Ηπατολογία

Η ηπατολογία είναι ο κλάδος της ιατρικής που επικεντρώνεται στη μελέτη, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη διαχείριση παθήσεων του ήπατος, της χοληδόχου κύστης, του χοληφόρου δέντρου και του παγκρέατος. Συχνά θεωρείται υποειδικότητα της γαστρεντερολογίας, με τους ηπατολόγους να ειδικεύονται ειδικά σε παθήσεις που σχετίζονται με το ήπαρ. Αυτές οι παθήσεις μπορεί να κυμαίνονται από οξείες και χρόνιες παθήσεις του ήπατος έως καρκίνο του ήπατος.

Οι ηπατολόγοι χρησιμοποιούν διάφορα διαγνωστικά εργαλεία, όπως απεικόνιση (αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία, υπερηχογράφημα), εξετάσεις αίματος (ολικές μεταβολικές εξετάσεις, εξετάσεις για λοιμώξεις ή γενετικούς δείκτες) και βιοψίες ήπατος για τον εντοπισμό ηπατικών προβλημάτων.

 Παθήσεις ήπατος 
Οι ηπατικές παθήσεις περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα παθήσεων που επηρεάζουν την ικανότητα του ήπατος να λειτουργεί σωστά, είτε λόγω βλάβης, λοίμωξης είτε άλλων παραγόντων. Μερικοί συνηθισμένοι τύποι περιλαμβάνουν την ηπατίτιδα, τη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (NAFLD) και την κίρρωση, καθώς και παθήσεις που προκαλούνται από αλκοόλ, ιούς, ναρκωτικά ή κληρονομικές γενετικές διαταραχές.

 Διάγνωση και αντιμετώπιση 
Η ηπατική νόσος δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα που μπορούν να παρατηρηθούν ή να γίνουν αισθητά. Εάν υπάρχουν συμπτώματα ηπατικής νόσου, αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν τον ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών λόγω συσσώρευσης χολερυθρίνης), τον κοιλιακό πόνο (πόνος στην άνω δεξιά κοιλιακή χώρα), τον ασκίτη (πρησμένη κοιλιά λόγω συσσώρευσης υγρού στην κοιλιακή κοιλότητα), τη ναυτία και τον έμετο, την κόπωση και κάποια αλλα συμπτώματα, όπως απώλεια όρεξης, κνησμός, εύκολος σχηματισμός μωλώπων ή αιμορραγίας και σύγχυση ή αποπροσανατολισμός.

Κατά τη φάση της διάγνωσης, η σταδιοποίηση πραγματοποιείται για τον έλεγχο της εξέλιξης των ασθενειών, ιδιαίτερα της ίνωσης (ουλές) και της κίρρωσης (προχωρημένες ουλές). Οι βιοψίες ήπατος εξετάζονται για τον εντοπισμό χαρακτηριστικών αλλαγών στα ηπατικά κύτταρα (ηπατοκύτταρα), φλεγμονής, ίνωσης και άλλων ανωμαλιών. Οι ηπατολόγοι συνεργάζονται στενά με τους κλινικούς ιατρούς για να συσχετίσουν τα μικροσκοπικά ευρήματα με την κλινική εικόνα του ασθενούς, τα εργαστηριακά αποτελέσματα και τις απεικονιστικές εξετάσεις, ώστε να καταλήξουν σε ακριβή διάγνωση και να καθοδηγήσουν τη θεραπεία. Οι επιλογές θεραπείας ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο και τη σοβαρότητα της ηπατικής νόσου και μπορούν να κυμαίνονται από αλλαγές στον τρόπο ζωής (διατροφή, άσκηση, αποφυγή αλκοόλ) έως φαρμακευτική αγωγή ή, σε σοβαρές περιπτώσεις, μεταμόσχευση ήπατος.

 Συνήθεις τύποι ηπατικών παθήσεων 

 Ηπατίτιδα: Φλεγμονή του ήπατος, που συχνά προκαλείται από ιογενείς λοιμώξεις όπως η ηπατίτιδα Α, Β ή C, αλλά μπορεί επίσης να οφείλεται σε αλκοόλ, ναρκωτικά ή άλλους παράγοντες.

 Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD): Συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, που συχνά σχετίζεται με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 και υψηλή χοληστερόλη, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρές παθήσεις όπως η μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH).
 Κίρρωση: Ουλές του ηπατικού ιστού, που συχνά προκαλούνται από χρόνια φλεγμονή, κατάχρηση αλκοόλ ή άλλες ηπατικές παθήσεις, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του ήπατος.

 Καρκίνος του ήπατος: Ενώ είναι λιγότερο συχνός, ο καρκίνος του ήπατος μπορεί να αναπτυχθεί ως επιπλοκή χρόνιων ηπατικών παθήσεων, ιδιαίτερα κίρρωσης ή ηπατίτιδας Β και C.
 Αλκοολική ηπατική νόσος (ALD): Βλάβη στο ήπαρ που προκαλείται από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, που κυμαίνεται από λιπώδες ήπαρ έως κίρρωση.
 Αυτοάνοσες ηπατικές παθήσεις: Καταστάσεις όπου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο ήπαρ, όπως αυτοάνοση ηπατίτιδα, πρωτοπαθής χολική χολαγγειίτιδα (PBC) και πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα (PSC).
 Γενετικές ηπατικές παθήσεις: Καταστάσεις όπως η αιμοχρωμάτωση (υπερβολική απορρόφηση σιδήρου), η νόσος του Wilson (υπερβολική ποσότητα χαλκού) και η ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε ηπατική βλάβη με την πάροδο του χρόνου.
 Ατρησία χοληφόρων: Μια κατάσταση στην οποία οι χοληφόροι πόροι είναι μπλοκαρισμένοι ή κατεστραμμένοι, οδηγώντας σε συσσώρευση χολής στο ήπαρ.

 Παραπομπές