Καλοκύβη η κοντόποδη

Η Καλοκύβη η κοντόποδη (Calocybe gambosa) είναι μανιτάρι γνωστό κοινώς ως αγιωργίτικο ή μοσχομανίταρο.

Εμφανίζεται κυρίως την άνοιξη, κυρίως σε λιβάδια με αραιούς θάμνους, κυρίως άρκευθου, και σε ασβεστολιθικά εδάφη. Αποτελεί εξαιρετικά εδώδιμο και περιζήτητο είδος.

Παλαιότερα θεωρείτο μέλος του γένους του Τριχολώματος, και σε παλαιότερα κείμενα μπορεί να βρεθεί ως Tricholoma gambosum.

 Ταξινόμηση 
Αρχικά περιγράφηκε ως Agaricus gambosus από τον Σουηδό μυκητολόγο Ηλία Μάγκνους Φρις, στο σημαντικό έργο του 1821 Systema Mycologicum  . Το επίθετο gambosum προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει "ραιβόποδος", "στραβόποδος", επειδή έχει κοντόχοντρο στύπο. Αργότερα ονομάστηκε Tricholoma gambosum από τον Πωλ Κούμερ το 1871. Το όνομα του γένους προέρχεται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις καλός -που στα αρχαία σημαίνει "όμορφος" και κύβη, δηλαδή "κεφάλη". Δηλαδή το όνομα "καλοκύβη" σημαίνει "ομορφοκέφαλη". 

 Περιγραφή 
Το πιλίδιο έχει διάμετρο 5 με 12 εκ. και έχει λεία υφή, ελαφρώς βελούδινο. Το χρώμα του πιλιδίου, στύπου και της σάρκας κυμαίνεται από λευκωπό-κρεμ σε κιτρινωπό. Τα ολοστυπικά ελάσματα είναι λευκά και πυκνά. Η σάρκα είναι πυκνή και μαλακή και έχει μυρωδιά άλευρου ή αγγουριού.  Το αποτύπωμα των σπόρων είναι λευκό. Ο κοντόχοντρος στύπος φαρδαίνει στη βάση του.

 Παρόμοια είδη 
Δεν πρέπει να μπερδευτεί με το εξαιρετικά δηλητηριώδες Ινόσπερμα το ερυθριάζον (Inosperma erubescens),  που μεγαλώνει στα ίδια οικοσυστήματα. Αυτό το τελευταίο έχει μια πιο έντονη φρουτώδη μυρωδιά και στην καταπόνηση κοκκινίζει. Το Εντόλωμα το κολπωτό, επίσης δηλητηριώδες, έχει μια βαριά, σάπια μυρωδιά.

 Διάδοση και οικοσύστημα 
Η Καλοκύβη η κοντόποδη είναι συνηθισμένη στα Ευρωπαϊκά λιβάδια, συχνά σε εδάφη πλούσια σε ασβεστόλιθο. Εντοπίζεται την άνοιξη στην Ελλάδα.

 Εδωδιμότητα 
Το μανιτάρι είναι καλύτερο να μαζεύεται σε ξηρό καιρό.  Η Ρουμανία είναι μεγάλος εξαγωγέας του είδους προς τη Δυτική Ευρώπη. Ήταν πολύτιμο στη μεσαιωνική Ιταλία.  Ακόμη τρώγεται τοπικά στην Αιμιλία-Ρωμανία και τη Τοσκάνη. 

Το αγιωργίτικο είναι πολύ δημοφιλές στη χώρα των Βάσκων στην Ισπανία, όπου πουλιέται σε πολύ υψηλές τιμές. Στην Άλαβα, παραδοσιακά τρώγεται κατά τη γιορτή του Αγίου Προυντένσιου (28 Απριλίου), μαζί με σαλιγκάρια.  Το μανιτάρι είναι σημαντικό στοιχείο της γαστρονομίας του Μπιλμπάο, όπου τυπικά τρώγεται σε ομελέτα.  

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Εδώδιμοι μύκητες
Κατηγορία:Αγαρικομύκητες
Κατηγορία:Αγαρικομυκοτίνες