Φραντς Αιπίνους

Ο Φραντς Μαρία Ούλριχ Τέοντορ Αιπίνους (, 13 Δεκεμβρίου 172410 Αυγούστου 1802) ήταν Γερμανός μαθηματικός, επιστήμονας και φυσικός φιλόσοφος που κατοικούσε στη Ρωσική Αυτοκρατορία. Ο Αιπίνους είναι περισσότερο γνωστός για τις έρευνές του, θεωρητικές και πειραματικές, στον ηλεκτρισμό και τον μαγνητισμό.

 Πρώτα χρόνια 
Γεννήθηκε στο Ρόστοκ του Δουκάτου του Μεκλεμβούργου-Σβέριν. Ήταν απόγονος του Γιοχάνες Αιπίνους (1499–1553), του πρώτου που υιοθέτησε την ελληνική μορφή (αἰπεινός) του οικογενειακού ονόματος Hugk ή Huck, και κορυφαίου θεολόγου και αμφισβητία την εποχή της προτεσταντικής μεταρρύθμισης.Home, Roderick Weir. "Aepinus's Essay on the Theory of Electricity and Magnetism". United States, Princeton University Press, 2015.

 Σταδιοδρομία 
Αφού σπούδασε ιατρική για ένα διάστημα, ο Φραντς Αεπίνους αφοσιώθηκε στις φυσικές και μαθηματικές επιστήμες, στις οποίες σύντομα απέκτησε τέτοια διάκριση που έγινε δεκτός ως μέλος της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών. Το 1755 διετέλεσε για λίγο διευθυντής του Ινστιτούτου Αστρονομικού Υπολογισμού (Astronomisches Rechen-Institut). Το 1757 εγκαταστάθηκε στην Αγία Πετρούπολη ως μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και καθηγητής φυσικής, όπου παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1798.

Το υπόλοιπο της ζωής του το πέρασε στο Ντόρπατ. Απολάμβανε την εύνοια της αυτοκράτειρας Αικατερίνης Β΄ της Ρωσίας, η οποία τον διόρισε δάσκαλο του γιου της Παύλου και προσπάθησε, χωρίς επιτυχία, να ιδρύσει πρότυπα σχολεία σε όλη την αυτοκρατορία υπό τη διεύθυνσή του. Το 1760, ο Αιπίνους εξελέγη αντεπιστέλλον μέλος της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών.

 Έργα 
μικρογραφία|Εξώφυλλο του βιβλίου του του 1759
Το κύριο έργο του, Tentamen Theoriae Electricitatis et Magnetismi (Προσπάθεια για μια θεωρία του ηλεκτρισμού και του μαγνητισμού), που δημοσιεύθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1759, ήταν η πρώτη συστηματική προσπάθεια εφαρμογής μαθηματικών συλλογισμών στα θέματα αυτά. Δημοσίευσε επίσης μια πραγματεία, το 1761, De Distributione Caloris per Tellurem (Για την κατανομή της θερμότητας στη Γη), και ήταν συγγραφέας υπομνημάτων για διάφορα θέματα αστρονομίας, μηχανικής, οπτικής και αμιγώς μαθηματικών, τα οποία περιέχονται στα περιοδικά των επιστημονικών εταιρειών της Αγίας Πετρούπολης και του Βερολίνου.

Η μελέτη του για τις επιπτώσεις της παράλλαξης στη διέλευση ενός πλανήτη πάνω από τον ηλιακό δίσκο προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς εμφανίστηκε (το 1764) μεταξύ των ημερομηνιών των δύο διελεύσεων της Αφροδίτης που έλαβαν χώρα τον 18ο αιώνα.

 Θεωρίες για τον ηλεκτρισμό 
Ο Αιπίνους ήταν ο πρώτος που έδειξε ότι η θεωρία της δράσης εξ αποστάσεως για τον ηλεκτρισμό παρέχει απλή εξήγηση για τα πειραματικά ευρήματα που είναι σήμερα γνωστά ως ηλεκτροστατική επαγωγή, θέτοντας τα θεμέλια της ηλεκτροστατικής. Η θεωρία του έμοιαζε με την προσέγγιση του Νεύτωνα για τη βαρύτητα στο ότι βασιζόταν σε ανεξήγητη δράση εξ αποστάσεως. Επίσης, όπως ο Νεύτωνας, ο Αιπίνους πίστευε ότι η μετάδοση της δύναμης απαιτούσε επαφή. Αυτές οι φαινομενικές αντιφάσεις αντικατοπτρίζουν τη σύγχρονη επιστημονική αντίληψη των προσεγγιστικών μοντέλων των φυσικών φαινομένων.

Ο Χένρι Κάβεντις επινόησε θεωρίες για τον ηλεκτρισμό οι οποίες ήταν ουσιαστικά ίδιες, αλλά είχαν διαμορφωθεί χωρίς καμία επικοινωνία μεταξύ των δύο αυτών φιλοσόφων. Ο Αιπίνους δημοσίευσε τη θεωρία του περίπου δέκα χρόνια πριν από εκείνη του Κάβεντις. Πρόκειται για θεωρίες που τελικά έθεσαν τέλος στην ιδέα των δύο ρευστών.

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 


Κατηγορία:Γερμανοί επιστήμονες
Κατηγορία:Γερμανοί εφευρέτες
Κατηγορία:Γερμανοί μαθηματικοί
Κατηγορία:Μέλη της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών
Κατηγορία:Μέλη της Πρωσικής Ακαδημίας Επιστημών
Κατηγορία:Φυσικοί φιλόσοφοι