Η κυρία Τζένη Τράιμπελ

Η κυρία Τζένη Τράιμπελ () με υπότιτλο Όπου συναντιούνται οι καρδιές είναι κοινωνικό μυθιστόρημα του Τέοντορ Φοντάνε, από τους σημαντικότερος εκπροσώπους του ρεαλισμού στη γερμανική λογοτεχνία, που εκδόθηκε το 1892.

Το θέμα γύρω από το οποίο περιστρέφεται είναι η αναζήτηση της ευτυχίας στον γάμο από έρωτα ή για κοινωνική άνοδο, παρουσιάζοντας με χιούμορ και λεπτή ειρωνεία ένα διασκεδαστικό πορτρέτο της αστικής τάξης του Βερολίνου στα τέλη του 19ου αιώνα.

Η κυρία Τζένη Τράιμπελ εισήλθε στην ανώτερη αστική τάξη του Βερολίνου μέσω του γάμου της με έναν πλούσιο εργοστασιάρχη. Θεωρεί τον εαυτό της ιδεαλίστρια αλλά όταν μαθαίνει για τον κρυφό αρραβώνα του γιου της με μια κοπέλα κατώτερης τάξης, αποδεικνύεται ότι είναι ένα άτομο γεμάτο ταξικές προκαταλήψεις που κρίνει με δύο μέτρα και δύο σταθμά: αφήνει στην άκρη όλα τα ιδανικά της και επιδίδεται στον αγώνα να αποτρέψει την ακατάλληλη με τις αστικές συμβάσεις ένωση.

 Υπόθεση 
Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται γύρω στο 1880. Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο οικογένειες του Βερολίνου: οι Τράιμπελ, μεγαλοαστοί της ανώτερης τάξης - ο εργοστασιάρχης και εμπορικός σύμβουλος κ. Τράιμπελ, η σύζυγός του περίπου 50χρονη Τζένη και οι γιοι τους Ότο και Λέοπολντ - και η οικογένεια του Βίλιμπαλντ Σμιτ, καθηγητή λυκείου που ζει με την κόρη του Κορίνα. Η Τζένη προέρχεται από οικογένεια κατώτερης μεσαίας τάξης και έχει αναδειχθεί κοινωνικά μέσω του γάμου της με τον κ. Τράιμπελ. Ο Βίλιμπαλντ και η Τζένη είναι παιδικοί φίλοι, μεγάλωσαν στην ίδια γειτονιά του Βερολίνου, όπου ο πατέρας της διατηρούσε ένα μικρό κατάστημα.   

Ως φοιτητής, ο Βίλιμπαλντ ήταν ερωτευμένος με την Τζένη και της έγραφε ερωτικά ποιήματα, μεταξύ των οποίων και το Όπου συναντιούνται οι καρδιές, Wo sich Herz zum Herzen find’t το οποίο δίνει στο μυθιστόρημα τον υπότιτλό του. Όταν ο Βίλιμπαλντ στο τέλος των σπουδών του ήλπιζε να ολοκληρώσει επίσημα τον κρυφό αρραβώνα του με την Τζένη, αυτή τον εμπόδισε. Αν και ήταν ερωτευμένη με τον Βίλιμπαλντ, παντρεύτηκε τον κ. Τράιμπελ γιατί τα πλούτη ήταν πιο σημαντικά για εκείνη από τα συναισθήματά της. Ωστόσο, ερμηνεύει το ερωτικό του τραγούδι σε κοινωνικές εκδηλώσεις, βαθιά συγκινημένη από την «ανωτερότητα» και τα «ιδανικά», δηλαδή οτιδήποτε πνευματικό και καλλιτεχνικό που διακρίνει σε αυτό. Μιλάει πολύ για αυτή την «ανωτερότητα» και ξεκαθαρίζει ότι περιφρονεί «την περιουσία, τα πλούτη, το χρυσάφι» και ζει εξ ολοκλήρου σύμφωνα με τα «ιδανικά» της. Η ίδια δεν παρατηρεί την αντίφαση μεταξύ των λόγων και των πράξεών της: η κ. Τράιμπελ έχει το ταλέντο να ξεχνάει ό, τι θέλει να ξεχάσει.  
μικρογραφία|253x253εσ|Η κ. Τζένη Τράιμπελ και ο γιος της, σκηνή από θεατρική παράσταση, Βερολίνο 1964 
Η Κορίνα για να ξεφύγει από τη μέτρια ζωή της αποφασίζει να παντρευτεί τον Λέοπολντ Τράιμπελ, έναν αδύναμο νεαρό που κυριαρχείται πλήρως από τη μητέρα του και που είναι ερωτευμένος μαζί της κρυφά από καιρό. Το κοινωνικό κύρος και η υλική ευημερία της φαίνονται επαρκείς εγγυήσεις για ένα ευτυχισμένο μέλλον. Ο Βίλιμπαλντ θα προτιμούσε η κόρη του να παντρευτεί τον ξάδερφό της Μαρσέλ, έναν πολλά υποσχόμενο φοιτητή αρχαιολογίας που την αγαπά και θέλει να την παντρευτεί μόλις αποκτήσει το απαραίτητο εισόδημα. Ωστόσο, αρνείται να επηρεάσει την κόρη του, γιατί πιστεύει ότι μια απόφαση γάμου πρέπει να είναι προσωπική. Άλλωστε, βασίζεται στη Τζένη Τράιμπελ, η οποία δεν θα δεχτεί ποτέ την Κορίνα για νύφη. 

Μετά από μια εκδρομή στη φύση, ο Λέοπολντ και η Κορίνα αρραβωνιάζονται κρυφά. Όταν το ανακοινώνει στη μητέρα του, αυτή τρομοκρατείται γιατί ξέρει ότι η κοπέλα δεν έχει περιουσία. Η Τζένη πηγαίνει στο σπίτι της Κορίνας, μαλώνουν, την προειδοποιεί για την εξουσία που έχει στον γιο της και φεύγει εξαπολύοντας σφοδρές απειλές. Απαγορεύει στον γιο της να συνεχίσει να συναντά την Κορίνα και προσκαλεί στο σπίτι της την πολύφερνη Χίλντεγκαρντ, που θεωρεί κατάλληλη για τον γιο της. 

Ο Λέοπολντ αποδεικνύεται πολύ αδύναμος για να αψηφήσει τη μητέρα του: περιορίζεται στο να γράφει καθημερινά γράμματα στην Κορίνα, όπου τη διαβεβαιώνει για τα αμετάβλητα συναισθήματά του και αναφέρει ακόμη ότι σύντομα θα συγκεντρώσει το θάρρος να φύγουν κρυφά μαζί, αλλά δεν ακολουθεί τα λόγια του με πράξεις. Σε αυτήν την τεταμένη κατάσταση, οι δύο πατέρες υιοθετούν μια στάση αναμονής - ο εμπορικός σύμβουλος επειδή είναι απασχολημένος με την οργάνωση της προεκλογικής του εκστρατείας (αν και κατηγορεί τη γυναίκα του για τύφλωση και αλαζονεία και της υπενθυμίζει την καταγωγή της) και ο καθηγητής επειδή πιστεύει ότι η λογική και το αίσθημα τιμής της κόρης του θα επικρατήσουν. Με τη βοήθεια της Ροζαλίας, οικονόμου του Σμιτ, η Κορίνα συνειδητοποιεί τελικά την εξευτελιστική κατάσταση, διακόπτει τον αρραβώνα και ζητά συγχώρεση από τον ξάδερφό της Μαρσέλ. Ο νεαρός, που μόλις έπιασε δουλειά σαν καθηγητής στο λύκειο, της κάνει πρόταση γάμου και έτσι οι δύο οικογένειες συμφιλιώνονται, γιατί όλοι της οικογένειας Τράιμπελ, εκτός του Λέοπολντ, δέχονται την πρόσκληση για τη γαμήλια γιορτή. Λίγο αργότερα παντρεύονται επίσης ο Λέοπολντ και η Χίλντεγκαρντ, σύμφωνα με τα σχέδια της Τζένης.

 Διασκευές 
Το μυθιστόρημα έχει διασκευαστεί σε θεατρικό έργο και σε κινηματογραφικές και τηλεοπτικές ταινίες

 1951 – Κορίνα Σμιτ, σκηνοθέτης: Άρθουρ Πολ 
 1972 – Η κυρία Τζένη Τράιμπελ, σκηνοθέτης: Χέρμπερτ Μπάλμαν
 1976 – Η κυρία Τζένη Τράιμπελ (με τη Ζιζέλα Μέι ως Τζένη Τράιμπελ) τηλεοπτική ταινία 
 1981 – Η κυρία Τζένη Τράιμπελ (με τη Μαρία Σελλ ως Τζένη Τράιμπελ)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες
Κατηγορία:Μυθιστορήματα σχετικά με το Βερολίνο