Μάρκος Βαλέριος Μεσάλλα Μεσαλλίνος

Ο Μάρκος Βαλέριος Μεσάλλα Μεσαλλίνος, λατινικά: Marcus Valerius Messalla Messallinus, που επίσης γράφεται ως Μεσαλίνος, Messalinus,  (π. 36 π.Χ. – μετά το 21 μ.Χ.) ήταν Ρωμαίος συγκλητικός που εξελέγη ύπατος για το 3 π.Χ.

 Νεανική ζωή 
Ο Μεσαλλίνος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Ρώμη. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του συγκλητικού, ρήτορα και λογοτεχνικού προστάτη Mάρκου Βαλέριου Μεσάλλα Κορβίνου (του οποίου έμοιαζε στον χαρακτήρα) και της πρώτης συζύγου του Καλπουρνίας. Ο Μεσαλλίνος είναι γνωστό ότι είχε τουλάχιστον μία αδελφή, τη Βαλερία, η οποία παντρεύτηκε τον συγκλητικό Τίτο Στατίλιο Ταύρο.  Από τον δεύτερο γάμο τού πατέρα του,  ο νεότερος ετεροθαλής αδελφός του ήταν ο συγκλητικός Mάρκος Αυρήλιος Κόττα Μάξιμος Μεσαλίνος.  Ο Μεσαλλίνος ήταν μεγάλος θείος της Λολλίας Παυλίνας, της 3ης συζύγου του Καλιγούλα, και συγγενής με τη Στατίλια Μεσσαλίνα, 3ης συζύγου του Νέρωνα.

 Σταδιοδρομία 
Ο ποιητής Άλβιος Τίβουλος αναφέρει ότι ο Μεσαλλίνος έγινε δεκτός στους δεκαπέντε άνδρες των ιερών πράξεων (quindecimviri sacris faciundis), τον σύλλογο υπεύθυνο για τα Σιβυλλικά Βιβλία.  Ο Σάυμ σημειώνει ότι η ημερομηνία εισδοχής του Μεσαλλίνου ήταν πριν από το τέλος του ποιητή το 19 π.Χ., και υποστηρίζει ότι η εισδοχή ήταν το 21 π.Χ.  Υπηρέτησε ως ύπατος το 3 π.Χ. 

Το 6 μ.Χ. ο Μεσαλλίνος υπηρέτησε ως κυβερνήτης στο Ιλλυρικό.  Κατά τη διάρκεια του χρόνου του στο Ιλλυρικό, υπηρέτησε με τον Τιβέριο με διάκριση σε μία εκστρατεία κατά των Παννονίων και των Δαλματών, στην εξέγερση της Μεγάλης Ιλλυρικής Επανάστασης με τη μισή Λεγεώνα XX Βαλερία Νικήτρια. Juster, Elgies: With parallel Latin text, p. 119 Ο Μεσαλλίνος νίκησε τους Παννόνιους, με αρχηγό τον Βάτο τον Δαισιτιάτη, και εμπόδισε την εξάπλωση της εξέγερσης. Για τη νίκη του επί του Βάτο, ο Μεσαλλίνος ανταμείφθηκε με μία τιμητική διάκριση (ornamenta triumphalia) και μία θέση στην πομπή κατά τη διάρκεια του Παννονικού θριάμβου του Τιβέριου το 12 μ.Χ., τέσσερα χρόνια μετά το τέλος τού πατέρα του. 

Στην πρώτη σύνοδο της Συγκλήτου μετά την άνοδο του Τιβέριου στον αυτοκρατορικό θρόνο το 14 μ.Χ., ο Μεσαλλίνος πρότεινε να ορκίζεται ετήσιος όρκος πίστης στον Αυτοκράτορα. Ο Τιβέριος απέρριψε αυτήν την προσφορά, και μετά ρώτησε αν αυτή η κίνηση ήταν δική του ιδέα. Ο Μεσαλλίνος απάντησε ότι ήταν μία αυθόρμητη πρόταση, με σκοπό να δείξει το δημόσιο πνεύμα, ακόμη και με κίνδυνο της δικής του ασφάλειας.  Στη συνέχεια εμφανίζεται στην ιστορία έξι χρόνια αργότερα, το 20 μ.Χ., ως μέρος της έκβασης της δίκης και της εκτέλεσης του Γναίου Καλπούρνιου Πίσωνα. Ο Κ. Τάκιτος σημειώνει ότι ο Μεσαλλίνος, μαζί με τον Καικίνα Σεβήρο, πρότειναν να τοποθετηθεί ένα χρυσό άγαλμα στον ναό του Άρη του Εκδικητή και ένας βωμός αφιερωμένος στην Εκδίκηση, για τον εορτασμό τής εκτέλεσης του Πίσωνα. Ο Αυτοκράτορας Τιβέριος εμπόδισε την κίνηση, επισημαίνοντας ότι οι νίκες επί των ξένων δυνάμεων τιμούνταν με τέτοιες πράξεις, αλλά οι εσωτερικές συγκρούσεις θα έπρεπε να καλύπτονται από σιωπηλή θλίψη. Ο Μεσαλλίνος καταγράφεται ότι πρότεινε επίσης να δοθούν δημόσιες ευχαριστίες στον Τιβέριο και σε άλλα άτομα, που εκδικήθηκαν τον Γερμανικό . Όταν ο Λεύκιος Νίνιος Ασπρένας ρώτησε εύστοχα, εάν ο Μεσαλλίνος είχε σκόπιμα παραλείψει κάθε αναφορά στον Κλαύδιο στην πρότασή του, προστέθηκε τότε και ο μελλοντικός Αυτοκράτορας.  Ο Μεσαλλίνος εμφανίζεται επίσης ως ένας από τους επτά μάρτυρες του Senatus consultum de Cn. Pisone patre, της επίσημης πράξης της Ρωμαϊκής Συγκλήτου σχετικά με τη δίκη και την τιμωρία του Πίσωνα. 

Η τελευταία φορά που ο Τάκιτος αναφέρει τον Μεσαλλίνο είναι στην αφήγηση του 21 μ.Χ., όταν μίλησε ενάντια σε μία πρόταση ενώπιον της Συγκλήτου να απαγορεύσει στους συγκλητικούς να φέρουν τις γυναίκες τους μαζί τους, όταν έφευγαν για να κυβερνήσουν μία επαρχία. Ο Σάυμ υπαινίσσεται ότι ο Μεσσαλλίνος απεβίωσε λίγο αργότερα, σημειώνοντας ότι ο Τάκιτος δεν παρείχε ειδοποίηση νεκρολογίας για τον συγκλητικό, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «η ομιλία λειτούργησε ως εμφανής έξοδος». 

 Λογοτεχνία 
Ο Τίβουλλος δεν είναι ο μόνος ποιητής, που αναφέρει τον Μεσαλλίνο. Από την εξορία του στην Τόμιδα, ο ποιητής Π. Οβίδιος του απηύθυνε τρία ποιήματα. Η Θλίψη (Tristia) του Οβίδιου περιλαμβάνει ποιήματα που γράφτηκαν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στην εξορία και των πρώτων ετών του στην Τόμιδα, κανένα από τα οποία δεν αναφέρει ονόματα. Ο Σάυμ εξηγεί αυτή την παράλειψη «δήθεν για να αποφύγει την αμηχανία».  Παρόλα αυτά, ο Σάυμ είναι βέβαιος, ότι ένα από τα ποιήματα της Tristia (IV.4) απευθύνεται στον Μεσαλλίνο. Αφού ξεκίνησε με ένα κομπλιμέντο για την ευγενή γέννηση, τον ευγενή χαρακτήρα και την ευγλωττία που κληρονόμησε από τον πατέρα του, ο Οβίδιος παρακαλεί τον Μεσαλλίνο να παρέμβει στον Αύγουστο, για να τον ανακαλέσει από την εξορία.

Τα επόμενα άλλα δύο ποιήματα αποτελούν μέρος της συλλογής τριών βιβλίων του με τίτλο Επιστολές από τον Εύξεινο Πόντο (Epistulae ex Ponto), σε ελεγειακές λέξεις όπως η Tristia, αλλά παρέχουν τα ονόματα των αποδεκτών των ποιημάτων, σε αντίθεση με την Tristia. Ο Σάυμ χρονολογεί το πρώτο ποίημα (I.7) στο 12 μ.Χ.,  και το δεύτερο (II.2) στο επόμενο έτος.  Και τα δύο επαναλαμβάνουν τις εκκλήσεις του Οβίδιου για βοήθεια, για να ανακληθεί από τον Τόμιδα. «Τα τρία ποιήματα που απευθύνονται προς αυτόν, αποτυγχάνουν να αποκαλύψουν οποιαδήποτε στενή προσωπική σχέση, κοινές γνωριμίες, ή αρέσκεια στην ποίηση», παρατηρεί ο Σάυμ και το αντιπαραβάλλει αυτό με τη σχέση του Οβίδιου με τον αδελφό του Μεσαλίνου, Κόττα Μάξιμο. «Ο Οβίδιος τον γνώριζε από την κούνια ( Ex P. II.3.72), αναφέρει στο 11 για τη σύζυγό του και τον νεογέννητο γιο του (Tr. IV.5.27ff)». 

 Οικογένεια 
Η κόρη του Μεσαλλίνου, Βαλερία Μεσαλλία γεννήθηκε π. 10 π.Χ. (η μητέρα της μπορεί να ήταν η Κλαυδία Μαρκέλλα η Νεότερη) και αργότερα παντρεύτηκε τον πραίτορα του 17 μ.Χ., Λεύκιο Βιψτάνο Γάλλο. Στην επόμενη γενιά είναι γνωστά δύο Βιψτάνοι, με τα επίθετα (cognomina) "Mεσάλλα" και "Ποπλικόλα". Αυτό οδήγησε τον Ρόναλντ Σάυμ να παρατηρήσει, ότι είτε ο Λεύκιος είτε ο Μάρκος Βιψτάνος Γάλλος νυμφεύτηκαν μία κόρη του Mάρκου Βαλέριου Μεσάλλα Μεσαλλλίνου και της Κλαυδίας Μαρκέλλας της Νεότερης, η οποία ονομάζεται (για λόγους ευκολίας) Βαλερία Μεσαλλία.  Αυτή η συμμαχία με το γένος των Βαλερίων, οδήγησε στην εξέχουσα θέση της οικογένειας κατά τους πρώτους αιώνες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.  Σύμφωνα με τον Γάλλο Ιστορικό Κρίστιαν Σετιπάνι, μετά το τέλος τού συζύγου της Παύλου Αιμίλιου Λέπιδου, η Mαρκέλλα παντρεύτηκε τον Ρωμαίο συγκλητικό Mάρκο Βαλέριο Μεσάλλα Μεσαλλίνο.  Η Μαρκέλλα γέννησε στον Μεσαλλίνο μία κόρη, που ονομαζόταν Βαλερία Μεσαλλία, γεννημένη περί το 10 π.Χ., η οποία αργότερα παντρεύτηκε τον πραίτορα του 17, Λεύκιο Βιψτάνο Γάλλο. Settipani, Continuité gentilice et continuité sénatoriale dans les familles sénatoriales romaines à l'époque impériale Ωστόσο, ο Μεσαλλίνος (γιος του Κορβίνου) ήταν νεότερος από τη Μαρκέλλα. Αυτό το γεγονός δεν εμποδίζει τον γάμο, αλλά τον καθιστά απίθανο, δεδομένης της ρωμαϊκής παράδοσης.

 Παραπομπές 

 Πηγές 

 Mάρκος Βαλλήιος Πατέρκουλος - 2.112.1-2
 Tάκιτος - The Annals of Imperial Rome
 Σουητώνιος - Οι βίοι των δώδεκα Καίσαρων
 Δίων ο Κάσσιος, 55.30.1-5.
 A. Tibullus, The Complete Poems of Tibullus: An En Face Bilingual Edition, University of California Press, 2012
 AM Juster, Elegiies: With parallel Latin text (Google eBook), Oxford University Press, 2012
 Velleius Paterculus – Μετάφραση με εισαγωγή και σημειώσεις από JC Yardley & AA Barrett, The Roman History, Hackett Publishing, 2011
 M. Gagarin & E. Fantham, The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome: Academy Bible, Oxford University Press, 2009
 V. Paterculus, Paterculus: The Tiberian Narrative, Cambridge University Press, 2004


Κατηγορία:Δυναστεία των Ιουλίων και Κλαυδίων
Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 1ου αιώνα π.Χ.