Σκοτεινός τουρισμός

μικρογραφία|250x250εσ|Οι Κατακόμβες του Παρισιού έχουν γίνει δημοφιλής τοποθεσία του σκοτεινού τουρισμού και οι ξεναγήσεις πραγματοποιούνται συχνά σε μικρές περιοχές του συγκροτήματος των σηράγγων και των θαλάμων.
Ο σκοτεινός τουρισμός (επίσης θανατοτουρισμός ή μαύρος τουρισμός) ορίζεται ο τουρισμός που περιλαμβάνει ταξίδια σε μέρη ιστορικά συνδεδεμένα με το θάνατο και την τραγωδία. Πιο πρόσφατα, προτείνεται ότι η έννοια θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τους λόγους που οι τουρίστες επισκέπτονται τον τόπο, δεδομένου ότι τα χαρακτηριστικά της τοποθεσίας μόνο δεν μπορεί να κάνουν έναν επισκέπτη «σκοτεινό τουρίστα». Η κύρια έλξη για σκοτεινές τοποθεσίες είναι η ιστορική τους αξία και όχι οι σχέσεις τους με το θάνατο και το βάσανο. Ο τουρισμός του Ολοκαυτώματος περιέχει πτυχές τόσο του σκοτεινού τουρισμού όσο και του τουρισμού κληρονομιάς.

 Επιστημονικό πεδίο 
Ενώ υπάρχει μια μακρά παράδοση για άτομα που επισκέπτονται πρόσφατες και αρχαίες τοποθεσίες θανάτου, όπως ταξίδια σε αγώνες μονομάχων στο Κολοσσαίο της Ρώμης, συμμετοχή σε δημόσιες εκτελέσεις με αποκεφαλισμό και επίσκεψη σε κατακόμβες, αυτή η πρακτική έχει μελετηθεί ακαδημαϊκά μόνο σχετικά πρόσφατα.

Οι ταξιδιωτικοί συγγραφείς ήταν οι πρώτοι που περιέγραψαν τον τουρισμό τους σε τοποθεσίες θανάτου. Ο Πάτρικ Τζέικ Ο΄Ρουρκ αποκαλούσε το ταξίδι του στη Βαρσοβία, στη Μανάγκουα και στο Μπέλφαστ το 1988 «διακοπές στην κόλαση», ή ο Κρις Ρότζεκ μιλώντας για τον τουρισμό «μαύρου σημείου» το 1993 ή το «άρμεγμα του μακάβριου». Η ακαδημαϊκή προσοχή στο θέμα προέρχεται από την Γλασκώβη της Σκωτίας: Ο όρος «σκοτεινός τουρισμός» δημιουργήθηκε το 1996 από τον Λένον και τον Φόλι, δύο μέλη του προσωπικού του Τμήματος Φιλοξενίας, Τουρισμού και Διακοπών στο Καληδονιακό Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, και ο όρος «θανατοτουρισμός» αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον Α. Β. Σίτον το 1996, τότε καθηγητή τουριστικού μάρκετινγκ στο Πανεπιστήμιο του Στραθκλάιντ.

Έως το 2014, υπήρξαν πολλές μελέτες σχετικά με τους ορισμούς, τις ετικέτες και τις υποκατηγορίες, όπως ο τουρισμός του Ολοκαυτώματος και ο τουρισμός κληρονομιάς-δουλείας, και ο όρος συνεχίζει να διαμορφώνεται έξω από την ακαδημαϊκή κοινότητα από συγγραφείς ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Υπάρχουν πολύ λίγες εμπειρικές έρευνες για την προοπτική του σκοτεινού τουρισμού. Ο σκοτεινός τουρισμός έχει μελετηθεί επίσημα από τρεις κύριες προοπτικές από μια ποικιλία διαφορετικών κλάδων.

 Παραδείγματα προορισμών 
Οι προορισμοί του σκοτεινού τουρισμού περιλαμβάνουν κάστρα και πεδία μάχης, όπως το Καλλόντεν στην Σκωτία και το Κάστρο Μπραν και το Κάστρο Ποενάρι στη Ρουμανία, πρώην φυλακές, όπως η Φυλακή Μπιουμάρες στο Άνγκλεσι της Ουαλίας και η έκθεση Τζακ του Αντεροβγάλτη στο Λονδίνο, τοποθεσίες φυσικών ή τεχνητών καταστροφών, όπως το Πάρκο Ειρήνης της Χιροσίμα στην Ιαπωνία, το Τσερνόμπιλ στην Ουκρανία και την εμπορική δραστηριότητα στο Ground Zero στη Νέα Υόρκη ένα χρόνο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Επίσης, περιλαμβάνει τοποθεσίες φρικαλεοτήτων, δολοφονιών και γενοκτονιών, όπως το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς στην Πολωνία, την Αίθουσα Μνήμης των θυμάτων της Σφαγής της Ναντσίνγκ από Ιάπωνες εισβολείς στην Κίνα, την τοποθεσία της σφαγής στο λύκειο Κολουμπάιν στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Μουσείο Γενοκτονίας Τούολ Σλενγκ στην Καμπότζη, τις τοποθεσίες της Εξέγερσης του Τζέτζου στη Νότια Κορέα και το Στρατόπεδο Εγκλεισμού Σπίριτ Λέικ κοντά στο Λα Φερμ του Κεμπέκ ως παράδειγμα των επιχειρήσεων εγκλεισμού του Καναδά τα έτη 1914-1920. Μετά τις δολοφονίες στο Μπρόκεν Άροου της Οκλαχόμα, το σπίτι της οικογένειας Μπίβερ έγινε ένα κέντρο για σκοτεινό τουρισμό από κυνηγούς φαντασμάτων, αναζητητές αστικών θρύλων, έφηβους, εισβολείς και βάνδαλους.

Στο Μπαλί, «οι τελετουργίες θανάτου και κηδείας έχουν μετατραπεί σε εμπορευματοποίηση για τον τουρισμό... όπου οι επιχειρήσεις αρχίζουν να οργανώνουν τουριστικά λεωφορεία και να πουλούν εισιτήρια μόλις ακούσουν ότι κάποιος πεθαίνει». Στις ΗΠΑ, οι επισκέπτες μπορούν να επισκεφθούν το Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ουάσινγκτον, «με μια ταυτότητα που ταιριάζει με την ηλικία και το φύλο τους με το όνομα και τη φωτογραφία ενός πραγματικού θύματος του Ολοκαυτώματος. Με φόντο ένα βίντεο που δείχνει ομάδες δολοφονίας σε δράση, το «θύμα» του Ολοκαυτώματος εισάγει μια προσωπική ταυτότητα σε οθόνες καθώς περιπλανιέται στους χώρους του μουσείου για να ανακαλύψουν πώς τα καταφέρνει ο αντίστοιχος «κρατούμενος» τους. Στην Κολομβία, τοποθεσίες σχετιζόμενες με τον Πάμπλο Εσκομπάρ, ο άρχοντας των ναρκωτικών του Καρτέλ του Μεδεγίν, έγιναν πόλος έλξης για σκοτεινό τουρισμό μέσω περιηγήσεων με θέμα τον Εσκομπάρ. Στο Μεδεγίν, οι τουρίστες επισκέπτονται συχνά το ιδιωτικό μουσείο του Ρομπέρτο Εσκομπάρ του φημισμένου αδελφού του, το σπίτι όπου σκοτώθηκε, και τη Λα Κατεντράλ, τη φυλακή του Εσκομπάρ.

 Δείτε επίσης 
 Τουρισμός καταστροφών
 Τουρισμός υποβαθμισμένων περιοχών
 Πολεμικός τουρισμός

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 

 Seraphin, Hugues. Terrorism and tourism in France: the limitations of dark tourism Worldwide Hospitality and Tourism Themes 9.2 (2017): 187-195.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 "What is dark tourism?", The Guardian
 Chernobyl: Unlikely Tourist Spot  - slideshow από το Life magazine


Κατηγορία:Θάνατος στην τέχνη και τον πολιτισμό
Κατηγορία:Τύποι τουρισμού