Γάιος Βέρρες

Ο Γάιος Βέρρες, λατινικά: Gaius Verres (π. 114 – 43 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος αξιωματούχος, διαβόητος για την κακή διακυβέρνηση της Σικελίας. Ο εκβιασμός των εντόπιων αγροτών και οι λεηλασίες ναών οδήγησαν στη δίωξή του από τον Μ. Τ. Κικέρωνα, του οποίου οι κατηγορίες ήταν τόσο καταστροφικές, που ο συνήγορός του δεν μπορούσε παρά να συστήσει στον Βέρρες να φύγει από τη χώρα. Οι εισαγγελικές παρεμβάσεις του Κικέρωνα δημοσιεύτηκαν αργότερα ως ''Verrines".

 Βιογραφία 
Ο Γάιος Βέρρες γεννήθηκε γύρω στο 114 π.Χ. 

 Δημόσια σταδιοδρομία 
μικρογραφία| Ελληνιστικό μπρούτζινο γλυπτό του Κοιμωμένου Έρωτα, το είδος του έργου που εκβίασε ο Βέρρες από τους Σικελούς συλλέκτες.
Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου του Σύλλα, ο Βέρρες εγκατέλειψε την κυβερνητική παράταξη του Γάιου Μάριου και του Κάρβωνα, και πήγε στον Σύλλα. Ο Σύλλας του έκανε δώρο γη στο Μπενεβέντον και τον εξασφάλισε έναντι τιμωρίας για υπεξαίρεση. Το 80 π.Χ. ο Βέρρες υπηρετούσε στο επιτελείο του Γναίου Κορνήλιου Δολαβέλλα, κυβερνήτη της Κιλικίας . Σύμφωνα με τον Κικέρωνα, ο κυβερνήτης και ο υφιστάμενός του λεηλάτησαν ανελέητα την επαρχία. Το 78 π.Χ. ο Δολαβέλλα χρειάστηκε να δικαστεί στη Ρώμη κατηγορούμενος για εκβιασμό , και κρίθηκε ένοχος με τα στοιχεία του Βέρρες, ο οποίος είχε εξασφαλίσει χάρη. 
αριστερά|μικρογραφία| Αναμνηστική πλακέτα στην Έννα που καταγγέλλει τα παραπτώματα του Βέρρες.
Το 74 π.Χ., με πλούσια χρήση δωροδοκιών, ο Βέρρες εξασφάλισε την πραιτωρία. Έκανε κατάχρηση της εξουσίας του, για να προωθήσει τους πολιτικούς σκοπούς της μερίδας του. Ως ανταμοιβή, η Σύγκλητος τον έστειλε ως αντιπραίτορα (propraetor, κυβερνήτη) στη Σικελία, τον σιτοβολώνα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας: μία ιδιαίτερα πλούσια επαρχία, που χάρη στην κεντρική της θέση στη Μεσόγειο, ήταν εμπορικό σταυροδρόμι. Οι άνθρωποι ήταν ως επί το πλείστον ακμαίοι και ικανοποιημένοι, αλλά υπό τον Βέρρες το νησί γνώρισε περισσότερη δυστυχία και ερήμωση, από ό,τι κατά τη διάρκεια του Α΄ Καρχηδονιακού Πολέμου ή των πρόσφατων Σερβιλίων Πολέμων των σκλάβων. Ο Βέρρες κατέστρεψε τους σιτοκαλλιεργητές και τους εισπράκτορες φόρων με υπέρογκες εισφορές, ή με την άδικη ακύρωση των συμβάσεων. Λεηλάτησε ναούς (κυρίως εκείνος στην τοποθεσία του σημερινού καθεδρικού ναού των Συρακουσών) και ιδιωτικές κατοικίες από τα έργων τέχνης τους,  και αγνόησε τα δικαιώματα των Ρωμαίων πολιτών. 

Μία άλλη σημαντική κατηγορία που διατυπώθηκε εναντίον του Βέρρες κατά τη διάρκεια της θητείας του στη Σικελία είναι ότι, κατά τη διάρκεια του Γ΄ Σερβιλίου Πολέμου των δούλων κατά του Σπάρτακου, είχε χρησιμοποιήσει την έκτακτη ανάγκη για να συγκεντρώσει μετρητά. Φέρεται να διάλεγε βασικούς σκλάβους πλούσιων γαιοκτημόνων, για να τους κατηγορήσει ότι σχεδίαζαν να συμμετάσχουν στην εξέγερση του Σπάρτακου ή ότι με άλλο τρόπο προκαλούσαν εξέγερση στην επαρχία. Έχοντας κάνει αυτό, καταδίκαζε τον δούλο σε θάνατο με σταύρωση, και στη συνέχεια άφηνε έναν ευρύ υπαινιγμό, ότι μία αρκετά μεγάλη δωροδοκία από τον ιδιοκτήτη του δούλου θα μπορούσε να εξαλείψει την κατηγορία και την ποινή. Άλλες φορές ονομάτιζε ανύπαρκτους σκλάβους, κατηγορώντας ότι ο γαιοκτήμονας κρατούσε έναν σκλάβο που ήταν ύποπτος για εξέγερση, και ότι ο ιδιοκτήτης τον έκρυβε ενεργά. Όταν ο ιδιοκτήτης δεν μπορούσε να φέρει το πλασματικό πρόσωπο, ο Βέρρες έριχνε τον υποτιθέμενο ιδιοκτήτη στη φυλακή, μέχρι να καταβληθεί δωροδοκία για την απελευθέρωσή του.

Επικρίθηκε επίσης για τη δημόσια σχέση του με την ηθοποιό Tερτία, η οποία θεωρήθηκε σκανδαλώδης,  και τη Χελιδώνα, στην οποίο αποδόθηκε αδικαιολόγητη επιρροή στο αξίωμά του από τους επικριτές της. 

Ο Βέρρες επέστρεψε στη Ρώμη το 70 π.Χ., και την ίδια χρονιά, κατόπιν αιτήματος των Σικελών, ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρων άσκησε δίωξη εναντίον του: ο Κικέρων δημοσίευσε αργότερα τις εισαγγελικές ομιλίες ως <i id="mwVw">Verrine Orations</i>. Ο Βέρρες εμπιστεύτηκε την υπεράσπισή του στον πιο επιφανή Ρωμαίο συνήγορο, τον Κόιντο Ορτένσιο, και είχε τη συμπάθεια και την υποστήριξη αρκετών από τους κορυφαίους Ρωμαίους πατρικίους.

 Δίκη και εξορία 
Το δικαστήριο αποτελούνταν αποκλειστικά από συγκλητικούς, μερικοί από τους οποίους μπορεί να ήταν φίλοι του. Ωστόσο, ο προεδρεύων δικαστής, ο πραίτωρ της πόλης, Mάνιος ΑΚίλιος Γλαβρίων, ήταν ένας απόλυτα έντιμος άνθρωπος, και οι κριτές του δεν ήταν τουλάχιστον προσβάσιμοι στη δωροδοκία. Ο Βέρρες μάταια προσπάθησε να αναβάλει τη δίκη μέχρι το 69 π.Χ., όταν ο φίλος του Μάρκος Καικίλιος Μέτελλος θα ήταν ο προεδρεύων δικαστής. Ο Ορτένσιος δοκίμασε δύο διαδοχικές τακτικές, για να καθυστερήσει τη δίκη. Η πρώτη προσπαθούσε να παραγκωνίσει τη δίωξη του Βέρρες, ελπίζοντας να προηγηθεί η δίωξη ενός πρώην κυβερνήτη της Βιθυνίας. Όταν αυτό απέτυχε, η υπεράσπιση κοίταξε στη συνέχεια τις διαδικαστικές καθυστερήσεις (και το παιχνίδι με τη συνήθη μορφή μίας ρωμαϊκής δίκης για εκβίαση) μέχρι μετά από έναν μακρύ και επερχόμενο γύρο επίσημων αργιών, μετά τις οποίες θα υπήρχε περιορισμένος χρόνος για τη συνέχιση της δίκης, πριν λήξει η θητεία του Γλαβρίωνα και εγκατασταθεί ο νέος και πιο εύπλαστος δικαστής. Ωστόσο, τον Αύγουστο, ο Κικέρων άνοιξε την υπόθεση, και υποσχέθηκε να εμποδίσει τα σχέδια, εκμεταλλευόμενος την ευκαιρία να αλλάξει τη μορφή της δίκης, για να προσκομίσει στοιχεία και μάρτυρες πολύ νωρίτερα, και άνοιξε την υπόθεσή του με μία σύντομη και συγκλονιστική ομιλία.

Το αποτέλεσμα της πρώτης σύντομης ομιλίας ήταν τόσο συντριπτικό, που ο Ορτένσιος αρνήθηκε να απαντήσει, και συνέστησε στον πελάτη του να φύγει από τη χώρα. Πριν από την εκπνοή των εννέα ημερών που επιτρεπόταν η δίωξη, ο Βέρρες ήταν καθ' οδόν για την εξορία. Εκεί έζησε μέχρι το 43 π.Χ., όταν τον προέγραψσε ο Μάρκος Αντώνιος, προφανώς επειδή αρνήθηκε να παραδώσει κάποιους θησαυρούς τέχνης, που επιθυμούσε ο Μ. Αντώνιος. 

Ο Βέρρες μπορεί να είχε έναν πιο αξιοπρεπή χαρακτήρα, από αυτόν με τον οποίο τον πιστώνει ο Κικέρων, η κύρια πηγή πληροφοριών, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία που να αντικρούουν τον ισχυρισμό, ότι ήταν εξέχων μεταξύ των χειρότερων δειγμάτων Ρωμαίων επαρχιακών κυβερνητών.  Από τις επτά ομιλίες Verrine που ονομάζονται συλλογικά In Verrem, μόνο δύο διασώθηκαν. οι υπόλοιπες πέντε συγκεντρώθηκαν από τις καταθέσεις μαρτύρων και δημοσιεύτηκαν μετά τη φυγή του Βέρρες.

 Δείτε επίσης 
 Κόιντος Καικίλιος Μέτελλος Κρητικός.
 Mάνιος Ακίλιος Γλαβρίων (ύπατος το 67 Π.Χ.)
 Έιος, από το Λιλύβαιον, φύλακας του Γάιου Κλαύδιου Πούλχερ.

 Παραπομπές 

Πηγές
 Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Verres, Gaius". Encyclopædia Britannica. Vol. 27 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 1038.

Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί