Ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου

Ορμονοθεραπεία Επιβεβαίωσης Φύλου (αγγλ. GAHT), επίσης γνωστή ως Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστατης  (αγγλ. HRT), είναι μια μορφή ορμονοθεραπείας η οποία χρησιμοποιείται σε διεμφυλικά και non-binary άτομα με στόχο την ευθυγράμμιση της εξωτερικής εμφάνισης –κυρίως των δευτερευόντων σεξουαλικών χαρακτηριστικών–  με την ταυτότητα φύλου του ατόμου. Η διαδικασία επιτυγχάνεται με την χορήγηση ορμονών και άλλων ορμονικών φαρμάκων.

Η θεραπεία μπορεί να είναι αρρενοποιητική –να έχει δηλαδή ως στόχο την τροποποίηση της εξωτερικής εμφάνισης ώστε αυτή να είναι πιο ταυτίσιμη με την ανδρική– ή θηλυκοποιητική, που είναι το ακριβώς αντίστροφο. Με βάση την επιλογή, λαμβάνεται διαφορετική αγωγή:

 Στην αρρενοποιητική θεραπεία χορηγούνται ανδρογόνα, όπως η τεστοστερόνη, καθώς και αντι-οιστρογόνα.
 Στην θηλυκοποιητική θεραπεία χορηγούνται οιστρογόνα, προγεστερόνες, καθώς και αντι-ανδρογόνα.

Η ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου αναγνωρίζεται από τους περισσότερους ιατρικούς και ψυχολογικούς οργανισμούς ως ασφαλής και αποτελεσματική στην καταπολέμηση της δυσφορίας φύλου υπό την κατάλληλη ιατρική επίβλεψη.

 Επιδράσεις 

 Φυσικές Αλλαγές 
Οι φυσικές αλλαγές που ακολουθούν την ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου βασίζονται στο αν η πρακτική είναι αρρενοποιητική ή θηλυκοποιητική. Σε αρρενοποιητικές εφαρμόσεις, οι αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων: ανάπτυξη τριχοφυΐας στο πρόσωπο, αλλαγές στη φωνή, ανακατανομή του υποδόριου λίπους του προσώπου και του σώματος, αυξημένη μυϊκή μάζα, και αυξημένη σωματική τριχοφυΐα. Σε θηλυκοποιητικές εφαρμόσεις, οι αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων: διόγκωση του στήθους, ανακατανομή του υποδόριου λίπους του προσώπου και του σώματος, μείωση της μυϊκής μάζας, μείωση της τριχοφυΐας του σώματος και του προσώπου, και διακοπή ή πιθανή αναστροφή της τριχόπτωσης στο κεφάλι. 

Ο απαιτούμενος χρόνος για την εμφάνιση αλλαγών διαφέρει βάσει την αλλαγή, αλλά κυμαίνεται από μερικούς μήνες έως περίπου έναν χρόνο. Ορισμένες αλλαγές είναι αναστρέψιμες μέσω της διακοπής της θεραπείας, αν και αυτό εξαρτάται κατά μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια λήψης των ορμονών, καθώς και γενετικούς ή άλλους παράγοντες. Κύρια παραδείγματα μη-αναστρέψιμων αλλαγών μέσω απλής διακοπής αποτελούν: η μειωμένη γονιμότητα, η διόγκωση των μαστών και της κλειτορίδας, και οι αλλαγές στην φωνή.

 Ψυχολογική Επίδραση 
Η έρευνα πάνω στη μακροπρόθεσμη επίδραση της ορμονοθεραπείας επιβεβαίωσης φύλου στην ψυχική υγεία είναι κατά μεγάλο βαθμό περιορισμένη, λόγω, μεταξύ άλλων, του ενδεχόμενου αμεροληψίας, της σύγχυσης παραγόντων (κοινωνικοοικονομικό στάτους, εκτέλεση χειρουργικής επέμβασης, παράλληλη ψυχοθεραπεία, κ.α.), και των δυσκολιών στην συγκέντρωση και διατήρηση επαρκών μεγεθών δειγμάτων. Αξιοσημείωτα είναι επίσης τα ηθικά και μεθοδολογικά κωλύματα που εμποδίζουν την διεξαγωγή τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών, οι οποίες θεωρούνται το «χρυσό στάνταρ» στην δοκιμή φαρμάκων. 

Παρά αυτούς τους περιορισμούς, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν πως η τρέχουσα έρευνα επαρκεί για να αποδειχθεί ότι η ορμονοθεραπεία είναι γενικά ωφέλιμη για την ψυχική υγεία. Πιο συγκεκριμένα, έχουν παρατηρηθεί βελτιωμένα ποσοστά ποιότητας ζωής και σωματικής ευχαρίστησης, καθώς και μειωμένα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους, αυτοκτονικού ιδεασμού, και δυστυχίας λόγω δυσφορίας φύλου.

 Μετάνοια 
Τα ποσοστά και οι αιτίες της μετάνοιας και απομετάβασης ύστερα από μια περίοδο ορμονοθεραπείας επιβεβαίωσης φύλου είναι δύσκολο να εκτιμηθούν, καθώς η έρευνα πάνω σε αυτό το θέμα συχνά φέρει παρόμοια ελαττώματα.

Σύμφωνα με μία ανάλυση 15 μελετών του 2024, τα ποσοστά διακοπής της θεραπείας είναι 1,6% με 9,8% για την θεραπεία με ορμόνες του αντίθετου φύλου και 1% με 7,6% για θεραπεία με αναστολείς εφηβείας. Επισημαίνεται ότι η διακοπή της θεραπείας «φαίνεται σπάνια», καθώς και ότι τα ποσοστά όσων διακόπτουν την θεραπεία λόγω αλλαγής ταυτότητας φύλου είναι μάλλον υπερεκτιμημένα, διότι πολλές περιπτώσεις στην πραγματικότητα ευθύνονται σε «οικονομικούς φραγμούς, παρενέργειες, κακή συμμόρφωση, κοινωνικά ζητήματα ή στόχους θεραπείας που δεν επιτεύχθηκαν».

Η αναφορά των πρώιμων αποτελεσμάτων της ανερχόμενης Transgender Έρευνας των ΗΠΑ του 2022 διατυπώνει πως το 98% όσων από τους ερωτηθέντες (συνολικά 92,329 άτομα) λάμβαναν ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου αναφέρει μεγαλύτερη ικανοποίηση με την ζωή του εξαιτίας της, αν και προκαταρκτικά δεδομένα σαν αυτό θα πρέπει να λαμβάνονται με επιφύλαξη.

 Ασφάλεια και ρίσκα 
H ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου θεωρείται γενικότερα ασφαλής υπό την κατάλληλη ιατρική επίβλεψη. Κύριος κίνδυνος στην αρρενοποιητική θεραπεία θεωρείται το ρίσκο πολυκυτταραιμίας, που σχετίζεται με ελάχιστες αυξήσεις του αιματοκρίτη. Στην θηλυκοποιητική θεραπεία, κύριος κίνδυνος θεωρείται το ρίσκο ανάπτυξης θρόμβων στο αίμα.

Ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, και διαβήτη θεωρείται ελάχιστος σε υγιή, νέα άτομα υπό την κατάλληλη επίβλεψη, αλλά μπορεί να αυξηθεί, ειδικά σε άτομα με συνυπάρχουσες παθήσεις υγείας ή που ξεκινούν την θεραπεία μετά την ηλικία των 50 ετών. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να υποδεικνύουν σημαντική αύξηση στον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου εξαιτίας της θεραπείας.

Λόγω της δυνατότητας της πρακτικής να οδηγήσει σε μειωμένη γονιμότητα, συνιστάται προτού το άτομο προβεί σε ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου να θεωρήσει την αξιοποίηση μέσων διατήρησης γονιμότητας, όπως η κρυοσυντήρηση σπερματοζωαρίων, ωαρίων, ωοθηκικού ιστού, ή και γονιμοποιημένων ωαρίων. 

Δεν παρατηρείται επιβλαβής επίδραση στην ψυχική υγεία, με εξαίρεση πιθανές διακυμάνσεις στη διάθεση λόγω ορμονικών αλλαγών (παρόμοιες με αυτές της εφηβείας), οι οποίες συνήθως υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου. 

 Δείτε επίσης 

 Ορμονοθεραπεία
 Εγχείρηση επαναπροσδιορισμού φύλου
 Δυσφορία φύλου

 Παραπομπές 

Κατηγορία:ΛΟΑΤ
Κατηγορία:Transgender