Banco Ambrosiano

Η Banco Ambrosiano () ήταν ιταλική τράπεζα που ιδρύθηκε το 1896 και κατέρρευσε το 1982. Το Ινστιτούτο για τα Έργα της Θρησκείας (Istituto per le Opere di Religione) με έδρα το Βατικανό, κοινώς γνωστό ως "Τράπεζα του Βατικανού", ήταν ο κύριος μέτοχος της Banco Ambrosiano. Η Τράπεζα του Βατικανού κατηγορήθηκε ότι διοχέτευε κρυφά κεφάλαια των Ηνωμένων Πολιτειών στην πολωνική συνδικαλιστική οργάνωση "Αλληλεγγύη" και στους Κόντρας της Νικαράγουας μέσω της Banco Ambrosiano.

 Περίοδος προ του 1981 

Η Banco Ambrosiano ιδρύθηκε στο Μιλάνο το 1896 από τον Τζουζέπε Τοβίνι, έναν καθολικό δικηγόρο και τραπεζίτη από την Βάλε Καμόνικα (Valle Camonica), και πήρε το όνομά του από τον Άγιο Αμβρόσιο, τον αρχιεπίσκοπο της πόλης του τέταρτου αιώνα. Ο σκοπός του Τοβίνι ήταν να δημιουργήσει μια Καθολική τράπεζα ως αντίβαρο στις «λαϊκές» τράπεζες της Ιταλίας και οι στόχοι της ήταν «η εξυπηρέτηση ηθικών οργανώσεων, ευσεβών έργων και θρησκευτικών σωμάτων που δημιουργήθηκαν για φιλανθρωπικούς σκοπούς». Η τράπεζα έγινε γνωστή ως «τράπεζα των ιερέων». Ένας πρόεδρος ήταν ο Φράνκο Ράτι, ανιψιός του Πάπα Πίου ΙΑ΄. Στη δεκαετία του 1960, η τράπεζα άρχισε να επεκτείνει τις δραστηριότητές της, ανοίγοντας μια εταιρεία χαρτοφυλακίου στο Λουξεμβούργο το 1963, η οποία έγινε γνωστή ως Banco Ambrosiano Holding. Αυτή ήταν υπό τη διεύθυνση του Κάρλο Κανέσι, τότε ανώτερο διευθυντή, και προέδρο από το 1965. Αναπληρωτής του ήταν ο Ρομπέρτο Κάλβι.

Το 1971, ο Κάλβι έγινε γενικός διευθυντής και το 1975 διορίστηκε πρόεδρος. Επέκτεινε τα συμφέροντα της Banco Ambrosiano, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας off-shore εταιρειών στις Μπαχάμες και τη Νότια Αμερική, την συμμετοχή της στην Banca Cattolica del Veneto καθώς και κεφάλαια για τον εκδοτικό οίκο Rizzoli για τη χρηματοδότηση της εφημερίδας Corriere della Sera (παρέχοντας στον Κάλβι τον παρασκηνιακό έλεγχο προς όφελος των συνεργατών του στη μασονική στοά P2). Ο Κάλβι ήταν φίλος του Αμερικανού Αρχιεπισκόπου Πωλ Μάντσινκους, του προέδρου του Ινστιτούτου για τα Έργα της Θρησκείας και ενέπλεξε τόσο το Ινστιτούτο όσο και τον Μάντσινκους στις συναλλαγές του.

Η Banco Ambrosiano παρείχε κεφάλαια για πολιτικά κόμματα στην Ιταλία και για τη δικτατορία Σομόζα στη Νικαράγουα και για την αντιπολίτευση των Σαντινίστας. Υπάρχουν φήμες ότι παρείχε χρήματα για την συνδικαλιστική οργάνωση "Αλληλεγγύη" στην Πολωνία. Στο Λουγκάνο, η Banco del Gottardo, η οποία ιδρύθηκε το 1957 με πρόεδρο τον δρ. Ογκούστ Γκάνσερ-Μπέρκχαρντ, έγινε ο ελβετικός βραχίονας της Banco Ambrosiano το 1963 με Ελβετούς διευθυντές και μερίδιο 45% έμμεσα μέσω της Banco Ambrosiano Holding SA, και η οποία έγινε κρίκος του υπεράκτιου συστήματος του Κάλβι με υποκαταστήματα που ιδρύθηκαν στο Νασάου (Μπαχάμες) και στο Λουξεμβούργο τη δεκαετία του 1970 και μετά την αποτυχία της Sumitomo Bank να εξαγοράσει την Gotthardt Bank το 1984 και να προσθέσει το υποκατάστημα του Μονακό το 1994.

Ο Κάλβι χρησιμοποίησε το πολύπλοκο δίκτυο τραπεζών και εταιρειών του στο εξωτερικό για να μετακινήσει χρήματα από την Ιταλία, να διογκώσει τις τιμές των μετοχών και να εξασφαλίσει τεράστια δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις. Το 1978, η Τράπεζα της Ιταλίας συνέταξε μια έκθεση για την Banco Ambrosiano που προέβλεπε μελλοντική κατάρρευση και οδήγησε σε ποινικές έρευνες. Αμέσως μετά ο Μιλανέζος ανακριτής, Αλεσάντρινι, σκοτώθηκε από μια αριστερή τρομοκρατική ομάδα, ενώ ο αξιωματούχος της Τράπεζας της Ιταλίας που επέβλεπε την επιθεώρηση, Μάριο Σαρσινέλι, φυλακίστηκε με κατηγορίες που αργότερα απορρίφθηκαν.

 Περίοδος μετά το 1981 

Το 1981, η αστυνομία έκανε έφοδο στα γραφείά της μασονικής στοάς Propaganda Due λόγω της σύλληψης του επικεφαλής της στοάς Λίτσιο Τζέλι και της αποκάλυψης περαιτέρω στοιχείων εναντίον του Ρομπέρτο Κάλβι. Ο Κάλβι καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση. Αφέθηκε ελεύθερος εν αναμονή της έφεσης και διατήρησε τη θέση του στην τράπεζα. Ο Κάρλο Ντε Μπενεντέτι της εταιρείας Olivetti αγόρασε την τράπεζα και έγινε αντιπρόεδρος, για να αποχωρήσει δύο μήνες αργότερα αφού δέχθηκε απειλές από τη Μαφία και έλλειψη συνεργασίας από τον Κάλβι. Ο αντικαταστάτης του, ο επί χρόνια υπάλληλος Ρομπέρτο Ροσόνε, τραυματίστηκε από πυροβολισμούς της Μαφίας. Η εγκληματική οργάνωση που ευθύνεται ήταν η Banda della Magliana που είχε τον έλεγχο του υπόκοσμου της Ρώμης στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και συνδέθηκε με πολιτικά γεγονότα.

Το 1982 η τράπεζα δεν μπόρεσε να καλύψει τα 1,287 δισεκατομμύρια δολάρια (που ισοδυναμεί με 4,19 δισεκατομμύρια δολάρια σε σημερινούς όρους). Ο Κάλβι έφυγε από τη χώρα με πλαστό διαβατήριο και ο Ροσόνε κανόνισε να αναλάβει την διοίκηση της Banco Ambrosiano η Τράπεζα της Ιταλίας. Η προσωπική γραμματέας του Κάλβι, Γκρατζιέλα Κορότσερ, άφησε ένα σημείωμα που κατήγγειλε τον Κάλβι προτού πεθάνει από την πτώση ενός παράθυρου του γραφείου της. Ο ίδιος ο Κάλβι βρέθηκε απαγχονισμένος κάτω από τη γέφυρα Blackfriars στο Λονδίνο στις 18 Ιουνίου.

Τον Ιούλιο του 1982, τα κεφάλαια προς τις υπεράκτιες συμμετοχές σταμάτησαν, οδηγώντας στην κατάρρευσή τους, και τον Αύγουστο η τράπεζα αντικαταστάθηκε από την Nuovo Banco Ambrosiano υπό τον Τζοβάνι Μπαζόλι. Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ υποσχέθηκε πλήρη διαφάνεια σχετικά με τους δεσμούς της τράπεζας με το Βατικανό και έφερε λαϊκούς τραπεζίτες, συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού χρηματοοικονομικού εμπειρογνώμονα Χέρμαν Αμπς, μια κίνηση που επικρίθηκε δημόσια από τον Σάιμον Βίζενταλ, λόγω του ρόλου του Αμπς ως κορυφαίου τραπεζίτη στη Ναζιστική Γερμανία από το 1938 έως το 1945. Οι off-shore εταιρείες της παλιάς Banco Ambrosiano και η Αγία Έδρα συμφώνησαν τελικά να καταβάλουν ένα σημαντικό ποσό χωρίς να φέρουν ευθύνη.

Τον Απρίλιο του 1992, ο Κάρλο Ντε Μπενεντέτι, πρώην αντιπρόεδρος της Banco Ambrosiano, και άλλα 32 άτομα καταδικάστηκαν για απάτη από δικαστήριο του Μιλάνου σε σχέση με την κατάρρευση της τράπεζας. Ο Μπενεντέτι καταδικάστηκε σε έξι χρόνια και τέσσερις μήνες φυλάκιση. Η ποινή του ανατράπηκε τον Απρίλιο του 1998 από το Ακυρωτικό Δικαστήριο.

Το 1994, ο πρώην σοσιαλιστής πρωθυπουργός Μπετίνο Κράξι κατηγορήθηκε για την υπόθεση Banco Ambrosiano, μαζί με τον Λίτσιο Τζέλι, επικεφαλής της Propaganda Due και τον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης Κλαούντιο Μαρτέλι. Τον Απρίλιο του 1998, το Ακυρωτικό Δικαστήριο επιβεβαίωσε την ποινή κάθειρξης των 12 ετών του Τζέλι για την εμπλοκή του στην κατάρρευση της Banco Ambrosiano.

 Σκάνδαλο Clearstream 

Λίγο πριν τα ΜΜΕ αποκαλύψουν το σκάνδαλο της Banco Ambrosiano, ο Τζέραρντ Σόισον, διευθυντής της εταιρείας εκκαθάρισης συναλλαγών Clearstream, βρέθηκε νεκρός στην Κορσική, δύο μήνες μετά την απόλυση του Έρνεστ Μπακς από την Clearstream τον Μάιο του 1983. Η Banco Ambrosiano ήταν μία από τις πολλές τράπεζες που είχαν μυστικούς λογαριασμούς στην Clearstream. Ο Μπακς, ένα από τα παλαιότερα στέλεχη της Clearstream και κύρια πηγή για το βιβλίο του Ντένις Ρόμπερτ σχετικά με το σκάνδαλο της Clearstream, ισχυρίζεται ότι απολύθηκε επειδή ήξερε πάρα πολλά για το σκάνδαλο της Banco Ambrosiano. Όταν πέθανε ο Σόισον, η υπόθεση της Banco Ambrosiano δεν είχε αποκαλυφθεί ακόμα ως σκάνδαλο και ήταν στο σταυροδρόμι μεταφορών όλων εκείνων τις συναλλαγών που ήταν γνωστές αργότερα στη Λίμα και σε άλλα υποκαταστήματα.

 Εμπλοκή στον πόλεμο των Φώκλαντ 
Η Γαλλία απαγόρευσε τις παραδόσεις πυραύλων Exocet AM39 που αγόρασε το Περού για να αποφεχθεί το ενδεχόμενο να τους δώσει στην Αργεντινή, επειδή γνώριζε ότι η πληρωμή θα γινόταν με πιστωτική κάρτα από την Κεντρική Τράπεζα του Περού, αλλά οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν εντοπίσει ότι η εγγύηση ήταν κατάθεση διακοσίων εκατομμυρίων δολαρίων από την Banco Ambrosiano Andino, θυγατρική της Banco Ambrosiano. Μια ιταλική έρευνα για τη συμμετοχή της Propaganda Due στο εμπόριο όπλων αποκάλυψε ένα συμβόλαιο για 52 πυραύλους Exocets που υπογράφηκε από τον Κάρλος Αλμπέρτο Κόρτι, έναν Αργεντινό αξιωματικό του ναυτικού και μέλος της Propaganda Due.

 Δολοφονία του Ρομπέρτο Κάλβι 
Ο Ντέιβιντ Γιάλοπ πιστεύει ότι ο Ρομπέρτο Κάλβι, με τη βοήθεια της P2, μπορεί να ήταν υπεύθυνος για το θάνατο του Αλμπίνο Λουτσιάνι, ο οποίος, ως Πάπας Ιωάννης Παύλος Α΄, σχεδίαζε μια μεταρρύθμιση των οικονομικών του Βατικανού. Αυτή είναι μια από τις πολλές θεωρίες συνωμοσίας για τον Λουτσιάνι, ο οποίος πέθανε από καρδιακή προσβολή. Η οικογένεια του Ρομπέρτο Κάλβι υποστηρίζει ότι ήταν ένας έντιμος άνθρωπος που χειραγωγήθηκε από άλλους. Σύμφωνα με τους δικαστές που κατήγγειλαν τον Λίτσιο Τζέλι, τον «Αξιοσέβαστο Διδάσκαλο» της P2 και τον μαφιόζο Τζουζέπε Κάλο για τη δολοφονία του Κάλβι, ο Τζέλι είχε διατάξει τον θάνατό του για υπεξαίρεση των χρημάτων του και της μαφίας, ενώ η μαφία ήθελε να τον εμποδίσει να αποκαλύψει πώς ο Κάλβι βοήθησε στο ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 







 Περαιτέρω ανάγνωση 



 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Links to news articles about the scandal 

Κατηγορία:Πολιτικά σκάνδαλα της Ιταλίας
Κατηγορία:Σικελική μαφία
Κατηγορία:Αγία Έδρα