Σπερματοκήλη

Η σπερματοκήλη είναι κύστη γεμάτη υγρό που αναπτύσσεται στην επιδιδυμίδα. Το υγρό είναι συνήθως διαυγές ή λευκού χρώματος και μπορεί να περιέχει σπέρμα. Οι σπερματοκήλες είναι συνήθως γεμάτες με σπερματοζωάρια και μπορούν να ποικίλλουν σε μέγεθος από αρκετά χιλιοστά έως πολλά εκατοστά. Οι μικρές σπερματοκήλες είναι σχετικά κοινές, καθώς εμφανίζονται σε περίπου το 30% των ανδρών. Συνήθως δεν είναι επώδυνες. Ωστόσο, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσφορία, όπως ένας αμβλύς πόνος στο όσχεο από μεγαλύτερες σπερματοκήλες. Δεν είναι καρκινικές, ούτε προκαλούν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου των όρχεων. Επιπλέον, σε αντίθεση με τις κιρσοκήλες, δεν μειώνουν τη γονιμότητα.

 Επιδημιολογία 
Οι σπερματοκήλες επηρεάζουν συνήθως τους άνδρες που είναι μεσήλικες και μπορούν, αν και σπάνια, να επηρεάσουν τα παιδιά κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Ο ρυθμός εμφάνισης είναι περίπου 5-20% για τα παιδιά. Εκτιμάται ότι περίπου το 30% των ανδρών έχουν διαγνωστεί με μικρές σπερματοκήλες ενώ λιγότεροι έχουν μεγαλύτερες σπερματοκήλες. Η συχνότητα εμφάνισης σπερματοκήλων αυξάνεται με την ηλικία των ανδρών. Πριν από την εφηβεία, τα αγόρια μπορεί να αναπτύξουν μια παρόμοια ευαίσθητη μάζα που ονομάζεται κύστη της επιδιδυμίδας. Αν και τόσο η κύστη της επιδιδυμίδας όσο και η σπερματοκήλη μπορεί να αναφέρονται ως το ίδιο, η κύστη της επιδιδυμίδας δεν περιέχει σπέρμα και μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε μέσα στην επιδιδυμίδα. Μπορεί να διακριθεί με υπερηχογραφία. Οι κύστες της επιδιδυμίδας μεγαλύτερες από 10 mm σε διάμετρο συνιστούνται για χειρουργική επέμβαση, αλλά αν δεν υπάρχει πρόβλημα, τότε το χειρουργείο αποθαρρύνεται, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα στο μέλλον.

 Χρόνια μη λοιμώδης επιδιδυμίτιδα 
Η χρόνια λοιμώδης επιδιδυμίτιδα είναι σπάνια. Μερικά σημάδια και συμπτώματα περιλαμβάνουν τοπική ευαισθησία και πρήξιμο στην επιδιδυμίδα, τα οποία διαφέρουν από οποιαδήποτε ευαισθησία/ ανωμαλία που υπάρχει στους όρχεις, καθώς αυτές συνήθως δεν εμφανίζονται στον κάτω ουροποιητικό σωλήνα. Η χρόνια λοιμώδης επιδιδυμίτιδα μπορεί να διαγνωστεί σε υγιείς έφηβους καθώς και σε άνδρες. Μερικοί παράγοντες που προδιαθέτουν τα άτομα σε χρόνια λοιμώδης επιδιδυμίτιδα περιλαμβάνουν σεξουαλική δραστηριότητα, βαριά σωματική προσπάθεια και ανάβαση σε ποδήλατο ή μοτοσυκλέτα. Όσοι διαγνώστηκαν με χρόνια ή επαναλαμβανόμενη επιδιδυμίτιδα πρέπει να υποβάλλονται σε αξονική τομογραφία και υπερηχογραφία προστάτη για να αποκλειστούν ανατομικές ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος. Εάν υπάρξει υποψία ότι υπάρχει χρόνια λοιμώδης επιδιδυμίτιδα, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν εξετάσεις ουροανάλυσης, καλλιέργειας ούρων και εξετάσεις ενισχυμένου πυρηνικού οξέος των ούρων για την παρουσία Neisseria gonorrhoeae και Chlamydia trachomatis. Η διαχείριση της χρόνιας λοιμώδους επιδιδυμίτιδας είναι παρόμοια με τη διαχείριση της οξείας λοιμώδους επιδιδυμίτιδας, όπου σπάνια η θεραπεία φτάνει σε χειρουργική επέμβαση.

 Χρόνια λοιμώδης επιδιδυμίτιδα 
Το τραύμα, η αυτοάνοση ασθένεια ή η αγγειακή νόσος μπορεί να προκαλέσουν χρόνια μη λοιμώδης επιδιδυμίτιδα, αλλά δεν υπάρχει σαφής αιτία ή προέλευση της νόσου στις περισσότερες περιπτώσεις. Η μη λοιμώδης επιδιδυμίτιδα που συμβαίνει αυθόρμητα μπορεί να προκαλείται από την αναστροφή των ούρων μέσω των εκσπερματικών σωλήνων και των αγγείων στην επιδιδυμίδα, προκαλώντας φλεγμονή που οδηγεί σε πρήξιμο και απόφραξη του σωλήνα. Οι άνδρες με ιστορικό βασεκτομής έχουν επίσης προδιάθεση για χρόνια μη λοιμώδης επιδιδυμίτιδα. Τυπικοί παράγοντες περιλαμβάνουν παρατεταμένες περιόδους καθίσματος (μακρά ταξίδια με αεροπλάνο ή αυτοκίνητο, καθιστικές θέσεις εργασίας) ή έντονη άσκηση (βαρύ φορτίο). Η οξεία λοιμώδης επιδημική νόσος συνδέεται συχνά με μεγαλύτερη ευαισθησία και πρήξιμο, ενώ η χρόνια μη λοιμώδης επιδιδυμίτιδα τείνει να έχει λιγότερη ευαισθησία και πρήξιμο μετά την εξέταση. Το πλήρες ιατρικό ιστορικό και η φυσική εξέταση μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της διάγνωσης. Συχνά τα άτομα με χρόνια μη λοιμώδης επιδιδυμίτιδα παρουσιάζουν ιστορικό έλλειψης βελτίωσης των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της θεραπείας με αντιβιοτικά. Η διαχείριση της χρόνιας μη λοιμώδους επιδιδυμίτιδας περιλαμβάνει την υπερύψωση του όσχεου, μη στεροειδείς αντιφλεγμονώδεις φαρμακευτικές ουσίες (NSAIDs) όπως η ιβουπροφένη (εκτός αν δεν μπορεί να ληφθεί για ιατρικούς λόγους), και συνιστάται η αποφυγή των σωματικών δραστηριοτήτων που μπορεί να προκαλέσουν τα εν λόγω συμπτώματα. Όσοι έχουν καθιστικές εργασίες ή βιώνουν συχνά παρατεταμένες περιόδους καθιστικής περιόδου, πρέπει να ασκούνται πιο συχνά.

 Παράγοντες κινδύνου 
Δεν είναι γνωστό τι μπορεί να προκαλεί την ανάπτυξη σπερματοκήλης. Έχει παρατηρηθεί ότι σε έγκυες γυναίκες που τους είχαν συνταγογραφήσει διαιθυλοστιλβεστρόλη (DES) για την πρόληψη επιπλοκών εγκυμοσύνης, όπως η έκτρωση, και γέννησαν γιο, τότε το παιδί είχε πιθανότατα αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει σπερματοκήλη στο μέλλον. Ωστόσο, οι ιατροί σταμάτησαν να συνταγογραφούν αυτό το φάρμακο το 1971, καθώς αύξανε τον κίνδυνο των γυναικών να αναπτύξουν σπάνιο καρκίνο του κόλπου.

 Αιτίες 
Οι σπερματοκήλες μπορεί να προέρχονται ως εκκολπώματα από τους σωλήνες που βρίσκονται στο κεφάλι της επιδιδυμίδας. Η συσσώρευση σπέρματος προκαλεί σταδιακά την αύξηση του εκκολπώματος σε μέγεθος, προκαλώντας σπερματοκήλη. Ενώ υπάρχουν πολλοί σωλήνες που συνδέουν την επιδιδυμίδα με τους όρχεις, μια απόφραξη σε έναν από τους σωλήνες μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό κύστης. Σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται να εμφανίζονται αυθόρμητα χωρίς προηγούμενες περιπτώσεις τραυματισμού.

Η ουλή σε οποιοδήποτε μέρος της επιδιδυμίδας λόγω τραυματισμού ή φλεγμονής μπορεί να προκαλέσει εμπόδια και με τη σειρά της να σχηματίσει σπερματοκήλη.

 Διάγνωση 
μικρογραφία|Μικρογραφία σπερματοκήλης. Τα χαρακτηριστικά σπερματοζωάρια είναι παρόντα (μαύρες κουκκίδες - αριστερά της εικόνας).
Οι σπερματοκήλες μπορούν να ανακαλυφθούν ως τυχαίες μάζες στο όσχεο που βρέθηκαν σε φυσική εξέταση από έναν ιατρό ή με αυτοεξέταση του όσχεου και των όρχεων. Οι διάφοροι τύποι διάγνωσης για τους τύπους σπερματοκήλων περιλαμβάνουν υδροκήλη, κιρσοκήλη, κήλη, απλή επιδιδυμική κύστη και νεόπλασμα.

Ο ιατρός πρωτοβάθμιας περίθαλψης μπορεί να διαγνώσει και να διαχειριστεί ευαίσθητες αιτίες των μαζόων του όσχεου, όπως η υδροκήλη, η κιρσοκήλη και η σπερματοκήλη. Ωστόσο, αν υποψιαστεί ότι υπάρχει διάγνωση που «δεν πρέπει να χάσει» που σχετίζεται με τις μάζες των όρχεων, όπως η συστροφή όρχεως, η επιδιδιμύτιδα, η οξεία ορχίτιδα, η στριφτή κήλη και ο καρκίνος των όρχεων, ο οικογενειακός ιατρός πρέπει να παραπέμψει σε ουρολόγο. Αν βρεθεί μια ανώδυνη, κυστική μάζα στο κεφάλι του επιδιδυμίδας που είναι σαφώς ξεχωριστά από τον όρχι, μπορεί να υποδείξει σπερματοκήλη. Ο φωτισμός μέσα από τη μάζα μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διάκριση μεταξύ μιας κύστης γεμάτης με υγρό και ενός όγκο, ο οποίος δεν θα επέτρεπε να περάσει μεγάλη ποσότητα φωτός. Εάν υπάρχει αβεβαιότητα, η υπερηχογραφία του όσχεου μπορεί να επιβεβαιώσει την παρουσία σπερματοκήλης. Η τοποθεσία και η ιστορία των τυχόν μαζών του όσχεου είναι κρίσιμες για να προσδιοριστεί αν η μάζα είναι καλοήθης ή κακοήθης. Εργαστηριακές εξετάσεις όπως πλήρης εξέταση αίματος (CBC) ή εξέταση ούρων μπορούν επίσης να διεξαχθούν για να ελέγξουν για πιθανές λοιμώξεις ή σημάδια φλεγμονής.

Οι σπερματοκήλες έχουν διάφορα μεγέθη και σχήματα. Μερικές σπερματοκήλες είναι πολύ μικρές και μπορούν να ανιχνευθούν μόνο με υπερηχογραφία. Οι πιο συχνά εμφανιζόμενες σπερματοκήλες είναι σβώλοι σε μέγεθος μπιζελιού. Τείνουν να σχηματίζονται πάνω ή πίσω από έναν όρχι και έχουν σχήμα και μέγεθος που μοιάζουν με ένα μπιζέλι. Μεγάλοι σβώλοι έχουν αναφερθεί να μοιάζουν με ένα τρίτο όρχι και μπορεί να είναι πολύ δυσάρεστοι. Για όσους επηρεάζονται από μεγάλες σπερματοκήλες, κάποιοι έχουν αναφέρει ότι αισθάνονται πόνο, βαρύτητα και πληρότητα στο επηρεασμένο όρχι.

 Πότε να επισκεφθείτε τον ιατρό 
Εάν ένα άτομο έχει πόνο και/ή πρήξιμο στο όσχεο ή αν ένα άτομο παρατηρεί μια φυσική διαφορά όπως μια μάζα κατά τη διάρκεια μιας αυτοεξέτασης των όρχεων, τότε πρέπει να αναζητήσει ιατρική φροντίδα γρήγορα για να βοηθήσει να αποκλείσει οποιαδήποτε άλλη αιτία και να αρχίσει τη θεραπεία.

 Ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα 
Οι σπερματοκήλες είναι σημαντικό να μην αγνοούνται, καθώς μπορούν να επηρεάσουν το ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα. Οι όρχεις είναι όργανα μέσα στο όσχεο που παράγουν σπέρμα, καθώς και ορμόνες φύλου και τεστοστερόνη. Το σπέρμα στους όρχεις μετακινείται στην επιδιδυμίδα, ένα μακρύ, σπειρωτό σωλήνα πίσω από τους όρχεις. Η πρωταρχική λειτουργία του είναι να αποθηκεύει και να ωριμάζει το σπέρμα ώστε να μπορεί να γονιμοποιήσει το ωάριο. Ωστόσο, αν η επιδιδυμίδα τραυματιστεί, τότε υπάρχει πιθανότητα το σπέρμα να μην ωριμάσει και ο άνδρας να μην είναι σε θέση να αναπαραχθεί με τη γυναίκα. Ως εκ τούτου, πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη κατά την υποβολή σπερματοκηλεκτομής.

 Δείτε επίσης 
 Κιρσοκήλη
 Νεόπλασμα
 Ορχίτιδα
 Συστροφή όρχεως
 Υδροκήλη

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ανδρολογικές παθήσεις