Αύλος Μάριος Κέλσος

Ο Αύλος Μάριος Κέλσος, λατιν.: Aulus Marius Celsus ήταν Ρωμαίος συγκλητικός, που κατείχε διάφορα αξιώματα στην υπηρεσία του Αυτοκράτορα κατά τον 1ο αι. μ.Χ., ενώ έπαιξε επίσης ρόλο στο έτος των Τεσσάρων Αυτοκρατόρων. Υπήρξε αντικαταστάτης ύπατος το διάστημα (nundinium) Ιουλίου έως Αυγούστου 69, ως συνάδελφος του Γναίου Αρρίου Αντωνίνου. 

 Βιογραφία 
Ο Ρόναλντ Σάυμ προτείνει ότι ο Mάριος Κέλσος ήταν εντόπιος της Νημασού (σημερινή Nίμ) στη Ναρβωνική Γαλατία, με βάση την ύπαρξη του Γάιος Μάριος Κέλσος, δικαστή αυτής της πόλης και συζύγου της Πομπηίας, της κόρης του Toυτοδίβικα.  

Η σταδιοδορμία του ξεκίνησε υπό τον Νέρωνα. Ο παλαιότερος γνωστός διορισμός του Κέλσου ήταν ο λεγάτος λεγεώνας (legatus legionis) ή διοικητής της Λεγεώνας XV Apollinaris, πρώτα στην Παννονία και μετά στη Μικρά Ασία.  Ο Νέρων ονόμασε τον Κέλσο ως ύπατο για ένα καθορισμένο διάστημα (nundinium) το 69, πριν από το θάνατό του.

Μετά την αυτοκτονία του Νέρωνα, ο Γάλβα τον έκανε μέλος του στενού κύκλου του. Ο Κέλσος ήταν παρών, μαζί με τον Αύλο Δουκένιο Γεμίνο, έπαρχο της πόλης, όταν ο Γάλβας ανακοίνωσε τον Πίσωνο Λικινιανό ως την επιλογή του για κληρονόμο του.  Στη συνέχεια, ο Κέλσος ανέλαβε να συναντηθεί με τους εχθρούς των Ιλλυρικών λεγεώνων, που στρατοπέδευαν στη Βιψανία Στοά (Porticus Vipsania) και να τους πείσει να αποδεχτούν την επιλογή του Γάλβα για di;adoxο. Οι στρατιώτες τον έδιωξαν με την αιχμή του δόρατος.  Μετά το τέλος του Γάλβα, ο Κέλσος κινδύνευε πολύ να σκοτωθεί από τους στρατιώτες, επειδή είχε δείξει εμφανώς την αφοσίωσή του στον Γάλβα. Ο Όθων τον έσωσε με πονηριά, και τον έφερε στον στενό του κύκλο. 

Όταν άκουσε ότι ο Βιτέλλιος βάδιζε προς τη Ρώμη με τις λεγεώνες του Ρήνου, ο Όθων επέλεξε τον Κέλσο, μαζί με τον Σουητόνιο Παυλίνο και τον Άππιο Άννιο Γάλλο, για να ηγηθούν των στρατευμάτων στη Ρώμη εναντίον τους.  Κατά τη μάχη του Λόκους Καστόρουμ, όπου οι δύο στρατοί συναντήθηκαν για πρώτη φορά, ο Κέλσος διοικούσε το ιππικό, το οποίο ήταν η πρώτη ομάδα που αντιμετώπισε τον εχθρό. 

Παρά τη νίκη των οπαδών του Όθωνα στο Λόκους Καστόρουμ, η αποφασιστική μάχη δεν είχε ακόμη έρθει: το Bεδριάκον. Οι στρατιωτικές γνώσεις του Κέλσου ήταν αρκετά σεβαστές, ώστε να συμπεριληφθεί στο συμβούλιο του Όθωνα πριν από τη μάχη. Εκεί υποστήριξε τη συμβουλή του Σουητόνιου, ότι οι υπέρ του Όθωνα δυνάμεις έπρεπε να κερδίσουν χρόνο, ώστε να μπορέσουν να ενωθούν με άλλες μονάδες, που αναμένονταν από τις Ιλλυρικές επαρχίες και τις λεγεώνες του Δούναβη. Ωστόσο ο Όθων αποφάσισε να εμπλακεί αμέσως με τις αντίπαλες δυνάμεις.  Οι δύο στρατηγοί περιορίστηκαν σε μέλη του επιτελείου του Λικίνιου Πρόκουλου, «συμβούλους κατ' όνομα, στην πραγματικότητα ως αποδιοπομπαίους τράγους για τυχόν ατυχήματα που συνέβαιναν», όπως σημειώνει εύστοχα η Γκουίν Μόργκαν.  Αυτή η μάχη πήγε εναντίον του Όθωνα. Κατά τη διάρκεια των μαχών, ο Κέλσος είχε ενωθεί με τον Λ. Σ. Όθων Τιτιανό και ήταν μαζί του, όταν ο Τιτιανός επέστρεψε στο στρατόπεδό τους. Ο Κέλσος συγκάλεσε συνάντηση των αξιωματικών, όπου συνέστησε την παράδοση, και το επόμενο πρωί συνόδευσε τον Άννιο Γάλλο στο στρατόπεδο των οπαδών του Βιτελλίου, για να διαπραγματευτούν την παράδοση. 

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Βιτέλλιος είχε προλάβει τους στρατιώτες του, και σκεφτόταν τι να κάνει με τους επιζώντες στρατηγούς, που είχαν ταχθεί με τον Όθωνα. Ο Σουητόνιος και ο Πρόκουλος ισχυρίστηκαν, ότι στην πραγματικότητα είχαν υποστηρίξει τον Βιτέλλιο, και είχαν κάνει ό,τι μπορούσαν για να σαμποτάρουν την στρατιωτική αποτελεσματικότητα του Όθωνα, αλλά έλαβαν μόνο την περιφρόνησή του σε αντάλλαγμα. Ο αδελφός του Όθωνα, Όθων Τιτιανός, έλαβε χάρη λόγω της αφοσίωσής του και της ανικανότητάς του. Μόνο ο Μάριος "βγήκε από αυτό το πηγάδι". Ο Βιτέλλιος φαίνεται ότι τον θεωρούσε έντιμο άνθρωπο. Ο νέος Αυτοκράτορας αγνόησε την προηγούμενη αφοσίωσή του στον Όθωνα, και αμέσως πήρε τον Κέλσο ανάμεσα στους έμπιστους συνεργάτες του. Ο Κέλσος είχε τη δυνατότητα να διατηρήσει την ιδιότητα τού υπάτου που του είχε αναθέσει ο Όθων, αν και έχασε έναν μήνα από το υποσχεμένο διάστημα (nundinium), ώστε ο Βιτέλλιος να μπορέσει να ανταμείψει τους υποστηρικτές του με ιδιαίτερες ιδιότητες υπάτου. 

Υπό τον Αυτοκράτορα Βεσπασιανό, ο Κέλσος διετέλεσε κυβερνήτης των σημαντικών αυτοκρατορικών επαρχιών της Κάτω Γερμανίας το 71-73,  οδηγώντας τον Σάυμ να κάνει «την ορθολογική υπόθεση, ότι τερμάτισε την Εξέγερση των Βαταβίων ».  Αν αυτή η υπόθεση είναι σωστή, είναι σαφές ότι μετά την ολοκλήρωση της τοποθέτησής του στη Γερμανία, ο Κέλσος μεταφέρθηκε γρήγορα στη Συρία (73-74).  Είναι πιθανό ο Κέλσος να απεβίωσε, ενώ ήταν κυβερνήτης της τελευταίας επαρχίας. Ο Μάρκος Ούλπιος Τραϊανός αναφέρεται ως κυβερνήτης εκεί, λίγο μετά την άφιξη του Κέλσου. Syme, "Governors dying in Syria", Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, 41 (1981), pp. 133f

 Αναφορές 

Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 1ου αιώνα