Βάιλος

Ο βάιλος ή βαΐλος είναι βενετσιάνικος τίτλος, που προέρχεται από τον λατινικό όρο baiulus, που σημαίνει «αχθοφόρος, κομιστής». Στα αγγλικά, απαντάται ως bailliff ή bailey. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε στη βυζαντινή μεσαιωνική περίοδο ως μπαΐουλος, αλλά ο Νικηφόρος Γρηγοράς τον μετέφρασε ἐπίτροπος ή ἔφορος.

Κατά τον Μεσαίωνα, ο βάιλος ήταν μόνιμος πρεσβευτής της Δημοκρατίας της Βενετίας. Οι πιο διάσημοι βάιλοι ήταν αυτοί της Κωνσταντινούπολης, οι οποίοι ήταν, από το 1268, οι Βενετοί πρεσβευτές στη βυζαντινή αυλή και, μετά το 1453, στην οθωμανική κυβέρνηση. Υπήρχαν επίσης μόνιμοι βάιλοι στο Νεγρεπόντε (Χαλκίδας), το Δυρράχιο και την Κέρκυρα. 

Οι Βάιλοι στέλνονταν επίσης για να εκπροσωπήσουν τα βενετσιάνικα συμφέροντα στις αυλές της Κύπρου, της Άκρας (Ιερουσαλήμ), της Αρμενίας και της Τραπεζούντας. Στα μέσα του 13ου αιώνα, οι Βενετοί πρόξενοι στην Τύρο και την Τρίπολη στο βασίλειο της Άκρας αναβαθμίστηκαν στον βαθμό του βάιλου. Η Βενετία έστειλε επίσης βάιλους για να επιβλέπουν τις αποικίες της στο Χαλέπι, το Μπαρ, την Κορώνη, τη Μεθώνη, το Ναύπλιο, την Πάτρα και την Τένεδο.

Ο όρος baiulus χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε βενετσιάνικα έγγραφα που μεταφράστηκαν από τα αραβικά τον 12ο αιώνα. Αρχικά χρησιμοποιούνταν για να αναφέρεται σε Μουσουλμάνους αξιωματούχους, αλλά τον 13ο αιώνα άρχισε να εφαρμόζεται σε ειδικούς απεσταλμένους, που έστελνε η Βενετία για να κυβερνήσουν τις αποικίες της στην λατινοκρατούμενη Ελλάδα. Αυτοί οι κυβερνήτες λειτουργούσαν και ως διπλωμάτες. Λειτουργούσαν δικαστήρια για τους Βενετούς αποίκους, εισέπρατταν φόρους και επέβλεπαν το βενετσιάνικο εμπόριο. Κάθε ένα από αυτά επικουρούνταν από μια γραμματεία (η οποία διοικούνταν από έναν καγκελάριο) και ένα Συμβούλιο των Δώδεκα, το οποίο αποτελούνταν από τους κορυφαίους άνδρες της αποικίας και είχε ως πρότυπο το Συμβούλιο των Δέκα στη Βενετία. Κάθε ένα είχε έναν ιερέα, έναν γιατρό και έναν διερμηνέα (ή δραγουμάνο). Ο καθένας έστελνε τακτικές αναφορές στη Βενετία σχετικά με την τοπική πολιτική, τις υποθέσεις της αποικίας και, το πιο σημαντικό, τις τιμές και τις ποσότητες των αγαθών στην τοπική αγορά. Ήταν ο ανώτερος των προξένων που λειτουργούσαν στην ίδια χώρα. 

Μέχρι τα τέλη του 15ου αιώνα, το αξίωμα του βάιλου είχε ως επί το πλείστον εξαφανιστεί, με όσους λειτουργούσαν σε ξένο έδαφος να υποβαθμίζονται σε προξένους και όσους κυβερνούσαν τα βενετικά εδάφη να ονομάζονται πρύτανεις, καπετάνιοι ή ποδεστά. Τα βαϊλάτα της Κωνσταντινούπολης και της Κέρκυρας, ωστόσο, επέζησαν μέχρι το τέλος της δημοκρατίας το 1797.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Κυβέρνηση της Βενετικής Δημοκρατίας