληθεί να ψηφίσει. Οι τρεις πρώτοι υποψήφιοι από κάθε ομάδα σε κάθε περιφέρεια προκρίνονται στον επόμενο γύρο — συνολικά 60 υποψήφιοι ανά περιφέρεια.

Η διαδικασία σε επαρχιακό επίπεδο πραγματοποιείται στις 16 Ιουνίου. Δεδομένου ότι ο αριθμός των περιφερειών σε κάθε επαρχία διαφέρει (από τρεις έως 50), ο αριθμός των υποψηφίων ποικίλλει σημαντικά. Αρχικά, οι υποψήφιοι περιορίζονται σε πέντε ανά ομάδα. Έπειτα, ψηφίζουν εκ νέου για υποψηφίους άλλων ομάδων. Ενδέχεται να λάβουν τις ίδιες ή διαφορετικές ομάδες από την προηγούμενη φάση. Τελικά, θα απομείνουν δύο υποψήφιοι ανά ομάδα σε κάθε επαρχία — συνολικά 3.080 υποψήφιοι σε εθνικό επίπεδο.

Στη συνέχεια, η διαδικασία μεταβαίνει σε εθνικό επίπεδο, όπου οι 3.080 υποψήφιοι επαναλαμβάνουν τις ενδοομαδικές και διομαδικές ψηφοφορίες, ώστε να εκλεγούν δέκα γερουσιαστές από κάθε μία από τις 20 ομάδες.

Ο αριθμός ψήφων που επιτρέπεται σε κάθε γύρο ποικίλλει, χαρακτηριστικό του συστήματος περιορισμένης ψήφου. Σε περιφερειακό και επαρχιακό επίπεδο, κάθε ψηφοφόρος έχει δύο ψήφους εντός της ομάδας του και μία διομαδική ψήφο. Σε εθνικό επίπεδο, μπορεί να έχει δέκα ψήφους για την ενδοομαδική ψηφοφορία και πέντε για τη διομαδική. Οι υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους προκρίνονται – όλοι οι υπόλοιποι αποκλείονται. Δεν απαιτείται ελάχιστο όριο ψήφων για εκλογή. Επιτρέπεται στους υποψηφίους να ψηφίσουν τον εαυτό τους στην ενδοομαδική ψηφοφορία. Δεν επιτρέπεται να δώσουν παραπάνω από μία ψήφο στον ίδιο υποψήφιο. Δεν είναι υποχρεωτικό να χρησιμοποιήσουν όλες τους τις ψήφους.

Κριτική
Το εκλογικό σύστημα είναι αμφιλεγόμενο. Οι επικριτές του έχουν αναφερθεί σε αυτό ως "την πιο περίπλοκη εκλογή στον κόσμο".
Άλλες κριτικές εστιάζουν στην υποτιθέμενη ευπάθεια του συστήματος σε χειραγώγηση. Δεδομένου ότι οποιοδήποτε πρόσωπο πληροί τα κριτήρια μπορεί να κατέβει ως υποψήφιος, οι εκλογές σε επίπεδο περιφέρειας μπορούν να "γεμίσουν" με υποψηφίους που εξυπηρετούν την εκλογή συγκεκριμένων προσώπων. Η εκλογή της μεταβατικής Γερουσίας το 2018 χρησιμοποίησε παρόμοιο σύστημα, αν και οι περισσότεροι γερουσιαστές επιλέχθηκαν τελικά από τη χούντα. Υποψήφιοι που συμμετείχαν στη διαδικασία κατήγγειλαν πρακτικές αγοραπωλησίας ψήφων, υποστηρίζοντας πως οι επιθυμητοί υποψήφιοι εκμεταλλεύτηκαν τις επαγγελματικές τους διασυνδέσεις για να εκλεγούν.

 Αποτελέσματα 
Η Εκλογική Επιτροπή δημοσίευσε τη λίστα των εκλεγμένων γερουσιαστών στο Βασιλικό Φύλλο και στη συνέχεια τους όρκισε στις 10 Ιουλίου.

 File:Senate of Thailand (2024).svgΚόμμαΠεριφερειακό επίπεδοΕπαρχιακό επίπεδοΕθνικό επίπεδοΈδρεςΨήφοι%Ψήφοι%Ψήφοι% Ανεξάρτητοι     200Σύνολο    200Σύνολο ψήφων 43.818  –  23.064  –  2.986  – Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή46.206 (αρχικά 48.117 σε επίπεδο περιφέρειας)   23.645    2.994 (αρχικά 3.000 υποψήφιοι σε εθνικό επίπεδο)   Πηγή: ECT 

 Στρατόπεδα ψηφοφορίας 
Στις 23 Ιουλίου 2024, οι νεοεκλεγμένοι γερουσιαστές συγκεντρώθηκαν για να εκλέξουν τον Πρόεδρο της Γερουσίας. Τα αποτελέσματα ήταν 153 ψήφοι υπέρ των λεγόμενων «Μπλε Γερουσιαστών», που φέρονταν να έχουν σχέση με το Κόμμα Bhumjaithai, 19 ψήφοι υπέρ των λεγόμενων "Γερουσιαστών Νέας Γενιάς", οι οποίοι είχαν δεσμευτεί να προωθήσουν φιλελεύθερα και προοδευτικά ζητήματα (παρά το γεγονός ότι 30 είχαν δεσμευτεί σε αυτή την ομάδα εκ των προτέρων), και 13 ψήφοι για τους μη συνδεδεμένους με τις δύο προηγούμενες ομάδες. Στο σύνολο περιλαμβάνονταν άκυρες και λευκές ψήφοι.

 Υπόθεση ξέπλυμα χρήματος και νοθείας ψήφων 
Το 2025, η Εκλογική Επιτροπή της Ταϊλάνδης (EC) και το Τμήμα Ειδικών Ερευνών (DSI) ξεκίνησαν έρευνες σχετικά με γερουσιαστές, στο πλαίσιο κατηγοριών για νοθεία ψήφων και ξέπλυμα χρήματος κατά τις εκλογές του 2024.

Παραπομπές 

2024
Ταιλανδη