Άρνο Χολτς

Ο Άρνο Χέρμαν Όσκαρ Άλφρεντ Χολτς (, 26 Απριλίου 1863 - 26 Οκτωβρίου 1929) ήταν Γερμανός ποιητής και συγγραφέας, ένας από τους θεωρητικούς του νατουραλισμού στη γερμανική λογοτεχνία. Ο Χολτς κατέχει σημαντική θέση μεταξύ των συγγραφέων που επηρέασαν την εξέλιξη των λογοτεχνικών τάσεων στη Γερμανία τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα.  

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Άρνο Χολτς γεννήθηκε στο Ράστενμπουργκ της Ανατολικής Πρωσίας (σήμερα Κέντσιν της βορειοανατολικής Πολωνίας) το 1863 και ήταν γιος φαρμακοποιού. Το 1875 η οικογένεια μετακόμισε στο Βερολίνο. 

Αφού εγκατέλειψε το γυμνάσιο για οικονομικούς λόγους, από το 1881 εργάστηκε ως δημοσιογράφος και στη συνέχεια ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη συγγραφή. Για μεγάλο μέρος της ζωής του αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες. Είχε επαφές με τη λέσχη Νατουραλιστών όπου γνώρισε τον συγγραφέα Γκέρχαρτ Χάουπτμαν. Το 1885 έλαβε το Βραβείο Σίλερ για την ποιητική συλλογή Το βιβλίο των καιρών. Εκείνη την εποχή, ο Χολτς γοητεύτηκε από  το θέμα του Δαρβινισμού και υπό την επίδραση του Εμίλ Ζολά στράφηκε σε μια ακραία μορφή νατουραλισμού. Το 1890 συμμετείχε στην έκδοση του περιοδικού «Ελεύθερο Θέατρο».

Το 1893, ο Χολτς παντρεύτηκε την Εμίλια Βίτενμπεργκ με την οποία απέκτησαν τρεις γιους. Χώρισε και ξαναπαντρεύτηκε το 1926. Πέθανε σε ηλικία 66 ετών στο Βερολίνο το 1929. Από το 1952 το μνήμα του ορίστηκε ως Τιμητικός τάφος του κράτους του Βερολίνου.

 Λογοτεχνική δημιουργία 
Από το 1888 ο Χολτς συνεργάστηκε με τον φίλο του μεταφραστή και συγγραφέα Γιοχάνες Σλαφ. Μαζί ανέπτυξαν τη θεωρία του «συνεπούς νατουραλισμού» που εξέθεσε στο προγραμματικό του κείμενο Τέχνη: η ουσία και οι νόμοι της, στο οποίο στόχευαν να δώσουν στην τέχνη μια ακριβή περιγραφή και να ενσωματώσουν την καθημερινή γλώσσα. Προσπάθησαν να εξαλείψουν την υποκειμενικότητα από την τέχνη, στο βαθμό που ήταν επιστημονικά δυνατό, όπως συνοψίζεται στον τύπο του Χολτς ο οποίος θυμίζει μαθηματικό τύπο:

 Τέχνη = Φύση − x

αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Άρνο Χολτς και Γιοχάνες Σλαφ, περ. 1889
Με αυτό εννοούσαν ότι η τέχνη έπρεπε να αντιστοιχεί στη φύση όσο το δυνατόν περισσότερο και ότι επομένως ήταν καθήκον του καλλιτέχνη να ελαχιστοποιήσει την υποκειμενικότητα που στον τύπο συμβολίζεται με το x.

Οι Χολτς και Σλαφ εφάρμοσαν το θεωρητικό αξίωμα του «συνεπούς νατουραλισμού» στα κοινά τους έργα, τη συλλογή τριών διηγημάτων με τίτλο Πάπα Άμλετ και το θεατρικό έργο Η οικογένεια Ζέλικε, που εκδόθηκαν με το νορβηγικό ψευδώνυμο Μπγιάρνε P. Χόλμσεν (πρεμιέρα 1890 στο Βερολίνο και στο Μαγδεμβούργο). Η άποψη ότι η τέχνη πρέπει να είναι μια ακριβής αναπαραγωγή της πραγματικότητας οδήγησε σε νέους πειραματικούς τρόπους έκφρασης στους οποίους οι άσχημες πτυχές της καθημερινότητας, όπως η φτώχεια, η ασθένεια, η εκμετάλλευση, η δυστυχία, ο αλκοολισμός και η πορνεία περιγράφονται με ακριβή λεπτομέρεια σε πραγματικό χρόνο. 

Οι περισσότεροι κριτικοί αποδοκίμασαν τα έργα, αλλά άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του Τέοντορ Φοντάνε, αναγνώρισαν την καινοτομία και την υψηλή καλλιτεχνική αξία. 
μικρογραφία|250x250εσ|Ο Άρνο Χολτς στο δωμάτιό του, Έριχ Μπύτνερ, 1910

 Ποίηση 
Η συνεργασία με τον Σλαφ διακόπηκε το 1898 λόγω διαφωνιών και ο Χολτς στράφηκε στην ποίηση. Πειραματίστηκε σε ύφος χωρίς ομοιοκαταληξία και παραβιάζοντας τους παραδοσιακούς κανόνες της φόρμας: τα έργα πρέπει να καθορίζονται από τον «εσωτερικό ρυθμό» και να είναι απαλλαγμένα από ομοιοκαταληξία και μέτρο. Αυτές τις αρχές τις εξέθεσε στο έργο του Επανάσταση της Λυρικής Ποίησης (1899).
μικρογραφία|Κάτω από λευκά καλοκαιρινά σύννεφα, 1898
Ένα από τα καλύτερα έργα του είναι η ποιητική συλλογή Το βιβλίο των καιρών (1885), στην οποία έθιξε το θέμα των κοινωνικών αντιθέσεων στη βιομηχανική κοινωνία.  

Το 1898, δημοσίευσε το αριστούργημά του, την ποιητική συλλογή Φάντασος, (από τον Φάντασο, γιο του Ύπνου) ένα έργο στο οποίο έδειξε τη γλωσσική του δεξιοτεχνία. Το βιβλίο περιγράφει τον κόσμο των κοινωνικά υποβαθμισμένων μποέμ καλλιτεχνών και ποιητών που λιμοκτονούν στις σοφίτες σε γειτονιά του Βερολίνου και αντικατοπτρίζει το περιβάλλον στο οποίο ζούσε ο ίδιος ο ποιητής. Ο Χολτς δούλεψε τα ποιήματά του σε όλη τη ζωή του, συχνά τροποποιώντας, απορρίπτοντας και επανεξετάζοντας τα κείμενα. 

Το 1903, έγραψε τη συλλογή Τραγούδια σε ένα παλιό λαούτο, εμπνευσμένα από την ποίηση της εποχής του μπαρόκ - από άποψη δομής, θεματολογίας και ύφους και περιστρέφονται κυρίως γύρω από γιορτές, φαγητό και ερωτικές ιστορίες.  Αυτή η συλλογή αργότερα επεκτάθηκε και εκδόθηκε, και ήταν μια από τις λίγες οικονομικές επιτυχίες του Χολτς.  

Μια τυπική ιδιαιτερότητα των ποιημάτων του ήταν η ασυνήθιστη στην εποχή μορφή εκτύπωσης – στίχοι ακανόνιστου μήκους και τυπωμένοι γύρω από έναν νοητό κεντρικό άξονα, έτσι ώστε να δημιουργούνται περιθώρια δεξιά και αριστερά.

Προτάθηκε για το Νόμπελ Λογοτεχνίας εννέα φορές.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς