Βομβαρδισμός του αρχηγείου της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό (2024)

Ο βομβαρδισμός του αρχηγείου της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό έλαβε χώρα στις 27 Σεπτεμβρίου 2024, όπου ο Χασάν Νασράλα, γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, σκοτώθηκε από ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη Βηρυτό. Ο βομβαρδισμός πραγματοποιήθηκε ενώ οι ηγέτες της Χεζμπολάχ συναντώνταν σε ένα αρχηγείο στο προάστιο Dahieh της νότιας Βηρυτού. Η επίθεση διεξήχθη από την 119η Μοίρα της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας χρησιμοποιώντας μαχητικά αεροσκάφη F-16I, και περιελάμβανε ρίψη αρκετών τόνων πυρομαχικών, συμπεριλαμβανομένων μιας αμερικανικής κατασκευής βόμβας 5.000 λιβρών (2.300 κιλών), καταστρέφοντας τα κεντρικά γραφεία, τα οποία σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκονταν υπόγεια. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) ονόμασαν την επιχείρηση «Νέα Τάξη» ().

Αρχικά, η κατάσταση του Νασράλα ήταν αβέβαιη, αλλά στις 28 Σεπτεμβρίου 2024, οι IDF επιβεβαίωσαν τον θάνατό του, έναν ισχυρισμό που επιβεβαιώθηκε αργότερα από την ίδια τη Χεζμπολάχ. Η επίθεση είχε ως αποτέλεσμα τουλάχιστον έξι νεκρούς και πάνω από 91 τραυματίες. Σύμφωνα με τις IDF, ο Αλί Καράκι, διοικητής του Νότιου Μετώπου της Χεζμπολάχ, μαζί με άλλους ανώτερους διοικητές, σκοτώθηκαν επίσης στην επίθεση. Ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι ο Abbas Nilforoushan, αναπληρωτής διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και διοικητής της δύναμης Κουντς στο Λίβανο, σκοτώθηκε επίσης.

Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Νατζίμπ Μικάτι χαρακτήρισε αυτή και προηγούμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ως «πόλεμο εξόντωσης». Πριν από την επίθεση, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε στα Ηνωμένα Έθνη, όπου επιβεβαίωσε τη δέσμευση του Ισραήλ στην εκστρατεία του εναντίον της Χεζμπολάχ, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ «διψάει για ειρήνη». Ενώ νωρίτερα τον Σεπτέμβριο, η Χεζμπολάχ υπέστη αυτό που έχει περιγραφεί ως μερικές από τις πιο σοβαρές αποτυχίες της οργάνωσης, συμπεριλαμβανομένων των εκρήξεων στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου των φορητών συσκευών επικοινωνίας της και τη δολοφονία του Ιμπραχίμ Ακίλ, διοικητή της επίλεκτης Δύναμης Ραντβάν. Επιπλέον, τον Ιούλιο, ένας άλλος ανώτερος στρατιωτικός ηγέτης της Χεζμπολάχ, ο Φουάντ Σουκρ, δολοφονήθηκε επίσης στη Βηρυτό.

 Υπόβαθρο 
Μια μέρα αφότου η Χαμάς εξαπέλυσε τις επιθέσεις της στις 7 Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ και το Ισραήλ άρχισε να βομβαρδίζει τη Γάζα, η Χεζμπολάχ συμμετείχε στη σύγκρουση σε  «ένδειξη αλληλεγγύης προς τους Παλαιστίνιους»  χτυπώντας ισραηλινά στρατιωτικά φυλάκια στις φάρμες Σέμπαα, και τα υψώματα του Γκολάν  — και τα δύο εδάφη υπό ισραηλινή κατοχή . Έκτοτε, η Χεζμπολάχ και το Ισραήλ έχουν εμπλακεί σε διασυνοριακές στρατιωτικές ανταλλαγές πυρών που έχουν εκτοπίσει ολόκληρες κοινότητες στο Ισραήλ και τον Λίβανο, με σημαντικές ζημιές σε κτίρια και γη κατά μήκος των συνόρων. Από τις 7 Οκτωβρίου 2023 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2024, σημειώθηκαν 10.200 διασυνοριακές επιθέσεις, εκ των οποίων το Ισραήλ εξαπέλυσε τις 8.300. Πάνω από 96.000 άνθρωποι στο Ισραήλ  και περίπου 500.000 στον Λίβανο έχουν εκτοπιστεί. Μέχρι τις 24 Αυγούστου 2024, υπήρξαν 564 επιβεβαιωμένοι θάνατοι στον Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων 133 αμάχων. Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ έχουν διατηρήσει τις επιθέσεις τους σε επίπεδο που προκαλεί ζημιά χωρίς να κλιμακωθεί σε πόλεμο πλήρους κλίμακας.

Η Χεζμπολάχ έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει να επιτίθεται στο Ισραήλ μέχρι αυτό να σταματήσει τις επιχειρήσεις του στη Γάζα . Το Ισραήλ απαίτησε από τη Χεζμπολάχ να εφαρμόσει το ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και να αποσύρει τις δυνάμεις της βόρεια του ποταμού Λιτάνι. Τόσο το Ισραήλ όσο και η Χεζμπολάχ έχουν εκκρεμείς υποχρεώσεις βάσει του ψηφίσματος 1701. Οι διπλωματικές προσπάθειες, με επικεφαλής τον απεσταλμένο των ΗΠΑ Αμος Χόκσταιν και τη Γαλλία, έχουν αποτύχει μέχρι στιγμής για την επίλυση της σύγκρουσης. Στα τέλη της 16ης Σεπτεμβρίου 2024, το Υπουργικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ισραήλ καθιέρωσε έναν νέο πολεμικό στόχο Ισραήλ-Χαμάς: την ασφαλή επιστροφή στα βόρεια των κατοίκων που εκτοπίστηκαν από τη διασυνοριακή σύγκρουση με τον Λίβανο. Αυτός ο στόχος προστέθηκε στους δύο υπάρχοντες στόχους: την εξάρθρωση της Χαμάς και την εξασφάλιση της απελευθέρωσης των ομήρων που συνελήφθησαν κατά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2024, χιλιάδες βομβητές χειρός και φορητά ραδιοτηλέφωνα εξερράγησαν σε μια συντονισμένη σειρά επιθέσεων. Οι εκρήξεις σκότωσαν 42 άτομα και τραυμάτισαν τουλάχιστον 3.500, συμπεριλαμβανομένων αμάχων. Το Reuters ανέφερε ότι, σύμφωνα με ανώνυμο αξιωματούχο της Χεζμπολάχ, 1.500 μαχητές της Χεζμπολάχ απομακρύνθηκαν από τη μάχη λόγω τραυματισμών, με πολλούς να τυφλώνονται ή να έχουν χάσει τα χέρια τους. Παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ αρνείται ότι εμπλέκεται στην επίθεση, ισραηλινές πηγές που δεν κατονομάζονται ανέφεραν στο Reuters και σε άλλα μέσα ενημέρωσης ότι ενορχηστρώθηκε από την Μοσάντ και τον στρατό. Σε απάντηση, η Χεζμπολάχ, η οποία περιέγραψε την επίθεση ως πιθανή κήρυξη πολέμου από το Ισραήλ, εξαπέλυσε επίθεση με ρουκέτες στο βόρειο Ισραήλ λίγες μέρες αργότερα. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2024, οι εντάσεις αυξήθηκαν περαιτέρω όταν ο Ibrahim Aqil σκοτώθηκε από ισραηλινό χτύπημα στη Βηρυτό, μαζί με άλλους ανώτερους διοικητές της μονάδας. Αφού συμβούλεψε τους Λιβανέζους πολίτες να απομακρυνθούν, το Ισραήλ άρχισε αεροπορικές επιδρομές στις 23 Σεπτεμβρίου.

Στις 25 Σεπτεμβρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσαν μια δήλωση ζητώντας κατάπαυση του πυρός για 21 ημέρες. Τη δήλωση υπέγραψαν επίσηςη  Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Γαλλία, η η Γερμανία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Κατάρ . Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Νετανιάχου είχε συμφωνήσει σε αυτό, αλλά την επόμενη μέρα ο Νετανιάχου αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη σε αυτό το σχέδιο, αφήνοντας τους Αμερικανούς αξιωματούχους σύμφωνα με πληροφορίες «έξαλλους». Ο Νετανιάχου υπαναχώρησε αργότερα, λέγοντας ότι συμμερίζεται τους στόχους της πρότασης των ΗΠΑ.

 Χασάν Νασράλα 
μικρογραφία|Ο Χασάν Νασράλα το 2019
Ο Χασάν Νασράλα είχε υπηρετήσει ως γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ από το 1992, οδηγώντας τη σιιτική μαχητική και πολιτική οργάνωση μέσω σημαντικών μετασχηματισμών. Η εμπλοκή του με την οργάνωση, η οποία ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1980, ξεκίνησε στα νιάτα του στην Τύρο, όπου τον καθοδηγούσε ο ιεροκήρυκας Muhammad al-Gharawi και αργότερα ο Ayatollah Muhammad Baqir al-Sadr στη Νατζάφ . Μετά τη δολοφονία του μέντορά του Abbas al-Musawi, ο  Νασράλα διορίστηκε διάδοχός του.

Στενά ευθυγραμμισμένος με το Ιράν, ο Νασράλα έχει επηρεάσει σημαντικά τη Χεζμπολάχ σε όλη τη διάρκεια της θητείας του. Υπό την ηγεσία του, η ομάδα έχει εμπλακεί σε πολυάριθμες συγκρούσεις με το Ισραήλ, με πιο αξιοσημείωτη τον πόλεμο του Λιβάνου το 2006 . Ο χρόνος του στην διοίκηση έχει μετατρέψει τη Χεζμπολάχ στον πιο βαριά οπλισμένο μη κρατικό παράγοντα του κόσμου, με την παραστρατιωτική πτέρυγά της να ξεπερνά σε ισχύ τον Λιβανικό Στρατό . Κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, η Χεζμπολάχ πολέμησε στο πλευρό του συριακού στρατού ενάντια σε αυτούς που ο Νασράλα ονόμασε « ισλαμιστές εξτρεμιστές». Υπό την ηγεσία του, η Χεζμπολάχ αντιμετώπισε κριτική για την υποτιθέμενη συμμετοχή της στη δολοφονία του Λιβανέζου πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι  το 2005 και στην έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού το 2020 . Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου, επέλεξε να συμμετάσχει στη σύγκρουση, ξεκινώντας επιθέσεις προς το Ισραήλ, οι οποίες οδήγησαν σε σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ που επηρέασε και τις δύο πλευρές των συνόρων.

Αμερικανός αξιωματούχος είπε στο ABC News ότι ο Νασράλα και αρκετοί συνεργάτες του βρίσκονταν στη Βηρυτό για μια σύντομη επίσκεψη κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Σύμφωνα με τους New York Times, οι Ισραηλινοί ηγέτες είχαν παρακολουθήσει την τοποθεσία του Νασράλα για μήνες και επέλεξαν να τον στοχοποιήσουν μια εβδομάδα πριν από τη δολοφονία, πιστεύοντας ότι είχαν περιορισμένο χρονικό διάστημα πριν μετακομίσει αλλού.

 Επίθεση 
Στις 27 Σεπτεμβρίου 2024, η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία (IAF) πραγματοποίησε αεροπορική επιδρομή στο κεντρικό αρχηγείο της Χεζμπολάχ που βρίσκεται στη συνοικία Haret Hreik, στο προάστιο Dahieh της Βηρυτού. Οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης επιβεβαίωσαν ότι ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα ήταν ο στόχος της αεροπορικής επιδρομής. Το χτύπημα διεξήχθη από την 119η Μοίρα, χρησιμοποιώντας αεροσκάφη F-16I Sufa που έριξαν αρκετούς τόνους πυρομαχικών.

Το χτύπημα σημειώθηκε λίγο μετά την ομιλία του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών όπου δεσμεύθηκε ότι η εκστρατεία του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ θα συνεχιστεί. Οι IDF χρησιμοποίησαν αρκετούς τόνους πυρομαχικών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ  βόμβες καταστροφής που δημιουργήθηκαν το 2021. Δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι πάνω από 80 βόμβες έπεσαν μέσα σε λίγα λεπτά κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, αν και δεν διευκρίνισαν το βάρος ή τον τύπο της βόμβας.

Δεν υπάρχουν άμεσες πληροφορίες για θύματα από την επίθεση. Ο εκπρόσωπος του Ισραηλινού Στρατού Αντιναύαρχος Ντάνιελ Χαγκάρι δήλωσε ότι ο στόχος ήταν το κύριο αρχηγείο της Χεζμπολάχ, που βρίσκεται κάτω από κτίρια κατοικιών. Το τηλεοπτικό δίκτυο Al-Manar της Χεζμπολάχ ανέφερε ότι τέσσερα κτίρια έγιναν ερείπια ως αποτέλεσμα της έκρηξης, η οποία ήταν τόσο ισχυρή που οι δονήσεις έγιναν αισθητές έως και 30 χιλιόμετρα βόρεια της Βηρυτού. Ασθενοφόρα φάνηκαν να κατευθύνονται στο σημείο, συνοδευόμενα από σειρήνες.  Σύμφωνα με το κρατικό Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων, οι επιδρομές ήταν μια ζώνη πυρός που εκτεινόταν από τα περίχωρα του Μπουρτζ ελ-Μπαράτζνε, φτάνοντας στο Χάρετ Χρέικ. Πλάνα που τραβήχτηκαν λίγο μετά την έκρηξη αποκάλυψαν έναν μεγάλο κρατήρα.

 Συνέπεια 
 Επιβεβαίωση του θανάτου του Νασράλα 
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2024, ο θάνατος του  Νασράλα ανακοινώθηκε από το IDF,IDF statement, 28 September 2024 (Hebrew). μετά τον οποίο επιβεβαιώθηκε σε δήλωση της Χεζμπολάχ. Η επιβεβαίωση ήρθε μια ημέρα μετά την αναφορά της επίθεσης. Η κατάσταση του Νασράλα παρέμενε αρχικά αβέβαιη.

 Άλλα θύματα 
Η περιοχή που χτύπησε το Ισραήλ είναι γνωστό ότι είναι πολύ πυκνοκατοικημένη. Η πληγείσα περιοχή αποτελούνταν από αστικές πολυκατοικίες χτισμένες πάνω σε υπόγειες εγκαταστάσεις της Χεζμπολάχ με αρκετές κατασκευές να μετατράπηκαν εντελώς σε ερείπια και ήταν ορατή η εκτεταμένη καταστροφή στον απόηχο της επίθεσης. Οι αρχικές εκτιμήσεις από ισραηλινούς αξιωματούχους δείχνουν ότι περίπου 300 άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων και η κόρη του Νασράλα. Αναφορές από το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου κατέγραψαν τουλάχιστον έντεκα θανάτους και 91 τραυματισμούς έως τις 28 Σεπτεμβρίου, αν και τα περισσότερα από τα ερείπια δεν έχουν ερευνηθεί ακόμη και ο αριθμός είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξηθεί καθώς δεκάδες αγνοούνται.

Η Χεζμπολάχ επιβεβαίωσε επίσης τον θάνατο του Αλί Καράκι, διοικητή του Νότιου Μετώπου της Χεζμπολάχ, μαζί με άλλους ανώτερους διοικητές. Ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι ο Abbas Nilforoushan, αναπληρωτής διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και διοικητής της δύναμης Quds στο Λίβανο, σκοτώθηκε επίσης.

 Αντιδράσεις 
 Χεζμπολάχ 
Η Χεζμπολάχ δήλωσε σε μήνυμά της ότι θα συνεχίσει τον αγώνα της εναντίον του Ισραήλ. Μετά την ανακοίνωση του θανάτου του Νασράλα, η τηλεόραση Al-Manar που συνδέεται με τη Χεζμπολάχ μετέδωσε στίχους του Κορανίου .

 Λίβανος 
Στη Βηρυτό, τανκς του λιβανικού στρατού αναπτύχθηκαν κοντά στη γέφυρα Burj Al Ghazal για να αποτρέψουν συγκρούσεις μεταξύ σιιτών και χριστιανικών συνοικιών. Στο ανατολικό τμήμα της πόλης, όπου ασκούν επιρροή οι πολιτικοί αντίπαλοι της Χεζμπολάχ, ορισμένοι κάτοικοι αντέδρασαν στον θάνατο του Νασράλα με ένα μείγμα έκπληξης και χαράς.

 Ιράν 
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στην κατοικία του. Αξιωματούχοι είπαν στο Reuters ότι ο Χαμενεΐ μεταφέρθηκε σε ασφαλή τοποθεσία στο Ιράν υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Σε απάντηση στην ανακοίνωση του Ισραηλινού Στρατού για τη δολοφονία του Νασράλα, ο Χαμενεΐ εξέδωσε μια δήλωση καλώντας τους μουσουλμάνους να υποστηρίξουν τη Χεζμπολάχ και τον λαό του Λιβάνου, καλώντας τους «να σταθούν στο πλευρό του λαού του Λιβάνου και της περήφανης Χεζμπολάχ με ό,τι μέσο διαθέτουν και να τους βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του κακού καθεστώτος (του Ισραήλ)». Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι υποστήριξε επίσης ότι «η μοίρα αυτής της περιοχής θα καθοριστεί από τις δυνάμεις της αντίστασης, με τη Χεζμπολάχ στην πρώτη γραμμή». Ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είπε ότι η επίθεση θα «ενίσχυε την αντίσταση» και ότι η διεθνής κοινότητα δεν θα ξεχάσει την «τρομοκρατική επίθεση».

Κάποιοι στο Ιράν συγκεντρώθηκαν σε κεντρικές τοποθεσίες για να πραγματοποιήσουν σιιτικές τελετουργίες πένθους, κυματίζοντας σημαίες της Χεζμπολάχ και ψάλλοντας ύμνους.

Ο αρχηγός του επιτελείου του Ισραήλ, Χέρζι Χαλέβι, δήλωσε ότι «αυτό δεν είναι το τέλος της εργαλειοθήκης μας», προσθέτοντας ότι «όσοι απειλούν τους πολίτες του κράτους του Ισραήλ –θα ξέρουμε πώς να τους προσεγγίσουμε– στο Βορρά, στο Νότο και ακόμα και σε πιο μακρινά μέρη».

 Μαχητικές ομάδες 
Η Χαμάς και το κίνημα των Χούθι της Υεμένης εξέδωσαν ανακοινώσεις θρηνώντας τον Νασράλα. Ένας βαλλιστικός πύραυλος εδάφους-εδάφους που εκτοξεύτηκε από την Υεμένη προς το κεντρικό Ισραήλ καταρρίφθηκε από το αμυντικό σύστημα Arrow .

Το Κίνημα Αμάλ είπε ότι ο θάνατος του Νασράλα δεν θα αποδυναμώσει την αντίσταση. Ονόμασε τον Νασράλα « μάρτυρα » και δεσμεύτηκε να παραμείνει «ώμο με ώμο, καρδιά με καρδιά και χέρι με όπλο» ενάντια στο Ισραήλ.

 Δείτε επίσης 
 Δολοφονία του Ισμαήλ Χανίγια
 Επιχείρηση Βέλη του Βορρά
Παραπομπές

Κατηγορία:Ιστορία του Λιβάνου
Κατηγορία:Πόλεμος Χαμάς-Ισραήλ το 2023