Πρώτο Χρονικό του Νόβγκοροντ

Το Πρώτο Χρονικό του Νόβγκοροντ (/Novgoródskaya pérvaya létopis) είναι το παλαιότερο σωζόμενο χρονικό των Ρως της Δημοκρατίας του Νόβγκοροντ. Γραμμένο στα παλαιά ανατολικοσλαβικά, αντανακλά μια λογοτεχνική παράδοση για τους Ρως του Κιέβου, η οποία διαφέρει από το Πρώτο Χρονικό.

Το παλαιότερο σωζόμενο αντίγραφο του Πρώτου Χρονικού του Νόβγκοροντ είναι ο λεγόμενος Συνοδικός Πάπυρος (Sinodálʹnyy),  που χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα. Τυπώθηκε για πρώτη φορά το 1841 και σήμερα φυλάσσεται στο Κρατικό Ιστορικό Μουσείο. Είναι το παλαιότερο γνωστό χειρόγραφο ενός σημαντικού παλαιοανατολικού σλαβικού χρονικού, προγενέστερο του Λαυρεντιανού Κώδικα του Πρώτου Χρονικού κατά σχεδόν έναν αιώνα. Τον 14ο αιώνα, ο Συνοδικός Πάπυρος συνεχίστηκε από τους μοναχούς της Μονής Γιούριεφ στο Νόβγκοροντ.  Άλλα σημαντικά αντίγραφα του Πρώτου Χρονικού του Νόβγκοροντ περιλαμβάνουν τον Ακαδημαϊκό Πάπυρο (Akademícheskiy) και τον Πάπυρο της Επιτροπής (Komissiónnyy), που χρονολογούνται και οι δύο από τη δεκαετία του 1440, και το αντίγραφο του Τολστόι (Tolstóvoi). Αυτή η «Νεότερη Έκδοση» περιέχει καταχωρίσεις από το έτος 854 έως το 1447. 

 Περιεχόμενα και ύφος 

 Συνοδικός Πάπυρος 
δεξιά|μικρογραφία| Ο Συνοδικός Πάπυρος το 2012 στο Κρατικό Ιστορικό Μουσείο
Η αρχή του Συνοδικού Παπύρου ή «Παλαιότερης Έκδοσης» του Πρώτου Χρονικού του Νόβγκοροντ λείπει. Το σωζόμενο κείμενο ξεκινά στη μέση μιας πρότασης του έτους 1016, κατά τη διάρκεια της κρίσης διαδοχής του Κιέβου μεταξύ του Γιαροσλάβ και του Σβιατόπολκ. Τα χαμένα περιεχόμενα του Συνοδικού Παπύρου πριν από το έτος 1016 είναι άγνωστα και μπορούν μόνο να γίνουν εικασίες. Ο Σοβιετικός ερευνητής Όλεγκ Βικτόροβιτς (1987) υποστήριξε ότι οι μεταγενέστερες εκδόσεις του χρονικού αντικατοπτρίζουν έναν χαμένο Πρωτογενή Κώδικα Κιέβου (ρωσικά: Нача́льный Ки́евский свод) του τέλους του 11ου αιώνα, το οποίο περιείχε πληροφορίες, που δεν υπήρχαν στο μεταγενέστερο Πρώτο Χρονικό. Αλλά στη διδακτορική της διατριβή, με τίτλο «Το Χρονικό και ο Χρονογράφος» (2015), η Ουκρανή ιστορικός Τετιάνα Βίλκουλ απέδειξε ότι το Πρώτο Χρονικό του Νόβγκοροντ στη Νεότερη Έκδοση έχει πάρει στοιχεία από το Πρώτο Χρονικό, επομένως το κείμενο του Πρώτου Χρονικού πρέπει απαραίτητα να είναι παλαιότερο και το κείμενο της Νεότερης Έκδοσης αντανακλούσε τους χρονογράφους του 14ου ή 15ου αιώνα και δεν θα μπορούσε να αποτελεί αρχέτυπο για το κείμενο του Πρώτου Χρονικού.

Ο Συνοδικός Πάπυρος γράφτηκε σε διάφορα στάδια από διαφορετικά χέρια. Τα παλαιότερα τμήματα έχουν παλαιογραφικά χρονολογηθεί στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα. Μεταγενέστερα αποσπάσματα, όπως η καταχώρηση για τη Μάχη των Πάγων (1242), έχουν χρονολογηθεί στα μέσα του 14ου αιώνα. 

 Πάπυρος της Επιτροπής 
Το αντίγραφο της Αρχαιολογικής Επιτροπής από το Πρώτο Χρονικό του Νόβγκοροντ (Komissiónnyy), το οποίο προέρχεται από τα μέσα του 15ου αιώνα, περιέχει στην αρχή δύο γενεαλογίες και έναν χρονολογικό βασιλικό κατάλογο των πριγκίπων των Ρως. Και οι τρεις αρχίζουν με τον «Ρούρικ». Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τον Υπάτιο Κώδικα (που συντάχθηκε περίπου το 1425), όπου ο κατάλογος των κνυάζι («πρίγκιπες») του Κιέβου ξεκινά με τους «Άσκολντ και Ντιρ», ακολουθούμενο από τον «Όλεγκ» και στη συνέχεια τον «Ιγκόρ» και δεν αναφέρει καθόλου τον «Ρούρικ». Ομοίως, η χρονολογία στην αρχή του Λαυρεντιανού Κώδικα (που συντάχθηκε το 1377) δεν κάνει καμία αναφορά στον «Ρούρικ», αλλά ξεκινά τον βασιλικό κατάλογο των πριγκίπων των Ρως από το έτος, κατά το οποίο ο Όλεγκ εγκαταστάθηκε στο Κίεβο. Σύμφωνα με το χρονολόγιο του Λαυρεντιανού Κώδικα, ο Όλεγκ υποθετικά ξεκίνησε την κυριαρχία τους ως πρίγκιπας του Κιέβου 29 χρόνια μετά την αρχή κυριαρχίας του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄, που ισχυρίζεται ότι ήταν το έτος 860, αν και η ημερομηνία είναι λανθασμένη, καθώς ο Μιχαήλ Γ' ανέβηκε στον θρόνο στις 21 Ιανουαρίου 842. Το αφηγηματικό μέρος του Λαυρεντιανού Κώδικα επίσης αναφέρει το λανθασμένο έτος 852.

Το αφηγηματικό μέρος του Πρώτου Χρονικού του Νόβγκοροντ ξεκινά από τις θρυλικές απαρχές των Ρως και τα τελευταία του αρχεία αναφέρονται σε γεγονότα των μέσων του 15ου αιώνα. Περιγράφει την άνοδο στο θρόνο των πριγκίπων του Νόβγκοροντ, τις εκλογές σημαντικών αξιωματούχων, την κατασκευή εκκλησιών και μοναστηριών, επιδημίες και εκστρατείες. 

 Ακαδημαϊκός Πάπυρος 
Το ακαδημαϊκό (Akademícheskiy) αντίγραφο του Πρώτου Χρονικού του Νόβγκοροντ χρονολογείται από τα μέσα του 15ου αιώνα, περιήλθε στην κατοχή του Βασίλι Τατίστσεφ και αποκτήθηκε το 1737 από τη Βιβλιοθήκη της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στην Αγία Πετρούπολη, όπου και φυλάσσεται σήμερα με αριθμό καταχώρισης "17.8.36". 

 Ύφος 
Το χρονικό είναι αξιοσημείωτο για την εστίασή του σε τοπικά γεγονότα, την έλλειψη στυλιστικών διακοσμητικών στοιχείων και τη χρήση τοπικής διαλέκτου. 

Το Πρώτο Χρονικό του Νόβγκορντ, όπως ακριβώς το Πρώτο Χρονικό και το Χρονικό του Κιέβου, ακολουθεί μια τυποποιημένη πρακτική στην οποία η βασιλεία οποιουδήποτε δεδομένου πρίγκιπα νομιμοποιείται επισημαίνοντας ότι «κάθισε στο θρόνο του πατέρα του» και συχνά «του παππού του» πριν από αυτό ή περιστασιακά «του αδελφού του» ή «του θείου του». Ο λόγος γι' αυτό είναι ότι, αν ο πατέρας ενός άνδρα (ή άλλος στενός άνδρας συγγενής) δεν καθόταν στον ίδιο θρόνο, ο άνδρας αυτός ήταν ιζγκόι, μη επιλέξιμος να κυβερνήσει. 

 Παραλληλισμοί με παγανιστικές πεποιθήσεις 
Το χρονικό περιγράφει τις ενέργειες των Βολχβ (Μάγων) που έγιναν οι ηγέτες των εξεγέρσεων το 1024 και το 1071. Ο ιστορικός Ιγκόρ Φρογιάνοφ ανέλυσε μια σκηνή από το Πρώτο Χρονικό του Νόβγκοροντ, στην οποία οι Μάγοι μιλούν για τη δημιουργία του ανθρώπου. Σύμφωνα με τον θρύλο, γύρω στο έτος 1071, δύο Μάγοι εμφανίστηκαν στο Νόβγκοροντ και άρχισαν να σπέρνουν αναταραχή ισχυριζόμενοι ότι σύντομα ο Δνείπερος θα ρέει αντίστροφα και η γη θα μετακινείται από τόπο σε τόπο. 

Ο Φρογιάνοφ ήταν ο πρώτος που επέστησε την προσοχή στην ομοιότητα του κειμένου με τον μύθο των Μορδβίνων-Φίννων για τη δημιουργία του ανθρώπου από τον Θεό (Τσαμ-Πας) και τον διάβολο (Σαϊτάνα). Στην επανάληψη Μέλνικοφ-Πετσέρσκι, αυτός ο θρύλος ακούγεται ως εξής:

Η ομοιότητα του θρύλου με τα λόγια των Μάγων το έτος 1071 (πιθανώς αυτοί ήταν φιννικής προέλευσης) υποδηλώνει ότι η κοσμοθεωρία των Μάγων εκείνης της περιόδου δεν ήταν πλέον παγανιστική, αλλά ήταν ένας συγκρητισμός του Χριστιανισμού με τις λαϊκές πεποιθήσεις. 

 Επιρροή 
Το κείμενο του Πρώτου Χρονικού του Νόβγκοροντ χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα σε άλλα χρονικά του Νόβγκοροντ. Έγινε μία από τις κύριες πηγές του λεγόμενου Νόβγκοροντ-Σοφίσκι Σβοντ, το οποίο με τη σειρά του χρησίμευσε ως πρωτόγραφο του Τέταρτου Χρονικού του Νόβγκοροντ και του Πρώτου Χρονικού της Σόφιας. Το Νόβγκοροντ-Σοφίσκι Σβοντ συμπεριλήφθηκε στο πανρωσικό χρονικό του 15ου-16ου αιώνα. Ανεξάρτητα από αυτό, αντικατοπτρίστηκε στο χρονικό του Τβερ. 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 Pdf scans of the text, in modern spelling
 Foreword and text (2000 edition)
 Foreword and text (1950 edition)








 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Ιστοριογραφία της Ρωσίας
Κατηγορία:Δημοκρατία του Νόβγκοροντ