Βράχος του Γιβραλτάρ

Ο Βράχος του Γιβραλτάρ (από το αραβικό όνομα Jabal Ṭāriq , που σημαίνει «Βουνό του Ταρίκ») είναι ένα μονολιθικό ασβεστολιθικό βουνό  426 μέτρα ψηλά που δεσπόζει στη δυτική είσοδο της Μεσογείου Θάλασσας. Βρίσκεται κοντά στο τέλος ενός στενού δρόμου μήκους 9 χιλιομέτρων που εκτείνεται νότια στη Μεσόγειο Θάλασσα και βρίσκεται εντός του βρετανικού εδάφους του Γιβραλτάρ. Ο βράχος βρίσκεται 27 χλμ. βορειοανατολικά της Ταρίφα στην Ισπανία, το νοτιοδυτικό άκρο της Ευρώπης στην Ιβηρική Χερσόνησο.  Ο βράχος χρησιμεύει ως φρούριο και περιέχει ένα λαβυρινθώδες δίκτυο τεχνητών σηράγγων, γνωστές ως Σήραγγες του Γιβραλτάρ. Το μεγαλύτερο μέρος της άνω περιοχής του Βράχου περιλαμβάνει ένα φυσικό καταφύγιο που φιλοξενεί περίπου 300 μακάκους Βερβερίνων. Είναι ένα σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο.

Ο Βράχος του Γιβραλτάρ είναι ένα μονολιθικό ακρωτήριο. Η Κύρια Κορυφογραμμή έχει μια απότομη κορυφογραμμή με κορυφές άνω των 400 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, σχηματισμένο από ασβεστόλιθους και δολομίτες της πρώιμης Ιουρασικής περιόδου. Πρόκειται για ένα βαθιά διαβρωμένο και έντονα ρηγματωμένο σκέλος μιας αναποδογυρισμένης πτυχής. Τα ιζηματογενή στρώματα που αποτελούν τον Βράχο του Γιβραλτάρ είναι ανατρεπόμενα, με τα παλαιότερα στρώματα να επικαλύπτουν τα νεότερα στρώματα. Αυτά τα στρώματα είναι ο σχηματισμός σχιστολιθικού κόλπου της Καταλονίας (ο νεότερος), ο ασβεστόλιθος του Γιβραλτάρ, ο σχηματισμός σχιστολιθικού κόλπου (ο παλαιότερος) και ο σχηματισμός σχιστολιθικού ναυπηγείου (άγνωστης ηλικίας). Αυτά τα στρώματα είναι αισθητά ρήγματα και παραμορφωμένα.

Αν και αυτοί οι γεωλογικοί σχηματισμοί αποτέθηκαν κατά το πρώιμο μέρος της Ιουρασικής Περιόδου, περίπου – εκατομμύρια χρόνια πριν, η σημερινή τους εμφάνιση οφείλεται σε πολύ πιο πρόσφατα γεγονότα, περίπου 5 εκατομμύρια χρόνια πριν. Όταν η αφρικανική τεκτονική πλάκα συγκρούστηκε δυνατά με την Ευρασιατική πλάκα, η Μεσόγειος μετατράπηκε σε λίμνη που, με την πάροδο του χρόνου, αποξηράθηκε κατά τη διάρκεια της Μεσσηνιακής κρίσης αλατότητας. Στη συνέχεια, ο Ατλαντικός Ωκεανός διέσχισε το Στενό του Γιβραλτάρ και οι πλημμύρες που προκλήθηκαν δημιούργησαν τη Μεσόγειο Θάλασσα. Ο Βράχος αποτελεί μέρος της Βετικής Κορδιγιέρας, μιας οροσειράς που κυριαρχεί στη νοτιοανατολική Ιβηρία. Η τοπική γεωλογία της περιοχής έχει ανυψώσει το βράχο κατά περίπου 5 εκατοστά ανά έτος τα τελευταία 200.000 χρόνια (ή συνολική ανύψωση περίπου 10 μέτρα), και για τουλάχιστον 50.000 χρόνια πριν αυτό είχε ανυψωθεί κατά 33 εκατοστά ανά έτος για μια συνδυασμένη ανύψωση περίπου 26 μέτρων τα τελευταία 250.000 χρόνια.

Σήμερα, ο Βράχος του Γιβραλτάρ σχηματίζει μια χερσόνησο που προεξέχει στο Στενό του Γιβραλτάρ από τη νότια ακτή της Ισπανίας. Το ακρωτήριο συνδέεται με την ήπειρο μέσω ενός αμμώδους τόμπολο με μέγιστο υψόμετρο 3 μέτρων. Στα βόρεια, ο Βράχος υψώνεται κατακόρυφα από την επιφάνεια της θάλασσας έως 411 μέτρα. Το υψηλότερο σημείο του Βράχου βρίσκεται 426 μέτρα κοντά στο νότιο άκρο πάνω από το στενό στη Πυροβολαρχία Ο'Χάρα. Η κεντρική κορυφή του Βράχου, ο λόφος Σίγκναλ και ο κορυφαίος σταθμός του τελεφερίκ του Γιβραλτάρ, βρίσκεται σε υψόμετρο 387 μέτρα. Οι σχεδόν απόκρημνοι βράχοι κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του Βράχου καταλήγουν σε μια σειρά από αμμώδεις πλαγιές που σέρνονται από τον άνεμο και χρονολογούνται από την εποχή των παγετώνων, όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλότερη από σήμερα, και μια αμμώδης πεδιάδα εκτεινόταν ανατολικά από τη βάση του Βράχου. Η δυτική όψη, όπου βρίσκεται η πόλη του Γιβραλτάρ, είναι συγκριτικά λιγότερο απότομη.
Παραπομπές

Κατηγορία:Γεωλογικοί σχηματισμοί της Ευρώπης
Κατηγορία:Γιβραλτάρ