Οδοτμλή Σερρών

Το Οδοτμλή είναι εγκαταλελειμμένος συνοικισμός στον σημερινό Δήμο Σιντικής της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρισκόταν σε υψόμετρο 270 μέτρων στο Δύσωρο όρος της οροσειράς των Κρουσσίων, σε απόσταση 2,5 χλμ. νοτιοδυτικά από το σημερινό χωριό Ανατολή Σερρών.

 Ονομασία 
Η ονομασία Οδοτμλή αναφέρεται για πρώτη φορά κατά τη σύσταση της κοινότητας Ανατολής στο ΦΕΚ 48Α΄/5-3-1919 και προέκυψε, πιθανότατα, από αναγραμματισμό της οθωμανικής ονομασίας του συνοικισμού, η ακριβή ονομασία του οποίου δεν διασώζεται. Ο οικισμός αναφέρεται σε ιστορικές πηγές και με τις ονομασίες Οτοϊμάκ, Οτεϊμάκι, Αειτεμάκι, Αϊτεμάκη, Τοτίκ Μαχ και Ερείπια Πηγών.

 Ιστορία 

 Οθωμανική περίοδος 
Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ανάμεσα στη βορειοανατολική κορύφωση του Δύσωρου όρους και τον λόφο Δοβά Τεπέ (Πύργος), υπήρχε εγκατεστημένο ένα συγκρότημα συνοικισμών, πολύ κοντινών μεταξύ τους, που συνέθεταν τον ιστορικό οικισμό Ανατολού. Πρόκειται για τον αρχικό οικισμό της Ανατολής Σερρών, ο οποίος, στις αρχές τις δεκαετίας του 1920, με την προώθηση και εγκατάσταση προσφύγων, κυρίως από τον Πόντο, ανασυστάθηκε σε νέα τοποθεσία και κατοικείται έως σήμερα.

Η Ανατολού απαρτιζόταν από τους συνοικισμούς Ακ-Κορκ, Καρά Ορμάν, Οδοτμλή, Πουρντές Μαχαλέ, Τζαμί Γιαχάς και Τζαμί Μαχαλέ. Ανήκαν διοικητικά στον Καζά του Αβρέτ Ισάρ του Σαντζακίου της Θεσσαλονίκης του Βιλαετίου της Θεσσαλονίκης. Ο πληθυσμός τους ήταν αμιγώς μουσουλμανικός, όπως αρκετοί οικισμοί στον ορεινό όγκο των Κρουσσίων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Η ονομασία Ανατολού, προήλθε από την ελληνική λέξη ανατολή, δηλωτική των τοπικών γεωγραφικών χαρακτηριστικών, λόγω της έκθεσης των πλαγιών προς την Ανατολή, αλλά και κοινωνικοπολιτικών, καθώς η καταγωγή των κατοίκων ήταν από την Ανατολία.

 Σύγχρονη ιστορία 
Με το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων, ο οικισμός περιήλθε στην ελληνική επικράτεια και με τις μεταναστεύσεις των τουρκικών πληθυσμών που ακολούθησαν, συρρικνώθηκε ή εγκαταλείφθηκε. Κάτοψη του οικισμού και της ευρύτερης περιοχής, αποτυπώθηκε σε βρετανικούς και γαλλικούς στρατιωτικούς χάρτες, κατά την περίοδο του Μακεδονικού Μετώπου του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με αυτούς, το 1918 αποτελούνταν από 5 σπίτια, εκ των οποίων τα 3 ήταν ερείπια.

Το 1919 προσαρτήθηκε στη νεοσυσταθείσα κοινότητα Ανατολούς (Ανατολή) της Υποδιοίκησης Κιλκίς του νομού Θεσσαλονίκης, μαζί με τους οικισμούς Αλασλή (Ψυχρονέρι), Εζεντζελή, Ερεσελή (Δρυς), Μαχμουτλή (Πηγαδούλια), Παγκαρασλή, Σαρασλή (Αμπελοκόπι) και Τζιν Καγιαλή. Το 1925, η κοινότητα αποσπάστηκε από την Υποδιοίκηση Κιλκίς και υπάχθηκε στην Υποδιοίκηση Σιδηροκάστρου του νομού Σερρών.

Κατά την ελληνική απογραφή του 1920, ο οικισμός καταγράφηκε με την ονομασία «Οδοτμλή ή Ουσεμλή» και πληθυσμό 148 κατοίκων (80 άνδρες και 68 γυναίκες). Λαμβάνοντας υπόψιν την αμφίβολη ονομασία της απογραφής, τη μικρή έκταση του συνοικισμού Οδοτμλή, καθώς και ότι το Ουσεμλή ήταν διαφορετικός οικισμός που απείχε 6 χλμ. προς νοτιοανατολικά, τότε, τα παραπάνω ιστορικά απογραφικά στοιχεία, μάλλον, κρίνονται ανακριβή. Είναι πιθανό κατά την απογραφή του συγκεκριμένου οικισμού, να συμπεριλήφθηκαν και κάτοικοι από άλλους κοντινούς συνοικισμούς, κάτι που ήταν σχετικά σύνηθες σε απογραφές εκείνης της περιόδου, ιδίως σε μικρούς και απομακρυσμένους οικισμούς.

Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, στην περιοχή της Ανατολούς προωθήθηκαν και εγκαταστάθηκαν τουλάχιστον 40 οικογένειες προσφύγων, οι οποίοι ίδρυσαν τον σύγχρονο οικισμό της Ανατολής σε νέα τοποθεσία. Το Οδοτμλή εγκαταλείφθηκε οριστικά, όπως και οι υπόλοιποι συνοικισμοί της Ανατολούς. Καταργήθηκε τυπικά το 1928, καθώς έπαψε να καταγράφεται στις ελληνικές απογραφές. Ίχνη των ερειπίων του συνοικισμού είναι ορατά σε αεροφωτογραφίες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού από την περίοδο 1945-1960.

Το 1968, στα πλαίσια αλλαγών των γεωγραφικών ονομάτων στην Ελλάδα, το τοπωνύμιο «Τοτίκ Μαχ» μετονομάστηκε σε «Ερείπια Πηγών». Η συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, άλλωστε, αποτελεί μία από τις κύριες λεκάνες απορροής του ρέματος Μπουτκόβου ή Κερκινίτη, το οποίο τροφοδοτούσε τη λίμνη Μπουτκόβου, πριν την εκτροπή του ποταμού Στρυμόνα και τον σχηματισμό της τεχνητής λίμνης Κερκίνη.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένα χωριά της περιφερειακής ενότητας Σερρών
Κατηγορία:Δήμος Σιντικής