Χρήστος Καρακώστας

Ο Χρήστος Καρακώστας είναι διεθνώς αναγνωρισμένος αυτοδίδακτος λαϊκός μουσικός - παραδοσιακός οργανοπαίχτης ζουρνά που ανήκει στην κοινότητα Ρομά της Ελλάδας. Έχει έδρα το χωριό Φλάμπουρο (Μπαϊρακτάρ) Σερρών (κοντά στην κωμόπολη Νιγρίτα), όπου γεννήθηκε το 1950 και ζει. Βιοπορίζεται στο Φλάμπουρο ως ζουρνατζής και γεωργός. Έχει βιώματα πλάι σε μάστορες του (καμπά) ζουρνά τόσο στο χωριό του, όσο και ως κρίκος μιας μουσικής οικογένειας που ξεκινάει από τον παππού του και τον πατέρα του. 

 Νεαρή ζωή 
Ο παππούς και ο πατέρας του ήταν ζουρνατζίδες. Η μητέρα του, προκειμένου να μελετήσει ζουρνά και να μάθει να παίζει, τον κλείδωνε στο σπίτι μετά το σχολείο, κατά δήλωσή του. Αφού διάβαζε ζουρνά του επέτρεπε να βγει. Μέσα σε λίγα χρόνια έμαθε να παίζει πρακτικά, χωρίς να διαβάζει παρτιτούρα. Του άρεσε πολύ ο ζουρνάς, αλλά επιπλέον αποτελούσε και μέσο βιοπορισμού. 

 Επαγγελματική ενασχόληση με ζουρνά 
Αρχικά έπαιζε ζουρνά για πολλές ώρες σε εκδηλώσεις πχ. γάμους, πανηγύρια. Αργότερα έγινε και καθηγητής ζουρνά, κατόπιν εξετάσεων. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή φεστιβάλ με το ζουρνά, σε εκδηλώσεις κά.

 Ζουρνάς που χρησιμοποιεί 
Μήκος ζουρνά: 51 cm, 

Υλικό: ξύλινος (καλύτερο ξύλο θεωρεί την βερυκοκιά-δαμασκινιά, έπειτα την καρυδιά, ενώ έχει επίσης δοκιμάσει μουριά και κερασιά αλλά δεν ήταν τόσο καλές όσο τα προηγούμενα)

Καλαμάκι: το συλλέγει και επεξεργάζεται ο ίδιος (χαρακτηριστικά αναφέρει ότι ένα καλό καλαμάκι πρέπει να βγάζει 3 φωνές και πως μπορεί αν είναι καλό να διαρκέσει μέχρι και για 2-5 μήνες κατά τους οποίους μπορεί να παίξει σε 3-5 γάμους/πανηγύρια, για πολλές ώρες.

Κανέλι: η κάτω διάμετρος έχει πάχος όσο ένα τσιγάρο

Η εσωτερική διατομή του είναι αυξανόμενη καθώς μετακινούμαστε από το στόμιο προς τα κάτω (ξεκινάει από πχ. 16 mm κοντά στο στόμιο και καταλήγει στα πχ. 20 mm).

Πρακτική Ορολογία νοτών που χρησιμοποιεί 
Λα (Ντέμι), Ραστ, μισό Γκιουέζ, ολόκληρο Γκιουέζ, Νεβά, Κουσί, Ασυτμά, ψηλό Λα, Ραστ ... (για δακτυλοθεσίες βλ. 5:36-35:00 στο βίντεο της εκδήλωσης «Συνομιλώντας με τον Χρήστο Καρακώστα. Tιμώντας τους Έλληνες Ρομά μουσικούς»).

Φυσική διάπλαση που βοηθά στο παίξιμο του ζουρνά σύμφωνα με τον ίδιο είναι να έχει κανείς "γερό στομάχι, δυνατό κεφάλι και χαρισματικά δάχτυλα που να γλυκαίνουν".

 Πρακτική ορολογία για δρόμους που χρησιμοποιεί 
Εκτός από το Σαμπά(χ) παίζει τους δρόμους με το αυτί, παίζει δρόμους με βάση τα ονόματα των νοτών που ξέρει και δεν τους κατονομάζει ακριβώς όπως κάνουν σε άλλα όργανα.

 Ταξίδια σε εκδηλώσεις με ζουρνά 
Έχει ταξιδέψει παίζοντας ζουρνά πολλές φορές.

Εσωτερικό: Αθήνα

Εξωτερικό: Αμερική, Τουρκία 

 Οικογένεια 
Έχει 3 παιδιά (1 κόρη, 2 γιούς). Με τον ζουρνά ασχολείται επίσης επαγγελματικά ο γιος του, Βασίλης Καρακώστας (γεν. 1980), ενώ μαθητεύουν επίσης και τα νεαρά εγγόνια του. Έχει 4 εγγόνια.

 Τιμές 
Εκδήλωση:  «Συνομιλώντας με τον Χρήστο Καρακώστα. Tιμώντας τους Έλληνες Ρομά μουσικούς»

Στις 22 Σεπτεμβρίου 2023 πραγματοποιήθηκε εκδήλωση «Συνομιλώντας με τον Χρήστο Καρακώστα. Tιμώντας τους Έλληνες Ρομά μουσικούς» στον υπαίθριο χώρο του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων. Η σχεδίαση της δράσης έγινε από τον Σταμάτη Πασόπουλο, ενώ υπήρξε συμβολή από την Φωτεινή Βενιέρη, την Νατάσα Τσακηρίδου και φιλική συμμετοχή του Ταξιάρχη Χάνου. 

Στην εκδήλωση αυτή πραγματοποιήθηκαν επίσης οι παρουσιάσεις:

 Μουσικές και κοινωνικές πρακτικές στις οικογένειες Ρομ: η περίπτωση του ζουρνατζή Χρήστου Καρακώστα (Αλέξανδρος Παπουτσής, Μουσικός, μεταπτυχιακός φοιτητής στο Π.Μ.Σ. Τμήματος Κοινωνιολογίας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης με τίτλο «Κοινωνιολογία: Θεωρία, Πολιτισμός, Μετασχηματισμοί»)
 Χρήστος Καρακώστας: η προσωπογραφία ενός Ρομ μουσικού (Σταμάτης Πασόπουλος, Μουσικός, διδάσκων-υποψήφιος διδάκτωρ στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης ΠΑ.ΜΑΚ.)

Επίσης πραγματοποιήθηκε μουσική εκδήλωση από την ζυγιά του Χρήστου Καρακώστα από το Φλάμπουρο (Μπαϊρακτάρ) Σερρών: Χρήστος Καρακώστας (ζουρνάς α΄), Βασίλης Καρακώστας (ζουρνάς β΄), Αθανάσιος (Σάκης) Νούρης (νταούλι, γεν. 1957 από το Αλιμπέκιοϊ Σερρών).

 (χρήσιμο υλικό προς μελέτη)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Έλληνες μουσικοί