Έμελ Μαθλούθι

Η Έμελ Μαθλούθι (Αραβικά: آمال المثلوثي) (γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1982), γνωστή επίσης επαγγελματικά ως Έμελ είναι Τυνήσια-Αμερικανίδα τραγουδίστρια-στιχουργός, μουσικός και παραγωγός. Έγινε γνωστή με το τραγούδι διαμαρτυρίας "Kelmti Horra" («Ο λόγος μου είναι ελεύθερος»), το οποίο έγινε ύμνος για την Τυνησιακή επανάσταση και την Αραβική Άνοιξη. Το πρώτο της ηχογραφημένο άλμπουμ σε στούντιο, που ονομάζεται επίσης Kelmti Horra, κυκλοφόρησε παγκοσμίως το 2012 και έγινε αποδεκτό από τους κριτικούς: συνδυάζει αραβικές ρίζες με δυτική επιρροή. Το δεύτερο άλμπουμ της, Ensen, κυκλοφόρησε το 2017, συνδυάζοντας ηλεκτρονική με κλασική μουσική. Στο Everywhere We Looked Was Burning το 2019, τραγούδησε όλους τους στίχους στα αγγλικά.

Το 2020, το βίντεο του τραγουδιού Holm (A Dream) που τραγουδάει στην αραβική της Τυνησίας, είχε  αρκετά εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγους μήνες. Το Holm συμπεριλήφθηκε στο διπλό άλμπουμ The Tunis Diaries και ηχογραφήθηκε με μια φωνή, μια ακουστική κιθάρα ως μοναδικό όργανο και έναν φορητό υπολογιστή. Το Holm είναι μια αραβική επανεκτέλεση του ιρανικού τραγουδιού Soltane Ghalbhaa με  σύνθεση του Anoushiravan Rohani και στίχους της Έμελ Μαθλούθι.

Έχει επίσης συνεργαστεί με άλλους μουσικούς όπως ο Tricky, ο Valgeir Sigurðsson, ο Steve Moore και ο Vitalic.

 Πρώτα χρόνια 
Η Έμελ Μαθλούθι άρχισε το τραγούδι και την υποκριτική στα 8 της χρόνια σε ένα προάστιο της Τύνιδας. Έγραψε το πρώτο της τραγούδι όταν ήταν 10 χρονών. Ανακάλυψε τις φωνητικές της ικανότητες όταν ήταν 15 ετών, ενθαρρυμένη από την παρέα της και εμπνευσμένη από τους μεγάλους ποπ τραγουδιστές της δεκαετίας του 90. Βρήκε ισχυρό καταφύγιο στη heavy metal λίγο αργότερα και τη gothic music και σχημάτισε την πρώτη της μπάντα στο πανεπιστήμιο της Τύνιδας όταν ήταν 19. Λίγα χρόνια αργότερα, βαθιά συγκινημένη από τη φωνή και τις ιδέες της Joan Baez και αφού το συγκρότημα της έπαιξε το The Boxer γι αυτήν, άφησε το συγκρότημά της και άρχισε να γράφει πολιτικά τραγούδια, ανακαλύπτοντας την απογοήτευσή της από την έλλειψη ευκαιριών και την απάθεια των συμπατριωτών της, όπως το Ya Tounes Ya Meskina (Φτωχή Τυνησία). Το 2006 ήταν φιναλίστ στο διαγωνισμό Prix RMC Middle-Orient Musique. Αποφάσισε να μετακομίσει στο Παρίσι το 2008, όταν η κυβέρνηση της Τυνησίας λογόκρινε τα τραγούδια της από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση.  Παρόλο που απαγορεύτηκε από τα ραδιοκύματα της Τυνησίας, κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο οι εμφανίσεις της στη Γαλλία.. Μετά το θάνατο του Μοχάμεντ Μπουαζίζι του αφιέρωσε μια αραβική έκδοση του τραγουδιού της Joan Baez Here's To You/Σε σένα.

 Καριέρα 
Στις αρχές του 2011, ηχογραφήθηκε στη λεωφόρο Χαμπίμπ Μπούργκιμπα τραγουδώντας το Κελμτί Χόρα στους διαδηλωτές και έγινε viral βίντεο. Το NPR έγραψε ότι το τραγούδι ήταν μια «διακήρυξη ανεξαρτησίας, μια δήλωση σκληρά κερδισμένης απελευθέρωσης»  Αυτό συνέβη στο πλαίσιο των διαδηλώσεων της Αραβικής Άνοιξης.

 Kelmti Horra (Ο Λόγος Μου Είναι Ελεύθερος)  (2012-2016) 
Η Έμελ Μαθλούθι έκανε το ντεμπούτο της με το Kelmti Horra, τον Ιανουάριο του 2012.  Είχε θετική αποδοχή από τους κριτικούς. Σε μια κριτική 4/5 αστεριών, το Guardian επαίνεσε το άλμπουμ για τη μίξη αραβικών και δυτικών ήχων - κάποιων ροκ αλλά κυρίως trip-hop. «η εντυπωσιακή φωνή της Μαθλούθι αποδίδει την περισσότερη μελωδία». Το άλμπουμ είχε επιρροές από τη Τζόαν Μπαέζ, τους Massive Attack και τη Μπιορκ. Ως πολιτικοποιημένη μουσικός, τα τραγούδια της μιλάνε για τις αδικίες που έχει εντοπίσει στην αγαπημένη της Τυνησία. Ενώ τραγουδάει για την ανθρωπότητα και έναν καλύτερο κόσμο, η επιτυχία του άλμπουμ την έχει κάνει γνωστή σε πολλούς περισσότερους ανθρώπους σε διαφορετικά μέρη του κόσμου.
μικρογραφία|180x180εσ|Η Έμελ ζωντανά τον Αύγουστο του 2012
Έκανε συναυλίες στην Αίγυπτο και το Ιράκ, και εμφανίστηκε στον Καναδά στο Φεστιβάλ Λαϊκής Μουσικής του Βανκούβερ και το Φεστιβέλ du Monde Arabe de Montréal.

Στις αρχές του Ιουλίου του 2012, έδωσε μια πρωτοποριακή συναυλία στη Βαγδάτη, στο Ιράκ. Στις 28 Ιουλίου έδωσε μια συναυλία στο Φεστιβάλ Σφινκς στο Βέλγιο, όπου επευφημήθηκε για την ερμηνεία του τραγουδιού του Leonard Cohen Hallelujah. Το 2013, στην πρώτη της συναυλία στο Κάιρο μετά την επανάσταση, η Ahram Online την περιέγραψε ως Φαϊρουζ της γενιάς της. Τραγούδησε πριν από τους Dead Can Dance στο φεστιβάλ Les nuits de Fourvière στη Λυών και εμφανίστηκε στο φεστιβάλ WOMAD στο Charlton Parkin του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι ισραηλινές αρχές αρνήθηκαν να την αφήσουν να μπει στη Ραμάλα για να εμφανιστεί, οπότε τραγούδησε σε κάμερα  από την Ιορδανία. Η μικρή παράσταση μεταδόθηκε στο παλαιστινιακό κοινό από ένα θέατρο στη Ραμάλα.

Καθώς το τραγούδι Kelmti Horra (Ο Λόγος Μου Είναι Ελεύθερος), θεωρήθηκε ύμνος της Αραβικής Άνοιξης, είναι το πιο διάσημο τραγούδι της Έμελ μέχρι στιγμής. Η εξαιρετική επιτυχία αυτού του τραγουδιού την οδήγησε στην  εκτέλεσή του στις 11 Δεκεμβρίου 2015, κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης του 2015 στο Όσλο, που απονεμήθηκε στο Τυνησιακό Κουάρτετο Εθνικού Διαλόγου . Στην τελετή εκτελέσε δύο εκδόσεις του τραγουδιού η μία συνοδευόμενη μόνο από έναν κιθαρίστα, τον Καρίμ Αττουμάν, και η άλλη με πλήρη ορχήστρα και χορωδία. Η συναυλία διοργανώθηκε από τον Jay Leno, ο οποίος είπε στη συνέντευξη Τύπου της συναυλίας ότι ήταν η πρώτη αραβίδα τραγουδίστρια που τράβηξε την προσοχή του.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, συνεργάστηκε με τον Tricky και του έκανε φωνητικά στο τραγούδι Emel.

 Ensen (΄Ανθρώπος) (2017-2018) 
Το Ensen (΄Ανθρωπος) κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2017 από την εταιρεία Partisan Records. Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε σε επτά χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ισλανδία, Σουηδία, Γαλλία και ΗΠΑ.  Στους παραγωγούς του άλμπουμ περιλαμβάνονται ο πρώην συνεργάτης της Μπιορκ, Ισλανδός παραγωγός Valgeir Sigurðsson και ο κύριος συνεργάτης της Έμελ, γαλλο-τυνήσιος παραγωγός Amine Metani. Το Pitchfork χαρακτήρισε το πρώτο single του άλμπουμ, Ensen Dhaif (Άνθρωπος, αβοήθητος άνθρωπος), ως «μια υπέροχα διακοσμημένη σύνθεση υψηλών ρυθμών και σκοτεινών αραβικών ρυθμών μικρής κλίμακας. Ο φλογερός τόνος του καθοδηγείται από τη μεταλλική φωνή της Μαθλουθί, η οποία είναι πότε ευάλωτη και πότε δυναμική. Στο Ensen dhaif ακούγεται ένα άτομο που αρνείται να συμβιβασθεί, ένα έντονο όραμα που βασίζεται σε πραγματικούς κινδύνους και η αναγκαιότητα της αλήθειας».  Όπως εξηγεί η Μαθλουθί, το τραγούδι είναι αφιερωμένο «στους άνθρωπους που πρέπει να κουβαλήσουν το βάρος και όλους τους αγώνες ώστε ένα πολύ μικρό ποσοστό να μπορεί να απολαύσει τη δύναμη». 

Τα τραγούδια του Ensen διασκευάστηκαν στο album remix Ensenity. Εννέα διαφορετικοί παραγωγοί με διαφορετικό υπόβαθρο κλήθηκαν να επενδύσουν την ηλεκτρονική χροιά των τραγουδιών.

 Όπου Κοιτούσαμε Φλέγονταν (2019) 
Το 2019, κυκλοφόρησε το πρώτο της αγγλικό άλμπουμ Όπου Κοιτούσαμε Φλέγονταν, ήθελε  «να γράψει για τη φύση, την ομορφιά και τον αγώνα αυτών των καιρών»  Εμπνεύστηκε από τις «απόλυτες εικόνες» των Αμερικανών ποιητών όπως ο Τ. Σ. Έλιοτ και ο Τζον Άσμπερι. Εκείνη την εποχή, ζούσε στη Νέα Υόρκη για μερικά χρόνια. Η New York Times έγραψε «Καθώς τραγουδάει για μια μυστηριώδη εμπειρία, η διαρκής μελωδία και οι εκτάσεις της αρμονίας υπονοούν τα βορειοαφρικανικά και αραβικά υποκείμενα, ενώ τα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά όργανά της δονούνται και κυμαίνονται στον εικονικό χώρο, διατηρώντας το αίνιγμα». Η Brooklyn Vegan έγραψε ότι «αυτά είναι πραγματικά μερικά από τα πιο καταπληκτικά τραγούδια της μέχρι στιγμής».  Η παραγωγή του Όπου Κοιτούσαμε Φλέγονταν, έγινε σε συνεργασία με τον Στιβ Μουρ.

Εκείνο το έτος, η Έμελ τραγούδησε επίσης στο Beloved Exile EP του Μουρ. Η AllMusic αποτίμησε την εμφάνισή της λέγοντας «η έναρξη του Your Sentries Will Be Met with Force αποκαλύπτει τη μαγευτική φωνή της Τυνήσιας τραγουδίστριας Έμελ Μαθλούθι, η οποία προσθέτει μια εκπληκτική νέα διάσταση στον λαμπερό, δονούμενο ηλεκτρονικό ήχο του Moore».

Το 2017 επέστρεψε στην Τυνησία για την πρώτη της συναυλία μετά από πέντε χρόνια, επικεφαλής του φεστιβάλ της Καρχηδόνας. Εκείνο το καλοκαίρι εμφανίστηκε επίσης στο Φεστιβάλ Beitaddine στον Λίβανο, και στο Φεστιβάλ SummerStage στο Central Park της Νέας Υόρκης.

 Τα ημερολόγια της Τυνησίας (2020-2023) 
Κατά τη διάρκεια των διακοπών της στο σπίτι των παιδικών της χρόνων στην Τύνιδα, το 2020, ηχογράφησε μόνη της ένα διπλό άλμπουμ The Tunis Diaries, με μόνο μια ακουστική κιθάρα και τη φωνή της. Δεν είχε χρησιμοποιήσει ακουστική κιθάρα για πολύ καιρό. Τα ημερολόγια της Τυνησίας χωρίζονται σε δύο μέρη Ημέρα και Νύχτα.  Ο πρώτος δίσκος περιλαμβάνει τραγούδια της Έμελ που τραγουδούνται εν μέρει στα αγγλικά και στα Τυνησιακά, καθώς και το ανέκδοτο τραγούδι Holm το οποίο είχε πάνω από 3,5 εκατομμύρια προβολές στο YouTube μέχρι τον Ιανουάριο του 2021.   Ο δεύτερος δίσκος περιλαμβάνει αρκετά θέματα του Leonard Cohen, του David Bowie και του Jeff Buckley.  Κατά την προώθηση του άλμπουμ στο Παρίσι, ηχογράφησε μια εκδοχή ενός τραγουδιού των Siouxsie and the Banshees για τη Γαλλική Τηλεόραση. 

Το 2021, κυκλοφόρησε το Όπου Κοιτούσαμε Φλέγονταν Live το οποίο ήταν μια ζωντανή έκδοση του δίσκου της του 2019. Τον Σεπτέμβριο συνεργάστηκε με τον παραγωγό ηλεκτρονικής μουσικής Vitalic για μια μοναδική συναυλία στο Παρίσι που πραγματοποιήθηκε στο Théâtre du Châtelet: δημιούργησαν μαζί μια νέα μουσική επένδυση σε ποίηση του Ghada Al-Samman, για ένα δρώμενο που ονομάζεται Variations. Η εκπομπή καταγράφηκε για το κανάλι Culturebox και ανεβάστηκε στο YouTube.

Το πρωτόλειό της άλμπουμ Kelmti Horra κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σε βινύλιο το 2022 για να γιορτάσει τη 10η επέτειο. Η επανεκδόση, η οποία ακδόθηκε και σε CD, περιελάμβανε επιπλέον κομμάτια.

Το 2023, συνεργάστηκε με τον σκηνοθέτη Shirin Neshat για ένα βίντεο με τίτλο The Fury, σχετικά με  «τη σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών πολιτικών κρατουμένων από το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο Ιράν». Η Έμελ έγραψε αραβικούς στίχους σε ένα περσικό τραγούδι που είχε επιλέξει ο Νεσάτ. 

 Mra (2024-επί του παρόντος) 
Τον Απρίλιο του 2024, κυκλοφόρησε σε βινύλιο, CD και ψηφιακά το άλμπουμ με τίτλο Mra (που σημαίνει γυναίκα). Περιλάμβανε τα singles NAR και Souty (My Voice),.. Το MRA σχεδιάστηκε με μια αποκλειστικά γυναικεία ομάδα μουσικών, τραγουδιστριών και παραγωγών, η οποία ήταν η πρώτη φορά για την Έμελ. . Θα κάνει περιοδεία σε όλο τον κόσμο καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. .

 Επιρροές 
Η Μαθλούθι αναφέρει ως πρώτες μουσικές επιρροές της τη Τζόαν Μπαέζ, τον Μπομπ Ντύλαν, τον Μαρσέλ Χαλίφ και Σέιχ Ιμάμ. Οι άλλες μουσικές επιρροές της περιλαμβάνουν την Τζανις Τζόπλιν, την Σινέντ Ο'Κόννορ, τους Led Zeppelin, τον Τζέιμς Μπλέικ, τον Ρότζερ Γουότερς και τα Fuck Buttons.

 Στυλ 
Το μοναδικό στυλ της Μαθλούθι είναι ένα μείγμα βορειοαφρικανικών ήχων και σύγχρονης ηλεκτρονικής παραγωγής.

 Κινηματογράφος 
Η Μαθλούθι εμφανίστηκε στο ντοκιμαντέρ No Land's Song του 2014 του Αγιάτ Νατζάφι, στο οποίο παρουσιάζεται ως η πρώτη γυναίκα που τραγουδάει σόλο στο Ιράν από το 1979. Η μουσική της έχει χρησιμοποιηθεί ως μουσική επένδυση αρκετών ταινιών.

 Μόδα 
Η Μαθλούθι συνεργάζεται συχνά με κορυφαίους και αναδυόμενους σχεδιαστές για τα κοστούμια της, συμπεριλαμβανομένων των Μανίς Αρόρα, Ζαν Πολ Γκοτιέ και Αχμέτ Ταλφίτ, αλλά πιο συχνά με τον συμπατριώτη της Αζεντίν Αλάγια.

 Δισκογραφία 
Studio albums

 Kelmti Horra (2012)Neil Spencer, "Emel Mathlouthi: Kelmti Horra – review", The Observer, 19 February 2012.
 Ensen (2017)
 Everywhere We Looked Was Burning (2019)
 The Tunis Diaries (2020)
 Mra (2024)

Remix album

 Ensenity (2018)

Live album

 Everywhere We Looked Was Burning (Live) (2021)

Συμμετοχές

 The Rough Guide to Arabic Revolution (World Music Network) (2013)
 Now Indie Arabia (Universal Music Group) (2016)
 Philia: Artists Rise Against Islamophobia (Floating House Recordings) (2017) 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι