Εποχή των Βίκινγκ

|300x300εσ
μικρογραφία|299x299εσ|Ο χάρτης απεικονίζει τις περιοχές που κατοικήθηκαν και επηρεάστηκαν από τους Σκανδιναβούς.
Η εποχή των Βίκινγκ περιγράφει τις ενέργειες εμπόρων, ναυτικών και πολεμιστών, κυρίως σκανδιναβικής καταγωγής, που ζούσαν στο βόρειο μισό τμήμα της Ευρώπης. Ξεκίνησαν τις επιδρομές από τον 8ο αιώνα και μετά, για να κατακτήσουν και να εποικίσουν νέες περιοχές. Τα άλλα γνωστά τους ονόματα είναι Νορμανδοί (βόρειοι άνθρωποι), Ρώσοι και Βάραγγοι.

Η αρχή της εποχής των Βίκινγκ, οι οποίοι προέρχονται από τη Σκανδιναβία, μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια: η πρώτη μεγάλη επίθεση στο μοναστήρι του Λίντισφαρν έγινε στις 8 Ιουνίου 793.793. június 8. - A „viking kor” kezdete Európában, rubicon.hu Το τέλος της δεν μπορεί να συνδεθεί με ένα συγκεκριμένο γεγονός, αλλά συνέπεσε κατά προσέγγιση με την ολοκλήρωση της υιοθέτησης του χριστιανισμού στα τέλη του 11ου αιώνα. Στους τρεις αιώνες μεταξύ αυτών των δύο ημερομηνιών, οι πολεμιστές Βίκινγκ τρομοκρατούσαν όλη τη Δυτική και Νότια Ευρώπη, κατέκτησαν το μεγαλύτερο μέρος της Αγγλίας και της Ιρλανδίας, ίδρυσαν το Δουκάτο της Νορμανδίας και τη Ρωσία του Κιέβου στο έδαφος της σημερινής Ουκρανίας. Κατέκτησαν την Ισλανδία, ανακάλυψαν και αποίκησαν τη Γροιλανδία και εγκαταστάθηκαν για λίγο στη Βόρεια Αμερική.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι Βίκινγκ εγκατέλειψαν την πατρίδα τους σε μεγάλους αριθμούς και μπήκαν στη θάλασσα. Αρκετοί παράγοντες μπορεί να σχετίζονται με αυτό. Ο κύριος λόγος που συνήθως αναφέρεται είναι ο υπερπληθυσμός. Ο μεγαλύτερος αριθμός τους βρισκόταν συγκεντρωμένος ιδιαίτερα στις κοντινές περιοχές. Εκεί που ήταν πιο μαζικά παρόντες, οι Βίκινγκ έχουν αφήσει το σημάδι τους στον πολιτισμό. 

Ανάμεσα στα μεγαλύτερα τεχνολογικά επιτεύγματα των Βίκινγκ ήταν τα πλοία τους, τα οποία μπορούσαν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις στην ανοιχτή θάλασσα με πανιά. Το πιο γνωστό είναι το μακρόπλοιο, το οποίο με την ευελιξία του και τη χαμηλή καρίνα του μπορούσε να μπει σε ρηχά νερά.

 Οι λόγοι και οι μορφές της εμφάνισης των Βίκινγκ 
αριστερά|μικρογραφία|249x249εσ|Τα απομεινάρια του πλοίου Γκόκσταντ, Σάντεφιορντ, Νορβηγία.

Από τον 8ο αιώνα και μετά, οι Βίκινγκ εγκατέλειψαν μαζικά την πατρίδα τους και βγήκαν στη θάλασσα. Ένας από τους λόγους που συνήθως αναφέρεται είναι ο υπερπληθισμός, ωστόσο, ο επικρατέστερος εικάζεται ότι ήταν οι εμπορικές σχέσεις. Οι Βίκινγκ είχαν την ευκαιρία να επεκτείνουν την επιρροή τους στους βόρειους εμπορικούς δρόμους και να εξασφαλίσουν μεγάλο εισόδημα από αυτούς. Αυτό έφερε μια επιπλέον μεγάλη ευκαιρία, την οποία εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο: την πειρατεία. Το δέλεαρ του πλούτου και η επιρροή από το εμπόριο και την πειρατεία ήταν ένας σημαντικός παράγοντας στις επιδρομές. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε έναν επιπλέον λόγο: τον χαρακτήρα των Βίκινγκ. Ήταν γενναίοι, αψηφούσαν τον θάνατο και αναζητούσαν τη δόξα και την περιπέτεια. Αυτά τα χαρακτηριστικά τους έκαναν ισχυρούς πολεμιστές που προκαλούσαν φόβο και επικίνδυνους αντιπάλους.  

Οι πρώτες κινήσεις των Βίκινγκ ήταν οι μεμονωμένες πειρατικές επιδρομές και τα ταξίδια ανακάλυψης, με επικεφαλής συνήθως κατώτερους αρχηγούς και ηγέτες φυλών, και το αποτέλεσμα ήταν να καταφέρνουν μια πλούσια λεία. Αυτές οι μικρές περιπέτειες ήταν χαρακτηριστικές ολόκληρης της εποχής. Ο πρωταρχικός στόχος των υψηλόβαθμων Βίκινγκ ήταν η πολιτική επέκταση, η κατάκτηση περιοχών που θα μπορούσαν να είναι τόσο πολιτικά όσο και εμπορικά πολύτιμες. Ωστόσο, οι μεγαλύτερες εκστρατείες ξεκίνησαν με αποικιακές προθέσεις, κυρίως από τη Δανία και τη Νορβηγία. Οι Βίκινγκ πήραν τον έλεγχο της βόρειας Γαλλίας, της Αγγλίας και του μεγάλου μέρους της Ιρλανδίας και την κράτησαν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτές οι εκστρατείες οδηγούνταν τις περισσότερες φορές όχι από ηγεμόνες, αλλά από υψηλόβαθμους στρατηγούς. Οι Σουηδοί Βίκινγκ, από την άλλη, διέπρεψαν στην εξερεύνηση νέων εμπορικών ευκαιριών και οι δραστηριότητές τους δεν κατευθύνονταν προς τα δυτικά, αλλά προς τα νότια και τα νοτιοανατολικά.

 Εμφάνιση των Βίκινγκ στην ευρωπαϊκή ιστορία 
μικρογραφία|300x300εσ|Πλοίο Όσεμπεργκ, Μουσείο Πολιτιστικής Ιστορίας (Μουσείο πλοίων Βίκινγκ), Όσλο, Νορβηγία.
Η πρώτη επιδρομή των Βίκινγκ για την οποία σώζεται ένα αρχείο έλαβε χώρα τον Ιούνιο του 793 και κατευθύνθηκε προς το Λίντισφαρν, ένα μικρό νησί της Νορθούμπριας στο οποίο ο επίσκοπος Κουθβέρτος (St Cuthbert) είχε ζήσει και εργαστεί έναν αιώνα νωρίτερα. Οι Νορβηγοί Βίκινγκ λεηλάτησαν και έκαψαν το μοναστήρι, σφάζοντας τους περισσότερους μοναχούς. Η πράξη προκάλεσε μεγάλο σάλο στην Αγγλία, με τους σύγχρονους να τη βλέπουν ως τιμωρία του Θεού. Η επίθεση στο Λίντισφαρν εικάζεται λόγω μιας πέτρας που βρέθηκε από Άγγλους αρχαιολόγους, στην οποία ένας επιζών μοναχός πιθανόν να κατέγραψε την επιδρομή των Βίκινγκ. Στη μία πλευρά της πέτρας ήταν σκαλισμένα χριστιανικά σύμβολα, ενώ στην άλλη πλευρά απεικονίζονταν επιτιθέμενοι ντυμένοι με ξένα ρούχα, να κρατούν ξίφη και τσεκούρια μάχης.

Υπήρχαν όλο και περισσότερες καταγραφές τέτοιων επιθέσεων στα τέλη του 8ου και στις αρχές του 9ου αιώνα. Οι Σκανδιναβοί πιθανότατα να είχαν αποικίσει τα ακατοίκητα νησιά στα ανοικτά των ακτών της Σκωτίας μέχρι τότε και να ξεκίνησαν τις επιδρομές τους από εκεί. Η σφαγή του Λίντισφαρν και παρόμοια περιστατικά που ακολούθησαν ήταν προειδοποιητικά σημάδια για όλη τη Δυτική Ευρώπη.

 Σουηδοί Βίκινγκ (Βάραγγοι) 
Το σουηδικό όνομα για τη Σουηδία, Sverige, προέρχεται από το αρχαίο σκανδιναβικό όνομα Svíariki (χώρα Svía). Οι Σουηδοί Βίκινγκ ονομάζονταν Βάραγγοι (αρχαία σκανδιναβικά: væringjar, γερμανικά: Waräger, ελληνικά: Βάραγγοι ή Βαριάγοι, παλαιά σλαβονικά: Вар`яже, Вар`язі) στις σύγχρονες σλαβικές και ελληνικές πηγές. Το αρχαίο σκανδιναβικό vaeringar σήμαινε μια εμπορική κοινότητα πολεμιστών, το ελληνικό Βάραγγος σήμαινε Σκανδιναβός πολεμιστής στη βυζαντινή υπηρεσία, με τις δύο εκδοχές προφανώς να σχετίζονται.

Η κατεύθυνση επέκτασης των Βαράγγων, των Σουηδών Βίκινγκ, καθορίστηκε από τη γεωγραφική θέση της Σουηδίας. Τα σημεία εκκίνησής τους ήταν το Ούπλαντ και το Γκότλαντ. Τον 9ο αιώνα, επεκτάθηκαν από εκεί στην επικράτεια της Εσθονίας, της Λετονίας και της λίμνης Λάντογκα και της λίμνης Ονέγκα. Πρώτα μπόρεσαν να εγκατασταθούν στις όχθες της λίμνης Λάντογκα. Από εκεί πέρασαν στα εδάφη των Ανατολικών Σλάβων (συμπεριλαμβανομένων των προγόνων των Ρώσων). Στα σημεία αυτά ίδρυσαν αρχικά εμπορικές αποικίες, μετά υπέταξαν στρατιωτικά τους Σλάβους ιθαγενείς και αργότερα συγχωνεύτηκαν και αφομοιώθηκαν στον σλαβικό πληθυσμό. Στη γειτονιά τους (στην επικράτεια της σημερινής Ρωσίας) υπήρχαν τότε δύο μεγάλα κράτη, οι Βούλγαροι του Βόλγα και οι Χάζαροι.
αριστερά|μικρογραφία|300x300εσ|Νίκολας Ραίριχ: Από ποτάμι σε ποτάμι, οι Βάραγγοι έμποροι προχώρησαν νότια στον Βόλγα, στον Ντον, στον Δνείπερο και στους παραπόταμούς τους.
Ο πρωταρχικός στόχος των Βαράγγων –ή, όπως τους αποκαλούσαν οι βυζαντινές και αραβικές πηγές, των Ρώσων– δεν ήταν αρχικά ο αποικισμός, αλλά η εξερεύνηση εμπορικών ευκαιριών, η απόκτηση νέων αγορών και η δημιουργία νέων εμπορικών οδών. Σύμφωνα με τις σύγχρονες περιγραφές, δεν ασκούνταν γεωργία στις κτηθείσες περιοχές, παρά μόνο οι αυτόχθονες κάτοικοι συμμετείχαν στη γεωργία.

Στην επέκταση των Βαράγγων εμπόρων δεν συμμετείχε η θάλασσα, αλλά οι εσωτερικές πλωτές οδοί που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο. Οι Βάραγγοι έπλευσαν νότια μέσω των μεγάλων ποταμών (Βόλγας, Ντον, Δνείπερος), φτάνοντας έτσι στους λαούς που ζούσαν στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Είχαν αποκτήσει ακόμα και εμπορικές σχέσεις με τους Ούγγρους του Ατελκούζου. Προχώρησαν τόσο μακριά που έφτασαν στη Μεσόγειο Θάλασσα και επιτέθηκαν στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία το 860. Μέχρι τα τέλη του 9ου αιώνα, η επιρροή των Βαράγγων είχε γίνει σημαντικός παράγοντας στο εμπόριο της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς τα πλοία τους μετέφεραν κυρίως αγαθά σε σημαντικές πλωτές οδούς, συμπεριλαμβανομένου του Βόλγα και του Δνείπερου. Η διαδρομή του Βόλγα έχασε αργότερα τη σημασία της και το κέντρο βάρους του εμπορίου μετατοπίστηκε προς τη Μαύρη Θάλασσα και το Βυζάντιο.

Σύμφωνα με πηγές, αυτή την εποχή, η σωματοφυλακή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων αποτελούνταν από πολεμιστές Βίκινγκ που του έδιναν όρκο πίστης. Όχι μόνο προστάτευαν τα υπνοδωμάτια των αυτοκρατόρων, αλλά και τα θησαυροφυλάκια και τη στενή συνοδεία τους, αλλά εκτελούσαν και άλλα καθήκοντα, όπως επίβλεψη φυλακών, τελετών, εξόντωση συνωμότων και κατασκοπεία.

Η φρουρά των Βαράγγων ήταν γνωστή για το ότι αποτελούνταν κυρίως από Βορειοευρωπαίους, κυρίως Σουηδούς, και Βαράγγους που ζούσαν στην επικράτεια της Ρωσίας, αλλά και σε μικρότερο βαθμό Δανούς, Νορβηγούς και αργότερα Αγγλοσάξονες.

Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί Βάραγγοι μισθοφόροι βρήκαν το δρόμο τους σε πιο απομακρυσμένα μέρη εκτός του Βυζαντίου, για παράδειγμα, πολέμησαν στη Σικελία, στη Βόρεια Αφρική και στη Νορμανδία. Ήταν γνωστοί για την πίστη, την τιμή, τη δύναμη και την επιμονή τους. Μερικοί ιστορικοί λένε ότι φορούσαν ένα ρουμπινί σκουλαρίκι στο αριστερό τους αυτί. Ένα από τα πιο διάσημα μέλη τους ήταν ο Χάραλντ Χαρντράντα, μετέπειτα βασιλιάς Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας. Οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν τη φρουρά των Βαράγγων μόνο στις πιο κρίσιμες στιγμές ή στις πιο σκληρές μάχες.

Οι σύγχρονοι Βυζαντινοί χρονικογράφοι έχουν γράψει γι' αυτούς: «οι Σκανδιναβοί ήταν τρομακτικοί και στην εμφάνιση και στον εξοπλισμό, επιτίθεντο με απερίσκεπτη μανία και δεν νοιάζονταν ούτε για την απώλεια αίματος ούτε για τις πληγές τους». Όταν πέθαινε ο Βυζαντινός αυτοκράτορας, μόνο οι Βάραγγοι είχαν το δικαίωμα να εισέλθουν στο αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο, και να πάρουν έτσι όσο περισσότερο χρυσό, ασήμι και πολύτιμους λίθους μπορούσαν. Αυτό το προνόμιο επέτρεψε σε πολλούς Βαράγγους σωματοφύλακες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους πλούσιοι, γεγονός που ενθάρρυνε ακόμη περισσότερους Σκανδιναβούς να καταταγούν στη φρουρά στο Miklagarðrban (σουηδικά = Miklagård = «Η Μεγάλη Πόλη», δηλ. Κωνσταντινούπολη).

Σύμφωνα με το Πρώτο Χρονικό, στο δεύτερο μισό του 9ου αιώνα, οι σλαβικές φυλές που ζούσαν γύρω από το Νόβγκοροντ, λόγω των συνεχών συγκρούσεων μεταξύ τους, αποφάσισαν να στείλουν μια πρεσβεία σε έναν πρίγκιπα του εξωτερικού, λέγοντας: «Η γη μας είναι τεράστια και πλούσια, αλλά δεν υπάρχει τάξη ανάμεσά μας… Ελάτε, κυβερνήστε μας». Μετά από πρόσκληση των απεσταλμένων, τρία αδέρφια ξεκίνησαν από τη Σκανδιναβία με τη συνοδεία τους: ο Ρούρικ, ο Σινεύς και ο Τρούβορ. Ο μεγαλύτερος από αυτούς, ο Ρούρικ, έγινε ο πρίγκιπας του Νόβγκοροντ και η δυναστεία του επιβίωσε μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα. Τα άλλα δύο αδέρφια του και δύο μέλη της συνοδείας του, οι Άσκολντ και Ντιρ, ίδρυσαν επίσης πριγκιπάτα. Οι αναφορές από το Χρονικό σχετικά με το «κάλεσμα των Βίκινγκ» έχουν επανειλημμένα πυροδοτήσει μεγάλες συζητήσεις σχετικά με αυτήν την περίοδο της ρωσικής ιστορίας. Από τον 18ο αιώνα έχουν γίνει αναφορές από τη Ρωσίδα Τσαρίνα Ελισάβετ Α (1741-1762) και από τον Στάλιν.Mihail Heller: Orosz történelem, I. kötet: Az Orosz Birodalom története; Osiris Kiadó, Budapest, 2003., 17-18. oldal
μικρογραφία|334x334εσ|Τα πριγκιπάτα της μεταγενέστερης Ρωσίας του Κιέβου (μετά τον θάνατο του Γιαροσλάβ Α', Μέγα Πρίγκιπα του Κιέβου, το 1054). (ο χάρτης φόντου είναι ένας σύγχρονος ευρωπαϊκός χάρτης που δείχνει τα τρέχοντα σύνορα χωρών, καθώς και τις σύγχρονες τεχνητές πλωτές οδούς και τις δεξαμενές στη Ρωσία).
Στα τέλη του 10ου αιώνα δημιουργήθηκε το κράτος της Ρωσίας, με πρωτεύουσα το Νόβγκοροντ, και στο κέντρο του νότιου μισού δημιουργήθηκε το Κίεβο. Το 965, ο πρίγκιπας του Νόβγκοροντ μοίρασε το βασίλειό του στους δύο γιους του, δίνοντας το Νόβγκοροντ στον Βλαντιμίρ (Βαλντεμάρ) και το Κίεβο στο Γιαροπόλκ. Μετά το θάνατο του πατέρα τους, ο Βλαντιμίρ επιτέθηκε και σκότωσε τον αδερφό του, ενώνοντας ξανά τη χώρα. Εκείνη την εποχή, η πρωτεύουσα έγινε το Κίεβο και το νέο όνομα της χώρας ήταν Ρωσία του Κιέβου. Ο Βλαντιμίρ ασπάστηκε τον χριστιανισμό και αγιοποιήθηκε μετά το θάνατό του το 1015. Η Ρωσία του Κιέβου έγινε χριστιανικό δυτικό ρωσικό κράτος, ολοένα και περισσότερο σλαβικοποιημένο και τέθηκε υπό ισχυρή βυζαντινή επιρροή. Αργότερα, λόγω της εισβολής των Κουμάνων και της σταδιακής μετατόπισης των εμπορικών δρόμων προς τα δυτικά, το δυτικό ρωσικό κράτος αποδυναμώθηκε σημαντικά. Στο τέλος της εποχής των Βίκινγκ, οι πόλεις της Ρωσίας του Κιέβου έγιναν οριστικά σλαβικές και η επιρροή των Βαράγγων ατόνισε.

Τον 10ο αιώνα, οι Σουηδοί Βίκινγκ προσπάθησαν επίσης να επεκταθούν προς τα δυτικά, καταλαμβάνοντας μέρος της Δανίας, αλλά η σουηδική κυριαρχία στη Δανία διήρκεσε μόνο σαράντα χρόνια. Αυτή ήταν σχεδόν η μόνη σοβαρή απόπειρά τους για αποικισμό και εγκατάσταση στη Δύση.  Έπαιξαν, ωστόσο, ενεργό ρόλο σε πολλά σημεία καμπής στη Δυτική Ευρώπη, καθώς πολέμησαν μαζί με τους Νορβηγούς και τους Δανούς στους στρατούς των Βίκινγκ εκεί. Γύρω στο 1040, ανέλαβαν ένα τεράστιο εγχείρημα: ο Ίνγκβαρ ο Μακρυταξιδεμένος οδήγησε τον στρατό του εναντίον των μουσουλμανικών χωρών της Ανατολής.

Σύμφωνα με τα χρονικά, έφτασε στην επικράτεια του σημερινού Ιράκ με καραβάνια με καμήλες, όπου συναλλασσόταν με το Χαλιφάτο των Αββασιδών και κατάφερε να φτάσει ακόμη και στους Αγίους Τόπους, την Ιερουσαλήμ.

Η καμπάνια του Ίνγκβαρ μαρτυρείται από πολυάριθμους ρούνους, δεν υπάρχουν ωστόσο αξιόπιστες πηγές για την πορεία της.

Πολλά ευρήματα της Μέσης Ανατολής που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών ανασκαφών στη σημερινή Σουηδία αποδεικνύουν τις εμπορικές σχέσεις Ρωσίας-Βυζαντινών και Αράβων.

Αν και πολλοί από τους Σουηδούς βασιλιάδες ασπάστηκαν τον χριστιανισμό, οι Σουηδοί παρέμειναν παγανιστές σε σχέση με τους άλλους σκανδιναβικούς λαούς. Οι πρώτοι ιεραπόστολοι έφτασαν στη Σουηδία το 829, αλλά χρειάστηκαν περισσότερα από τριακόσια χρόνια για να γίνει η Σουηδία χριστιανικό κράτος.

 Δανοί Βίκινγκ 
Το όνομα Δανία, Danmark, σημαίνει το σήμα των Δανών, το προτεκτοράτο τους, η οποία λέξη έγινε σταδιακά το όνομα ολόκληρης της χώρας. Η καρδιά της Δανίας, η Γιουτλάνδη, ήταν εντελώς αποκομμένη από τους νότιους γείτονές της, τους Σάξονες και τους Σλάβους, από τα άγονα εδάφη του Νότιου Σλέσβιχ τον πρώιμο Μεσαίωνα. Οι Δανοί ήταν λάτρεις της θάλασσας, όπου ήταν επιδέξιοι, έτσι η κατεύθυνση των κατακτήσεων τους ήταν προς τις ακτές της Φριζίας και των Φράγκων στα νοτιοδυτικά και προς την Αγγλία στα δυτικά.

Ήδη από τις αρχές του 9ου αιώνα, ο Δανός βασιλιάς Γκούντφρεντ επιχείρησε να καταλάβει την ακτή της Φριζίας από τον Καρλομάγνο, αναγκάζοντας τον αυτοκράτορα να υπερασπιστεί τον εαυτό του, ο οποίος ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο ακολούθησαν ο ίδιος και οι διάδοχοί του. Μετά το θάνατό του, η Γαλλία αποδυναμώθηκε από εσωτερικές διαμάχες και οι Δανοί Βίκινγκ το εκμεταλλεύτηκαν χωρίς δισταγμό: το 834 επιτέθηκαν στο πλούσιο εμπορικό κέντρο του Φρίσλαντ, Ντόρεσταντ, το οποίο δεν προστατεύτηκε καν από το παράκτιο αμυντικό σύστημα. Την πρώτη επίθεση ακολούθησαν πολλές άλλες, αλλά η τελική καταστροφή του Ντόρεσταντ δεν προκλήθηκε από τους Βίκινγκ, αλλά από τη φύση: το 864 μια πλημμύρα κατέστρεψε την πόλη και παρέσυρε τη ροή του Ρήνου, που ήταν το οικονομικό μέσο της πόλης μέχρι τότε. Η παλιά κοίτη έγινε αμμώδης και άχρηστη για ναυσιπλοΐα.W.A. van Es en W.J.H. Verwers (2000), De voorgeschiedenis van Wijk bij Duurstede, blz. 25-40, in: M.A. van der Eerden-Vonk, J. Hauer en G.W.J. van Omme (2000), Wijk bij Duurstede: 700 jaar stad, Uitgeverij Verloren, 

Η Αυτοκρατορία των Καρολιδών διαιρέθηκε το 843 με τη Συνθήκη του Βερντέν, η οποία παρείχε στους Βίκινγκ μια εξαιρετική ευκαιρία για περαιτέρω επιθέσεις και κατοχή. Όταν το Παρίσι απειλήθηκε, ο Κάρολος ο Φαλακρός αναγκάστηκε να πληρώσει στους Δανούς έναν πολεμικό φόρο, ή ντάγκελντ, με άλλα λόγια να αγοράσει σχετική ειρήνη. Μετά την επιτυχή υπεράσπιση της Αγγλίας ενάντια στους Βίκινγκ από τον Αλφρέδο τον Μέγα, επέλεξαν την ήπειρο ως την περιοχή της επόμενης επιδρομής τους. Ξεκινώντας το 878, επιτέθηκαν μεθοδικά για δεκατρία χρόνια στη Γαλλία, στη Φλάνδρα, στο Βέλγιο και στη βόρεια Γερμανία. Αν και οι Γάλλοι νίκησαν επί των Δανών στο Saucourt το 881, δεν μπόρεσαν να εκμεταλλευτούν επιτυχώς τη νίκη και ο Κάρολος ο Παχύς αναγκάστηκε να αποδώσει ξανά πολεμικό φόρο στους Δανούς. Η εκστρατεία των Βίκινγκ έληξε λόγω της πανούκλας το 892. Το 896 ωστόσο εμφανίστηκαν ξανά στον Σηκουάνα και αυτή τη φορά ο στόχος τους δεν ήταν πλέον η λεηλασία: κατέβαλαν συνειδητές προσπάθειες για να αποικίσουν.

 Νορμανδία 

μικρογραφία|300x300εσ|Ο τάφος του Ρόλλο στον καθεδρικό ναό της Ρουέν.
Το Δουκάτο της Νορμανδίας ιδρύθηκε αρχικά ως σκανδιναβική αποικία. Η καταγωγή του Ρόλλο, του πρώτου δούκα της Νορμανδίας, είναι αβέβαιη, με κάποιες πηγές να τον θεωρούν Δανό, άλλες Νορβηγό. Είναι βέβαιο, ωστόσο, ότι η πλειοψηφία του στρατού του αποτελούνταν από Δανούς πολεμιστές. Είχε ήδη καταλάβει μέρος της βόρειας Γαλλίας πριν ο Κάρολος ο Απλός του το παραχωρήσει ως δουκάτο το 911, οπότε ο βασιλιάς το είχε ήδη εγκρίνει ως ένα status quo. Ο όρος του βασιλιά ήταν ο Ρόλλο να ορκιστεί πίστη σε αυτόν και να προστατεύει την περιοχή του από τις επιθέσεις των Βίκινγκ. Ο δούκας συμμορφώθηκε και μερικές φορές ένωνε τις δυνάμεις του με τους Βίκινγκ κατά μήκος του Λίγηρα για να πολεμήσει ενάντια στους συμπατριώτες του.

Στους επόμενους αιώνες, η Νορμανδία ήταν ένα μικτό δουκάτο Φραγκο-Νορμανδίας. Οι Νορμανδοί υιοθέτησαν το φεουδαρχικό κοινωνικό σύστημα σκανδιναβικής κοινωνίας, το οποίο βασιζόταν θεμελιωδώς στην ισότητα. Δεν υπήρξε λαϊκή συνέλευση ή κάτι παρόμοιο στη Νορμανδία και το σκανδιναβικό νομικό σύστημα απορρίφθηκε εντελώς. Ως αποτέλεσμα, σε μια συνάντηση των αγροτών της Νορμανδίας, οι οποίοι προσπάθησαν να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους ως προς τα δάση και τα νερά, υπήρξε βάναυση καταστολή.

 Δανοί βασιλιάδες στον θρόνο της Αγγλίας 
Η επέκταση της Δανίας στην Αγγλία ξεκίνησε το 835. Καθώς η εκστρατεία τους εναντίον του Βασιλείου του Ουέσσεξ αποδείχτηκε ανεπιτυχής, συνέχισαν τις επιδρομές τους προς την ανατολική Αγγλία και από εκεί προς τη βόρεια. Βρίσκονταν σε διαρκή σύγκρουση με τους βασιλείς που κυβερνούσαν στη νότια Αγγλία και ακόμη και ο Αλφρέδος ο Μέγας αναγκάστηκε να πληρώσει πολεμικό φόρο για να κερδίσει χρόνο. Την άνοιξη του 878, ωστόσο, επέφερε μια αποφασιστική ήττα στους Βίκινγκ και το 886 απελευθέρωσε το Λονδίνο. Την εποχή του θανάτου του, η νότια Αγγλία ήταν ελεύθερη και βόρεια του Τάμεση βρισκόταν το Ντέινλο, μια περιοχή υπό το δανικό δίκαιο, εναντίον της οποίας ο διάδοχος του Αλφρέδου, ο βασιλιάς Εδουάρδος Α' της Αγγλίας, διεξήγαγε έναν επιτυχημένο πόλεμο. Αυτός και ο γιος του Έθελσταν της Αγγλίας σχεδόν έδιωξαν τους Δανούς από την Αγγλία, οδηγώντας σε μια περίοδο σχετικής ειρήνης, η οποία διήρκεσε μέχρι την αδύναμη και αναποφάσιστη βασιλεία του βασιλιά Ερρίκου Β'. Τελείωσε με την άνοδο του Έθελρεντ του Ουέσσεξ στο θρόνο. Οι Βίκινγκ ξανάρχισαν τις επιδρομές τους και η κατάσταση έγινε τόσο σοβαρή που από το 991 και μετά οι Άγγλοι αγόρασαν ξανά την ειρήνη πληρώνοντας ένα μεγάλο ποσό σε ντάγκελντ.
αριστερά|μικρογραφία|Αγγλία, 878 μ.Χ., οι δανικές κατακτήσεις (Ντέινλο) με κόκκινο, αγγλική κυριαρχία με καφέ και κίτρινο και τα κελτικά εδάφη με γκρι.
Με εντολή του Έθελρεντ, στις 13 Νοεμβρίου 1002, οι Άγγλοι κατέσφαξαν όλους τους Δανούς που ζούσαν στη χώρα. Ανάμεσα στα θύματα ήταν η αδερφή του Δανού βασιλιά Σβεν Α΄ της Δανίας και αρκετά μέλη της οικογένειάς του. Μετά από πολλές τιμωρητικές εκστρατείες και επιδρομές από τους Δανούς, το 1013 ο Σβεν Α' ηγήθηκε μιας γρήγορης και επιτυχημένης εκστρατείας κατά της Αγγλίας και έγινε ο μοναδικός κυρίαρχος της χώρας, αλλά πέθανε ξαφνικά το 1014. Οι Άγγλοι επανέφεραν την Έθελρεντ, που είχε καταφύγει στη Νορμανδία, ο γιος του οποίου Έντμουντ ο Σιδηρόπλευρος εξαπέλυσε επιτυχείς επιθέσεις εναντίον των Βίκινγκ, όταν επικεφαλής ήταν ο γιος του Σβεν Α', Κνούτος. Μετά το θάνατο του Έθελρεντ, ο Έντμουντ έγινε βασιλιάς και σύναψε συνθήκη με τον Κνούτο, σύμφωνα με την οποία το Ουέσσεξ έγινε του Έντμουντ και η υπόλοιπη Αγγλία του Κνούτου. Ο Έντμουντ πέθανε ξαφνικά λίγο αργότερα και το Ουέσσεξ πέρασε στους Δανούς.

Για τον Κνούτο, η Αγγλία ήταν ένα ανεξάρτητο βασίλειο, έτσι έστειλε το μεγαλύτερο μέρος του στόλου των Βίκινγκ στο σπίτι, και πλήρωνε στους πολεμιστές το μεγαλύτερο ποσό των χρημάτων από τη Δανία. Συγκάλεσε μια εθνοσυνέλευση στην Οξφόρδη, όπου συμφωνήθηκε ένα νέο σύνταγμα βασισμένο στο παλιό αγγλικό δίκαιο. Μετά τον θάνατο του αδελφού του, ανέλαβε τον θρόνο της Δανίας και στη συνέχεια ήρθε σε σύγκρουση με τους Νορβηγούς, με αποτέλεσμα να επεκτείνει την εξουσία του στη Νορβηγία. Ο Κνούτος ήταν ο σημαντικότερος Δανός ηγεμόνας της Αγγλίας, ο οποίος είχε καλές σχέσεις με την εκκλησία και, φρόντισε να δείξει ότι η βασιλεία του ήταν συνέχεια της αγγλικής εθνικής διακυβέρνησης. Ακολούθησε επίσης μια επιτυχημένη πολιτική διεθνώς, προστατεύοντας και υποστηρίζοντας τους προσκυνητές που περνούσαν από τη χώρα του και έχοντας καλές σχέσεις με τους ηγεμόνες της Ευρώπης.

Μετά τον θάνατο του Κνούτου, ακολούθησε μια περίοδος αναταραχής μεταξύ 1035 και 1037, όταν ο γιος του Χάρολντ ο Λαγοπόδαρος έγινε βασιλιάς. Μετά τον ξαφνικό θάνατό του, στον θρόνο ανέβηκε ο Αρθακανούτος, ο γιος του Κνούτου και της χήρας του Έθελρεντ, Έμμα, ο οποίος με τη σειρά του έχασε τη Δανία από τους Νορβηγούς. Ο Αρθακανούτος πέθανε το 1042. Ως κληρονόμος του ανέλαβε ο ετεροθαλής αδερφός του, ο γιος του Έθελρεντ και της Έμμα, ο Αγγλοσάξονας Εδουάρδος ο Εξομολογητής.

Αν και η κυριαρχία της Δανίας έληξε με το θάνατο του Αρθακανούτου, οι επιδρομές των Βίκινγκ δεν τελείωσαν. Τρία χρόνια μετά την Νορμανδική κατάκτηση, οι Δανοί επιτέθηκαν ξανά στην Αγγλία με μεγάλη δύναμη, αποκρούστηκαν όμως από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή. Ο Γουλιέλμος χρησιμοποίησε τακτικές της καμένης γης χωρίς να φείδεται προσπάθειας για να εμποδίσει τους εισβολείς να επιτεθούν. Αργότερα, ο Νορμανδός ηγεμόνας σύναψε ειρήνη με τους Δανούς, οι οποίοι αποχώρησαν από το έδαφος της Αγγλίας. Μετά το 1085, η Αγγλία δεν απειλούνταν πλέον από τους Βίκινγκ.

 Νορβηγοί Βίκινγκ 
μικρογραφία|300x300εσ|Ερείπια ενός ναού των Βίκινγκ στις Νήσους Φερόες.
Το όνομα Νορβηγία, Norge, έχει ρίζες, οι οποίες αναφέρονται στο εμπόριο. Το εμπόριο καθόριζε τη βόρεια εμπορική οδό που εκτείνεται κατά μήκος της ακτής της Νορβηγίας από το Skiringssal (σημερινό Husby) μέχρι τη Λευκή Θάλασσα. Κατά μήκος αυτής της διαδρομής έχουν μεταφερθεί δέρματα φώκιας, γούνες και δόντια θαλάσσιου ίππου. Η κατεύθυνση των επιδρομών των Βίκινγκ, όπως στην περίπτωση άλλων Σκανδιναβικών χωρών, καθορίστηκε από τη γεωγραφική θέση της Νορβηγίας. Οι Βίκινγκ νορβηγικής καταγωγής λάτρευαν τις περιπέτειες στο μέχρι τότε άγνωστο βόρειο τμήμα του Ατλαντικού Ωκεανού, καταλαμβάνοντας τα βόρεια νησιά της Σκωτίας, και από εκεί έφτασαν στην Ιρλανδία, στη Νήσο του Μαν και σε ολόκληρη την ακτή της Ιρλανδικής Θάλασσας. Εισχώρησαν βαθιά στην Αγγλία και μαζί με τους Δανούς έφτασαν στη βόρεια και νότια Γαλλία και στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Στην αρχή της Εποχής των Βίκινγκ, η επικράτεια της Νορβηγίας μοιραζόταν ανάμεσα σε αρκετούς βασιλιάδες και αυλικούς. Η βασιλική οργάνωση άρχισε να διαμορφώνεται μόλις το δεύτερο μισό του 9ου αιώνα, όταν ο Χάραλντ Χορφάγκρε ανέβηκε στο θρόνο και η δύναμή του αυξήθηκε τόσο πολύ που μπόρεσε να ενώσει όλες τις φυλές στο έδαφος της Νορβηγίας υπό την κυριαρχία του. Συνέπεια της πολιτικής του αυτής ήταν η αρχή του νορβηγικού αποικισμού, καθώς πολλοί Νορβηγοί αναγκάστικαν να τραπούν σε φυγή. Τότε ξεκίνησε ο εποικισμός των Νήσων Φερόες και της Ισλανδίας.

Στην Ιρλανδία, η οποία ήταν χωρισμένη σε πολλά μικρά βασίλεια, οι Νορβηγοί Βίκινγκ είχαν ήδη εμφανιστεί νωρίτερα και έγιναν κύριοι του μεγαλύτερου μέρους της χώρας. Οι Ιρλανδοί ήταν χριστιανοί για περίπου τετρακόσια χρόνια και είχαν επιδοθεί σε έντονη εκπαιδευτική και ιεραποστολική δραστηριότητα. Οι δύο λαοί είχαν τόσο διαφορετικές κουλτούρες και κοινωνικές δομές που η αφομοίωση δεν μπορούσε να γίνει. Όταν εμφανίστηκαν και οι Δανοί Βίκινγκ, οι Ιρλανδοί προσπάθησαν να τους έχουν συμμάχους, αλλά τελικά οι Νορβηγοί επικράτησαν. Το 901 οι Ιρλανδοί κατέλαβαν το Δουβλίνο, το οποίο το έχασαν από τους Νορβηγούς δυο φορές. Οι Νορβηγοί εξασφάλισαν τη νορβηγική κυριαρχία στην Ιρλανδία για περισσότερο από μισό αιώνα. Υπήρξε κάποια προσέγγιση μεταξύ των δύο λαών, καθώς όλο και περισσότεροι Νορβηγοί ασπάστηκαν τον χριστιανισμό. Χάρη σε μερικούς ικανούς ηγέτες, η τύχη των Ιρλανδών γύρισε όταν ο βασιλιάς των Ιρλανδών Brian Boru επέβαλε την κυριαρχία του σε όλη την Ιρλανδία μετά το 1000. Οι αψιμαχίες συνεχίστηκαν μέχρι που οι Ιρλανδοί ζήτησαν βοήθεια από τους Άγγλους τον 12ο αιώνα. Αυτό οδήγησε στο να επιβληθεί η αγγλική κυριαρχία που κράτησε για περισσότερα από επτακόσια χρόνια.

Το πιο πρόσφορο έδαφος των Νορβηγών στη Γαλλία ήταν το Τείχος του Ατλαντικού, από όπου ξεκίνησαν τις επιδρομές τους στο εσωτερικό της χώρας και προς τη Μεσόγειο Θάλασσα. Το 844 κατευθύνθηκαν προς της Ισπανία. Από κει υπήρξε η κατάληψη της Λισαβόνας, του Κάντιθ και της Σεβίλλης. Το 859, ένας στόλος με Νορβηγούς με εξήντα δύο πλοία ξεκίνησε και πέρασε στο Μαρόκο, έφτασε στη βόρεια Ιταλία και λεηλάτησε την Πίζα.

 Πληθυσμός των Νήσων Φερόες 
μικρογραφία|326x326εσ|Καθημερινή ζωή στην εποχή των Βίκινγκ. Οι Βίκινγκ είναι γενικά κατανοητό ότι ήταν ένας πολεμικός λαός. Στις Νήσους Φερόες, οι φτωχοί αγρότες ήταν αυτοί που δημιούργησαν μια νέα, ελεύθερη πατρίδα για τον εαυτό τους. Μπλοκ γραμματοσήμων από το 2005.
Η πρώτη γραπτή αναφορά των Νήσων Φερόες βρίσκεται στο έργο Liber de mensura orbis terrae, γραμμένο από τον Ιρλανδό μοναχό Dicuil το 825. Σύμφωνα με αυτό, οι ερημίτες που ζούσαν προηγουμένως εκεί εκδιώχθηκαν από το νησί από επιθέσεις των Βίκινγκ. Αναφέρει επίσης ότι οι μοναχοί που εγκαταστάθηκαν στην Ισλανδία γύρω στο 795 πιθανότατα μετακόμισαν στο νησί για να γλιτώσουν από τις επιθέσεις των Βίκινγκ.

Το Έπος των Φερόες περιέχει εν μέρει αντιφατικές πληροφορίες για τους πρώτους αποίκους Βίκινγκ, αλλά αν είναι αλήθεια ότι ο πρώτος άποικος, ο εγγονός του Γκριμούρ Καμπάν από το Φουνινγκούρ των Νήσων Φερόες, συμμετείχε σε μια αποστολή στην Ισλανδία το 874, τότε η κατάκτηση μπορεί να χρονολογηθεί περίπου μισό αιώνα νωρίτερα, γύρω στο 825.

Η κύρια περίοδος μετανάστευσης ήταν ο 9ος αιώνας, όταν έφτασαν άποικοι από τη Νορβηγία. Η κατάκτηση περιελάμβανε δύο κύρια κύματα: πρώτον, πρόσφυγες από τη Νορβηγία έφτασαν γύρω στο 820-860, και μετά έφτασαν Βίκινγκ από την Ιρλανδία και τη Σκωτία γύρω στο 880-900.

 Αποικισμός της Ισλανδίας 
Κάποιοι Κέλτες μοναχοί ζούσαν στην Ισλανδία ακόμη και πριν από την άφιξη των Σκανδιναβών, οι οποίοι στη συνέχεια έφυγαν από το νησί. Σύμφωνα με τo Έπος, τα νορβηγικά πλοία σταμάτησαν στις ακτές της Ισλανδίας τρεις φορές πριν από την έναρξη της εγκατάστασης. Ο τρίτος καπετάνιος, ο Φλόκι, δεν βρήκε το νησί αρκετά ελκυστικό και έτσι το ονόμασε "παγωμένη γη" ή Ισλανδία.

Η κατάκτηση της Ισλανδίας έλαβε χώρα στα τέλη του 9ου και στις αρχές του 10ου αιώνα και οι πρώτοι που έφτασαν ήταν κυρίως Βίκινγκ που είχαν διαφύγει κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Χάραλντ Χορφάγκρε. Σύμφωνα με το Landnámabók (Βιβλίο των Κατακτήσεων), που γράφτηκε μετά το 1200, οι Βίκινγκ αυτοί προέρχονταν κυρίως από τη δυτική Νορβηγία και τα νορβηγικά κατοικημένα μέρη της Ιρλανδίας. Είχαν έρθει επίσης από την Ανατολική Νορβηγία και τη Σουηδία, αλλά κανείς δεν εγκαταστάθηκε από τη Δανία. Η κελτική επιρροή που φέρνουν όσοι ήρθαν από την Ιρλανδία είναι κυρίως αυτό που κάνει τους Ισλανδούς να διαφέρουν από τους Νορβηγούς.

 Ανακάλυψη και αποικισμός της Γροιλανδίας 
αριστερά|μικρογραφία|Η ανακάλυψη της Γροιλανδίας.
Γύρω στο 900, ένας Βίκινγκ ονόματι Γκούνμπγιορν κατευθυνόταν προς την Ισλανδία, αλλά έχασε το δρόμο του και έφτασε στη Γροιλανδία, στην οποία δεν αποβιβάστηκε, αλλά την ονόμασε Η καρδιά του Γκούνμπγιορν. Κανένας άλλος ναυτικός δεν επισκέφτηκε το νησί για σχεδόν εκατό χρόνια, μέχρι που ο Έρικ ο Ερυθρός, που ήταν εξόριστος για τρία χρόνια και ήθελε να περάσει αυτόν τον χρόνο ταξιδεύοντας, εμφανίστηκε με τους συντρόφους του στην ακτή της Γροιλανδίας και αποβιβάστηκε στο πιο ζεστό νοτιοδυτικό μέρος του νησιού. Πέρασαν τρεις χειμώνες στο νησί και, όταν τελείωσε η εξορία του Έρικ, επέστρεψαν πίσω στην πατρίδα. Ο Έρικ ονόμασε το νησί Γροιλανδία, «πράσινη γη», για να το κάνει πιο ελκυστικό για τους συμπατριώτες του, πολλοί από τους οποίους ενώθηκαν μαζί του στο επόμενο ταξίδι. Το επόμενο καλοκαίρι, ένας στόλος είκοσι πέντε πλοίων απέπλευσε προς το νησί, από τα οποία έφτασαν μόνο τα δεκατέσσερα, αλλά τα επόμενα χρόνια έφτασαν όλο και περισσότεροι άποικοι. Δανοί αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τα ερείπια σχεδόν τριακόσιων αγροκτημάτων.

Στη Γροιλανδία, οι Σκανδιναβοί συντηρούνταν κυρίως με την εκτροφή οικόσιτων ζώων (βοοειδή, κατσίκες και πρόβατα), καθώς και με το ψάρεμα και το κυνήγι (ιδιαίτερα πολικές αρκούδες και θαλάσσιους ίππους). Ο Έρικ ο Ερυθρός πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του στο αγρόκτημα που έχτισε, το οποίο ονόμασε Μπράταχλιντνεκ, τα πιθανά ερείπια του οποίου ανασκάφηκαν το 1932.

Οι αποικίες των Βίκινγκ στη Γροιλανδία πιθανότατα εξαφανίστηκαν κατά τον 15ο αιώνα: η ακριβής ημερομηνία δεν είναι σίγουρη. Κάποιοι λένε ότι πέθαναν από υποσιτισμό ή ασθένειες, ενώ άλλοι λένε ότι πολέμησαν με τους Εσκιμώους (τους οποίους αποκαλούσαν "Σκραέλινγκ" [αγγ. Skræling]) - αν και κάποιες πηγές αναφέρουν ότι ζούσαν ειρηνικά μαζί τους. Το γεγονός ότι οι εκκλησίες τους βρέθηκαν καμένες υποδηλώνει ότι μπορεί να είχαν υποστεί πειρατικές επιθέσεις. Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, οι συνθήκες διαβίωσής τους επιδεινώθηκαν λόγω της κλιματικής αλλαγής και μιας γενικής ψύξης. Το σίγουρο είναι ότι η ζήτηση για τα εμπορικά αγαθά που πουλούσαν (δέρματα φώκιας, χαυλιόδοντες θαλάσσιου ίππου) είχε μειωθεί. Τα μέλη των αποικιών μπορεί να χάθηκαν, να επέστρεψαν στην Ισλανδία ή να μετανάστευσαν στην αμερικανική ήπειρο, όπου χάθηκαν τα ίχνη τους.

Οι άποικοι Βίκινγκ στη Γροιλανδία, χρησιμοποιώντας τη γνώση και τα εργαλεία που έφεραν από την πατρίδα τους, δεν μπόρεσαν να δημιουργήσουν μακροπρόθεσμα αυτάρκεις αποικίες υπό τις συνθήκες της Γροιλανδίας. Για παράδειγμα, έπρεπε να εισάγουν ακόμη και βασικά ξύλα και χάλυβα. Μια πρόσφατη μελέτη προτείνει τους ακόλουθους παράγοντες ως τους κύριους λόγους για τον αποτυχημένο αποικισμό:

 Το δύσκολο περιβάλλον της Γροιλανδίας, με τη σύντομη καλλιεργητική του περίοδο, δεν ήταν κατάλληλο για τη μακροπρόθεσμη βοσκή μεγάλων ζώων. Εκτός από τις συνθήκες της Γροιλανδίας, οι άποικοι επίσης δυσκολεύονταν να έχουν το βιοτικό επίπεδο που είχαν μάθει στην παλιά τους πατρίδα. Μακροπρόθεσμα, ήταν δυνατή η επιβίωση στη Γροιλανδία μόνο χρησιμοποιώντας τις μεθόδους των Εσκιμώων – πρωτόγονες για τους Βίκινγκ.
 Οι θερμοκρασίες άλλαξαν ελάχιστα κατά τον αποικισμό της νότιας Γροιλανδίας, αλλά το κλίμα έγινε σταθερά ξηρότερο με την πάροδο του χρόνου.Science Daily: Rewriting the history books: Why the Vikings left Greenland - 2022-03-23
 Η μεγάλη επιδημία πανώλης που έφτασε στη Σκανδιναβία στα μέσα του 14ου αιώνα αποδυνάμωσε την παλιά πατρίδα οικονομικά και μετά την Ένωση του Κάλμαρ το 1397, ο κυβερνήτης έδωσε λιγότερη προσοχή στις αποικίες της Γροιλανδίας - χαλαρώνοντας έτσι τις σχέσεις με την παλιά πατρίδα, που ήταν κυρίως η Νορβηγία.Jared Diamond: Összeomlás – Tanulságok a társadalmak továbbéléséhez; Typotex Kiadó, Budapest, 2007., 213-272. oldal

 Ανακάλυψη της Αμερικής 

Γνωρίζουμε για την ανακάλυψη της Αμερικής από τους Βίκινγκ από τη σάγκα. Σύμφωνα με αυτήν, περίπου το 986, ο Μπιόρνι Χέριολφσον ήθελε να ταξιδέψει από την Ισλανδία στη Γροιλανδία, αλλά έχασε τον δρόμο του και κατέληξε σε μια εντελώς άγνωστη ακτή. Αν και δεν αποβιβάστηκε, μετέφερε την ανακάλυψή του στους συμπατριώτες του, μεταξύ των οποίων στον Λέιφ Έρικσον, ο οποίος πιθανότατα ξεκίνησε το 992 για να αναζητήσει την άγνωστη γη. Στην αρχή είδε μόνο μια βραχώδη ακτή, την οποία ονόμασε Χέλαλαντ, Επίπεδη πέτρινη γη (πιθανώς τη σημερινή Γη του Μπάφιν), έπειτα είδε ένα πυκνό δάσος, το οποίο ονόμασε Μάρκλαντ, Δασική γη (πιθανώς τη σημερινή Νέα Γη και το Λαμπραντόρ) και τέλος μια περιοχή καλυμμένη με πλούσιο γρασίδι (ανάμεσα στη Νέα Γη και το Κέιπ Κοντ). Στη συνέχεια εισήλθε σε ένα ποτάμι και έχτισε ένα σπίτι σε μια περιοχή που ονόμασε Βίνλαντ, η Χώρα του Κρασιού, καθώς ο πατριός του Λέιφ είχε βρει σταφύλια εκεί (ή άλλα μούρα κατάλληλα για την παρασκευή κρασιού) κατά τη διάρκεια ενός από τα εξερευνητικά του ταξίδια. Ο Λέιφ και οι σύντροφοί του παρατήρησαν ότι η διάρκεια των ημερών και των νυχτών δεν διέφερε τόσο πολύ όσο στη Γροιλανδία, και ότι οι χειμώνες δεν ήταν τόσο κρύοι. Αφού διαχείμασαν με επιτυχία, επέστρεψαν στη Γροιλανδία.

Η επόμενη ιστορία αφηγείται την ιστορία του αδελφού του Λέιφ, του Θόρβαλντ, ο οποίος, ακολουθώντας τα βήματα του μικρότερου αδελφού του, έφτασε επίσης στη Βίνλαντ με τους συντρόφους του, όπου πέρασαν τον χειμώνα και στη συνέχεια έκαναν εξερευνητικά ταξίδια κατά μήκος των ακτών της περιοχής. Μετά από έναν ακόμη χρόνο, σκέφτονταν τον αποικισμό όταν ήρθαν σε σύγκρουση με τους ιθαγενείς Αμερικανούς. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ο Θόρβαλντ τραυματίστηκε και πέθανε, και οι σύντροφοί του επέστρεψαν στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με τη σάγκα, στην πορεία ξεκίνησαν αρκετές αποστολές στη Βίνλαντ, γεγονός που δείχνει ότι οι Βίκινγκ είχαν σοβαρές βλέψεις για τον αποικισμό της ανακαλυφθείσας περιοχής, αλλά αυτό ήταν κάτι πέρα από τις δυνάμεις τους. Βρίσκονταν πολύ μακριά από τη βάση τους, δεν διέθεταν αποτελεσματικά όπλα όπως οι μεταγενέστεροι Ισπανοί κατακτητές και η αντίσταση των ιθαγενών ήταν πολύ ισχυρή. Αυτή ήταν η τελευταία μεγάλης κλίμακας δοκιμασία δύναμης της Εποχής των Βίκινγκ, η οποία, αν ήταν επιτυχής, θα μπορούσε να είχε αλλάξει την πορεία ολόκληρης της ανθρώπινης ιστορίας. Οι περιγραφές στη σάγκα επιβεβαιώνονται επίσης από αρχαιολογικά ευρήματα, καθώς τα ερείπια ενός παλιού οικισμού των Βίκινγκ έχουν πράγματι βρεθεί στη Νέα Γη.

Κάποιοι αναφέρουν ότι οι Βίκινγκ μπορεί να έφτασαν ακόμη και μέχρι την Καραϊβική. Αυτό βασίζεται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τους θρύλους των Ινδιάνων, ένας από τους θεούς των Αζτέκων, ο καλοπροαίρετος Κετζαλκοάτλ, ήταν ένας κοκκινομάλλης, λευκόδερμος, γενειοφόρος άνδρας που ήρθε από τη θάλασσα (δυτικά) με «φτερωτά» πλοία, στη συνέχεια έφυγε από εκεί (ανατολικά), αλλά υποσχέθηκε να επιστρέψει μια μέρα. Η περιγραφή ταιριάζει στους Βίκινγκ και τα πλοία τους. Όταν ο Ισπανός κονκισταδόρος Ερνάν Κορτές αποβιβάστηκε στη χερσόνησο Γιουκατάν το 1519, οι Αζτέκοι της εποχής τον θεωρούσαν διάδοχο του Κετζαλκοάτλ, ο οποίος θα ανέτρεπε την κυριαρχία του αιματηρού θεού Ουιτζιλοπότστλι, ο οποίος απαιτούσε ανθρωποθυσίες.Erdődy János: Küzdelem a tengerekért – A nagy felfedező utazások kora; Móra Ferenc Könyvkiadó, Budapest, 1981, 4. kiadás, 14. és 18. o.

 Οι Ισλανδοί 
Μετά την εγκατάστασή τους, οι Ισλανδοί διατήρησαν το νορβηγικό νομικό σύστημα και μιλούσαν την ίδια γλώσσα με τα νορβηγικά. Η γλώσσα τους έχει διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά της από εκείνη την εποχή, ενώ τα νορβηγικά έχουν υποστεί σημαντικές αλλαγές από τότε. Μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, οι εγκατεστημένοι Ισλανδοί άρχισαν να θεωρούν τους εαυτούς τους ανεξάρτητο λαό. Ο αποικισμός ολοκληρώθηκε γύρω στο 930 και στο εσωτερικό του νησιού υπήρχαν ολοένα και περισσότερα πρόβατα, τα οποία ήταν το κύριο εξημερωμένο ζώο των Ισλανδών. Το πρώτο κοινοβούλιο συγκλήθηκε το 930 και το σύνταγμα θεσπίστηκε τότε, η βάση του οποίου ήταν το Άλθινγκι, το κοινοβούλιο, το οποίο συγκαλούνταν ετησίως έκτοτε. Εδώ άκουγαν τους νόμους και διευθετούσαν τις νομικές τους υποθέσεις, αλλά διοργάνωναν επίσης διαγωνισμούς και πανηγύρια. Στο ελεύθερο ισλανδικό κράτος δεν υπήρχε βασιλιάς, η πραγματική εξουσία ασκούνταν από τους αρχηγούς των φυλών.

Η υιοθέτηση του Χριστιανισμού δεν ήταν χωρίς εμπόδια, αλλά γύρω στο 1000, σε μια εθνική συνέλευση, κατέληξαν σε συμφωνία: για να αποφύγουν τη διαίρεση, όλοι ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό. Αυτή η απόφαση, κατά την οποία ένας λαός άλλαξε τη θρησκεία του με αμοιβαία συναίνεση, είναι μοναδική στην ιστορία.

Τον 11ο αιώνα, τρεις εξαιρετικοί κυβερνήτες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ιστορία της Ισλανδίας: ο Γκίζουρ ο Λευκός, ο γιος του και ο εγγονός του. Σύμφωνα με τα αρχεία, η Ισλανδία βρισκόταν σε ειρήνη και ησυχία κατά τη διάρκεια της θητείας τους, αλλά οι εχθροπραξίες διατάραξαν τη ησυχία του νησιού τόσο πριν όσο και μετά.

 Ο ρόλος των Βίκινγκ στην ιστορία 
αριστερά|μικρογραφία|Χάρτης της Βίνλαντ (αντίγραφο του 15ου αιώνα ενός χάρτη του 13ου αιώνα).
Η εποχή των Βίκινγκ τελείωσε ουσιαστικά με την εξάπλωση του Χριστιανισμού. Στη Δανία, ο Χάραλντ Γκόρμσον ήταν ο πρώτος ηγεμόνας που ασπάστηκε τη νέα θρησκεία, η οποία είχε ήδη ριζώσει κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κνούτου του Μέγα, το 960. Στη Νορβηγία, ο Χάακον ο Αγαθός, ο οποίος πέθανε το 960, ήταν ο πρώτος Χριστιανός βασιλιάς, αλλά η μεταστροφή του λαού επιτεύχθηκε σχεδόν μισό αιώνα αργότερα από τον Άγιο Όλαφ, χρησιμοποιώντας βίαια και σκληρά μέσα που δεν ήταν τυπικά της Δανίας. Οι παγανιστικές πεποιθήσεις διατηρήθηκαν για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στη Σουηδία, οι οποίες χάθηκαν μόνο τον 12ο αιώνα.

Οι περιπέτειες των Βίκινγκ που διήρκεσαν τρεις αιώνες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως μετανάστευση, καθώς οι κινητήριες δυνάμεις τους ήταν εντελώς διαφορετικές και η εξωτερική πίεση που αποτελεί την κύρια αιτία των μεγάλων μεταναστεύσεων ήταν ανύπαρκτη. Αν και η εποχή τους έφερε μεγάλες αλλαγές στη Δυτική Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Αγγλία και στη Γαλλία, δεν μπορεί να ειπωθεί ότι είχαν μεγάλο αντίκτυπο στην Ευρώπη στο σύνολό της, είτε στην οικονομία της είτε στην πολιτική της. Φυσικά, οι δραστηριότητές τους ως τολμηροί εξερευνητές, οι πρώτοι άποικοι άγνωστων εδαφών, δεν μπορούν να παραμεληθούν. Η απαράμιλλη γνώση τους στη ναυπηγική και στη ναυσιπλοΐα, καθώς και η σχεδόν καθολική τους παιδεία, τους καθιστούν μοναδικούς στην ιστορία του Μεσαίωνα. Ο αντίκτυπος της Εποχής των Βίκινγκ μπορεί να μετρηθεί κυρίως στις ίδιες τις σκανδιναβικές χώρες. Στην αρχή της εποχής, χώρες που ήταν παγανιστικές, πολυθεϊστικές και – με εξαίρεση τη Σουηδία – κατακερματισμένες έδωσαν τη θέση τους σε ενοποιημένα, χριστιανικά βασίλεια (με την εξαφάνιση των Βίκινγκ), τα οποία διαποτίστηκαν από ευρωπαϊκές επιρροές και ως εκ τούτου δεν έγιναν πιο αδύναμα, αλλά διαφορετικά.

Έδωσαν επίσης κάτι στην Ευρώπη, έστω και αν ο αντίκτυπός τους ήταν μόνο ελάχιστα αισθητός. Εκτός της αρχαίας Αθήνας, η πιο αγνή μορφή άμεσης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας υλοποιήθηκε στην Ισλανδία, κατά τους τρεις πρώτους αιώνες της δημοκρατίας. Η σκανδιναβική κοινωνική τάξη που βασιζόταν στην ισότητα, η οποία εισήχθη επίσης στο Ντέινλο, άσκησε την επιρροή της στο μεταγενέστερο νομικό σύστημα της Αγγλίας, καθώς μπορούμε να αποδώσουμε στους Δανούς την αρχή της πλειοψηφίας στην απόφαση των ενόρκων και το έθιμο της ορκωμοσίας στο δικαστήριο. Το νομικό σύστημα και ο τρόπος σκέψης των Βίκινγκ συγχωνεύτηκαν με την αγγλοσαξονική νομική παράδοση, και αυτό είχε συνέπειες στην ευρωπαϊκή σκέψη που μας επηρεάζουν ακόμα και σήμερα.

 Χρονολόγιο των Βίκινγκ 

 Σκανδιναβία
 Ευρώπη και Βόρειος Ατλαντικός
  Δεκαετία του 790: Έναρξη επιδρομών των Βίκινγκ στη Δυτική Ευρώπη
 Δεκαετία του 790: Οι πρώτες επιθέσεις των Βίκινγκ στη Σκωτία και στην Ιρλανδία
   793 Οι Βίκινγκ επιτίθενται στο μοναστήρι του Λίντισφαρν
   799 Οι Βίκινγκς επιτίθενται στους Φράγκους
  Δεκαετία του 800: Ο Δανός βασιλιάς Γκούντφρεντ χτίζει το Ντάνεβιρκε, μια συνοριακή οχύρωση
 800 Στέψη του Καρλομάγνου
  825 Οι Δανοί φτιάχνουν νομίσματα στο Χέντμπι
   Δεκαετία του 820: Οι ιεραπόστολοι του Άνσγκαρ, ταξιδεύουν στη Δανία και στη Σουηδία (829-831)
   834 Η ταφή του πλοίου Όσμπεργκ, Νορβηγία
 834-837 Επιθέσεις Βίκινγκ στο Ντόρσταντ
   844 Επιθέσεις των Βίκινγκ στην Ισπανία
   845 Η λεηλασία του Αμβούργου και του Παρισιού. Οι Φράγκοι πληρώνουν τον φόρο υποτέλειας στους Δανούς για πρώτη φορά
   856-857, 861 Οι Βίκινγκ πολιορκούν το Παρίσι
   860 Νορβηγοί εγκαθίστανται στους Νήσους Φερόες
   871-899 Αλφρέδος ο Μέγας βασιλιάς του Ουέσσεξ
  Δεκαετία του 880: Χάραλντ Α΄ (ο Ξανθός) (π. 870 - 940) προσπαθεί να ενοποιήσει τη Νορβηγία
 882 Ο Όλεγκ ο Σοφός κατακτά το Κίεβο και μεταφέρει εκεί την πρωτεύουσά του από το Νόβγκοροντ, ιδρύοντας έτσι τους Ρως του Κιέβου.
  890 Η Μάχη του Χάφρσφιορντ, Νορβηγία
 885-886 Πολιορκία του Παρισιού
   902 Οι Βίκινγκ εκδιώκονται από το Δουβλίνο
  911 Ο αρχηγός των Βίκινγκ, Ρόλλο, ιδρύει το Δουκάτο της Νορμανδίας.
 912 Επιδρομές των Βίκινγκ στην Κασπία Θάλασσα
   914 Η κατάκτηση της Βρετανίας από τους Βίκινγκ
   930 Ιδρύεται το ισλανδικό κοινοβούλιο, το Αλθίνγκι
  934-960 Ο βασιλιάς Χάακον Α΄ (ο Αγαθός) της Νορβηγίας επιχειρεί να εκχριστιανίσει τη Νορβηγία
 954 Η μάχη του Στέινμορ
  958-959 Ταφή του Δανού βασιλιά Γκορμ Γ' στο Γέλινγκ
   958-987 Χάραλντ Α΄ (ο Κυανόδους), βασιλιάς της Δανίας
   964-1000 Όλαφ Τρίγκβασον, βασιλιάς της Νορβηγίας
   970 Ίδρυση της σουηδικής πόλης Σίκτουνα
 980 Η μάχη του Τάρα, Ιρλανδία
  987-1014 Σβεν, βασιλιάς της Δανίας
 980-1015 Βλαντιμίρ Α΄ ο Μέγας, πρίγκιπας του Κιέβου
  995-1021/1022 Όλαφ Γ' (ο Θαυμαστός), βασιλιάς της Σουηδίας
 985 Έρικ ο Ερυθρός φτάνει στη Γροιλανδία
  1000 Η μάχη του Σβόλντερ και ο θάνατος του Όλαφ Τρίγκβασον
 1000 Η Ισλανδία υιοθετεί τον Χριστιανισμό. Ταξίδια στη Βίνλαντ
   1002 Σφαγή των Δανών με εντολή του Έθελρεντ
   1014 Σβεν ο Διχαλογένης κατακτά την Αγγλία
   1015-1054 Γιαροσλάβ Α΄ ο Σοφός, πρίγκιπας του Κιέβου
  1019-1035 Κνούτος ο Μέγας, βασιλιάς της Δανίας και της Νορβηγίας
 1016-1035 Κνούτος ο Μέγας, βασιλιάς της Αγγλίας
  1040 Η αποστολή του Ίνγκβαρ του Μακρυταξιδεμένου προς τα ανατολικά
   1042-1047 Μάγκνους Α΄ (ο Καλός), βασιλιάς της Νορβηγίας
   1047-1066 Χάραλντ Γ', βασιλιάς της Νορβηγίας
 1050 Ίδρυση επισκοπής στις Ορκάδες
  1047-1074 Σβεν Β', βασιλιάς της Δανίας
 1056 Ίδρυση της πρώτης ισλανδικής επισκοπής
  1066 Η Χέντεμπι λεηλατείται από τους Σλάβους
 1066 Η μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ, η μάχη του Χέιστινγκς. Οι Νορμανδοί κατακτούν την Αγγλία
  1066-1093 Όλαφ Γ' (ο Ειρηνικός), βασιλιάς της Νορβηγίας
 1066-1087 Γουλιέλμος Α΄, βασιλιάς της Αγγλίας
  1070 Κατασκευή της ξύλινης εκκλησίας Ούρνες στη Νορβηγία
 1069 Η προσπάθεια της Δανίας να κατακτήσει την Αγγλία
  1070 Η περιγραφή της παγανιστικής εκκλησίας στην Ουψάλα από τον Αδάμ της Βρέμης
 1091 Οι Νορμανδοί κατακτούν τη Σικελία
   1096-1099 Η Α' Σταυροφορία
  1103 Η εξουσία της Αρχιεπισκοπής του Λούντ σε όλη τη Σκανδιναβία
 1103 Ο βασιλιάς Μάγκνους Γ' (ο Γυμνόπους) της Νορβηγίας δολοφονείται στην Ιρλανδία
   1106 Ιδρύεται η δεύτερη ισλανδική επισκοπή στο Χόλαρ
   1125 Επισκοπή στο Γκάρνταρ, Γροιλανδία
   1260 Οι Ισλανδοί πληρώνουν φόρο υποτέλειας στον Νορβηγό μονάρχη. Η Ισλανδία χάνει την ανεξαρτησία της


 Σύγχρονες πηγές για τους Βίκινγκ 

 840: Η αφήγηση του Ιμπν Χοράνταντμπεχ για τους Σουηδούς
 9ος αιώνας: Περιγραφή των εμπορικών δρόμων του Αλφρέδου του Μέγα
 880: Βιογραφία του μεγάλου ιεραποστόλου Άνσκαρ
 921-922: Η αφήγηση του Ιμπν Φαντλάν για τους Ρως του Βόλγα
 950: Ιμπν Ρουστάχ, Άραβας αστρονόμος και γεωγράφος, αναφέρεται στους Ρως.
 950: Επίσκεψη του Άραβα εμπόρου αλ-Τάρθους στο Χέντμπι
 1000: Η αφήγηση του Θίτμαρ του Μέρσεμπουργκ για τη θυσιαστική γιορτή των Βίκινγκ
 1070-75: Η περιγραφή της γεωγραφίας και των λαών της Σκανδιναβίας από τον Αδάμ της Βρέμης
 11-12 αιώνες: Το Πρώτο Χρονικό για την προέλευση των Ρως
 Αρχές 12ου αιώνα: Έκθεση του μοναχού Έλνοθ του Καντέρμπουρι σχετικά με την κατάσταση των Χριστιανών στη Σουηδία
 1130: Άρι Θόργκιλσον: Íslendingabók (Βιβλίο των Ισλανδών) σχετικά με την ιστορία της Ισλανδίας μεταξύ 870 και 1120
 μετά το 1200: Landnámabók (Βιβλίο της Κατάκτησης), η ιστορία του εποικισμού της Ισλανδίας, η προέλευση των εποίκων, οι γαιοκτημονίες τους, κ.λπ.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Oroszország története: Font Márta, Krausz Tamás, Niederhauser Emil, Szvák Gyula.szerk.: Szvák Gyula: Oroszország története. Maecenas (1997). ISBN 963 8469 69 2
 Johannes Brondsted: A vikingek; ford. Vásárhelyi Judit; Corvina, Bp., 1983 
 Helge Ingstad: Vikingek az Újvilágban. Normann település felfedezése Észak-Amerikában; ford. Sulyok Vince; Gondolat, Bp., 1972
 Rudolf Pörtner: A viking kaland; ford. Pálvölgyi Endre, versford. Bernáth István et al.; Kossuth, Bp., 1983 
 Collen Batey: A viking világ atlasza; szerk. James Graham-Campbell, ford. Boross Anna, Hajnal Piroska, Király Zsuzsa; Helikon–Magyar Könyvklub, Bp., 1997 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 The Viking Age - National Museum of Denmark
 Viking - Encyclopedia Brittanica 


Κατηγορία:Ιστορία της Σκανδιναβίας
Κατηγορία:Πολιτισμοί της Εποχής του Σιδήρου της Ευρώπης
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στη Σουηδία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στη Δανία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στη Νορβηγία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στην Εσθονία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στην Αγγλία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στη Σκωτία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στην Ιρλανδία
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί πολιτισμοί στη Γαλλία
Κατηγορία:Πρώιμος Μεσαίωνας
Κατηγορία:Ιστορικές περίοδοι
*