Νικολάους Λέναου

Ο Νικολάους Λέναου (, ψευδώνυμο του  Νικολάους Νιμπς φον Στρελενάου:  Nikolaus Franz Niembsch Edler von Strehlenau, 13 Αυγούστου 1802 - 22 Αυγούστου 1850) ήταν Αυστριακός ποιητής του όψιμου Γερμανικού ρομαντισμού, γνωστός για τους μελαγχολικούς λυρικούς στίχους που αντικατοπτρίζουν την απαισιοδοξία της εποχής του και την προσωπική του απόγνωση. Θεωρείται ο σημαντικότερος Αυστριακός ποιητής του 19ου αιώνα.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στο Κσατάντ, βασίλειο της Ουγγαρίας, τότε τμήμα της αυτοκρατορίας των Αψβούργων, τώρα στη Ρουμανία. Ο πατέρας του, αξιωματούχος της κυβέρνησης των Αψβούργων, πέθανε το 1807 στη Βουδαπέστη, αφήνοντας τα παιδιά του στη φροντίδα της μητέρας τους, η οποία ξαναπαντρεύτηκε το 1811. Το 1819, εγγράφτηκε στο πανεπιστήμιο της Βιέννης για σπουδές φιλοσοφίας. Στη συνέχεια σπούδασε νομική στη Μπρατισλάβα και πέρασε τα επόμενα τέσσερα χρόνια με σπουδές στην ιατρική. Άρχισε, αλλά δεν ολοκλήρωσε ποτέ τις σπουδές του. Μη μπορώντας να αποφασίσει για κάποιο επάγγελμα, άρχισε να γράφει ποίηση, τα πρώτα του δημοσιευμένα ποιήματα εμφανίστηκαν το 1827. Η διάθεση για συναισθηματική μελαγχολία που κληρονόμησε από τη μητέρα του, υποκινούμενη από απογοητεύσεις στον έρωτα και από την κυρίαρχη μόδα της ρομαντικής σχολής της ποίησης, επιδεινώθηκε μετά τον θάνατο της μητέρας του το 1829, οπότε βυθίστηκε σε σοβαρή κατάθλιψη και απογοήτευση.

Μια κληρονομιά το 1830 του έδωσε τη δυνατότητα να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη συγγραφή. Το 1831 μετακόμισε στη Στουτγκάρδη, όπου δημοσίευσε τη συλλογή του Ποιήματα (1832) αφιερωμένο στον Σουαβό ποιητή Γκούσταβ Σβαμπ. Γνώρισε επίσης τους Λούντβιχ Ούλαντ, Ιουστίνο Κέρνερ, Καρλ Μάγιερ και άλλους. Ωστόσο, το ανήσυχο πνεύμα του λαχταρούσε την αλλαγή και αποφάσισε να αναζητήσει την ειρήνη και την ελευθερία στην Αμερική. Τον Οκτώβριο του 1832 ταξίδεψε στη Βαλτιμόρη. Εγκαταστάθηκε στο Οχάιο, έζησε επίσης έξι μήνες στην Ιντιάνα, με μια ομάδα που ονομάζονταν Κοινωνία Αρμονίας. Η ζωή στην Αμερική υπολείπονταν θλιβερά από το ιδανικό που είχε φανταστεί. Αντιπάθησε τους Αμερικανούς, επέκρινε ιδιαίτερα την τραχύτητα και την έλλειψη πολιτισμού, σε επιστολή του έγραψε: «δεν ξέρουν τίποτε, δεν ψάχνουν τίποτε άλλο εκτός από χρήματα, δεν έχουν ιδέα» και το 1833 επέστρεψε στη Γερμανία.  
αριστερά|μικρογραφία|215x215εσ|Το οικόσημο της οικογένειας του ποιητή
Η αναγνώριση της πρώτης ποιητικής συλλογής του, του αναπτέρωσε κάπως τη διάθεση. Από τότε έζησε στη Στουτγκάρδη και εν μέρει στη Βιέννη. 

Οι συχνές μετακομίσεις, ένας αριθμός δυστυχισμένων ερωτικών σχέσεων και η καταστροφική μακροχρόνια μετανάστευση στις Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν περαιτέρω τη γενική απογοήτευση που ένιωθε από την αποτυχία της ζωής και των γνωριμιών του να ανταποκριθούν στα καλλιτεχνικά του ιδανικά. Αναγνώρισε ότι η αδυναμία του να κρατήσει διακριτά τις σφαίρες της ποιητικής έκφρασης και της πραγματικής ζωής ήταν και η πηγή της κατάθλιψής του και η ρίζα της τέχνης του.

Η δια βίου ψυχική ασθένεια του Λέναου τον οδήγησε σε πλήρη κατάρρευση το 1844 και αργότερα σε σχεδόν ολική παράλυση από την οποία δεν ανάρρωσε ποτέ. Τον Οκτώβριο του 1844 τέθηκε υπό περιορισμό. Πέθανε στο άσυλο στο Όμπερντομπλινγκ κοντά στη Βιέννη στις 22 Αυγούστου 1850, σε ηλικία 48 ετών. 

Ο αστεροειδής (7400) Λέναου, που ανακαλύφθηκε από τον Βέλγο αστρονόμο Έρικ Βάλτερ Ελστ στις 21 Αυγούστου 1987, πήρε το όνομά του από τον ποιητή το 2007.

 Λογοτεχνικό έργο 
μικρογραφία|250x250εσ|Ο πρίγκιπας Αλέξανδρος της Βυρτεμβέργης και οι φίλοι του ποιητές στον κήπο του Ιουστίνου Κέρνερ. Από αριστερά: Τέομπαλντ Κέρνερ, Νικολάους Λέναου, Γκούσταβ Σβαμπ, ο πρίγκιπας Αλέξανδρος, Καρλ Μάγιερ, Ιουστίνος Κέρνερ, Φριντερίκε Κέρνερ, Λούντβιχ Ούλαντ και Καρλ Άουγκουστ Φάρνχαγκεν φον Ένζε. Πίνακας του Χάινριχ φον Ρούστιγκε, 1866
Τα πολιτικά του ποιήματα αποκαλύπτουν τις φιλελεύθερες απόψεις του Λέναου, με τις επιθέσεις του στον δεσποτισμό του καθεστώτος του Μέτερνιχ και τη διαφθορά της Καθολικής Εκκλησίας. 

Αλλά η φήμη του βασίζεται κυρίως στα λυρικά ποιήματά του και θεωρείται σημαντικός εκπρόσωπος της εποχής του συντηρητικού λογοτεχνικού ρεύματος Μπίντερμαϊερ. Τα πρώιμα ποιήματά του, που δημοσιεύτηκαν με τίτλους Ποιήματα (Gedichte, 1832) και Νεότερα ποιήματα (Neuere Gedichte, 1838), καταδεικνύουν στενούς δεσμούς με τη διάθεση του «κοσμικού πόνου» (Weltschmerz) της ρομαντικής περιόδου και αποκαλύπτουν μια προσωπική, σχεδόν θρησκευτική σχέση με τη φύση. Τα μεταγενέστερα ποιήματα, Συλλεκτικά Ποιήματα (Gesammelte Gedichte, 1844) και τα θρησκευτικά έπη Σαβοναρόλα (Savonarola, 1837) και Οι Αλβιγηνοί (Die Albigenser (1842), αντικατοπτρίζουν την αδυσώπητη και ανεπιτυχή αναζήτησή του για τάξη και σταθερότητα στον έρωτα, τη φύση και την πίστη. 

Μετά τον θάνατο του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε το 1832, η έκδοση το 1833 του δεύτερου μέρους του Φάουστ του ενέπνευσε πολλές ερμηνείες του θρύλου. Το Φάουστ. Ένα ποίημα (Faust: Ein Gedicht), δημοσιεύτηκε το 1836 και αναθεωρήθηκε το 1840, είναι μια διασκευή του έργου του Γκαίτε, αλλά στην εκδοχή του Λέναου ο Φάουστ αντιμετωπίζει μια παράλογη ζωή στην οποία δεν υπάρχουν απόλυτες αξίες, αποκαλύπτοντας τη ζοφερή ψυχική κατάσταση του ποιητή, κυμαίνεται μεταξύ ελπίδας και απελπισίας, όμως, σε αντίθεση με τον Γκαίτε, δεν σώζεται. 

Το έπος του Δον Ζουάν (1851) δημοσιεύθηκε μετά θάνατον. Οι επιστολές του προς τη βαρόνη Σοφία φον Λέβενταλ, σύζυγο ενός φίλου του, με την οποία ήταν απελπισμένα ερωτευμένος από το 1834 έως τον θάνατό του, δημοσιεύτηκαν το 1968.

Ο Λέναου έπαιζε επίσης βιολί και κιθάρα. Πολλοί συνθέτες μελοποίησαν ποιήματά του, μεταξύ των οποίων οι Ρόμπερτ Σούμαν, Φέλιξ Μέντελσον, Ρίχαρντ Στράους, Φραντς Λιστ.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Αυστριακοί ποιητές
Κατηγορία:Ρομαντισμός