Ποταμός της Βηρυτού

Ο Ποταμός της Βηρυτού (αραβ. نهر بيروت, ναχρ Μπεϊρούτ) είναι μικρός ποταμός του Λιβάνου, με μήκος 29 χιλιόμετρα, που διέρχεται από την πρωτεύουσα της χώρας, τη Βηρυτό, από την οποία έλαβε και την ονομασία του. Ο ποταμός πηγάζει από το Όρος Σανίν και ρέει αρχικώς από τα ανατολικά προς τα δυτικά, τροφοδοτούμενος από την τήξη των χιονιών και από πηγές στις δυτικές πλαγιές του Όρους ΚνεϊσέχThomson, William McClure: The land and the Book or, Biblical illustrations drawn from the manners and customs, the scenes and scenery, of the Holy Land, κοντά στις ορεινές κωμοπόλεις Χαμάνα και Φαλούγκα. Κατόπιν αλλάζει πορεία προς τα βόρεια και εκβάλλει στην ακτή της Μεσογείου βορείως της Βηρυτού. Χωρίζει έτσι την κεντρική περιοχή της Βηρυτού από τα ανατολικά της προάστια, ιδίως από το Μπουρτζ Χαμούντ και το Σιν ελ Φιλ. Σύμφωνα με λαϊκό θρύλο, ο Άγιος Γεώργιος σκότωσε τον δράκοντα σε ένα μέρος κοντά στο στόμιο του ποταμού στη θάλασσα.Auguste Frédéric Louis Viesse de Marmont: The Present State of the Turkish Empire, σελ. 237

 Αρχαιολογία και ιστορία 
Κατά τη λίθινη εποχή η περιοχή όπου σήμερα είναι κτισμένη η Βηρυτός ήταν δύο νησιά στο δέλτα του Ποταμού της Βηρυτού. Με την πάροδο των αιώνων το ποτάμι εναπέθεσε ιζήματα και τα δύο νησιά συνενώθηκαν μεταξύ τους και αργότερα και με την ηπειρωτική ακτή. Η δεξιά όχθη του ποταμού, στα νοτιοδυτικά του ορεινού οικισμού Μπεΐτ Μερί και σε υψόμετρο περίπου 125 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, φιλοξενεί έναν αρχαιολογικό χώρο ονόματι «Beit Mery I». Αυτός ανακαλύφθηκε από τον Ιησουίτη πατέρα Ντίλενζέγκερ (Dillenseger), ο οποίος τον κατέταξε στην Αχελαία Περίοδο. Τα αρχαιολογικά ευρήματα από εκεί δωρήθηκαν στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Σαιν Ζοζέφ της Βηρυτού.Lorraine Copeland και P. Wescombe: Inventory of Stone-Age sites in Lebanon, Imprimerie Catholique, 1965, σελ. 75. Retrieved 21 July 2011.

Η αρχαία ονομασία του ποταμού ήταν ΜαγόραςKhoury και Ragette: Beirut of Tomorrow: Planning for Reconstruction και αποτελούσε τόπο λατρείας του θεού της Ηλιουπόλεως της Συρίας.Cook, Stanley Arthur: The Religion of Ancient Palestine in the Light of Archaeology Οι Ρωμαίοι έκτισαν ένα υδραγωγείο, που περνούσε πάνω από τον ποταμό με γέφυρα μήκους 240 μέτρων προκειμένου να τροφοδοτεί με νερό τη Βηρυτό.Morgan, James F.: The Prodigal Empire: The Fall of the Western Roman Empire, σελ. 87

Πιστεύεται ότι ο εμίρης (πρίγκιπας) Φαχρεντίν έκτισε ή επεσκεύασε μια γέφυρα με επτά τόξα στον ποταμό, ο οποίος είχε νερό ρυακιού το καλοκαίρι, αλλά φούσκωνε σε ορμητικό χείμαρρο τον χειμώνα.Porter, Josias: A handbook for travellers in Syria and Palestine, Τόμος 1, σελ. 407Inchbold, A.C.: Under the Syrian sun: the Lebanon, Baalbek, Galilee, and Judæa: Τόμος 1, σελ. 204

Κατά τη βιομηχανική εποχή, στις όχθες κοντά στο δέλτα του ποταμού, που ήταν ελώδεις και πλημμύριζαν κάθε χειμώνα, ιδίως στο Μπουρτζ Χαμούντ, ανεγέρθηκαν αποθήκες και ναυτιλιακές επιχειρήσεις, εξαιτίας της γειτνιάσεως με το λιμάνι της Βηρυτού.Berytus Archaeological Studies, τόμ. 43, σσ. 246-247 Στα μέσα του 19ου αιώνα η Βηρυτός είχε επεκταθεί μέχρι τον ποταμό, από τον οποίο συνέχιζε να υδρεύεται.Fawaz, Leila: An Occasion for War: Civil Conflict in Lebanon and Damascus in 1860, σελ. 116

Περιβάλλον
Σύμφωνα με οικολόγους, η μήκους 20 χιλιομέτρων κοιλάδα του Ποταμού της Βηρυτού και ιδίως το ανώτερο μέρος της είναι μία από τις σημαντικότερες περιοχές στον Λίβανο για τα αποδημητικά πουλιά, με 33 είδη να έχουν διαπιστωμένη παρουσία εκεί, ανάμεσά τους ο σφηκιάρης, η γερακίνα (Buteo buteo), το σαΐνι (Accipiter brevipes), ο λευκοπελαργός, ο ροδοπελεκάνος, το γιδοβύζι (Caprimulgus europaeus), ο μελισσοφάγος (Merops apiaster), το σταβλοχελίδονο (Hirundo rustica) και ο κραυγαετός.

Η κοιλάδα απλώνεται στο έδαφος αρκετών διαφορετικών δήμων, που δεν την προστατεύουν επισήμως από το κυνήγι, την αστική ανάπτυξη, την αποδάσωση, τη ρύπανση των υδάτων και την υπερβόσκηση. Από τη στιγμή που τα νερά του ποταμού φθάνουν στα όρια του πολεοδομικού συγκροτήματος της πρωτεύουσας, αρχίζουν να ρυπαίνονται σε μεγάλο βαθμό, κυρίως από βιομηχανικά απόβλητα από διάφορα εργοστάσια στις όχθες του, ενώ μεγάλη συζήτηση είχε γίνει για τα απόβλητα ενός σφαγείου στη συνοικία Καραντίνα.«Beirut River retains 'honor' of being among most polluted», Daily Star
2 Νοεμβρίου 2004

 Ο κίνδυνος πλημμυρών 
Το 1968 οι φυσικές όχθες και η κοίτη του ποταμού εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος της Βηρυτού καλύφθηκαν με τοίχους και πυθμένα από τσιμέντο.Frem, Sandra: Nahr Beirut: Projections on an Infrastructural Landscape Το 1970 έγιναν εκτεταμένες εργασίες κατά μήκος της όχθης για την προστασία του ανατολικού προαστίου Μπουρτζ Χαμούντ από πλημμύρες. Το 1974 ανατέθηκε σε μηχανικούς να σχεδιάσουν ένα σύστημα ελέγχου πλημμυρών, που περιελάμβανε τη διάνοιξη ενός καναλιού πλάτους 32 μέτρων και ικανότητας παροχής 800 κυβικών μέτρων ανά δευτερόλεπτο.

Οι περιβαλλοντιστές επεσήμαναν το 2003 ότι κάποιες οικοδομικές εταιρείες έρριχναν παρανόμως μπάζα στο ποτάμι, γεγονός που οδήγησε στην ψήφιση του Νόμου 148, σύμφωνα με τον οποίο όλα τα κατασκευαστικά προγράμματα θα πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 500 μέτρα από τους ποταμούς του Λιβάνου.

Το 2005 ισχυρές βροχοπτώσεις προκάλεσαν ζημιές από πλημμύρα στο προάστιο Μπουρτζ Χαμούντ και στη συνοικία Καραντίνα, ενώ μια γέφυρα του ποταμού δίπλα στον Λιμένα της Βηρυτού κατέρρευσε υπό την πίεση του νερού.

Γέφυρες
Σήμερα υπάρχουν 6 γέφυρες στον Ποταμό της Βηρυτού που συνδέουν το κεντρικό μέρος της πόλεως με τα ανατολικά της προάστια. Από τα βόρεια (εκβολές) προς τα νότια, αυτές είναι οι: Σαρλ Ελού, Γέφυρα της Αρμενίας, Γέφυρα του Γερεβάν, Ελ Ουατί, Φουρν ελ Τσεμπάκ και Ελ Μπασά. Εκτός αυτών, δύο έξοδοι εθνικών οδών διασχίζουν τον ποταμό. 

Παραπομπές

Βηρυτου
Ποταμος