Ερυθρά Κροατία

Ερυθρά ή Κόκκινη Κροατία (λατινικά: Croatia Rubea, κροατικά: Crvena Hrvatska) είναι ένας ψευδοϊστορικός όρος, ο οποίος χρησιμοποιείται για τα νοτιοανατολικά τμήματα της Ρωμαϊκής Δαλματίας και ορισμένες άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων του σημερινού Μαυροβουνίου, της Αλβανίας, της περιοχής Ερζεγοβίνης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και της νοτιοανατολικής Κροατίας, που εκτείνεται κατά μήκος της Αδριατικής Θάλασσας.

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε μια έκδοση του Χρονικού του Ιερέα της Διόκλειας, το οποίο στο σύνολό του χρονολογείται ότι γράφτηκε μεταξύ 1298-1300. Στα μεταγενέστερα χρόνια αναφέρθηκε από μερικές πηγές που πήραν τις πληροφορίες από ένα αντίγραφο (όχι από το πρωτότυπο) του Χρονικού του ιερέα της Διόκλειας. Τον 19ο αιώνα, κατά την Εποχή του Ρομαντικού Εθνικισμού, έγινε κεντρικό σημείο συζήτησης και έρευνας, συχνά συστατικό μέρος του κροατικού εθνικισμού, στα πλαίσια του οποίου η Ερυθρά Κροατία μερικές φορές διαδόθηκε ως ιστορικό κράτος του κροατικού λαού και ως εκ τούτου θα έπρεπε να γίνει μέρος μιας Μεγάλης Κροατίας.

 Ετυμολογία 
Η Ερυθρά Κροατία αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο Χρονικό του Ιερέα της Διόκλειας, ένα μυθιστορηματικό έργο που γράφτηκε από έναν Ρωμαιοκαθολικό ιερέα στη Διόκλεια. Το έργο του δεν σώζεται στο πρωτότυπο, αλλά μόνο σε αντίγραφα από τον 16ο και 17ο αιώνα, και χρονολογείται ήδη από τα τέλη του 13ου αιώνα έως και τον 15ο αιώνα. Το πιθανότερο είναι ότι γράφτηκε γύρω στο 1300. Υπήρξαν πολυάριθμες εσφαλμένες εικασίες και άλλα σαφή λάθη σχετικά με την ταυτότητα του συγγραφέα, με το πιο γνωστό να αναφέρεται σε αυτόν ως «Αρχιεπίσκοπος Γρηγόριος» μιας ανύπαρκτης Αρχιεπισκοπής.

Η πιο πρόσφατη και λεπτομερής έρευνα τον ταυτοποιεί ως μέλος του Κιστερκιανού τάγματος με το όνομα Ράντγκερ, βοημικής καταγωγής, που εργαζόταν στην Αρχιεπισκοπή του Σπλιτ και για τον Κροάτη μπάνο Παύλο Σούμπιτς, ο οποίος ήταν από το 1298 έως το 1301 Αρχιεπίσκοπος του Μπαρ. Αν ο Ιερέας της Διόκλειας δεν πήρε τον όρο από κάποια άγνωστη και μη σωζόμενη πηγή κατά την αναδιατύπωση του έργου του για μια δεύτερη έκδοση και είναι ο ίδιος ο εφευρέτης της, πιστεύεται ότι το έκανε εν μέρει λόγω των πολιτικών φιλοδοξιών της οικογένειας Σούμπιτς σε όλες τις κροατικές περιοχές, γεγονός που θα εξηγούσε επίσης την έλλειψη της Ερυθράς Κροατίας στην πρώτη έκδοση, η οποία επικεντρώθηκε στη Βοσνία, ενώ η δεύτερη γράφτηκε αφού ο Παύλος είχε πάρει τον τίτλο «Άρχοντας της Βοσνίας».

Ο Κροάτης γλωσσολόγος Πέταρ Σκοκ έχει ορίσει ότι αυτή η παρερμηνεία από την πλευρά του Ιερέα είναι αποτέλεσμα της μεταγραφής της περιοχής Τσρμνίτσα ή Τσρβνίτσα στο Μαυροβούνιο, η οποία μεταφράζεται επίσης ως «Κόκκινη Γη».

Σύμφωνα με τον ιερέα της Διόκλειας, το φανταστικό βασίλειο των Σλάβων χωριζόταν σε δύο περιοχές: τη Μαριτίμα (Παράκτια) ανάμεσα στα Δειναρικά Όρη και την Αδριατική Θάλασσα, η οποία επίσης οριζόταν ως η περιοχή, όπου τα «ποτάμια από τα βουνά ρέουν νότια στη θάλασσα», και τη Σερβία, η οποία περιλάμβανε τα πάντα ανάμεσα στα Δειναρικά Όρη και τον ποταμό Δούναβη ή, όπως ορίζεται στο χρονικό, ως η «περιοχή, όπου τα ποτάμια ρέουν από τα βουνά προς τα βόρεια στον ισχυρό ποταμό Δούναβη». Έτσι, η Μαριτίμα περιλάμβανε μόνο τις περιοχές της λεκάνης απορροής της Αδριατικής Θάλασσας, ενώ η Σερβία περιλάμβανε περιοχές στη λεκάνη απορροής του Εύξεινου Πόντου. Η Μαριτίμα χωρίστηκε περαιτέρω σε δύο περιοχές: τη Λευκή και την Ερυθρά Κροατία, με την τελευταία να περιλαμβάνει τη σημερινή Ερζεγοβίνη, το νότιο τμήμα του Μαυροβουνίου και τη βόρεια Αλβανία. Από την άλλη πλευρά, η Σερβία της πηγής περιλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Σερβίας, το βόρειο τμήμα του Μαυροβουνίου, το μεγαλύτερο μέρος της Βοσνίας και της Κροατίας βόρεια των Δειναρικών ΟρέωνT.Živković, Regum Slavorum, 1ος τόμος, Βελιγράδι 2009, σελ. 54-58.

 Αρχικές παραπομπές 
δεξιά|μικρογραφία| Χάρτης του φανταστικού σλαβικού βασιλείου του βασιλιά Σβετοπέλεκ στα Δυτικά Βαλκάνια, όπως έχει περιγραφεί στο «Χρονικό του Ιερέα της Διόκλειας» .
Η λατινική έκδοση του Χρονικού του Ιερέα της Διόκλειας, γνωστής ως Gesta regum Sclavorum, μεταφράστηκε από τον Κροατολατίνο ιστορικό Ιωάννη Λούσιους (Ιβάν Λούτσιτς, πατέρα της κροατικής ιστοριογραφίας) το 1666 και τυπώθηκε με το όνομα De Regno Dalmatiae et Croatiae (Περί του Βασιλείου Δαλματίας και Κροατίας). Το ακόλουθο είναι ένα απόσπασμα Presbyter Diocleas: De Regno SclavorumIoannes Lucius: De Regno Dalmatie et Croatiae (Amsterdam 1666) σελ. 287-302Schwandtner Scriptores rerum hungaricarum III (Vienna) σελ. 174Sl. Mijušković: Letopis Popa Dukljanina (Τίτογκραντ, 1967):

 Post haec secundum continentiam priuiligiorum, quae lecta coram populo fuerant, scripsit priuilegia, diisit prouincias et regiones regni sui ac terminos et fines earum hoc modo: secundum cursum ενυδρείο, quae a montanis fluunt, quae a montanis fluunt. Maritima uocauit; aquas uero, quae a montanis fluunt contra septentrionalem plagam et intrant in magnum flumen Donaui, uocauit Surbia. Deinde Maritima in duas diuisit prouincias: a loco Dalmae, ubi rex tunc manebat et synodus tunc facta est, usque ad Ualdeuino uocauit Croatium Album, quae et inferior Dalmatia dicitur... Item ab eodem loco Dalmae usque Bambalonam ciuitatem, quae nunc dicitur Dyrachium, Croatiam Rubeam... 

Ακολουθεί η μετάφραση:

 Και από το πεδίο Δαλμαίων (Ντούβνο) μέχρι την πόλη του Δυρραχίου είναι η Ερυθρά Κροατία.

 Αναφορές στο χρονικό του Δάνδολου 
Ο Ανδρέας Δάνδολος (1300–1354), Βενετός συγγραφέας του Χρονικού της Δαλματίας, ο οποίος γράφει για κροατικά εδάφη (Δαλματικό Βασίλειο), επανέλαβε τα όρια της Ερυθράς Κροατίας:

Στα λατινικά:

 Svethopolis rex Dalmacie... in plano Dalme coronatus est et regnum suum Dalmacie in IIIIor partes divisit... A plano intaque Dalme usque Ystriam, Chroaciam Albam, vocavit, et a dicto plano usque Duracium, Chroaciam Rubeam, et versus montana, a flumine Drino usque Maceodoniam, Rasiam; et a dicto flumine citra Bosnam nominavit... Moderni autem maritimam totam vocant Dalmaciam, montana autem Chroatiam...

Μετάφραση:

 Σβατοπλούκ, βασιλιάς της Δαλματίας... στο πεδίο του Ντούβνο στέφθηκε και το βασίλειό του στη Δαλματία απλώνεται σε 4 περιοχές: από το πεδίο που ονομάζεται Ντούβνο (Τόμισλαβγκραντ), μέχρι την Ίστρια που ονομάζεται Λευκή Κροατία...και από εκείνο το πεδίο μέχρι το Δυρράχιο ονομάζεται Ερυθρά Κροατία · και η ορεινή πλευρά από τον ποταμό Ντρίνα μέχρι τη Μακεδονία ονομάζεται Ράσκια, και μέχρι εκείνο το ποτάμι μέχρι εδώ ονομάζεται Βοσνία. Ολόκληρη η παράκτια περιοχή ονομάζεται Δαλματία και τα βουνά της Κροατία...

 Αναφορές από τον Φλάβιο Μπιόντο 
Ένας άλλος συγγραφέας επιβεβαιώνει το Ντούβνο και την κατανομή των κροατικών εδαφών, καθώς και την ύπαρξη της Ερυθράς Κροατίας. Ο Φλάβιο Μπιόντο (1388-1463) ήταν Ιταλός ανθρωπιστής. Στο γνωστό του βιβλίο Historiarum ab inclinatione Romani imperii decades, επιβεβαιώνει λέξη προς λέξη όσα γράφει ο Δάνδολος για το Ντούβνο και την Λευκή και Ερυθρά ΚροατίαFlavius Blondus: Historiarum ab inclinatione Romani imperii, dec II, lib II (Βενετία 1483, f. 115 r; ed Basilea 1559) 177..

 Χρήση τον 19ο και 20ό αιώνα 
Crvena Hrvatska [Ερυθρά Κροατία] ήταν το όνομα μιας εβδομαδιαίας πολιτικής εφημερίδας του Κροατικού Κόμματος των Δικαιωμάτων, που διέδωσε την ιδεολογία του Άντε Στάρτσεβιτς στο Ντουμπρόβνικ της Δαλματίας και η οποία υπήρχε μεταξύ 1890 και 1899 στην Αυστροουγγαρία, με εκδότη τον Φράνο Σουπίλο. .

Ο όρος έχει προκύψει στη συζήτηση για την ιστορία του Μαυροβουνίου. Ο Κροάτης ιστορικός Ίβο Πίλαρ πίστευε ότι η Διόκλεια προέκυψε από τα εδάφη της «Κόκκινης Κροατίας» τον 10ο αιώνα. Ο Σέρβος ιστορικός Σλαβένκο Τέρζιτς επέκρινε τον Σάβιτς Μάρκοβιτς Στεντιμίλια για τις αναφορές του στην Κόκκινη Κροατία», που χρησιμοποιήθηκαν για τον διαχωρισμό των Μαυροβουνίων από τους Σέρβους.

 Δείτε επίσης 

 Λευκή Κροατία
 Διόκλεια
 Τραβουνία
 Ζαχλουμία
 Ιστορία της Δαλματίας

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Καθολική Εγκυκλοπαίδεια
 Δρ. Σλαβένκο Τέρζιτς: Οι ιδεολογικές ρίζες του μαυροβουνιακού έθνους και ο μαυροβούνιος αυτονομισμός
 Χάρτης
Κατηγορία:Μεσαιωνική Κροατία