Τραχειοτομή

Η τραχειοτομή, ή τραχειοστομία, είναι χειρουργική διαδικασία διαχείρισης της αναπνευστικής οδού που συνίσταται στην πραγματοποίηση μιας τομής στο μπροστινό μέρος του λαιμού για να ανοιχθεί ένας άμεσος αεραγωγός στην τραχεία. Η συνεπαγόμενη οπή (τρύπα) μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα ως αεραγωγός ή ως μέρος για την εισαγωγή ενός τραχειακού σωλήνα. Αυτός ο σωλήνας επιτρέπει σε ένα άτομο να αναπνέει χωρίς τη χρήση της μύτης ή του στόματος.

 Ενδείξεις 
Υπάρχουν τέσσερις κύριοι λόγοι για τους οποίους ένα άτομο θα υποβληθεί σε τραχειοτομή:

 Επείγουσα πρόσβαση στην αναπνευστική οδό
 Πρόσβαση στην αναπνευστική οδό για παρατεταμένο μηχανικό αερισμό
 Λειτουργικό ή μηχανικό εμπόδιο στην άνω αναπνευστική οδό
 Μειωμένη/ατελής απομάκρυνση των τραχειοβρογχικών εκκρίσεων

Σε οξείς (βραχυπρόθεσμες) περιστάσεις, οι ενδείξεις για τραχειοτομή περιλαμβάνουν καταστάσεις όπως σοβαρό τραυματισμό στο πρόσωπο, όγκους του κεφαλιού και του λαιμού (π.χ. καρκίνοι, κύστες κλαδικής σχισμής) και οξύ αγγειονευρωτικό οίδημα και φλεγμονή του κεφαλιού και του λαιμού. Σε περίπτωση αποτυχημένης τραχειακής διασωλήνωσης, μπορεί να γίνει πραγματοποιηθεί είτε τραχειοτομή είτε κρικοθυρεοτομή.
αριστερά|μικρογραφία|Οι σωλήνες τραχειοτομής και οι ενδοτραχειακοί σωλήνες συνδέονται συχνά με τους μηχανικούς αναπνευστήρες για να βοηθήσουν στην αναπνοή.
Σε χρόνιες (μακρυπρόθεσμες) περιπτώσεις, οι ενδείξεις για τραχειοτομή περιλαμβάνουν την ανάγκη μακροχρόνιου μηχανικού αναπνευστήρα και τραχειακής τουαλέτας (π.χ. ασθενείς σε κώμα, εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση που αφορά το κεφάλι και το λαιμό). Η τραχειοτομή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της χορήγησης ηρεμιστικών και αντιυποτασικών, καθώς και της διάρκειας της παραμονής στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ).

Σε ακραίες περιπτώσεις, η διαδικασία μπορεί να ενδείκνυται ως θεραπεία για βαριά αποφρακτική άπνοια ύπνου (ΑΑΥ) που παρατηρείται σε ασθενείς που δεν αντέχουν τη συνεχή θετική πίεση αεραγωγού (ΣΘΠΑ). Ο λόγος που η τραχειοτομή λειτουργεί καλά για την ΑΑΥ είναι επειδή είναι η μοναδική χειρουργική διαδικασία που παρακάμπτει πλήρως την άνω αναπνευστική οδό. Αυτή η διαδικασία συνήθως εκτελούταν για την αποφρακτική άπνοια ύπνου μέχρι τη δεκαετία του 1980, όταν άλλες διαδικασίες όπως η σταφυλοϋπερωοφαρυγγοπλαστική και οι χειρουργικές επεμβάσεις της πρόσθιας μετατόπισης γενειογλωσσικού μυός και της πρόσθιας μετατόπισης γνάθου περιγράφηκαν ως εναλλακτικές χειρουργικές μέθοδοι για την ΑΑΥ.

Εάν απαιτείται παρατεταμένος αερισμός, συνήθως εξετάζεται η τραχειοτομή. Η χρονική στιγμή της διαδικασίας αυτή εξαρτάται από την κλινική κατάσταση και τις προτιμήσεις του ατόμου. Μια διεθνής πολυκεντρική μελέτη το 2000 διαπίστωσε ότι ο μέσος χρόνος μεταξύ της έναρξης μηχανικού αερισμού και της υποβολής τραχειοτομής ήταν 11 ημέρες. Αν και ο ορισμός ποικίλλει ανάλογα με το νοσοκομείο και τον πάροχο, η πρώιμη τραχειοτομή μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι μικρότερη από 10 ημέρες (2 έως 14 ημέρες) και η αργή τραχειοτομή ότι είναι 10 ημέρες ή περισσότερο.

 Εναλλακτικές 
Ο σιδερένιος πνεύμονας (μηχανικά λειτουργικός αναπνευστήρας αρνητικής πίεσης) είναι μια μορφή μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού που μπορεί - σε ένα μικρό υποσύνολο περιπτώσεων - να επιτρέψει στα άτομα να αποφύγουν την τραχειοτομή.

 Περιεχόμενα 
μικρογραφία|Εξωτερικός τραχειοσωλήνας (επάνω) με φουσκωτό ρυθμιστή (πάνω δεξιά), εσωτερικός τραχειοσωλήνας (κεντρική) και αποφρακτικό (κάτω).
Ένα σωλήνα τραχειοτομής μπορεί να είναι μονού ή διπλού αυλού, και επίσης με ρυθμιστή ή χωρίς ρυθμιστή. Ένα σωλήνας τραχειοτομής διπλού αυλού αποτελείται από εξωτερικό τραχειοσωλήνα, εσωτερικό τραχειοσωλήνα και αποφρακτικό σύστημα. Το αποφρακτικό χρησιμοποιείται κατά την εισαγωγή του τραχειοσωλήνα για να καθοδηγήσει τη τοποθέτηση του εξωτερικού τραχειοσωλήνα και αφαιρείται μόλις ο εξωτερικός τραχειοσωλήνας είναι στη θέση της. Ο εξωτερικός τραχειοσωλήνας παραμένει στη θέση του, αλλά λόγω της συσσώρευσης των εκκρίσεων υπάρχει εσωτερικός τραχειοσωλήνας που μπορεί να αφαιρεθεί για καθαρισμό μετά τη χρήση ή να αντικατασταθεί. Οι σωλήνες τραχειοτομής μονού αυλού δεν διαθέτουν αφαιρούμενο εσωτερικό τραχειοσωλήνα, κατάλληλο για στενότερους αεραγωγούς. Οι σωλήνες τραχειοτομής με ρυθμιστή έχουν φουσκωτά μπαλόνια στο τέλος του σωλήνα για να τους ασφαλίσουν στη θέση τους. Ένας σωλήνας τραχειοτομής μπορεί να έχει μία ή περισσότερες τρύπες για να αφήνει τον αέρα να περάσει από τον λάρυγγα, επιτρέποντας την ομιλία.

Ειδικές βαλβίδες σωλήνα τραχειοτομής (όπως η βαλβίδα Passy-Muir) έχουν δημιουργηθεί για να βοηθήσουν τους ανθρώπους στη ομιλία τους. Ο ασθενής μπορεί να εισπνεύσει μέσω του μονοκατευθυντήριου σωλήνα. Μετά την εκπνοή, η πίεση προκαλεί το κλείσιμο της βαλβίδας, με αποτέλεσμα να κατευθύνεται ο αέρας γύρω από το σωλήνα, πέρα από τις φωνητικές πτυχές, παράγοντας ήχο.

 Χειρουργική διαδικασία 
εναλλ.=|μικρογραφία|Λαρυγγικές δομές και τραχεία (1-4), και επεμβατικές διαδικασίες (Α-Β). (1) Θυρεοειδής χόνδρος, (2) κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος, (3) κρικοειδής χόνδρος, (4) τραχεία. (Α) κρικοθυρεοτομή (Β) τραχειοτομή.
 Ανοιχτή χειρουργική τραχειοτομή (ΑΧΤ) 
Η τυπική επέμβαση που γίνεται είναι η ανοιχτή χειρουργική τραχειοτομή (ΑΧΤ) και συνήθως γίνεται σε στείρο μικροβίων χειρουργείο. Η βέλτιστη θέση του ασθενούς περιλαμβάνει ένα μαξιλάρι κάτω από τους ώμους για να επεκτείνει το λαιμό. Συνήθως γίνεται μια εγκάρσια (οριζόντια) τομή πλάτους δύο δακτύλων πάνω από την υπερστερνική εντομή. Εναλλακτικά, μπορεί να γίνει κάθετη τομή στη μέση γραμμή του λαιμού από το χόνδρος του θυρεοειδούς μέχρι λίγο πάνω από την υπερστερνική εντομή. Το δέρμα, ο υποδόριος ιστός και οι μυς του λαιμού (μια συγκεκριμένη ομάδα μυών του λαιμού) μετατοπίζονται προς τα έξω για να αποκαλύψει τον ισθμό θυρεοειδούς, ο οποίος μπορεί να κοπεί ή να μετατοπιστεί προς τα πάνω. Μετά την κατάλληλη αναγνώριση του κρικοειδούς χόνδρου και τη τοποθέτηση ενός τραχειακού γάντζου για να σταθεροποιήσει την τραχεία και να την τραβήξει προς τα εμπρός, η τραχεία ανοίγεται, είτε μέσω του χώρου μεταξύ των δακτυλίων χόνδρου είτε κάθετα σε πολλαπλούς δακτυλίους (χιαστή τομή). Μερικές φορές μπορεί να αφαιρεθεί ένα τμήμα ενός δακτυλίου χόνδρου της τραχείας για να διευκολυνθεί η εισαγωγή του σωλήνα. Μόλις γίνει η τομή, εισάγεται ένας σωλήνας με το κατάλληλο μέγεθος. Ο σωλήνας συνδέεται με αναπνευστήρα και επιβεβαιώνεται η επαρκής αερισμός και οξυγώνωση. Η αναπνευστική συσκευή συνδέεται στη συνέχεια με το λαιμό με κόμπους τραχειοτομής, ράμματα δέρματος ή και τα δύο.

 Διαδερμική τραχειοτομή (ΔΤ) 
Η πρώτη ευρέως αποδεκτή τεχνική διαδερμικής τραχειοτομής περιγράφηκε από τον Πατ Σιάγκλια, χειρουργό της Νέας Υόρκης, το 1985. Η επόμενη ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική αναπτύχθηκε το 1989 από τον Μπιλ Γκριγκς, έναν Αυστραλό ειδικό εντατικής φροντίδας. Το 1995, ο Φαντόνι ανέπτυξε μια διαλαρυγγική προσέγγιση της διαδερμικής τραχειοτομής. Οι τεχνικές Γκριγκς και Σιάγκλια Μπλου Ράινο είναι οι δύο κύριες τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα. Αρκετές μελέτες σύγκρισης έχουν αναληφθεί μεταξύ αυτών των δύο τεχνικών χωρίς να προκύψουν σαφείς διαφορές. Ένα πλεονέκτημα της ΔΤ έναντι της ΑΧΤ είναι η δυνατότητα να εκτελείται η διαδικασία στο κρεβάτι του ασθενούς. Αυτό μειώνει σημαντικά τα κόστη, τον χρόνο και το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτούνται για μια διαδικασία χειρουργείου. Αντένδειξεις για την διαδερμική τραχειοτομή περιλαμβάνουν μόλυνση στο σημείο της τραχειοτομής, διαταραχή ανεξέλεγκτη αιμορραγίας, ασταθής καρδιοαναπνευστική κατάσταση, ασθενής που δεν μπορεί να μείνει ακίνητος, ανώμαλη ανατομία των τραχειολαρυγγικών δομών.

 Κίνδυνοι και επιπλοκές 
Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες άλλες χειρουργικές επεμβάσεις, ορισμένες περιπτώσεις είναι πιο δύσκολες από άλλες. Η χειρουργική επέμβαση στα παιδιά είναι πιο δύσκολη λόγω του μικρότερου μεγέθους τους. Δυσκολίες όπως ο βραχύς λαιμός και οι μεγαλύτεροι θυρεοειδείς αδένες κάνουν την τραχεία δύσκολη για να γίνει τομή. Υπάρχουν άλλες δυσκολίες σε ασθενείς με ακανόνιστο λαιμό, παχύσαρκους και άτομα με μεγάλη βρογχοκήλη.

Οι πολλές πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν αιμορραγία, απώλεια του αεραγωγού, υποδόριο εμφύσημα, λοιμώξεις πληγών, κυτταρίτιδα στόματος, κατάγματα τραχειακών δακτυλίων, κακή τοποθέτηση του σωλήνα τραχειοτομής και βρογχόσπασμος.

Οι πρώιμες επιπλοκές περιλαμβάνουν λοίμωξη, αιμορραγία, πνευμομεσοθωράκιο, πνευμοθώρακας, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο, επαναλαμβανόμενη βλάβη του λαρυγγικού νεύρου και μετατόπιση σωλήνων. Οι καθυστερημένες επιπλοκές περιλαμβάνουν τραχειοβραχιοκεφαλικό συρίγγιο, λαρυγγοτραχειακή στένωση, καθυστερημένο τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο και τραχειοδερματικό συρίγγιο.

Μια συστηματική ανασκόπηση του 2013 (δημοσιευμένες περιπτώσεις από το 1985 έως τον Απρίλιο του 2013) μελέτησε τις επιπλοκές και τους παράγοντες κινδύνου της διαδερμικής τραχειοτομής (ΔΤ), εντοπίζοντας τις κύριες αιτίες θανάτου να είναι η αιμορραγία (38,0%), οι επιπλοκές του αεραγωγού (29,6%), η διάτρηση της τραχείας (15,5%) και ο πνευμοθώρακας (5,6%). Μια παρόμοια συστηματική αξιολόγηση το 2017 (περιπτώσεις από το 1990 έως το 2015) μελετώντας τη θνησιμότητα τόσο στην ανοιχτή χειρουργική τραχειοτομή (ΑΧΤ) όσο και στην ΔΤ αναγνώρισαν παρόμοια ποσοστά θνησιμότητας και αιτίες θανάτου μεταξύ των δύο τεχνικών.

Η αιμορραγία είναι σπάνια, αλλά η πιο πιθανή αιτία θανάτου μετά από τραχειοτομή. Συνήθως εμφανίζεται λόγω ενός τραχειοαγγειακού συριγγίου, μιας ανώμαλης σύνδεσης μεταξύ της τραχείας και των κοντινών αιμοφόρων αγγείων, και συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 3 ημερών έως 6 εβδομάδων μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Τα συρίγγια μπορούν να προκύψουν από λάθος τοποθεσία του εξοπλισμού, υψηλές πιέσεις του ρυθμιστή που προκαλούν πληγές πίεσης ή βλάβη στη βλεννογόνο, χαμηλή χειρουργική περιοχή της τραχειάς, επαναλαμβανόμενη κίνηση του λαιμού, ακτινοθεραπεία ή παρατεταμένη διασωλήνωση.

Ένας πιθανός παράγοντας κινδύνου που εντοπίστηκε σε μια συστηματική έρευνα της διαδερμικής τεχνικής το 2013 ήταν η έλλειψη βρογχοσκοπικών οδηγιών. Η χρήση του βρογχοσκοπίου, ενός οργάνου που εισάγεται από το στόμα του ασθενούς για την εσωτερική απεικόνιση του αεραγωγού, μπορεί να βοηθήσει στην κατάλληλη τοποθέτηση των οργάνων και στη καλύτερη απεικόνιση των ανατομικών δομών. Ωστόσο, αυτό μπορεί επίσης να εξαρτηθεί από τις δεξιότητες και την εξοικείωση του χειρουργού τόσο με τη διαδικασία όσο και με την ανατομία του ασθενούς.

Υπάρχουν πολλές πιθανές επιπλοκές που σχετίζονται με τον αεραγωγό. Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας κατά τη διάρκεια της ΔΤ περιλαμβάνουν την απομάκρυνση του σωλήνα, την απώλεια του αεραγωγού κατά τη διάρκεια της επέμβασης και την λάθος τοποθέτηση θέση του σωλήνα. Μια από τις πιο επείγουσες επιπλοκές περιλαμβάνει την λάθος τοποθέτηση ή απομάκρυνση του σωλήνα τραχειοτομής, είτε αυθόρμητα είτε κατά τη διάρκεια μιας αλλαγής σωλήνα. Αν και είναι ασυνήθιστο (< 1/1000 ημέρες σωλήνα τραχειοτομής), η σχετική θνησιμότητα είναι υψηλή λόγω της απώλειας του αεραγωγού. Λόγω της σοβαρότητας αυτής της κατάστασης, τα άτομα με σωλήνα τραχειοτομής πρέπει να συμβουλεύονται τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης τους για να έχουν προετοιμαστεί εκ των προτέρων με ειδικό, γραπτό σχέδιο επείγουσας διασωλήνωσης και επανασωλήνωσης (επανεισαγωγή) της τραχειοτομής.

Η τραχειακή στένωση είναι πιθανή μακροπρόθεσμη επιπλοκή. Το πιο κοινό σύμπτωμα της στένωσης είναι η σταδιακή επιδείνωση στη δυσκολία αναπνοής (δύσπνοια). Ωστόσο, η συχνότητα εμφάνισης είναι χαμηλή, κυμαίνοντας από 0, 6 έως 2, 8% με αυξημένα ποσοστά εάν υπάρχουν σοβαρές αιμορραγίες ή λοιμώξεις πληγών. Μια συστηματική έρευνα του 2016 έδειξε υψηλότερο ποσοστό τραχειακής στένωσης σε άτομα που υποβλήθηκαν σε χειρουργική τραχειοτομή, σε σύγκριση με την ΔΤ, ωστόσο η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική.

Μια συστηματική έρευνα του 2017 υπολόγισε τις πιο συχνές αιτίες θανάτου και τις συχνότητές τους, από όλες τις τραχειοτομές, να είναι η αιμορραγία (ΑΧΤ: 0,26%, ΔΤ: 0,19%), η απώλεια αεραγωγού (ΑΧΤ: 0,21%, ΔΤ: 0,20%), και η λάθος τοποθέτηση του σωλήνα (ΑΧΤ: 0,11%, ΔΤ: 0,20%).

 Ιστορία 
 Αρχαία ιστορία 
Η τραχειοτομή απεικονίστηκε για πρώτη φορά σε αιγυπτιακά τεχνουργήματα το 3600 π.Χ.  Ο Ιπποκράτης καταδίκασε την πρακτική της τραχειοτομής ως συνεπαγόμενο απαράδεκτο κίνδυνο βλάβης της καρωτιδικής αρτηρίας. Προειδοποιώντας κατά της πιθανότητας θανάτου από ακούσια σχισμή της καρωτιδικής αρτηρίας κατά τη διάρκεια της τραχειοτομής, πρότεινε αντιθέτως την πρακτική της τραχειακής διασωλήνωσης.

Παρά τις ανησυχίες του Ιπποκράτη, πιστεύεται ότι μια πρώιμη τραχειοτομή πραγματοποιήθηκε από τον Ασκληπιάδη τον Προυσαεύς, ο οποίος έζησε στη Ρώμη γύρω στο 100 π.Χ. Ο Γαληνός και ο Αρεταίος ο Καππαδόκης, οι οποίοι ζούσαν και οι δύο στη Ρώμη τον 2ο αιώνα μ.Χ., πιστοποιούν τον Ασκληπιάδη ως τον πρώτο ιατρό που διενήργησε μια μη επείγουσα τραχειοτομή. Ο Άντυλλος, ένας άλλος Έλληνας ιατρός της Ρωμαϊκής εποχής του 2ου αιώνα μ.Χ., υποστήριξε τη τραχειοτομή στη θεραπεία των ομαλών ασθενειών. Προετοίμασε την τεχνική για να είναι πιο παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες εποχές, συνιστώντας την πραηματοποίηση μιας εγκάρσιας τομής μεταξύ των τρίτων και τέταρτων τραχειακών δακτυλίων για τη θεραπεία της απειλητικής για τη ζωή απόφραξη του αεραγωγού.

 Μεσαίωνας 
Ο Βυζαντινός ιατρός Παύλος ο Αιγινήτης, ένας υποστηρικτής της διαδικασίας, αναγνώρισε τα έργα προηγούμενων Ελλήνων συγγραφέων στο θέμα των τραχειοτομών και έδωσε περιγραφές της διαδικασίας στα δικά του έργα. Το 1000, ο Αλ Ζαχραουί (936-1013), ένας Άραβας που έζησε στην Αραβική Ισπανία, δημοσίευσε το 30 τόμων Αλ-Τασρίφ, το πρώτο εικονογραφημένο έργο για τη χειρουργική επέμβαση. Δεν έκανε ποτέ τραχειοτομή, αλλά θεράπευσε μια σκλάβα που είχε κόψει το λαιμό της σε μια απόπειρα αυτοκτονίας. Ο Αλ Ζαχραουί έραψε την πληγή και το κορίτσι ανάρρωσε, αποδεικνύοντας έτσι ότι μια τομή στο λάρυγγα μπορεί να θεραπευτεί. Περίπου το 1020 μ.Χ., ο Αβικέννας (980-1037) περιέγραψε την τραχειακή διασωλήνωση στο Ο κανόνας της ιατρικής του, προκειμένου να διευκολύνει την αναπνοή. Η πρώτη σαφής περιγραφή της επέμβασης τραχειοτομής για τη θεραπεία της ασφυξίας δόθηκε από τον Ιμπν Ζουρ (1091-1161) τον 12ο αιώνα. Σύμφωνα με τον Μοσταφά Σεχάτα, ο Ιμπν Ζουρ επιχείρησε με επιτυχία τη διαδικασία τραχειοτομής σε μια κατσίκα, δικαιολογώντας την έγκριση του Γαληνού για την επέμβαση.

 16ος-18ος αιώνες 
μικρογραφία|Ο Ιερώνυμος Φαμπρίκιος (1533-1619) ήταν ο πρώτος που εισήγαγε την ιδέα του σωλήνα τραχειοτομής.
Η Ευρωπαϊκή Αναγέννηση έφερε μαζί της σημαντικές προόδους σε όλους τους επιστημονικούς τομείς, ιδιαίτερα στη χειρουργική. Η αυξημένη γνώση της ανατομίας ήταν ένας σημαντικός παράγοντας σε αυτές τις εξελίξεις. Οι χειρουργοί έγιναν όλο και πιο ανοιχτοί σε πειραματικές επεμβάσεις στην τραχεία. Την περίοδο αυτή, πολλοί χειρουργοί επιχείρησαν να κάνουν τραχειοτομές, για διάφορους λόγους και με διάφορες μεθόδους. Υποβλήθηκαν πολλές προτάσεις, αλλά ελάχιστη πραγματική πρόοδος σημειώθηκε για να καταστεί πιο επιτυχημένη η διαδικασία. Η τραχειοτομή παρέμεινε μια επικίνδυνη επέμβαση με πολύ χαμηλό ποσοστό επιτυχίας και πολλοί χειρουργοί εξακολουθούσαν να θεωρούν ότι η τραχειοτομή είναι μια άχρηστη και επικίνδυνη επέμβαση. Το υψηλό ποσοστό θνησιμότητας για αυτή την επέμβαση, που δεν είχε βελτιωθεί, υποστήριξε τη θέση τους. Την περίοδο 1500 έως 1832 υπάρχουν μόνο 28 γνωστές αναφορές τραχειοτομής.

Το 1543, ο Ανδρέας Βεσάλιος (1514-1564) έγραψε ότι η τραχειακή διαδωλήνωση και ο επακόλουθος τεχνητός αερισμός θα μπορούσαν να σώσουν ζωές. Ο Αντόνιο Μούζα Μπρασσαβόλα (1490-1554) της Φερράρα, θεράπευσε έναν ασθενή που είχε περιαμυγδαλικό απόστημα με τραχειοτομή αφού ο ασθενής είχε απορριφθεί από τους ιατρούς κουρείς. Ο ασθενής προφανώς ανακάμψε πλήρως, και ο Μπρασσάβολα δημοσίευσε την αναφορά του το 1546. Αυτή η επέμβαση έχει αναγνωριστεί ως η πρώτη καταγεγραμμένη επιτυχημένη τραχειοτομή, παρά τις πολλές αρχαίες αναφορές στην τραχεία και πιθανότατα στο άνοιγμα της. Ο Αμπρουάζ Παρέ (1510-1590) περιέγραψε την περίπαρση (ραφή) των τραχειακών τομών στα μέσα του 16ου αιώνα. Ένας ασθενής επέζησε παρά την παράλληλη βλάβη στην εσωτερική σφαγίτιδα φλέβα. Ένας άλλος υπέστη διαρκείς πληγές στην τραχεία και τον οισοφάγο και πέθανε.

Προς το τέλος του 16ου αιώνα, ο ανατόμος και χειρουργός Ιερώνυμος Φαμπρίκιος (1533-1619) περιέγραψε μια χρήσιμη τεχνική για την τραχειοτομή στα γραπτά του, αν και δεν είχε ποτέ πραγματικά εκτελέσει την επέμβαση ο ίδιος. Συνιστούσε τη χρήση κάθετης τομής και ήταν ο πρώτος που εισήγαγε την ιδέα ενός σωλήνα τραχειοτομής. Ήταν ένας ευθύς, κοντός καθετήρας που είχε φτερά για να αποτρέψει το σωλήνα να προχωρήσει πολύ μακριά στην τραχεία. Συνιστούσε την επέμβαση μόνο ως τελευταία λύση, για να χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις εμποδίων του αεραγωγού από ξένα σώματα ή εκκρίσεις. Η περιγραφή του Φαμπρίκιου για τη διαδικασία της τραχειοτομής είναι παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιείται σήμερα. Ο Τζούλιο Τσέζαρε Κάσερι (1552-1616) διαδέχτηκε τον Φαμπρίκιο ως καθηγητής ανατομίας στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας και δημοσίευσε τα δικά του γραπτά σχετικά με την τεχνική και τον εξοπλισμό για την τραχειοτομή. Ο Κάσερι συνιστούσε τη χρήση ενός καμπυλωμένου αργυρού σωλήνα με αρκετές τρύπες. Ο Μάρκο Αουρέλιο Σεβερίνο (1580-1656), ένας επιδέξιος χειρουργός και ανατόμος, πραγματοποίησε πολλές επιτυχημένες τραχειοτομές κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας διφθερίτιδας στη Νάπολη το 1610, χρησιμοποιώντας την τεχνική κάθετης τομής που συνιστούσε ο Φαμπρίκιος. Επίσης ανέπτυξε τη δική του έκδοση ενός τροκάρ.

Το 1620, ο Γάλλος χειρουργός Νικολάς Αμπικό (1550-1624), χειρουργός του Δούκα του Νεμούρ και ανατόμος, δημοσίευσε μια έκθεση για τέσσερις επιτυχημένες «βρογχοτομές» που είχε εκτελέσει. Μια από αυτές είναι η πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση τραχειοτομής για την αφαίρεση ενός ξένου σώματος, σε αυτή την περίπτωση θρόμβου αίματος στον λάρυγγα ενός θύματος μαχαιρώματος. Περιέγραψε επίσης την πρώτη τραχειοτομή που έγινε σε ασθενή παιδιατρικής. Ένα 14χρονο αγόρι κατάπιε μια τσάντα που περιείχε 9 χρυσά νομίσματα, προσπαθώντας να αποτρέψει την κλοπή της από έναν ληστή. Το αντικείμενο έμεινε στο οισοφάγο του, φράζοντας την τραχεία του. Ο Αμπικό υποδηλώνει ότι η επέμβαση μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματική σε ασθενείς με φλεγμονή του λάρυγγα. Αναπτύξε εξοπλισμό για αυτή τη χειρουργική διαδικασία που έδειχνε ομοιότητες με τα σύγχρονα σχέδια (εκτός από τη χρήση ενός καθετήρα μονού σωλήνα).

Ο Σαντόριο Σαντόριο (1561-1636) πιστεύεται ότι ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε ένα τροκάρ στην επέμβαση, και συνιστούσε να παραμένει ο καθετήρας στη θέση του για λίγες ημέρες μετά την επέμβαση. Οι πρώιμες συσκευές τραχειοτομής απεικονίζονται στο Question Chirurgicale του Αμπικό και στο μεθαναστικό Tabulae anatomicae του Κάσερι το 1627. Ο Τόμας Φιένους (1567-1631), καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Λέβεν, ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη λέξη «τραχειοτομή» το 1649, αλλά ο όρος αυτός δεν χρησιμοποιήθηκε συνήθως μέχρι ένα αιώνα αργότερα. Ο Γκέοργκ Ντέταρντινγκ (1671-1747), καθηγητής ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Ρόστοκ, θεράπευσε ένα θύμα πνιγμού με τραχειοτομή το 1714.

 19ος αιώνας 
Στη δεκαετία του 1820, η τραχειοτομή άρχισε να αναγνωρίζεται ως νόμιμο μέσο για τη θεραπεία σοβαρής φραγής του αεραγωγού. Το 1832, ο Γάλλος ιατρός Πιερ Μπρετονό την χρησιμοποίησε ως τελευταία λύση για τη θεραπεία μιας περίπτωσης διφθερίτιδας. Το 1852, ο μαθητής του Μπρετονό, Αρμάν Τρουσό, ανέφερε μια σειρά από 169 τραχειοτομές (158 από τις οποίες ήταν για ψευδομεμβρανώδης λαρυγγίτιδα και 11 για «χρόνιες ασθένειες του λάρυγγα»). Το 1858, ο Τζον Σνόου ήταν ο πρώτος που ανέφερε τραχειοτομή και καθετηριασμό της τραχείας για τη χορήγηση αναισθησίας χλωροφόρμιου σε ένα ζώο. Το 1871, ο Γερμανός χειρουργός Φρίντριχ Τρέντελενμπουργκ (1844-1924) δημοσίευσε μια εργασία που περιγράφει την πρώτη επιτυχημένη επιλεκτική ανθρώπινη τραχειοτομή που πραγματοποιήθηκε με σκοπό τη χορήγηση γενικής αναισθησίας. Το 1880, ο Σκωτσέζος χειρουργός Γουίλιαμ Μέισουεν (1848-1924) ανέφερε τη χρήση του στοματοτραχειακής διαδωλήνωσης ως εναλλακτική λύση για την τραχειοτομή για να επιτρέψει σε έναν ασθενή με γλωττικό οίδημα να αναπνέει, καθώς και για την γενική αναισθησία με χλωροφόρμιο. Τέλος, το 1880, το βιβλίο του Μορέλ Μακένζι έγραφε για τα συμπτώματα που υποδεικνείουν τραχειοτομή και το πότε η επέμβαση είναι απολύτως απαραίτητη.

 20ος αιώνας 
Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι ιατροί άρχισαν να χρησιμοποιούν την τραχειοτομή για τη θεραπεία ασθενών που πάσχουν από παραλυτική πολιομυελίτιδα και χρειάζονταν μηχανικό αναπνευστήρα. Ωστόσο, οι χειρουργοί συνέχισαν να συζητούν διάφορες πτυχές της τραχειοτομής μέχρι και τον 20ο αιώνα. Πολλές τεχνικές περιγράφονταν και χρησιμοποιούνταν, μαζί με πολλά διαφορετικά χειρουργικά όργανα και τραχειοσωλήνες. Οι χειρουργοί δεν μπορούσαν να φθάσουν σε συναίνεση για το πού ή πώς θα έπρεπε να γίνει η τραχειακή τομή, υποστηρίζοντας αν η «υψηλή τραχειοτομή» ή η «χαμηλή τραχειοτομή» ήταν πιο ευεργετική. Η χειρουργική τεχνική τραχειοτομής που χρησιμοποιείται σήμερα περιγράφηκε το 1909 από τον Σεβαλιέρ Τζάκσον του Πίτσμπεργκ. Ο Τζάκσον τόνισε τη σημασία της μετεγχειρητικής φροντίδας, η οποία μείωσε δραματικά το ποσοστό θνησιμότητας. Μέχρι το 1965, η χειρουργική ανατομία είχε γίνει πλήρως και ευρέως κατανοητή, τα αντιβιοτικά ήταν ευρέως διαθέσιμα και χρήσιμα για τη θεραπεία μετεγχειρητικών λοιμώξεων, και άλλες σημαντικές επιπλοκές είχαν γίνει επίσης πιο διαχειρίσιμες.

 Κοινωνία και πολιτισμός 
Αξιοσημείωτα πρόσωπα που έχουν κάνει τραχειοτομή περιλαμβάνουν: την Κάθριν Ζέτα-Τζόουνς, τον Μίκα Χάκινεν, τον Στήβεν Χόκινγκ, τον Κρίστοφερ Ριβ, την Γκάμπριελ Γκίφορντς, τον Τζορτζ Μάικλ, τον Βαλ Κίλμερ και πολλούς άλλους.

Σε πολλές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου γίνεται επείγουσα επέμβαση στο λαιμό ενός ατόμου για να αποκατασταθεί ο αεραγωγός. Ένα παράδειγμα είναι η ταινία τρόμου του 2008, Σε βλέπω 5, στην οποία ένας χαρακτήρας που πνίγεται από το λαιμό και επάνω εκτελεί μια χειροκίνητη τραχειοτομή, τρυπώντας το λαιμο του με ένα στυλό για να δημιουργήσει έναν αεραγωγό για να αναπνεύσει. Η πιο κοινή διαδικασία είναι η κρικοθυρεοτομή, η οποία είναι μια τομή μέσω του δέρματος και της κρικοθυρεοειδούς μεμβράνης. Αυτή συχνά συγχέεται ή ονομάζεται λανθασμένα ως τραχειοτομή και αντίστροφα. Ωστόσο, διαφέρουν αρκετά ανάλογα με την τοποθεσία του ανοίγματος και την διάρκεια του χρόνου που απαιτεί ο εναλλακτικός αεραγωγός.

Ένα άλλο παράδειγμα μιας προσπάθειας έκτακτης ανάγκης σε αυτή τη διαδικασία εμφανίζεται στην κωμική ταινία Ντουέτο εν δράσει του 2013, όπου ο χαρακτήρας της Σάντρα Μπούλοκ, Σάρα Άσμπερν, προσπαθεί να εκτελέσει την επέμβαση σε ένα άτομο που πνίγεται με τηγανίτα σε ένα κατάστημα Denny's, αλλά αποτυγχάνει. Ο χαρακτήρας της Μελίσα ΜακΚάρθι, Ντετέκτιβ Μούλενς, πιέζει δυνατά το στήθος του άντρα, προκαλώντας το κομμάτι τροφής να αποβληθεί από το στόμα του.

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
  (αγγλικά)

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Tracheotomy Info (Μια κοινότητα για όσους έχουν κάνει τραχειοτομή και τους ανθρώπους που τους αγαπούν) στο tracheotomy.info (αγγλικά)
 Aaron's tracheostomy page (Φροντίδα για τραχειοστομία) στο tracheostomy.com (αγγλικά)
 (Pictures with video clipping) στο drtbalu.com (αγγλικά)
 Translaryngeal tracheostomy Archived 11 Σεπτεμβρίου 2017 στο Wayback Machine (αγγλικά)
 "Tracheotomy" στο Dorland's Medical Dictionary (αγγλικά)
 Smiths Medical Tracheostomy Training Videos (αγγλικά)
 A Video of Rescue Breathing for Laryngectomees and Neck Breathers (αγγλικά)
 "Book of Simplification Concerning Therapeutics and Diet", είναι χειρόγραφο του 1497 που πραγματεύεται τις τραχειοτομές (αγγλικά)
 An all inclusive resource about tracheostomy including articles and courses for medical professionals, caregivers and patients (αγγλικά)
 Site and blog with information about tracheostomiesGlobal Tracheostomy Collaborative. International collaborative with resources for hospitals, caregivers, and patients about tracheostomies, including international research (αγγλικά)
 Dilatational Tracheostomy On An Intensive Care Unit (αγγλικά)

Κατηγορία:Διαχείριση αεραγωγού
Κατηγορία:Επείγουσες ιατρικές διαδικασίες
Κατηγορία:Ωτορινολαρυγγολογία
Κατηγορία:Τραχεία