Θειοακετάλη

Στην οργανοθειούχο χημεία (organosulfur chemistry), οι θειοακετάλες (thioacetals) είναι το αντίστοιχες του ακετάλες του θείου (thio-) ().  Υπάρχουν δύο κατηγορίες: οι λιγότερο κοινές μονοθειοακετάλες (monothioacetals), με τον τύπο  και οι διθειοακετάλες (dithioacetals), με τον τύπο  (συμμετρικές διθειοακετάλες), ή  (ασύμμετρες διθειοακετάλες).
Οι συμμετρικές διθειοακετάλες είναι σχετικά κοινές. Παρασκευάζονται με συμπύκνωση θειολών (), ή διθειολών (δύο ομάδων ) με αλδεΰδες (). Αυτές οι αντιδράσεις προχωρούν μέσω του ενδιάμεσου των ημιθειοακεταλών ():
Προσθήκη θειόλης για να δώσει ημιθειοακετάλη:

Προσθήκη θειόλης με απώλεια νερού για να δώσει διθειοακετάλη: 

Τέτοιες αντιδράσεις τυπικά χρησιμοποιούν είτε οξύ Lewis είτε οξύ Brønsted ως καταλύτη.
Οι διθειοακετάλες που παράγονται από αλδεΰδες και είτε 1,2-αιθανοδιθειόλη, είτε 1,3-προπανοδιθειόλη είναι ιδιαίτερα κοινές σε αυτήν την κατηγορία μορίων για χρήση στην οργανική σύνθεση.
400px| Σύνθεση διθειοακετάλης από ακεταλδεΰδη και 1,3-προπανοδιθειόλη
Ο καρβονυλικός άνθρακας μιας αλδεΰδης είναι ηλεκτρονιόφιλος και επομένως επιρρεπής σε προσβολή από πυρηνόφιλα, ενώ ο ανάλογος κεντρικός άνθρακας μιας διθειοακετάλης δεν είναι ηλεκτρονιόφιλος. Ως αποτέλεσμα, οι διθειοακετάλες μπορούν να χρησιμεύσουν ως προστατευτικές ομάδες για τις αλδεΰδες
Μακριά από το να είναι μη αντιδραστικό, και σε μια αντίδραση αντίθετη με αυτή των αλδεΰδων, αυτός ο άνθρακας μπορεί να αποπρωτονιωθεί για να τον καταστήσει πυρηνόφιλο:

Η αντιστροφή της πολικότητας μεταξύ  και  αναφέρεται ως umpolung (γερμανικά) (αντιστροφή πολικότητας). Η αντίδραση εκτελείται συνήθως χρησιμοποιώντας το 1,3-διθειάνιο (1,3-dithiane). Το λιθιωμένο ενδιάμεσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διάφορες αντιδράσεις σχηματισμού πυρηνόφιλων δεσμών και στη συνέχεια η διθειοκετάλη υδρολύεται πίσω στην καρβονυλική της μορφή. Αυτή η συνολική διαδικασία, η αντίδραση Corey–Seebach, δίνει το συνθετικό ισοδύναμο ενός ανιόντος ακυλίου.
Παραπομπές

Κατηγορία:Χαρακτηριστικές ομάδες
Κατηγορία:Οργανοθειούχες ενώσεις