Βουλευτικές εκλογές 2025 στο Βανουάτου

Οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στο Βανουάτου στις 16 Ιανουαρίου 2025, αφού μεταφέρθηκαν από τις 14 Ιανουαρίου 2025 λόγω του σεισμού της Πορτ Βίλα στις 17 Δεκεμβρίου 2024.Τα αποτελέσματα των εκλογών έδειξαν ότι κανένα πολιτικό κόμμα δεν κέρδισε την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία κυβέρνησης συνασπισμού στις 27 Ιανουαρίου.

Ιστορικό
Οι εκλογές προκηρύχθηκαν μετά τη διάλυση του Κοινοβουλίου από τον πρόεδρο Νικενίκε Βουρομπαράβου την παραμονή της πρότασης δυσπιστίας κατά του πρωθυπουργού Σαρλό Σαλουάι τον Νοέμβριο του 2024. Οι εκλογές είχαν αρχικά προγραμματιστεί για τις 14 Ιανουαρίου 2025, αλλά μεταφέρθηκαν στις 16 Ιανουαρίου 2025 λόγω του σεισμού της Πορτ Βίλα του 2024 στις 17 Δεκεμβρίου. Υπάρχουν πάνω από 300.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι.

Θέματα
Το πιο καίριο ζήτημα για πολλούς κατοίκους είναι ο τρόπος ανοικοδόμησης μετά τον σεισμό του Δεκεμβρίου 2024. Το εκτιμώμενο κόστος για την ανοικοδόμηση της Πορτ Βίλα, της πρωτεύουσας της χώρας, και άλλων περιοχών που επλήγησαν από τον σεισμό ανέρχεται σε 29 δισεκατομμύρια βάτου (374 εκατομμύρια δολάρια).

Επιπλέον, η πολιτική σταθερότητα θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο για ορισμένους. Μέσα στους 18 μήνες που προηγήθηκαν των πρόωρων εκλογών, το Βανουάτου είχε τρεις πρωθυπουργούς. Σε μια προσπάθεια να αποτραπεί αυτό το ενδεχόμενο και να διατηρηθεί έτσι η πολιτική σταθερότητα, το Βανουάτου διεξήγαγε δημοψήφισμα τον Μάιο του 2024 υιοθετώντας δύο νέες συνταγματικές διατάξεις." 
Η οικονομική ανάπτυξη μπορεί επίσης να αποτελεί παράγοντα για ορισμένους ψηφοφόρους. Το 2024 η Ευρωπαϊκή Ένωση τερμάτισε την πρόσβαση του Βανουάτου στην απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης βίζας, αφού προηγουμένως την είχε αναστείλει το 2022, επικαλούμενη ανησυχίες για την ασφάλεια. Τα καθεστώτα αυτά επέτρεπαν στους υπηκόους τρίτων χωρών που διαφορετικά θα έπρεπε να έχουν θεώρηση βίζας όταν ταξίδευαν στην ΕΕ να λάβουν την υπηκοότητα του Βανουάτου σε αντάλλαγμα για μια επένδυση, αποκτώντας έτσι πρόσβαση στην ΕΕ χωρίς θεώρηση. Αυτό δημιούργησε ανησυχίες για την ασφάλεια της ΕΕ. Μετά την αναστολή τα έσοδα που σχετίζονται με το καθεστώς ιθαγένειας του Βανουάτου μειώθηκαν.

 Εκλογικό σύστημα 
Τα 52 μέλη του Κοινοβουλίου εξελέγησαν για τετραετή θητεία με ενιαία αμεταβίβαστη ψηφοφορία σε δεκαοκτώ εκλογικές περιφέρειες, δέκα εκ των οποίων ήταν πολυμελείς περιφέρειες μεταξύ δύο και επτά εδρών, ενώ οι υπόλοιπες οκτώ ήταν μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες στις οποίες διεξάγεται η ψηφοφορία με τη μορφή ενός συστήματος πλειοψηφικού.Republic of Vanuatu: Election for Ni-Vanuatu Parliament IFES

Συνολικά 217 υποψήφιοι έλαβαν μέρος στις εκλογές, μεταξύ των οποίων επτά γυναίκες.

Διεξαγωγή
Η ψηφοφορία διεξήχθη σε 352 εκλογικά τμήματα σε όλη την επικράτεια, καθώς και σε ένα τμήμα στη Νουμέα για την εξυπηρέτηση των ψηφοφόρων που διαμένουν στη Νέα Καληδονία, ενώ οργανώθηκαν λεωφορεία για τη μεταφορά των ψηφοφόρων εκεί. Περισσότεροι από 1.700 υπάλληλοι αναπτύχθηκαν για την επίβλεψη των εκλογών, ενώ 350 αστυνομικοί αναπτύχθηκαν επίσης για να διασφαλίσουν την ασφάλεια κατά τη διάρκεια των εκλογών. Το Εκλογικό Γραφείο του Βανουάτου αναγνώρισε ότι παρεμποδίστηκε στις προετοιμασίες του από την αιφνιδιαστική απόφαση για τη διεξαγωγή των εκλογών, καθώς και από τον σεισμό του 2024 στην Πορτ Βίλα.

Αποτελέσματα
Τα αρχικά αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στις 18 Ιανουαρίου έδειξαν ότι το Κόμμα των Ηγετών του Βανουάτου έλαβε πλειοψηφία 11 εδρών στο κοινοβούλιο, ακολουθούμενο από το Κόμμα Vanua'aku με επτά έδρες, την Ένωση των μετριοπαθών κομμάτων και το Κίνημα Επανένωσης για την Αλλαγή με έξι έδρες το καθένα, την Ομάδα Iauko με πέντε έδρες και το Κόμμα Γης και Δικαιοσύνης που κέρδισε τέσσερις έδρες. Τα επίσημα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 29 Ιανουαρίου.

Οι περισσότεροι τρέχοντες βουλευτές επανεξελέγησαν, ενώ τουλάχιστον δύο νέοι βουλευτές εξελέγησαν στην Πορτ Βίλα. Η μοναδική γυναίκα βουλευτής στο απερχόμενο κοινοβούλιο, η Τζούλια Κινγκ, έχασε την έδρα της στο Εφάτε. Μόνο μία γυναίκα εξελέγη στο νέο κοινοβούλιο, η πρώην αντιδήμαρχος της Πορτ Βίλα, Μαρί Λουί Πολέτ Μιλν, η οποία έβαλε υποψηφιότητα στην εκλογική περιφέρεια Πορτ Βίλα για την Πράσινη Συνομοσπονδία. Ο σύζυγός της, πρώην πρωθυπουργός Μοάνα Καρκάσις Καλόζιλ, απέτυχε να εκλεγεί στην εκλογική περιφέρεια Εφάτε Αγροτική.

Από τους 31 ανεξάρτητους υποψηφίους, μόνο ο Γκαετάν Πικιούνε, ο οποίος έβαλε υποψηφιότητα στην εκλογική περιφέρεια Σάντο, εξελέγη.

Στις 27 Ιανουαρίου το Κόμμα των Ηγετών του Βανουάτου, το Κόμμα Vanua'aku, η Ένωση Μετριοπαθών Κομμάτων, το Κίνημα Επανένωσης για την Αλλαγή, η Ομάδα Iauko και το Κόμμα Γης και Δικαιοσύνης συμφώνησαν να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού. Στις 11 Φεβρουαρίου ο Τζόθαμ Νάπατ του Κόμματος των Ηγετών εξελέγη πρωθυπουργός από το κοινοβούλιο, λαμβάνοντας 50 ψήφους και δύο άκυρες.

Τα αποτελέσματα είναι τα ακόλουθα"Official Declaration blong ol Winning Kandideit blong 2025 Snap General Election", VBTC, 28 Ιανουαρίου 2025 :
+ Αποτελέσματα βουλευτικών εκλογών του Βανουάτου το 2025ΚόμματαΨήφοι%+/-Έδρες+/-  Κόμμα Ηγετών του Βανουάτου  11.07  9  Vanua'aku Pati  14.70  7  Ένωση Μετριοπαθών Κομμάτων  15.51  6   Κόμμα της Υπαίθριας Ανάπτυξης  5.52  6   Ομάδα Ιαούκο  6.42  6   Γη και Δικαιοσύνη  6.61  5   Κίνημα Επανένωσης για την Αλλαγή  11.72  5  Συνομοσπονδία Πρασίνων του Βανουάτου  1.78  1   Εθνικό Ενωτικό Κόμμα  2.45  1   Nagriamel  2.12  1  Κόμμα για την Προοδευτική Ανάπτυξη  1.56  1   Laverwo Pati  2.39  1  Κίνημα coutumier ngwasoanda  0.69  1   Κίνημα Namarakieana   0.32  1   Προοδευτικό Λαϊκό Κόμμα  0.90  0  Λαϊκό Κόμμα για την Ενότητα και την Ανάπτυξη  0.70  0   Κόμμα της Εθνικής Ανάπτυξης  1.27  0   Λοιπά κόμματα (έξι)   – 0 –  Ανεξάρτητοι  9.20  1  Έγκυρα ψηφοδέλτια  99.65 Λευκά και άκυρα ψηφοδέλτια  0.35 Σύνολο   – 52  Αποχή   Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή  69.09

 Παραπομπές 

2025
Βανουατου