Δραγουμάνος του Στόλου

Ο Δραγουμάνος του Στόλου (οθωμανικά τουρκικά: ترسانه ترجمانی, tersâne tercümânı, δηλ. δραγομάνος του ταρσανά (ναυπηγείου) ) ήταν ανώτερο αξίωμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, το οποίο κατείχαν Φαναριώτες Έλληνες κατά τον 18ο και τις αρχές του 19ου αι. Ως επικεφαλής εκπρόσωπος του Καπουδάν πασά, ο δραγομάνος του Στόλου έπαιξε ηγετικό ρόλο στη διοίκηση των διαφόρων αυτόνομων κοινοτήτων των νησιών και των ακτών του Αιγαίου Πελάγους που υπάγονταν στο εγιαλέτι του Αρχιπελάγους.

 Ιστορία 
Το αξίωμα ιδρύθηκε το 1701, σε μίμηση του μεγάλου δραγομάνου της Υψηλής Πύλης, το οποίο προοριζόταν επίσης για τους Φαναριώτες.    Πράγματι, η θέση του δραγομάνου του Στόλου συχνά χρησίμευε ως σκαλοπάτι για αυτή του μεγάλου δραγομάνου.  Ο δραγομάνος (ο όρος σημαίνει «διερμηνέας») έπρεπε να είναι ικανός στις «τρεις γλώσσες» (οθωμανικά:  السنه ثلاثه elsine-yi s̱elâs̱e) της αραβικής, περσικής και τουρκικής, που χρησιμοποιούνταν συνήθως στην αυτοκρατορία, καθώς και μια σειρά από ξένες γλώσσες (συνήθως γαλλικά και ιταλικά),  αλλά ο ρόλος του ξεπερνούσε πολύ τον απλό διερμηνέα. Ήταν ο επίσημος ενδιάμεσος μεταξύ του Καπουδάν πασά, του ναυάρχου του οθωμανικού Ναυτικού που ήταν επίσης κυβερνήτης στο εγιαλέτι του Αρχιπελάγους, και των κυρίως Ελλήνων και χριστιανών νησιωτών και κατοίκων των ακτών του Αιγαίου Πελάγους, κατά την ετήσια αποστολή του οθωμανικού στόλου για την είσπραξη των φόρων, καθώς και την επίλυση διοικητικών προβλημάτων.   Η θέση συνεπαγόταν επίσης ευθύνες για ναυπηγικές και ναυτικές επιχειρήσεις. 

Τα έσοδα του αξιώματος ήταν σημαντικά, ύψους 150.000 γροσίων (kurus), και οδήγησαν σε έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των Φαναριωτών για την πλήρωσή του. Αυτός ο διαγωνισμός περιλάμβανε εκτεταμένη δωροδοκία Οθωμανών αξιωματούχων, την οποία στη συνέχεια ανακτούσαν από τον χριστιανικό πληθυσμό με ειδική εισφορά, γνωστή ως  (συνεισφορά στον νέο δραγομάνο). Καθώς το αξίωμα άλλαζε συχνά χέρια με μεγάλη συχνότητα, αυτό έγινε μεγάλο βάρος για τους απλούς ανθρώπους.  Ο δραγομάνος είχε και επιτελείο, το οποίο επίσης πληρωνόταν από επιβολές στα νησιά: βεκίλης (τουρκ. , εκπρόσωπος), γραμματέας αλληλογραφίας και αγγελιοφόρος. 

Ο ρόλος τους στη διοίκηση των νησιών του Αιγαίου ήταν σημαντικός, καθώς είχαν το δικαίωμα να επιμερίζουν τη φορολογία, καθώς και να εποπτεύουν τις αυτόνομες τοπικές διοικήσεις, κρίνοντας οι ίδιοι υποθέσεις ή διορίζοντας εφέτες. Μπορούσαν να επιβάλουν διάφορα πρόστιμα και ποινές, μέχρι τη θανατική ποινή, η οποία όμως απαιτούσε τη συγκατάθεση του Καπουδάν πασά. Εκτός από τα διοικητικά τους καθήκοντα, οι δραγομάνοι προώθησαν ενεργά την εκπαίδευση, έκαναν δωρεές σε εκκλησίες, κωδικοποίησαν το εθιμικό δίκαιο των νησιών και παρενέβησαν σε διαμάχες μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών νησιωτών. 

 Κατάλογος Δραγομάνων του Στόλου 
NamePortraitTenureNotesΙωαννάκης Πορφυρίτης1701–1710Κωνσταντίνος Βεντούρα1713–1731Γεώργιος Ραμαντάνη1731–1743Νικόλαος Μαυρογένης157x157εσ1744–17501756–1759Μετέπειτα πρίγκιπας της Βαλαχίας (1786–1789)Στέφανος Δημάκης1762–1763Κωνσταντίνος Μουρούζης129x129εσ1764–1765Μετέπειτα δραγουμάνος της Πύλης (1774–1777)Στέφανος Μαυρογένης1765Νικόλαος Ροσέττι1765–1767Μανουήλ Αργυρόπουλος1767–1768Κωνσταντίνος Χαντζερής1790–1797Μετέπειτα πρίγκιπας της Βαλαχίας (1797–1799)Αλέξανδρος Ν. Σούτσος127x127εσ1797–1799Μετέπειτα δραγομάνος της Πύλης (1799–1801), πρίγκιπας της Μολδαβίας (1801–1802) και της Βαλαχίας (1819–1821).Ιωάννης Ν. Καρατζάς1799–1800Μετέπειτα δραγομάνος της Πύλης (1808).Παναγιώτης Μουρούζης1803–1806Μετέπειτα δραγομάνος της Πύλης (1809–1812).Μιχαήλ Χαντζερής1806–18071st term.Ιάκωβος Αργυρόπουλος1809Μετέπειτα δραγομάνος της Πύλης (1812–1815)Μιχαήλ Χαντζερής1810–18112nd term.Κωνσταντίνος Μαυρογένης1811–1816Μιχαήλ Μάνος1816–1818Μιχαήλ Μουρούζης1818–1821

 Αναφορές 

 Πηγές 






 Περαιτέρω ανάγνωση 



Κατηγορία:Κυβέρνηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Τουρκοκρατία
Κατηγορία:Φαναριώτες
Κατηγορία:Δραγουμάνοι του στόλου