Ιστορία της Ισπανίας

Η Ιστορία της Ισπανίας χρονολογείται από την επαφή μεταξύ των προρωμανικών λαών της Μεσογειακής ακτής της Ιβηρικής Χερσονήσου με τους Έλληνες και τους Φοίνικες. Κατά τη διάρκεια της Κλασική Αρχαιότητα, η χερσόνησος υπήρξε τόπος πολλών διαδοχικών αποικισμών από Έλληνες, Καρχηδόνιους και Ρωμαίους. Οι αυτόχθονες πληθυσμοί της, όπως οι Τάρτήσσιοι, αλληλεπηδρούσαν με τους αποίκους δημιουργώντας έναν ιδιαίτερο ιβηρικό πολιτισμό. Οι Ρωμαίοι αποκαλούσαν ολόκληρη την χερσόνησο ως 'Hispania', από την οποία προέρχεται το όνομα "Ισπανία". Όπως και το υπόλοιπο δυτικό τμήμα της  Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Ισπανία υπέστη πολλές εισβολές γερμανικών φυλών κατά τη διάρκεια του 4ου και 5ου αιώνα μ.Χ., με αποτέλεσμα το τέλος της ρωμαϊκής κυριαρχίας και την εγκαθίδρυση γερμανικών βασιλείων, σηματοδοτώντας την αρχή του Μεσαίωνα στην Ισπανία.

Ο γερμανικός έλεγχος κράτησε μέχρι  την κατάκτηση της Ισπανίας από τους Ομαϋάδες το 711. Η περιοχή έγινε γνωστή ως Αλ-Άνταλος και, με εξαίρεση το μικρό Βασίλειο των Αστουριών, η περιοχή παρέμεινε υπό τον έλεγχο μουσουλμανικών κρατών. Μια περίοδος γνωστή ως Χρυσή Εποχή του Ισλάμ. Μέχρι την εποχή του Μεσαίωνα, οι Χριστιανοί του βορρά άρχισαν σταδιακά να επεκτείνουν την κυριαρχία τους στην Ιβηρική, μια περίοδος γνωστή ως η Ρεκονκίστα  που σημαίνει η Αναγνώριση. Καθώς προέλαυναν προς τον νότο, σχηματίστηκαν διάφορα χριστιανικά βασίλεια, όπως το Βασίλειο της Ναβάρρας, το Βασίλειο της Λεόν, το Βασίλειο της Καστίλης και το Βασίλειο της Αραγωνίας. Τελικά, τα βασίλεια αυτά ενοποιήθηκαν σε δύο μεγάλες πολιτικές οντότητες, το Στέμμα της Καστίλης και το Στέμμα της Αραγωνίας. Η απαρχή της πρώιμης νεότερης περιόδου τοποθετείται συνήθως στην ένωση των Στεμμάτων της Καστίλης και της Αραγωνίας το 1469.

Η κοινή διακυβέρνηση της Ισαβέλας Ι και του Φερδινάνδου ΙΙ θεωρείται ιστοριογραφικά το θεμέλιο της ενωμένης Μεγάλης Ισπανίας. Η κατάκτηση της Γρανάδας και το πρώτο ταξίδι του Κολόμβου, το 1492, έκαναν το 1492 ένα κρίσιμο σημείο καμπής στην ισπανική ιστορία. Τα ταξίδια των εξερευνητών και των κονκινοσταδόρ της Ισπανίας κατά τις επόμενες δεκαετίες βοήθησαν στην ίδρυση μιας ισπανικής αποικιακής αυτοκρατορίας που ήταν από τις μεγαλύτερες που υπήρξαν ποτέ. Ο βασιλιάς Κάρολος Ι Ι ιδρύει την ισπανική δυναστεία των Αψβούργων. Υπό τον γιο του Φίλιππο Β ́, άνθησε η Χρυσή Εποχή της Ισπανίας. Η Ισπανία έφτασε στο απόγειο  της εδαφικής και οικονομικής της αυτοκρατορίας, και το παλάτι του στο Ελ Εσκοριάλ έγινε  το κέντρο μιας καλλιτεχνικής ακμής. Ωστόσο, η διακυβέρνηση του Φίλιππου είδε επίσης την καταστροφή της Ισπανικής Αρμάδας, πολλές κρατικές χρεοκοπίες και την ανεξαρτησία των Βορείων Κάτω Χωρών, που σηματοδότησε και την αρχή της παρακμής της ισπανικής επιρροής στην Ευρώπη. Η δύναμη της Ισπανίας δοκιμάστηκε περαιτέρω με τη συμμετοχή της στον Ογδοηκονταετή Πόλεμο, κατά τον οποίο προσπάθησε αλλά απέτυχε να ανακτήσει την ανεξάρτητη Ολλανδική Δημοκρατία, και τον Τριακονταετή Πόλεμο, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα την πτώση της εξουσίας των Αψβούργων υπέρ της γαλλικής δυναστείας των Βουρβόνων. Η κατάσταση κορυφώθηκε κατά τη βασιλεία του Καρόλου Β΄ της Ισπανίας. Μετά το θάνατό του, ξέσπασε Ο Πόλεμος της Ισπανικής Διαδοχής μεταξύ των Γάλλων Βουρβόνων και των Αυστριακών Αψβούργων. Οι Βουρβόνοι επικρατούσαν, με αποτέλεσμα την ανάληψη του Φίλιππου V της Ισπανίας, ο οποίος οδήγησε την Ισπανία σε διάφορους πολέμους για να ανακτήσει περιοχές στη νότια Ιταλία που είχε έχασε πρόσφατα.

 Προϊστορία 
μικρογραφία|Εθνολογία της Ιβηρικής Χερσονήσου περίπου 200 π.Χ.
Η παλαιότερη καταγεγραμμένη παρουσία εκπροσώπων του γένους Homo στη Δυτική Ευρώπη έχει βρεθεί στο ισπανικό σπήλαιο της Αταπουέρκα. Ένα εργαλείο που βρέθηκε εκεί χρονολογείται 1,4 εκατομμύρια χρόνια πριν, και τα πρώιμα ανθρώπινα απολιθώματα χρονολόγηθηκαν περίπου στα 1,2 εκατομμύρια χρόνια πριν.    Οι σύγχρονοι άνθρωποι άρχισαν να φτάνουν στην Ιβηρική Χερσόνησο από βόρεια των Πυρηνίων πριν από περίπου 35.000 χρόνια. Το πιο εμφανές σημάδι των προϊστορικών ανθρώπινων οικισμών είναι οι τοιχογραφίες στη βόρεια ισπανική σπηλιά της Αλταμίρα, οι οποίες έγιναν περίπου το 15.000 Π.Χ.

Αρχαιολογικά στοιχεία σε μέρη όπως το Λος Μίγιαρες και το Ελ Αλγάρ δείχνουν ότι ανεπτυγμένοι πολιτσιμοί υπήρχαν στο ανατολικό τμήμα της Ιβηρικής Χερσονήσου κατά τη διάρκεια του ύστερη Νεολιθική περίοδο και την Εποχή του Χαλκού. Περίπου το 2500 π.Χ., νομαδικοί ποιμένες κατέκτησαν την χερσόνησο χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες και άλογα, σκοτώνοντας όλους τους ντόπιους σύμφωνα με μελέτες DNA. Η ισπανική προϊστορία εκτείνεται έως τους προρωμαϊκους πολιτισμούς της Εποχής του Σιδήρου που έλεγχαν το μεγαλύτερο μέρος της Ιβηρίας: τους Ίβηρες, Κελτίβερες, τους Ταρτήσσιους, τους Λουσιτανούς και τους Βάσκονες, καθώς και τους εμπορικούς οικισμούς των Φοινίκων, των Καρχηδονίων και των Ελλήνων στη μεσογειακή ακτή.

 Πρώημι Ιστορία της Ιβηρικής Χερσονήσου 
Πριν από την Ρωμαϊκή κατάκτηση οι κυριότεροι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν κατά μήκος της μεσογειακής ακτής ήταν οι Ίβηρες, οι Κέλτες στο εσωτερικό και βορειοδυτικά, οι Λουσιτανοί στα δυτικά και οι Ταρτήσσιοι στα νοτιοδυτικά. Οι Φοίνικες, Καρχηδόνιοι και Έλληνες ίδρυσαν εμπορικούς οικισμούς κατά μήκος της ανατολική και νότιας ακτής. Η ανάπτυξη της γραφής έγινε μετά την άφιξη των πρώτων Φοινικών αποίκων και εμπόρων (χρονολογείται από τον 9ο αιώνα π.Χ. ή αργότερα).
μικρογραφία|Εικονογραφία που απεικονίζει το (τώρα χαμένο) μπρούτζινο του Λουζάγκα, ένα παράδειγμα της Κελτιβερικής γραφής.
Το νότιο τμήμα της χερσονήσου είχε αρκετές αποικίες Φοινίκων, περισσότερες από οπουδήποτε αλλού στη  κεντρο-δυτική μεσόγειο. Ήταν μικροί και πυκνοί οικισμοί.  Η αποικία του Γκαδίθ - η οποία διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς με την μητροπόλη της Τύρα - ξεχώριζε από της υπόλοιπες αποικίες, διαθέτοντας μια πιο περίπλοκη κοινωνικοπολιτική οργάνωση.  Οι Αρχαϊκοί Έλληνες έφτασαν στην χερσόνησο στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ.  Ιδρύσαν Ελληνικές αποικίες όπως το Εμπόρειον (570 π.Χ.). 

Οι Έλληνες είναι υπεύθυνοι για το όνομα Ιβηρία, προφανώς από το ποτάμι Έβρος. Μέχρι τον 6ο αιώνα π.Χ., μεγάλο μέρος της επικράτειας της νότιας Ιβηρίας πέρασε στην  επιρροή της Καρχηδονίας. Η επιρροή ενδυναμώθηκε από τον 4ο αιώνα και μετά. Οι Βαρκίδες, μετά την αποβίβαση τους στο Γκαδίρ το 237 π.Χ., κατέκτησαν εδάφη που ανήκαν στην σφαίρα επιρροής της Καρχηδονίας.  Μέχρι το 219 π.Χ., η παρουσία τους στην χερσόνησο υποστηρίχθηκε από τον έλεγχο τους σε μέρη όπως τη Καρθαγένη και το Ακρά Λουκέ (και τα δύο ιδρύθηκαν από τους Καρχηδόνιους), καθώς και το δίκτυο των παλιών οικισμών των Φοινίκων. 

 Ρωμαϊκή Ισπανία (2ο αιώνα π.Χ. - 5ο αιώνα μ.Χ.) 
εναλλ.=Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία το 3ο αιώνα|μικρογραφία|Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία τον 3ο αιώνα.
Ισπανία ήταν το όνομα που χρησιμοποιούνταν για την Ιβηρική Χερσόνησο υπό τη Ρωμαϊκή κυριαρχία από τον 2ο αιώνα π.Χ. Ο πληθυσμός σταδιακά ρωμαϊοποιήθηκε, ενώ οι τοπικοί ηγέτες εισήχθησαν στην ρωμαϊκή αριστοκρατική τάξη.

Οι Ρωμαίοι βελτίωσαν τις υπάρχουσες πόλεις, όπως τη Ταρραγόνα, και ίδρυσαν άλλες, όπως τη Σαραγόσα, τη Μέριδα, τη Βαλένθια, το Λέον, το Μπαδαχός και τη Παλένθια. Η οικονομία της χερσονήσου αναπτύχθηκε. Η Ισπανία τροφοδοτούσε τη Ρώμη με τρόφιμα, ελαιόλαδο, κρασί και μέταλλα. Οι αυτοκράτορες Τραϊανός, Αδριανός και Θεοδοσιος Α′, ο φιλόσοφος Σενέκας και οι ποιητές Μάρκος Βαλέριος, Κοϊντιλιανός και Λουκανός γεννήθηκαν στην Ισπανία. Οι ισπανικοί επισκόποι διεξήγαγαν το Συμβούλιο της Ελβίρας γύρω στο 306.

Μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τον 5ο αιώνα, μέρη της Ισπανίας έπεσαν υπό τον έλεγχο των γερμανικών φυλών των Βάνδαλων, Σουάβων και Βησιγότθοιων.

Η κατάρρευση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δεν οδήγησε στην ολική καταστροφή της κλασικής κοινωνίας όπως συνέβη σε περιοχές όπως η Ρωμαϊκή Βρετανία, η Γαλατία και η Κάτω Γερμανία κατά την πρώιμη Μεσαιωνική περίοδο, αν και οι θεσμοί και οι υποδομές μειώθηκαν. Οι γλώσσες της Ισπανίας, η θρησκεία της και οι βάσεις των νόμων της προέρχονται από αυτήν την περίοδο.

 Γοτθική Ισπανία (5ος αιώνας μ.Χ. - 8ος αιώνας μ.Χ.) 
εναλλ.=Βησιγοτθoικό Βασιλειο|μικρογραφία|Η μεγαλύτερη έκταση του Βησιγοτθoικού Βασιλείου της Τουλούζης, που δείχνει την χαμένη περιοχή χαμένη με ανοιχτό πορτοκαλί χρώμα.
Οι πρώτες γερμανικές φυλές που εισέβαλαν στην Ισπανία έφτασαν τον 5ο αιώνα, καθώς η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία εξασθενούσε. Οι Βησιγότθιοι, Σουάβοι, Βάνδαλοι και Αλανοί έφτασαν στην Ισπανία διασχίζοντας τη ν οροσειρά των Πυρηναίων, οδηγώντας στην ίδρυση του Βασιλείου των Σουάβων στη Γαλακία, στο βορειοδυτικό τμήμα, του Βασιλείου των Βανδαλών της Βανδαλουσίας (Ανδαλουσία) και του Βησιγοτθικού Βασιλείου στο Τολέδο. Οι ρωμαϊοποιημένοι Βησιγότθοι εισήλθαν στην Ισπανία το 415. Μετά τη θρησκευτική αλλαγή της μοναρχίας τους στον Ρωμαιοκαθολικισμό και την κατάκτηση των Σουαβικών εδαφών στο βορειοδυτικό και των βυζαντινών εδαφών στο νοτιοανατολικό, το Βησιγοτθικό Βασίλειο τελικά περιλάμβανε ένα μεγάλο μέρος της χερσονήσου.

Καθώς η Ρώμη παρακμάζει, γερμανικές φυλές εισέβαλαν στην πρώην αυτοκρατορία. Κάποιες ήταν οι λεγόμενες «φοιδεράτοι», φυλές εγγεγραμμένες για να υπηρετούν στους ρωμαϊκούς στρατούς και να λαμβάνουν γη ως αποζημίωση, ενώ άλλες, όπως οι Βάνδαλοι, εκμεταλλεύτηκαν την εξασθένηση των αμυντικών δυνατοτήτων της αυτοκρατορίας για να λεηλατήσουν. Οι φυλές που επέζησαν ανέλαβαν τις υπάρχουσες ρωμαϊκές θεσμικές δομές και δημιούργησαν διαδοχικά βασίλεια σε διάφορα μέρη της Ευρώπης. Η Ισπανία κατακτήθηκε από τους Βησιγότθοιους μετά το 410.

Ταυτόχρονα, διεξήχθη μια διαδικασία «ρωμαϊοποίησης» των γερμανικών και ουνικών φυλών. Οι Βησιγότθοι, για παράδειγμα, αλλαξοπίστησαν στον αρειανισμό γύρω στο 360, πριν ωθηθούν στα εδαφικά όρια της αυτοκρατορίας λόγω της επέκτασης των Ούννων.[25]

Οι Βησιγότθοι, αφού λεηλάτησαν τη Ρώμη δύο χρόνια νωρίτερα, έφτασαν στη Γαλατία το 412, ιδρύοντας το Βησιγοτθικό βασίλειο της Τουλούζης (στο νότιο τμήμα της σύγχρονης Γαλλίας) και σταδιακά επεκτείνοντας την επιρροή τους στην Ισπανία μετά τη μάχη του Βουγιέ (507) εις βάρος των Βανδάλων και των Αλανών, οι οποίοι μετακινήθηκαν στη Βόρεια Αφρική χωρίς να αφήσουν μόνιμο αποτύπωμα στην ισπανική κουλτούρα. Το Βησιγοτθοικό Βασίλειο μετέφερε την πρωτεύουσά του στο Τολέδο και έφτασε σε υψηλό σημείο κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Λεοβίγιλδου.

 Βησιγοτθηκή Κυριαρχία 
Το Βησιγοτθικό Βασίλειο κατέκτησε όλη την Ισπανία και την κυρίευσε μέχρι τις αρχές του 8ου αιώνα, όταν η χερσόνησος έπεσε στα χέρια των μουσουλμανικών κατακτητών. Η μουσουλμανική πολιτεία στην Ισπανία έγινε γνωστή ως Αλ-Άνταλους. Μετά από μια περίοδο μουσουλμανικής κυριαρχίας, η μεσαιωνική ιστορία της Ισπανίας χαρακτηρίζεται από τη μακρά Ανακατακτήση ή «Ρεκονκίστα» της Ιβηρικής Χερσονήσου. Η Ανακατακτήση απέκτησε ορμή κατά τον 12ο αιώνα, οδηγώντας στην ίδρυση των χριστιανικών βασιλείων της Πορτογαλίας, της Αραγωνίας, της Καστίλης και της Ναβάρρα, και μέχρι το 1250 είχε περιορίσει τον μουσουλμανικό έλεγχο στο Εμιράτο της Γρανάδας στο νοτιοανατολικό μέρος. Η μουσουλμανική κυριαρχία στη Γρανάδα διήρκεσε μέχρι το 1492, όταν έπεσε στους Καθολικούς Μοναρχές.

Η Ισπανία δεν γνώρισε μείωση ενδιαφέροντος για την κλασική κουλτούρα στο βαθμό που παρατηρήθηκε στη Βρετανία, τη Γαλατία και τη Γερμανία. Οι Βησιγότθοι, έχοντας αφομοιώσει τον ρωμαϊκό πολιτισμό και τη γλώσσα κατά τη διάρκεια της θητείας τους ως φοιδεράτοι, διατήρησαν περισσότερα από τα παλαιά ρωμαϊκά θεσμικά συστήματα. Διέθεταν μια ιδιαίτερη εκτίμηση για τους νομικούς κώδικες, γεγονός που οδήγησε σε συνεχή θεσμικά πλαίσια και ιστορικά αρχεία για το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου μεταξύ του 415, όταν ξεκίνησε η Βησιγοτθική κυριαρχία στην Ισπανία, και του 711, όταν παραδοσιακά θεωρείται ότι έληξε.

 Η Ισπανία του Φράνκο (1939-1975) 
Το καθεστώς του Φρανθίσκο Φράνκο οδήγησε στη θανάτωση και φυλάκιση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, οι οποίοι είτε υποστήριζαν τη Δεύτερη Ισπανική Δημοκρατία είτε θεωρούνταν δυνητικές απειλές για το φρανκικό κράτος. Πολλοί εκτελέστηκαν, φυλακίστηκαν ή στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Σύμφωνα με τον ιστορικό Γκαμπριέλ Τζάκσον, τα θύματα της "Λευκής Τρομοκρατίας" (εκτελέσεις και θάνατοι από πείνα ή ασθένειες στις φυλακές) μεταξύ 1939 και 1943 έφτασαν τις 200.000. Η απαγωγή παιδιών ήταν επίσης μια ευρέως διαδεδομένη πρακτική, με τον αριθμό των "χαμένων παιδιών" του φρανκισμού να εκτιμάται έως και 300.000.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, η Ισπανία διατήρησε επίσημα ουδέτερη στάση στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, παραμένοντας σε μεγάλο βαθμό οικονομικά και πολιτιστικά απομονωμένη από τον έξω κόσμο. Ως στρατιωτική δικτατορία, η Ισπανία απαγόρευσε όλα τα πολιτικά κόμματα, εκτός από το επίσημο κόμμα Falange. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις διαλύθηκαν και κάθε πολιτική δραστηριότητα που χρησιμοποιούσε βία ή εκφοβισμό απαγορεύτηκε.

Επί Φράνκο, η Ισπανία επιδίωξε ενεργά την επιστροφή του Γιβραλτάρ από το Ηνωμένο Βασίλειο, κερδίζοντας κάποια υποστήριξη στα Ηνωμένα Έθνη. Τη δεκαετία του 1960, η Ισπανία επέβαλε περιορισμούς στο Γιβραλτάρ, κορυφώνοντας το 1969 με το κλείσιμο των συνόρων, τα οποία άνοιξαν πλήρως ξανά μόλις το 1985.

Η ισπανική κυριαρχία στο Μαρόκο τερματίστηκε το 1967. Παρόλο που η Ισπανία αναδείχθηκε στρατιωτικά νικήτρια κατά τη διάρκεια της μαροκινής εισβολής στη Δυτική Ισπανική Αφρική (1957–1958), σταδιακά εγκατέλειψε τις εναπομείνασες αφρικανικές αποικίες της. Η Ισπανική Γουινέα απέκτησε ανεξαρτησία ως Ισημερινή Γουινέα το 1968, ενώ ο θύλακας του Ιφνί παραχωρήθηκε στο Μαρόκο το 1969. Ωστόσο, δύο πόλεις στη Βόρεια Αφρική, η Θέουτα και η Μελίγια, παραμένουν υπό ισπανική κυριαρχία.
εναλλ.=Φρανθίσκο Φράνκο και ο διορισμένος διάδοχός του, Πρίγκιπας Χουάν Κάρλος ντε Μπορμπόν.|μικρογραφία|Φρανθίσκο Φράνκο και ο διορισμένος διάδοχός του, Πρίγκιπας Χουάν Κάρλος ντε Μπορμπόν.
Τα τελευταία χρόνια της φρανκικής διακυβέρνησης χαρακτηρίστηκαν από μια περίοδο οικονομικού και πολιτικού φιλελευθερισμού, γνωστή ως ισπανικό θαύμα, που σηματοδότησε την άνθηση του τουριστικού τομέα και την οικονομική σύγκλιση της Ισπανίας με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Φράνκο κυβέρνησε μέχρι τον θάνατό του, στις 20 Νοεμβρίου 1975, οπότε και η εξουσία μεταβιβάστηκε στον Βασιλιά Χουάν Κάρλος. Τους τελευταίους μήνες πριν από τον θάνατό του, το ισπανικό κράτος βρισκόταν σε κατάσταση παράλυσης. Η συγκυρία αυτή αξιοποιήθηκε από τον Βασιλιά Χασάν Β' του Μαρόκου, ο οποίος διέταξε την "Πράσινη Πορεία" προς τη Δυτική Σαχάρα, την τελευταία αποικιακή κτήση της Ισπανίας.

 Ιστορία της Ισπανίας (1975 - σήμερα) 
Μετάβαση στη δημοκρατία

Η μετάβαση της Ισπανίας στη δημοκρατία σηματοδοτήθηκε από τον θάνατο του Φράνκο στις 20 Νοεμβρίου του 1975, με την ολοκλήρωσή της να επιτυγχάνεται με την εκλογική νίκη του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος στις 28 Οκτωβρίου του 1982.

Σύμφωνα με το σημερινό σύνταγμά της (1978), η Ισπανία είναι συνταγματική μοναρχία. Αποτελείται από 17 αυτόνομες κοινότητες (Ανδαλουσία, Αραγονία, Αστούριες, Βαλεαρίδες Νήσοι, Κανάρια Νησιά, Κανταβρία, Καστίλλη και Λεόν, Καστίλη–Λα Μάντσα, Καταλονία, Εξτρεμαδούρα, Γαλικία, Λα Ριόχα, Κοινότητα Μαδρίτης, Περιφέρεια Μούρθια, Χώρα των Βάσκων, Κοινότητα της Βαλένθια, Ναβάρρα) και 2 αυτόνομες πόλεις (Θέουτα και Μελίγια).
εναλλ.=Ο Φελίπε Γκονθάλεθ υπογράφει τη συνθήκη προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στις 12 Ιουνίου 1985.|μικρογραφία|Ο Φελίπε Γκονθάλεθ υπογράφει τη συνθήκη προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στις 12 Ιουνίου 1985.
Μεταξύ 1978 και 1982, η Ισπανία κυβερνούνταν από την Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου. Το 1981 έγινε απόπειρα πραξικοπήματος . Στις 23 Φεβρουαρίου, ο Αντόνιο Τέχερο, συνοδευόμενος από  μέλη της Ισπανικής πολιτοφυλακής εισήλθε στο Κογκρέσο των Αντιπροσώπων και διέκοψε τη συνεδρίαση, όπου ο Λεοπόλδο Κάλβο Σοτέλο αναμένονταν να διοριστεί πρωθυπουργός. Επισήμως, το πραξικόπημα απέτυχε χάρη στην παρέμβαση του βασιλιά Χουάν Κάρλο Α΄. Η Ισπανία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ προτού ο Κάλβο Σοτέλο εγκαταλείψει την εξουσία. Παράλληλα με την πολιτική αλλαγή σημειώθηκαν ριζικές αλλαγές στην ισπανική κοινωνία. Πιο συγκεκριμένα η απήχηση του συντηρητισμού μειώθηκε δραματικά ενώ διαδόθηκαν ο φιλελευθερισμός, η ελευθερία της έκφρασης και τα δικαιώματα των γυναικών.

Το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα κέρδισε τη σαρωτική πλειοψηφία στις γενικές εκλογές του Οκτωβρίου του 1982, υπό τον Φελίπε Γκονθάλεθ. Την 1η Ιανουαρίου του 1986, η Ισπανία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ). Τον Μάρτιο του 1986 διεξήχθη δημοψήφισμα σχετικά με το αν η Ισπανία έπρεπε να παραμείνει στο ΝΑΤΟ. Το κυβερνών κόμμα, το ΙΣΕΚ , τάχθηκε υπέρ της παραμονής της Ισπανίας (κάτι το οποίο ήταν αντίθετο με τη στάση τους το 1982). Από την άλλη, η Συντηρητική αντιπολίτευση (Λαϊκή Συμμαχία), κάλεσε σε αποχή.

Η χώρα διοργάνωσε τους Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες το 1992 στη Βαρκελώνη και τη Σεβίλλη Expo '92.

 Η Ισπανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1993–σήμερα) 
Το 1996, το κεντροδεξιό κόμμα Partido Popular ανέλαβε την εξουσία υπό την ηγεσία του Χοσέ Μαρία Αθνάρ. Στις 1 Ιανουαρίου 1999, η Ισπανία αντικατέστησε την πεσέτα με το ευρώ, το οποίο εισήχθη σε φυσική μορφή την 1η Ιανουαρίου 2002.

Στις 11 Μαρτίου 2004, ισλαμιστές εξτρεμιστές που συνδέονταν με την Αλ Κάιντα πραγματοποίησαν τρομοκρατικές επιθέσεις σε πολυσύχναστους προαστιακούς συρμούς στη Μαδρίτη, σκοτώνοντας 191 άτομα και τραυματίζοντας χιλιάδες. Οι εκλογές που διεξήχθησαν τρεις ημέρες αργότερα ανέδειξαν νικητή το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE), με τον Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο να διαδέχεται τον Αθνάρ στην πρωθυπουργία. Καθώς η κυβέρνηση Αθνάρ αρχικά απέδωσε την επίθεση στην ΕΤΑ, θεωρείται ότι αυτός ο χειρισμός επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα.

Μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), η Ισπανία γνώρισε μια περίοδο έντονης οικονομικής ανάπτυξης, η οποία τερματίστηκε απότομα με την οικονομική κρίση του 2008. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής άνθησης, η χώρα προσέλκυσε μεγάλο αριθμό μεταναστών, κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και σημαντική, αν και αδιευκρίνιστη, παράτυπη μετανάστευση από τη Λατινική Αμερική, την Ανατολική Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική.

Η Ισπανία είχε την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, όμως μετά το 2008 η παγκόσμια οικονομική ύφεση την έπληξε σοβαρά. Η κατάρρευση της στεγαστικής φούσκας και η εκτόξευση της ανεργίας πάνω από 25% οδήγησαν σε αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα. Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 1,2% το 2012, ενώ παρά τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια, οι επενδύσεις δεν αυξήθηκαν ικανοποιητικά. Οι μεγαλύτερες απώλειες σημειώθηκαν στους τομείς των ακινήτων, των τραπεζών και των κατασκευών.

Μέχρι τις αρχές του 2013, οικονομολόγοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Ισπανία αντιμετώπιζε πλέον χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα: βαθιά ριζωμένη ανεργία, μεγάλο αριθμό μικρομεσαίων επιχειρήσεων χαμηλής παραγωγικότητας και, κυρίως, περιορισμένη πρόσβαση σε πιστώσεις. Παράλληλα, η κρίση και η υψηλή ανεργία προκάλεσαν ένα παράδοξο φαινόμενο: ενώ η χώρα εξακολουθούσε να δέχεται παράτυπους μετανάστες, ταυτόχρονα σημειώθηκε μαζική μετανάστευση Ισπανών εργαζομένων προς άλλες χώρες της ΕΕ, βάσει της "Ελευθερίας Κίνησης" της Ένωσης. Υπολογίζεται ότι μεταξύ 2008 και 2013, περίπου 700.000 άτομα (1,5% του πληθυσμού) εγκατέλειψαν τη χώρα.

Η Ισπανία κατατάσσεται ως μια μεσαία δύναμη με περιορισμένη περιφερειακή επιρροή. Διαθέτει μικρή επιρροή στους διεθνείς οργανισμούς, δεν είναι μέλος της G8 και συμμετέχει στη G20 μόνο ως προσκεκλημένη. Ωστόσο, είναι μέλος της G6 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι