Η νύφη της Μεσσήνης

Η νύφη της Μεσσήνης ή Οι εχθροί αδελφοί () είναι τραγωδία του Φρίντριχ Σίλερ. Η πρεμιέρα έγινε στις 19 Μαρτίου 1803 στη Βαϊμάρη. 

Η τραγωδία είναι γραμμένη σε στίχους και έχει τη δομή αρχαίας τραγωδίας - στον πρόλογο ο Σίλερ εξηγεί την πρόθεσή του να μετατρέψει τον «σύγχρονο κοινό κόσμο στον παλιό ποιητικό». Διαδραματίζεται στη μεσαιωνική Μεσσήνη και αναφέρεται στην κατάρα μιας φανταστικής βασιλικής οικογένειας η οποία εκπληρώνεται τραγικά, αναπαράγοντας το προσφιλές στην εποχή μοτίβο των εχθρών αδελφών και της αδελφοκτονίας: δύο αδελφοί πρίγκιπες ερωτεύονται την ίδια άγνωστη γυναίκα, χωρίς να γνωρίζουν ότι στην πραγματικότητα είναι αδελφή τους, και η έχθρα τους καταλήγει στην αλληλοεξόντωσή τους, . 

 Προσφυγή στην αρχαιότητα 
Στη Νύφη της Μεσσήνης, ο Σίλερ προσπάθησε να συνδυάσει το αρχαίο και το σύγχρονο θέατρο. Το έργο είναι εξ ολοκλήρου στην παράδοση των μεγάλων ελληνικών τραγωδιών του Ευριπίδη ή του Σοφοκλή. Όπως στα αρχαία πρότυπα, τελειώνει με την καταστροφή ολόκληρης της οικογένειας. Η χρήση του χορού,  που σχολιάζει τη δράση και παρεμβαίνει ενεργά σε αυτήν, έχει σκοπό να υπογραμμίσει το αρχαίο στοιχείο, την πρόθεσή του ο συγγραφέας εξηγεί στον πρόλογο Για τη χρήση του χορού στην τραγωδία. Η επιλογή της Μεσσήνης ως σκηνικό επέτρεψε στον Σίλερ να αναμείξει αρχαία ελληνικά και χριστιανικά μοτίβα.

Σε αντίθεση με τα άλλα όψιμα θεατρικά έργα της περιόδου του κλασικισμού της Βαϊμάρης του Σίλερ - Δον Κάρλος (1787), Βάλλενσταϊν (1799), Μαρία Στούαρτ (1800), Η Παρθένος της Ορλεάνης (1801), Γουλιέλμος Τέλλος (1804) - η τραγωδία δεν συνδέεται με ιστορικό θέμα ή ιστορικά πρόσωπα. 

 Υπόθεση 
αριστερά|μικρογραφία|Ο Δον Τσέζαρε, χαρακτικό γύρω στο 1865
Το έργο διαδραματίζεται στη μεσαιωνική Μεσσήνη, στο βασιλικό παλάτι. Η βασίλισσα Ισαβέλλα της Μεσσήνης (ένας χαρακτήρας που δεν υπήρξε ποτέ ιστορικά) μόλις έχασε τον σύζυγό της. Ανάμεσα στους δύο γιους της, Δον Μανουέλ και Δον Τσέζαρε, έχει ξεσπάσει σφοδρή διαμάχη μετά τον θάνατο του πατέρα τους. Αποφασισμένη να τους κάνει να συμφιλιωθούν, η Ισαβέλλα τους καλεί και αφού τους παρακαλεί να συμφιλιωθούν, παίρνει μια υπόσχεση ειρήνης. Στη συνέχεια, τους αποκαλύπτει ότι οι δυο τους έχουν ακόμη μια αδερφή, τη Βεατρίκη, η οποία μέχρι τότε ζούσε σε μοναστήρι . Τους λέει ότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη νεογέννητη κόρη της επειδή ο βασιλιάς, όταν η Ισαβέλλα ήταν έγκυος στην κόρη της, είδε ένα όνειρο στο οποίο η γέννηση ενός κοριτσιού θα οδηγούσε στο θάνατο των δύο αδελφών της. Αλλά το ίδιο βράδυ είδε κι εκείνη ένα όνειρο στο οποίο η αγέννητη κόρη, αντίθετα, θα σήμαινε το τέλος των συγκρούσεων μεταξύ των δύο αδελφών. Ο βασιλιάς διέταξε να σκοτωθεί η κόρη μετά τη γέννησή της, αλλά η Ισαβέλλα την οδήγησε κρυφά σε ένα μοναστήρι, παρακολουθώντας την ανατροφή της από μακριά. 
μικρογραφία|Ο Δον Μανουέλ
Όμως και τα δύο αδέρφια είχαν ήδη γνωρίσει τη Βεατρίκη και ήταν και οι δύο ερωτευμένοι μαζί της, αγνοώντας τα πάντα, χωρίς να γνωρίζουν την ταυτότητά της ή να υποψιάζονται ο ένας τον έρωτα του άλλου. Ο Δον Μανουέλ ερωτεύτηκε την όμορφη άγνωστη καθώς κυνηγούσε κοντά στο μοναστήρι και την έφερε κρυφά στο παλάτι. Ο Δον Τσέζαρε την ερωτεύτηκε όταν την είδε μεταμφιεσμένη κατά τη διάρκεια της κηδείας του πατέρα του. Και οι δύο γιοι θέλουν να τη συστήσουν στη μητέρα τους ως νύφη. Κανείς δεν γνωρίζει αρχικά ότι και στις τρεις περιπτώσεις είναι το ίδιο πρόσωπο: η Βεατρίκη.

Ο Δον Τσέζαρε, αγνοώντας ότι αγαπά την αδερφή του, βρίσκει τον αδερφό του να αγκαλιάζει τη Βεατρίκη και τυφλωμένος από τη ζήλια τον μαχαιρώνει.

Όταν η βασίλισσα Ισαβέλλα αποκαλύπτει την καταγωγή της Βεατρίκης μετά τη δολοφονία του Δον Μανουέλ, ο Δον Τσέζαρε αποφασίζει να αυτοκτονήσει για να εξιλεωθεί για το έγκλημά του - ούτε η μητέρα του, ούτε η αδελφή του, ούτε ο χορός μπόρεσαν να τον αποτρέψουν.

 Διασκευές 
Το έργο διασκευάστηκε σε δύο όπερες, Nevěsta messinská από τον Τσέχο συνθέτη Ζντένεκ Φίμπιτς (πρεμιέρα το 1884) και  La sposa di Messina από τον Ιταλό συνθέτη Νικόλα Βακάι (πρεμιέρα το 1839). Ο Ρόμπερτ Σούμαν έγραψε μια οβερτούρα στο Die Braut von Messina , το Opus 100 του το 1851.
 Παραπομπές 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Φρίντριχ Σίλερ
Κατηγορία:Γερμανικά θεατρικά έργα