Γαβριήλ Μπάτορυ

Ο Γαβριήλ, ουγγρ.: Báthory Gábor (15 Αυγούστου 1589 – 27 Οκτωβρίου 1613) από τον Οίκο των Μπάτορυ ήταν πρίγκιπας της Τρανσυλβανίας από το 1608 έως το 1613. Οι Οθωμανοί τού έδωσαν το παρωνύμιο «Ντελί Κιράλ» (Τρελός βασιλιάς). Γεννημένος στο ρωμαιοκαθολικό κλάδο της οικογένειας Μπάτορυ, ήταν στενά συνδεδεμένος με τέσσερις ηγεμόνες του πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας (ένα υποτελές κράτος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, που είχε αναπτυχθεί στα ανατολικά εδάφη του μεσαιωνικού βασιλείου της Ουγγαρίας). Ο πατέρας του, Στέφανος Ι΄, είχε ιδιοκτησίες στο πριγκιπάτο, αλλά ποτέ δεν το κυβέρνησε. Όντας ανήλικος όταν απεβίωσε ο πατέρας του το 1601, ο Γαβριήλ έγινε κηδεμονευόμενος του άτεκνου Στεφάνου Μπάτορυ, από τον προτεσταντικό κλάδο της οικογένειας, ο οποίος τον μετέστρεψε στον Καλβινισμό. Αφού κληρονόμησε τα περισσότερα από τα κτήματα του κηδεμόνα του το 1605, ο Γαβριήλ έγινε ένας από τους πλουσιότερους γαιοκτήμονες στην Τρανσυλβανία και τη Βασιλική Ουγγαρία (ένα βασίλειο της αυτοκρατορίας των Αψβούργων, που περιλάμβανε το βόρειο και το δυτικό τμήμα της μεσαιωνικής Ουγγαρίας).

Ο Γαβριήλ έκανε συμμαχία με τους Χαϊντούς —άτακτα στρατεύματα που στάθμευαν κατά μήκος των συνόρων της Τρανσυλβανίας και της Βασιλικής Ουγγαρίας— και διεκδίκησε την Τρανσυλβανία ενάντια στον ηλικιωμένο πρίγκιπα, Σιγισμούνδο Ράκοτσι, τον Φεβρουάριο του 1608. Ο Ράκοτσι παραιτήθηκε και η Δίαιτα της Τρανσυλβανίας εξέλεξε χωρίς αντίσταση τον Γαβριήλ ως πρίγκιπα. Τόσο η Υψηλή Πύλη όσο και ο ηγεμόνας των Αψβούργων Ματθίας αναγνώρισαν την εκλογή του Γαβριήλ. Αγνόησε τα προνόμια των Σαξόνων της Τρανσυλβανίας και κατέλαβε την πλουσιότερη πόλη τους, το Σέμπεν (τώρα Σίμπιου στη Ρουμανία), προκαλώντας εξέγερση το 1610. Οι προσπάθειές του να επεκτείνει την εξουσία του στην υποτελή στους Οθωμανούς Βλαχία και οι διαπραγματεύσεις του με τον Ματθία Β', εξόργισαν τον Οθωμανό σουλτάνο Αχμέτ Α'. Ο σουλτάνος αποφάσισε να αντικαταστήσει τον Γαβριήλ με έναν εξόριστο ευγενή της Τρανσυλβανίας, τον Γκάμπριελ Μπέτλεν, και έστειλε στρατεύματα για να εισβάλουν στο πριγκιπάτο τον Αύγουστο του 1613. Η Τρανσυλβανία δεν μπόρεσε να αντισταθεί, και η Δίαιτα εκθρόνισε τον Γαβριήλ. Σκοτώθηκε από δολοφόνους Χαϊντού.

 Πρώιμη ζωή 

 Παιδική ηλικία 
εναλλ.=A stone building with a ruined gate|δεξιά|μικρογραφία| Ερείπια του κάστρου των Μπάτορυ στο Σιλαγκυσομλυó (τώρα Σίμλεου Σιλβανιέι στη Ρουμανία).

 Στην κηδεμονία 

 Άνοδος στην εξουσία 
εναλλ.=Four fortresses connected with a bridge to each other in a marschland|αριστερά|μικρογραφία| Το φρούριο των Μπάτορυ στο Nαγκυέσεντ το 1688.

 Βασιλεία 

 Ενοποίηση 
εναλλ.=An elderly bearded man with a hat in his hand wearing a coat decorated with furs|δεξιά|μικρογραφία| Ο Mίχαελ Βάις, δήμαρχος Μπρασό (τώρα Μπρασόβ στη Ρουμανία).

 Απόπειρα δολοφονίας 

 Συγκρούσεις 
εναλλ.=Dozens of houses and towers surrounded by a double line of walls|δεξιά|μικρογραφία| Το Σέμπεν κατά τον 17ο αι.

 Πτώση 
εναλλ.=A walled town on a peninsula surrounded by houses|δεξιά|μικρογραφία| Το Βάραντ (τώρα Oράντεα στη Ρουμανία) το 1617.

 Οικογένεια 
Η σύζυγος του Γαβριήλ, Άννα, ήταν κόρη του Γκιόργκι Χορβάτ Παλοτσάι και της Kριστίνα Σουλυόκ.  Σύμφωνα με τον Nάγκυ Σαμπό, ήταν "μια μεγάλη χοντρή γυναίκα" και ο Γαβριήλ "ενδεχομένως να μην την αγαπούσε πολύ".  Ο Μίχελ Βάις είπε ότι ο χωρισμός του Γαβριήλ από τη σύζυγό του ήταν μια αιτία για την εξέγερση των Σάξονων, επειδή έρχεται σε αντίθεση με τον θεϊκό νόμο.  Ο Μπέτλεν κατηγόρησε τον Γαβριήλ για αιμομικτική σχέση με την αδελφή του, Άννα, αναφέροντας για πρώτη φορά τη φήμη στην Κωνσταντινούπολη το 1613 σε μια προσπάθεια να τον καθαιρέσει.  Η κατηγορία επαναλήφθηκε κατά τη διάρκεια μιας μυστικής αγωγής κατά της Άννας, την οποία ο Μπέτλεν κατηγόρησε για μαγεία το 1614 

Παραπομπές

 Πηγές 












Εξωτερικοί σύνδεσμοι



Κατηγορία:Ηγεμόνες της Βλαχίας
Κατηγορία:Οίκος των Μπάτορυ