Ρόμπερτ Λούκας

Ο Ρόμπερτ Έμερσον Λούκας Τζούνιορ (15 Σεπτεμβρίου 1937 – 15 Μαΐου 2023) ήταν Αμερικανός οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Ευρέως αναγνωρισμένος ως η κεντρική φιγούρα στην ανάπτυξη της νεοκλασικής προσέγγισης στη μακροοικονομία, βραβεύτηκε με το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών το 1995 «για την ανάπτυξη και εφαρμογή της υπόθεσης των ορθολογικών προσδοκιών, μετασχηματίζοντας έτσι τη μακροοικονομική ανάλυση και εμβαθύνοντας την κατανόηση της οικονομικής πολιτικής». Το 2020, κατείχε την 10η θέση μεταξύ των πιο αναφερόμενων οικονομολόγων παγκοσμίως.

 Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 
Ο Λούκας γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1937 στο Γιάκιμα της Ουάσινγκτον, ως το μεγαλύτερο παιδί του Ρόμπερτ Έμερσον Λούκας και της Τζέιν Τεμπλτόν Λούκας. Οι γονείς του διεύθυναν ένα παγωτατζίδικο στο Γιάκιμα. Όταν η επιχείρηση απέτυχε κατά τη Μεγάλη Ύφεση του 1929, η οικογένεια μετακόμισε στο Σιάτλ. Η μητέρα του εργαζόταν ως σχεδιάστρια μόδας, ενώ ο πατέρας του δούλευε σε ναυπηγείο και αργότερα ως συγκολλητής σε εταιρεία ψυκτικών μηχανημάτων.
Ο Λούκας απέκτησε πτυχίο Bachelor of Arts (BA) στην Ιστορία το 1959 από το Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Σπούδασε αρχικά ως μεταπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Μπέρκλεϋ, αλλά εγκατέλειψε το Μπέρκλεϋ λόγω οικονομικών δυσκολιών και επέστρεψε στο Σικάγο το 1960, όπου έλαβε διδακτορικό (PhD) στα Οικονομικά το 1964.

Η διατριβή του, με τίτλο «Υποκατάσταση Εργασίας και Κεφαλαίου στη Βιομηχανική Παραγωγή των ΗΠΑ: 1929–1958», εκπονήθηκε υπό την επίβλεψη των H. Γκρεγκ Λιούις και Ντέιλ Γιόργκενσον.

Ο Λούκας προσεγγίζει τα οικονομικά κατά τη διάρκεια του διδακτορικού του απο μια «ημη-μαρξιστική» σκοπιά. Πίστευε ότι τα οικονομικά αποτελούν τον πραγματικό κινητήρα της ιστορίας, και σκόπευε να εμβαθύνει πλήρως στα οικονομικά πριν να επιστρέψει τελικά στο τμήμα  της ιστορίας.

 Καριέρα 
Μετά την αποφοίτησή του, ο Λούκας δίδαξε στη Σχολή Βιομηχανικής Διοίκησης (σήμερα Tepper School of Business) του Πανεπιστημίου Carnegie Mellon έως το 1975, όταν και επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου.

Ο Λούκας εξελέγη στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών το 1980, έλαβε την υποτροφία Guggenheim και εντάχθηκε στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ το 1981, ενώ το 1997 έγινε μέλος της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας. Μια συλλογή από τα έγγραφα και χειρόγραφά του φιλοξενείται στη Βιβλιοθήκη Rubenstein του Πανεπιστημίου Duke.
Ο Λούκας βραβεύτηκε με το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών το 1995. Στηνην αιτιολογία του βραβείου αναφέρεται ότι το βραβείο απονεμήθηκε «για την ανάπτυξη και εφαρμογή της υπόθεσης των ορθολογικών προσδοκιών, μετασχηματίζοντας έτσι τη μακροοικονομική ανάλυση και εμβαθύνοντας την κατανόηση της οικονομικής πολιτικής».

 Συμμετοχές στην έρευνα 

 Ορθολογικές προσδοκίες 
Ο Λούκας είναι ευρέως γνωστός για τις έρευνές του σχετικά με τις επιπτώσεις των ορθολογικών προσδοκιών στη μακροοικονομική θεωρία. Το 1972 ο Lucas, ενσωμάτωσε την ιδέα των ορθολογικών προσδοκιών σε δυναμικά μακροοικονομικά μοντέλα. Τα οικονομικά υποκείμενα στα μοντέλα του Λούκας είναι ορθολογικά: με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, σχηματίζουν προσδοκίες για μελλοντικές τιμές και ποσότητες και, βασιζόμενα σε αυτές τις προσδοκίες, δρουν για να μεγιστοποιήσουν την αναμενόμενη διαχρονική τους ευημερία.

Επίσης, παρείχε στέρεες θεωρητικές βάσεις στην άποψη του Μίλτον Φρίντμαν και του Έντμουντ Φελπς για την μακροπρόθεσμη ουδετερότητα του χρήματος και εξήγησε την τότε παρατηρούμενη συσχέτιση μεταξύ παραγωγής και πληθωρισμού, όπως απεικονιζόταν από την καμπύλη Φίλιπς.

 Κριτική του Λούκας 
Το 1976, ο Λούκας αμφισβήτησε τα θεμέλια της μακροοικονομικής θεωρίας (που προηγουμένως κυριαρχούνταν από την κεϋνσιανή οικονομική προσέγγιση), υποστηρίζοντας ότι ένα μακροοικονομικό μοντέλο θα πρέπει να κατασκευάζεται ως μια συγκεντρωτική έκδοση μικροοικονομικών μοντέλων, ενώ σημείωνε ότι η συγκέντρωση με θεωρητική έννοια μπορεί να μην είναι εφικτή σε ένα δεδομένο μοντέλο. Διατύπωσε την "Κριτική του Λούκας" σχετικά με τη λήψη οικονομικών αποφάσεων, η οποία υποστηρίζει ότι οι σχέσεις που φαίνεται να ισχύουν στην οικονομική θεωρία, όπως μια φαινομενική σχέση μεταξύ πληθωρισμού και ανεργίας, φένετε να αλλάζουν ως απάντηση σε αλλαγές της οικονομικής πολιτικής. Αυτή η αναδιατύπωση επηρέασε την ανάπτυξη της νεοκλασικής μακροοικονομικής και την κατεύθυνση προς τα μικροοικονομικά θεμέλια της μακροοικονομικής θεωρίας

 Άλλες εισφορές 
Ο Λούκας ανέπτυξε μια θεωρία προσφοράς που υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να εξαπατηθούν από μη συστηματική νομισματική πολιτική· το μοντέλο Ουζάουα-Λούκας (μαζί με τον Χιροφούμι Ουζάουα) για τη συσσώρευση ανθρώπινου κεφαλαίου· και το «παράδοξο του Λούκας», το οποίο εξετάζει γιατί περισσότερο κεφάλαιο δεν ρέει από τις ανεπτυγμένες στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το έργο του Lucas (1988) αποτελεί σημαντική συμβολή στη βιβλιογραφία της οικονομικής ανάπτυξης και μεγέθυνσης. Ο Λούκας και ο Πολ Ρόμερ σφράγισαν τη γέννηση της θεωρίας της ενδογενούς ανάπτυξης και την αναβίωση της έρευνας για την οικονομική μεγέθυνση στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και της δεκαετίας του 1990.
Ο Λούκας συνέβαλε επίσης με θεμελιώδεις εργασίες στην οικονομική της συμπεριφορά (behavioral economics), παρέχοντας το πνευματικό υπόβαθρο για την κατανόηση των αποκλίσεων από τον νόμο της μίας τιμής, με βάση την παράλογη συμπεριφορά των επενδυτών.
Το 2003, περίπου πέντε χρόνια πριν από τη  Μέγαλη Ύφεση, δήλωσε ότι "Το κεντρικό πρόβλημα της πρόληψης των οικονομικών ύφεσεων έχει λυθεί, για όλες τις πρακτικές διαστάσεις, και μάλιστα έχει λυθεί εδώ και πολλές δεκαετίες".

Ο Λούκας πρότεινε επίσης τη «Σφήνα του Λούκα» (Lucas Wedge), η οποία προσπαθεί να δείξει πόσο υψηλότερο θα ήταν το ΑΕΠ εαν εφαρμοζόταν η κατάλληλη οικονομική πολιτική.

 Προσωπική ζωή 
Ο Λούκας παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του απο το Πανεπιστήμιο του Σικάγου, την Ρίτα Κόεν. Το ζευγάρι απέκτησε δύο γιους, τον Στίβεν (γενν. 1960) και τον Τζόζεφ (γενν. 1966).

Ο Λούκας και η Κόεν χώρισαν τη δεκαετία του 1980. Η διατύπωση του διαζυγίου περιελάμβανε μια ρήτρα που έδινε στην Κόεν δικαίωμα στο μισό των χρηματικών απονέμων του Νόμπελ, εάν το βραβείο απονεμιόταν πριν πριν τις 31 Οκτωβρίου 1995 - κάτι που τελικά συνέβη.

Μετά το διαζύγιο του από τον Κόεν, ο Λούκας παντρεύτηκε τη Νάνσι Στόκι.Το ζευγάρι συνεργάστηκε σε εργασίες σχετικά με τη θεωρία της ανάπτυξης, τις δημόσιες οικονομίες και την νομισματική θεωρία.

Ο Λούκας πέθανε στο Σικάγο στις 15 Μαΐου 2023, σε ηλικία 85 ετών.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 






 Λούκας, Ρόμπερτ (1995). "Νατειακή ουδετερότητα". Διάλεξη του βραβείου, 1995 Βραβείο Νόμπελ για την Οικονομία, 7 Δεκεμβρίου 1995,
 Στόκι, Νάνσι, Ρόμπερτ Λούκας και Έντουαρντ Πρεσκότ (1989), Ανακυκλώσιμες Μεθόδους στην Οικονομική Δυναμική, Πρεσβεία του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, ISBN .







 Εξωτερικές συνδέσεις 

 Η ιστοσελίδα του Ρόμπερτ Ε. Λούκας Τζούνιορ στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο
 Ο Robert Lucas Jr.  περιλαμβάνει την Ομιλία του Βραβείου στις 7 Δεκεμβρίου 1995Νομισματική ουδετερότητα
 Ρόμπερτ Ε. Λούκας Τζούνιορ - Αυτοβιογραφία
 Πληροφορική ανακοίνωση για το βραβείο Νόμπελ
 ΙΔΕΑ/ΠΕΠΕ
 Συνέντευξη στο κανάλι 4Διάδρομος 4
 Οικονομική Σικάγο σε δίκη

 Συνεντεύξεις με τον Robert Lucas στο πλαίσιο του έργου "Προσππήσεις Νόμπελ"

Κατηγορία:Αμερικανοί νομπελίστες
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών
Κατηγορία:Μέλη της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών