Ιστορία του Ταταρστάν

Το έδαφος του Ταταρστάν, δημοκρατίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, κατοικήθηκε από διαφορετικές ομάδες κατά την προϊστορική περίοδο. Το κράτος της Βουλγαρίας του Βόλγα αναπτύχθηκε κατά τον Μεσαίωνα και για ένα διάστημα υποτάχθηκε στους Χαζάρους. Οι Βούλγαροι του Βόλγα έγιναν μουσουλμάνοι και ενσωμάτωσαν διάφορα τουρκικά φύλα για να σχηματίσουν τη σύγχρονη εθνοτική ομάδα των Τατάρων του Βόλγα.

Η περιοχή περιήλθε στην κυριαρχία του Χανάτου του Καζάν τον 15ο αιώνα. Το χανάτο κατακτήθηκε από τον Ιβάν τον Τρομερό το 1552 και καταργήθηκε το 1708. Αυτή η περίοδος χαρακτηρίστηκε από εποικισμό της περιοχής από Ρώσους και απόπειρες προσηλυτισμού στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό προκαλώντας μια σειρά από εξεγέρσεις μεταξύ των Τατάρων και των γειτονικών ομάδων. Στα τέλη του 18ου και 19ου αιώνα αναπτύχθηκε η βιομηχανία, οι οικονομικές συνθήκες βελτιώθηκαν και οι Τάταροι πέτυχαν πιο ισότιμο καθεστώς με τους Ρώσους. Ωστόσο, η εθνική συνείδηση των Τατάρων μεγάλωνε και, με την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, ιδρύθηκαν εθνικοί θεσμοί και η ανεξαρτησία ανακηρύχθηκε ως το κράτος του Ιντέλ-Ουράλ. Μετά από αρκετά χρόνια εμφυλίου πολέμου, η σοβιετική κυβέρνηση κατέστειλε την ανεξαρτησία και ίδρυσε την Ταταρική Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία εντός της Σοβιετικής Ένωσης.

Υπό τη σοβιετική κυριαρχία υπήρξε λιμός, που ακολουθήθηκε από προοδευτική παρακμή της ταταρικής γλώσσας, κουλτούρας και θρησκείας τόσο των χριστιανών όσο και των μουσουλμάνων. Η ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων πετρελαίου βοήθησε στην προώθηση περαιτέρω σημαντικής ανάπτυξης στη βιομηχανία. Γύρω στην εποχή της πτώσης της ΕΣΣΔ το 1991 υπήρξαν και πάλι κινήσεις για ανεξαρτησία, αλλά το 1994 η περιοχή με το όνομα Ταταρστάν έγινε συστατική δημοκρατία της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Το 2008 μια εθνική συνέλευση, το Μιλλί Μεϊλίς, ανακήρυξε το Ταταρστάν ανεξάρτητο, αλλά αυτό το καθεστώς δεν έχει αναγνωριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη ή τη ρωσική κυβέρνηση.
μικρογραφία|300x300εσ| Έδρα του Προέδρου του Ταταρστάν - panoramio

 Προϊστορία 
μικρογραφία| Ιατροδικαστική ανακατασκευή μιας γυναίκας του πολιτισμού του Πιάνομπορ, νεκροταφείο Κουσουλέφσκι.
Ίχνη ανθρώπινων οικισμών στο Ταταρστάν χρονολογούνται από την Παλαιολιθική περίοδο. Στο Ταταρστάν έχουν ανακαλυφθεί υπολείμματα πολλών πολιτισμών της Εποχής του Λίθου και του Χαλκού.

Κατά την Εποχή του Σιδήρου (8ος αιώνας π.Χ. – 3ος αιώνας Κ.Χ.), ο πολιτισμός Ανανίνο, πιθανότατα ένας λαός που μιλούσε φιννοουγγρικά, κυριαρχούσε στην περιοχή των κοιλάδων του άνω Βόλγα και του ποταμού Κάμα. Από τα μέσα της 1ης χιλιετίας π.Χ. το δυτικό Ταταρστάν καταλήφθηκε από τον πολιτισμό Γκόροντετς.

Από τον 4ο αιώνα π.Χ., μεγάλο μέρος της λεκάνης Βόλγα-Κάμα καταλήφθηκε από φυλές του πολιτισμού Ιμανκίσκα, που πιστεύεται ότι είχαν συγγένεια με τους Σκύθες, ομιλητές μιας από τις ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Γύρω στις αρχές του 1ου αιώνα μ.Χ. μια νέα ομάδα, ο λεγόμενος πολιτισμός Πιάνομπορ (πιθανώς φιννοουγγρικής προέλευσης) εμφανίστηκε στον κάτω Κάμα.

Κατά τη διάρκεια των μεγάλων μεταναστεύσεων της ύστερης αρχαιότητας, σιβηρικά τουρκικά και φιννοουγγρικά φύλα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή ανατολικά του μέσου Βόλγα και εκδίωξαν τον πολιτισμό του Πιάνομπορ από τη λεκάνη του Κάμα. Οι φυλές Πιάνομπορ παρέμειναν στο σημερινό βόρειο και βορειοδυτικό τμήμα του Ταταρστάν.

 Τουρκικά φύλα 
Η περίοδος από το 500 έως το 700 περίπου μ.Χ. είδε μια εισροή τουρκόφωνων νομάδων. Η κουλτούρα αυτών των μεταναστών σχετιζόταν με αυτή των Γκιοκτούρκων, των Χαζάρων και των φυλών της Μεγάλης Βουλγαρίας.

 Βουλγαρία του Βόλγα 
μικρογραφία| Ιατροδικαστική ανακατασκευή ενός νομάδα, 10ος-11ος αιώνας Κ.Χ., ταφικός χώρος Μουρακάεφσκι.
Τον 9ο και 10ο αιώνα παρουσιάστηκε άνοδος του πρώτου οργανωμένου κράτους στην περιοχή, του Χανάτου των Βουλγάρων του Βόλγα. Ο πληθυσμός της Βουλγαρίας του Βόλγα ήταν σε μεγάλο βαθμό αγροτικός. Οι πόλεις Μπόλγκαρ, Μπιλιάρ και Σούαρ, μεταξύ άλλων, εμφανίστηκαν με την ανάπτυξη της βιομηχανίας (χύτευση, σφυρηλάτηση) και του εμπορίου. Η καλλιέργεια και η κτηνοτροφία έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην οικονομία. Οι αγρότες ήταν κατά κύριο λόγο ελεύθεροι γαιοκτήμονες.

Στις αρχές του 10ου αιώνα οι Βούλγαροι του Βόλγα ασπάστηκαν το Ισλάμ, με αποτέλεσμα ο πολιτισμός τους να επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από αυτόν της μουσουλμανικής Μέσης Ανατολής.

 Μογγολική εισβολή 
Μετά την κατάκτηση της Βουλγαρίας του Βόλγα από τα μογγολικά στρατεύματα υπό τον Μπατού Χαν, η χώρα ήταν υπό τον έλεγχο των Χαν της Χρυσής Ορδής. Ως αποτέλεσμα της ανάμειξης διαφορετικών τουρκικών φύλων και γλωσσών με τους Βούλγαρους του Βόλγα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, εμφανίστηκε το σύγχρονο έθνος των Τατάρων του Βόλγα.

 Χανάτο του Καζάν 
Στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα, ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης της Χρυσής Ορδής, το Χανάτο του Καζάν αναδείχθηκε ως η κυρίαρχη δύναμη στην περιοχή Βόλγα-Κάμα. Καθώς η Μόσχα μεγάλωνε σε ισχύ και πάλευε για τον έλεγχο των εμπορικών δρόμων και του εδάφους με τα κράτη διάδοχα της Χρυσής Ορδής, το Καζάν κατά καιρούς κυριαρχούνταν από φατρίες ευνοϊκές για τη Μόσχα και άλλες φορές από φατρίες, που υποστήριζαν τη συμμαχία με άλλες ταταρικές πολιτικές όπως το Χανάτο της Κριμαίας. Τελικά, το χανάτο κατακτήθηκε από τον Ιβάν τον Τρομερό το 1552.

 Μετά τη ρωσική εισβολή 
Μετά το 1552 το χανάτο διοικούνταν από το Ανακτορικό Γραφείο του Καζάν, που δημιουργήθηκε στη Μόσχα. Το 1555 διορίστηκε επίσκοπος στο Καζάν με εντολή να βαφτίσει τους λαούς Ιντέλ-Ουράλ. Πολλές εκκλησίες και μοναστήρια χτίστηκαν και Ρώσοι αγρότες και τεχνίτες εγκαταστάθηκαν στο Ταταρστάν. Ταυτόχρονα, οι Τάταροι απομακρύνθηκαν από το Καζάν, καθώς και από περιοχές κοντά σε ποτάμια και δρόμους. Υπό την πίεση των Ρώσων πολλοί Τάταροι μετανάστευσαν στον Άνω Κάμα, στο Μπασκορτοστάν, στα Ουράλια και στη Σιβηρία κατά τον 16ο και 17ο αιώνα. Το αποτέλεσμα ήταν μια πτώση στη γεωργία, τη βιομηχανία και το εμπόριο σε όλη την περιοχή. Ο ντόπιος πληθυσμός αναγκάστηκε να πληρώσει τον φόρο γιασάκ. Κάποιο μέρος της αριστοκρατίας των Τατάρων συμπεριλήφθηκε στην αριστοκρατία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Πολλοί βαφτίστηκαν για να διατηρήσουν τα προνόμιά τους.

Το 1708, το Χανάτο του Καζάν καταργήθηκε και η επαρχία τέθηκε υπό τον έλεγχο ενός νέου Κυβερνείου Καζάν. Περιλάμβανε τον Μέσο Βόλγα και τα Δυτικά Ουράλια. Το Καζάν, με 20.000 πολίτες, ήταν ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά και βιοτεχνικά κέντρα της Ρωσίας. Αναπτύχθηκε η μεταποίηση και στις αρχές του 19ου αιώνα εμφανίστηκαν μεγάλα εργοστάσια δερμάτων, σαπουνιών και κεριών. Προέκυψε μια τάξη Τατάρων εμπόρων, οι οποίοι διεξήγαγαν έντονη εμπορική δραστηριότητα με την Κεντρική Ασία.

Οι περιορισμοί στην κατοχή, η βαριά φορολογία και οι διακρίσεις σε βάρος των μη χριστιανών εμπόδισαν την πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη των Τατάρων. Ως αποτέλεσμα, ξέσπασαν αρκετές εξεγέρσεις και πόλεμοι αγροτών. Κατά τη διάρκεια της Περιόδου των Ταραχών, το χανάτο του Καζάν ανέκτησε την ανεξαρτησία του με τη βοήθεια φατριών εντός του ρωσικού στρατού. Ο Τσανγκαλί μπέη, ένας Τατάρος ευγενής, ηγήθηκε άλλης μιας επανάστασης το 1616. Άλλες εξεγέρσεις μεταξύ των Τατάρων του Βόλγα περιελάμβαναν το κίνημα Μπολότνικοφ (1606–1607), το κίνημα Μπατούρσα (1755–1756) και τον πόλεμο του Πουγκατσιόφ (1773–1775). Σε αυτές τις συγκρούσεις συμμετείχαν και άλλοι λαοί της περιοχής Ιντέλ-Ουράλ.

Το 1773, χορηγήθηκαν στους μουσουλμάνους στη Ρωσία πολύ διευρυμένα δικαιώματα. Το 1784 οι Τατάροι ευγενείς (morzalar) είχαν ίσα δικαιώματα με τους Ρώσους ευγενείς (dvoryane).

Οι Τατάροι στρατιώτες συμμετείχαν σε όλους τους ρωσικούς πολέμους, μερικές φορές σε εθνικές μονάδες (όπως συνέβαινε κατά τους Ναπολεόντειους Πολέμους).

Μετά τις μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 1860 στην Αυτοκρατορική Ρωσία, οι οικονομικές συνθήκες στο Ταταρστάν βελτιώθηκαν σημαντικά. Οι μεταρρυθμίσεις του Στολίπιν οδήγησαν σε επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών. Τον 19ο αιώνα, μια μεγάλη μεσαία τάξη αναπτύχθηκε μεταξύ των Τατάρων. Η Ρωσική Επανάσταση του 1905 αφύπνισε την εθνική συνείδηση των Τατάρων και οδήγησε σε εκκλήσεις για ίσα δικαιώματα, ανάπτυξη μιας ξεχωριστής εθνικής κουλτούρας και εθνικής αυτοσυνείδησης καθώς και άλλων ελευθεριών. Το πανισλαμικό ρωσικό κόμμα Ιτιφάκ αλ-Μουσλιμίν αντιπροσώπευε το αυξανόμενο εθνικιστικό στρατόπεδο εντός της Κρατικής Δούμας. Τα πρώτα ταταρικά ΜΜΕ εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου με την έκδοση των ταταρικών εφημερίδων όπως «Yoldız», «Waqıt», «Azat», «Azat xalıq», «İrek», «Tañ yoldızı», «Nur», «Fiker», «Ural», «Qazan möxbire», «Älğäsrelcädi», «Älğäsrelcädi», «Älğäsrelcädi», «Älğäsrelcädi», «Älğäsrelcädi». Το πρώτο ταταρικό επαγγελματικό θέατρο, το Säyyär, εμφανίστηκε επίσης αυτή την εποχή.

 Επανάσταση και Εμφύλιος Πόλεμος 
μικρογραφία| Η πρώτη γραμμή τον Αύγουστο του 1918.
Κατά τη διάρκεια του χάους των Ρωσικών Επαναστάσεων του 1917, το Ταταρστάν έγινε λειτουργικά ανεξάρτητο με εθνικό κοινοβούλιο, εθνική κυβέρνηση, εθνικό συμβούλιο και ένα εθνικό στρατιωτικό συμβούλιο. Ορισμένες στρατιωτικές μονάδες των Τατάρων συμμετείχαν στον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο κατά των κομμουνιστών. Οι αντικομμουνιστές Τατάροι επαναστάτες ανακήρυξαν το Κράτος του Ιντέλ-Ουράλ, αλλά η μπολσεβικική κυβέρνηση της Μόσχας κινήθηκε για να αποτρέψει ένα ανεξάρτητο Ταταρστάν στην πλευρά του. Το «Μουσουλμανικό Συμβούλιο» ανατράπηκε από ένα «Εργατικό Μπολσεβίκικο Συμβούλιο» σε ένα τμήμα της επαρχίας Καζάν, που κατοικούνταν κυρίως από Τατάρους, που ονομάζονταν Bolaq artı ή Zabulachye. Το Μουσουλμανικό Συμβούλιο συνελήφθη.

Τον Αύγουστο του 1918, η Τσεχοσλοβακική Λεγεώνα και οι δυνάμεις KomUch έφτασαν στο Καζάν, αλλά υποχώρησαν υπό την πίεση του Κόκκινου Στρατού.

Το 1919 οι Μπολσεβίκοι ανακήρυξαν μια αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία Τατάρων-Μπασκίριων, αλλά η περιοχή εκείνη την εποχή καταλήφθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον Λευκό Στρατό, ο ηγέτης του οποίου, ο στρατηγός Κολτσάκ, δεν υποστήριζε μια ανεξάρτητη μουσουλμανική δημοκρατία. Η δήλωση, σε συνδυασμό με την εχθρότητα του Κολτσάκ, έκανε πολλά στρατεύματα Τατάρων και Μπασκίριων να αλλάξουν πλευρά και να πολεμήσουν υπέρ των Μπολσεβίκων. Τελικά, οι νικητές κομμουνιστές υπέταξαν το Ταταρστάν στη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία οδηγώντας σε μεγάλης κλίμακας μετανάστευση από τη χώρα, ιδιαίτερα μεταξύ της ανώτερης τάξης.

Ο Ρωσικός Εμφύλιος Πόλεμος έληξε στο Ταταρστάν με την καταστολή της αντικομμουνιστικής αγροτικής εξέγερσης τον Μάρτιο του 1920. Ως αποτέλεσμα της πολεμικής πολιτικής κομμουνισμού, ο λιμός του 1921-1922 στο Ταταρστάν είχε αρχίσει και εξόντωσε σχεδόν μισό εκατομμύριο ανθρώπους.

 Σοβιετική κυριαρχία 
Στις 27 Μαΐου 1920 ανακηρύχθηκε η Ταταρική Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας. Ωστόσο, στα τέλη της δεκαετίας του '20 η σοβιετική κυβέρνηση υπό τον Ιωσήφ Στάλιν άρχισε να θέτει περιορισμούς στη χρήση της ταταρικής γλώσσας (μεταξύ πολλών άλλων μειονοτικών γλωσσών στη Σοβιετική Ένωση). Η ανάπτυξη του εθνικού πολιτισμού μειώθηκε σημαντικά. Το ταταρικό αλφάβητο άλλαξε δύο φορές (στο λατινικό αλφάβητο και μετά στο κυριλλικό). Από τη δεκαετία του '30 έως τη δεκαετία του '50, ο τύπος της ταταρικής γλώσσας, τα πολιτιστικά ιδρύματα, τα θέατρα, τα εθνικά σχολεία και τα ινστιτούτα σταδιακά εξαφανίστηκαν, καθώς η εκπαίδευση έπρεπε να διεξάγεται στη ρωσική γλώσσα. Η εκβιομηχάνιση, η άνοδος των συλλογικών αγροκτημάτων κολεκτίβων και οι διώξεις όπως η Μεγάλη Εκκαθάριση συνέβαλαν σε αυτή την παρακμή.

Η θρησκεία καταπιέστηκε επίσης. Αρχικά, η σοβιετική κυριαρχία ευνόησε κυρίως την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και ορισμένα ισλαμικά θρησκευτικά ρεύματα διατηρήθηκαν (βλ. τζαντιντισμός), αλλά αργότερα καταπιέστηκαν επίσης. Μερικοί θεολόγοι του Τζαντινισμού (που ήταν φιλελεύθερος στη σοβιετική κυριαρχία στην αρχή) διέφυγαν στην Τουρκία ή την Αίγυπτο.

Περισσότεροι από 560.000 στρατιώτες του Ταταρστάν συμμετείχαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και περισσότεροι από 300.000 από αυτούς σκοτώθηκαν. Πολλά σοβιετικά εργοστάσια και οι εργάτες τους, καθώς και η Σοβιετική Ακαδημία Επιστημών, εκκενώθηκαν στο Ταταρστάν. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ανακαλύφθηκαν μεγάλα κοιτάσματα πετρελαίου. Κατά τη διάρκεια της εξερεύνησής τους, το Ταταρστάν έγινε μια από τις πιο βιομηχανικά ανεπτυγμένες περιοχές της Σοβιετικής Ένωσης.

Στις δεκαετίες '60-'70 η βιομηχανία της αναπτύχθηκε όχι μόνο στον τομέα του πετρελαίου. Ένα μεγάλο εργοστάσιο αυτοκινήτων, το KamAZ, κατασκευάστηκε στο Ναμπερέζνιε Τσελνί κάνοντας αυτή την πόλη να γίνει η δεύτερη μεγαλύτερη στη δημοκρατία. Άλλες μεγάλες πόλεις, που χτίστηκαν και αναπτύχθηκαν εκείνα τα χρόνια είναι το Νιζνεκάμσκ και το Αλμέτιεφσκ.

 Μετασοβιετική ιστορία 
μικρογραφία|300x300εσ| Χάρτης Ταταρστάν
Το Ανώτατο Συμβούλιο της Ταταρικής Αυτόνομης Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας άλλαξε το καθεστώς του Ταταρστάν στις 30 Αυγούστου 1990 και έγινε μια δήλωση κυριαρχίας της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ταταρστάν.

 12 Ιουνίου 1991: Οι πρώτες εκλογές για τον Πρόεδρο του Ταταρστάν. Εκλέχθηκε ο Μιντιμέρ Σαΐμιεφ.
 21 Μαρτίου 1992: Δημοψήφισμα σχετικά με το καθεστώς του Ταταρστάν. Η πλειοψηφία του πληθυσμού υποστήριξε την ανεξαρτησία του Ταταρστάν.
 Νοέμβριος 1992: Το Σύνταγμα του Ταταρστάν έγινε αποδεκτό από το κοινοβούλιο.
 1994: Υπογράφεται η Συνθήκη για την οριοθέτηση των υποκειμένων δικαιοδοσίας και την αμοιβαία ανάθεση εξουσίας μεταξύ των κρατικών φορέων της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των κρατικών φορέων της Δημοκρατίας του Ταταρστάν. Το Ταταρστάν γίνεται de facto συστατική δημοκρατία της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
 Το 1995 και το 1999 διεξήχθησαν εκλογές για το Κυβερνητικό Συμβούλιο του Ταταρστάν.
 Μάρτιος 2002: Πολυάριθμες τροποποιήσεις στο Σύνταγμα του Ταταρστάν. Οι αξιωματούχοι του Ταταρστάν δήλωσαν επίσημα ότι το Ταταρστάν ήταν μέρος της Ρωσίας.

Στις 20 Δεκεμβρίου 2008, ως απάντηση στο γεγονός ότι η Ρωσία αναγνώρισε την Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία, το Μιλλί Μεϊλίς του ταταρικού λαού κήρυξε το Ταταρστάν ανεξάρτητο και ζήτησε την αναγνώριση από τα Ηνωμένα Έθνη. Ωστόσο, αυτή η δήλωση αγνοήθηκε τόσο από τα Ηνωμένα Έθνη όσο και από τη ρωσική κυβέρνηση.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 


 Muhammad Murad Ramzi (محمد مراد الرمزي) (1908), Talfīq al-akhbār wa-talfīḥ al-āthār fī waqāʼiʻ Qazān wa-Bulghār wa-mulūk al-Tātār (تلفيق الاخبار وتلقيح الآثار في وقائع قزان وبلغار وملوك التتار), 1η έκδοση (الطبعة الاولي) Α' τόμος (المجلد الاول)


Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις