Λίμνη Κατεμάκο

Η Λίμνη Κατεμάκο () είναι λίμνη γλυκού νερού στο κέντρο της Οροσειρά δε Λος Τούστλας στην πολιτεία Βερακρούς του ανατολικού κεντρικού Μεξικού, κοντά στην ομώνυμη πόλη Κατεμάκο. Με έκταση 72,54 τετρ. χιλιόμετρα, είναι η τρίτη μεγαλύτερη λίμνη του Μεξικού, αλλά η έβδομη μεγαλύτερη αν ληφθούν υπόψη και οι λιμνοθάλασσες. Η ομώνυμη πόλη Κατεμάκο είναι κτισμένη στην όχθη της.

 Τοπωνύμιο 
Η λέξη laguna στην ισπανική γλώσσα γενικώς αναφέρεται σε ένα αβαθές υδάτινο σώμα με υφάλμυρο νερό, που συνήθως βρίσκεται δίπλα στη θάλασσα, δηλαδή σε μια λιμνοθάλασσα. Αλλά η Laguna de Catemaco δεν έχει γλυκό νερό κσι βρίσκεται σε αρκετά μεγαλύτερο ύψος από τη θάλασσα, με επιφάνεια σε υψόμετρο 340 μέτρα. Το Laguna de Catemaco είναι η κοινή ονομασία της στο Μεξικό, ωστόσο οι επιστημονικές εργασίες χρησιμοποιούν συνήθως την ορθότερη και σαφέστερη ονομασία Lake Catemaco στην αγγλική και Lago Catemaco στην ισπανική, που μεταφράζονται ως «λίμνη Κατεμάκο».

 Υδρολογία 
Η λίμνη Κατεμάκο δημιουργήθηκε πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια, όταν μια ροή λάβας από το ηφαίστειο Σαν Μαρτίν Τούστλα έφραξε το ποτάμι που υπήρχε εκεί, στο σημερινό βόρειο άκρο της λίμνης. Η Κατεμάκο είναι αβαθής λίμνη, με μέσο βάθος 7,6 μέτρα και μέγιστο βάθος 22 μέτρα. Το νερό της κυκλοφορεί δεξιόστροφα (με τη φορά των δεικτών του ρολογιού όπως φαίνεται από επάνω) και εκρέει στον ποταμό Ρίο Γκράντε δε Κατεμάκο. Η στάθμη της λίμνης ελέγχεται από φράγματα, που κάλυψαν ιστορικούς καταρράκτες. Υπάρχει κάποια απώλεια νερού που δεν ερμηνεύεται από την εξάτμιση και την εκροή μέσω του Ρίο Γκράντε, οπότε φαίνεται ότι υπάρχουν σχισμές στον πυθμένα, από τις οποίες το νερό διαφεύγει στο υπέδαφος.

Ο Ρίο Γκράντε δε Κατεμάκο καταλήγει στον ποταμό Σαν Χουάν, ο οποίος είναι παραπόταμος του Παπαλοάπαν. Οι καταρράκτες Eyipantla (Salto de Eyipanlta) του Ρίο Γκράντε έχουν ύψος πάνω από 45 μέτρα και απέχουν 11 χιλιόμετρα από τη Λίμνη Κατεμάκο.

Η λίμνη είναι πολυμικτική (δηλαδή το νερό της ανανεώνεται εξ ολοκλήρου πάνω από δύο φορές κάθε έτος), με νερό καλά οξυγονωμένο, αλλά χαρακτηρίζεται και ως ευτροφική εξαιτίας ποσοτήτων λιπασμάτων από γειτονικά αγροκτήματα και φυτώρια. 

 Αλιεία και οικολογία
Η Κατεμάκο είναι μία από τις παραγωγικότερες λίμνες του Μεξικού, με περισσότερους από 1.800 τόνους ψαριών να ψαρεύονται ετησίως και με περισσότερους από χίλιους εγγεγραμμένους ψαράδες. Η αλιεία με μεγάλα δίχτυα απαγορεύεται προκειμένου να συνεχίσουν να υπάρχουν αρκετά ψάρια στη λίμνη. Το είδος ψαριού Oreochromis aureus (ένα τιλάπια που μοιάζει με πέρκα) εισάχθηκε από την Αφρική, ενώ το «τοπότε» (Dorosoma petenense), που μοιάζει με σαρδέλα, και τα «τεγογόλο» (μεγάλα σαλιγκάρια της οικογένειας Ampullariidae) είναι τα συχνότερα αλιεύματα.

Σύμφωνα με τους Miller & Conner (1997) υπάρχουν 14 είδη ψαριών στη λίμνη Κατεμάκο. Δύο από αυτά, το Micropterus nigricans και το Oreochromis aureus, έχουν εισαχθεί από τον άνθρωπο στη λίμνη, ενώ άλλα δύο, το Vieja fenestrata και το Ophisternon aenigmaticum, είναι διαδεδομένα στις λίμνες του ανατολικού Μεξικού και της Κεντρικής Αμερικής γενικότερα. Από τα υπόλοιπα δέκα είδη τα πέντε είναι ενδημικά στην Κατεμάκο (δηλαδή ζουν μόνο στη συγκεκριμένη λίμνη και πουθενά αλλού στη Γη) και τα άλλα πέντε αντπροσωπεύουν πιθανώς μη περιγραφέντα είδη, που μπορεί και αυτά να είναι ενδημικά (Miller & Conner 1997, Meyer & Schartl 2003). Τα βεβαιωμένα ενδημικά είδη είναι τα Bramocharax caballeroi, Heterandria tuxtlaensis, Poecilia catemaconis, Poeciliopsis catemaco και Xiphophorus milleri.

Από οικολογικής πλευράς, οι καταρράκτες Eyipantla απομονώνουν τη λίμνη από την υπόλοιπη λεκάνη του ποταμού Παπαλοάπαν. Ο υψηλός βαθμός ενδημισμού υποδεικνύει ότι η λίμνη Κατεμάκο είναι βιογεωγραφικώς απομονωμένη επί μεγάλο χρονικό διάστημα, πιθανώς από την ίδια τη δημιουργία της, που ανάγεται μέχρι και 2 εκατομμύρια έτη πριν.

 Γεωλογία 
Η λίμνη Κατεμάκο έχει σχήμα ομαλό, με μέγιστο μήκος 12,3 χιλιόμετρα και μέγιστο πλάτος 10,25 χιλιόμετρα. Υπολογίζεται ότι περιέχει 552 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.

Το κλίμα είναι θερμό και υγρό, με μέση ετήσια θερμοκρασία 23,4 °C. Οι βροχοπτώσεις εμφανίζουν εποχικότητα, με μέση ετήσια βροχόπτωση 2.068 mm στην πόλη Κατεμάκο και 4.614 mm στην κωμόπολη Κογιάμε (Coyame). Οι άνεμοι από τον γειτονικό  Κόλπο του Μεξικού εισέρχονται στη λεκάνη απορροής της λίμνης από ένα άνοιγμα στα βουνά βορείως του Κογιάμε και διασχίζουν τη λίμνη με βορειοανατολική-νοτιοδυτική διεύθυνση, πνέοντες ισχυρά ολόκληρο το έτος.

Το τροπικό δάσος που κάλυπτε κάποτε ολόκληρη τη λεκάνη απορροής της λίμνης έχει αποδεκατισθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Λόγω αυτής της μεταβολής, η διάβρωση και εξ αυτής η καθίζηση μέσα στην Κατεμάκο έχουν αυξηθεί κατά πολύ, επηρεάζοντας τη διαύγεια των υδάτων της. Αν αφεθούν ανεξέλεγκτοι, οι παράγοντες αυτοί μπορεί στο μακρινό μέλλον να γεμίσουν τη λίμνη με ιζήματα.

Η όχθη της Κατεμάκο έχει υπολείμματα αρκετών ηφαιστειακών κώνων και η περίμετρός της είναι περίπου 50 χιλιόμετρα. Υπάρχουν αρκετά ηφαιστειογενή νησάκια στη λίμνη και αρκετά από αυτά είναι γεμάτα με ντόπιες και εισαγόμενες μαϊμούδες ως μέρος ενός ερευνητικού προγράμματος του Πανεπιστημίου της Βερακρούζ. Εξαιτίας αυτού, περισσότερες από 70 βάρκες πηγαινοέρχονται γεμάτες με τουρίστες από το Κατεμάκο, ώστε να δουν οι τουρίστες τα ζώα αυτά να ζουν ελεύθερα πάνω στα νησιά. Μερικές κινηματογραφικές ταινίες έχουν γυριστεί με σκηνικό τη λίμνη, ανάμεσά τους η ταινία Οι τελευταίες μέρες της Εδέμ, με πρωταγωνιστή τον Σον Κόνερι.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Λίμνες του Μεξικού