Γάιος Οκτάβιος Τίδιος Τοσιανός Λεύκιος Ιαβολένος Πρίσκος

Ο Γάιος Οκτάβιος Τίδιος Τοσιανός Λεύκιος Ιαβολένος Πρίσκος, λατιν.: Gaius Octavius Tidius Tossianus Lucius Javolenus Priscus ήταν Ρωμαίος συγκλητικός και νομικός, που άκμασε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Φλαβίων. Πολλές από τις κρίσεις του παρατίθενται στον Πανδέκτη (Digesta). Ο Πρίσκος υπηρέτησε ως αντικαταστάτης ύπατος για το διάστημα (nundinium) Σεπτεμβρίου έως Δεκεμβρίου 86μ.Χ., ως συνάδελφος του Aύλου Βούκιου Λάππιου Μάξιμου. 

 Όνομα 
μικρογραφία| Χάρτης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά το έτος των Τεσσάρων Αυτοκρατόρων (69).
Η συντομότερη εκδοχή του ονόματός του είναι "Λεύκιος Ιαβολένος Πρίσκος", ή απλά "Ιαβολένος Πρίσκος". Το πλήρες όνομά του είναι γνωστό από το CIL III, 9960, όπου το δεύτερο όνομα (praenomen) είναι γραμμένο μέσα στο δεύτερο O του Tossiano (sic), οδηγώντας την Όλλι Σαλομίες να υπονοήσει στη μονογραφία της "για τις πρακτικές ονοματοδοσίας της Αυτοκρατορικής Ρώμης" ότι το «Λεύκιος» «προστέθηκε σε κάποιο μεταγενέστερο στάδιο, ίσως εσφαλμένα».  Ωστόσο, αρκετές επιγραφές αναφέρουν το όνομά του ως «Λεύκιος Ιαβολένος Πρίσκος». 

Ο Άντονι Μπίρλεϊ σημειώνει, ότι τα ονόματά του «Ιαβολένος, Τίδιος και Τοσιανός υποδεικνύουν όλα την Ουμβρία, και συγκεκριμένα το Ιγούβιον ως την προέλευση (origo) του Πρίσκου».  Ωστόσο, ο Μπίρλεϊ επισημαίνει το επιχείρημα τού Γκέζα Αλφόλντι, ότι θα έπρεπε να συνδέεται με τους Οκταβίους στο Νέδιον της Δαλματίας, όπου είχε τιμηθεί ο Ιαβολένος Πρίσκος. «Επομένως, φαίνεται αρκετά πιθανό ότι γεννήθηκε ως Γ. Οκτάβιος, και ότι έλαβε τα άλλα ονόματά του μέσω υιοθεσίας σε μία οικογένεια της Ουμβρίας».Birley, The Fasti, p. 214 Ωστόσο η Σαλομίες υποστηρίζει ότι αν υιοθετήθηκε, «από τη σειρά των ονομάτων θα πρέπει σίγουρα να συμπεράνουμε ότι ήταν ένας Λ. Ιαβολένος Πρίσκος, που υιοθετήθηκε από έναν Γ. Oκτάβιο Τίδιο Τοσιανό». 

 Αυτοκρατορική σταδιοδρομία 
Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για τον Ιαβολένο Πρίσκο πριν αναλάβει τη διοίκηση της Λεγεώνας IV Φλαβία Φέλιξ, που βρισκόταν κοντά στο Βούρνομ, στη σύγχρονη Κροατία. Είναι πιθανό να επιλέχθηκε στη Σύγκλητο μεταξύ πραιτοριανών (inter praetorios).  Στη συνέχεια διορίστηκε λεγάτος λεγεώνας (legatus legionis) ή διοικητής της Λεγεώνας III Augusta το 83, υπηρετώντας ως de facto κυβερνήτης της Nουμιδίας. Ο Μπίρλεϊ πιστεύει ότι ήταν το 84, όταν ο Ιαβολένος Πρίσκος ήρθε στη Ρωμαϊκή Βρετανία και υπηρέτησε ως ανώτερος δικαστής (juridicus) και παρέμεινε εκεί για δύο χρόνια.  Επέστρεψε στη Ρώμη, όπου διατήρησε τα αξίωμά του ως υπάτου· η ιδιότητα του υπάτου θεωρούνταν η ύψιστη τιμή του ρωμαϊκού κράτους. Ένα στρατιωτικό δίπλωμα βεβαιώνει ότι στις 26 Οκτωβρίου 90 ο Πρίσκος ήταν κυβερνήτης της Άνω Γερμανίας.  Ήταν κυβερνήτης της επαρχίας της Συρίας στην αρχή της βασιλείας του Τραϊανού. Για τη θητεία 101/102 ήταν ανθύπατος της "Αφρικής", η οποία κατείχε το έδαφος της σύγχρονης Τυνησίας. Επιστρέφοντας για άλλη μία φορά στη Ρώμη, ο Πρίσκος εντάχθηκε στον σύλλογο των αρχιερέων, τον σημαντικότερο από τους τέσσερις μεγάλους συλλόγους των αρχαίων Ρωμαίων ιερέων. Τα καθήκοντά τους περιελάμβαναν την επίβλεψη της κρατικής λατρείας, και την παροχή συμβουλών σχετικά με το ιερό δίκαιο. 

 Σταδιοδρομία ως νομικός 
Ο Μπίρλεϊ σημειώνει ότι για τον Ιαβολένο Πρίσκο «η κύρια αιτία φήμης του ήταν ως νομικού».  Από τις πολλές παραπομπές στις νομικές του γνωμοδοτήσεις, μία αφορά τη διαθήκη του Σήιους Σατουρνίνου, ναυάρχου του Βρετανικού στόλου (archigubernus ex classe Britannica), μία υπόθεση που πρέπει να έφτασε ενώπιόν του, ενώ ήταν δικαστικός (juridicus) στη Βρετανία.  Ήταν ο ηγέτης της "Σχολής των Σαβίνων", και διδάσκαλος του νομικού Σάλβιου Ιουλιανού.  

Είναι περισσότερο γνωστός για τη ρήση του, ότι «κάθε ορισμός στο αστικό δίκαιο είναι επικίνδυνος, διότι σπάνια είναι εκείνοι που δεν μπορούν να ανατραπούν». (Omnis definitio in iure civili periculosa est; parum est enim, ut non subverti posset. ).

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ρωμαίοι νομομαθείς
Κατηγορία:Ρωμαίοι του 2ου αιώνα
Κατηγορία:Ύπατοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας