Πόπλιος Ρουτίλιος Ρούφος

Ο Πόπλιος Ρουτίλιος Ρούφος, λατιν.: Publius Rutilius Rufus (158 π.Χμετά το 78 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος πολιτικός, στρατιώτης, ρήτορας και ιστορικός του γένους των Ρουτιλίων, καθώς επίσης και μεγάλος θείος του Γ. Ιουλίου Καίσαρα (μέσω της αδελφής του Ρουτιλίας, γιαγιάς του Καίσαρα). Επέτυχε το ανώτατο πολιτικό αξίωμα στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία όταν εξελέγη ύπατος το 105 π.Χ.

Κατά τη διάρκεια της υπατείας του, αναμόρφωσε το σύστημα ασκήσεων του στρατού, και βελτίωσε την πειθαρχία των ανδρών. Ως διάδοχος στον Κόιντου Μούκιου Σκαιβόλα, προσπάθησε να προστατεύσει τους κατοίκους της Ασίας από τον εκβιασμό από την τάξη των ιππέων, γεγονός που τους προκάλεσε να εγείρουν την κατηγορία του εκβιασμού από αυτούς τους επαρχιώτες. Η κατηγορία ήταν ψευδής, αλλά καθώς οι ένορκοι επιλέχθηκαν από την ιππική τάξη, καταδικάστηκε. Εξορίστηκε και πήγε στη Λέσβο και έπειτα στη Σμύρνη, όπου έγραψε ιστορία της Ρώμης στα ελληνικά.

 Καταγωγή 
Ήταν το τρίτο παιδί ενός Πόπλιου Ρουτίλιου: τα άλλα παιδιά ονομάζονταν Λεύκιος και Ρουτιλία (μητέρα του Γάιου Αυρήλιου Κόττα). Ο Ρούφος σπούδασε φιλοσοφία υπό τον Παναίτιο (και έγινε στωικός), νομικά, ρητορική υπό τον Σουλπίκιο Γάλβα , και Ελληνικά.

 Στρατιωτική σταδιοδρομία και υπατεία 
Ξεκίνησε τη στρατιωτική του σταδιοδρομία το 134 π.Χ., ως μέλος του επιτελείου του Πόπλιου Κορνήλιου Σκιπίωνα Αιμιλιανού κατά τη διάρκεια του Νουμαντικού Πολέμου. Ενώ βρισκόταν στην Ισπανία, πρέπει να είχε έρθει σε επαφή με τον Γάιο Μάριο και τον Ιουγούρθα, που υπηρέτησαν επίσης υπό τον Σκιπίωνα. Πιθανότατα είδε δράση κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας της Nουμαντίας.

Το 115 π.Χ. ο Ρούφος έκανε εκστρατεία για να εκλεγεί ύπατος. Ηττήθηκε για την υπατεία από τον Μάρκο Αιμίλιο Σκαύρο. Μετά τις εκλογές άσκησε δίωξη στον Σκαύρο για ambitus. Ο Σκαύρος με τη σειρά του άσκησε δίωξη στον Ρούφο για την ίδια κατηγορία. Και οι δύο απέτυχαν.

Ο Ρούφος ήταν διάδοχος του Κόιντου Καικίλιου Μέτελλου Νουμιδικού στην εκστρατεία κατά του Ιουγούρθα το 109 π.Χ., μαζί με τον Γάιο Μάριο.  Διακρίθηκε στη μάχη του Mουθούλ, όπου αντιμετώπισε μια κατηγορία από τον Boμίλκαρ, και κατάφερε να αιχμαλωτίσει ή να ακρωτηριάσει τους περισσότερους ελέφαντες του πολέμου των Νουμιδών.

Το 105 π.Χ. εξελέγη στην υπατεία  ως ανώτερος εταίρος του Γναίου Μάλλιου Μάξιμου. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπάτου, η Ρώμη αντιμετώπισε την κρίση της πιθανής εισβολής των μεταναστών Κίμβρων και Tευτόνων, που είχαν φτάσει στην επαρχία της Πέραν των Άλπεων Γαλατίας: ως ανώτερος ύπατος και επιπλέον αυτός με διακεκριμένο στρατιωτικό ιστορικό, θα περίμενε κανείς ότι ο Ρουτίλιος ήταν αυτός, που οδήγησε τον ρωμαϊκό στρατό βόρεια, για να αντιμετωπίσει τις γερμανικές φυλές. Ωστόσο για κάποιον λόγο, αυτό το καθήκον ανατέθηκε στον μικρότερο συνεργάτη του με καταστροφικές συνέπειες, καθώς ο Μάλλιος και ο ανθύπατος κυβερνήτης Σερουίλιος Καιπίων αποδείχθηκαν ανίκανοι, ή απρόθυμοι να συνεργαστούν, με αποτέλεσμα μία συντριπτική ήττα στη μάχη του Aραούσιo, ενώ ο ίδιος ο Ρουτίλιος παρέμεινε στη Ρώμη. Τα κύρια επιτεύγματά του αφορούσαν την πειθαρχία τού στρατού, και την εισαγωγή ενός βελτιωμένου συστήματος ασκήσεων. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως λεγάτος στον Κόιντο Μούκιο Σκαιβόλα, κυβερνήτη (proconsul) της Ασίας. 

 Εξορία και μετέπειτα ζωή 
Βοηθώντας τον προϊστάμενό του στις προσπάθειές του να προστατεύσει τους κατοίκους της Ασίας από τους εκβιασμούς των τελωνών (publicani), που ήταν φοροεισπράκτορες, ο Ρούφος υπέστη το μίσος του ιππικής τάξης, στην οποία ανήκαν οι publicani. Το 92 π.Χ. κατηγορήθηκε για εκβίαση χρημάτων από τους επαρχιώτες, αν και είχε καταβάλει προσπάθειες να αποτρέψει τον εκβιασμό τους. Η κατηγορία ήταν ευρέως γνωστό ότι ήταν ψευδής, αλλά καθώς οι ένορκοι εκείνη την εποχή επιλέγονταν από την τάξη των ιππέων, καταδικάστηκε, καθώς η διαταγή έφερε μνησικακία εναντίον του. Ο διάσημος Ρωμαίος καλοφαγάς Απίκιος συνέβαλε στην καταδίκη του. Η περιουσία του κατασχέθηκε, για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις για αποζημίωση. 

Αποσύρθηκε στη Μυτιλήνη και στη συνέχεια στη Σμύρνη, όπου πέρασε την υπόλοιπη ζωή του «ως επίτιμος πολίτης μεταξύ των επαρχιών, που φέρεται ότι καταπίεσε».  Ο Κικέρων τον είχε επισκεφθεί εκεί μέχρι το έτος 78 π.Χ. Αν και προσκλήθηκε από τον Λεύκιο Κορνήλιο Σύλλα να επιστρέψει στη Ρώμη, ο Ρούφος αρνήθηκε να το κάνει. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Σμύρνη έγραψε την αυτοβιογραφία του και την ιστορία της Ρώμης στα ελληνικά, μέρος της οποίας είναι γνωστό ότι ήταν αφιερωμένο στον Νουμαντικό πόλεμο.  Διέθετε ενδελεχή γνώση του δικαίου, και έγραψε πραγματείες γι' αυτό το θέμα, ορισμένα αποσπάσματα των οποίων παρατίθενται στον Πανδέκτη (Digesta) του Ιουστινιανού Α΄. Επίσης γνώριζε καλά την ελληνική λογοτεχνία.

 Οικογένεια 
Ήταν νυμφευμένος με τη Λιβία, την αδελφή του Mάρκου Λίβιου Δρούσου.  Ο γιος τους μπορεί να ήταν ο Πόπλιος Ρουτίλιος Νούδος. 

 Στη μυθοπλασία 
 Στο μυθιστόρημα του Steven Saylor, Wrath of the Furies, ο Publius Rutilius Rufus εμφανίζεται ως ένας από τους δευτερεύοντες χαρακτήρες.
 Στο μυθιστόρημα της Colleen McCullough The First Man in Rome (το πρώτο βιβλίο της σειράς Masters of Rome ) ο Publius Rutilius Rufus εμφανίζεται ως ένας από τους δευτερεύοντες χαρακτήρες.

 Παραπομπές 

Πηγές


 Περαιτέρω ανάγνωση 


Κατηγορία:Ρωμαίοι συγγραφείς
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαίοι στρατηγοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 2ου αιώνα π.Χ.