Anna's Archive (Το αρχείο της Άννας)

Το αρχείο της Άννας  (Anna's Archive) είναι μια μηχανή αναζήτησης ανοιχτού κώδικα για βιβλιοθήκες σκιάς που ξεκίνησε από την Άννα λίγο μετά τις προσπάθειες των αρχών να κλείσουν τη Z-Library το 2022. Ο ιστότοπος συγκεντρώνει καταχωρήσεις από τις μεγάλες βιβλιοθήκες σκιάς, συμπεριλαμβανομένων της Z-Library, του Sci-Hub και της Library Genesis, μεταξύ άλλων πηγών. Το αρχείο της Άννας αυτοαποκαλείται "η μεγαλύτερη πραγματικά ανοιχτή βιβλιοθήκη στην ανθρώπινη ιστορία", και έχει δηλώσει ότι έχει ως στόχο να "καταγράψει όλα τα υπάρχοντα βιβλία" και "να προαγάγει την πρόοδο της ανθρωπότητας θέτοντας στην διάθεσή της όλα αυτά τα βιβλία ευχερώς προσβάσιμα σε ψηφιακή μορφή". Ο ιστότοπος δεν φέρει ευθύνη για λήψεις υλικών που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα,  καθώς αναδεικνύει τα μεταδεδομένα αλλά δεν φιλοξενεί άμεσα κανένα αρχείο. Η λειτουργία του βασίζεται στη σύνδεση με λήψεις από τρίτους. Ωστόσο, έχει αντιμετωπίσει κυβερνητικούς αποκλεισμούς και νομικές ενέργειες από εκδότες και επαγγελματικές ενώσεις εκδοτικών οίκων για τη συμμετοχή σε παραβίαση των πνευματικών δικαιωμάτων μεγάλης κλίμακας.

 Προέλευση 
Το Αρχείο της Άννας προέκυψε από το έργο Pirate Library Mirror (PiLiMi), μια ανώνυμη προσπάθεια να αντικατοπτριστούν οι βιβλιοθήκες "σκιάς" (πειρατικές), που αποτελούσαν ένα πλήρες αντίγραφο του Z-Library το Σεπτέμβριο του 2022. Η PiLiMi αναγνώρισε ότι "εσκεμμένα παραβίασε το νόμο πέρι πνευματικών δικαιωμάτων στις περισσότερες χώρες", και ότι ο αρχικός στόχος ήταν η συντήρηση της βιβλιοθήκης, και όχι η δυνατότητα τα αρχεία να είναι ευρέσιμα. 

Κάποιες μέρες αφού οι Αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής κατέσχεσαν απάριθμα domains του Z-Library, και συνέλαβαν τους φερόμενους ως χειριστές το Νοέμβριο του 2022, η Άννα, μέλος του PiLiMi (γνωστή και ως Anna Archivist) εξέδωσε το Anna's Archive, που αρχικά έμφάνιζε αποτελέσματα από το Z-Library και το Library Genesis   

Το Αρχείο της Άννας έχει περιγραφεί με διάφορους τρόπους ως μηχανή αναζήτησης, μηχανή μετα-αναζήτησης και ως βιβλιοθήκη σκιάς. Ο ιστότοπος δεν φιλοξενεί κανένα αρχείο, αλλά παρέχει συνδέσεις σε λήψεις τρίτων, οι οποίες παρέχονται από ανώνυμους συνεργάτες. Προσφέρει επίσης λήψεις μέσω του πρωτοκόλλου Διαπλανητικού Συστήματος Αρχείων (IPFS).Ο πηγαίος κώδικάς του είναι αφιερωμένος στο κοινό κτήμα υπό την Άδεια Creative Commons (CC0), και τα δεδομένα του κυκλοφορούν μαζικά με τα αρχεία torrent, ώστε να είναι ανθεκτικό στο κατέβασμα ιστοσελίδων.  Διαχειρίζεται τρεις καθρέπτες κάτω από διαφορετικούς top-level domains , επί του παρόντος .li, .se και .org. 

Από τον Ιούνιο του 2025, το Αρχείο της Άννας περιλαμβάνει 51.064.327 βιβλία και 98.551.617 επιστημονικά άρθρα. Ο συνολικός κατάλογος των torrents συνολικά έχει μέγεθος περίπου 1.1 πεταβάιτ.  Τον Μάρτιο του 2025, είχε κατά μέσο όρο πάνω από 650.000 ημερήσιες λήψεις, περίπου 10 φορές την εκτιμώμενη ημερήσια διανομή της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Νέας Υόρκης.  Περιέχει τη το Library Genesis, το Sci-Hub, τη Z-Βιβλιοθήκη, το Internet Archive, το DuXiu, το MagzDB, το Nexus/STC και το HathiTrust μεταξύ άλλων πηγών. Ορισμένες από αυτές τις βάσεις δεδομένων είναι ήδη ευρέως προσβάσιμες, ενώ άλλες έχουν αποσυνδεθεί ή αποκτήθηκαν για διανομή ιδιωτικά. 

 Χρηματoδότηση 
Οι υψηλής ταχύτητας λήψεις στο αρχείο της Άννας είναι διαθέσιμες μόνο σε χρήστες με συνδρομή επι πληρωμή, ενώ οι μη συνδρομητές πρέπει να χρησιμοποιούν πιο αργές επιλογές με επαλήθευση του προγράμματος περιήγησης για να αποφευχθεί η κατάχρηση από bots. Περιγράφει τον εαυτό του ως μη κερδοσκοπικό οργανισμό, υποστηρίζοντας ότι τα τέλη συμμετοχής και οι δωρεές δαπανούνται κυρίως για υποδομές διακομιστών και ότι δεν γίνεται προσωπική χρήση από τους διαχειριστές του ιστότοπου. Οι συμμετοχές και οι χρηματικές ανταμοιβές χορηγούνται σε ορισμένους εθελοντές συνεισφέροντες. 

Το Αρχείο της Άννας προσφέρει υψηλής ταχύτητας πρόσβαση στην πλήρη συλλογή του μέσω Πρωτοκόλλου Ασφαλούς Μεταφοράς Αρχείων (SFTP) σε ομάδες που εκπαιδεύουν Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα ως αντάλλαγμα για μεγάλες συνεισφορές χρημάτων ή δεδομένων.  Το αρχείο της Άννας δήλωσε ότι παρέχει πρόσβαση αυτής της φύσης σε περίπου 30 εταιρείες από τον Ιανουάριο του 2025, κυρίως με έδρα την Κίνα, συμπεριλαμβανομένων εταιρειών Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs) και data brokers .  Το μοντέλο VL του DeepSeek εκπαιδεύτηκε με δεδομένα από τον ιστότοπο. 

 Κίνητρο 
Ο στόχος του έργου είναι να συνεχίσει την αποστολή συντήρησης και πρόσβασης των προηγούμενων πρωτοβουλιών όπως η Z-Library και το Sci-Hub. 

Η Άννα αναφέρει τον προγραμματιστή και ακτιβιστή Άαρον Σουόρτς ως βασική έμπνευση για το έργο,  και έχει δηλώσει ότι οι ίδιοι, και άλλοι βιβλιοθηκονικοί σκιάς πιστεύουν ότι "η πληροφορία θέλει να είναι ελεύθερη". [1] Η ομάδα του έργου αυτοπροσδιορίζεται ως "ιδεολόγοι" που πιστεύουν ότι η διατήρηση και η φιλοξενία της συλλογής τους άνω των 140 εκατομμυρίων εργών που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα είναι ηθικά σωστή, ειδικά καθώς οι παραδοσιακές βιβλιοθήκες αντιμετωπίζουν περικοπές και ψηφιακά αρχεία εταιρειών θεωρούνται αναξιόπιστα για τη διατήρηση της κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Ο ιστότοπος συνιστά τα γραπτά του Σουόρτς, καθώς και το How Music Got Free του Stephen Witt και το Michele Boldrin και το David K. Levine Against Intellectual Monopoly, τα οποία κατακρίνουν το υπάρχον δίκαιο πνευματικών δικαιωμάτων και έχουν συσχετιστεί με το κίνημα copyleft. Η Άννα αναφέρει ότι ενώ οι περισσότερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) με έδρα τις ΗΠΑ δίσταζαν να χρησιμοποιήσουν την παράνομη συλλογή του αρχείου για δεδομένα κατάρτισης, οι κινεζικές εταιρείες το "έχουν αγκαλιάσει ενθουσιαστικά", με μία από αυτές να είναι η DeepSeek.  Αυτό οδήγησε την Άννα να προωθήσει τη μεταρρύθμιση του πνευματικού δικαιώματος ως θέμα εθνικής ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι οι δυτικές χώρες κινδυνεύουν να μείνουν πίσω στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης εάν δεν δημιουργήσουν νομικές εξαιρέσεις για τη μαζική διατήρηση και τη χρήση κειμένων για σκοπούς όπως η μηχανική εκμάθηση. 

Το Αρχείο της Άννας έχει περιγραφεί ως επέκταση των φιλοδοξιών των προηγούμενων βιβλιοθηκών σκιάς με το όραμα μιας "καθολικής βιβλιοθήκης" που διατηρεί όσο το δυνατόν περισσότερα βιβλία. Αυτό γίνεται στο πλαίσιο μιας αναδυόμενης "κουλτούρας δυσπιστίας προς τις εταιρείες, τα θεσμικά όργανα, τις κυβερνήσεις και τους νόμους... που ίσως ξεκίνησε με την οικονομική κατάρρευση του 2008 και τα κινήματα Occupy Wall Street", ένα από τα οποία οδήγησε στην άνοδο των αποκεντρωτικών τεχνολογιών όπως οι βιβλιοθήκες σκιάς και τα κρυπτονομίσματα.

 Αποκλεισμοί σελίδων και νομικά ζητήματα 
μικρογραφία|Χάρτης χωρών που έχουν αποκλείσει το Aρχείο της Άννας

 ΗΠΑ 
Από το 2023, τα domains του Αρχείου της Άννας εμφανίστηκαν στον ετήσιο Κατάλογο των Γνωστών Αγορών (Notorious Markets List) του Γραφείου του Αμερικανικού Αντιπροσώπου Εμπορίου, ο οποίος υπογραμμίζει τις ψηφιακές και φυσικές αγορές που υποτίθεται ότι εμπλέκονται σε μεγάλης κλίμακας παραβιάσεις της πνευματικής ιδιοκτησίας. Αυτές οι αναφορές, περιγράφουν τον ιστότοπο ως σχετικό με το Sci-Hub και τη Library Genesis. Σε απάντηση σε αίτημα σχολιασμού από το Γραφείο για τη λίστα του 2023, η Ένωση Αμερικανών Εκδoτών αναγνώρισε το Αρχείο της Άννας ως παραβιάζουσα τοποθεσία και ανέλυσε τα πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων της διαπιστώνοντας ότι είχε λάβει πάνω από 29.000 δολάρια σε κεφάλαια από τον Ιούλιο του 2023.

 Δίκη της OCLC 
Τον Οκτώβριο του 2023, αναφέρεται ότι το Αρχείο της Άννας είχε εξάγει το σύνολο της βάσης δεδομένων του WorldCat, την μεγαλύτερη βιβλιογραφική βάση δεδομένων στον κόσμο, κάνοντας τα ιδιόκτητα δεδομένα του ελεύθερα διαθέσιμα, κάτι που η Άννα περιέγραψε ως "ένα σημαντικό ορόσημο στην χαρτογράφηση όλων των βιβλίων στον κόσμο".  Η OCLC, υπεύθυνη διατήρησης της WorldCat, απάντησε υποβάλλοντας μήνυση κατά του ιστότοπου σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Οχάιο τον Ιανουάριο του 2024, ισχυριζόμενη ότι η καταγραφή επιτεύχθηκε μέσω κυβερνοεπιθέσεων στους διακομιστές του. Ζήτησε πάνω από 5 εκατομμύρια δολάρια συνολικής αποζημίωσης και ένταλμα για παύση της εξαγωγής και διαμοιρασμού των δεδομένων από το Αρχείο της Άννας.  Η OCLC διευκρίνισε ότι παρόλο που τα εσωτερικά της συστήματα δεν παραβιάστηκαν, πιστεύει ότι οι ενέργειες του ιστότοπου νομικά συνιστούν ηλεκτρονική παρείσφρηση (hacking).  Ο μοναδικός κατηγορούμενος αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στο Αρχείο της Άννας ή την εξαγωγή δεδομένων.  Ο συγγραφέας τεχνολογίας Γκλίν Μούντι επέκρινε την αγωγή ως "κοστοβόρα και άσκοπη", λέγοντας ότι βαίνει αντίθετα με την αποστολή της OCLC να καταστήσει την πληροφορία προσβάσιμη.

Τον Ιούλιο του 2024, μετά την αγωγή, ο καθρέπτης .org του Αρχείου της Άννας αντικαταστάθηκε από ένα νέο καθρέπτη.gs για να αποφύγει να πέσει κάτω από τη δικαιοδοσία των ΗΠΑ. Ωστόσο, σύντομα μετά, το .gs domain ανεστάλει και ο καθρέπτης επέστρεψε στο αρχικό .org domain.  

Τον Μάρτιο του 2025, το δικαστήριο ανέβαλε την έκδοση απόφασης για ορισμένες πτυχές της υπόθεσης και τις παρέπεμψε στο Ανώτατο Δικαστήριο του Οχάιο, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με τη νομική καινοτομία της υπόθεσης. Απέρριψε τόσο το αίτημα του OCLC για έκδοση απόφασης ερήμην όσο και το αίτημα της κατονομαζόμενης εναγομένης για απόρριψη της αγωγής. Τον Απρίλιο, ο οργανισμός OCLC κατέληξε σε συμφωνία με την κατονομαζόμενη εναγομένη για την απόσυρσή της από την υπόθεση, εστιάζοντας πλέον στην έκδοση απόφασης κατά της ίδιας της ιστοσελίδας. 

 Αγωγή της Nvidia 
Τον Μάρτιο του 2024, μια ομάδα συγγραφέων κατέθεσε αγωγή κατά της Nvidia σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια, κατηγορώντας την ότι εκπαίδευσε την πλατφόρμα γενετικής τεχνητής νοημοσύνης NeMo στο σύνολο δεδομένων Books3,    το οποίο περιλαμβάνει προστατευμένο με πνευματικά δικαιώματα υλικό από διάφορες βιβλιοθήκες σκιών, μεταξύ των οποίων και το Αρχείο της Άννας. Στην απάντηση της εταιρείας, αμφισβητήθηκε ο χαρακτηρισμός αυτών των ιστοσελίδων ως shadow libraries, παρά το γεγονός ότι το ίδιο το Anna's Archive χρησιμοποιεί αυτόν τον όρο.

Τον Φεβρουάριο του 2025, αποκαλύφθηκαν εσωτερικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο πλαίσιο αγωγής κατά της Meta σε δικαστήριο της Καλιφόρνια, σχετικά με την υποτιθέμενη εκπαίδευση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας σε έργα προστατευμένα με πνευματικά δικαιώματα. Τα μηνύματα αποκάλυψαν ότι η εταιρεία είχε κατεβάσει περισσότερα από 81 τεραμπάιτ δεδομένων μέσω torrents του Αρχείου της Άννας, επιπλέον των δεδομένων που είχαν ήδη ληφθεί από το Library Genesis. Οι ενάγοντες, μια ομάδα συγγραφέων που περιλαμβάνει τους Ρίτσαρντ Κάντρεϊ, Σάρα Σίλβερμαν και Κρίστοφερ Γκόλντεν, ισχυρίστηκαν ότι ο διευθύνων σύμβουλος Μαρκ Ζάκερμπεργκ ενέκρινε προσωπικά τη χρήση βιβλιοθηκών σκιάς. Η εταιρεία υποστήριξε ότι η χρήση έργων με πνευματικά δικαιώματα για την εκπαίδευση τεχνητής νοημοσύνης εμπίπτει στο πλαίσιο της θεμιτής χρήσης (fair use)

 Κάτω Χώρες (Ολλανδία) 
Τον Μάρτιο του 2024, το  Πρωτοδικείο του Ρότερνταμ διέταξε τους κύριους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου στις Κάτω Χώρες να αποκλείσουν την πρόσβαση στο Αρχείο της Άννας και το Library Genesis, κατόπιν αιτήματος του οργανισμού BREIN (Προστασία των Δικαιωμάτων της Βιομηχανίας Ψυχαγωγίας στις Κάτω Χώρες). Η εντολή ήταν «δυναμική», πράγμα που σημαίνει ότι, σε περίπτωση που οι αποκλεισμένοι ιστότοποι αλλάξουν domain ή διεύθυνση IP στο μέλλον, οι πάροχοι θα είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν τους αποκλεισμούς τους ανάλογα.

 Ιταλία 
Τον Ιανουάριο του 2024, η εθνική ρυθμιστική αρχή επικοινωνιών της Ιταλίας διέταξε τους παρόχους διαδικτύου της χώρας να αποκλείσουν την πρόσβαση στο Αρχείο της Άννας, έπειτα από καταγγελία για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων από την Ένωση Ιταλών Εκδοτών. Έρευνα της Διεύθυνσης Ψηφιακών Υπηρεσιών της Ιταλίας επιβεβαίωσε την παρουσία προστατευμένου υλικού στον ιστότοπο και διαπίστωσε ότι ορισμένοι από τους διακομιστές του ανήκαν πιθανόν σε ουκρανό πάροχο φιλοξενίας, χωρίς ωστόσο να εντοπιστεί η ταυτότητα των διαχειριστών του. 

 Ηνωμένο Βασίλειο 
Τον Δεκέμβριο του 2024, η Ένωση Εκδοτών του Ηνωμένου Βασιλείου εξασφάλισε απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που υποχρεώνει τους κύριους παρόχους διαδικτύου να αποκλείσουν την πρόσβαση στο Αρχείο της Άννας και σε άλλους ιστότοπους που παραβιάζουν πνευματικά δικαιώματα, επεκτείνοντας τον κατάλογο αποκλεισμένων ιστοσελίδων από το 2015 σύμφωνα με το άρθρο 97Α του Νόμου περί Πνευματικών Δικαιωμάτων, Σχεδίων και Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας. Η Ένωση ανέφερε ότι εντόπισε πάνω από ένα εκατομμύριο καταχωρήσεις βιβλίων και επιστημονικών άρθρων με πνευματικά δικαιώματα σε domains του Αρχείου της Άννας.  

 Άλλα ζητήματα 
Έως τον Ιούνιο του 2024, το Αρχείο της Άννας συγκαταλεγόταν στα δέκα domains με τις περισσότερες αιτήσεις αφαίρεσης περιεχομένου (DMCA) στην αναζήτηση Google. Αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της ολλανδικής υπηρεσίας καταπολέμησης της πειρατείας Link-Busters, η οποία αποστέλλει αιτήματα αφαίρεσης περιεχομένου στη Google και σε άλλες μηχανές αναζήτησης εκ μέρους μεγάλων εκδοτικών οίκων

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Κοινότητες διαμοιρασμού αρχείων
Κατηγορία:Ψηφιακές βιβλιοθήκες