Πόπλιος Αντίστιος

Ο Πόπλιος Αντίστιος, λατινικά: Publius Antistius ( – 82 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος ρήτορας και συγκλητικός. Ως τριβούνος των πληβείων το 88 π.Χ. αναδείχθηκε από την αφάνεια εκφωνώντας έναν εξαιρετικά καλό λόγο, αντιτιθέμενος στην παράτυπη υποψηφιότητα ενός εξέχοντος συγκλητικού στην υπατεία. Το 86 π.Χ. ο Αντίστιος προήδρευσε σε ένα προσχηματικό δικαστήριο, που αθώωσε τον Πομπήιο Μάγνο από την κατηγορία της υπεξαίρεσης, και στη συνέχεια πάντρεψε την κόρη του μαζί με εκείνον. Υιοθέτησε μία προσεκτική πολιτική στάση κατά τη διάρκεια των εμφυλίων πολέμων της δεκαετίας του '80 π.Χ., αλλά δολοφονήθηκε από οπαδούς του Μάριου σε μία συνεδρίαση της Συγκλήτου για ύποπτη συμπάθεια προς την αντίπαλη παράταξη του Λ. Κ. Σύλλα.

 Βιογραφία 
Ο Πόπλιος Αντίστιος ανήκε σε μία γενιά Ρωμαίων ρητόρων, τα μέλη της οποίας γεννήθηκαν όλα γύρω στο 124 π.Χ. και άκμασε κατά τη νεότητα του Κικέρωνα [1]. Ένας φαινομενικά σεμνός ομιλητής, ξεκίνησε δυσάρεστα τη δημόσια σταδιοδρομία του, περνώντας πολλά χρόνια στην αφάνεια που δεν θεωρούνταν καλά [ 2 ]. Το 88 π.Χ., ο Αντίστιος ήταν τριβούνος των πληβείων, με την ιδιότητα του οποίου αντιτάχθηκε επιτυχώς στην παράτυπη υποψηφιότητα ενός συγκλητικού, του Γάιου Ιουλίου Καίσαρα Στράβωνα, στο αξίωμα του υπάτου.  Λέγεται ότι υποστήριξε την υπόθεσή του εξαιρετικά καλά, μιλώντας «με μεγαλύτερη έκταση και με μεγαλύτερη διείσδυση» από έναν διάσημο ρήτορα, τον Πόπλιο Σουλπίκιο, έναν συνάδελφο τριβούνο, που μίλησε στην ίδια πλευρά της συζήτησης με αυτόν [4]. Η διακεκριμένη παρουσίαση του Αντίστιου με την ευκαιρία τον έφερε στη δημόσια αναγνώριση για πρώτη φορά, και έγινε ένας ιδιαίτερα περιζήτητος δικαστικός συνήγορος τα επόμενα χρόνια. Σύντομα, όλες οι σημαντικές δικαστικές υποθέσεις δινόταν σε αυτόν.  Ο σύγχρονος Κικέρωνας τον θεωρούσε έναν από τους καλύτερους ρήτορες που ενεργούσαν εκείνη την εποχή, αν και απέδωσε την επιτυχία του εν μέρει στην έλλειψη άξιου ανταγωνισμού [6]. Στον διάλογό του Βρούτος (227), ο Κικέρων περιέγραψε το ύφος της ρητορικής του Αντίστιου ως εξής: 

Ανέλυε έντονα το θέμα, συγκέντρωνε προσεκτικά την επιχειρηματολογία του, και είχε ισχυρή μνήμη. Το λεκτικό του δεν ήταν ούτε περίτεχνο, ούτε συνηθισμένο. Η ευκίνητη ομιλία του έτρεχε πολύ εύκολα, και είχε έναν συγκεκριμένο τόνο, που δεν ήταν άψογος. Η απόδοσή του, ωστόσο, ήταν ελαφρώς μειωμένη, τόσο από ένα φωνητικό ελάττωμα, όσο και από ανόητους τρόπους.

Η σταδιοδρομία του Αντιστίου κορυφώθηκε μεταξύ των εμφυλίων πολέμων του 87 και του 83 π.Χ., όταν ο στρατηγός Σύλλας ήταν μακριά από την Ιταλία, και οι εχθροί του Σύλλα, ο Γάιος Μάριος και στη συνέχεια ο Κορνήλιος Κίννας, κυριαρχούσαν στην πολιτική στη Ρώμη. Ο Κικέρων το περιέγραψε ως μία εποχή που έλειπε ο νόμος και η αξιοπρέπεια , και η εξέχουσα θέση του Αντίστιου στα δικαστήρια φαίνεται να τον εμπλέκει στις δικαστικές παρατυπίες της περιόδου.  Το 86 π.Χ. ο Αντίστιος προήδρευσε σε ένα δικαστήριο, το οποίο δίκασε τον Πομπήιο Μάγνο (το μελλοντικό της Α΄ Τριανδρίας) για υπεξαίρεση δημοσίων κεφαλαίων () κατά τη διάρκεια του Συμμαχικού Πολέμου. [8] [i] Η δίκη ήταν «σκόπιμα σχεδιασμένη και επινοημένη από την αρχή».  Καθ' όλη τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ο Αντίστιος [ii] έδειξε εμφανή εύνοια στον κατηγορούμενο, και αρραβώνιασε την κόρη του Αντιστία με αυτόν κρυφά. [15] Αρκετοί κορυφαίοι αριστοκράτες που συνδέονται με το καθεστώς του Κίννα ήρθαν να υπερασπιστούν τον Πομπήιο στο δικαστήριο. [16] Ο Πομπήιος νυμφεύτηκε την Αντιστία αμέσως μετά την αθώωση, με αποτέλεσμα πολλοί να υποπτεύονται δικαστική διαφθορά λόγω σύγκρουσης συμφερόντων.  Η όλη υπόθεση έχει ερμηνευτεί ποικιλοτρόπως, από την άποψη της κυβέρνησης, ως μία γνήσια απόπειρα δίωξης ενός εγκλήματος, ένα σχέδιο πλήρωσης του ρωμαϊκού ταμείου, μία απαίσια αθώωση ενός πιθανού πολιτικού αντιπάλου, ή απλώς μία φάρσα που διαχειρίζεται το κράτος.  Ειδικά για τον Αντίστιο, του έδωσε την ευκαιρία να δημιουργήσει σχέση με έναν επιφανή, και πολλά υποσχόμενο νεαρό αριστοκράτη. 

Γενικά, ο Αντίστιος φαίνεται ότι συνεργάστηκε προσεκτικά με το καθεστώς των Μαριανών και του Κίννα κατά τα ειρηνικά χρόνια 86–83 π.Χ., κατέχοντας κάποια στιγμή το αξίωμα του αγορανόμου (aedile), αλλά δεν ανέβαινε περαιτέρω τη σειρά αξιωμάτων (cursus honorum).  Ωστόσο, όταν ξεκίνησε ο Εμφύλιος πόλεμος του Σύλλα εναντίον των οπαδών του Μάριου το 83, ο Πομπήιος ενώθηκε με τον πρώτο, γεγονός που μετέτρεψε τον πεθερό του, Αντίστιο, σε φυσικό στόχο καχυποψίας από την κυβέρνηση.  Οι οπαδοί του Μάριου δεν ρίσκαραν: το 82, ο πραίτωρ Ιούνιος Δαμάσιππος κανόνισε να δολοφονηθούν ο Αντίστιος και άλλοι αναξιόπιστοι συγκλητικοί στην Curia Hostilia κατά τη διάρκεια μίας συνεδρίασης της Συγκλήτου (σύμφωνα με τον Αππιανό, ο Αντίστιος σκοτώθηκε συγκεκριμένα ενώ βρισκόταν ακόμη στην έδρα του). Τα πτώματά τους ρίχτηκαν όλα στον ποταμό Τίβερη.  Στο άκουσμα της πράξης, η σύζυγος του Αντίστιου, η Καλπουρνία, κόρη του Λεύκιου Βέστια (υπάτου το 111 π.Χ.), αυτοκτόνησε [ 22 ]. Αργότερα ο Πομπήιος χώρισε άδοξα την κόρη τους, Αντίστια, με παρότρυνση του Σύλλα. 

Περιγράφοντας τη συνολική ζωή και τη σταδιοδρομία του Αντίστιου, ο Μπαλστ έγραψε ότι φαίνεται «τυπικός για την πλειοψηφία της Συγκλήτου», για τον οποίο «δεν φαίνεται να υπάρχει ισχυρή πολιτική προσκόλληση».  Η συνεργασία του με τον τριβούνο Σουλπίκιο κατά του Καίσαρα Στράβωνα το 88 π.Χ. μπορεί να δείχνει ότι συμπαθούσε την υπόθεση του Σουλπίκιου και του συμμάχου του, Γάιου Μάριου, κατά τη διάρκεια των γεγονότων που οδήγησαν στην πορεία του Σύλλα στη Ρώμη εκείνο το έτος.  Ο Μπάρι Κατς πρότεινε ότι, δεδομένου ότι ο Στράβων ήταν ο εχθρός του Μάριου, ο Αντίστιος μπορεί απλώς να ήταν στην υπηρεσία του Μάριου, ή ίσως ακόμη και να έλαβε τα σημεία συζήτησης εναντίον του Στράβωνα από τον ίδιο τον Μάριο.  Ένας συγγραφέας υπέθεσε επίσης ότι ο Αντίστιος ήταν αυτός, που παρουσίασε τον Μάριο στον Σουλπίκιο.  Ο Αντίστιος συνεργάστηκε πράγματι, έστω και προσεκτικά, με τους οπαδούς του Μάριου κατά τη δεκαετία του '80 π.Χ., αλλά όχι αρκετά, για να τον σώσει από την υποψία και την απόρριψη σε περίοδο κρίσης. [ 25 ] Από την άλλη πλευρά, ο Σύλλας επίσης δεν ένιωθε προσκόλληση μαζί του, και δεν είδε κανένα πρόβλημα να παρακινήσει τον υποστηρικτή του, τον Πομπήιο, να χωρίσει την κόρη του αποβιώσαντος, για να ακολουθήσει τα δικά του συμφέροντα.  Στο τέλος, με το να μην αφοσιωθεί πλήρως σε κάποια από τις δύο πλευρές, ο Αντίσιος εκτιμήθηκε ή εμπιστεύθηκε από καμία από τις δύο[ 26 ]. «Μπορεί να υπερυπολόγιζε τους κινδύνους και τις προοπτικές σε κάθε στάδιο». 

 Σημειώσεις 

 Αναφορές 

 Πηγές 












Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί