Προοδευτικός καπιταλισμός

Ο προοδευτικός καπιταλισμός είναι οικονομικό πλαίσιο που επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τους ρόλους της αγοράς, του κράτους και της κοινωνίας των πολιτών για την ενίσχυση της κοινωνικής ευημερίας. Αυτή η προσέγγιση υποστηρίζει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που αξιοποιεί τις δυνάμεις της αγοράς και την επιχειρηματικότητα, ενώ αντιμετωπίζει ζητήματα όπως η κυριαρχία στην αγορά, η ανισότητα και οι συνέπειες της παγκοσμιοποίησης. Ο προοδευτικός καπιταλισμός τονίζει την ανάγκη για κυβερνητικές επενδύσεις στην τεχνολογία, την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και τις φιλοπεριβαντολλογικές υποδομές, παράλληλα με την εφαρμογή δημόσιων επιλογών για βασικές υπηρεσίες.

Σε αντίθεση με τον σοσιαλισμό, ο οποίος απαιτεί εκτεταμένο κυβερνητικό έλεγχο στην παραγωγή, και τον νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό με ελάχιστο κρατικό συντονισμό, ο προοδευτικός καπιταλισμός υποστηρίζει τις οικονομίες της αγοράς με αποτελεσματικά ρυθμιστικά πλαίσια. Στόχος της είναι να διορθώσει τις καταχρήσεις της αγοράς και να διασφαλίσει την ευρεία κατανομή της οικονομικής ανάπτυξης και των ευκαιριών. Εστιάζοντας στις μεταρρυθμίσεις εντός του καπιταλιστικού συστήματος, επιδιώκει το όφελος της οικονομικής ανάπτυξης που καθοδηγείται από την αγορά και εξισορροπείται με δικαιοσύνη και βιωσιμότητα. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι οι σταδιακές μεταρρυθμίσεις της μπορεί να μην αντιμετωπίσουν βαθύτερα συστημικά ζητήματα εντός του καπιταλισμού.

Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς έχει επίσης περιγράψει τον προοδευτικό καπιταλισμό ως «μια καλύτερη ισορροπία κυβέρνησης, αγορών και κοινωνίας των πολιτών».

Ο προοδευτικός καπιταλισμός παρουσιάζεται συχνά ως μια οικονομική προσέγγιση που βρίσκεται στη μέση μεταξύ του σοσιαλισμού και του νεοφιλελεύθερου φονταμενταλισμού της αγοράς. Ο Στίγκλιτς έχει δηλώσει ότι ο προοδευτικός καπιταλισμός απαντά στη συζήτηση μεταξύ καπιταλισμού και σοσιαλισμού δίνοντας έμφαση στις μεταρρυθμίσεις εντός του καπιταλιστικού συστήματος. Έρχεται σε αντίθεση με τον παραδοσιακό σοσιαλισμό, ο οποίος ιστορικά υποστήριζε τον εκτεταμένο κυβερνητικό έλεγχο των μέσων παραγωγής, μια έννοια ακόμη και στην Ευρώπη με λιγότερη υποστήριξη σήμερα. 

Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Μαρκ Κούπερ, ο φονταμενταλισμός της ελεύθερης αγοράς αναδεικνύεται ως ο βασικός αντίπαλος του προοδευτικού καπιταλισμού. Ενώ ο προοδευτικός καπιταλισμός υποστηρίζει πολιτικές για τη διόρθωση των καταχρήσεων της αγοράς και την επίτευξη κοινωνικά επωφελών αποτελεσμάτων, ο φονταμενταλισμός της ελεύθερης αγοράς απορρίπτει τέτοιες παρεμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι οι αγορές θα αυτοδιορθωθούν και ότι η ρύθμιση και η επιβολή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας εμποδίζουν μόνο τις επιχειρήσεις. Οι υποστηρικτές του φονταμενταλισμού της ελεύθερης αγοράς πιστεύουν ότι η ελάχιστη κυβερνητική παρέμβαση θα οδηγήσει σε συνολικό δημόσιο όφελος, παρά τη δυνατότητα επιδείνωσης των υφιστάμενων προβλημάτων. Ο Στίγκλιτς υποστηρίζει ότι οι φονταμενταλιστές της αγοράς λανθασμένα χαρακτηρίζουν τον προοδευτικό καπιταλισμό ως σοσιαλισμό, ενώ σαφώς δεν είναι ούτε σοσιαλισμός ούτε σοσιαλισμός της αγοράς.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Καπιταλισμός