Πάπα Άμλετ

Πάπα Άμλετ () είναι ο τίτλος έργου των Γερμανών συγγραφέων Άρνο Χολτς και Γιοχάνες Σλαφ που δημοσίευσαν με το νορβηγικό ψευδώνυμο Μπγιάρνε P. Χόλμσεν. Εκδόθηκε το 1889 και περιλαμβάνει τις τρεις νουβέλες: Πάπα Άμλετ, Η πρώτη μέρα στο σχολείο και Ένας θάνατος. Με τη νουβέλα Ο σιδηροδρομικός φύλακας Τιλ (1888) του Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, είναι τα πιο χαρακτηριστικά έργα της γερμανικής νατουραλιστικής πεζογραφίας. 

Η ιστορία του τίτλου αναφέρεται σε έναν πάμπτωχο, άνεργο ηθοποιό, ο οποίος κάποτε είχε γνωρίσει καλύτερες μέρες παίζοντας ακόμη και Άμλετ: στην εμμονή του με τον ρόλο του έργου του Σαίξπηρ οφείλεται το παρατσούκλι του. Το Η πρώτη μέρα στο σχολείο είναι κριτική της σχολικής πειθαρχίας που επιβάλλεται με αυστηρές τιμωρίες. Το Ένας θάνατος περιγράφει δύο φίλους που περνούν τη νύχτα προσέχοντας έναν φίλο τους που τραυματίστηκε θανάσιμα σε μονομαχία.

 Περιεχόμενο 
Ο Νιλς Τίνβιμπερ είναι ένας άνεργος ηθοποιός από το Τρόντχαϊμ. Πριν από χρόνια, είχε γίνει διάσημος παίζοντας Άμλετ. Ωστόσο, στη συνέχεια η ματαιοδοξία του τον εμπόδισε να παίξει υποδεέστερους ρόλους, έχασε τη δουλειά του και μόλις και μετά βίας καταφέρνει να επιβιώσει σε μια νοικιασμένη σοφίτα όπου ζει με τη γυναίκα Αμέλια και τον μικρό γιο του. Θρηνεί τη χαμένη του φήμη και βρίσκει τη γυναίκα του αποκρουστική και παραμελημένη. Αναγκάζεται να βάλει ενέχυρο όλα τα υπάρχοντά του, ακόμη και τα ρούχα του. Ο άλλοτε όμορφος και περιποιημένος άντρας έχει γίνει τώρα σκιά του παλιού εαυτού του. Απορρίπτει μια πρόταση από έναν περιοδεύοντα θίασο και μετά από λίγο εγκαταλείπει την περιστασιακή δουλειά γυμνού μοντέλου σε μια ακαδημία τέχνης. Δεν είναι συμπαθητικός χαρακτήρας: ενώ προσφέρει ελάχιστα για να ζήσει την οικογένεια, κατηγορεί τη σύζυγό του για τα ταπεινά γεύματα στο σπίτι. Αντιτίθεται όταν η Αμέλια θέλει να κερδίσει κάποια χρήματα με το ράψιμο, και χτυπάει το παιδί του όταν κλαίει. Η Αμέλια δεν μπορεί να αντιδράσει, είναι εξασθενημένη από σοβαρή ασθένεια - πιθανώς φυματίωση, επίσης δεν ενδιαφέρεται για τις συνθήκες διαβίωσης και ζουν στη βρωμιά. Όταν η σπιτονοικοκυρά απειλεί να τους κάνει έξωση, ο Νιλς κάνει μια τελευταία προσπάθεια να βρει δουλειά. Καταλήγει όμως στα μπαρ του λιμανιού του Τρόντχαϊμ, όπου παίζει για τους λιμενεργάτες Άμλετ κερδίζοντας μικρά φιλοδωρήματα και πίνει μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. 

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, το βράδυ πριν την έξωση, ο εντελώς μεθυσμένος Νιλς επιστρέφει ακόμη πιο βάναυσος και επιθετικός. Αναγκάζει τη γυναίκα του σε σεξουαλική επαφή και τη δεύτερη φορά, το κλάμα του παιδιού τον διακόπτει. Σε μια έκρηξη οργής, στραγγαλίζει το παιδί. Οκτώ μέρες αργότερα, το πτώμα του ανακαλύφθηκε στο χιόνι, είχε παγώσει στο δρόμο ενώ ήταν μεθυσμένος. Η Αμέλια έπεσε εντελώς σε κατάθλιψη.

 Σχόλια 
Το έργο είναι αντιπροσωπευτικό του νατουραλισμού: περιγράφει το ζοφερό κλίμα μιας οικογένειας που ζει στο περιθώριο της κοινωνίας και διολισθαίνει στην καταστροφή εξαιτίας της ματαιοδοξίας του άνδρα που ονειρεύεται την παλιά του δόξα. Το θέμα ήταν συγκλονιστικό για τους σύγχρονους με την εστίασή του στους κοινωνικά απόκληρους, τη φτώχεια, την ανεργία, τον αλκοολισμό, την ασθένεια, την οικογενειακή βία και τον θάνατο. Για να απεικονιστεί η επιρροή του περιβάλλοντος, το σκηνικό περιγράφεται με λεπτομέρεια. Ωστόσο, το έργο δεν αντιπροσωπεύει μια ρήξη με τη λογοτεχνική παράδοση μόνο λόγω του περιεχομένου, αλλά και λόγω της μορφής του: η καθημερινή γλώσσα, τα σημεία στίξης και οι επαναλαμβανόμενες ή  μισοτελειωμένες φράσεις αφήνουν στον αναγνώστη την αίσθηση ότι είναι μάρτυρας μιας πραγματικής συνομιλίας και κάνουν την αφήγηση πιο άμεση.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά θεατρικά έργα