Χρωμοσωμικός πολυμορφισμός

Στη γενετική, ο χρωμοσωμικός πολυμορφισμός (chromosomal polymorphism) είναι μια κατάσταση όπου ένα είδος περιέχει μέλη με ποικίλο αριθμό χρωμοσωμάτων ή σχήματα. Ο πολυμορφισμός είναι μια γενική έννοια στη βιολογία, όπου υπάρχουν περισσότερες από μία εκδοχές ενός χαρακτηριστικού σε έναν πληθυσμό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις διαφορετικών αριθμών, η διαφορά στους αριθμούς των χρωμοσωμάτων είναι το αποτέλεσμα ενός μεμονωμένου χρωμοσώματος που υφίσταται σχάση, όπου χωρίζεται σε δύο μικρότερα χρωμοσώματα ή σε δύο υπό σύντηξη, όπου δύο χρωμοσώματα ενώνονται για να σχηματίσουν ένα.
Αυτή η κατάσταση έχει ανιχνευθεί σε πολλά είδη. Το Trichomycterus davisi, για παράδειγμα, είναι μια ακραία περίπτωση όπου ο πολυμορφισμός ήταν παρών σε ένα μεμονωμένο χιμαιρικό άτομο.
Έχει επίσης μελετηθεί σε μηδική, μυγαλές, βραζιλιάνικα τρωκτικά, και μια τεράστια ποικιλία άλλων ζώων και φυτών. Σε μια περίπτωση έχει βρεθεί σε άνθρωπο.
Μια άλλη διαδικασία που οδηγεί σε διαφορετικούς αριθμούς χρωμοσωμάτων είναι η πολυπλοειδία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα κύτταρα που περιέχουν πολλαπλά αντίγραφα πλήρων συνόλων χρωμοσωμάτων.
Η κατοχή χρωμοσωμάτων διαφορετικών σχημάτων είναι γενικά το αποτέλεσμα μιας χρωμοσωμικής μετατόπισης ή χρωμοσωμικής αναστροφής.
Σε μια μετατόπιση, το γενετικό υλικό μεταφέρεται από το ένα χρωμόσωμα στο άλλο, είτε συμμετρικά είτε ασύμμετρα μια περικεντρομερική μετατόπιση (Robertsonian translocation).
Σε μια αναστροφή, ένα τμήμα ενός χρωμοσώματος αναστρέφεται από άκρη σε άκρη.
 Συνέπειες για την ειδογένεση 
Όλες οι μορφές χρωμοσωμικού πολυμορφισμού μπορούν να θεωρηθούν ως ένα βήμα προς την ειδογένεση. Οι πολυμορφισμοί θα οδηγήσουν γενικά σε ένα επίπεδο μειωμένης γονιμότητας, επειδή μερικοί γαμέτες από τον έναν γονέα δεν μπορούν να συνδυαστούν επιτυχώς με όλους τους γαμέτες του άλλου γονέα. Ωστόσο, όταν και οι δύο γονείς περιέχουν ταιριαστά χρωμοσωμικά μοτίβα, αυτό το εμπόδιο δεν εμφανίζεται. Περαιτέρω μεταλλάξεις σε μια ομάδα δεν θα εισρεύσουν τόσο γρήγορα στην άλλη ομάδα όσο στην ομάδα στην οποία εμφανίστηκαν αρχικά.
Περαιτέρω μεταλλάξεις μπορεί επίσης να προκαλέσουν απόλυτη υπογονιμότητα. Εάν ένας πληθυσμός διασταύρωσης περιέχει μια ομάδα στην οποία (για παράδειγμα) τα χρωμοσώματα Α και Β έχουν συντηχθεί και έναν άλλο πληθυσμό στον οποίο τα χρωμοσώματα Β και C έχουν συντηχθεί, και οι δύο πληθυσμοί θα μπορούν να διασταυρωθούν με τον μητρικό πληθυσμό. Ωστόσο, οι δύο υποπληθυσμοί δεν θα μπορέσουν να αναπαραχθούν με επιτυχία μεταξύ τους εάν ο διπλασιασμός του χρωμοσώματος Β είναι θανατηφόρος. Παρόμοιες δυσκολίες θα παρουσιαστούν για μη συμβατές μετατοπίσεις υλικού.

Παραπομπές

Κατηγορία:Κλασική γενετική
Κατηγορία:Χρωμοσώματα