Αϊσέ Ντιτάνοβα

Η Αϊσέ Ντιτάνοβα (ταταρικά: Ayşe Dittan, 27 Φεβρουαρίου 1918, Ντερέκιοϊ – 15 Νοεμβρίου 2015, Νέα Υόρκη) ήταν ηθοποιός της Κριμαίας, καθώς και εμπνεύστρια της αναβίωσης του Κριμαϊκού Ταταρικού Δραματικού Θεάτρου. Υπήρξε τιμώμενη Καλλιτέχνιδα της Ουκρανίας (1993).
 Νεανικά χρόνια και εκπαίδευση 
Η Αϊσέ Ντιτάνοβα γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1918 στο χωριό Ντερέκιοϊ (χωριό που στις μέρες μας έχει πλέον καταργηθεί, στην Κριμαία, το οποίο συμπεριλήφθηκε στην πόλη της Γιάλτας). 

Το 1933, η Ντττάνοβα αποφοίτησε από το Θεατρικό Κολλέγιο της Συμφερούπολης. Μετά την αποφοίτησή της άρχισε να εργάζεται στον θίασο του Κριμαϊκού Δραματικού Θεάτρου.

 Σταδιοδρομία 
Το 1937 ξεκίνησαν οι καταστολές κατά των Τατάρων της Κριμαίας στην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) και οι σύζυγοι των αδελφών της Ντττάνοβα κατηγορήθηκαν για «προδοσία» και δολοφονήθηκαν. Παρά τις όλες δυσκολίες, η Ντττάνοβα δεν εγκατέλειψε το θέατρο, αν και της έδιναν μικρούς αποσπασματικούς ρόλους. Ο ρόλος της στο έργο Η Κρήνη του Μπαχτσισαράι (ρωσικά: Бахчисарайский фонтан‎‎ / Μπαχτσισαράι φοντάν), από το αφηγηματικό ποίημα του Αλεξάντρ Πούσκιν, θεωρείται ο πιο σημαντικός.

Το 1938, η Αϊσέ Ντιτάνοβα παντρεύτηκε τον Μετζίτ Ασάνοφ, ο οποίος εργαζόταν επίσης στο Κριμαϊκό Ταταρικό Θέατρο και μεγάλωσαν δύο κόρες και έναν γιο.

Όταν ξεκίνησε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, η Ντιτάνοβα μαζί με άλλους ηθοποιούς του θεάτρου οργάνωναν και συμμετείχαν σε διαδηλώσεις για στρατιώτες στην Κριμαία και το 1944 εξορίστηκε στο Λενίναμπαντ στην Περιφέρεια Σουγντ του Τατζικιστάν. Εκεί από το 1946 έως το 1951 συνέχισε την σταδιοδρομία της ως ηθοποιός στο Ρωσικό Δραματικό Θέατρο του Λενίναμπαντ. Λόγω της ολοκληρωτικής πολιτικής της ΕΣΣΔ, η Ντιτάνοβα, όπως και άλλοι ηθοποιοί κριμαϊκής ταταρικής καταγωγής, δεν επιτρεπόταν να ασχοληθεί με την τέχνη του έθνους.
τιτάνοβα
Το 1989, η Ντιτάνοβα επέστρεψε στην Κριμαία και άρχισε αμέσως να εργάζεται για την αποκατάσταση του Κριμαϊκού Ταταρικού Θεάτρου. Μόλις το θέατρο αποκαταστάθηκε, η Ντιτάνοβα εργάστηκε εκεί από το 1990 έως το 1996.
.
Το 1993, η Ντιτάνοβα έλαβε τον τίτλο του Τιμώμενου Καλλιτέχνη της Ουκρανίας για τη σημαντική συμβολή της στην ανάπτυξη του πολιτισμού. Από το 1996, ζούσε στη Νέα Υόρκη. Επισκέφτηκε επανειλημμένα την Κριμαία και το 2010 συμμετείχε σε μια δημιουργική συνάντηση στη βιβλιοθήκη των Τατάρων της Κριμαίας στη Συμφερούπολη.

Το 2014 μίλησε στην τελετή, η οποία ήταν αφιερωμένη στην 70ή επέτειο της απέλασης των Τατάρων της Κριμαίας, που έλαβε χώρα στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Η Αϊσέ Ντιτάνοβα πέθανε στις 15 Νοεμβρίου 2015 στη Νέα Υόρκη.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ουκρανές ηθοποιοί
Κατηγορία:Κριμαίοι Τάταροι