Ρούτκα Λάσκιερ

Η Ρουτ «Ρούτκα» Λάσκιερ (Rut "Rutka" Laskier, 12 Ιουνίου 1929 - Δεκέμβριο 1943) ήταν Πολωνοεβραία ημερολογιογράφος, η οποία είναι γνωστή για το ημερολόγιό της του 1943, στο οποίο καταγράφει τους τρεις μήνες της ζωής της κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος στην Πολωνία. Σκοτώθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς το 1943, σε ηλικία 14 ετών. Το χειρόγραφό της, το οποίο πιστοποιήθηκε από το Γιαντ Βασσέμ, δημοσιεύθηκε στην πολωνική γλώσσα στις αρχές του 2006. Οι αγγλικές και εβραϊκές μεταφράσεις κυκλοφόρησαν το επόμενο έτος. Έχει συγκριθεί με το ημερολόγιο της Άννα Φρανκ.

Το ημερολόγιο της Λάσκιερ ήταν το επίκεντρο ενός ντοκιμαντέρ του BBC του 2009 και του μιούζικαλ Rutka.

 Βιογραφία 
Η Ρούτκα Λάσκιερ γεννήθηκε στην Κρακοβία. Οι γονείς της ήταν η Ντβόιρα Χάμπελ, κόρη του Άμπραμ Τσίλ Χάμπελ και ο Γιάκουμπ Λάσκιερ, ο οποίος εργαζόταν ως τραπεζικός υπάλληλος. Η οικογένειά της ήταν ευκατάστατη. Ο παππούς της ήταν συνιδιοκτήτης της Laskier-Kleinberg & Co, μιας εταιρείας μύλων, που είχε και λειτουργούσε έναν αλευρόμυλο. Σπούδασε στο Γυμνάσιο Φούρστενμπεργκ, που εκείνη την εποχή ήταν ιδιωτικό σχολείο για Εβραίους μαθητές.

Το 1939, η δημοτική κυβέρνηση αναλήφθηκε από το Γερμανικό Ναζιστικό Κόμμα (NSDAP), μετά την παράδοση της πόλης κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία. Σύντομα άρχισε να ασκεί αντισημιτική βία και διακρίσεις υπό την ανοχή τους κράτους. Πολλοί Εβραίοι απολύθηκαν από τις θέσεις τους και έφυγαν από το Ντάντσιγκ.

Η Ρούτκα μετακόμισε με την οικογένειά της στην πόλη Μπέντζιν στη νότια Πολωνία, από όπου προέρχονταν οι παππούδες της από τον πατέρα της. Μετά την γερμανική εισβολή στην Πολωνία, ενώ βρισκόταν στο Γκέτο του Μπέντζιν, η Ρούτα Λάσκιερ, ηλικίας 14 ετών, έγραψε ένα ημερολόγιο 60 σελίδων στην πολωνικά γλώσσα, καταγράφοντας αρκετούς μήνες της ζωής της υπό τη ναζιστική κυριαρχία το 1943. Το ημερολόγιό της παρέμεινε στα χέρια του επιζώντος φίλου της Ρούτκα για 64 χρόνια και δεν κυκλοφόρησε στο κοινό μέχρι το 2005.

 Ολοκαύτωμα 
Η οικογένεια της Λάσκιερ αναγκάστηκε να μετακομίσει στο νεοσυσταθέν εβραϊκό Γκέτο του Μπέντζιν κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ρούτκα απελάθηκε από το γκέτο και πιστεύεται ότι δολοφονήθηκε σε ένα θάλαμο αερίων, σε ηλικία 14 ετών, μαζί με τη μητέρα και τον αδελφό της, κατά την άφιξη με την οικογένειά της στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς τον Αύγουστο του 1943.

Ωστόσο, όταν το ημερολόγιό της δημοσιεύθηκε σε ένα βιβλίο, αποκαλύφθηκε το 2008 ότι δεν στάλθηκε στους θαλάμους αερίων μαζί τους. Η Ζόφια Μινκ (μετέπειτα Γκάλερ), μια συγκρατούμενη της που επέζησε, αποκάλυψε σε μια δημοσιευμένη αναφορά για τον χρόνο της στο Άουσβιτς, ότι η Λάσκιερ κοιμόταν στον στρατώνα δίπλα της μέχρι να πέσει θύμα της επιδημίας χολέρας το Δεκέμβριο του 1943. Ένας άλλος κρατούμενος μετέφερε την Λάσκιερ, ακόμα ζωντανή, σε ένα καροτσάκι σε έναν υπόγειο θάλαμο αερίων. Σύμφωνα με τη Ζαχάβα Σερς, κόρη του πατέρα της Ρούτκα από τον επακόλουθο γάμο του γεννημένη στο Ισραήλ, η Ρούτκα παρακάλεσε τη Ζόφια να την πάει στο ηλεκτρικό φράχτη ώστε να μπορούσε να αυτοκτονήσει, αλλά ένας φύλακας της Σούτσσταφφελ που τις ακολουθούσε δεν θα το επέτρεπε. Στη συνέχεια, η Ρούτκα μεταφέρθηκε απευθείας στο κρεματόριο.

Ο πατέρας της Ρούτκα ήταν το μόνο μέλος της οικογένειας που επέζησε από το Ολοκαύτωμα. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετανάστευσε στο Ισραήλ, όπου παντρεύτηκε και απέκτησε μια άλλη κόρη, τη Ζαχάβα Σερς. Πέθανε το 1986. Σύμφωνα με τον Ζαχάβα Σερς, που έδωσε συνέντευξη στο ντοκιμαντέρ του BBC The Secret Diary of the Holocaust (που μεταδόθηκε τον Ιανουάριο του 2009), δεν είπε ποτέ στην Σερς για τη Ρούτκα μέχρι που ανακάλυψε ένα φωτογραφικό άλμπουμ όταν εκείνη ήταν 14 χρονών, το οποίο περιείχε μια φωτογραφία της Ρούτκα με τον μικρότερο αδελφό της. Η Σέρζ ρώτησε τον πατέρα της ποιοι ήταν και εκείνος της απάντησε ειλικρινά, αλλά δεν ξαναμίλησε ποτέ γι' αυτό. Συνεχίζοντας, εξήγησε ότι έμαθε για την ύπαρξη του ημερολογίου της Ρούτκα μόνο το 2006 και εξέφρασε πόσο πολύ σήμαινε για αυτήν να μπορέσει να γνωρίσει την ετεροθαλή αδελφή της μέσω των λέξεων της Ρούτκα.

 Ημερολόγιο 
Από 19 Ιανουαρίου έως 24 Απριλίου 1943, χωρίς την επίγνωση της οικογένειάς της, η Λάσκιερ κρατούσε ημερολόγιο σε ένα συνηθισμένο σχολικό σημειωματάριο, γράφοντας με μελάνι και μολύβι, γράφοντας καταχωρήσεις σποραδικά. Σε αυτό, συζήτησε τις βιαιότητες που είδε να γίνονται από τους Ναζί, και περιέγραψε την καθημερινή ζωή στο γκέτο, καθώς και αθώα εφηβικά ερωτικά ενδιαφέροντα. Έγραψε επίσης για τους θαλάμους αερίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, δείχνοντας ότι οι φρικαλεότητες των στρατοπέδων είχαν αποκρυφθεί από στους ανθρώπους που ζούσαν ακόμα στα γκέτο.

Το ημερολόγιο ξεκινά στις 19 Ιανουαρίου με την καταχώριση «Δεν μπορώ να αντιληφθώ ότι είναι ήδη το 1943, τέσσερα χρόνια από τότε που άρχισε αυτή η κόλαση». Μια από τις τελευταίες καταχωρίσεις λέει: «Αν μπορούσα να πω, τελείωσε, θα πεθάνεις μόνο μια φορά... Αλλά δεν μπορώ, επειδή παρά όλες αυτές τις φρικαλεότητες, θέλω να ζήσω, και να περιμένω την επόμενη μέρα».

Η Λάσκιερ περιγράφει πώς η πίστη της στον Θεό είχε υποστεί κρίση, γράφοντας: «Η μικρή πίστη που είχα έχει καταστραφεί εντελώς. Αν υπήρχε ο Θεός, σίγουρα δεν θα επέτρεψε να ρίχνονται ζωντανοί σε φούρνους, και τα κεφάλια των μικρών παιδιών να σπάζονται με κοντάκια όπλων ή να τα βάζουν σε σακούλες και να δολοφονούνται σε θαλάμους αερίων».

 Ανακάλυψη του ημερολογίου 
Το 1943, ενώ έγραφε το ημερολόγιο, η Λάσκιερ το μοιράστηκε με την Στανισουάβα Σαπίνσκα (21 ετών, τότε), την οποία είχε κάνει φίλη αφού η οικογένεια της Λάσκιερ μετακόμισε σε ένα σπίτι που ανήκε στην Ρωμαιοκαθολική οικογένεια της Σαπίνσκα, το οποίο είχε κατασχεθεί από τους Ναζί ώστε να μπορούσε να συμπεριληφθεί στο γκέτο.

Η Λάσκιερ σιγά σιγά συνειδητοποίησε ότι δεν θα επιβιώσει και, συνειδητοποιώντας τη σημασία του ημερολογίου της ως έγγραφο για το τι είχε συμβεί στον εβραϊκό πληθυσμό του Μπέντζιν, ζήτησε από τη Σαπίνσκα να τη βοηθήσει να κρύψει το ημερολόγιο. Η Σαπίνσκα έδειξε στην Λάσκιερ πώς να κρύψει το ημερολόγιο στο σπίτι της κάτω από το διπλό πάτωμα σε μια σκάλα, μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου ορόφου.

Αφού το γκέτο εκκενώθηκε και όλοι οι κάτοικοι του στάλθηκαν στο στρατόπεδο θανάτου, η Σαπίνσκα επέστρεψε στο σπίτι και πήρε το ημερολόγιο. Το κράτησε στη βιβλιοθήκη της για 63 χρόνια και δεν το μοιράστηκε με κανέναν άλλο παρά με μέλη της κοντινής της οικογένειας. Το 2005, ο Άνταμ Σιντουόφσκι, πρόεδρος του Κέντρου Εβραϊκού Πολιτισμού της Περιφέρειας Ζαγκουένμπιε της Πολωνίας, ενημερώθηκε από μια από τις ανιψιές της Σαπίνσκα για την ύπαρξη του ημερολογίου.

Με τη βοήθεια του ανιψιού της Σαπίνσκα, απέκτησε φωτοτυπίες του ημερολογίου και είχε καθοριστικό ρόλο στην έκδοση του στην πολωνική γλώσσα. Η δημοσίευση του από την Yad Vashem Publications τιμήθηκε με τελετή στην Ιερουσαλήμ από το Γιαντ Βασσέμ, το ισραηλινό μουσείο του Ολοκαυτώματος, στις 4 Ιουνίου 2007, στο οποίο συμμετείχε η Ζαχάβα Σερς. Σε αυτή την τελετή, η Σαπίνσκα επίσης δώρισε το πρωτότυπο ημερολόγιο στο Γιαντ Βασσέμ.

Το ημερολόγιο πιστοποιήθηκε για την αυθεντικότητά από τον Γιαντ Βασσέμ. Έχει συγκριθεί με το ημερολόγιο της Άννα Φρανκ, το πιο γνωστό ημερολόγιο από την εποχή του Ολοκαυτώματος. Κατά σύμπτωση, η Ρούτκά Λάσκιερ γεννήθηκε την ίδια μέρα με την Άννα Φρανκ, και, και στις δύο περιπτώσεις, από ολόκληρες τις οικογένειές τους, μόνο οι πατέρες τους επέζησαν από τον πόλεμο.

 Εκδόσεις της ημερολογίου 
Το χειρόγραφο, όπως το επεξεργάστηκε ο Στανίσουαφ Μπούμπιν, δημοσιεύθηκε στην πολωνική γλώσσα από την Polkapresse στις αρχές του 2006. Τον Ιούνιο του 2007, η Yad Vashem Publications δημοσίευσε τις αγγλικές και εβραϊκές μεταφράσεις του ημερολογίου, με τίτλο Rutka's Notebook: January-April 1943.

 Εκδόσεις 

 Λάσκιερ, Ρούτκα (2006). Pamiętnik Rutki Laskier (Rutka Laskier's Diary). Κατοβίτσε, Πολωνία, 
 Λάσκιερ, Ρούτκα (2007). Rutka's Notebook: January–April 1943. Πρόλογος της Ζαχάβα Σερς, ιστορική εισαγωγή της Δρ. Μπέλα Γκούτερμαν. Ιερουσαλήμ, Ισραήλ: Yad Vashem Publications.

 Δείτε επίσης 

 Έφηβες ημερολογιογράφοι του Ολοκαυτώματος 

 Άννα Φρανκ - θύμα του ολοκαυτώματος, συγγραφέας του Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
 Βέρα Κοχνοβά - Τσέχα ημερολογιογράφος
 Ελέν Μπερ - Γαλλίδα ημερολογιογράφος
 Έτι Χίλεσουμ - έγραψε ημερολόγιο στο Άμστερνταμ και το στρατόπεδο Βέστερμπροκ
 Ρένια Σπίγκελ - Εβραία ημερολογιογράφος στην Πολωνία
 Χάνα Μπράντι - θέμα του παιδικού βιβλίου Η βαλίτσα της Χάνα
 Χέλγκα Ντιν - έγραψε ημερολόγιο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χέρτσογκενμπους

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 Φωτογραφία του αρχικού ημερολογίου της Λάσκιερ
 Άρθρα για τη Ρούτκα Λάσκιερ  (πολωνικά) 


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



 Η ιστορία του NPR από το πρόγραμμα All Things Considered, 5 Ιουλίου 2007

Κατηγορία:Πολωνοί ημερολογιογράφοι
Κατηγορία:Πολωνοί εβραϊκής καταγωγής
Κατηγορία:Ημερολογιογράφοι του Ολοκαυτώματος
Κατηγορία:Πολωνοί που πέθαναν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Κατηγορία:Πολωνοί πολίτες που σκοτώθηκαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Κατηγορία:Πολωνοεβραίοι που πέθαναν στο Ολοκαύτωμα