Πωλ Ανρί ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν

Ο Πωλ Ανρί Μπενζαμέν Μπαλυέ ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν, βαρόνος ντε Κονστάν ντε Ρεμπέκ (Paul Henri Benjamin Balluet d'Estournelles de Constant, Baron de Constant de Rebecque, 22 Νοεμβρίου 1852 – 15 Μαΐου 1924), ήταν Γάλλος διπλωμάτης και πολιτικός, υπέρμαχος της διεθνούς διαιτησίας για την επίλυση διεθνών διαφορών. Εξαιτίας της τελευταίας δράσεώς του βραβεύθηκε το 1909 με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Πωλ Ανρί ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν γεννήθηκε στη μικρή πόλη Λα Φλες, στην κοιλάδα του Μικρού Λουάρ, και ήταν μέλος της οικογένειας των Κονστάν ντε Ρεμπέκ: ο περίφημος συγγραφέας και πολιτικός της εποχής της Γαλλικής Επαναστάσεως Μπενζαμέν Κονστάν ήταν θείος του πατέρα του. Ο Πωλ Ανρί σπούδασε Νομική και Ανατολικές γλώσσες στο Παρίσι (όπου «έβγαλε» και το Λύκειο του Λουδοβίκου του Μέγα), και κατόπιν, το 1876, ξεκίνησε μια σταδιοδρομία διπλωμάτη.

Μεταξύ άλλων υπηρέτησε ως διπλωμάτης στο Μαυροβούνιο (που τότε ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία), στην Ολλανδία, τη Μεγάλη Βρετανία και την Τυνησία. Το 1882 επέστρεψε στο Παρίσι προκειμένου να αναλάβει τη θέση του βοηθού διευθυντή του Γραφείου Λεβάντε του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών. Το 1890 τοποθετήθηκε ως ο Γάλλος επιτετραμμένος (chargé d'affaires) στο Λονδίνο, όπου διεδραμάτισε ρόλο στην αποτροπή πολέμου της χώρας του με τη Βρετανία εξαιτίας διενέξεων για τις αποικίες τους. Απογοητευμένος ωστόσο από τους περιορισμούς της διπλωματικής υπηρεσίας, πολιτεύθηκε στις βουλευτικές εκλογές του 1895 και εκλέχθηκε βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Το 1904 συμμετείχε και πάλι με επιτυχία στις εκλογές, καταλαμβάνοντας αυτή τη φορά μια έδρα στη Γερουσία, την οποία διετήρησε μέχρι το τέλος της σταδιοδρομίας του το 1924.

Ως βουλευτής και γερουσιαστής, ο Ετουρνέλ ντε Κονστάν ασχολήθηκε με αποικιακά ζητήματα, αντιτιθέμενος διαρκώς στην αποικιακή πολιτική της Γ΄ Γαλλικής Δημοκρατίας. Τάχθηκε υπέρ της καταργήσεως των αποικιακών εδρών στο γαλλικό κοινοβούλιο, προτιμώντας μια πολιτική ιδρύσεως Προτεκτοράτων από το παραδοσιακό πρόγραμμα της αφομοιώσεως των αποικιών στον εθνικό κορμό. Ειδικότερα, αντιτάχθηκε έντονα στην ίδρυση ενός γαλλικού αποικιοκρατικού καθεστώτος στη Μαδαγασκάρη και στον διαμελισμό της Κίνας από τις Δυτικές μεγάλες Δυνάμεις. Στα εσωτερικά θέματα, ενδιαφέρθηκε ιδιαιτέρως με εκείνο που στην ορολογία της εποχής αποκαλείτο «προσβολές κατά της ηθικής» (outrages aux bonnes mœurs). Υπήρξε οπαδός του Ντρέιφους στην ομώνυμη υπόθεση και υπεστήριξε την τοποθέτηση της σορού του Εμίλ Ζολά στο Πάνθεον εξαιτίας του ρόλου του Ζολά στην Υπόθεση Ντρέιφους.

Πάνω από όλα όμως ο Ετουρνέλ ντε Κονστάν αφιέρωσε τον εαυτό του στη βελτίωση των διεθνών σχέσεων και ήταν μέλος του Μόνιμου Δικαστηρίου Διαιτησίας από το 1900. Εκπροσώπησε τη Γαλλία σε αμφότερες τις συνδιασκέψεις που κατέληξαν στις Συμβάσεις της Χάγης του 1899 και του 1907, μαζί με τους Λεό Μπουρζουά και Λουί Ρενώ, και σκιαγράφησε ένα όραμα για μια ευρωπαϊκή ένωση κρατών.

Ο ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν συνέγραψε ιστορικά και πολιτικά βιβλία, ενώ πειραματίσθηκε και με τη συγγραφή θεατρικών έργων. Επιπροσθέτως, ήταν τακτικός συνεργάτης των εφημερίδων Le Temps, Revue de Paris και La Revue des deux mondes. Είχε πάρει ως σύζυγό του μια Αμερικανίδα, την Ντέιζυ Σέτζγουικ Μπέρεντ, και ταξίδεψε πολύ στις ΗΠΑ.

Από το 1904 (επισήμως από το 1905), ο Ετουρνέλ ντε Κονστάν ήταν πρόεδρος της Ενώσεως Διεθνούς Συμφιλιώσεως (Association de Conciliation Internationale), με την οποία επεχείρησε να επηρεάσει τη διεθνή πολιτική προς την κατεύθυνση της ειρηνικής επιλύσεως των διαφορών και τον αφοπλισμό.

Βοήθησε τον Λεόν Μπολέ (Léon Bollée), τον κυριότερο υποστηρικτή του Αμερικανού πρωτοπόρου της αεροπορίας Ουίλμπερ Ράιτ, στα αεροναυτικά του πειράματα, που διεξάχθηκαν από τις 8 Αυγούστου 1908 μέχρι τις 2 Ιανουαρίου 1909 στο Λε Μαν και το Σαρτ.

Ο ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης του 1909 μαζί με τον Βέλγο Ωγκύστ Μπερνάρτ, για τις προσπάθειές τους στη διαμόρφωση του διεθνούς δικαίου, και ειδικότερα για τη διοργάνωση των διασκέψεων της Χάγης  του 1899 και του 1907, οι οποίες οδήγησαν στη δημιουργία του Μόνιμου Δικαστηρίου Διαιτησίας. Η είδηση της βραβεύσεώς του δεν έλαβε ιδιαίτερη προβολή στον γαλλικό τύπο, καθώς το Νόμπελ Ειρήνης είχε απονεμηθεί παλαιότερα και σε άλλους Γάλλους (τον Φρεντερίκ Πασσύ το 1901 και στον Λουί Ρενώ το 1907), και μόνο η εφημερίδα La Croix τη δημοσίευσε στην πρώτη σελίδα της.:fr:Paul Henri Balluet d%27Estournelles de Constant#Post%C3%A9rit%C3%A9

 Η μνήμη του 
Στην ιδιαίτερη πατρίδα του Πωλ Ανρί Μπαλυέ ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν, τη Λα Φλες, δύο σχολεία φέρουν το όνομά του: το Γενικό και Τεχνικό Γυμνάσιο «Estournelles de Constant» και το νηπιαγωγείο «Estournelles de Constant». Επίσης ονομάσθηκε προς τιμή του ένα αμφιθέατρο στην UFR («Μονάδα Εξασκήσεως και Ερευνών») της Σχολής Οικονομικών, Νομικών και Διοικητικών στο Πανεπιστήμιο του Λε Μαν.

Μνημείο με προτομή του ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν, έργο του γλύπτη Πωλ Λαντοβσκί, είναι τοποθετημένο στην Πλατεία Ιακωβίνων (Place des Jacobins) στην πόλη Λε Μαν.

Παραπομπές

Πηγές
 Jolly, Jean: Dictionnaire des parlementaires français: Notices biographiques sur les ministres, députés et sénateurs français de 1889 à 1940, 6 τόμοι, Presses universitaires de France, Παρίσι 1960-1970
 Βιογραφία στον ιστότοπο των Βραβείων Νόμπελ

Βιβλιογραφία
 Stéphane Tison (επιμ.): Paul d'Estournelles de Constant. Concilier les nations pour éviter la guerre (1878-1924), Presses universitaires de Rennes, Rennes 2015
 Laurent Barcelo: Paul d'Estournelles de Constant: L'expression d'une idée européenne, εκδ. L'Harmattan, Παρίσι 1995

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 Ο Πωλ Ανρί ντ'Ετουρνέλ ντε Κονστάν στον ιστότοπο των Βραβείων Νόμπελ

Κατηγορία:Γάλλοι διπλωμάτες
Κατηγορία:Γάλλοι πολιτικοί
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Ειρήνης
Κατηγορία:Γάλλοι νομπελίστες