Οντοορολογία

Ορισμός οντολογίας 
Μια οντολογία είναι ένα επίσημο, δομημένο πλαίσιο που αναπαριστά τη γνώση σε έναν συγκεκριμένο τομέα, καθώς ορίζει τις έννοιες, τις οντότητες και τις σχέσεις που είναι σχετικές με αυτόν τον τομέα, παρέχοντας ένα κοινό λεξιλόγιο για την περιγραφή και την ανάλυση των πληροφοριών.

 Χρησιμότητα οντολογιών 
Οι οντολογίες συνήθως χρησιμοποιούν ιεραρχικές δομές και λογικά πλαίσια, εξασφαλίζοντας ότι είναι κατανοητές τόσο από μηχανές όσο και από ανθρώπους.  Για αυτό το λόγο, τα τελευταία χρόνια, η χρήση οντολογιών για ερωταποκρίσεις έχει κερδίσει πρόσφορο έδαφος, αξιοποιώντας τη σημασιολογική γνώση για την αναζήτηση δεδομένων, καθώς οι οντολογίες διευκολύνουν τη διατύπωση ερωτημάτων, ενοποιούν δεδομένα και παρέχουν πληρέστερες απαντήσεις, αν και αυξάνει την πολυπλοκότητα της διαδικασίας. 

 Ορολογία 
Η επιστήμη της ορολογίας μελετά την εξειδικευμένη γλώσσα («όρους»), που προσδιορίζει έννοιες εντός ενός τομέα.ISO 1087, Terminology Work and Terminology Science — Vocabulary, 2019.Στην επιστήμη αυτή έχουν αρχίσει και υιοθετούνται ψηφιακές μεθοδολογίες και πρακτικές. Εξάλλου, όπως έχει υποστηριχθεί, η ψηφιακή ορολογία είναι μια νέα προσέγγιση στον κλασικό κλάδο της ορολογίας που περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες για το σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη διαχείριση ψηφιακών πόρων που συλλέγουν ορολογικά δεδομένα και μεταδεδομένα ενός εξειδικευμένου τομέα.

 Οντοορολογία= οντολογία + ορολογία 
Μια οντολογία δεν είναι μια ορολογία και μια ορολογία δεν είναι μια οντολογία: δεν έχουν τον ίδιο στόχο. Παρ’ όλα αυτά, η οντολογία αποτελεί σήμερα μια από τις πιο ελπιδοφόρες προοπτικές για την ορολογία (π.χ. για εφαρμογές πληροφορικής).Η οντοορολογία, συνιστά «μια ορολογία της οποίας το εννοιολογικό σύστημα είναι μια τυπική οντολογία».Με βάση το γεγονός ότι η γλωσσική και η εννοιολογική διάσταση δεν ταυτίζονται, η οντοορολογία καθιστά σαφή τη διπλή διάσταση της ορολογίας, εξάλλου η οντοορολογία διατηρεί τη γλωσσική ποικιλομορφία λαμβάνοντας υπόψη την πολυγλωσσία και επιτρέπει την τυποποίηση της γνώσης ενός τομέα.

 Περιβάλλον για δημιουργία οντοορολογιών 
Η δημιουργία οντοορολογιών απαιτεί εξειδικευμένο λογισμικό. Το TEDI (ontoTerminology EDItor) παρέχει εργαλεία βασισμένα σε επιστημολογικές αρχές για να υποστηρίξει αυτήν τη διαδικασία. Επιτρέπει τη δημιουργία της τυπικής οντολογίας και των όρων σε διαφορετικές γλώσσες, τα οποία συνδέονται μέσω μιας κοινής οντολογίας. Επιπλέον, το TEDI διευκολύνει την επεξεργασία αντικειμένων και κυρίων ονομάτων, ενώ υποστηρίζει εξαγωγή δεδομένων σε διάφορες μορφές, όπως RDF, HTML, SKOS και JSON. Βασισμένο στη συμβολική τεχνητή νοημοσύνη, το TEDI συμφωνεί με τις βασικές αρχές των αρχών ISO 1087 και ISO 704.

Τα εργαλεία οντολογιών και η περιγραφική λογική OWL αποτελούν συχνά πρόκληση για τους ειδικούς στις ανθρωπιστικές επιστήμες, με αποτέλεσμα να οδηγούνται σε λάθη, απογοήτευση ή και εγκατάλειψη.

Ωστόσο, το TEDI είναι ειδικά προσαρμοσμένο για τους ειδικούς των ανθρωπιστικών επιστημών, δίνοντας έμφαση στις φιλικές προς τον χρήστη ροές εργασίας, που ευθυγραμμίζονται με τις ερευνητικές πρακτικές των ανθρωπιστικών επιστημών.C. Roche, M. Papadopoulou, "Mind the Gap: Ontology Authoring for Humanists," in: Proceedings of the 1st International Workshop for Digital Humanities and their Social Analysis (WODHSA)-Episode V: The Styrian Autumn of Ontology, Medical University of Graz, Graz, Austria, 23–25 September 2019, CEUR Workshop Proceedings, vol. 2518, pp. 65–72, [Online]. Available: https://ceur-ws.org/Vol-2518/paper-WODHSA7.pdf.

 Παραπομπές