Ξυλοφαγία

Η ξυλοφαγία είναι τεχνικός όρος που χρησιμοποιείται στην οικολογία για να περιγράψει τις συνήθειες ενός φυτοφάγου οργανισμού ή μικροοργανισμού του οποίου η διατροφή αποτελείται κυρίως ή σχεδόν αποκλειστικά από ξύλο.

Η λέξη (στα αγγλικά, Xylophagy) προέρχεται από την ελληνική γλώσσα, δηλ. ξυλοφαγία, ''κατανάλωση ξύλου'', από το αρχαιοελληνικό,  και τη λέξη , επίσης αρχαιοελληνική για είδος πουλιού που τρώει σκουλήκια.

Οι οργανισμοί που τρέφονται μόνο από νεκρό ξύλο ονομάζονται σαπροξυλικοί.

 Ξυλοφάγα έντομα 
Τα περισσότερα είδη με έντονη ξυλοφαγία ανήκουν στα αρθρόποδα, και είναι κυρίως έντομα διαφόρων ειδών, στα οποία η συμπεριφορά αυτή της ξυλοφαγίας, είναι αρκετά κοινή και έχουν εντοπιστεί πολλά είδη που είναι σε πολλές διαφορετικές τάξεις.

Δεν είναι ασυνήθιστο τα ξυλοφάγα έντομα να έχουν εξειδικευμένη δράση επί του ξύλου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτά περιορίζονται σε ορισμένες ομάδες φυτικών οργανισμών (μια συγκεκριμένη εξειδίκευση), και σε άλλες, είναι τα φυσικά χαρακτηριστικά του ίδιου του ξύλου (π.χ. κατάσταση υγείας ή βαθμός πιθανής σήψης, μέτρο σκληρότητας, ποσοστό/είδος των εκχυλισμάτων, ζωντανό ή νεκρό ξύλο, ή επιλογή μόνον σομφού ξύλου και όχι του εγκάρδιου ξύλου.
μικρογραφία|250x250εσ|Οπές σε ξυλεία από ξυλοφάγο έντομο εν δράσει
μικρογραφία|Θαλάσσιος μικροοργανισμός της οικογένειας Teredolites, που έχει προκαλέσει διατρήσεις σε ξυλεία βυθισμένη σε ναυάγιο
μικρογραφία|Ξύλινη στέκα από σφουγγαρίστρα, που έχει καταφαγωθεί από ξυλοφάγα έντομα
Πολλά ξυλοφάγα έντομα έχουν συμβιοτικά πρωτόζωα ή κυρίως βακτήρια στο πεπτικό τους σύστημα που βοηθούν στην διάσπαση της κυτταρίνης.

Άλλοι (π.χ. τερμίτες Termitidae) διαθέτουν τη δική τους κυτταρική αλυσίδα. Άλλοι, ειδικά από τις ομάδες που τρέφονται από σαπισμένο ξύλο, λαμβάνουν μεγάλο μέρος της διατροφής τους από την πέψη διαφόρων μυκήτων που αναπτύσσονται ανάμεσα στις ίνες ξύλου.

Τέτοια έντομα συχνά μεταφέρουν τα σπόρια των μανιταριών σε ειδικές δομές στο σώμα τους (που ονομάζονται μυκάγκια), και μολύνουν έτσι τον κορμό ή το ήδη κομμένο ξύλο όταν τοποθετούν μέσα τα αυγά τους.Ulyshen, Michael D. (2016-02-01). "Wood decomposition as influenced by invertebrates". Biological Reviews. 91 (1): 70–85. doi:10.1111/brv.12158. ISSN 1469-185X. PMID 25424353. S2CID 5826744.

 Ξυλοφάγοι οργανισμοί 
 Αφρικανικός ελέφαντας του δάσους
 Φλοιοφάγα έντομα
 Κάστορες
 Νυχτοπεταλούδες
 Cryptocercus punctulatus
 Dioryctria sylvestrella
 Limnoriidae
 Πυραλίδες
 Siricidae
 Panaque
 Panesthia cribrata
 Θαλάσσιοι μικροοργανισμοί Teredinidae
 Τερμίτες
 Ξυλοφάγα έντομα
 Oniscidea
 ΑμφίποδαDeep-Sea, Shrimp-like Creatures Survive by Eating Wood
 Galatheoidea & ChirostyloideaWood-eating squat lobsters of the deep – Arthropoda

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Άρθρο – Patterns of exploitation by stream invertebrates of wood debris (xylophagy)

Κατηγορία:Ξύλο
Κατηγορία:Οικολογία