Το μαρμάρινο άγαλμα

Το μαρμάρινο άγαλμα () είναι φανταστική νουβέλα του Γερμανού Ρομαντικού συγγραφέα Γιόζεφ φον Άιχεντορφ που δημοσιεύθηκε το 1818. Διαδραματίζεται στην Ιταλία και αναφέρεται στην περιπέτεια ενός νεαρού που καλείται να επιλέξει ανάμεσα στην αγνή αγάπη για μια άδολη κοπέλα και στον σαρκικό πειρασμό, που αντιπροσωπεύεται από ένα σαγηνευτικό μαρμάρινο άγαλμα της θεάς Αφροδίτης που ζωντανεύει. Μέσω της χριστιανικής του πίστης, καταφέρνει τελικά να απελευθερωθεί από τις σκοτεινές δυνάμεις και να στραφεί στον αληθινό έρωτα.   

Το έργο αναπτύσσει θέματα του ύστερου γερμανικού ρομαντισμού, εποχή που οι τρομακτικές και απόκοσμες ιστορίες ήταν εξαιρετικά δημοφιλείς. 

 Υπόθεση  
Μια καλοκαιρινή νύχτα, ο νεαρός ευγενής Φλόριο που βρίσκεται σε περιοδεία στην Ιταλία, συμμετέχει σε μια γιορτή στη Λούκκα της Τοσκάνης. Γνωρίζεται με τον διάσημο μουσικό Φορτουνάτο, μια όμορφη κοπέλα την οποία ερωτεύεται, αργότερα μαθαίνει ότι ονομάζεται Μπιάνκα, και τον παράξενο ιππότη Ντονάτι. Ο Ντονάτι τον χαιρετά σαν παλιό φίλο και γνωρίζει πολλές λεπτομέρειες για τη ζωή του, αλλά ο Φλόριο δεν θυμάται να τον έχει γνωρίσει πριν.

Ο Φλόριο εγκαθίσταται σε ένα πανδοχείο στη Λούκκα. Το βράδυ δεν μπορεί να κοιμηθεί, βγαίνει βόλτα σε ένα πάρκο όπου βλέπει ένα μαρμάρινο άγαλμα της θεάς Αφροδίτης που του φαίνεται παράξενα οικείο αλλά και τον ανησυχεί. Για μια στιγμή στο φως του φεγγαριού το άγαλμα φαίνεται στιγμιαία να ζωντανεύει. Τον κυριεύει βαθιά φρίκη και φεύγει πανικόβλητος. Το επόμενο πρωί, πηγαίνει ξανά βόλτα στο πάρκο και καταλήγει στον κήπο ενός παλατιού όπου βλέπει μια όμορφη γυναίκα της οποίας τα χαρακτηριστικά είναι εντυπωσιακά παρόμοια με του αγάλματος. Η γυναίκα τραγουδάει και δεν προσέχει τον Φλώριο. Συναντά τον Ντονάτι που λέει ότι η κυρία είναι μια πλούσια συγγενής του και του προτείνει να τον συστήσει.
μικρογραφία|Ο  Γιόζεφ φον Άιχεντορφ 
Το επόμενο πρωί, ο Ντονάτι προσκαλεί τον Φλόριο να πάνε για κυνήγι, αλλά ο τελευταίος αρνείται γιατί είναι Κυριακή και θέλει να πάει στην εκκλησία. Το βράδυ, ο Φορτουνάτο τον καλεί σε μια χοροεσπερίδα. Εκεί, ο Φλόριο γοητεύεται από μια μασκοφόρο γυναίκα με αρχαιοελληνικό φόρεμα. Όταν η γυναίκα τον καλεί να την επισκεφτεί και βγάζει τη μάσκα, ο Φλόριο την αναγνωρίζει ως την κυρία του κήπου. Στη γιορτή, ο Φορτουνάτο συστήνει τον Φλόριο στον οικοδεσπότη Πιέτρο και την ανιψιά του Μπιάνκα, η οποία απογοητεύεται από την ψυχρότητα και αδιαφορία του Φλόριο που έχει μαγευτεί από την άγνωστη κυρία.

Λίγες μέρες αργότερα, ο Ντονάτι φέρνει τον Φλόριο στο παλάτι της κυρίας. Αφού τον δέχθηκε στον κήπο, αυτή τον προσκαλεί σε μια κάμαρα, ξαπλώνει και αρχίζει να τον προκαλεί. Τυφλωμένος από την ομορφιά της, σχεδόν αφήνεται να παρασυρθεί. Μόνο την τελευταία στιγμή συνέρχεται και προσεύχεται στον Θεό από τα βάθη της καρδιάς του. Ο άνεμος μιας καταιγίδας που πλησιάζει φυσά, η γυναίκα πετρώνει και οι πίνακες και τα διακοσμητικά ζωντανεύουν. Ο Φλόριο τρομοκρατημένος φεύγει γρήγορα από το παλάτι. Πηγαίνει στη βίλα του Ντονάτι για να ρωτήσει τι συμβαίνει, αλλά βρίσκει μόνο μια φτωχική καλύβα και έναν κηπουρό που δεν ξέρει ποιος είναι ο Ντονάτι.

Την επόμενη κιόλας μέρα αποφασίζει να φύγει από την πόλη. Στο ταξίδι του σύντομα συναντά τρεις καβαλάρηδες: τον Φορτουνάτο, τον Πιέτρο και ένα αγόρι. Βλέπουν από μακριά ένα ερειπωμένο παλάτι και ο Φλόριο νομίζει ότι αναγνωρίζει το παλάτι της κυρίας. Ο Φορτουνάτο του εξηγεί ότι είναι τα ερείπια ενός αρχαίου ναού της Αφροδίτης και ότι υπάρχει ένας θρύλος: την άνοιξη, το πνεύμα της θεάς στοιχειώνει το μέρος με σκοπό να αποπλανήσει ανυποψίαστους νεαρούς άνδρες. Ο Φλόριο ανακουφίζεται που ξέφυγε από τις σκοτεινές δυνάμεις και δοξάζει τον Θεό. Το αγόρι που συνοδεύει τον Φορτουνάτο και τον Πιέτρο στη συνέχεια αποδεικνύεται ότι είναι η Μπιάνκα. Ο Φλόριο αναγνωρίζει την αληθινή αγάπη μέσα του. Η ομάδα ταξιδεύει μαζί στο Μιλάνο.

 Σχόλια 
 Στην αλληγορική νουβέλα ο ήρωας βρίσκεται σε σύγκρουση μεταξύ της πραγματικότητας και της ψευδαίσθησης.Το ενσαρκωμένο μαρμάρινο άγαλμα της θεάς Αφροδίτης αντιπροσωπεύει τον παγανιστικό αισθησιασμό και συνδέεται με τη νύχτα, τη μαγεία, την εξαπάτηση και τη σεξουαλική αποπλάνηση. Αντίθετα, η αγνή Μπιάνκα (Λευκή) συμβολίζει τη χριστιανική αγνότητα.
 Αν και πρόκειται για μια ρομαντική νουβέλα, η έμπνευση προήλθε από τον μπαρόκ ποιητή Έμπερχαρντ Βέρνερ Χάπελ. Το 1687 δημοσίευσε μια ιστορία φαντασμάτων στην οποία ένας νεαρός ταξιδιώτης στη Λούκκα γοητεύεται από μια διαβολική γυναίκα με τη μορφή ενός αγάλματος της Αφροδίτης, αλλά τελικά ξεφεύγει. Εμφανίζονται επίσης μεμονωμένες σκηνές και χαρακτήρες, όπως η αντίστοιχη Μπιάνκα ή ένας άντρας έμπιστος της δαιμονικής γυναίκας όπως ο σκοτεινός ιππότης Ντονάτι. 

 Διασκευές 

 Η όπερα Venus του 1922 του Ελβετού συνθέτη Ότμαρ Σεκ βασίζεται στη νουβέλα του Άιχεντορφ και στο διήγημα του Προσπέρ Μεριμέ Η Αφροδίτη της Ιλ (1837).

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανικές νουβέλες
Κατηγορία:Ρομαντισμός
Κατηγορία:Λογοτεχνία του φανταστικού