Ράινχαρντ Ζόργκε

Ο Ράινχαρντ Γιοχάνες Ζόργκε ()  (29 Ιανουαρίου 1892 - 20 Ιουλίου 1916) ήταν Γερμανός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής. Με το έργο του Ο ζητιάνος, θεωρείται ο εισηγητής του εξπρεσιονιστικού δράματος. Στα έργα του, στα οποία οι χαρακτήρες συχνά παρουσιάζονται ως προεκτάσεις του εαυτού του, εξερευνά βαθιά προσωπικά και φιλοσοφικά θέματα, κυρίως τη λύτρωση και την αναζήτηση νοήματος σε έναν φαινομενικά κενό κόσμο.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Ράινχαρντ Ζόργκε γεννήθηκε το 1892 στο Ρίξντορφ, τώρα η περιοχή Νόικελν του Βερολίνου, και προερχόταν από προτεσταντικό μεσοαστικό περιβάλλον. Ο πατέρας του υπέφερε από ψυχική ασθένεια και για να ξεφύγει από την ατμόσφαιρα στο σπίτι, στάλθηκε στην Ανατολική Πρωσία για να ζήσει με έναν Λουθηρανό πάστορα και την οικογένειά του. Εκεί ανέκτησε εσωτερική ισορροπία, μια αίσθηση χριστιανικού σκοπού και τα θεμέλια για τη μελλοντική του ανάπτυξη.

Λόγω του πρόωρου θανάτου του πατέρα του, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το λύκειο και ξεκίνησε μια εμπορική μαθητεία, αρχικά σε κατάστημα και στη συνέχεια σε τράπεζα. Επέστρεψε στο λύκειο χωρίς να αποφοιτήσει επειδή ασχολήθηκε με τη συγγραφή. Επηρεασμένος από τα έργα του Ερρίκου Ίψεν, του Άουγκουστ Στρίντμπεργκ και του Στέφαν Γκεόργκε, έγραψε τα πρώτα του θεατρικά έργα, ποιήματα και πραγματείες. 

Το 1909, η μητέρα του και τα παιδιά της μετακόμισαν στην Ιένα, όπου ο Ζόργκε μπόρεσε να ολοκληρώσει το λύκειο, έκανε εκπαιδευτικά ταξίδια στο Ζυλτ και το Βερολίνο και αφιερώθηκε ακόμη περισσότερο στη λογοτεχνία. Η λογοτεχνική του δραστηριότητα κατά τη διάρκεια αυτών των ετών επηρεάστηκε αρχικά από την ανάγνωση του Φρίντριχ Νίτσε, γεγονός που τον έκανε να χάσει την πίστη του στον Θεό. Είχε προσωπική γνωριμία με συγγραφείς όπως ο Ρίχαρντ Ντέμελ και ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε. 

Το 1911, γνώρισε τη Σουζάν Μαρία Χέντεβερκ, υπάλληλο εκδοτικού οίκου στην Ιένα. Παντρεύτηκαν το 1913 και κατά τη διάρκεια του μήνα του μέλιτος στην Ιταλία, αυτός και η σύζυγός του εντυπωσιάστηκαν από τη βαθιά πίστη των Ιταλών που γνώρισαν, γεγονός που τους έκανε να ασπαστούν τον Καθολικισμό αργότερα εκείνο το έτος. Ως συγγραφέας, ο Ζόργκε βρισκόταν στο απόγειο της δημιουργικής του δύναμης. Στη συνέχεια, μετακόμισαν στο Φλύελεν της Ελβετίας όπου τον Νοέμβριο 1914 απέκτησαν έναν γιο.

Μετά τη μεταστροφή του ο Ζόργκε ορκίστηκε: «Από τώρα και στο εξής η πένα μου θα είναι για πάντα η γραφίδα του Χριστού - μέχρι τον θάνατό μου». Ως αποτέλεσμα, τα επόμενα γραπτά του επικεντρώθηκαν όλα σε έντονα θρησκευτικά θέματα. Οι θαυμαστές του πρωτοποριακού θεάτρου, ωστόσο, απογοητεύτηκαν από την πιο παραδοσιακή σκηνογραφία των επόμενων έργων του.

 Στρατιωτική θητεία στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και θάνατος 
Ο Ζόργκε κατατάχθηκε εθελοντικά για στρατιωτική θητεία μετά το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά επιστρατεύτηκε επίσημα το 1915. Στα χαρακώματα περνούσε τον χρόνο του προσπαθώντας να μοιραστεί την πίστη του με τους άλλους στρατιώτες. Το 1916, υπέστη σοβαρά τραύματα σε επίθεση πυροβολικού κατά τη διάρκεια της μάχης του Σομ και πέθανε στο κέντρο αποτοξίνωσης στο Απλενκούρ σε ηλικία 24 ετών. Η σύζυγός του έμαθε για τον θάνατό του όταν ένα τηλεγράφημά της, που ανακοίνωνε την εγκυμοσύνη της στον δεύτερο γιο τους, επιστράφηκε ως μη παραδοτέο. Ενταφιάστηκε σε μαζικό τάφο στο γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο του Βερμαντοβιλέρ στο νομό Σομ. 

 Συγγραφικό έργο 
Το μοναδικό ύφος του Ζόργκε ενσωματώνει ονειρικές παραμορφώσεις και μια αποσπασματική αφηγηματική τεχνική που εμβαθύνει στην εξερεύνηση της εσωτερικής συνείδησης και του θεϊκού σκοπού. Συνολικά, η κληρονομιά του Ράινχαρντ Γιοχάνες Ζόργκε έγκειται στην καινοτόμο προσέγγισή του στο θέατρο, η οποία συνδυάζει τον προσωπικό αγώνα με ευρύτερα υπαρξιακά θέματα, προσκαλώντας το κοινό να συλλογιστεί τη φύση της ανθρωπότητας και την πνευματική λύτρωση.

Το έργο Ο Ζητιάνος, που του έδωσε μια ξεχωριστή θέση ανάμεσα στους συγγραφείς της γερμανικής λογοτεχνίας καθώς θεωρείται το πρώτο θεατρικό έργο του λογοτεχνικού εξπρεσιονισμού, γράφτηκε κατά τους τελευταίους τρεις μήνες του 1911. Εκδόθηκε το 1912 προκαλώντας ενθουσιώδεις κριτικές και στη συνέχεια τιμήθηκε με το βραβείο Κλάιστ εκείνης της χρονιάς. Το έργο ανέβηκε το 1917 σε σκηνοθεσία του Μαξ Ράινχαρντ ο οποίος, ακολουθώντας τις σκηνικές οδηγίες του Ζόργκε, έμελλε να γίνει ο πρώτος σκηνοθέτης που παρουσίασε ένα έργο σε εντελώς εξπρεσιονιστικό ύφος, μια καινοτομία που άλλαξε την πορεία της θεατρικής ιστορίας με τις επαναστατικές τεχνικές σκηνοθεσίας του.

 Έργα (επιλογή) 

 1911: Antichrist - Αντίχριστος
 1911: Zarathustra - Ζαρατούστρα
 1912: Der Bettler. Eine dramatische Sendung - Ο ζητιάνος. Μια θεατρική αποστολή, θεατρικό έργο
 1916: König David - Βασιλιάς Δαβίδ
 1917: Mutter der Himmel - Μητέρα του Ουρανού, εκδόθηκε μετά θάνατον
 1921: Gericht über Zarathustra - Κρίση για τον Ζαρατούστρα, εκδόθηκε μετά θάνατον
 1924: Der Sieg des Christos - Η νίκη του Χριστού, εκδόθηκε μετά θάνατον

 Παραπομπές 

Κατηγορία : Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία : Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία : Εξπρεσιονιστές συγγραφείς