Εζνίκ του Κολμπ

O Εζνίκ του Κολμπ (παλαιά αρμενικά: Եզնիկ Կողբացի / Eznik Kołbacʻi ~ 380 – 450) ήταν Αρμένιος Χριστιανός συγγραφέας του 5ου αιώνα. Ήταν ένας από τους μαθητές του Μεσρώπ Μαστότς, του εφευρέτη του αρμενικού αλφαβήτου. Το μόνο έργο του που σώζεται είναι μια άτιτλη πραγματεία, που αντικρούει διάφορες θρησκευτικές και φιλοσοφικές ιδέες. Οι μελετητές αναφέρονται σε αυτό το έργο ως Κατά των Σεκτών ή Περί Θεού. Ταξιδεύοντας στην Έδεσσα και την Κωνσταντινούπολη, ο Εζνίκ συμμετείχε στη μετάφραση της Βίβλου και άλλης χριστιανικής λογοτεχνίας από τα ελληνικά και τα συριακά στα αρμενικά. Πιστεύεται ότι ταυτίζεται με έναν επίσκοπο του Μπαγρεβάντ ονόματι Εζνίκ.

 Βιογραφία 
Ο Εζνίκ γεννήθηκε περίπου το 380 στο Κολμπ (σημερινή Τουζλουτζά, Τουρκία) στην περιοχή Τσακάτκ στην επαρχία Αϊραράτ, στη βόρεια Μεγάλη Αρμενία. Ήταν μαθητής του Καθολικού Ισαάκ του Μεγάλου της Αρμενίας και του Μεσρώπ Μαστότς, οι οποίοι αναλάμβαναν τη δημιουργία του αρμενικού αλφαβήτου και τη μετάφραση χριστιανικών κειμένων στα αρμενικά. 

Ο Εζνίκ σπούδασε στη σχολή Αστισάτ και συμμετείχε στη μετάφραση της Βίβλου και άλλων κειμένων στα αρμενικά. Κατόπιν αιτήματός τους, πήγε πρώτα στην Έδεσσα και μετά στην Κωνσταντινούπολη για να τελειοποιηθεί στις διάφορες επιστήμες και να συλλέξει ή να αντιγράψει συριακά και ελληνικά χειρόγραφα της Βίβλου και τα συγγράμματα των Πατέρων της Εκκλησίας. Επέστρεψε στην Αρμενία μετά το 434.

Πιθανότατα ταυτίζεται με τον Εζνίκ, επίσκοπο της περιοχής του Μπαγρεβάντ, ο οποίος έλαβε μέρος στη Σύνοδο του Αρτασάτ το 449.

 Έργα 
Εκτός από το έργο του σε σχέση με τη νέα έκδοση της Βίβλου και τις διάφορες μεταφράσεις, συνέθεσε πολλά έργα, το κύριο μέρος των οποίων είναι η αξιοσημείωτη απολογητική πραγματεία του Κατά των Σεκτών ή Περί Θεού. Γράφτηκε μεταξύ 441 και 449 και περιέχει τέσσερα μέρη:

 Στο πρώτο, εναντίον των ειδωλολατρών, ο Εζνίκ πολεμά την αιωνιότητα της ύλης και την ουσιαστική ύπαρξη του κακού.
 Στο δεύτερο αντικρούει τα κύρια δόγματα του Ζωροαστρισμού (ιδιαίτερα του Ζουρβανισμού).
 Το τρίτο στρέφεται ενάντια σε πτυχές των πεποιθήσεων των Ελλήνων φιλοσόφων (Πυθαγόρειοι, Πλατωνιστές, Περιπατητικοί, Στωικοί και Επικούρειοι). Αυτή είναι η μόνη ενότητα, στην οποία ο Εζνίκ αντλεί τα επιχειρήματά του από τη Βίβλο και όχι από τη λογική.
 Το τέταρτο βιβλίο είναι μια έκθεση και διάψευση του Μαρκιωνισμού ως δυϊστικής αίρεσης.

Ένα ουσιαστικό θέμα του έργου είναι η σημασία της ελεύθερης βούλησης στη χριστιανική θεολογία. Ο Εζνίκ επιδεικνύει πολλή οξυδέρκεια και εκτεταμένη πολυμάθεια. Ήταν προφανώς εξοικειωμένος με την περσική γλώσσα όσο και με την ελληνική λογοτεχνία. Η αρμενική του επιλογή λέξεων είναι του εκλεκτότερου κλασικού τύπου, αν και η φύση της θεματολογίας του τον ανάγκασε να χρησιμοποιήσει αρκετές ελληνικές λέξεις. Το βιβλίο περιέχει επίσης πολλές ενδιαφέρουσες πλευρές, όπως η διάψευση της αστρολογίας από τον Εζνίκ και η εκτροπή του στο θέμα της συμπεριφοράς και της ψυχολογίας των ζώων.

Το αρχικό χειρόγραφο του Κατά των Σεκτών έχει χαθεί. Το έργο επέζησε λόγω μιας μόνο μεσαιωνικής μεταγραφής, που αντιγράφηκε στο Πανεπιστήμιο του Γκλαντζόρ. Αυτό το χειρόγραφο φυλάσσεται επί του παρόντος στο Ματενανταράν στο Ερεβάν της Αρμενίας. Ένα αντίγραφο της πρώτης εκτύπωσης του Κατά των Σεκτών ως βιβλίο στην Σμύρνη το 1762 βρίσκεται στη συλλογή της Βρετανικής Βιβλιοθήκης. Το Τάγμα των Μεχιταριστών Πατέρων στη Βενετία δημοσίευσαν μια ενημερωμένη έκδοση το 1826 και ξανά το 1865. Η πηγή όλων των σύγχρονων έντυπων εκδόσεων είναι το παλαιότερο χειρόγραφο του 1280 (Ματενανταράν № 1097). Δύο από τα παλαιότερα χειρόγραφα, που αντιγράφηκαν από διαφορετικούς γραφείς, χρονολογούνται στο 1280 και ένα από αυτά έχει χαθεί.

 Μεταφράσεις 

 Μια γαλλική μετάφραση (με τίτλο  ) από τον Λε Βαγιάν ντε Φλοριβάλ δημοσιεύτηκε το 1853.
 Μια γερμανική μετάφραση (με τίτλο  ) από τον Τζ. Μ. Σμιτ δημοσιεύτηκε το 1900.
 Μια πλήρης αγγλική μετάφραση (με τίτλο On God) από τη Μόνικα Μπλάντσαρντ και τον Ρόμπιν Ντάρλινγκ Γιανγκ δημοσιεύτηκε το 1998.
 Μια (συνοπτική) επανάληψη του έργου στα αγγλικά (με τίτλο Refutation of the Sects) από τον Τόμας Σαμουελιάν δημοσιεύτηκε το 1986 και είναι διαθέσιμη για ανάγνωση στο διαδίκτυο. Το πλήρες κείμενο δημοσιεύτηκε επίσης αργότερα το 2007.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Eznik of Kołb, Refutation of the Sects, στα αγγλικά

Κατηγορία:Αρμένιοι συγγραφείς
Κατηγορία:Αρμένιοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Αρμένιοι μεταφραστές
Κατηγορία:Χριστιανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Χριστιανοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Χριστιανοί του 5ου αιώνα