Παροχή αίματος στον εγκέφαλο

μικρογραφία|Περιγραφή της παροχής αίματος στο εγκεφαλικό στέλεχος (πρόσθια όψη). Παρουσιάζονται οι κύριοι κλάδοι του συστήματος έσω καρωτίδας και των σπονδυλοβασικών αρτηριών.
1. Πρόσθια αναστομωτική αρτηρία
2. Πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία
3. Έσω καρωτίδα
4. Μέση εγκεφαλική αρτηρία
5. Οπίσθια αναστομωτική αρτηρία
6. Οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία
7. Βασική αρτηρία
8. Άνω παρεγκεφαλιδική αρτηρία
9. Γεφυρική αρτηρία
10. Σπονδυλική αρτηρία
11. Πρόσθια κάτω παρεγκεφαλιδική αρτηρία
12. Οπίσθια κάτω παρεγκεφαλιδική αρτηρία
13. Πρόσθια σπονδυλική αρτηρία
Η παροχή αίματος στον εγκέφαλο είναι το μέρος του κυκλοφορικού συστήματος που τροφοδοτεί τον εγκέφαλο με οξυγόνο, γλυκόζη και άλλα θρεπτικά συστατικά και απομακρύνει τα μεταβολικά προϊόντα και το διοξείδιο του άνθρακα. Υπόκειται σε ορισμένες ανατομικές και φυσιολογικές ιδιαιτερότητες. Ο λόγος για αυτό είναι ότι ο εγκέφαλος έχει πολύ υψηλό βασικό μεταβολισμό – ο ανθρώπινος εγκέφαλος χρησιμοποιεί το ένα πέμπτο της συνολικής απαίτησης οξυγόνου του σώματος σε κατάσταση ηρεμίας. Επιπλέον, σε αντίθεση με άλλα κύτταρα του σώματος, τα νευρικά κύτταρα δεν είναι σε θέση να καλύψουν επαρκώς τις ενεργειακές τους ανάγκες χωρίς οξυγόνο, δηλαδή αναερόβια. Επομένως, υπάρχουν πολλά συστήματα ασφαλείας που διασφαλίζουν τη συνεχή παροχή οξυγόνου και υποστρώματος.

Τέσσερις μεγάλες αρτηρίες τροφοδοτούν τον εγκέφαλο των ανθρώπων και των περισσότερων θηλαστικών με αίμα πλούσιο σε οξυγόνο. Υπάρχουν δύο σε κάθε πλευρά του λαιμού, οι έσω καρωτίδες στο μπροστινό μέρος και οι σπονδυλικές αρτηρίες στο πίσω μέρος. Αφού περάσει από τον εγκέφαλο, το αίμα ρέει μέσω ειδικών φλεβικών εγκεφαλικών αιμοφόρων αγγείων (φλεβώδεις κόλποι), τα οποία έχουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε σύγκριση με τις φλέβες.

 Βασικά στοιχεία 
Ο όγκος αίματος ανά 100 ml εγκεφαλικής ουσίας σε ηρεμία είναι λίγο κάτω από 4 ml. Η φυσιολογική ροή αίματος στον εγκεφαλικό ιστό στους ανθρώπους κυμαίνεται μεταξύ 40 και 50 ml αίματος ανά 100 g ιστού ανά λεπτό. Είναι σημαντικά υψηλότερο στη φαιά ουσία (90 ml/100 g/min) από ό,τι στη λευκή ουσία (25 ml/100 g/min).Otto Detlev Creutzfeldt: Allgemeine Neurophysiologie der Hirnrinde. In: Otto Detlev Creutzfeldt (Hrsg.): Cortex cerebri. Springer Verlag, Berlin 1983, ISBN 3-540-12193-5. Η μείωση του ρυθμού ροής του αίματος στο μισό μπορεί εύκολα να αντισταθμιστεί (μεταξύ άλλων με υψηλότερη αξιοποίηση οξυγόνου). Ωστόσο, μια πτώση κάτω από τα 20 ml/100 g/min οδηγεί αρχικά σε αναστρέψιμα συμπτώματα. Εάν ο ρυθμός ροής του αίματος πέσει κάτω από 15 ml/100 g/min, ο σταδιακός κυτταρικός θάνατος συμβαίνει μέσα σε λίγα λεπτά έως μερικές ώρες. Λιγότερα από 10 ml/100 g/min δεν γίνονται ανεκτά από τα νευρικά κύτταρα – ο τελικός κυτταρικός θάνατος συμβαίνει εντός οκτώ έως δέκα λεπτών.Klaus Poeck, Werner Hacke: Neurologie. 10. vollständig überarbeitete Auflage. Springer, Berlin 1998, ISBN 3-540-63028-7.

 Ανατομία 
Είναι σύνηθες να γίνεται διάκριση μεταξύ της πρόσθιας και της οπίσθιας κυκλοφορίας στις εισροές, ακόμη και αν υπάρχουν συνδέσεις μεταξύ των δύο, οι λεγόμενες αναστομώσεις.

 Πρόσθια κυκλοφορία 
μικρογραφία|Αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο: καρωτίδα (μπροστά) και σπονδυλική αρτηρία (πίσω).
Η κύρια συμβολή στην αρτηριακή εισροή γίνεται από τη δεξιά και την αριστερή έσω καρωτίδα αρτηρία, οι οποίες προέρχονται από την κοινή καρωτίδα αρτηρία εκατέρωθεν του λαιμού. Η καρωτίδα αρτηρία, με τη σειρά της, είναι ένας από τους κύριους κλάδους της αορτικής αψίδας. Ο σφυγμός μπορεί εύκολα να γίνει αισθητός μπροστά από τον στερνοκλειδομαστοειδή μυ.

Αφού εισέλθει στο κρανίο μέσω του καρωτιδικού πόρου, ένα αγγείο διακλαδίζεται από την έσω καρωτίδα αρτηρία εκατέρωθεν προς το μάτι (οφθαλμική αρτηρία). Αφού αποδίδει περαιτέρω μικρότερους κλάδους, διαιρείται στους κύριους κορμούς της πρόσθιας κυκλοφορίας, τη μέση εγκεφαλική αρτηρία και την πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία. Η πρώτη αιματώνει το πλάγιο, η δεύτερη το έσω τμήμα του αντίστοιχου εγκεφαλικού ημισφαιρίου, με εξαίρεση τμήματα του κροταφικού λοβού και ολόκληρο τον ινιακό λοβό, τα οποία αιματώνονται από την οπίσθια κυκλοφορία. Οι περιοχές του βαθέος πυρήνα (βασικά γάγγλια, θάλαμος) έχουν μικτή παροχή αίματος. Οι δύο πρόσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες συνδέονται με την πολύ μικρή πρόσθια αναστομωτική αρτηρία.

 Οπίσθια κυκλοφορία 
Η δεξιά και η αριστερή σπονδυλική αρτηρία, οι οποίες ξεκινούν από τις υποκλείδιες αρτηρίες και διατρέχουν την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, έχουν μικρότερη διάμετρο από τις καρωτίδες αρτηρίες. Διέρχονται από ανοίγματα στις εγκάρσιες αποφύσεις των έξι άνω αυχενικών σπονδύλων. Οι δύο σπονδυλικές αρτηρίες εισέρχονται στην κρανιακή κοιλότητα μέσω του ινιακού τρήματος και ενώνονται στο επίπεδο της ουραίας γέφυρας για να σχηματίσουν τη μη ζευγαρωμένη βασική αρτηρία.

Οι σπονδυλικές αρτηρίες στα τελικά τους τμήματα και η βασική αρτηρία στέλνουν κλάδους στο εγκεφαλικό στέλεχος και στην παρεγκεφαλίδα (οπίσθια κάτω παρεγκεφαλιδική αρτηρία, πρόσθια κάτω παρεγκεφαλιδική αρτηρία, άνω παρεγκεφαλιδική αρτηρία). Πάνω από τη γέφυρα, η βασική αρτηρία διαιρείται ξανά και σχηματίζει τις δύο οπίσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες, οι οποίες διαιρούνται στην έσω και πλάγια ινιακή αρτηρία, αντίστοιχα, και αιματώνουν τις οπίσθιες περιοχές του εγκεφάλου και τμήματα του διεγκέφαλου. Η οπίσθια αναστομωτική αρτηρία, η οποία ποικίλλει σε ισχύ από άτομο σε άτομο, συνδέει την οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία σε κάθε πλευρά με την έσω καρωτίδα αρτηρία.
200px|Άποψη του αριστερού ημισφαιρίου από τα πλάγια200px|Άποψη του αριστερού ημισφαιρίου από το μέσοΠεριοχές τροφοδοσίας του εγκεφαλικού φλοιού:

Πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία (επισημασμένη με μπλε χρώμα)

Μέση εγκεφαλική αρτηρία (με κόκκινο)

Οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία (με κίτρινο)
 Παραλλαγές 
εναλλ.=Circulus arteriosus beim Schaf (Korrosionspräparat)|μικρογραφία|288x288εσ|Αρτηριακό κυκλοφορικό σύστημα προβάτου.
Περίπου το ένα τρίτο του φυσιολογικού πληθυσμού εμφανίζει αποκλίσεις στην επιμέρους πορεία των περιγραφόμενων αγγείων: Πολύ συχνά μία ή περισσότερες αρτηρίες επικοινωνούν υποπλαστικά (δλδ. ατελώς). Το κύριο μέρος της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας μπορεί να είναι υποπλαστικός, οπότε η αρτηρία στην αντίθετη πλευρά αναλαμβάνει την παροχή μέσω της πρόσθιας αναστομωτικής αρτηρίας.B. Hillen: The variability of the circulus arteriosus (Willisii): order or anarchy? In: Acta Anatomica Band 129, Nummer 1, 1987, S. 74–80, . PMID 3618101. Ο εμβρυϊκός τύπος παροχής αίματος είναι η μονομερής ή αμφοτερόπλευρη έναρξη της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας από την καρωτιδική περιοχή, με την οπίσθια αναστομωτική αρτηρία να σχηματίζει τον πρώτο κλάδο της και, στη δεύτερη περίπτωση, η αγγειακή κοίτη του εγκεφάλου να τροφοδοτείται πλήρως από την πρόσθια κυκλοφορία. Πολλοί άνθρωποι έχουν μια αδύναμη ή ανύπαρκτη σπονδυλική αρτηρία στη μία πλευρά.

Αυτές οι παραλλαγές δεν θεωρούνται παθολογικές και αντισταθμίζονται πλήρως σε υγιή άτομα, αλλά μπορούν να αποτελέσουν παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο σε μεμονωμένες περιπτώσεις.Y. M. Chuang et al.: Toward a further elucidation: role of vertebral artery hypoplasia in acute ischemic stroke. In: European neurology. Band 55, Nummer 4, 2006, S. 193–197, . . PMID 16772715. Σπάνια, εμφανίζονται επιπλέον αγγεία, όπως μια βοηθητική μέση εγκεφαλική αρτηρία,A. Abanou et al.: The accessory middle cerebral artery (AMCA). Diagnostic and therapeutic consequences. In: Anatomia clinica. Band 6, Nummer 4, 1984, S. 305–309, . PMID 6525305. ή υπολείμματα εμβρυϊκών αναστομώσεων, όπως η τριδύμος αρτηρία.

 Συνδέσεις μεταξύ πρόσθιας και οπίσθιας κυκλοφορίας 
Η πρόσθια αναστομωτική αρτηρία, το πρώτο τμήμα της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας, ένα βραχύ τμήμα της έσω καρωτίδας αρτηρίας, η οπίσθια αναστομωτική αρτηρία και το πρώτο τμήμα της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας, και οι δύο πλευρές μαζί, σχηματίζουν μια δακτυλιοειδή σύνδεση κάτω από τη βάση του εγκεφάλου (κύκλος του Willis). Αυτός ο αγγειακός δακτύλιος αντιπροσωπεύει ένα αναστομωτικό σύστημα που συνδέει τις αγγειακές περιοχές των έσω καρωτίδων αρτηριών και της βασικής αρτηρίας ανατομικά, αλλά όχι πάντα λειτουργικά επαρκώς. Ωστόσο, με επαρκή χρόνο προσαρμογής μπορεί να επιτρέψει σε ένα μόνο κύριο αγγείο να διατηρήσει ολόκληρη τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο.

 Τριχοειδή αγγεία 
Επειδή τα ενδοθηλιακά κύτταρα συνδέονται σταθερά μεταξύ τους με στενές συνδέσεις, τα τριχοειδή αγγεία του εγκεφάλου σχηματίζουν ένα αδιαπέραστο φραγμό για μεγαλύτερα μόρια, τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Συμβάλλουν επίσης σε αυτό, σε μικρότερο βαθμό, η βασική μεμβράνη και η συνεχής επένδυση των τριχοειδών αγγείων με αστροκύτταρα. Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός προστατεύει τον εγκέφαλο από δυνητικά επιβλαβείς ουσίες που κυκλοφορούν στο αίμα.

Η πυκνότητα των τριχοειδών αγγείων ποικίλλει στις επιμέρους περιοχές του εγκεφάλου και συνήθως αντιστοιχεί αρκετά στενά στη μέση μεταβολική δραστηριότητα της αντίστοιχης περιοχής. Σε αντίθεση με το υπόλοιπο σώμα, τα τριχοειδή αγγεία του εγκεφάλου είναι πάντα πλήρως γεμάτα, δεν υπάρχει εφεδρική χωρητικότητα.W. Kuschinsky: Capillary perfusion in the brain. In: Pflügers Archiv – European Journal of Physiology. Band 432, Nummer 3 Suppl, 1996, S. R42–R46, . PMID 8994541.

 Παροχέτευση 
εναλλ.=Οι φλεβώδεις κόλποι.|μικρογραφία|250x250εσ|Οι φλεβώδεις κόλποι.
Ο εγκέφαλος έχει μικρά φλεβίδια και φλέβες όπως και άλλα όργανα, αλλά λειτουργούν ανεξάρτητα από τις αρτηρίες. Χωρίζονται σε μια βαθιά (βαθείς εγκεφαλικές φλέβες) και μια επιφανειακή (επιφανειακές εγκεφαλικές φλέβες) ομάδα. Η μεγαλύτερη εγκεφαλική φλέβα είναι η φλέβα του Γαληνού, η οποία έχει μήκος μόνο περίπου 1 cm και βρίσκεται κάτω από το σπληνίο του μεσολόβιου. Το φτωχό σε οξυγόνο αίμα συλλέγεται σε ανατομικά ειδικά κατασκευασμένα εγκεφαλικά αιμοφόρα αγγεία, τους φλεβώδεις κόλπους της σκληράς μήνιγγας, οι οποίοι είναι επενδεδυμένοι με ενδοθήλιο στο εσωτερικό τους. Οι κόλποι σχηματίζουν ένα διασυνδεδεμένο σύστημα και τελικά εκβάλλουν στις έσω σφαγίτιδες φλέβες.

 Φυσιολογία 
εναλλ.=Druck-Fluss-Kurve: Im grau hinterlegten Bereich (arterieller Mitteldruck) bleibt der zerebrale Blutfluss nahezu konstant|αριστερά|μικρογραφία|Καμπύλη πίεσης-ροής: Στην γκρίζα περιοχή (μέση αρτηριακή πίεση), η εγκεφαλική ροή αίματος παραμένει σχεδόν σταθερή.
Ένα από τα «συστήματα ασφαλείας» για την προστασία από την πολύ μικρή ή την υπερβολική αιμάτωση είναι η αυτορρύθμιση της εγκεφαλικής ροής αίματος. Τα αγγεία αντίστασης διατηρούν την αποτελεσματική αρτηριακή πίεση στον εγκέφαλο (την λεγόμενη πίεση έγχυσης, η οποία προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της συστημικής αρτηριακής πίεσης και της ενδοκρανιακής πίεσης) σχεδόν σταθερή μέσω διαφόρων πολύπλοκων μηχανισμών ελέγχου, ενώ η συστημική αρτηριακή πίεση μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 50 και 170 mmHg. Τα συστήματα ασφαλείας περιλαμβάνουν το φαινόμενο Bayliss, τη ρύθμιση από την συμπαθητική και παρασυμπαθητική νεύρωση των μεγαλύτερων αγγείων, καθώς και ενδοκρινικούς και χημικούς παράγοντες που δρουν άμεσα στα μυοκύτταρα των λείων μυών (pH, αδενοσίνη, κάλιο και άλλοι). Τα όρια αυτής της προσαρμογής μετατοπίζονται προς τα πάνω στην περίπτωση επίμονης υπέρτασης. Ο μακροχρόνιος, κακώς ελεγχόμενος σακχαρώδης διαβήτης μπορεί να προκαλέσει διαταραχή της αυτορρυθμιστικής ικανότητας.

Οι περιοχές του εγκεφάλου με αυξημένη νευρωνική δραστηριότητα λαμβάνουν περισσότερη ροή αίματος.L. Sokoloff: Relationships among local functional activity, energy metabolism, and blood flow in the central nervous system. In: Federation proceedings. Band 40, Nummer 8, Juni 1981, S. 2311–2316, . PMID 7238911. Οι μηχανισμοί αυτού του φαινομένου, γνωστοί ως αιμοδυναμική απόκριση, περιλαμβάνουν την απόκριση των αγγείων αντίστασης στην τοπική μερική πίεση διοξειδίου του άνθρακα, σε άλλους αγγειοδραστικούς παράγοντες και στον νευρογενή έλεγχο του αγγειοτόνου,W. Kuschinsky, M. Wahl: Local chemical and neurogenic regulation of cerebral vascular resistance. In: Physiological Reviews. Band 58, Nummer 3, Juli 1978, S. 656–689, . PMID 28540. ωστόσο, οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί πλήρως.

 Μέθοδοι μέτρησης και παρουσίασης 
Τα αγγεία που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο μπορούν να απεικονιστούν χρησιμοποιώντας τεχνικές απεικόνισης, ιδιαίτερα αγγειογραφία. Για την ψηφιακή αφαιρετική αγγειογραφία, εφαρμόζεται ακτινοσκιερός σκιαγραφικός παράγοντας. Κατά την ακτινογραφία, αφαιρούνται τα σκελετικά μέρη. Έτσι, απεικονίζονται μόνο τα αγγεία μέσω των οποίων ρέει το σκιαγραφικό μέσο.

Μια νεότερη μέθοδος είναι η τρισδιάστατη ανακατασκευή εικόνων μαγνητικής τομογραφίας μετά από χορήγηση σκιαγραφικού (μαγνητική αγγειογραφία). Η μέθοδος αυτή αντικαθιστά όλο και περισσότερο την επεμβατική αγγειογραφία. Υπάρχουν επίσης ποιοτικά κατώτερες ακολουθίες μαγνητικής τομογραφίας για αγγειακή απεικόνιση χωρίς σκιαγραφικό (αγγειογραφία μαγνητικού συντονισμού χρόνου πτήσης). Ομοίως, η αξονική τομογραφία μπορεί επίσης να παρέχει αγγειακή απεικόνιση μετά από χορήγηση σκιαγραφικού μέσου. Οι εντοπισμένες αλλαγές στη μικροκυκλοφορία μπορούν να απεικονιστούν χρησιμοποιώντας τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων, SPECT και ένα ειδικό σήμα μαγνητικής τομογραφίας (σταθμισμένο ως προς τον κορεσμό οξυγόνου) (αντίθεση BOLD). Οι οπτικές μέθοδοι βασίζονται στη μέτρηση των αλλαγών στη συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης. Μπορούν να μετρήσουν τις αλλαγές στη ροή του αίματος μόνο κοντά στην επιφάνεια.

Το εξωκρανιακό Doppler και το Duplex υπερηχογράφημα επιτρέπουν την αξιολόγηση των διατομών των αγγείων, των αλλαγών στα τοιχώματα και των ιδιοτήτων ροής στα μεγάλα εξωκρανιακά (εκτός του κρανίου) αγγεία. Χρησιμοποιώντας διακρανιακό Doppler και υπερηχογράφημα Duplex, είναι δυνατή η μέτρηση των ταχυτήτων ροής και των προφίλ επιλεγμένων ενδοκρανιακών αγγείων μέσω του κρανιακού καλύμματος ή του ινιακού τρήματος σε ενήλικες στο κροταφικό «παράθυρο του οστού», καθώς και διακογχικά (μέσω της οφθαλμικής κόγχης) και διαυχενικά (μέσω του λαιμού). Στη βρεφική ηλικία, αυτό είναι πολύ πιο εύκολο και οι παράμετροι της ροής του αίματος μπορούν εύκολα να εξεταστούν μέσω της πηγής μέχρι τις πρόσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες.

 Παθολογία 

 Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο 

εναλλ.=Gehirn eines Schafes mit Verschluss der Arteria cerebri media, deren Verzweigungen noch als blutleere weiße Stränge erkennbar sind|μικρογραφία|350x350εσ|Εγκέφαλος προβάτου με απόφραξη της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας, της οποίας οι κλάδοι είναι ακόμη ορατοί ως άσπρες ίνες χωρίς αίμα.
Μια ξαφνική απόφραξη ενός από τα αγγεία που περιγράφονται παραπάνω συνήθως οδηγεί σε εγκεφαλικό επεισόδιο, τον ταχύ θάνατο του εγκεφαλικού ιστού στην αντίστοιχη περιοχή. Τα αντίστοιχα ελλείμματα (νευρολογικά ελλείμματα) μπορεί να ποικίλλουν σημαντικά, από διακριτικά, σχεδόν εντελώς απαρατήρητα συμπτώματα έως απώλεια των αισθήσεων και θάνατο. Ανάλογα με τη διάρκεια της διακοπής της αιμάτωσης και την αναστρεψιμότητα των συμπτωμάτων, το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA) ή μίνι εγκεφαλικό διακρίνεται από το πλήρες εγκεφαλικό επεισόδιο. Στην περίπτωση των αποφράξεων στην πρόσθια κυκλοφορία, κυριαρχούν η ημιπληγία, η αφασία (διαταραχές ομιλίας) και οι αισθητηριακές διαταραχές, ενώ στην οπίσθια κυκλοφορία, κυριαρχούν τα ελλείμματα του οπτικού πεδίου (ημιανοψία), η ζάλη, η αταξία (διαταραχή συντονισμού) και οι διαταραχές της συνείδησης. Η αιτία του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου είναι συνήθως είτε η αρτηριοσκληρωτική στένωση των μεγάλων αγγείων που παρέχουν το αίμα με επακόλουθη ρήξη της πλάκας και θρόμβωση είτε η διήθηση θρόμβων αίματος (εμβολή), η οποία μπορεί να εμφανιστεί ειδικά στην κολπική μαρμαρυγή.

 Αιμορραγία 

Ένα άλλο πρόβλημα προκύπτει όταν τα αιμοφόρα αγγεία σπάνε και εμφανίζεται αιμορραγία. Και εδώ, είναι πιθανό ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων ανάλογα με την τοποθεσία και την έκταση της αιμορραγίας. Η εξαιρετικά υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αιμορραγία στον εγκεφαλικό ιστό, ειδικά εάν τα αιμοφόρα αγγεία έχουν ήδη υποστεί βλάβη.

Η τραυματική αιμορραγία συνήθως επηρεάζει τον υποσκληρίδιο ή τον επισκληρίδιο χώρο. Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από μικρά ανευρύσματα στα αγγεία στη βάση του εγκεφάλου χωρίς ποτέ να το συνειδητοποιούν. Η αιφνίδια ρήξη οδηγεί στην εξαιρετικά οξεία εικόνα της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας.

 Διαταραχή αποστράγγισης 
Η ροή του αίματος μπορεί επίσης να διαταραχθεί. Τα κύρια συμπτώματα αυτών των μάλλον χρόνιων ασθενειών είναι οι πονοκέφαλοι, η έλλειψη κινήτρου, οι επιληπτικές κρίσεις και οι οπτικές διαταραχές. Αυτή η ομάδα διαταραχών περιλαμβάνει θρόμβωση των κόλπων, εγκεφαλική φλεβική θρόμβωση και, σύμφωνα με ορισμένους συγγραφείς, ψευδοόγκο του εγκεφάλου.

 Κυκλοφορική ανεπάρκεια 
Εάν διακοπεί ολόκληρη η παροχή αίματος (για παράδειγμα, σε περίπτωση καρδιακής ανακοπής), εμφανίζεται γενική έλλειψη οξυγόνου στον εγκέφαλο, γνωστή ως ολική υποξία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια των αισθήσεων μετά από περίπου δέκα δευτερόλεπτα. Μετά από μόλις δύο έως τρία λεπτά βλάβης, ο εγκεφαλικός ιστός αρχίζει να πεθαίνει και ο εγκεφαλικός θάνατος επέρχεται μετά από περίπου δέκα λεπτά. Εάν οι μεταβολικές διεργασίες επιβραδυνθούν σημαντικά (υποθερμία, ορισμένες δηλητηριάσεις), ο εγκέφαλος μπορεί να είναι σε θέση να επιβιώσει από σημαντικά μεγαλύτερες περιόδους ισχαιμίας.

Η βραχυπρόθεσμη μείωση της ροής του αίματος σε ολόκληρο τον εγκέφαλο με αντίστοιχη προσωρινή απώλεια συνείδησης ονομάζεται συγκοπή (ή λιποθυμία). Μπορεί να προκληθεί από καρδιακή αρρυθμία.

 Αγγειακές δυσπλασίες 
Οι δυσπλασίες των εγκεφαλικών αγγείων είναι ως επί το πλείστον συγγενείς. Εμφανίζονται σε διαφορετικά μέρη και μερικές φορές φτάνουν σε ακραίες διαστάσεις. Συνεπώς, είναι πιθανά πολύ διαφορετικά συμπτώματα. Εκτός από τις αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις, είναι γνωστά επίσης τα σηραγγώδη αιμαγγειώματα, αιμαγγειώματα και συρίγγια που εμπλέκουν το σύστημα των κόλπων. Τέλος, αγγειακές δυσπλασίες εμφανίζονται συχνά στις φακωματώσεις.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 L. Edvinsson, E.T. MacKenzie, J. McCulloch: Cerebral blood flow and metabolism. Raven, New York 1993, ISBN 0-88167-918-6.
 Karl Zilles, Gerd Rehkämper: Funktionelle Neuroanatomie. 1. Auflage. Springer, Berlin 1993, ISBN 3-540-54690-1.
 Detlev Drenckhahn, W. Zenker: Benninghoff. Anatomie. Urban & Schwarzenberg, München 1994, ISBN 3-541-00255-7.
 Klaus Poeck, Werner Hacke: Neurologie. 10. vollständig überarbeitete Auflage. Springer, Berlin 1998, ISBN 3-540-63028-7.

Κατηγορία:Εγκέφαλος
Κατηγορία:Νευρικό σύστημα