Τζαμί Τζαμέκ

Το Τζαμί Τζαμέκ, επισήμως Τέμενος Τζαμέκ του Σουλτάνου Αμπντούλ Σαμάντ () είναι ένα από τα παλαιότερα μεγάλα τζαμιά στην Κουάλα Λουμπούρ, πρωτεύουσα της Μαλαισίας. Είναι κτισμένο στη συμβολή των ποταμών Κλανγκ και Γκόμπακ. Σχεδιάσθηκε από τον Βρετανό αρχιτέκτονα και στρατιωτικό Άρθουρ Μπένισον Χάμπακ (Arthur Benison Hubback, 1871-1948) και ανεγέρθηκε το 1909. Το Τζαμί Τζαμέκ ήταν το κύριο τζαμί της Κουάλα Λουμπούρ μέχρι την ανέγερση του «εθνικού τζαμιού» Μαστζίντ Νεγκάρα το 1965.

Η ονομασία τζαμέκ είναι η μαλαϊκή μεταφορά της αραβικής λέξεως jāmiʿ (جامع), που σημαίνει «συγκέντρωση», το μέρος όπου άνθρωποι συγκεντρώνονται για κοινή λατρεία (πρόκειται δηλαδή περί ταυτολογίας). Από τους κατοίκους της πρωτεύουσας αναφέρεται και με την κοινή ονομασία «Τζαμί της Παρασκευής». Δίπλα στο τζαμί, στη συμβολή των ποταμών, βρίσκεται και το «Χιλιόμετρο Μηδέν» της Κουάλα Λουμπούρ, σημείο από το οποίο μετρούνται οι αποστάσεις της από τις διάφορες πόλεις της Μαλαισίας.

Ιστορικό
Το τζαμί κτίσθηκε στην τοποθεσία ενός παλαιού ταφικού χώρου. Στην περιοχή υπήρχαν και παλαιότερα δύο ή τρία τζαμιά, αλλά το Τζαμέκ ήταν το πρώτο μεγάλο τζαμί που κτίσθηκε στην Κουάλα Λουμπούρ. Ο αρχιτέκτονας Άρθουρ Μπένισον Χάμπακ σχεδίασε το Τζαμάκ σε ινδοσαρακηνικό αρχιτεκτονικό ρυθμό, μια χαλαρή προσομοίωση της ινδικής αρχιτεκτονικής των Μουγκάλ.

Ο θεμέλιος λίθος του τεμένους τέθηκε από τον σουλτάνο του Σελάνγκορ σερ Αλαεντίν Σουλαϊμάν Σαχ στις 23 Μαρτίου 1908, και ο ίδιος σουλτάνος το εγκαινίασε επισήμως στις 23 Δεκεμβρίου 1909. Η κατασκευή του τζαμιού χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από τη μαλαϊκή κοινότητα και εν μέρει από τη βρετανική αποικιακή κυβέρνηση. Το Τζαμί Τζαμέκ ήταν το κύριο τζαμί της Κουάλα Λουμπούρ μέχρι την ανέγερση του Εθνικού τζαμιού της Μαλαισίας το 1965.

Από την αποπεράτωσή του μέχρι σήμερα, το τζαμί έχει επεκταθεί και μία στέγη έχει προστεθεί πάνω από το αρχικώς ανοικτό προαύλιο. Το 1984 έγινε ανακαίνιση και ο μιναρές που βρίσκεται εγγύτερα στην κοίτη του ποταμού ενισχύθηκε ως προς τα θεμέλιά του, καθώς παρουσίαζε κλίση. Το 1993 κατέρρευσε ένας από τους θόλους του τζαμιού εξαιτίας μιας πολύ έντονης βροχοπτώσεως και ανακατασκευάσθηκε αργότερα.

Στις 23 Ιουνίου 2017 προστέθηκε στην επίσημη ονομασία του Τζαμέκ το «Τζαμί του Σουλτάνου Αμπντούλ Σαμάντ» από τον σουλτάνο Σαραφουντίν του Σελάνγκορ προς τιμή του προγόνου του, του τέταρτου σουλτάνου του Σελάνγκορ Αμπντούλ Σαμάντ, καθώς το τζαμί κτίσθηκε πάνω σε έδαφος του σουλτανάτου του.

Χαρακτηριστικά
Ο αρχιτεκτονικός ρυθμός του τζαμιού έχει χαρακτηρισθεί από διάφορες πηγές ως νεομαυριτανικός (Moorish Revival), ινδοσαρακηνικός ή Μουγκάλ. Ο Βρετανός αρχιτέκτονας σχεδίασε και άλλα κτίσματα σε παρόμοιο ρυθμό, όπως είναι ο Σιδηροδρομικός σταθμός της Κουάλα Λουμπούρ και το Τζαμί Ουμπουντιά στην Κουάλα Κάνγκαρ. Το τζαμί έχει δύο βασικούς μιναρέδες και άλλους μικρότερους, με χρωματισμό από ζώνες λευκού και κοκκινωπού ροζ, που σχηματίζονται από σοβά και τούβλο. Οι θόλοι είναι τρεις, με τον μεγαλύτερο να φθάνει σε ύψος τα 21,3 μέτρα. Κάτω από αυτούς βρίσκεται η μία μεγάλη αίθουσα προσευχής του τεμένους, που χωράει χίλιους πιστούς.

 Πρόσβαση και λειτουργία 
Το τζαμί δίνει το όνομά του στον σιδηροδρομικό σταθμό «Μαστζίντ Τζαμέκ», όπου διασταυρώνονται δύο γραμμές του ελαφρού σιδηροδρόμου LRT. Ο σταθμός βρίσκεται ακριβώς δίπλα από το λατρευτικό συγκρότημα και είναι ένας από τους πλέον πολυσύχναστους στην πόλη, ανάμεσα στους σταθμούς της Τσάινατάουν και της «Μικρής Ινδίας».

Υπεύθυνος για τη διοίκηση και λειτουργία είναι ένας αρχι-ιμάμης, επικεφαλής σήμερα μιας ομάδας από 4 άλλους ιμάμηδες. Σημερινός αρχι-ιμάμης, από τον Ιούνιο του 2023, είναι ο Χατζη-Αχμάντ Ρασιντί μπιν Μοχμάντ. Υπάρχουν επίσης 4 μουεζίνηδες.

Παραπομπές

Τζαμι Τζαμεκ
Τζαμεκ