Φατίχα Αϊτόβα

Η Φατίχα Αμπντουλβαλίεβα Αϊτόβα (, ταταρικά: , 1866–1942) ήταν Τατάρα ευεργέτιδα και παιδαγωγός και ιδρύτρια του πρώτου γυναικείου γυμνασίου στο Καζάν.

 Βιογραφία 
Η Αϊτόβα γεννήθηκε στο Τρόιτσκ το 1866, κόρη ενός πλούσιου εμπόρου, που ονομαζόταν Αμπντουλβαλί Γιαούσεφ. Η οικογένεια Γιαούσεφ ήταν γνωστή για τη θέση της στο μεταρρυθμιστικό κίνημα των μουσουλμάνων Τζαντίντ και υποστήριξε ενεργά το άνοιγμα των μουσουλμανικών σχολείων «νέας μεθόδου» ("новометодных").

Το 1887, η Αϊτόβα παντρεύτηκε τον Σουλεϊμάν Μουχαμετζιάνοβιτς Αϊτόβ, επιχειρηματία, πολιτικό και δημόσιο πρόσωπο από την πλούσια οικογένεια Αϊτόβ στο Καζάν, με την προϋπόθεση ότι θα τη βοηθούσε στην κατασκευή ενός σχολείου. Έγινε η πέμπτη σύζυγός του και το ζευγάρι απέκτησε πέντε παιδιά.

Το 1897 η Αϊτόβα ίδρυσε ένα δημοτικό σχολείο θηλέων για κορίτσια φτωχών οικογενειών στο Καζάν, εξ ολοκλήρου από δικά της κεφάλαια. Το σχολείο δίδασκε στα κορίτσια κεντήματα και πλέξιμο, κάτι που τους επέτρεπε να αποκτήσουν αργότερα το δικό τους εισόδημα. Το σχολείο επεκτάθηκε το 1899 και μπόρεσε να διδάξει τέσσερις τάξεις στο απόγειό του, αλλά έκλεισε μετά από τρία χρόνια.

Μετά τον θάνατο του πατέρα της το 1906, η Αϊτόβα έλαβε μεγάλη κληρονομιά. Επένδυσε ένα μεγάλο μέρος αυτών των κεφαλαίων στη δημιουργία ενός νέου σχολείου θηλέων, το οποίο άνοιξε στις 27 Αυγούστου 1909. Προοριζόταν για κορίτσια Τατάρων, διδάσκοντάς τα σύμφωνα με ρωσικό πρόγραμμα σπουδών. Το σχολείο υποστηριζόταν κυρίως από τα κεφάλαια της Αϊτόβα και το 1910 η Αϊτόβα εξασφάλισε χρηματοδότηση από τη σχολική επιτροπή της Δούμας της Πόλης του Καζάν. Για το σχολείο κατασκευάστηκε ένα διώροφο κτήριο για το σκοπό αυτό και εισήχθη για τις μαθήτριες στολή καφέ φορέματος με ασπρόμαυρη ποδιά και λευκό σάλι με ροζ περίγραμμα. Το 1913-1914, το σχολείο είχε πέντε τάξεις με περίπου 220 μαθήτριες και εννέα εκπαιδευτικούς. Το σχολείο δίδασκε θρησκευτικές σπουδές, ταταρική γλώσσα και λογοτεχνία, αριθμητική, γεωγραφία, ιστορία, φυσική ιστορία, καλλιγραφία, σχέδιο, χειροτεχνία και ρωσικά.

Η Αϊτόβα πάλεψε να μετατρέψει το σχολείο σε γυμνάσιο: το 1913–14, πέντε αιτήματα για τη μετατροπή του σχολείου σε γυμνάσιο απορρίφθηκαν από τον διευθυντή των δημόσιων σχολείων στο Καζάν. Η Αϊτόβα στράφηκε στον βουλευτή της Δούμας της Πόλης του Καζάν, Ιβάν Γκόντνιεφ, για βοήθεια και μέσω του Γκόντνιεφ μπόρεσε να συναντηθεί με τον υπουργό δημόσιας εκπαίδευσης και τον επικεφαλής του τμήματος δημόσιας εκπαίδευσης για να κάνει τις εκκλήσεις της και να λάβει συμβουλές. Αυτή και ο σύζυγός της πέρασαν επίσης τρία χρόνια ταξιδεύοντας σε όλη την Ευρώπη και εξοικειώθηκαν με τον τρόπο λειτουργίας των γυμνασίων στην Πράγα, τη Βιέννη και το Βερολίνο. Στις 4 Μαρτίου 1916, δόθηκε άδεια στην Αϊτόβα να ανοίξει ιδιωτικό γυμνάσιο θηλέων Τατάρων και το σχολείο άνοιξε επίσημα στις 29 Οκτωβρίου 1916.

Το γυμνάσιο της Αϊτόβα δίδασκε θρησκευτικές σπουδές, ρωσική και παγκόσμια ιστορία, ρωσική και παγκόσμια γεωγραφία, μαθηματικά, άλγεβρα, φυσική, φυσικές επιστήμες, ανατομία, φυσιολογία, υγιεινή, παιδαγωγική, ρωσική και ταταρική καλλιγραφία, σχέδιο και κεντήματα. Παράλληλα με την ταταρική και τη ρωσική γλώσσα, το γυμνάσιο δίδασκε επίσης αραβικά, γερμανικά, αγγλικά, γαλλικά και περσικά.

Στις 24 Απριλίου 1917, η Αϊτόβα συμμετείχε στο πρώτο Πανρωσικό Συνέδριο Μουσουλμάνων Γυναικών, που πραγματοποιήθηκε στο Καζάν.

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, το γυμνάσιο και η υπόλοιπη περιουσία της Αϊτόβα κρατικοποιήθηκαν από τη σοβιετική κυβέρνηση, αφήνοντάς την πένητα. Ο Ισκάκ Ραχματουλίν, τότε πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου, έκανε έκκληση στην κυβέρνηση να παράσχει σύνταξη στην Αϊτόβα, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε. Το ιδιωτικό γυμνάσιο μετατράπηκε σε δημόσιο ταταρικό γυμνάσιο.

Κατά τη διάρκεια του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου, η Αϊτόβα κατέφυγε στο Ομσκ και στη συνέχεια μετακόμισε στο Μπακού και τη Μόσχα. Επέστρεψε στο Καζάν το 1941 και πέθανε εκεί το 1942 υπό τη φροντίδα της Μαριάμ, συζύγου του γιου της, Γιακούμπ.

 Κληρονομιά 
Το 12ο ταταρικό γυμνάσιο θηλέων στο Καζάν, που ιδρύθηκε το 1993, ονομάστηκε προς τιμήν της.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ευεργέτες
Κατηγορία:Τάταροι