Λούντβιχ Βίντερ

Ο Λούντβιχ Βίντερ (τσεχικά:Ludwig Winder) (7 Φεβρουαρίου 1889 - 16 Ιουνίου 1946) ήταν Τσέχος γερμανόφωνος  συγγραφέας, δημοσιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας εβραϊκής καταγωγής, σημαντικός εκπρόσωπος της γερμανικής λογοτεχνίας της Πράγας. Διέφυγε από τις ναζιστικές διώξεις στις αρχές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν διέφυγε με την οικογένειά του στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έζησε τα υπόλοιπα του χρόνια.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Λούντβιχ Βίντερ γεννήθηκε το 1889 σε εβραϊκή οικογένεια στο Σάφοφ της νότιας Μοραβίας και μεγάλωσε στο κοντινό Χόλεσοφ, εδάφη της Αυστροουγγαρίας, σήμερα ανήκουν στην Τσεχία. Ο πατέρας του, διευθυντής του εβραϊκού σχολείου, ήταν υπερορθόδοξος Εβραίος, από την αυστηρότητα του οποίου υπέφερε στα νεανικά του χρόνια. Παραβιάζοντας την απόφαση του πατέρα του να τον στείλει σε ραβινικό σεμινάριο, φοίτησε στο Τσεχικό Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο στην Πράγα. Η σύγκρουση πατέρα-γιου και οι ενοχές απέναντι στον πατέρα είναι ένα από τα θέματα των έργων του. 

Το 1906 δημοσίευσε την πρώτη του συλλογή ποίησης με δικά του έξοδα και το καλοκαίρι του 1907, αφού ολοκλήρωσε τις απολυτήριες εξετάσεις του, πήγε στη Βιέννη όπου εντάχθηκε στο συντακτικό προσωπικό της βιεννέζικης εφημερίδας Die Zeit. Η ανακάλυψη των έργων των Σίγκμουντ Φρόυντ, Καρλ Κράους και Άρτουρ Σνίτσλερ ήταν σημαντική για την εξέλιξή του. 

Επιστρέφοντας στην Πράγα το καλοκαίρι του 1914, λίγο πριν από το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, εργάσθηκε για την γερμανόφωνη ημερήσια εφημερίδα της Πράγας Βοημία και συμμετείχε στον λογοτεχνικό Κύκλο της Πράγας, ήταν στενός φίλος με τον δημοσιογράφο και φιλόσοφο Φέλιξ Βελτς και με τους συγγραφείς Όσκαρ Μπάουμ, Μαξ Μπροντ και Γιοχάνες Ουρζίντιλ. Όταν ο Φραντς Κάφκα πέθανε το 1924, του αφιέρωσε μια νεκρολογία στην οποία έκανε ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για το τότε σε μεγάλο βαθμό άγνωστο έργο του.

Ο Βίντερ εργάστηκε σε διάφορες εφημερίδες ως συντάκτης, κριτικός λογοτεχνίας, τοπικός δημοσιογράφος και σύμβουλος θεάτρου, μεταξύ 1915 και 1938 έγραψε περισσότερα από 3.000 άρθρα. Ταυτόχρονα, δημοσίευσε πολλά βιβλία με εκδότες στη Βιέννη, το Βερολίνο, τη Λειψία και τη Ζυρίχη, καθώς και ένα θεατρικό έργο με τίτλο Η Γυναίκα Χωρίς Ιδιότητες, το οποίο ο Ρόμπερτ Μούζιλ χρησιμοποίησε ως βάση για το Magnum opus του Ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες. Το 1934 ο συγγραφέας έλαβε το Κρατικό Βραβείο Γερμανόφωνης Λογοτεχνίας της Τσεχοσλοβακίας.

 Στην Αγγλία 
Μετά τη γερμανική κατοχή της Τσεχοσλοβακίας, ο Λούντβιχ Βίντερ διέφυγε παράνομα στις 29 Ιουνίου 1939 με τη σύζυγό του Χέντβιγκ (1891–1987) και τη μεγαλύτερη κόρη τους Μαριάν Βίντερ μέσω Πολωνίας και Σκανδιναβίας στην Αγγλία. Η μικρότερη κόρη τους Εύα, που γεννήθηκε το 1920, επέλεξε να παραμείνει στην Πράγα. Πέθανε το 1945 προς το τέλος του πολέμου στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλσεν.  Έξι εβδομάδες μετά την άφιξή τους στην Αγγλία, οι Βίντερ μεταφέρθηκαν στο Ράιγκεϊτ στην κομητεία Σάρρεϋ, όπου έζησαν σε έναν ξενώνα προσφύγων για Τσέχους και όπου η Μαριάν Βίντερ ήταν εγγεγραμμένη ως φοιτήτρια ηλικίας 18 ετών. Όταν ο ξενώνας έκλεισε το 1941, η οικογένεια μετακόμισε στο Μπόλντοκ, τότε ένα μικρό χωριό στο Χέρτφορντσαϊρ. 

Στην Αγγλία, ο Βίντερ εργάστηκε επίσης σε εφημερίδες και συνέχισε να γράφει μυθιστορήματα που δημοσιεύθηκαν με ψευδώνυμα. Το καλοκαίρι του 1941, ο Λούντβιχ Βίντερ διαγνώστηκε με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, από το οποία υπέκυψε στις 16 Ιουνίου 1946 στην Αγγλία (Μπάλντοκ). Οι στάχτες του θάφτηκαν στο Λονδίνο. 

 Λογοτεχνικό έργο 
Πολλά μυθιστορήματα του Λούντβιχ Βίντερ αναφέρονται στην ιστορία και την πτώση της μοναρχίας των Αψβούργων: Οι Καθυστερημένες Χαρές (1927) και Ο μπάτλερ (1943). Το μυθιστόρημα Ο κληρονόμος του θρόνου απαγορεύτηκε  λίγο μετά την έκδοσή του το 1937 επειδή ήταν επικριτικό για τον αρχιδούκα Φραγκίσκο Φερδινάνδο.

Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι το εξπρεσιονιστικό μυθιστόρημα Το Εβραϊκό όργανο (1922). Αναφέρεται στην ιστορία ενός νεαρού Εβραίου, ο οποίος μεγαλώνει στο εβραϊκό γκέτο μιας μικρής πόλης στη Μοραβία. Το έργο αναφέρεται στη σύγκρουση μεταξύ πατέρα και γιου και την αυτοπραγμάτωση μέσω της αποσύνδεσης από την οικογένεια. Το αυστηρά ορθόδοξο εβραϊκό περιβάλλον του ήρωα παρέχει στον συγγραφέα την ευκαιρία να απεικονίσει έναν ολοκληρωτικό κόσμο στον οποίο η πίστη γίνεται «θηλιά του Θεού». Το εκκλησιαστικό όργανο  του οποίου η εισαγωγή στη λατρεία των συναγωγών ήταν μια από τις πιο αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις του 19ου αιώνα, συμβολίζει εδώ την επανάσταση. Ο ήρωας ξεφεύγει από τη θρησκευτική πειθαρχία του πατέρα του προσποιούμενος ότι φοιτά σε ραβινικό σεμινάριο στη Βουδαπέστη. Στην πραγματικότητα, όμως, συχνάζει σε καφετέριες, πηγαίνει σε καμπαρέ, στο θέατρο, αλλά όπου κι αν πάει φεύγει τρέχοντας, κουβαλάει πάντα μαζί του αυτό από το οποίο τρέχει να ξεφύγει: το αίσθημα ενοχής που του ενστάλαξε ο πατέρας του: ενοχή απέναντι στον Θεό, ενοχή απέναντι στον πατέρα του.

Μυθιστορήματα της περιόδου της Αγγλίας περιλαμβάνουν Το σύννεφο του Νοεμβρίου (1942), μια ιστορία για μετανάστες κατά τη διάρκεια μιας νυχτερινής βομβαρδιστικής επιδρομής στο Λονδίνο, και Το καθήκον (1943) που πιθανότατα του ανατέθηκε από την εξόριστη στην Αγγλία τσεχοσλοβακική κυβέρνηση και αναφέρεται σε θέματα κυριαρχίας, εξουσίας και καταπίεσης που αντιμετώπιζε η τσεχική αντίσταση ενάντια στους Γερμανούς εισβολείς.

 Έργα (επιλογή) 

 1917: Die rasende Rotationsmaschine - Η οργισμένη περιστροφική μηχανή, μυθιστόρημα
 1922: Die jüdische Orgel - Το εβραϊκό όργανο, μυθιστόρημα
 1924: Hugo, Tragödie eines Knaben - Ούγκο, η τραγωδία ενός αγοριού, συλλογή διηγημάτων 
 1927: Die nachgeholten Freuden - Οι Καθυστερημένες Χαρές, μυθιστόρημα 
 1931: Dr. Muff - Δρ. Μαφ, μυθιστόρημα
 1937: Der Thronfolger - Ο κληρονόμος του θρόνου, μυθιστόρημα για τον Φραγκίσκο Φερδινάνδο της Αυστρίας
 1942: Die Novemberwolke - Το σύννεφο του Νοεμβρίου, μυθιστόρημα
 1943: Der Kammerdiener - Ο μπάτλερ, μυθιστόρημα
 1943: Die Pflicht - Το καθήκον, μυθιστόρημα 
 1945: Geschichte meines Vaters - Η ιστορία του πατέρα μου

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Τσέχοι μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Αυστριακοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Εβραίοι λογοτέχνες
Κατηγορία:Γερμανόφωνοι λογοτέχνες της Πράγας
Κατηγορία:Εβραίοι πρόσφυγες