Συνέλευση του Τζέρσεϊ

Η Συνέλευση των Πολιτειών (γαλλικά: Assemblée des États; Τζέρσεϊ: ) είναι το κοινοβούλιο του Τζέρσεϊ, που αποτελείται από τους 37 βουλευτές του νησιού και τον Κονετάμπλ κάθε μιας από τις δώδεκα ενορίες.

Η προέλευση του νομοθετικού σώματος του Τζέρσεϊ εντοπίζεται στο σύστημα αυτοδιοίκησης σύμφωνα με το Νορμανδικό Δίκαιο, το οποίο εγγυήθηκε στα Νησιά της Μάγχης ο βασιλιάς Ιωάννης της Αγγλίας, μετά τη διαίρεση της Νορμανδίας το 1204. Η Συνέλευση των Πολιτειών ασκεί νομοθετικές εξουσίες από το 1771, όταν καταργήθηκε η παράλληλη νομοθετική εξουσία του Βασιλικού Δικαστηρίου του Τζέρσεϊ.

Η Συνέλευση θεσπίζει και τροποποιεί νόμους και κανονισμούς· εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό και τη φορολογία· διορίζει τον αρχηγό της κυβέρνησης, τους υπουργούς και μέλη διαφόρων επιτροπών και ομάδων· συζητά θέματα που προτείνονται από το Συμβούλιο Υπουργών, από μεμονωμένα μέλη της Συνέλευσης ή από επιτροπές και ομάδες. Τα μέλη μπορούν επίσης να υποβάλουν ερωτήσεις για την απόκτηση πληροφοριών και την άσκηση ελέγχου στους υπουργούς.

Οι εκτελεστικές εξουσίες ασκούνται από έναν επικεφαλής υπουργό του Τζέρσεϊ και έντεκα υπουργούς, οι οποίοι εκλέγονται από τα μέλη της Συνέλευσης και είναι συλλογικά γνωστοί ως Συμβούλιο Υπουργών. Οι υπουργοί είναι υπόλογοι στη Συνέλευση για τη λειτουργία των τμημάτων τους.

 Ιστορία 

 Ίδρυση 
Η βουλή πήρε το όνομά της από τις «τάξεις» (γαλλικά: états) του Στέμματος (που εκπροσωπούνται από τον Βάιλο και τους δικαστές), την Εκκλησία (τους ιερείς των ενοριών) και τον λαό (που εκπροσωπούνται από τους conetables), από τους οποίους αρχικά συγκαλούνταν η Συνέλευση. Σήμερα οι τρεις αυτές «τάξεις» εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά όλες πλέον αντιπροσωπεύουν τον πληθυσμό του νησιού (μέσω του νησιού, των ενοριών και των περιφερειών τους).

Η πολιτική ιστορία του Τζέρσεϊ ξεκινά ως μέρος του Δουκάτου της Νορμανδίας. Ωστόσο, όταν ο Βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος Β’ αφαίρεσε από τον Ιωάννη, βασιλιά της Αγγλίας, τον τίτλο του Δούκα της Νορμανδίας, οι κάτοικοι του Τζέρσεϊ και των άλλων Νησιών της Μάγχης επαναστάτησαν κατά του Γάλλου βασιλιά, διατηρώντας την κυριαρχία του «νομιμότατου» δούκα.

Το 1259 ο Ερρίκος Γ΄ υπέγραψε τη Συνθήκη του Παρισιού, παραιτούμενος από το δικαίωμά του στο Δουκάτο της Νορμανδίας εκτός των Νησιών της Μάγχης. Τα Νησιά δεν προσαρτήθηκαν στο Βασίλειο της Αγγλίας, αλλά ορίστηκαν δύο αξιώματα: ο Φρουρός (αντιπρόσωπος του μονάρχη) και ο Βάιλος. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι ο Βάιλος διορίστηκε αρχικά από τον Φρουρό το 1235.

Οι νορμανδικοί νόμοι και έθιμα συνεχίστηκαν, χωρίς να επιχειρηθεί η εισαγωγή αγγλικού δικαίου. Το προηγούμενο κατακερματισμένο διοικητικό σύστημα αντικαταστάθηκε από ένα συγκεντρωτικό νομικό σύστημα (βάση των «States»), του οποίου επικεφαλής ήταν ο Βασιλιάς της Αγγλίας αντί του Δούκα της Νορμανδίας. Το δίκαιο εφαρμόζονταν μέσω 12 δικαστών (Jurats) των connétable (κοντέμπλ, (εκλεγμένος επικεφαλής της ενορίας, που έχει και κάποιες αστυνομικές αρμοδιότητες αλλά κυρίως διοικητικό ρόλο)   και ενός Βάιλου.

Ο ρόλος των Jurats, όταν το βασιλικό δικαστήριο ήταν κινητό, ήταν προπαρασκευαστικός για την επίσκεψη των δικαστών (Justices in Eyre). Δεν είναι γνωστό πόσο παλαιά είναι η θέση των jurats, με κάποιους να υποστηρίζουν ότι υφίσταται «από αρχαιοτάτων χρόνων». Μετά την παύση των επισκέψεων των δικαστών και λόγω της συχνής απουσίας του Φρουρού, ο Βάιλος και οι Jurats ανέλαβαν ευρύτερους ρόλους, από δικαστές μέχρι ενόρκους.

Αρχικά, το Βασιλικό Δικαστήριο είχε νομοθετική εξουσία, αλλά μέχρι τον 16ο αιώνα συγκροτήθηκε εντός του μια νομοθετική συνέλευση.

Η παλαιότερη διασωζόμενη πράξη των States χρονολογείται από το 1524.Balleine's History of Jersey, Marguerite Syvret and Joan Stevens (1998)  Οι States αναφέρονται σε έγγραφο του 1497 σχετικά με τα σχολεία, και μέχρι το 1526 η παρουσία των μελών στη συνέλευση ήταν υποχρεωτική.

Το 1541 το Βασιλικό Ιδιωτικό Συμβούλιο (Privy Council) επρόκειτο να δώσει στο Τζέρσεϊ δύο έδρες στο Κοινοβούλιο, αλλά η διαδικασία δεν προχώρησε, καθώς η επιστολή που το ανακοίνωνε έφτασε καθυστερημένα.

Στις αρχές του 17ου αιώνα καταγράφονται τα πρώτα πρακτικά της συνέλευσης.

Όταν αποκαταστάθηκε η μοναρχία, ο Κάρολος Β΄ που πέρασε από το Τζέρσεϊ κατά την εξορία του, επέτρεψε στο νησί να επιβάλει δασμούς. Αυτή η εξουσία πέρασε τελικά στα States το 1921, δίνοντάς τους ανεξάρτητο έλεγχο του προϋπολογισμού.

Το Βασιλικό Δικαστήριο και οι States νομοθετούσαν μαζί μέχρι το 1771, όταν με τον Κώδικα Νόμων (Code des Lois) οι States απέκτησαν νομοθετικό μονοπώλιο.

Μεταρρυθμίσεις του 19ου αιώνα
Τον Νοέμβριο του 1856 ψηφίστηκε νόμος που αύξησε τον αριθμό των βουλευτών κατά 14, ώστε να αντισταθμιστεί η ανισότητα στην εκπροσώπηση μεταξύ της πόλης του Σεντ Χέλιερ και των ενοριών της υπαίθρου. Οι πρώτοι βουλευτές εκλέχθηκαν τον Ιανουάριο του 1857.

Η πρώτη μυστική ψηφοφορία έγινε τον Δεκέμβριο του 1891.

Μεταρρυθμίσεις του 20ού αιώνα
Πριν τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του 1948, οι Jurats και οι ιερείς της Αγγλικανικής Εκκλησίας είχαν κεντρικό ρόλο στη συνέλευση. Οι Jurats εκλέγονταν διά βίου και προήδρευαν σε επιτροπές και στο Βασιλικό Δικαστήριο.

Μετά τις μεταρρυθμίσεις που εισήχθησαν μετά τη γερμανική Κατοχή, σημαντικές αλλαγές έγιναν:

Οι Jurats αφαιρέθηκαν από τη συνέλευση και περιορίστηκαν σε δικαστικά καθήκοντα.

Εισήχθησαν οι γερουσιαστές, 12 εκλεγμένοι από ολόκληρο το νησί, με αρχική θητεία 9 ετών που μειώθηκε αργότερα σε 6.

Οι ιερείς, εκτός από τον Dean (Πρωθιερέα) (τον ιερέα του St. Helier), έπαψαν να είναι μέλη της συνέλευσης. Ο Dean παρέμεινε μέλος χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Αύξηση του αριθμού των βουλευτών.

Η επίσημη γλώσσα άλλαξε από τα γαλλικά στα αγγλικά κατά τον 20ό αιώνα.

Μεταρρυθμίσεις του 21ου αιώνα
Το 2000 μια επιτροπή υπό τον Σερ Σέσιλ Κλοτιέ πρότεινε σημαντικές μεταρρυθμίσεις , όπως:

Εκλογή όλων των μελών την ίδια μέρα, κατάργηση της θέσης των γερουσιαστών, μη συμμετοχή των κοντέμπλ ως αυτοδίκαιων μελών.

Μείωση των μελών σε 42-44, με ενιαίο τίτλο «Μέλος των States».

Αντικατάσταση των επιτροπών με υπουργικό σύστημα, με πρωθυπουργό και υπουργικό συμβούλιο.

Καταγραφή και δημοσίευση των πρακτικών ως Hansard.

Αφαίρεση της προεδρίας του Βάιλου και αντικατάστασή του από εκλεγμένο πρόεδρο.

Δημιουργία θεσμού Διαμεσολαβητή (Ombudsman).

Ορισμένες προτάσεις, όπως η απομάκρυνση των κοντέμπλ και του Βάιλου, αντιμετώπισαν αντίσταση και δεν υλοποιήθηκαν. Το υπουργικό σύστημα θεσμοθετήθηκε το 2005, ενώ μειώθηκαν οι εξουσίες του Βάιλου και του Αντικυβερνήτη. T

Το 2011 ιδρύθηκε ανεξάρτητη εκλογική επιτροπή που πρότεινε την μείωση μελών και διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το ρόλο των κοντέμπλ. Το 2014, με δημοψήφισμα, αποφασίστηκε να παραμείνουν οι κοντέμπλ στη συνέλευση.

Η εκλογή του 2022 ήταν η πρώτη με το νέο σύστημα των 37 βουλευτών και 12 κοντέμπλ.

Το Κτήριο των States
Το Κτήριο των States βρίσκεται στη νότια πλευρά της Βασιλικής Πλατείας στο St Helier. Περιλαμβάνει την αίθουσα συνεδριάσεων, αίθουσες επιτροπών και εγκαταστάσεις για τα μέλη.

Μέχρι το 1887 η Βουλή δεν διέθετε δικό της χώρο συνεδριάσεων. Συνήθιζε να συνεδριάζει στο Βασιλικό Δικαστήριο (Royal Court) στην Πλατεία Ρόιαλ (Royal Square). Η σημερινή αίθουσα συνεδριάσεων άνοιξε το 1887, μετά από πρόταση που κατατέθηκε στο γραφείο του Γραμματέα (Greffe) έντεκα χρόνια νωρίτερα, για την ίδρυση ειδικής Αίθουσας της Βουλής πάνω από την επέκταση του Βασιλικού Δικαστηρίου. 
 Connétables 

Κάθε μία από τις 12 ενορίες (parishes) του Τζέρσεϊ εκλέγει έναν Κοντέμπλ (Connétable) ως τοπικό αρχηγό. Λόγω αυτού του αξιώματος, οι Κοντέμπλ είναι εξ οφίτσιο μέλη της Βουλής.

Οι εκλογές γίνονται με πλειοψηφικό σύστημα (first-past-the-post) για θητεία τεσσάρων ετών. Όταν υπάρχει μόνο ένας υποψήφιος, τόσο ο υποψήφιος όσο και ο νυν κοντέμπλ πρέπει να αντιμετωπίσουν την επιλογή «Κανένας από τους παραπάνω» (None of the Above). Συλλογικά, αποτελούν την Επιτροπή των Κοντέμπλ (Comité des Connétables).

Συμμετοχή ψηφοφόρων

Το Τζέρσεϊ έχει τη χαμηλότερη συμμετοχή ψηφοφόρων μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Στις εκλογές του 2022 η συμμετοχή ήταν μόλις 41,7%, η τρίτη χαμηλότερη των τελευταίων 30 ετών.

Παραπομπές 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Government of Jersey website
Jersey Elections site
Text of States of Jersey Law (2005)
Commonwealth Parliamentary Association article – Large 20MB file 

Κατηγορία:Εθνικά νομοθετικά σώματα