Δομικό ανάλογο

Αυτό το λήμμα αφορά τον χημικό όρο

Ένα δομικό ανάλογο (structural analog), επίσης γνωστό ως χημικό ανάλογο (chemical analog) είναι μια ένωση που έχει χημική δομή παρόμοια με αυτή μιας άλλης ένωσης, αλλά διαφέρει από αυτήν ως προς ένα συγκεκριμένο συστατικό.
Μπορεί να διαφέρει σε ένα ή περισσότερα άτομα, χαρακτηριστικές ομάδες ή υποδομές, οι οποίες αντικαθίστανται από άλλα άτομα, ομάδες ή υποδομές. Ένα δομικό ανάλογο μπορεί να φανταστεί κανείς ότι σχηματίζεται, τουλάχιστον θεωρητικά, από την άλλη ένωση. Τα δομικά ανάλογα είναι συχνά ισοηλεκτρονικά (isoelectronic).
Παρά την υψηλή χημική ομοιότητα, τα δομικά ανάλογα δεν είναι απαραίτητα λειτουργικά ανάλογα και μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές φυσικές, χημικές, βιοχημικές ή φαρμακολογικές ιδιότητες.
Στην ανακάλυψη φαρμάκων, είτε δημιουργείται μια μεγάλη σειρά δομικών αναλόγων μιας αρχικής ένωσης (lead compound) και ελέγχεται ως μέρος μιας μελέτης σχέσης δομής-δραστικότητας (structure–activity relationship), ή μια βάση δεδομένων ελέγχεται για δομικά ανάλογα μιας αρχικής ένωσης.
Χημικά ανάλογα παράνομων ναρκωτικών αναπτύσσονται και πωλούνται προκειμένου να παρακαμφθούν οι νόμοι. Τέτοιες ουσίες ονομάζονται συχνά ναρκωτικά σχεδιαστών (designer drugs). Εξαιτίας αυτού, οι Ηνωμένες Πολιτείες ψήφισαν τον Federal Analogue Act το 1986 . Το νομοσχέδιο αυτό απαγόρευσε την παραγωγή οποιουδήποτε χημικού αναλόγου ελεγχόμενων ουσιών που έχει ουσιαστικά παρόμοια φαρμακολογικά αποτελέσματα, με την πρόθεση της ανθρώπινης κατανάλωσης.
Παραδείγματα

 Ανάλογο νευροδιαβιβαστή 
Ένα ανάλογο νευροδιαβιβαστή είναι ένα δομικό ανάλογο ενός νευροδιαβιβαστή, συνήθως ενός φαρμάκου. Μερικά παραδείγματα περιλαμβάνουν:
 Ανάλογο κατεχολαμίνης 
 Ανάλογο σεροτονίνης 
 Ανάλογο GABA
Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Analoging in ChEMBL, DrugBank and the Connectivity Map – a free web-service for finding structural analogs in ChEMBL, DrugBank, and the Connectivity Map
Κατηγορία:Χημική ονοματολογία