Σαντζάκι του Δέλβινου

Το Σαντζάκι του Δέλβινου (οθωμανικά τουρκικά: Sancak-i/Liva-i Delvina, ) ήταν δευτέρας τάξεως οθωμανική επαρχία (σαντζάκι ή λιβάς), η οποία περιελάμβανε το Δέλβινο, αλλά κατά τον 18ο αιώνα και το Αργυρόκαστρο.Mikropoulos, 2008: 330-331 Δημιουργήθηκε στα μέσα του 16ου αιώνα, τέθηκε υπό τον έλεγχο του Πασαλικιού των Ιωαννίνων κατά το 1785−1822 και διαλύθηκε μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1913. Διαιρέθηκε μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας το 1913.

Πριν την ίδρυση του σαντζακιού του Δέλβινου στα μέσα του 16ου αιώνα, το Δέλβινο ήταν έδρα του καζά που ανήκε στο Σαντζάκι του Αυλώνα. Το σαντζάκι του Δέλβινου είχε το χαμηλότερο εισόδημα από 21 σαντζάκια του Εγιαλέτι της Ρούμελης. 

Το οθωμανικό ντεφτέρ του 1582 για το σαντζάκι του Δέλβινου παρέχει πολυάριθμες γνώσεις για τον κοινωνικοδημογραφικό χαρακτήρα του Δέλβινου του 16ου αιώνα και των γύρω οικισμών. Η περιοχή φαίνεται να έχει μεγαλύτερη και πιο ομοιογενή ή σταθεροποιημένη πληθυσμιακή δομή σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Αλβανίας που συμμετείχαν στην έρευνα, με τη συντριπτική πλειονότητα των ατόμων που είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο να πιστοποιούνται πρώτα με το προσωπικό τους όνομα και μετά με ένα πατρώνυμο που χρησίμευε ως επώνυμό τους – γιοι που σημειώνονται μετά τους πατέρες τους, εμφανίζοντας σαφώς συγγενικούς δεσμούς. 

Για παράδειγμα, στο χωριό Κακοδίκι, καταγράφεται κάποιος Λέκε Τζόκα και τον ακολουθούν οι γιοι του Γιάνι, Τζίν και Στράτι Λέκα. Η δημογραφική σταθερότητα του σαντζακιού του Δέλβινου υποδηλώνεται περαιτέρω από τη μικρή εισροή εισοδηματιών στην περιοχή. Ωστόσο, μαρτυρείται μια χούφτα εσωτερικών μεταναστεύσεων, παραδείγματα όπως ο Τζίν Μέξι που καταγόταν από το Πανταλειμόν αλλά είχε εγκατασταθεί στο Σοπίκ και ο Κομνίν Ντίμο από το Βαγγαλάτι που είχε εγκατασταθεί στη Δίβρη. Το μητρώο παρέχει επίσης πληροφορίες για την παρουσία του Ισλάμ στην περιοχή καθώς καταγράφεται ένας αριθμός ντόπιων μουσουλμάνων. Στα χωριά Ζίστε και Πανταλειμόν, για παράδειγμα, μαρτυρούνται 19 μουσουλμάνοι. Επιπλέον, ορισμένα καταγράφονται με τυπικά χριστιανικά ονόματα, αν και σημειώνονται ως πρόσφατοι προσηλυτισμένοι στο Ισλάμ.       

Το 1713 σαντζακ-μπέης του Δέλβινου ήταν ο Σελίμ Πασάς. Το 1744 σαντζάκι-μπέης του σαντζακιού του Δέλβινου ήταν ο Βέλι Μπέγκ. Το 1785 ο γιος του Βελή Μπέη, Αλή Πασά, έγινε κυβερνήτης του Δέλβινου, ενώ τα επόμενα χρόνια το σαντζάκι ήταν μέρος του Πασαλικιού των Ιωαννίνων Το 1804 σαντζακμπέης του Δέλβινου ήταν ο γιος του Αλή, Βελή, ο οποίος ήταν επίσης μπεϊλέρμπεης της Ρούμελης. Το 1834 ο Μαχμούντ Χαμντί Πασάς διορίστηκε να κυβερνήσει το σαντζάκι του Δέλβινου, των Ιωαννίνων και του Αυλώνα.

Το 1912 το Δέλβινο είχε 40.000 κατοίκους, εκ των οποίων οι 30.000 ήταν μουσουλμάνοι και οι 10.000 χριστιανοί. 30.000 κάτοικοι ήταν αλβανόφωνοι, ενώ 5.000 ήταν δίγλωσσοι στα αλβανικά και τα ελληνικά. Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και την επακόλουθη ήττα των Οθωμανών, ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε στην πόλη στις 3 Μαρτίου 1913. Τον Ιούνιο του 1914 η πόλη φιλοξένησε τη συντακτική συνέλευση των αντιπροσώπων της Βορείου Ηπείρου που συζήτησε και τελικά ενέκρινε το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας στις 26 Ιουλίου 1914. Στη συνέχεια η Δέλβινο έγινε μέρος της βραχύβιας Αυτόνομης Δημοκρατίας της Βορείου Ηπείρου.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Οθωμανική Αλβανία
Δελβινου
Κατηγορία:Ιστορία της Αλβανίας
Κατηγορία:Δέλβινο