Η ωραία Μαγκελόνα

Η ωραία Μαγκελόνα, με πλήρη τίτλο Πιερ της Προβηγκίας και η ωραία Μαγκελόνα, (γαλλικά: Pierre de Provence et la belle Maguelonne) είναι γαλλικό ειδύλλιο αγνώστου συγγραφέα του 1435 που αναφέρεται στην ιστορία της Ναπολιτάνας πριγκίπισσας Μαγγελόνας και του ιππότη Πιέρ της Προβηγκίας. Στον μύθο στηρίζεται η ίδρυση μιας εκκλησίας κατά τον 12ο αιώνα σε νησάκι κοντά στη γαλλική παράκτια κοινότητα Βιλνέβ-λε-Μαγκελόν.

Το έργο μεταφράστηκε σε σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες και με διάφορες παραλλαγές και τίτλους διαδόθηκε ευρύτατα ως λαϊκό ανάγνωσμα της μεσαιωνικής και αναγεννησιακής λογοτεχνίας και ενέπνευσε έργα μουσικής και τέχνης.

Στα ελληνικά διασκευάστηκε τον 15ο αιώνα στο βυζαντινό πεζογραφικό ειδύλλιο Ιμπέριος και Μαργαρώνα.

 Υπόθεση 
Στον Μεσαίωνα, ο Πιέρ, γιος του κόμη της Προβηγκίας, άκουσε για την ομορφιά μιας Ναπολιτάνας πριγκίπισσας που ονομαζόταν Μαγκελόνα και αποφάσισε να πάει στην ιταλική πόλη για να τη συναντήσει. Όταν έφτασε, συμμετείχε σε ένα τουρνουά το οποίο κέρδισε. Η νίκη του του επέτρεψε να προσκληθεί στον βασιλιά και να γνωρίσει επιτέλους την πριγκίπισσα. Μόλις συναντήθηκαν, οι δύο νεαροί ερωτεύτηκαν παράφορα. Για να αποδείξει την αγάπη του, ο Πιέρ της πρόσφερε τρία χρυσά δαχτυλίδια. Ωστόσο ο πατέρας της πριγκίπισσας την είχε υποσχεθεί σε άλλον, έτσι οι ερωτευμένοι ένα βράδυ έφυγαν κρυφά έφιπποι για να ζήσουν μαζί. Όλη τη νύχτα, το άλογο κάλπαζε. Όταν χάραξε, σταμάτησαν στην παραλία για να ξεκουραστούν. Εκεί, ένα πουλί έκλεψε τα τρία χρυσά δαχτυλίδια από την πριγκίπισσα και έφυγε προς τη θάλασσα. Με όλο του το θάρρος, ο Πιέρ αποφάσισε να κυνηγήσει το πουλί με μια βάρκα, αλλά ξαφνικά ξέσπασε καταιγίδα και ανέτρεψε το μικρό σκάφος. Ο Πιέρ χάθηκε στην ταραγμένη θάλασσα, αλλά ένα μαυριτανικό πλοίο που ερχόταν από την Αφρική πέρασε και τον έσωσε από βέβαιο θάνατο.
μικρογραφία|250x250εσ|Καθεδρικός ναός Αγίου Πέτρου και Αγίου Παύλου της Μαγκελόν
Εν τω μεταξύ, η Μαγκελόνα τον περίμενε απεγνωσμένα. Ανήσυχη, λυπημένη, περπάτησε στην παραλία περιμένοντας την επιστροφή του αγαπημένου της και έφθασε σε ένα μικρό νησί. Μέσα στην απόγνωσή της, κατάλαβε ότι έπρεπε να βασιστεί μόνο στον Θεό, κι έτσι αποφάσισε να ιδρύσει ένα νοσοκομείο και μια εκκλησία στο μικροσκοπικό νησάκι. Η εκκλησία αφιερώθηκε στον Άγιο Πέτρο, σε φόρο τιμής στον θαρραλέο αγαπημένο της.

Εν τω μεταξύ, ο Πιερ πέτυχε μεγάλα κατορθώματα στον σουλτανικό στρατό και για να τον ανταμείψει, ο σουλτάνος τον απελευθέρωσε. Ο Πιερ αποφάσισε αμέσως να φύγει για να βρει την πριγκίπισσα του, αλλά το πλήρωμα τον εγκατέλειψε σε ένα έρημο νησί. Στάθηκε για άλλη μια φορά τυχερός γιατί τον βρήκαν ψαράδες και τον μετέφεραν στο νοσοκομείο, όπου επανενώθηκαν με τη Μαγκελόνα και έζησαν ευτυχισμένοι.

 Σχόλια 
Σύμφωνα με τον μύθο, έτσι ιδρύθηκε κατά τον 12ο αιώνα ο καθεδρικός ναός στο σημερινό Βιλνέβ-λε-Μαγκελόν. Σύμφωνα με τον Φρεντερίκ Μιστράλ, ο θρύλος αναφέρεται σε μια υποτιθέμενη επταετή σύνοδο των πλανητών Αφροδίτης και Κρόνου, Magalona στα οξιτανικά, που είναι ένα από τα ονόματα του πλανήτη Αφροδίτης.

Η ιστορία βασίζεται σε έναν συνδυασμό στοιχείων που βρίσκονται και σε άλλες μεσαιωνικές ευρωπαϊκές αφηγήσεις, όπως το μοτίβο του αρπακτικού πτηνού που προκαλεί τον προσωρινό χωρισμό νεαρών εραστών, που πιθανώς ανάγεται ως πηγή στις Χίλιες και Μία Νύχτες.

Τυπώθηκε επανειλημμένα και είναι ένα από τα πρώτα λαϊκά αναγνώσματα που κυκλοφόρησαν σε φυλλάδες και διαβάστηκαν σε όλη την Ευρώπη.

 Διασκευές 
μικρογραφία|250x250εσ|Πιέρ της Προβηγκίας και η ωραία Μαγγελόνα
Τον 15ο αιώνα η ιστορία διασκευάστηκε στο βυζαντινό πεζογραφικό ειδύλλιο Ιμπέριος και Μαργαρώνα, με εξελληνισμό των ονομάτων και κάποιες διαφορές στην πλοκή.

Τον 16ο αιώνα, ο Χανς Ζαξ διασκεύασε την ιστορία τρεις φορές το 1554/55. Ο Λόπε δε Βέγα χρησιμοποίησε διαφορετικά ονόματα για το δράμα του Τα τρία διαμάντια (1609). 

Η ιστορία ενέπνευσε τον Λούντβιχ Τηκ για το μυθιστόρημά του Οι έρωτες της ωραίας Μαγγελόνας και του Πιέρ, κόμη της Προβηγκίας (1797). Ο Μπραμς συνέθεσε από αυτό το μυθιστόρημα έναν κύκλο 15 τραγουδιών με τίτλο  Romanzen. 

Ο Ετιέν Μουλινιέ (1599-1676) εμπνεύστηκε από την ιστορία το Μπαλέτο του γάμου του Πιέρ της Προβηγκίας και της ωραίας Μαγγελόνας (1638).

Η Κλεμάνς Σοφί ντε Σερμεζί (1767-1850) δημιούργησε το γλυπτό Πιέρ της Προβηγκίας και η ωραία Μαγγελόνα, που εκτίθεται στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Λυών.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μεσαιωνική λογοτεχνία
Κατηγορία:Μεσαιωνική γαλλική λογοτεχνία
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί θρύλοι