Δουκάτο της Σαμογιτίας

Το Δουκάτο της Σαμογιτίας (λιθουανικά: Žemaičių seniūnija, σαμογιτικά: Žemaitėjės seniūnėjė, πολωνικά: Księstwo żmudzkie) ήταν διοικητική μονάδα του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας από το 1422 (και από το 1569, χώρα μέλος της Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας). Μεταξύ 1422 και 1441 ήταν γνωστή ως Γερουσία της Σαμογιτίας. Από τη δεκαετία του 1540 ο Μέγας Δούκας της Λιθουανίας κατείχε επίσης τον τίτλο του Δούκα της Σαμογιτίας, αν και ο πραγματικός ηγεμόνας της επαρχίας, υπεύθυνος του Μεγάλου Δούκα, ήταν γνωστός ως Γενικός Πρεσβύτερος (Σταρόστα) (λιθουανικά: Seniūnas) της Σαμογιτίας, που αυτοεξελέγη από τους ευγενείς τη Σαμογιτίας.

Το Δουκάτο βρισκόταν στο δυτικό τμήμα της σημερινής Δημοκρατίας της Λιθουανίας. Ιστορικά, στα δυτικά είχε πρόσβαση στη Βαλτική Θάλασσα. Στα βόρεια, συνόρευε με το Δουκάτο της Κουρλάνδης και το Δουκάτο της Πρωσίας στον νότο. Κατά τον Μεσαίωνα και μέχρι την τελευταία διχοτόμηση το 1795, η Σαμογιτία είχε σαφώς καθορισμένα σύνορα ως Δουκάτο της Σαμογιτίας. Στη συνέχεια η περιοχή περιελάμβανε τη Μητρόπολη Σαμογιτίας. Σήμερα η Σαμογιτία είναι μια από τις πολλές εθνογραφικές περιοχές και δεν ορίζεται διοικητικά.

 Ονομασία 
Ο όρος Σαμογιτία είναι μια λατινοποιημένη εκδοχή του ονόματος Žemaitija, που σημαίνει «πεδιάδες», σε αντίθεση με τον όρο Αουκστάιτια για τα «υψίπεδα». Στον Μεσαίωνα, τα ονόματα Samaiten, Samaitae, Zamaytae, Samogitia, Samattae, Samethi χρησιμοποιούνταν στις γερμανικές και λατινικές πηγές. Μαζί με άλλες παραλλαγές Schmudien, Schamaiten (γερμανικά) και Żmudź (πολωνικά), προέρχονται όλες από το λιθουανικό Žemaičiai, σε διάλεκτο Žemaitiai / Žemaitei.

 Γεωγραφία 
αριστερά|μικρογραφία| Η Σαμογιτία και η Λιθουανία σε έναν χάρτη του 1712 από τον Ανρί Σατελέν
Το Δουκάτο βρισκόταν στα εδάφη πολλών σημερινών επαρχιών (apskritis) στη Λιθουανία: ένα μικρό τμήμα της Επαρχίας Κάουνας, το δυτικό τμήμα της Επαρχίας Σιαουλιάι, Επαρχία Ταουραγκέ, η Επαρχία Τελσιάι, το βόρειο τμήμα της Επαρχίας Κλάιπεντα και το βόρειο τμήμα της Επαρχίας Μαριγιάμπολε.

Το μεγαλύτερο μέρος της Σαμογιτίας βρίσκεται στα Δυτικά Υψίπεδα. Οι πεδιάδες που αναφέρονται στο όνομά της βρίσκονται στα σύνορα μεταξύ Σαμογιτίας και Ανατολικής Λιθουανίας, κατά μήκος του ποταμού Νεβέζις.

Το Δουκάτο της Σαμογιτίας είχε έκταση περίπου 25.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα. 

 Ιστορία 
δεξιά|μικρογραφία| Δουκάτο στην Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία (1569-1795)
αριστερά|μικρογραφία| Η επιτιθέμενη Αρκούδα, το ιστορικό Εθνόσημο της Σαμογιτίας
μικρογραφία| Η Σαμογιτία τον 17ο αιώνα
μικρογραφία| Χάρτης της Σαμογιτίας το 1753
μικρογραφία| Γαλλικός χάρτης του 18ου αιώνα της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας με το Δουκάτο της Σαμογιτίας και τη Λιθουανία () να χωρίζονται με κόκκινες και πράσινες γραμμές.
Πριν από το σχηματισμό του λιθουανικού κράτους, η Σαμογιτία διοικούνταν από τους ντόπιους ευγενείς της. Ένα χρονικό αναφέρει δύο δούκες από τη Σαμογιτία το 1219 ως υπογράφοντες συνθήκης με τη Βολυνία.

Από τον σχηματισμό του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας τον 13ο αιώνα, η Σαμογιτία ήταν η εξαρτώμενη περιοχή της, ωστόσο μερικές φορές η επιρροή του Μεγάλου Δούκα της Λιθουανίας ήταν πολύ περιορισμένη. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του πρώτου βασιλιά της Λιθουανίας, Μιντάουγκας, οι Σαμογίτες ακολούθησαν μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και συνέχισαν να πολεμούν με το Τάγμα των Αδελφών του Ξίφους ακόμη και αφού ο βασιλιάς Μιντάουγκας είχε υπογράψει μια συνθήκη ειρήνης μαζί τους.

Η Σαμογιτία για 200 χρόνια έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάσχεση της επέκτασης του Τευτονικού Τάγματος και νίκησε τους Ιππότες του Ξίφους στη Μάχη του Σιαουλάι (1236) και το Λιβονικό Τάγμα στη μάχη του Σκουόντας (1259) και τη μάχη του Ντούρμπε (1260).

Μέσα στην ατμόσφαιρα σκληρών μαχών με τους Τεύτονες Ιππότες, οι Λιθουανοί ηγεμόνες Γιαγκέλο και Βυτάουτας παραχώρησαν πολλές φορές τη Σαμογιτία στο Τευτονικό Τάγμα το 1382, το 1398 και το 1404. Ωστόσο, οι Τεύτονες Ιππότες δεν κατάφεραν να υποτάξουν τη γη και οι Σαμογίτες επαναστάτησαν το 1401 και το 1409. Μετά τις ήττες στη μάχη του Γκρούνβαλτ (1410) και τους επόμενους πολέμους, το 1422 το Τευτονικό Τάγμα παραχώρησε τη Σαμογιτία στο Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας βάσει της Συνθήκης του Μέλνο .

Οι Σαμογίτες ήταν οι τελευταίοι στην Ευρώπη που δέχτηκαν τον Χριστιανισμό το 1413. Κατά τον εκχριστιανισμό της Σαμογιτίας, κανένας από τους κληρικούς, που ήρθαν στη Σαμογιτία με τον Γιαγκέλο, δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει με τους ιθαγενείς, επομένως ο ίδιος ο Γιαγκέλο δίδαξε στους Σαμογίτες για τον Καθολικισμό, επομένως ήταν σε θέση να επικοινωνήσει στη σαμογιτική διάλεκτο της λιθουανικής γλώσσας. 

Ο Μέγας Δούκας της Λιθουανίας Καζίμιρ Γιαγκέλο αναγνώρισε την αυτονομία της Σαμογιτίας στο Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας και στη συνέχεια εξέδωσε το προνόμιο στην Γερουσία της Σαμογιτίας να εκλέξει τον δικό της πρεσβύτερο (σταρόστα) το 1441.

Λόγω των παρατεταμένων πολέμων της με το Τευτονικό Τάγμα, η Σαμογιτία είχε αναπτύξει μια κοινωνική και πολιτική δομή διαφορετική από την υπόλοιπη Λιθουανία. Είχε μεγαλύτερο ποσοστό ελεύθερων αγροτών και μικρότερα κτήματα από ό,τι στην Ανατολική Λιθουανία.

Όπως συμβαίνει με το μεγαλύτερο μέρος της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας, η Σαμογιτία υπέφερε στον απόηχο της σουηδικής εισβολής στην Κοινοπολιτεία (Κατακλυσμός, μέσα του 17ου αιώνα). Ο πληθυσμός της μειώθηκε από σχεδόν 400.000 σε περίπου 250.000. Επέστρεψε στις 400.000 στα τέλη του 18ου αιώνα. 

Μετά την προσάρτηση της Λιθουανίας από την Αυτοκρατορική Ρωσία, η Σαμογιτία συμπεριλήφθηκε στο Κυβερνείο της Βίλνα (το νότιο άκρο αποσπάστηκε για τη Νέα Ανατολική Πρωσία και ούτω καθεξής). Το 1843 μεταφέρθηκε σε ένα νεοσύστατο Κυβερνείο του Κόβνο. Στις αρχές του 19ου αιώνα, η Σαμογιτία ήταν το κέντρο της λιθουανικής εθνικής αναγέννησης, η οποία υπογράμμισε τη σημασία της λιθουανικής γλώσσας και αντιτάχθηκε στον εκρωσισμό και την πολωνοποίηση.

 Παραπομπές 

 Πηγές 


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Samogitia 
 Zmudz/Samogitia


Κατηγορία:Ιστορία της Σαμογιτίας
Κατηγορία:Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας