Ράντκα Ντόνελ

Η Ράντκα Ντόνελ, (24 Νοεμβρίου 1928 Σόφια, Βουλγαρία - 13 Φεβρουαρίου 2013 Ζυρίχη, Ελβετία)  ήταν φεμινίστρια, ζωγράφος, θεραπεύτρια τέχνης, ποιήτρια, μεταφράστρια, αφηγήτρια και πρωτοπόρος της σύγχρονης κατασκευής καπιτονέ παπλωμάτων. Διερεύνησε τη σημασία και την εικονογραφία των καπιτονέ παπλωμάτων εντάσσοντας την παραδοσιακή παπλωματοποιϊα στην κουλτούρα των Καλών Τεχνών.

 Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 
Αν και γεννήθηκε στη Βουλγαρία, έζησε με την οικογένειά της στη Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1951, μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου πήρε πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ το 1954 και στη συνέχεια έκανε το μεταπτυχιακό της στις Καλές Τέχνες στο  Πανεπιστήμιο Κολοράντο Μπόλντερ. Η Ντόνελ έζησε στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης στις αρχές της δεκαετίας του 1970, όπου επηρέασε νέους καλλιτέχνες και ασχολήθηκε με την καθιέρωση και οργάνωση εκθέσεων τόσο δικών της έργων όσο και άλλων σύγχρονων παπλωματοποιών, αναζητώντας αναγνώριση για  τους καλλιτέχνες της παπλωματοποιΐας επί ίσοις όροις με εκείνους που δούλευαν σε πιο αναγνωρισμένα πεδία τέχνης. 

 Η τέχνη της καπιτονέ παπλωματοποιΐας 
Το 1965 πλέον, η Ντόνελ χρησιμοποιούσε το ύφασμα ως υλικό για τις δημιουργίες της. Ήταν η πρώτη καλλιτέχνης παπλωματοποιΐας με ξεκάθαρη φεμινιστική στάση χαρακτηρίζοντας την παπλωματοποιΐα ως "απελευθερωτική". 'Εγραψε το 1977  ότι "η παπλωματοποιΐα με πολιτικοποίησε". Τόσο σε διαλέξεις όσο και σε άρθρα της, τοποθετείται εύγλωττα σχετικά με τις εκφραστικές δυνατότητες της παπλωματοποιΐας και τεκμηριώνει τον στενό συσχετισμό του  παπλώματος με το σώμα, ως έναν άμεσο συνδετικό κρίκο με τις πρωταρχικές ανθρώπινες ανάγκες και πράξεις."Εξαιτίας της στενής επαφής με το σώμα, το πάπλωμα αντικατοπτρίζει προσωπικά συναισθήματα και ελπίδες."

Ήταν μία από τις πρώτες που χρησιμοποίησε ραπτομηχανή για ταχύτητα και σταθερότητα στο ύφασμα.  Απασχολούσε επαγγελματίες παπλωματοποιούς για να εξασφαλίσει ότι τα παπλώματα θα αντέχουν σε σκληρή χρήση και επαναλαμβανόμενη πλύση.  Έφτιαξε πάνω από 700 παπλώματα, τόσο με χέρι όσο και με μηχανή. Αν και πάντα ήθελε τα παπλώματά της να είναι χρηστικά, τα σχέδιά της ξέφευγαν από τα παραδοσιακά πρότυπα με πολλούς τρόπους, και παραμένουν μοναδικά μέχρι και σήμερα. Συνήθως χρησιμοποιούσε οποιοδήποτε ύφασμα είχε διαθέσιμο, κόβοντας ρούχα και πανιά που μάζευε η ίδια ή της είχαν στείλει. Τα παπλώματά της, οι σύνθετες στρώσεις ζωηρών εμπριμέ και τολμηρών μονόχρωμων, απεικονίζουν τα "τοπία" ενός εσωτερικού κόσμου.  
μικρογραφία|Ράντκα Ντόνελ

 Θεωρητική και φιλοσοφική επίδραση 
Τονίζοντας την απελευθέρωση και την ελευθερία της έκφρασης που της έδινε το καπιτονέ, η Ντόνελ χρησιμοποίησε τα παπλώματα για να προσεγγίσει άλλες γυναίκες και να ενθαρρύνει τον διάλογο για το σώμα, τα συναισθήματα και την ανθρώπινη επαφή.[2] Μίλησε για την απτική φύση του παπλώματος, τη φυσική και συμβολική ζεστασιά που παρέχει και τη σύνδεσή του με τους παραδοσιακούς ρόλους των γυναικών ως φροντιστών και νοικοκυρών.[7]

Ένας από τους καλλιτεχνικούς συνάδελφους της Ντόνελ, ο Μάικλ Τζέιμς, συγκρίνει τα παπλώματά της με χάρτες, λέγοντας: "Ενσαρκώνουν τον αγώνα αναμέσα στον χρόνο και τις γενιές, ανάμεσα στα δυο φύλα, ανάμεσα στις φυλές και τις εθνικότητες, χαρτογραφώντας το μονοπάτι του καθενός που έχει συμπόνια, αγάπη, συμπερίληψη και βαθιά ανθρωπιά".

 Γραπτά 
Η Ντόνελ έγραψε και δημοσίευσε τόσο στα Γερμανικά όσο και στα Αγγλικά, με τα περισσότερα βιβλία ποιημάτων της να είναι στα γερμανικά. Ανάμεσα στα πολλά βιβλία που έγραψε, είναι περισσότερο γνωστή για το Quilts as Women's Art: a Quilt Poetics (Τα παπλώματα ως γυναικεία τέχνη: μια παπλωματοποίηση), που δημοσιεύτηκε το 1990.

 Επιλεγμένες εκδόσεις 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες
Κατηγορία:Βούλγαροι φεμινιστές