Παλάτι της Αδριανούπολης

Το Ανάκτορο της Αδριανούπολης (τουρκικά: Edirne Sarayı), ή πρώην Νέο Αυτοκρατορικό Παλάτι (οθωμανικά τουρκικά: Saray-ı Cedid-i Amire) , είναι πρώην παλάτι των Οθωμανών σουλτάνων στην Αδριανούπολη, που χτίστηκε την εποχή που η πόλη ήταν η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας. Ελάχιστα από τα κτίρια του παλατιού έχουν σωθεί μέχρι σήμερα, ωστόσο εργασίες ανακατασκευής βρίσκονται σε εξέλιξη.

 Ιστορία 
μικρογραφία| Ιστορική φωτογραφία του Πανοραμικόυ Περιπτέρου.
Το παλάτι χτίστηκε σε κυνηγότοπο και δάση που καλύπτουν 30-35 εκτάρια γης βόρεια της πόλης στη δυτική όχθη του ποταμού Τόνσου. Η κατασκευή του παλατιού ξεκίνησε το 1450 κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μουράτ Β' (β. 1421–1444, 1446–1451), αλλά σταμάτησε όταν πέθανε ο σουλτάνος. Μετά από λίγο καιρό, οι εργασίες συνεχίστηκαν και ολοκληρώθηκαν από τον Μωάμεθ τον Πορθητή (β. 1444–1446, 1451–1481) το 1475. Τα επόμενα χρόνια, το παλάτι συντηρούταν συνεχώς και επεκτάθηκε με νέα κτίρια γύρω του κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς (β. 1520–1566), Αχμέτ Α΄ (β. 1603–1617), Μωάμεθ Δ΄ (β. 1648–1687), Αχμέτ Β΄ (β. 1691–1695) και Αχμέτ Γ' (β. 1703–1730).

Το παλάτι παρέμεινε αχρησιμοποίητο μετά το 1718, όταν ο Αχμέτ Γ΄ μετέφερε την έδρα του στην Κωνσταντινούπολη, μέχρι το 1768, όταν ο Μουσταφά Γ΄ (β. 1757–1774 ) επέστρεψε στην πόλη. Κατά τη διάρκεια αυτού του μισού αιώνα που έμεινε κενό, το παλάτι ερήμωσε. Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τον σεισμό του 1752 και την πυρκαγιά του 1776 στην πόλη. Το 1825, ορισμένα μέρη του παλατιού επισκευάστηκαν από τον Μαχμούντ Β' (β. 1808–1839). Το παλάτι υπέστη σοβαρές ζημιές όταν οι ρωσικές δυνάμεις που κατέλαβαν την Αδριανούπολη το 1829 το χρησιμοποίησαν ως στρατόπεδο. Μεταξύ 1868 και 1873, πολλά κτίρια του ανακτορικού συγκροτήματος υποβλήθηκαν σε αποκατάσταση από τους κυβερνήτες των πόλεων της εποχής. Τέλος, το παλάτι καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό όταν μια κοντινή αποθήκη πυρομαχικών ανατινάχθηκε σκόπιμα με εντολή του Κυβερνήτη της Αδριανούπολης, υπό τον φόβο ότι θα πλησιάσουν οι ρωσικές δυνάμεις κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877-78. Τα δομικά στοιχεία του ερειπωμένου ανακτόρου στη συνέχεια λεηλατήθηκαν για να χρησιμοποιηθούν αλλού.

Ο αρχαιολόγος Μουσταφά Οζέρ του Πανεπιστημίου Μπαχτσέσεχιρ, ο οποίος ηγείται των ανασκαφών στο χώρο, ανέφερε ότι απέκτησαν μερικές φωτογραφίες του ανακτορικού συγκροτήματος που τραβήχτηκαν πριν από την καταστροφή του. Πιστεύεται ότι ο Ρώσος φωτογράφος Ντμίτρι Ιβανόβιτς Γερμάκοφ (1846-1916), ο οποίος, σύμφωνα με ιστορικά αρχεία, συμμετείχε στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877-78 ως τοπογράφος του στρατού, επισκέφτηκε την Αδριανούπολη για αναγνώριση τη δεκαετία του 1870 και φωτογράφισε την πόλη δρόμο - δρόμο.

 Ανακτορικές εγκαταστάσεις 
Το συγκρότημα των ανακτόρων αποτελούνταν από 72 διαφορετικά κτίρια με 117 δωμάτια, 14 αρχοντικά, 18 λουτρά, 8 τζαμιά, 17 πύλες και 13 κελάρια. Την περίοδο ακμής του, περίπου 34.000 άνθρωποι ζούσαν στην περιοχή του παλατιού και εξυπηρετούνταν από περίπου 6.000 υπηρέτες.

Το κεντρικό κτίριο του παλατιού ονομαζόταν «Cihannüma Kasrı» (κυριολεκτικά: Πανοραμικό Περίπτερο), γνωστός και ως Taht-ı Hümayun (κυριολεκτικά: Αυτοκρατορικός Θρόνος), αποτελούμενο από το δωμάτιο του σουλτάνου, αίθουσα σημαίας, βιβλιοθήκη, τζάμι και άλλα δωμάτια. Στα νότια του περιπτέρου, προστέθηκαν τρία παρακείμενα περίπτερα για τον Μωάμεθ Δ΄, τον Μουσταφά Β΄ και τον Αχμέτ Γ΄. Ως συνέχεια αυτών των κτιρίων, υπήρχαν αίθουσες χαρεμιού για τη Βαλιδέ σουλτάνα (βασιλλομήτωρ), τις τέσσερις συζύγους σουλτάνου, τους σεχζαντέ (πρίγκιπες), τις καριγέ (οδαλίσκη), τους αξιωματικούς και τους φρουρούς, ένα ιατρείο και αίθουσα υποδοχής. Δυτικά προς το περίπτερο μπροστά από την αίθουσα υποδοχής, βρισκόταν η «Πύλη της Ευτυχίας» (Bab üs-Sa'ade) ή η «Πύλη του Λευκού Αγά» (Ak Ağalar Kapısı).

Η δόμηση της περιοχής γύρω από το παλάτι έγινε με λιθόστρωση της κοίτης του ποταμού Τόντσου και κατασκευή αναχωμάτων στις όχθες του ποταμού από τον Βαγιαζήτ Β' (β. 1481–1512 ). Περαιτέρω κατασκευές στην γύρω περιοχή έγιναν επί Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή και τον κύριο αρχιτέκτονά του Μιμάρ Σινάν (περ. 1489/1490–1588). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το παλάτι επανασχεδιάστηκε, αναδιοργανώθηκε η τοπογραφία του και επιλύθηκαν τα προβλήματα ύδρευσης. Ο Μιμάρ Σινάν διέθεσε τρεχούμενο νερό στο παλάτι μέσω ενός καναλιού που προερχόταν από την ίδια πηγή, στο κοντινό χωριό Τασλιμουσελίμ, από την οποία υδρευόταν και η Αδριανούπολη. Προκειμένου να προστατευθεί το παλάτι από πλημμύρες μέσω του καναλιού ύδρευσης, το κανάλι κατασκευάστηκε με τη μορφή κυκλικού τόξου γύρω από το παλάτι, το οποίο συνέβαλε με τον ποταμό Τόνσο κοντά στη γέφυρα Σαρατσανέ. Ο ποταμός Τόνσος και το κανάλι παροχής νερού περικύκλωναν την έκταση του παλατιού και κατέστησαν έτσι περιττό ένα προστατευτικό τείχος.

Περαιτέρω δομές που προστέθηκαν περιλαμβάνουν το Περίπτερο Ιμαντίγιε του Μουράτ Δ΄ (β. 1623–1640 ) καθώς και το Περίπτερο της Πομπής, το Κίοσκι Ιφτάρ, το Κυνηγετικό Κιόσκι και το Κιόσκι του Κηπουρού του Μωάμεθ Δ΄ (β. 1648–1687).

 Πανοραμικό Περίπτερο (Cihannüma Kasrı) και Πύλη της Ευτυχίας (Bab üs-Sa'ade) 
μικρογραφία| Η Πύλη της Ευτυχίας (Bab üs-Sa'ade) και το Πανοραμικό Περίπτερο (Cihannüma Kasrı) στο βάθος.
Το 2001 ξεκίνησαν αρχαιολογικές εργασίες στην πύλη του ανακτόρου, την «Πύλη της Ευτυχίας» και στο χώρο της «Αίθουσας Υποδοχής». Με τη χορηγία της Εθνικής Διοίκησης Ανακτόρων, οι εργασίες αποκατάστασης ολοκληρώθηκαν το 2004. Προβλέπεται ότι ολόκληρο το κτήριο του παλατιού θα αποκατασταθεί για χρήση ως Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο.

Λόγω της αρχιτεκτονικής του, το Πανοραμικό Περίπτερο είναι το πιο σημαντικό μέρος του ανακτορικού συγκροτήματος. Χτισμένο το 1450-1451, είναι ένα επταώροφο κτίριο με οκταγωνικό δωμάτιο στην κορυφή. Αποτελούνταν από «Αυτοκρατορικό δωμάτιο», αίθουσα σημαίας, βιβλιοθήκη και τζαμί. Σωζόταν για αιώνες και μια εξωτερική σκάλα προστέθηκε από τον Αμπντούλ Αζίζ (β. 1861–1876). Οι αρχικές αρχαιολογικές ανασκαφές σε αυτόν τον χώρο έγιναν το 1956.

 Χαμάμ Περίπτερου της Άμμου (Kum Kasrı Hamamı) 
μικρογραφία| Το Χαμάμ
Το 2000 πραγματοποιήθηκαν αρχαιολογικές εργασίες στο Χαμάμ Κουμ Κασρί και γύρω, και αποκάλυψαν την ύπαρξη συστήματος ύδρευσης. Χτισμένο από τον Μωάμεθ τον Πορθητή, το απλό λουτρό έχει τρία τμήματα λουτρού, όπως το "sıcaklık" (καυτό), το "ılıklık" (θερμό) και το "soğukluk" (ψυχρό) κάτω από τρεις μικρούς θόλους με ένα ιβάν στο ένα άκρο. Το λουτρό συνδεόταν με το παλάτι με διάδρομο.

 Αυτοκρατορική κουζίνα (Matbah-ı Amire) 
αριστερά|μικρογραφία| Κουζίνα παλατιού
Νότια της κύριας αυλής, βρισκόταν το "Matbah-ı Amire" (κυριολεκτικά: Αυτοκρατορική κουζίνα). Είναι ένα μακρόστενο κτήριο σε ορθογώνια κάτοψη και οκτώ τρούλους. Η βόρεια πρόσοψη του κτιρίου εξαφανίστηκε σε μεγάλο βαθμό. Το κτίριο έχει αποκατασταθεί σήμερα.

 Περίπτερο Δικαιοσύνης (Kasr-ı Adalet) 
μικρογραφία|232x232εσ| Γέφυρα Φατίχ και το Kasr-ı Adalet (περίπτερο δικαιοσύνης)
Ανεγερθέν το 1561 από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, ο οποίος είναι επίσης γνωστός στην Τουρκία ως Σουλεϊμάν ο Νομοθέτης, το "Kasr-ı Adalet" (κυριολεκτικά: Περίπτερο της Δικαιοσύνης) είναι η μόνη κατασκευή του ανακτορικού συγκροτήματος η οποία παρέμεινε ανέπαφη. Ο ορθογώνιος πύργος με μυτερή μεταλλική στέγη, βρίσκεται δίπλα στη μικροσκοπική γέφυρα Φατίχ επί του ποταμού Τόνσου, η οποία χτίστηκε το 1452 από τον Μωάμεθ τον Πορθητή (τουρκικά: Fatih Sultan Mehmet). Δύο πέτρινες κολώνες στέκονται ακόμα μπροστά από το κτίριο. Η δεξιά, που ονομαζόταν «Πέτρα του Σεβασμού» (τουρκικά: Seng-i Hürmet), χρησιμοποιήθηκε για να κρατήσει τις εκκλήσεις του λαού προς τον σουλτάνο και η αριστερή, που ονομαζόταν «Πέτρα της Προειδοποίησης» (τουρκικά: Seng-i İbret), για να εκθέσει τα κομμένα κεφάλια των εγκληματιών.

 Πλατφόρμα προσευχής (Namazgah) 
Βορειοανατολικά από το Κουμ Καμσί Χαμάμ, βρίσκεται μια πλατφόρμα προσευχής, η οποία χτίστηκε το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Πίσω από το μιχράμπ υπάρχει μια βρύση. 

 Γέφυρα Κανούνι 
αριστερά|μικρογραφία| Γέφυρα Κανούνι επί του ποταμού Τόνσου.
Ονομασθείσα από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, γνωστό στα τουρκικά ως «Kanuni», «ο Νομοθέτης», η γέφυρα Κανούνι πάνω από τον ποταμό Τόνσο και συνδέει τον κήπο του παλατιού με την πόλη. Χτίστηκε το 1553-1554, έχει μήκος 60 μέτρα και είναι τετράτοξη.

 Κυνηγετικό (Bulbul) Κιόσκι (Av Köşkü) 
Χτισμένο το 1671 από τον Μωάμεθ Δ΄, γνωστό και ως Μωάμεθ ο Κυνηγός, το Κυνηγετικό Κιόσκι είναι εν μέρει άθικτο. Χρησιμοποιείται σήμερα μετά την αποκατάσταση το 2002.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ερείπια στην Τουρκία
Κατηγορία:Οθωμανικά παλάτια
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Τουρκικά (tr)
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα οθωμανικά τουρκικά
Κατηγορία:Αδριανούπολη