Κεραυνοβόλος έρωτας

Ο κεραυνοβόλος έρωτας, ή έρωτας με την πρώτη ματιά, είναι μια προσωπική εμπειρία και ένα κοινό θέμα στα δημιουργικά έργα: ένα άτομο ή ένας χαρακτήρας αισθάνεται μια στιγμιαία, ακραία και τελικά μακροχρόνια ρομαντική έλξη για έναν ξένο όταν βλέπει για πρώτη φορά αυτόν τον ξένο. Έχει περιγραφεί από ποιητές και κριτικούς από την εποχής της Αρχαίας Ελλάδας.

 Ιστορικές έννοιες 

 Αρχαία Ελλάδα 
Στο κλασικό κόσμο, το φαινόμενο του κεραυνοβόλου έρωτα κατανοήθηκε στο πλαίσιο μιας πιο γενικής αντίληψης για τη παθιασμένη αγάπη, ένα είδος τρέλας ή, όπως το έθεσαν οι Έλληνες, η θεϊκή μανία. Αυτό το πάθος αγάπης περιγράφεται μέσω ενός σύνθετου μεταφορικού και μυθολογικού ψυχολογικού αποτελέσματος που περιλαμβάνει «τα βέλη του έρωτα», η πηγή των οποίων συχνά δόθηκε ως ο μυθολογικός Έρως ή Κούπιντο, μερικές φορές από άλλες μυθολογικές θεότητες, όπως η Φήμη. Μερικές φορές, η πηγή των βέλων λέγεται ότι ήταν η εικόνα του ίδιου όμορφου αντικειμένου αγάπης. Αν αυτά τα βέλη έφταναν στα μάτια του ερωτευμένου, τότε ταξίδευαν και «τρυπούσαν» την καρδιά του, κατακλύζοντάς τον με επιθυμία και λαχτάρα. Η εικόνα της «πληγής του βέλους» χρησιμοποιήθηκε μερικές φορές για να δημιουργήσει οξύμωρο σχήμα και ρητορική αντίθεση.

Ο κεραυνοβόλος έρωτας εξηγείται ως μια ξαφνική και άμεση γοητεία του εραστή μέσω της δράσης αυτών των διαδικασιών, και απεικονίζεται σε πολλά ελληνικά και ρωμαϊκά έργα. Στο έργο του 8 μ.Χ. του Οβιδίου, Μεταμορφώσεις, ο Νάρκισσος μαγεύεται και γοητεύεται από την δική του εικόνα (εν αγνοία του), και η Ηχώ ερωτεύεται επίσης το Νάρκισσο με την πρώτη ματιά. Στο Τα κατά Λευκίππην και Κλειτοφώντα του Αχιλλεύς Τάτιου, ο εραστής Κλειτοφώντας περιγράφει έτσι την δική του εμπειρία του φαινομένου: «Όταν την είδα, χάθηκα. Γιατί η πληγή της ομορφιάς είναι πιο αιχμηρή από οποιοδήποτε όπλο, και τρέχει μέσα από τα μάτια προς την ψυχή. Είναι μέσα από το μάτι που περνάει η πληγή του έρωτα, και τώρα έγινα θήραμα μιας σειράς συναισθημάτων...».

Μια άλλη κλασική ερμηνεία του φαινομένου του «έρωτα με την πρώτη ματιά» βρίσκεται στο Συμπόσιο του Πλάτωνα (περίπου 385-370 π.Χ.), στην περιγραφή του Αριστοφάνη για τον διαχωρισμό των πρωτόγονων διπλών πλασμάτων σε σύγχρονους άνδρες και γυναίκες και την επακόλουθη αναζήτηση του χαμένου τους μισούς: «... όταν [ο εραστής] ... είναι αρκετά τυχερός να συναντήσει τον άλλο μισό του, είναι τόσο εθισμένοι από την αγάπη, την φιλία και την αγάπη, που δεν μπορούν να αντέξουν να αφήσουν ο ένας τον άλλο εκτός όρασης για μια στιγμή».

 Μεσαίωνας, Αναγέννηση και Μπαρόκ 
Η κλασική αντίληψη των βελών του έρωτα επεκτάθηκε από τους τροβαδούρους ποιητές της Προβηγκίας, στη νότια Γαλλία, τον 11ο και 12ο αιώνα και έγινε μέρος της ευρωπαϊκής παράδοσης αυλικού έρωτα. Ειδικότερα, μια ματιά στα μάτια της γυναίκας λέγεται ότι ήταν η πηγή του βέλους του έρωτα.

Σε ορισμένα μεσαιωνικά κείμενα, το βλέμμα μιας όμορφης γυναίκας συγκρίνεται με τον βλέμμα ενός βασιλίσκου.

Ο Βοκάκιος παρέχει ένα αξέχαστο παράδειγμα στο ποίημα Il Filostrato του, όπου αναμιγνύει την παράδοση του έρωτα με την πρώτη ματιά, των βελών του ματιού και τη μεταφορά του βέλους του Κούπιντο:According to Nathaniel Edward Griffin: "In the description of the enamorment of Troilus is a singular blending of the Provençal conception of the eyes as the birthplace of love with the classical idea of the God of Love with his bows and quiver...," στο  «Και αυτός (Τρωίλος) ο οποίος ήταν τόσο σοφός λίγο πριν... δεν αντιλαμβανόταν ότι ο Έρωτας με τα βέλη του κατοικούσε μέσα στις ακτίνες αυτών των όμορφων ματιών... ούτε παρατήρησε το βέλος που έπεσε στην καρδιά του».

Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ αποδίδει ένα μεταθανάτιο φόρο τιμής στον Κρίστοφερ Μάρλοου, ο οποίος ο ίδιος έγραψε: «Ποιος αγάπησε ποτέ που δεν αγάπησε με την πρώτη ματιά;», στο ποίημα του 1598 Ηρώ και Λέανδρος, αναφερόμενος σε αυτόν το επόμενο έτος στο Όπως αγαπάτε.

Αυτές οι εικόνες των ματιών του εραστή, των βέλων και των καταστροφών του «έρωτα με την πρώτη ματιά» συνέχισαν να κυκλοφορούν και να αναπτύσσονται στη αναγεννησιακή και μπαρόκ λογοτεχνία, και παίζουν σημαντικό ρόλο στη δυτική φαντασία και ειδικά το μυθιστόρημα, σύμφωνα με τον Ζαν Ρουσέ.

 Ψυχολογικές αντιλήψεις 
Οι έρευνες έχουν δείξει δύο βάσεις για τον κεραυνοβόλο έρωτα. Το ένα είναι ότι η ελκυστικότητα ενός ατόμου μπορεί να προσδιοριστεί πολύ γρήγορα, με τον μέσο χρόνο σε μια μελέτη να είναι 0,13 δευτερόλεπτα. Το άλλο είναι ότι τα πρώτα λεπτά, αλλά όχι η πρώτη στιγμή, μιας σχέσης έχουν αποδειχθεί ότι είναι προβλέψιμες για την μελλοντική επιτυχία της σχέσης, περισσότερο από το τι έχουν κοινά δύο άτομα ή αν τους αρέσει ο ένας στον άλλο.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 The Start of Warm Attractions: The First Look at Chemistry
 You Can Love at First Sight: Scientists Discover Brain Region Responsible for Instant Attraction – Science/Tech – Medical Daily , 7 Νοεμβρίου 2012

Κατηγορία:Έρωτας
Κατηγορία:Αγάπη