Γιουγκοσλαβικοί πόλεμοι

Οι Γιουγκοσλαβικοί Πόλεμοι ήταν μια σειρά ξεχωριστών αλλά σχετιζόμενων   εθνοτικών συγκρούσεων, πολέμων ανεξαρτησίας και εξεγέρσεων που έλαβαν χώρα από το 1991 έως το 2001  σε αυτό που ήταν η Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Οι συγκρούσεις οδήγησαν και προέκυψαν από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, η οποία ξεκίνησε στα μέσα του 1991, σε έξι ανεξάρτητες χώρες που ταιριάζουν με τις έξι οντότητες γνωστές ως δημοκρατίες που αποτελούσαν προηγουμένως τη Γιουγκοσλαβία: Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία). Οι συνιστώσες δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβίας διακήρυξαν ανεξαρτησία λόγω των ανεπίλυτων εντάσεων μεταξύ εθνοτικών μειονοτήτων στις νέες χώρες, οι οποίες τροφοδότησαν τους πολέμους. Ενώ οι περισσότερες συγκρούσεις έληξαν μέσω ειρηνευτικών συμφωνιών που περιελάμβαναν πλήρη διεθνή αναγνώριση νέων κρατών, είχαν ως αποτέλεσμα τεράστιο αριθμό θανάτων καθώς και σοβαρές οικονομικές ζημιές στην περιοχή.

Κατά τα αρχικά στάδια της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, ο Γιουγκοσλαβικός Λαϊκός Στρατός (JNA) προσπάθησε να διατηρήσει την ενότητα του γιουγκοσλαβικού έθνους εξαλείφοντας όλες τις δημοκρατικές κυβερνήσεις. Ωστόσο, όλο και περισσότερο ερχόταν υπό την επιρροή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, η κυβέρνηση του οποίου επικαλέστηκε τον σερβικό εθνικισμό ως ιδεολογική αντικατάσταση του αποδυναμωμένου κομμουνιστικού συστήματος. Ως αποτέλεσμα, ο Γιουγκοσλαβικός Λαϊκός Στρατός άρχισε να χάνει Σλοβένους, Κροάτες, Κοσοβάρους Αλβανούς, Βόσνιους και Σλαβομακεδόνες, και ουσιαστικά έγινε μαχητική δύναμη μόνο Σέρβων και Μαυροβουνίων. Σύμφωνα με μια έκθεση του 1994 των Ηνωμένων Εθνών, η σερβική πλευρά δεν είχε ως στόχο την αποκατάσταση της Γιουγκοσλαβίας. Αντίθετα, είχε ως στόχο τη δημιουργία μιας «Μεγάλης Σερβίας» από τμήματα της Κροατίας και της Βοσνίας.  Άλλα αλυτρωτικά κινήματα έχουν επίσης συνδεθεί με τους Γιουγκοσλαβικούς πολέμους, όπως η «Μεγάλη Αλβανία» (από το Κοσσυφοπέδιο, η ιδέα εγκαταλείφθηκε μετά τη διεθνή διπλωματία)  και η «Μεγάλη Κροατία» ( από τμήματα της Ερζεγοβίνης, εγκαταλείφθηκε μετά τη Συμφωνία της Ουάσιγκτον το 1994).

Συχνά περιγράφεται ως μία από τις πιο θανατηφόρες ένοπλες συγκρούσεις της Ευρώπης από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γιουγκοσλαβικοί πόλεμοι σημαδεύτηκαν από πολλά εγκλήματα πολέμου, όπως γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εθνοκάθαρση, σφαγές και μαζικούς βιασμούς εν καιρώ πολέμου. Η γενοκτονία της Βοσνίας ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό γεγονός εν καιρώ πολέμου που χαρακτηρίστηκε επίσημα ως γενοκτονικό χαρακτήρα μετά τις στρατιωτικές εκστρατείες της ναζιστικής Γερμανίας και πολλά από τα βασικά άτομα που το διέπραξαν στη συνέχεια κατηγορήθηκαν για εγκλήματα πολέμου. το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) ιδρύθηκε από τον ΟΗΕ στη Χάγη της Ολλανδίας, για να διώξει ποινικά όλα τα άτομα που είχαν διαπράξει εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.  Σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο για τη Μεταβατική Δικαιοσύνη, οι Γιουγκοσλαβικοί πόλεμοι είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 140.000 ανθρώπων, ενώ το Κέντρο Ανθρωπιστικού Δικαίου υπολογίζει τουλάχιστον 130.000 θύματα. Κατά τη διάρκεια της δεκαετούς διάρκειάς τους, οι συγκρούσεις οδήγησαν σε μεγάλες προσφυγικές και ανθρωπιστικές κρίσεις.

Το 2006 η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA) επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει πολλές από τις προηγούμενες γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες, προκειμένου να φανεί ότι παρά τις πολιτικές συγκρούσεις η οικονομική συνεργασία ήταν ακόμα δυνατή. Η CEFTA τέθηκε σε πλήρη ισχύ από τα τέλη του 2007.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Πόλεμοι ανεξαρτησίας
Κατηγορία:Πόλεμοι των Βαλκανίων
Κατηγορία:Διαμεσολαβητικοί πόλεμοι
Κατηγορία:Εμφύλιοι πόλεμοι των κρατών και λαών της Ευρώπης
Κατηγορία:Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας