Μουσείο Θεόφιλου

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "title": "Ανακασιά",
        "marker-symbol": "village",
        "marker-color": "#6B1B1B"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [22.973578, 39.382708]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "title": "Βαρειά",
        "marker-symbol": "museum",
        "marker-color": "#BA1B1B"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [26.57411372579425, 39.07468299652989]
      }
    }
  ]
}

Το Μουσείο Θεόφιλου, είναι μουσείο τέχνης, γνωστό και ως Μουσείο Έργων Θεοφίλου, που βρίσκεται στη Βαρειά της Μυτιλήνης στο νησί της Λέσβου, ενώ ένα άλλο μέρος του λειτουργεί στο αρχοντικό Χατζηαναστάση στην Ανακασιά του Δήμου Βόλου. Τέθηκε σε λειτουργία ένα χρόνο αργότερα, όταν ο Στράτης Ελευθεριάδης (Tériade) δώρισε το κτίριο μαζί με 86 πίνακες από την ιδιωτική του συλλογή, του ομώνυμου λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Κ. Χατζημιχαήλ. Τα εγκαίνια έλαβαν χώρα στις 29 Αυγούστου του 1965, με αυτά να γίνονται από τον Άγγελο Κατακουζηνό και από τότε λειτουργεί ως δημοτικό μουσείο.

Το μουσείο διοργανώνει διαλέξεις, εκδηλώσεις και εκπροσωπείται σε διεθνείς συναντήσεις.

 Κτίριο Βαρείας 
Το κύριο μουσείο στη Βαρειά είναι κτισμένο με πέτρα από τη Μυτιλίνη, σε ροδί χρώμα και περιβάλλεται από έναν μεγάλο ελαιώνα. Ανεργέθηκε το 1964 από τον Λέσβιο αρχιτέκτο­να Γιώργο Γιανουλέλλη. Το εσωτερικό του αποτελείται από τέσσερις συνεχόμενες αίθουσες όπου εκθέτονται τα έργα του ομώνυμου ζωγράφου.

 Κτίριο Ανακάσιας 
Η «οικία Κοντού» βρίσκεται στην Ανακάσια. Είναι τριώροφο κτίριο, κατά κύριο λόγο λιθόκτιστο, με ξύλινη στέγη καλυμμένη με σχιστολιθικές πλάκες. Ο τελευταίος όροφος αποτελείται από μεγάλα τμήματα που έχουν κατασκευαστεί με πλεγμένα καλάμια και εφαρμογή παχιών αργιλικών επιχρίσεων, μια μέθοδο γνωστή και ως τσατμάς. Τα τμήματα αυτά προεξέχουν από το περίγραμμα της βάσης του κτιρίου δημιουργόντας τα περίφημα «σαχνισιά» - χαρακτηρισικό της λαϊκής πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής. Η κατασκευή του χρονολογείται στις αρχές του 19ου αιώνα. Αρχικά ήταν αρχοντικό της οικογένειας Χατζηαναστάση, και αγοράστηκε από τον Ανωβολιώτη μυλωνά Γιάννη Κοντό το 1905. Ο ίδιος προέβη σε εργασίες ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού της οικίας βάσει των νεοκλασικών προτύπων της εποχής, αλλοιώνοντας τον αρχικό λαϊκό του χαρακτήρα, με την αφαίρεση του μεσοπατώματος, τη προσθήκη νεοκλασικών μορφολογικών στοιχείων στη πρόσοψη, και τη προσθήκη νεοκλασικού θυρώματος στη νέα είσοδο μεταξύ άλλων αλλαγών. 

Σύμφωνα με επιγραφή, το 1912 ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ ξεκίνησε πρόγραμμα ζωγραφικής διακόσησης της μεγάλης αίθουσας, σχήματος «Γ» του τρίτου ορόφου. Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο ζώνες με την κάτω να περιλαμβάνει διακοσμητικά θέματα από το ζωικό βασίλειο (γλάστρες με λουλούδια και πουλιά, άγρια ζώα και σκηνές κυνηγιού) - το Γιάννη Κοντό πάνω στο άλογο του, στα αριστερά της σκάλας - ενώ η άνω ζώνη περιλαβάνει δεκατέσσερεις μεγάλες ενεπίγραφες παραστάσεις εμπνευσμένες από τον Ελληνικό Απελευθερωτικό Αγώνα του 1821, όπου και χρησιμοποίησε ως πρότυπα κυρίως λιθογραφίες του Γερμανού φιλέλληνα ζωγράφου Πέτερ φον Ες.

Στις τέσσερις κολόνες της σάλας ζωγράφισε τέσσερις θεούς του Ολύμπου (τον Άρη, Ερμή, την Αφροδίτη και Αθηνά) και στον τυφλό τοίχο δύο τοπία, της Πορταριάς και της Ανακασίας, σε ενιαία τοιχογραφία.

Οι σεισμοί του 1955 στο Βόλο επέφεραν σημαντικές καταστροφές στο κτίριο. Επτά χρόνια μετά το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε το αρχοντικό ως «ιστορικό διατηρητέο μνημείο»:. (2). υπ' αριθ. 7998. Αθήνα, 1η Αυγούστου 1962, Εντολή Υπουργού, υπογραφή Γεν. Διευθυντή κ.α.α. Ιωάννη Κόντη. Εθνικό Τυπογραφείο.

. 

Το 1965 το αγόρασε με σκοπό την επισκευή του για τη λειτουργία του ως κοινού επισκέψιμου χώρου. Ακολούθησαν εργασίες αναστήλωσης της οικίας και συντήρησης των τοιχογραφιών. Αφορμή για εκ νέου πρόγραμμα εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης έδωσαν οι σεισμοί του 1980, όπου το αρχοντικό υπέστη ζημίες μικρής κλίμακας.

Στη σημερινή εποχή, η οικία είναι η μοναδική περίπτωση που διασώζει ολοκληρωμένο πρόγραμμα τοιχογραφιών του Θεόφιλου και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής της Μαγνησίας, αφού διατηρείται σε άριστη κατάσταση στο σύνολό της.

 Η έκθεση 
Η έκθεση του Θεόφιλου, την οποία επιμελήθηκε ο Γιάννης Τσαρούχης, αποτελείται από 86 ζωγραφικούς πίνακες από τα τελευταία έξι χρόνια της ζωής του. Κυρίαρχο θέμα της εκθέσεως είναι η ιστορία, μυθολογία και λαογραφία και σκηνές από τη καθημερινή ζωή της Ελλάδος.

 Πίνακες 

 Αναγνώριση έργου 
Η αναγνώριση της αξίας του έργου του Θεόφιλου έγινε μετά το θάνατό του και οφείλεται στον εκδότη Tériade.

Ο ίδιος, αναφερόμενος στην απόκτηση της συλλογής του Θεόφιλου έχει πει τα εξής:

 Δείτε επίσης 
 Θεόφιλος Κεφαλάς - Χατζημιχαήλ

 Βιβλιογραφία 


 Πολυμέσα 
Εγκαίνια του μουσείου:


Πολυμέσα από το Αρχείο της ΕΡΤ σχετικά με το μουσείο:



 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μουσεία τέχνης στην Ελλάδα
Κατηγορία:Μουσεία στο Βόρειο Αιγαίο
Κατηγορία:Μουσεία στη Θεσσαλία