Προστάτιδες θεότητες ελληνικών πόλεων

Στην αρχαία Ελλάδα, οι μύθοι για την ίδρυση των πόλεων-κράτων συνδέονταν πάντα με ένα συγκεκριμένο μέρος, ημερομηνία ίδρυσης και εορτές, μερικές φορές με έναν πρόγονο ο οποίος μπορεί να ήταν ηρωικής ή θεϊκής προέλευσης, όπως ο Ηρακλής, και συχνά με έναν θεό ή δαίμονα ο οποίος θεωρούνταν φύλακας και προστάτης της πόλης.

Σύμφωνα με τις αρχαίες ελληνικές λογοτεχνικές πηγές, μεταξύ των πολλών θεών που λατρεύονταν από μια τυπική ελληνική πόλη-κράτος, ένας εξ αυτών κατείχε σταθερά μοναδική θέση ως ιδρυτής - προστάτης της πόλης, των πολιτών, της διακυβέρνησης και των εδαφών της, όπως αποδεικνύεται από τον ιδρυτικό της μύθο και από υψηλά επίπεδα επενδύσεων στον αντίστοιχο ναό και από τη λατρεία των πολιτών. Ο ναός του εμπλεκόμενου θεού κατασκευάζονταν συνήθως στο υψηλότερο έδαφος εντός των τειχών της πόλης, της ακρόπολης, ή αλλού εντός του κεντρικού δημόσιου χώρου συγκέντρωσης, της αγοράς. Ορισμένες πόλεις φαίνεται ότι είχαν αρκετούς προστάτες - θεούς ταυτόχρονα, καθώς είχαν περισσότερους από έναν ιδρυτές, ή ιδρυτικούς μύθους ή ακόμη και να μην είχαν κανέναν.«Την εποχή του Κέκροπα, λένε, οι θεοί αποφάσισαν να πάρουν στην κατοχή τους πόλεις στις οποίες ο καθένας από αυτούς έπρεπε να λάβει τη δική του ιδιόμορφη λατρεία».   

~ Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 3.14.1

 Παραπομπές