Μπαϊντόα

Η Μπαϊντόα (αραβικά: بَيْطَبَوْ, σομαλικά (Af-Maxaa): , μαάι μαάι: Baydhowy) είναι η μεγαλύτερη πόλη της νοτιοδυτικής πολιτείας της Σομαλίας.

Μεταξύ 2002 και 2014, η Μπαϊντόα ήταν η πρωτεύουσα της νοτιοδυτικής πολιτείας. Το 2014, πρωτεύουσα έγινε η Μπαράουα.

 Επισκόπηση 
Η πόλη είναι ο κύριος κόμβος της διαποτάμιας περιοχής της Σομαλίας. Ήταν παραδοσιακά γνωστή ως Μπαϊντάμπο Τζινάαι (ουράνια Μπαϊντάμπο) ή Λ Μπαϊντάμπο (πηγή της Μπαϊντάμπο). Η πόλη ιδρύθηκε στην άκρη των κυριότερων ορεινών περιοχών, γνωστών ως magniafulka. Ο θρύλος λέει ότι ένα πουλί ράμφιζε το έδαφος και έδινε σήμα στους ανθρώπους να έρθουν και να ανακαλύψουν την παρθένα γη. Το ιερό του Όμπο Εσερόου, του προστάτη Σούφι μυστικιστή/αγίου της Μπαϊντόα, τιμάται εδώ και τέσσερις αιώνες. 

 Ιστορία 

 Αρχαιότητα 

Η Μπαϊντόα και η ευρύτερη περιοχή φιλοξενούν μια σειρά σημαντικών αρχαίων τοποθεσιών. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν προϊστορικές βραχογραφίες στα περίχωρα της πόλης, στο Μπουρ Χέιμπε. 

 Μεσαίωνας 
Κατά τη μεσαιωνική περίοδο, η Μπαϊντόα ιδρύθηκε και απέκτησε πληθυσμό από τη φυλή Μαντάνλε και πολλές παραδόσεις συνδέουν τους Αζούραν με έναν λαό που ήταν γνωστός στους Σομαλούς Μαντάνλε (Maaanthinle, Madinle, κ.λπ.), που ήταν φημισμένοι λαθροθήρες στη νότια Σομαλία. Πολλές παραδόσεις αποδίδουν την προέλευση των Μαντάνλε στο Μπαϊντάο και αποδίδονται σε πετρόχτιστο ορθογώνιο περίβλημα στο βαθύ εσωτερικό που έχει περιγραφεί επαρκώς μέχρι στιγμής. Λέγεται ότι η Μπαϊντόα έχει ερείπια τειχών από συμπαγή πέτρα και κονίαμα περίπου ενάμιση μέτρου κατά τόπους. Αυτό επιβεβαιώνει τις παραδόσεις ότι η Μπαϊντόα κατά τη διάρκεια του Σουλτανάτου Αζούραν ήταν μια μεγάλη πόλη και εμπορικό κέντρο.  Lee V. Cassanelli, The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600-1900, (University of Pennsylvania Press: 1982), σελ.102.

 Πρώιμη σύχρονη εποχή 
μικρογραφία| Αγορά Μπαϊντόα, Ιταλική Σομαλιλάνδη, 1925
Η Μπαϊντόα καταλήφθηκε από τον σουλτάνο Ιμπραχίμ Αντέρ, που νίκησε τους Μαντάνλε του Αζούραν και τους έδιωξε από την περιοχή. Ο πληθυσμός της πόλης αντικαταστάθηκε τελικά από Μιρίφλε και η πόλη έφτασε στη χρυσή εποχή της υπό την κυριαρχία του σουλτανάτου Γκελεντί. Ήταν σταυροδρόμι του εμπορίου καραβανιών. Η πόλη περιβαλλόταν με μεγάλα τείχη με μια οχυρωμένη πύλη. 

Προσέλκυσε πολλούς εμπόρους και αγρότες από την ακτή του Μπεναντίρ για να εγκατασταθούν σε αυτό που έγινε γνωστό ως συνοικία Μπεναντίρ. Ο Μενελίκ Β' της Αιθιοπίας εισέβαλε στην Μπαϊντόα στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά απωθήθηκε υπό την κυριαρχία του σουλτάνου Οσμάν Αχμέτ. 

 Αποικιακή περίοδος 
Οι Ιταλοί κατέλαβαν την πόλη τον Ιούλιο του 1913. Κατά τη διάρκεια της βρετανικής στρατιωτικής κατοχής (1941–1950), η συνοικία Μπαρντάλε, όπου ζούσαν Σομαλοί πελάτες και υπάλληλοι των Βρετανών, ήταν το προπύργιο της Ένωσης Νέων Σομαλίας. Το υπόλοιπο της πόλης ανήκε στα μέλη των Ντίγκιλ-Μιρίφλε.

 Σύγχρονη εποχή 
Με αγροκτηνοτροφική οικονομία, στην πόλη αναπτύχθηκε κοινή κτηνοτροφία με κατσίκες και καμήλες, με κύρια γεωργική παραγωγή το σόργο. Πριν από τον εμφύλιο πόλεμο ήταν γη του μεγαλύτερου πληθυσμού καμήλων στη Σομαλία, με πάνω από 1,3 εκατομμύρια καμήλες. Μετά την ανεξαρτησία, η Μπαϊντόα προσέλκυσε πολλά διεθνή έργα όπως το Bay Agricultural Development Project. 

 Εμφύλιος 
Η Μπαϊντόα υπέστη σημαντικές ζημιές στις αρχές της δεκαετίας του '90, μετά την έναρξη του εμφυλίου πολέμου. Τον Σεπτέμβριο του 1995, η πολιτοφυλακή του Ηνωμένου Σομαλικού Κογκρέσου επιτέθηκε και κατέλαβε την πόλη. Το αυστραλιανό απόσπασμα της UNISOM1, που διευθύνει τον Τομέα Ανθρωπιστικής Βοήθειας Μπαϊντόα από τον Ιανουάριο του 1993, βρέθηκε να ασχολείται κυρίως με την υπο-φυλή Ντουντούμπλε του Σομαλικού Απελευθερωτικού Στρατού του ΗΣΚ του στρατηγού Αϊντίντ. Μπόρεσαν να παρέχουν μια συνεχή ροή κεφαλαίων στον Αϊντίντ στο Μογκαντίσου από τα έσοδα των δραστηριοτήτων τους στην περιοχή, ενώ παράλληλα πλούτισαν κι οι ίδιοι»Lieutenant Colonel M.J. KELLY, AM, Public Security in Peace Operations: The Interim Administration of Justice in Pecae Operations and the Search for a Legal Framework, thesis submitted for the Degree of Doctorate of Philosophy in the School of Law of the University of New South Wales, 1998, σελ. 51, http://classic.austlii.edu.au/au%/journals/UNSWLawTD/1998/7.pdf, February 2022.. Παρέμεινε υπό τον έλεγχό τους η Μπαϊντόα μέχρι τον Ιανουάριο του 1996 περίπου, ενώ η τοπική πολιτοφυλακή του Στρατού Αντίστασης Ραχανγουέιν συνέχισε να συγκρούεται με το ΗΣΚ στα περίχωρα της πόλης. Το 1999, ο Στρατός Αντίστασης κατέλαβε τον έλεγχο των ευρύτερων επαρχιών Κάτω Σαμπέλ, Γκέντο, Μπέι και Μπακούλ. Η πόλη και η ευρύτερη περιοχή σταδιακά ανέκαμψαν για να γίνουν μεταξύ των πιο σταθερών περιοχών στον νότο. 
δεξιά|μικρογραφία| Στρατιωτικές θέσεις κατά τη Μάχη της Μπαϊντόα (26 Δεκεμβρίου 2006).
Το 2002, ο ηγέτης του RRA Hasan Muhammad Nur Shatigadud ίδρυσε την περιφερειακή διοίκηση της Νοτιοδυτικής Πολιτείας της Σομαλίας, με έδρα την Baidoa. Η δημιουργία του αυτόνομου κράτους ήταν μια κίνηση για να δείξει τη δυσαρέσκεια της ηγεσίας της RRA με την εκκολαπτόμενη Μεταβατική Εθνική Κυβέρνηση με έδρα το Μογκαντίσου, η οποία είχε συσταθεί δύο χρόνια νωρίτερα.  Το 2005, το Νοτιοδυτικό Κράτος διαλύθηκε επίσημα αφού ο ηγέτης του Shatigadud είχε ενταχθεί στο Μεταβατικό Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο του 2004 και αργότερα έγινε υπουργός Οικονομικών τον Ιανουάριο του 2005 στη Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση (TFG), τον διάδοχο του TNG. 

Στις αρχές του 2005, η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση έστειλε επίσημες αντιπροσωπείες στην Μπαϊντόα και στο Τζοουάρ για να αξιολογήσουν την καταλληλότητα κάθε πόλης ως προσωρινής έδρας πριν από την ενδεχόμενη μετεγκατάσταση των κυβερνητικών γραφείων στο Μογκαντίσου.  Τον Ιούνιο-Ιούλιο του 2005, η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση ίδρυσε μια προσωρινή έδρα στο Τζοουάρ λόγω της συνεχιζόμενης ανασφάλειας στην πρωτεύουσα. Για να ενισχύσουν την παρουσία της στην πόλη, οι κεντρικές Αρχές έχτισαν ένα βελτιωμένο αεροδρόμιο. Η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση μετέφερε αργότερα την προσωρινή της έδρα στην Μπαϊντόα. 

Τον Δεκέμβριο του 2006, τα αιθιοπικά στρατεύματα εισήλθαν στη Σομαλία για να βοηθήσουν την Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση ενάντια στην προοδευόμενη Ένωση Ισλαμικών Δικαστηρίων,  κερδίζοντας αρχικά τη Μάχη της Μπαϊντόα. Στις 28 Δεκεμβρίου 2006, οι συμμαχικές δυνάμεις ανακατέλαβαν την πρωτεύουσα. Η επίθεση βοήθησε τη Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση να σταθεροποιήσει την ισχύ της. Στις 8 Ιανουαρίου 2007, για πρώτη φορά από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Πρόεδρος Αμπντουλάχι Γιουσούφ Αχμέντ εισήλθε στη Μογκαντίσου από την Μπαϊντόα για να συμμετάσχει σε διαβουλεύσεις με εκπροσώπους των τοπικών επιχειρήσεων, των θρησκευτικών και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση μετέφερε τη βάση της στην εθνική πρωτεύουσα. 

Μετά την ήττα της, η Ένωση Ισλαμικών Δικαστηρίων διασπάστηκε σε πολλές διαφορετικές φατρίες. Μερικά από τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της αλ-Σαμπάμπ, ανασυντάχθηκαν για να συνεχίσουν την εξέγερσή της κατά της Μεταβατικής Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης και να αντιταχθούν στην παρουσία του Αιθιοπικού στρατού στη Σομαλία. Καθ' όλη τη διάρκεια του 2007 και του 2008, η αλ-Σαμπάμπ σημείωσε στρατιωτικές νίκες, καταλαμβάνοντας τον έλεγχο βασικών πόλεων και λιμανιών τόσο στην κεντρική όσο και στη νότια Σομαλία. Στα τέλη του 2008, η ομάδα είχε καταλάβει την Μπαϊντόα, αλλά όχι τη Μογκαντίσου.International Crisis Group, Somalia: To Move Beyond the Failed State, Africa Report N°147 – 23 Δεκεμβρίου 2008, 25. Τον Φεβρουάριο του 2012, οι κυβερνητικές δυνάμεις της Σομαλίας και τα συμμαχικά στρατεύματα της Αιθιοπίας κατέλαβαν εκ νέου την Μπαϊντόα από την αλ-Σαμπάμπ. 

 Νοτιοδυτικό Κράτος 
Τον Δεκέμβριο του 2013, ξεκίνησε μια συνέλευση στην Μπαϊντόα μεταξύ αξιωματούχων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τοπικών εκπροσώπων με στόχο τη δημιουργία ενός αυτόνομου κράτους στην περιοχή. Δύο ταυτόχρονες πολιτικές διαδικασίες για την ίδρυση ενός νέου Νοτιοδυτικού Κράτους της Σομαλίας ήταν σε εξέλιξη: μία υπό την ηγεσία του πρώην προέδρου του κοινοβουλίου Σαρίφ Χασάν Σεΐχ Αντάν, η οποία πρότεινε ένα κράτος τριών περιοχών, και μια άλλη υπό την ηγεσία του διοργανωτή του συνεδρίου Μαλάκ Αλί Σίνο, του πρώην βουλευτή Μαντόμπε Νουνόου Μοχάμεντ και του πρώην κυβερνήτη της περιοχής Αμπντιφατάχ Γκεσέι, που πρότεινε αντ 'αυτού την επανίδρυση μιας πολιτείας έξι περιοχών της Νοτιοδυτικής Σομαλίας. 

Από το 2022 έως το 2023, η περιοχή επλήγη από ξηρασία ρεκόρ. 

 Δημογραφικά στοιχεία 
Σύμφωνα με το UNDP, ο πληθυσμός της Μπαϊντόα ήταν 370.000 το 2005. Η πόλη βρίσκεται στο κέντρο μιας από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του έθνους. Είναι μια εθνοτικά και πολιτισμικά διαφορετική πόλη, με πολλούς ντόπιους κατοίκους που προέρχονται από άλλα μέρη της χώρας. 

Επιπλέον, είναι η καρδιά της μαάι, μιας αφρο-ασιατικής γλώσσας, που ομιλείται κυρίως από τις φυλές Ντιγκίλ και Μιρίφλε στις νότιες περιοχές της Σομαλίας.   Η περιοχή ομιλίας εκτείνεται από τα νοτιοδυτικά σύνορα με την Αιθιοπία σε μια περιοχή κοντά στην παράκτια λωρίδα μεταξύ Μογκαντίσου και Κισμάγιο.  Η μαάι δεν είναι αμοιβαία κατανοητή με τα βασικά σομαλικά και διαφέρει σημαντικά στη δομή των προτάσεων και στη φωνολογία.  Ωστόσο, οι ομιλητές της χρησιμοποιούν συχνά τα σομαλικά ως lingua franca,  που μαθαίνεται μέσω μαζικών επικοινωνιών, εσωτερικής μετανάστευσης και αστικοποίησης. 

 Κλίμα 
Η Μπαϊντόα έχει ένα ζεστό ημίξηρο κλίμα ( Köppen BSh ), όπως συμβαίνει με μεγάλο μέρος της νότιας Σομαλίας. Αντίθετα, οι πόλεις στο βόρειο τμήμα της χώρας έχουν γενικά ένα ζεστό ξηρό κλίμα (Köppen BWh ). 

 Εκπαίδευση 
Η Μπαϊντόα έχει ένα μεγάλο γυμνάσιο, από το οποίο αποφοιτούσαν περίπου 580 μαθητές ετησίως το 2008. Από το 2012, πολλά άλλα λύκεια ήταν υπό ανάπτυξη. 

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην πόλη εξυπηρετείται από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Σομαλίας. Μετά από ένα σημαντικό στάδιο σχεδιασμού, το ίδρυμα ιδρύθηκε το 2007 από μια ομάδα Σομαλών μελετητών και διανοουμένων. Τα εναρκτήρια μαθήματα ξεκίνησαν τον επόμενο χρόνο, τον Αύγουστο του 2008. Εκπρόσωποι του πανεπιστημίου ανακοίνωσαν ταυτόχρονα σχέδια για την ανάπτυξη τεσσάρων κολεγίων: το Κολλέγιο Επιστημών, Γεωργίας και Μηχανικής, το Κολλέγιο Κοινωνικών Επιστημών, το Κολλέγιο της Εκπαίδευσης, το Κολλέγιο Επιστημών Υγείας και Περιβάλλοντος και το Κολλέγιο Νομολογίας. Επιπλέον, αναπτύσσεται Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών. Σχεδιάζονται επίσης σχέδια για την κατασκευή μιας νέας πανεπιστημιούπολης σε μια περιοχή γύρω στα 15 χλμ βόρεια της Μπαϊντόα, καθώς και δύο νέα παραρτήματα σε δύο άλλες κύριες πόλεις. 

 Μεταφορές 
Η αεροπορική μεταφορά στην Μπαϊντόα εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο Μπαϊντόα σε υψόμετρο 463 μέτρων, με αεροδιάδρομο 3.000 x 40 μέτρων. Το αεροδρόμιο διαθέτει υπηρεσίες καυσίμων, κτίριο τερματικού σταθμού, εμπορευματοκιβώτιο αποθήκευσης, αποθήκη επί τόπου και πύργους ραντάρ.  

 Δείτε επίσης 

 Μάχη της Μπαϊντόα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Διοικητικός χάρτης της περιοχής Μπαϊντόα

Κατηγορία:Πόλεις της Σομαλίας
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις