Αγροτική εξέγερση στη Ρουμανία το 1907

Η αγροτική εξέγερση στη Ρουμανία το 1907 (ρουμανικά: Răscoala țărănească din 1907 ) έλαβε χώρα στη Ρουμανία μεταξύ 21 Φεβρουαρίου και 5 Απριλίου 1907. Ξεκίνησε στη βόρεια Μολδαβία και, μετά από τρεις εβδομάδες κατά τις οποίες επεκτάθηκε σε εκείνη την περιοχή, εξαπλώθηκε γρήγορα φτάνοντας μέχρι τη Βλαχία. Η κύρια αιτία ήταν η δυσαρέσκεια των αγροτών για την ανισότητα της ιδιοκτησίας γης, η οποία βρισκόταν ως επί το πλείστον στα χέρια μόνο λίγων μεγαλοϊδιοκτητών και οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας τους.

Μετά την πτώση της κυβέρνησης του Συντηρητικού Κόμματος στις 12 Μαρτίου, η νέα κυβέρνηση των Φιλελευθέρων συνέτριψε την εξέγερση βίαια με τη βοήθεια του στρατού, σκοτώνοντας χιλιάδες αγρότες στις μάχες που διεξήχθησαν.

 Ιστορικό 
Η αγροτική μεταρρύθμιση που σχεδιάστηκε το 1864 υπό τον Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου είχε στόχο να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης των αγροτών. Ωστόσο, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Στους περισσότερους από τους αγρότες είχε δοθεί ένα τμήμα γης, το οποίο κάλυπτε λιγότερο από πέντε εκτάρια (50 στρέμματα) και ό,τι μπορούσαν να κερδίσουν από αυτό ήταν κάτω από το επίπεδο διαβίωσης. Το 60% των Ρουμάνων αγροτών είχε πολύ μικρή ή καθόλου γη.

Αυτό οδήγησε σε χρέη πολλούς αγρότες, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εργαστούν στα μεγάλα κτήματα. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι είχε προγραμματιστεί το 1864, δεν συνήφθησαν συμβάσεις εργασίας ελεύθερα διαπραγματεύσιμες. Οι γαιοκτήμονες εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση των υπερχρεωμένων αγροτών. Απαιτούσαν υψηλές εργασιακές υποχρεώσεις, που μερικές φορές διαρκούσαν χρόνια, και μπορούσαν επίσης να υπαγορεύουν τους όρους των μισθώσεων. Ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμιστικών σχεδίων του 1864, η κατάσταση των αγροτών είχε τελικά επιδεινωθεί.

Αφού ξέσπασαν ξανά αναταραχές το 1888, το 1893 εγκρίθηκαν νέοι κανονισμοί, σύμφωνα με τους οποίους οι συμβάσεις εργασίας περιορίζονταν σε ένα έτος το πολύ και οι μισθώσεις έπρεπε να συνάπτονται για τουλάχιστον τρία χρόνια. Το κράτος άρχισε επίσης να πουλά τη γη που είχε αποκτήσει με την απαλλοτρίωση των μοναστηριών το 1863 σε ακτήμονες αγρότες. Αλλά και αυτό δεν βελτίωσε σημαντικά την κατάσταση, σε πολλά σημεία οι νέοι κανονισμοί καταστρατηγήθηκαν. Διαδηλώσεις και εξεγέρσεις γίνονταν συχνά και το 1907 η κατάσταση τελικά κλιμακώθηκε.

 Η εξέγερση 
μικρογραφία|250x250εσ|Περίπολος ιππικού παρακολουθεί κάψιμο αγροικιών από τους εξεγερμένους κοντά στο Μπουζάου.
Στα τέλη Φεβρουαρίου 1907, οι αγρότες στο χωριό Φλαμάνζι στη βόρεια Μολδαβία ζήτησαν την άμεση σύναψη των συμφωνιών μίσθωσης, που ο Εβραίος εκμισθωτής αγροτών Μότσι Φίσερ είχε καθυστερήσει από την αρχή της περιόδου σποράς για να θέσει τους αγρότες υπό πίεση χρόνου και στη συνέχεια να τους αναγκάσει να αποδεχτούν τις ευνοϊκότερες γι' αυτόν δυνατές συνθήκες. Ωστόσο, ο Φίσερ αρνήθηκε να ανανεώσει τις μισθώσεις των ντόπιων αγροτών και διέφυγε.

Οι διαμαρτυρίες επεκτάθηκαν και έγιναν βίαιες. Λεηλατήθηκαν κατοικίες εκμισθωτών και ιδιοκτητών, καθώς και αγροκτήματα, επίσης καταστήματα και εστιατόρια. Τα κυβερνητικά και δημοτικά κτίρια καταστράφηκαν για να καταστραφούν οι συμβάσεις εργασίας που ήταν αποθηκευμένες εκεί. Οι αγορές και οι μικρές πόλεις όπως το Μποτοσάνι και το Μπουζάου καταστράφηκαν, ενώ άλλες κινδύνευσαν. Σύντομα ολόκληρη η Μολδαβία και στη συνέχεια και η Βλαχία ξεσηκώθηκαν. Ομάδες έως και 1.000 ανδρών, υποτυπωδώς οπλισμένοι, ξεκίνησαν πορείες λεηλασίας και καταστροφής που συχνά κατέληγαν σε κακοποιήσεις και φόνους. Η κραυγή μάχης ήταν: «Noi vrem pămînt» («Θέλουμε γη»).
μικρογραφία|Στρατιώτες περιμένουν στον δρόμο της Βραΐλα αναμενόμενη επίθεση αγροτών.
Υπενοικιαστές, διαχειριστές ακινήτων, μέλη της περιφερειακής και δημοτικής διοίκησης καθώς και τμήματα του εβραϊκού πληθυσμού κατέφυγαν στις πόλεις. Τον Μάρτιο, αρκετές χιλιάδες αγρότες βάδισαν εναντίον του Βουκουρεστίου, αλλά απωθήθηκαν από στρατιώτες. Η συντηρητική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Γεώργιο Γρηγόριο Καντακουζηνό, δεν μπόρεσε να διαχειριστεί την κατάσταση και παραιτήθηκε. Όταν εγκαταστάθηκε η νέα κυβέρνηση Φιλελευθέρων στις 25 Μαρτίου 1907 με πρωθυπουργό τον Δημήτριο Στούρτζα, ο στρατηγός Αλεξάντρου Αβερέσκου ανέλαβε το Υπουργείο Πολέμου και τη στρατιωτική ευθύνη. Κηρύχθηκε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και στη συνέχεια γενική επιστράτευση, έως τις 29 Μαρτίου στρατολογήθηκαν 140.000 στρατιώτες. Μέσα σε λίγες μέρες, ο Αβερέσκου κατέστειλε την εξέγερση με τη συστηματική ανάπτυξη όλων των στρατιωτικών δυνάμεων, ακόμη και με τη βοήθεια του πυροβολικού.

Εκείνη την εποχή, η εξέγερση των αγροτών και η βίαια καταστολή από τις αρχές, απέκτησε μια αντισημιτική συνιστώσα, στην ιδέα ότι ήταν οι Εβραίοι διαχειριστές γης που εκμεταλλεύονταν τον Ρουμάνο αγρότη. Ωστόσο, όπως προκύπτει από ανάλυση των στατιστικών στοιχείων της εποχής, οι Εβραίοι δεν ήταν σε καμία περίπτωση η κυρίαρχη ομάδα μεταξύ των διαχειριστών γης.

 Θύματα 
Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων είναι άγνωστος, ακόμη και τα γεγονότα δεν είναι ξεκάθαρα, επειδή η κυβέρνηση διέταξε την καταστροφή όλων των εγγράφων που σχετίζονται με αυτή την εξέγερση για να κρύψει το μέγεθος της σφαγής. Ο επίσημα αναφερόμενος αριθμός 419 θυμάτων ήταν σίγουρα υποτιμημένος. Η αντιπολίτευση στο κοινοβούλιο ανέφερε 1.100 θανάτους. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, 7.807 αγρότες συνελήφθησαν και κατηγορήθηκαν. Αρκετοί αθωώθηκαν και 6.500 αμνηστεύθηκαν στη γενική αμνηστία που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο του 1907. 

Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν από Αυστριακούς διπλωμάτες, σκοτώθηκαν μεταξύ 3.000 και 5.000 αγρότες, ενώ η Γαλλική Πρεσβεία αναφέρει έναν αριθμό νεκρών που κυμαίνεται μεταξύ 10.000 και 20.000. Οι ιστορικοί αναφέρουν θύματα μεταξύ 3.000 και 18.000. Σε συνομιλία με τον Βρετανό πρεσβευτή στο Βουκουρέστι, ο βασιλιάς Κάρολος Α' ανέφερε έναν αριθμό «πολλών χιλιάδων». Η νίκη του κράτους επί των επαναστατημένων αγροτών σήμαινε ότι οι συνθήκες στην ύπαιθρο παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες.

 Αποτέλεσμα 
μικρογραφία|1907, πίνακας του Οκτάβ Μπαντσίλα
Πολλοί διανοούμενοι διαμαρτυρήθηκαν για τη βίαιη επέμβαση των δυνάμεων καταστολής. Άλλοι τόνιζαν ότι η κυβέρνηση είχε ιδιαίτερη ευθύνη για την τύχη της αγροτιάς και της χώρας γενικότερα, και ως εκ τούτου απαιτείται επείγουσα λύση στο «αγροτικό ζήτημα».

Η κυβέρνηση των Φιλελευθέρων ξεκίνησε μια εκστρατεία καταστολής κάθε είδους πολιτικής οργάνωσης των αγροτών. Πολλοί δάσκαλοι, ιερείς και άλλοι διανοούμενοι της υπαίθρου συνελήφθησαν, όπως και πολιτικοί που θεωρήθηκαν υποκινητές της εξέγερσης. 

Η κυβέρνηση άρχισε ωστόσο να εφαρμόζει μια σειρά από μεταρρυθμίσεις για να προσφέρει κάποια ανακούφιση στους αγρότες, χωρίς όμως να απαλλοτριώσει τα μεγάλα αγροκτήματα των γαιοκτημόνων. Ο νόμος της 23ης Δεκεμβρίου 1907 για τα αγροτικά συμβόλαια περιόρισε τον βαθμό εκμετάλλευσης των αγροτών από τους ιδιοκτήτες και τους εκμισθωτές: όρισε μέγιστες τιμές για τις μισθώσεις γης και καθόρισε κατώτατους μισθούς για τους αγρότες που εργάζονταν στα κτήματα των ιδιοκτητών. Ένας νόμος που ψηφίστηκε στις 12 Απριλίου 1908 απαγόρευε οποιονδήποτε να μισθώνει περισσότερα από 4.000 εκτάρια (40.000 στρέμματα) ταυτόχρονα. 

Η εξέγερση ανέδειξε τις συνεχιζόμενες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες στη ρουμανική κοινωνία και έθεσε τις βάσεις για μελλοντικά αγροτικά κινήματα, ιδιαίτερα μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς η κοινωνική ανισότητα συνέχιζε στη Ρουμανία.
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Ρουμανίας
Κατηγορία:Κοινωνική ιστορία της Ρουμανίας
Κατηγορία:Ιστορία της Ρουμανίας
Κατηγορία:Κοινωνική σύγκρουση
Κατηγορία:Εξέγερση