Γενικές εκλογές στη Νέα Ζηλανδία 2023

Οι γενικές εκλογές της Νέας Ζηλανδίας του 2023 διεξήχθησαν στις 14 Οκτωβρίου 2023 για να καθοριστεί η σύνθεση του 54ου Κοινοβουλίου της Νέας Ζηλανδίας. Οι ψηφοφόροι εξέλεξαν 122 μέλη στη μονοθάλαμη Βουλή των Αντιπροσώπων της Νέας Ζηλανδίας υπό το αναλογικό εκλογικό σύστημα μικτών μελών (MMP), με 71 μέλη να εκλέγονται από μονοεδρικές περιφέρειες και τα υπόλοιπα μέλη να εκλέγονται από κλειστές κομματικές λίστες.  Από τις 72 εκλογικές περιφέρειες, μόνο 71 έδρες πληρώθηκαν, με τον βουλευτή της υπόλοιπης εκλογικής περιφέρειας να καθορίζεται στις συμπληρωματικές εκλογές του Πορτ Γουαϊκάτο του 2023, λόγω του θανάτου ενός από τους υποψηφίους των γενικών εκλογών.  Η επαναληπτική εκλογή για μία έδρα κερδήθηκε από τον Άντριου Μπέιλι από το Εθνικό Κόμμα. Δύο έδρες υπέρβασης προστέθηκαν λόγω του ότι το Te Pāti Māori κέρδισε έξι έδρες σε εκλογικές περιφέρειες, ενώ η κομματική ψήφος τους δικαιούταν μόνο τέσσερις, με μια επιπλέον έδρα υπέρβασης να προστίθεται μετά τις συμπληρωματικές εκλογές, ανεβάζοντας τον αριθμό των βουλευτών σε 123.

Το κυβερνών κεντροαριστερό Εργατικό Κόμμα, με επικεφαλής τον Κρις Χίπκινς, ηττήθηκε στις κάλπες, με το κεντροδεξιό Εθνικό Κόμμα, με επικεφαλής τον Κρίστοφερ Λάξον, να γίνεται το μεγαλύτερο κόμμα στο νέο κοινοβούλιο. Οι εκλογές σηματοδότησαν τη χειρότερη ήττα μιας εν ενεργεία κυβέρνησης στη Νέα Ζηλανδία από την εισαγωγή του εκλογικού συστήματος MMP το 1996, με το Εργατικό Κόμμα να περνά από 65 έδρες, την πρώτη απόλυτη πλειοψηφία που είχε κερδίσει ποτέ οποιοδήποτε κόμμα υπό το MMP, σε μόλις 34 έδρες. Το Εργατικό Κόμμα αντιμετώπισε μια μετατόπιση 23 ποσοστιαίων μονάδων εναντίον του, αποτυγχάνοντας να κινητοποιήσει τους προηγούμενους ψηφοφόρους του στο Όκλαντ, ειδικά μεταξύ των νεαρών ενοικιαστών ή εκείνων που ζουν στις φτωχότερες εκλογικές περιφέρειες. Το Εθνικό Κόμμα, αντίθετα, βελτίωσε το ποσοστό των κομματικών του ψήφων κατά 12 μονάδες, αλλά επέστρεψε το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό ψήφων από οποιοδήποτε κόμμα που κέρδισε τις περισσότερες έδρες υπό το MMP, το χαμηλότερο ήταν το 1996. Επιπλέον, το συνδυασμένο ποσοστό ψήφων των Εργατικών και του Εθνικού Κόμματος ήταν το τρίτο χαμηλότερο που είχε ποτέ υπό το MMP, και το χαμηλότερο από το 2002. Το Κόμμα Πρασίνων και τα κόμματα ACT και Te Pāti Maori αύξησαν όλα το ποσοστό των ψήφων τους, ενώ το Πρώτα η Νέα Ζηλανδία κέρδισε αρκετές ψήφους για να επιστρέψει στο κοινοβούλιο αφού είχε εκδιωχθεί στις εκλογές του 2020.

Οι εκλογές είχαν μια αισθητά ταραχώδη εκστρατεία, που χαρακτηρίστηκε από αυξημένη πολιτική πόλωση και έντονες διαφωνίες για τα δικαιώματα των ιθαγενών και τη θεωρία της συγκυβέρνησης. Το Εθνικό Κόμμα κέρδισε σε πολλές εκλογικές περιφέρειες του Όκλαντ που κάποτε θεωρούνταν ασφαλείς έδρες των Εργατικών, όπως το Μάουντ Ρόσκιλ και το Νιου Λιν, ενώ πλησίασε επίσης στο να κερδίσει την πρώην έδρα της Τζασίντα Άρντερν στο Μάουντ Άλμπερτ αφού η αριστερή ψήφος μοιράστηκε μεταξύ των Εργατικών και των Πρασίνων. Οι Πράσινοι κέρδισαν τρεις εκλογικές περιφέρειες, παίρνοντας το Ρονγκοτάι και το Γουέλινγκτον Σέντραλ από τους Εργατικούς, ενώ το ACT κέρδισε δύο εκλογικές περιφέρειες, παίρνοντας το Ταμάκι από το Εθνικό Κόμμα. Το Te Pāti Māori διεκδίκησε πέντε έδρες Μαορί από τους Εργατικούς, γεγονός που οδήγησε την 21χρονη Χάνα Ραουίτι Μαΐπι-Κλαρκ να γίνει νεότερη βουλευτής που εκλέχθηκε σε 170 χρόνια και στη διαδικασία εκτόπισε την εν ενεργεία υπουργό Εξωτερικών Νανάια Μαχούτα.

Ο πρωθυπουργός Χίπκινς παραδέχτηκε την ήττα το βράδυ των εκλογών, ανοίγοντας το δρόμο για μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Εθνικού Κόμματος υπό τον Κρίστοφερ Λάξον. Για να σχηματίσει κυβέρνηση, το Εθνικό Κόμμα χρειάστηκε υποστήριξη από το κόμμα ACT και το Πρώτα η Νέα Ζηλανδία. Στις 24 Νοεμβρίου 2023 ο Λάξον ανακοίνωσε το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με το ACT και το Πρώτα η Νέα Ζηλανδία. Στις 27 Νοεμβρίου 2023 ο Λάξον ορκίστηκε πρωθυπουργός από την Γενική Κυβερνήτρια Λαίδη Σίντι Κίρο, σηματοδοτώντας έτσι το τέλος έξι ετών υπό την Έκτη Εργατική Κυβέρνηση  και την αρχή της Έκτης Εθνικής Κυβέρνησης.

 Αποτελέσματα 
+Αποτελέσματα νεοζηλανδικών γενικών εκλογών του 2023....Αρχείο:2023 NZ House of Representatives.svgΚόμμαΠεριφέρειεςΛίστεςΣύνολοεδρών+/-Ψήφοι%Έδρες+/-Ψήφοι%+/-ΈδρεςΕθνικό Κόμμα43,474338,08548Εργατικό Κόμμα31,211726,921734Πράσινο Κόμμα8,26311,611215ACT Νέα Ζηλανδία5,4528,64911Πρώτα η Νέα Ζηλανδία2,8006,0988Κόμμα Μαορί 3,8963,0806  Κόμμα των Ευκαιριών1,0202,2200   Πιστό Κόμμα Νέα Ζηλανδία1,1801,20Νέο00NewZeal0,1300,56Νέο00Κόμμα της Κάνναβης0,4600,4500Λοιπά κόμματα0,890 –1,08 –00Ανεξάρτητοι1,2500Έδρα Port Waikato (κερδήθηκε από το Εθνικό Κόμμα) – –1 – – – – –1 –Έγκυρα ψηφοδέλτια96,5099,43Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια3,500,57Σύνολο10072100 –51123Αποχή22,9422,26Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή77,0677,74

 Παραπομπές

2023
Νεα Ζηλανδια