Χόφα (ταινία)

Το Χόφα (αγγλ.: Hoffa) είναι Αμερικανική βιογραφική δραματική ταινία του 1992 σε σκηνοθεσία Ντάνι Ντε Βίτο και σενάριο του Ντέιβιντ Μάμετ, βασισμένη στη ζωή του ηγέτη των Teamsters Τζίμι Χόφα. Το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας λέγεται σε αναδρομές πριν τελειώσει με τη μυστηριώδη εξαφάνιση του Χόφα. Η ιστορία δεν ισχυρίζεται ότι είναι ιστορικά ακριβής, και στην πραγματικότητα είναι σε μεγάλο βαθμό φανταστική. Ο Τζακ Νίκολσον υποδύεται τον Χόφα και ο Ντε Βίτο τον Ρόμπερτ Σιάρο σε μια συγχώνευση αρκετών συνεργατών του Χόφα όλα αυτά τα χρόνια. Στην ταινία συμμετέχουν επίσης οι Τζον Σι Ράιλι, Ρόμπερτ Πρόσκι, Κέβιν Αντερσον, Αρμάντ Ασσάντε και Τζέι Τ. Γουόλς.  

Η ταινία διανεμήθηκε από την 20th Century Studios και κυκλοφόρησε στις 25 Δεκεμβρίου 1992. Έλαβε κατά κύριο λόγο μικτές κριτικές και εισέπραξε μόλις 29 εκατομμύρια δολάρια έναντι του προϋπολογισμού 35 εκατομμυρίων δολαρίων, με τους κριτικούς να διχάζονται για την ερμηνεία του Νίκολσον και να επικρίνουν την ιστορία της ταινίας. 

Πλοκή
Στις 30 Ιουλίου 1975 ο Τζίμι Χόφα και ο επί χρόνια στενός φίλος του, Μπόμπι Σιάρο περιμένουν με ανυπομονησία στο πάρκινγκ ενός εστιατορίου. Μετακομίζοντας σε θέσεις από τότε που ήταν οργανωτής του συνδικάτου της International Brotherhood of Teamsters που εργαζόταν σε διάφορες εταιρίες φορτηγών και πλυντήρια στο Ντιτρόιτ, η ζωή του Χόφα τις τέσσερις προηγούμενες δεκαετίες ξετυλίγεται σταδιακά. Το 1935 ο Χόφα επιβιβάζεται σε ένα σταθμευμένο φορτηγό όπου συναντά τον οδηγό Μπόμπι Σιάρο. Ο Χόφα παρουσιάζει τα οφέλη από την ένταξη στους Teamsters και δίνει στον Σιάρο μια επαγγελματική κάρτα, στην οποία έχει γράψει: Δώσε σε αυτόν τον άνθρωπο ό,τι χρειάζεται. Λίγες μέρες αργότερα, ο Σιάρο αναφέρεται στη δουλειά για να βρει τον Χόφα να προσπαθεί να πείσει τους συναδέλφους του οδηγούς να συνδικαλιστούν. Ο Χόφα αναφέρει ότι μίλησε ήδη με τον Σιάρο, με αποτέλεσμα να τον απολύσουν. Αργότερα καταδιώκει τον Χόφα με ένα μαχαίρι, αλλά ο επί χρόνια σωματοφύλακας του Χόφα, Μπίλι Φλιν, τον αναγκάζει να το ρίξει υπό την απειλή όπλου. Ο Σιάρο βοηθά τον Χόφα και τον Φλιν στον εμπρησμό ενός πλυντηρίου του οποίου ο ιδιοκτήτης αρνείται να συνεργαστεί με τους Teamsters. Ο Φλιν αυτοπυρπολείται κατά λάθος και πεθαίνει από τα τραύματά του. Τότε ο Σιάρο γίνεται ο νέος σωματοφύλακας και βοηθός του Χόφα.

Κατά τη διάρκεια μιας απεργίας των Teamsters που γρήγορα μετατρέπεται σε καυγά στους δρόμους με μη συνδικαλιστικούς εργάτες, ο Χόφα οδηγείται να δει το κορυφαίο αφεντικό της Μαφίας του Ντιτρόιτ, Καρλ Ντ' Αλεσάντρο, με τον Ιταλοαμερικανό Σιάρο να ενεργεί ως διερμηνέας. Σύντομα δημιουργείται μια συνεργασία μεταξύ των Teamsters και της Μαφίας και ο Χόφα δίνει αρκετά παράνομα δάνεια στον υπόκοσμο χρησιμοποιώντας κονδύλια των συνδικάτων. Σε μια ακρόαση στο Κογκρέσο, ο Χόφα ανακρίνεται από τον Ρόμπερτ Κένεντι για ισχυρισμούς ότι οι Teamster ελέγχονται από το οργανωμένο έγκλημα. Όταν ο Χόφα γίνεται πρόεδρος των Teamsters το 1957, ο Κένεντι και ο Χόφα επιδίδονται σε μια δυνατή και πικρή κόντρα, ειδικά όταν ο Τζον Φ. Κένεντι εκλέγεται Πρόεδρος των ΗΠΑ το 1960 και ο αδερφός του, Μπόμπι γίνεται Γενικός Εισαγγελέας.

Κατά τη διάρκεια ενός κυνηγετικού ταξιδιού, ο Ντ' Αλεσάντρο και ο Χόφα συζητούν ένα σχέδιο υπεξαίρεσης που περιλαμβάνει το συνταξιοδοτικό ταμείο Teamsters. Χωρίς να έχουν χαρτί μαζί τους, τα σχέδια σκιαγραφούνται στο πίσω μέρος μιας κυνηγετικής άδειας. Στη συνέχεια, ο Χόφα προδίδεται από τον αξιωματούχο των Teamsters, Πίτερ Κόνελι, ο οποίος όχι μόνο καταθέτει στη δίκη του Χόφα για εργατικό εκβιασμό, αλλά παρέχει επίσης στη δίωξη ένα κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο: την άδεια. Ο Χόφα παραδίδεται στους ομοσπονδιακούς αξιωματούχους και λαμβάνει μακροχρόνια ποινή, ενώ ο θείος του Κόνελι, Φρανκ Φιτζσίμονς, αναλαμβάνει τον έλεγχο των Teamsters. Ο Σιάρο καταδικάζεται επίσης, αλλά με μικρότερες κατηγορίες, και αποφυλακίζεται πρόωρα. Ο Ντ' Αλεσάντρο τον συμβουλεύει να ζητήσει από τους Teamster να εγκρίνουν τον Ρίτσαρντ Νίξον για υποψήφιο πρόεδρο των ΗΠΑ το 1968 με αντάλλαγμα ο Χόφα να λάβει προεδρική χάρη.

Ο Χόφα λαμβάνει χάρη από την κυβέρνηση του Νίξον, αλλά μαθαίνει ότι ένας από τους όρους της αποφυλάκισής του είναι ότι δεν μπορεί να έχει καμία ανάμειξη με τους Teamsters για τουλάχιστον δέκα χρόνια. Ο Χόφα γίνεται έξαλλος και συναντά τον Ντ' Αλεσάντρο, ζητώντας του να σκοτώσει τον Φιτζσίμονς, με αποτέλεσμα μια αποτυχημένη απόπειρα να τον δολοφονήσουν με παγιδευμένο αυτοκίνητο. Ο Ντ' Αλεσάντρο πιστεύει ότι ο Χόφα έχει γίνει "πολύ μαλακός" με τις δημόσιες γελοιότητες του και αρνείται να τον βοηθήσει περαιτέρω. Σε απάντηση, ο Χόφα βάζει τον Σιάρο να παραδώσει ένα μήνυμα στον Ντ' Αλεσάντρο ότι εάν δεν αντιμετωπιστεί ο Φιτζσίμονς, ο Χόφα θα μιλήσει στον Τύπο. Ο Ντ' Αλεσάντρο απαντά ότι θα συναντηθεί με τον Χόφα σε ένα κοντινό εστατόριο την επόμενη μέρα για να επεξεργαστεί ένα σχέδιο.

Ο Χόφα και ο Σιάρο περνούν αρκετές ώρες περιμένοντας στο πάρκινγκ του εστατορίου, αλλά ο Ντ' Αλεσάντρο δεν εμφανίζεται. Ένας συνδικαλιστής οδηγός που περίμενε για ώρες στο εστατόριο, φέρεται να αγοράσει ανταλλακτικό για το φορτηγό του. Αυτός και ο Σιάρο αρχίζουν να μιλάνε, και ο Σιάρο τον αφήνει να πάει λίγο καφέ στον Χόφα, ο οποίος περιμένει στο αυτοκίνητο. Ο «οδηγός» βγάζει ένα κρυμένο πιστόλι και σκοτώνει τον Χόφα και τον Σιάρο, και απομακρύνεται αμέσως με ένα αυτοκίνητο που εμφανίζεται. Την ίδια στιγμή, άνδρες βγαίνουν από το φορτηγό, οδηγούν το αυτοκίνητο του Χόφα με τα δύο πτώματα μέσα σε αυτό και απομακρύνονται.

 Διανομή ρόλων 
Τζακ Νίκολσον - Τζίμι Χόφα
Ντάνι Ντε Βίτο - Μπόμπι Σιάρο
Αρμάντ Ασσάντε - Καρλ Ντ' Αλεσάντρο
Τζ. Τ. Γουόλς - Φρανκ Φιτζσίμονς
Ρόμπερτ Πρόσκι - Μπίλι Φλιν
Νίκολας Πράιορ - δικηγόρος του Χόφα
Τζον Σι Ρέιλι - Πίτερ Κόνελι
Κέβιν Άντερσον - Ρόμπερτ Κένεντι 
Τζον Π. Ράιαν - «Ρεντ» Μπένετ

 Υποδοχή 
 Εισπράξεις 
Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Samuel Goldwyn Theatre του Μπέβερλι Χιλς στις 11 Δεκεμβρίου 1992. Έλαβε μια ευρύτερη κυκλοφορία την ημέρα των Χριστουγέννων του 1992, σε 1.066 αίθουσες. Έκανε το ντεμπούτο της στο  Νο#5 στο αμερικανικό box office.  κερδίζοντας 6,4 εκατομμύρια δολάρια το πρώτο σαββατοκύριακο. Στο δεύτερο σαββατοκύριακο, έπεσε στο Νο#6 και απέσπασε 4,8 εκατομμύρια δολάρια. Συνέχισε με εισπράξεις 24,2 εκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ και 5 εκατομμυρίων δολαρίων διεθνώς, σε ένα παγκόσμιο σύνολο 29,3 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Νίκολσον κατηγόρησε την κακή απόδοση της ταινίας στην απόφαση της Columbia Pictures να μεταφέρει την άλλη ταινία του το Ζήτημα τιμής στην ίδια ημερομηνία κυκλοφορίας.

 Κριτικές 
Η ταινία έλαβε μικτές κριτικές, με την κριτική να στρέφεται για ιστορικές ανακρίβειες και την απεικόνιση του Χόφα με ένα ηρωικό, ακόμη και συμπαθητικό φως.   Ο Σον Γουίλιτζ, που έγραφε στη New Democracy, κατηγόρησε την ταινία ότι σχεδιάστηκε, δημιουργήθηκε και σκιαγραφήθηκε από πρόσωπα του οργανωμένου εγκλήματος. 

Στο Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία αποδοχής 52% με βάση 25 κριτικές, με μέση βαθμολογία 5,46/10. Η κριτική συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: Ο Τζακ Νίκολσον ενσαρκώνει τον Χόφα με κακόβουλη απόλαυση, αλλά η έλλειψη ουσιαστικής διορατικότητας χτυπά από τη μύτη αυτό το έπος του εγκλήματος.  Στο Metacritic, η ταινία έχει σταθμισμένο μέσο όρο βαθμολογίας 50 στα 100, με βάση 15 κριτικούς, υποδεικνύοντας "μεικτές ή μέσες κριτικές".  Το κοινό που συμμετείχε σε δημοσκόπηση του CinemaScore έδωσε στην ταινία μέσο βαθμό "Β" σε κλίμακα Α+ έως F. 

Ο Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στην ταινία 3,5/4 αστέρια και έγραψε: Εδώ είναι μια ταινία που βρίσκει τη σωστή εμφάνιση και τόνο για το υλικό της. Πολλοί σκηνοθέτες δεν θα είχαν αρκετή αυτοπεποίθηση για να μας δείξουν απλώς τον Τζίμι Χόφα αντί να μας πουν τα πάντα γι' αυτόν. Αυτή είναι μια ταινία που δείχνει τις απόψεις της μεταξύ των διαλόγων, σε ό,τι δεν λέγεται.  Ο Πίτερ Τράβερς του Rolling Stone έδωσε επίσης στην ταινία 3,5/4 αστέρια και είπε: Στην φιλόδοξη ταινία Χόφα, ο Νίκολσον υποδύεται τον μαχητή του δρόμου του Ντιτρόιτ που ανέβηκε από τις τάξεις του φορτηγατζήδων και του οργανωτή εργασίας για να χτίσει τους Teamsters στην δυνατή και πανίσχυρη ένωση του έθνους. Η τόλμη του βίαιου έπους του σκηνοθέτη Ντάνι Ντε Βίτο ταιριάζει με αυτή του Νίκολσον σε μια εκπληκτική φυσική και φωνητική μεταμόρφωση σε Τζίμι Χόφα.  Ο Βίνσεντ Κάνμπι των New York Times έγραψε:  Το "Χόφα" είναι ένα πρωτότυπο έργο μυθοπλασίας, βασισμένο σε γεγονότα, σχεδιασμένο με φαντασία και συνεπή άποψη. Ο Κάνμπι σημειώνει ότι η ταινία έχει ένα πικρά σκεπτικιστικό πλεονέκτημα που είναι σπάνιο στις αμερικάνικες ταινίες. Αναγκάζει τους θεατές να αποφασίσουν μόνοι τους, κάτι που μπορεί να είναι εξαιρετικά αποπροσανατολιστικό αλλά και ανταποδοτικό.  Ο Κένεθ Τουράν των Los Angeles Times έγραψε: Είναι ένα λακωνικό, αινιγματικό έργο, που δείχνει τη χάρη με την προφορική γλώσσα που σημάδεψε το Οικόπεδα με Θέα αλλά ενοχλητικό όσον αφορά τη δομή και την ανάπτυξη του χαρακτήρα. 

 Διακρίσεις 
Το Χόφα κέρδισε δύο υποψηφιότητες για Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας και Μακιγιάζ και Κομμώσεων, χάνοντας από το A River Runs Through It και το Δράκουλας.   Η ερμηνεία του Νίκολσον δίχασε έντονα τους κριτικούς, με τον ηθοποιό να λαμβάνει υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου και υποψηφιότητα στα Χρυσά Βατόμουρα για τον Χειρότερο Ηθοποιό. Ο Ντε Βίτο έλαβε επίσης μια υποψηφιότητα για το χειρότερο σκηνοθέτη. Η ταινία ήταν επίσης υποψήφια για τη Χρυσή Άρκτο στο 43ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου. 

Η ταινία αναγνωρίζεται από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου στην εξής λίστα:
 2005: AFI's 100 Years of Film Scores – Υποψηφιότητα 

 Ανιδράσεις 
Η ταινία πυροδότησε διαμάχη πριν από την κυκλοφορία της, όταν ο Ντε Βίτο έκανε μια δήλωση ότι έβλεπε τον Χόφα ως ήρωα. Η ταινία έγινε χωρίς την άδεια της οικογένειας του Χόφα. Ο γιος του Χόφα, Τζέιμς Π. Χόφα, παρά το γεγονός ότι επαίνεσε την ταινία για την ηρωική ερμηνεία του πατέρα του, ήταν επικριτικός για την ερμηνεία του ως θυμωμένη αρκούδα.   Η απεικόνιση της ταινίας της εξαφάνισης του Χόφα έχει ελάχιστη ομοιότητα με τα πραγματικά γεγονότα της 30ης Ιουλίου 1975. Αντί να ταξιδέψει σε ένα απομονωμένο εστιατόριο με έναν σωματοφύλακα όπως φαίνεται στην ταινία, η τελευταία γνωστή θέαση του Χόφα ήταν στο Machus Red Fox, ένα πολυτελές εστιατόριο δίπλα σε ένα εμπορικό κέντρο στο Μπλούμφιλντ Χιλλς στο Ντιτρόιτ, όπου είχε κανονίσει μια συνάντηση με τον Τόνι Προβεντσάνο και τον Άντονι Τζιακαλόνε. Η τοποθεσία της δολοφονίας είναι άγνωστη, αλλά οποιοδήποτε βίαιο περιστατικό στο πάρκινγκ θα είχε τραβήξει την προσοχή από πιθανούς μάρτυρες και θα είχε αφήσει στοιχεία που θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί από την αστυνομία. Το αυτοκίνητο του Χόφα βρέθηκε επίσης εγκαταλελειμμένο στο εστιατόριο μετά την εξαφάνισή του.

Παραπομπές


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στην Ουάσινγκτον, Π.Κ.
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στο Σικάγο
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στη Νεβάδα
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Λος Άντζελες
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Σικάγο
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στο Ντιτρόιτ
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox
Κατηγορία:Ταινίες του 1992
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1990
Κατηγορία:Αμερικανικές βιογραφικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές αστυνομικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα
Κατηγορία:Ταινίες που συσχετίζονται με το οργανωμένο έγκλημα στις Ηνωμένες Πολιτείες