Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας

Οι Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας Α.Ε αποτελούσαν μια ελληνική ιδιωτική εταιρεία διαχείρισης και συντήρησης της σιδηροδρομικής υποδομής, η οποία λειτούργησε κατά την διάρκεια του Μεσοπολέμου. Η εταιρεία ανέλαβε από το 1924 έως το 1929 την διεξαγωγή επιβατικού και εμπορικού έργου στις στενού εύρους σιδηροδρομικές γραμμές Σκύδρας - Αριδαίας-Προμάχων και Αψάλου - Όρμας.

Η επιχείρηση κήρυξε πτώχευση το 1929 ως απόρροια των συνεχιζόμενων απεργιών των εργαζομένων, με αποτέλεσμα λίγο αργότερα η περιουσία της να περιέλθει στους ΣΕΚ (Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους).

 Ιστορικό 

 Ίδρυση εταιρείας (1924) 
Μετά την διεξαγωγή των πολύχρονων πολεμικών συγκρούσεων την περίοδο 1914-1918 και την ανάταξη τμημάτων των κατεστραμμένων σιδηροδρομικών αξόνων της Μακεδονίας, το Ελληνικό κράτος προχώρησε στις 23 Αυγούστου 1923 στην εκμίσθωση τμήματος του σιδηροδρομικού δικτύου στενού εύρους στην ευρύτερη περιοχή της Πέλλας σε ιδιωτική εταιρεία με την επωνυμία «Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας». Η εταιρεία που συστάθηκε με αρχικό μετοχικό κεφάλαιο 10.000.000 δρχ. εποχής υπό τον έλεγχο του βιομήχανου Επαμεινώνδα Χαρίλαου, ο οποίος υπέγραψε σύμβαση εκμετάλλευσης του δικτύου για 50 έτη.

Το δίκτυο εκμετάλλευσης αφορούσε το σύνολο των στενού εύρους σιδηροδρομικών αξόνων Σκύδρας - Αριδαίας - Προμάχων και Αψάλου - Όρμας, με δυνατότητα  επέκτασης βάση υπογεγραμμένης σύμβασης προς την Φούστανη και τα Λουτρά Πόζαρ.

 Επιχειρηματική δραστηριότητα (1924-1928) 
Κατά την διάρκεια της δραστηριότητας της, η εταιρεία ανέλαβε την καθημερινή διεξαγωγή τοπικών επιβατικών δρομολογίων προς την Σκύδρα και τους Προμάχους μέσω ενδιάμεσων σταθμών. Η καθημερινή επιβατική εξυπηρέτηση λειτουργούσε σε συνδυασμό με την ανταπόκριση υπεραστικών δρομολογίων στην Σκύδρα, η οποία εξυπηρετούνταν από συρμούς προς Θεσσαλονίκη και Φλώρινα. Παράλληλα, η εταιρεία υποστήριξε την κυκλοφορία εμπορικών συρμών επί του δικτύου, κυρίως για την μεταφορά αγροτικών και βιοτεχνικών προϊόντων από τα οροπέδια και τους οικισμούς της Αλμωπίας, τα οποία διοχετεύονταν στην εγχώρια αγορά μέσω της ανταπόκρισης συρμών στη Σκύδρα.

Ταυτόχρονα, η εταιρεία είχε επιφορτιστεί με την συντήρηση και εξασφάλιση κυκλοφορίας του συνόλου του σιδηροδρομικού άξονα και των υποστηρικτικών υποδομών του.

 Διάλυση εταιρείας (1929) 
Η παγκόσμια οικονομική ύφεση του 1929 και ο μικρός πληθυσμός της περιοχής οδήγησε σε σύντομο χρονικό διάστημα τον συγκεκριμένο σιδηροδρομικό άξονα σε ζημιογόνα λειτουργία και στην επιδείνωση των οικονομικών στοιχείων της εταιρείας με αποτέλεσμα τον περιορισμό των δρομολογίων και την καθυστέρηση πληρωμής των δεδουλευμένων στους εργαζομένους. Σύντομα, η παρατεταμένη υπολειτουργία των δραστηριοτήτων της εταιρείας και οι συνεχείς απεργίες των εργαζομένων οδήγησαν την επιχείρηση σε κατάσταση lock-out και στην οριστική αναστολή λειτουργίας. Λίγα χρόνια μετά την πτώχευση, τα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης μεταβιβάστηκαν στην νεοσύστατη τότε εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους» (ΣΕΚ), η οποία ανέλαβε και την διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου ιδιοκτησίας των τέως Τοπικών Σιδηροδρόμων Μακεδονίας.

 Σιδηροδρομικό Δίκτυο Διαχείρισης 
Σύμφωνα με ΦΕΚ 243/Α/29-8-1923 της εποχής, η εταιρεία ήταν επιφορτισμένη με την διαχείριση επιβατικού και εμπορικού έργου στο σύνολο του στενού εύρους σιδηροδρομικού άξονα από την Σκύδρα έως τους Προμάχους και από την Άψαλο έως την Όρμα. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία διαχειριζόταν την λειτουργία του συνόλου των τερματικών και ενδιάμεσων σταθμών, καθώς και του προσωπικού που τους υποστήριζε σε ό,τι αφορά την ομαλή κυκλοφορία εμπορικών και επιβατικών δρομολογίων.

 Τροχαίο Υλικό 
Το τροχαίο υλικό το οποίο διαχειριζόταν η εταιρεία προήλθε από τους προηγούμενους διαχειριστές του άξονα και ήταν αυτό το οποίο εκτελούσε το επιβατικό και το εμπορικό έργο κατά την διάρκεια του Α' Π.Π. Στο πλαίσιο αυτό, το τροχαίο υλικό κίνησης αποτελούταν από:

 6 δικυλινδρικές ατμάμαξες με τρεις άξονες βάρους 6 τόνων τύπου Decauville Aine
 1 συμβατική δρεζίνα κυκλοφορίας
 37 μεταλλικές φορτάμαξες χωρίς πλευρικά τοιχώματα (δυνατότητα μεταφορά 6 τόνων)
 6 επιβατάμαξες
 2 σκευοφόροι

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Σιδηροδρομικές γραμμές στην Ελλάδα