The Big Father (ταινία)

Το The Big Father είναι Ελληνική ταινία του 2023, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Στραγαλινού. Η ταινία αφηγείται την περιπέτεια ενός οικογενειάρχη, ο οποίος προσπαθεί να σώσει το σπίτι του από τις τράπεζες, μετατρέποντας την ζωή του σε reality show. Το έργο απέσπασε βραβεία και υποψηφιότητες σε διεθνή φεστιβάλ.
 Πλοκή 
Ο Άγγελος, σκηνοθέτης, οικογενειάρχης, πατέρας τριών παιδιών που βρίσκονται στην εφηβεία, αντιμετωπίζει χρηματοοικονομικές δυσκολίες στην υλοποίηση της νέας του ταινίας. Την λύση δίνει ο Βαρνάβας, ένας παραγωγός με κρατικές διασυνδέσεις. Ο Άγγελος καταφέρνει  χάρη στην παρέμβαση του Βαρνάβα να κερδίσει κρατική χρηματοδότηση, αλλά την χάνει μέσα σε μια συγκυρία μεταβολής προσώπων στην κρατική ιεραρχία. Την ίδια στιγμή οι τράπεζες επιχειρούν να του κατάσχουν το σπίτι για κάποιο οικογενειακό δάνειο. Έτσι, ο Άγγελος από εκεί που όλα έβαιναν σε μια θετική τροχιά, βρίσκεται ξαφνικά με την πλάτη στον τοίχο.

Ο Βαρνάβας συναντά τον Άγγελο στο γραφείο του και του προτείνει να κινηματογραφήσει ένα reality show, με σκοπό να λάβει χρηματοδότηση από ιδιώτες. Ο Άγγελος  αποφασίζει να γυρίσει την ταινία στο σπίτι του με την γυναίκα του και τα παιδιά του, βάζοντας τον εαυτό του και την οικογένειά του να πρωταγωνιστήσουν στους κεντρικούς ρόλους, μιας και το θέμα της ταινίας του είναι οικογενειακό δράμα. Η Φαίη έχει αρκετές αντιρρήσεις, μα ο Άγγελος εκμεταλλευόμενος την ανασφάλεια της για το μέλλον την πείθει να τον βοηθήσει.

Τα γυρίσματα ξεκινούν με σχετική δημιουργικότητα και αισιοδοξία. Ο Άγγελος υπό το βάρος οικονομικών προβλημάτων, κινηματογραφεί όλο και πιο προκλητικές σκηνές, αλλά σύντομα αρχίζει να απολαμβάνει την διαδικασία της αυτοέκθεσης. Ο Βαρνάβας ζητά να γίνει τοποθέτηση προϊόντων έτσι ώστε να αποσπάσει χρηματοδότηση από έναν ισχυρό συνεταιρισμό. 

Τα παιδιά μετατρέπονται σε πειραματόζωα που συνεχώς δοκιμάζουν νέα προϊόντα, υποτίθεται για τις ανάγκες της μυθοπλασίας. Ο Άγγελος μοιάζει να έχει μπει σε έναν ηθικά απαράδεκτο δρόμο. Η Φαίη απειλεί τον Άγγελο ότι θα σταματήσει να συνεργάζεται. Παρ’ όλα αυτά συμβιβάζεται όταν ο Άγγελος λαμβάνει μια πληρωμή από τους χορηγούς και πληρώνει μια δόση στην τράπεζα, σώζοντας το σπίτι του την τελευταία στιγμή. 

Ο Άγγελος κινηματογραφεί παράξενες σκηνές στις οποίες εμπλέκονται τα παιδιά του, χωρίς η γυναίκα του να το ξέρει. Δεν διστάζει να βιαιοπραγήσει αληθινά σε βάρος της γυναίκας του για τις ανάγκες της ταινίας. 

Οι εκπρόσωποι του συνεταιρισμού βλέπουν το demo υλικό της ταινίας και αποφασίζουν ότι το έργο είναι δυσφημιστικό για τα προϊόντα τους. Έτσι, αποχωρούν από το project.  Ο Άγγελος παίρνει την πρωτοβουλία των κινήσεων και  λειτουργεί από μόνος του, έχοντας αποφασίσει να εκπέμψει το έργο σε streaming στο διαδίκτυο.  

Η Φαίη κατόπιν αναζήτησης στον υπολογιστή του, ανακαλύπτει το σκοτεινό του πρόσωπο και επιχειρεί να αποδράσει με τα παιδιά. Ο Άγγελος σταματά τη γυναίκα του και παγιδεύει την ίδια και τα παιδιά στο υπόγειο του σπιτιού. Έχοντας τοποθετήσει κρυφές κάμερες, εκπέμπει την εικόνα τους στο διαδίκτυο και υπόσχεται ένα showωμού ρεαλισμού στους θεατές. 

Ο Άγγελος καταγράφει την αποδόμηση της οικογένειας του υπό την πίεση των ενστίκτων επιβίωσης. Είναι το σημείο χωρίς επιστροφή. Τους αφήνει πεινασμένους και διψασμένους μέχρι να αναγκαστούν να καταναλώσουν τα προϊόντα που τους πετάει στο υπόγειο. Οι αρχές δεν αντιλαμβάνονται ότι η παράσταση είναι αληθινή και δεν παρεμβαίνουν για να τον συλλάβουν.

Οι εκπρόσωποι του συνεταιρισμού παρατηρούν την απρόβλεπτη θεαματικότητα του show και αποφασίζουν να αγοράσουν τα δικαιώματα. Μόλις όμως επικοινωνήσουν μαζί του και του κάνουν την πρόταση, η οικογένειά του καταφέρνει να δραπετεύσει από το υπόγειο. Ο Άγγελος αντιμετωπίζει την κόρη του στον κήπο και δέχεται ένα χτύπημα στο κεφάλι του. Λιποθυμά.

Οι μαρτυρίες των μελών της οικογένειάς του είναι αντικρουόμενες μεταξύ τους, αλλά τελικά ο Άγγελος καταδικάζεται για τις πράξεις του. Η μητέρα και τα παιδιά προσπαθούν να συνεχίσουν τη ζωή τους χωρίς αυτόν. Όμως στο τελευταίο πλάνο όπου γευματίζουν χαλαρά σε κάποια παραλία, φαίνεται στα προϊόντα το σήμα του συνεταιρισμού, κάτι που αφήνει τον θεατή να αναρωτιέται αν το ριάλιτι συνεχίζεται.

 Διανομή ρόλων 
Νίκος Παντελίδης -Πατέρας
Έλενα Τυρέα - Μητέρα
Νοεμή Βασιλειάδου - Κόρη
Χριστίνα Μπρέκου -Κόρη
Χρήστος Ζαχάρωφ -Γιος
Δημήτρης Ραφτόπουλος - Παραγωγός
Κωστής Σαββιδάκης - Άστεγος
Γιώργος Γιαννόπουλος - CEO

 Παραγωγή
Η παραγωγή της ταινίας, πρώτης μεγάλου μήκους του Κωνσταντίνου Στραγαλινού πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία παραγωγής Art and Media Zone και τον παραγωγό Γιώργο Κάλτσα.Η ταινία χαρακτηρίστηκε ως «ανεξάρτητη και συνεργατική». Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα.  
 Φεστιβάλ και βραβεία 

Η ταινία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στις 22 Φεβρουαρίου 2023 στο Λος Άντζελες των Ηνωμένων Πολιτειών στο Culver City Film Festival, με υποψηφιότητα για το βραβείο καλύτερης ταινίας. 
Ήταν επίσημη επιλογή στο 36ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου (διεθνές διαγωνιστικό τμήμα), όπου ήταν υποψήφια για το βραβείο FIPRESCI καλύτερης ταινίας. Η ταινία είχε μια διεθνή πορεία, αποσπώντας το βραβείο καλύτερης ταινίας στη Νεβάδα των Ηνωμένων Πολιτειών (Ely Film Festival), στη Στοκχόλμη (Stockholm City Film Festival), στη Σιγκαπούρη (World Film Carnival) και στο Μπουτάν (Druk International Film Festival). Έλαβε Ειδική Μνεία στο Χονγκ Κονγκ (Asia Film Art International Film) και στο Ισραήλ (Near Nazareth Festival). Επίσης έλαβε υποψηφιότητες για το βραβείο καλύτερης ταινίας σε φεστιβάλ στην Ιταλία (Ariano International Film Festival), στο Σαν Φρανσίσκο (San Francisco Greek Film Festival), στο Λος Άντζελες (Bright light Film Festival), στη Βενεζουέλα (Festival FINDECOIN), στην Αργεντινή (Santa Cruz International Film Festival)και στο Εκουαδόρ (Portojevo Film Festival).

Κριτικές
Η ταινία έλαβε θετικές κριτικές. 

Έγραψε ο Νίνος Μικελίδης: «Πολλά είναι τα θέματα της ταινίας, από τη  διαφθορά και το παιχνίδι της εξουσίας και του ελέγχου, τη σύγκρουση των δύο φύλων, το ρόλο και τη χειραγώγηση  των επιχειρήσεων και γενικότερα τη λειτουργία ενός καταπιεστικού, παραδομένου στην ελεύθερη αγορά, συστήματος, μέχρι το ρόλο και της χειραγώγησης του κινηματογράφου, που ο Στραγαλινός εκμεταλλεύεται, με ειρωνεία και μαύρο συχνά χιούμορ, άλλοτε με μια σουρεαλιστική, μπουνιουελική διάθεση (όπως στις σκηνές της φυλάκισης της οικογένειας στο υπόγειο καθώς και στο ξαφνικό, ανατρεπτικό φινάλε) και άλλοτε με κασσαβετική ματιά (ο τρόπος που φτιάχνει το σενάριο χρησιμοποιώντας λόγια και καθημερινές εκφράσεις των παιδιών και της γυναίκα του, οι συνεδριάσεις με τον Ελληνοαυστραλό και με τους εκπροσώπους της επιχείρησης που αποφασίζει να χρηματοδοτήσει την ταινία). [...] η ταινία περιέχει αρκετές ευρηματικές και απολαυστικές σκηνές και έχει την ειλικρίνεια, την αμεσότητα, την ευρηματικότητα, την ορμή και το πάθος ενός σκηνοθέτη που σίγουρα έχει πολλά ακόμη να μας πει.»

Η Εφημερίδα των Συντακτών χαρακτήρισε την ταινία ως «μια πολλά υποσχόμενη ελληνική πρωτιά». Ο κριτικός της εφημερίδας Δημήτρης Παναγόπουλος έγραψε: «Δύο ροτερήματα που διαθέτει η ταινία του  Στραγαλινού είναι ο καλοδουλεμένος χαρακτήρας του πρωταγωνιστή και η δυνατή ερμηνεία του Νίκου Παντελίδη, που καταφέρνει να ενσαρκώσει όλη την ηθική κατάπτωση του ήρωα. Έχοντας συγγράψει ένα σενάριο με καλοστημένο πυρήνα αφήγησης, ο σκηνοθέτης καταφέρνει να τοποθετήσει τη δράση σε ένα οικείο περιβάλλον, όπου οι Έλληνες θεατές αναγνωρίζουν στοιχεία της δικής τους κοινωνίας, ενώ ταυτόχρονα καταφέρνει να δημιουργήσει ένα κινηματογραφικό δυστοπικό σύμπαν, που ξεφεύγει από τα στενά όρια της χώρας και έχει τη δυνατότητα να τοποθετηθεί οπουδήποτε. [...] η ικανότητα του Στραγαλινού να συνδυάσει πολλά κινηματογραφικά είδη (μαύρη κωμωδία, δράμα, ψυχολογικό θρίλερ), να τα διαχειριστεί σωστά και να δημιουργήσει μια ταινία που δεν μοιάζει επιτηδευμένη, δίνει τη δυνατότητα στον θεατή να παρακολουθήσει ένα έργο με στρωτή αφήγηση, που μπορεί να τον βάλει σε σκέψεις και προβληματισμούς.»

Έγραψε ο Αλέξης Δερμετζόγλου (Κέντρο Μελετών και Ερευνών για το Σινεμά):
«Ένα φιλμ που διαθέτει μια σουρεαλιστική underground διάσταση, που επιχειρεί να ξεφύγει από την λαϊκότητα και τη δημαγωγία και ουσιαστικά μιλάει για το θάνατο και το τέλος μέσα από τα κλισέ των τηλεοπτικών ρεπορτάζ. Αναδύεται ένα «όχημα» το οποίο, κινούμενο με ιλιγγιώδη ταχύτητα, επιχειρεί να στραπατσάρει κι άλλο την ήδη διαλυμένη ελληνική κοινωνία. Οι ταχύτητες της αφήγησης μειώνονται όταν φτάνει το τέλος όπου ένας καρποσταλικός ρομαντισμός αποκτά κατ’ ουσία μια εφιαλτική μελλοντική πρόγνωση που μου θύμισε Μάρκο Φερέρι.»

Ο Στράτος Κερσανίδης (Η Εποχή) έγραψε: «Ο σκηνοθέτης, με φόντο την οικονομική κρίση, αναφέρεται στον εφιάλτη των πλειστηριασμών, στη χειραγώγηση που ασκούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και στον πολιτισμό που είναι πάντοτε το πρώτο θύμα στις περικοπές των δημόσιων δαπανών.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη, κάτι πιο ανθρώπινο. Είναι το πώς όλοι αυτοί οι εξωγενείς παράγοντες έρχονται να επηρεάσουν αρνητικά τις ανθρώπινες σχέσεις. Το πώς λειτουργούν διαλυτικά ακόμη και στους οικογενειακούς δεσμούς.
Με δυναμική σκηνοθεσία και τέμπο, ο Κωνσταντίνος Στραγαλινός σκηνοθετεί μια ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη ελληνική ταινία που μιλά έξω από τα δόντια.»

Ο Γιάννης Κρουσίνσκυ έγραψε: «Εξαιρετικά σημαντική επικοινωνία του μεταβαλλόμενου υφολογικού παλμού της ταινίας προς τον θεατή. Από ορατή Ρεαλιστική Κωμωδία, σε υποψία Ψυχολογικού Θρίλερ. Από εμπνευσμένο εκ της ζωής Κοινωνικό Δράμα, σε συμπλεγματικό Μυθοπλαστικό Μυστήριο. Και τέλος, από πραγματιστικές κοινωνικοπολιτικές πτυχές, σε ονειροπόλα Ρομαντική Προοπτική υπό το βλέμμα ενός Καλλιτέχνη. [...] η ταινία με το ανέλπιστο αποτέλεσμά της δικαιούται να διεκδικεί μια θέση ανάμεσα στις τρεις καλύτερες ελληνικές ταινίες του κινηματογραφικού έτους 2024!»

Έγραψε ο Άγγελος Πολύδωρος:  
«Σκληρή σάτιρα των τηλεοπτικών reality shows και των ανθρώπων που στρέφονται εξ ανάγκης προς αυτά αυτοεξευτελιζόμενοι καθώς και ένα σχόλιο πάνω στην οικονομική και κοινωνική κρίση αλλά και άλλων θεμάτων που απασχολούν την εποχή μας, όπως η ενδοοικογενειακή βία.»

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Κινηματογράφος
Κατηγορία:Ταινίες
Κατηγορία:Κινηματογράφος ανά χώρα
Κατηγορία:Κινηματογράφος στην Ελλάδα
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Ελλάδα
Κατηγορία:Ταινίες από Έλληνες σκηνοθέτες
Κατηγορία:Ελληνικές ταινίες της δεκαετίας 2020
Κατηγορία:Ελληνικές ταινίες ανά είδος
Κατηγορία:Ελληνικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ελληνικές ψυχολογικές ταινίες