Ακετυλίωση

Στη χημεία, η ακετυλίωση (acetylation) είναι μια οργανική αντίδραση εστεροποίησης με οξικό οξύ. Εισάγει μια ακετυλομάδα σε μια χημική ένωση. Τέτοιες ενώσεις ονομάζονται οξικοί εστέρες ή απλά οξικοί. Η αποακετυλίωση (Deacetylation) είναι η αντίθετη αντίδραση, η απομάκρυνση μιας ακετυλομάδας από μια χημική ένωση.
 Ακετυλίωση/αποακετυλίωση στη βιολογία 
Οι αποακετυλιώσεις παίζουν κρίσιμους ρόλους στη γονιδιακή μεταγραφή και πιθανότατα σε όλες τις ευκαρυωτικές βιολογικές διεργασίες που περιλαμβάνουν χρωματίνη.
Η ακετυλίωση είναι ένας τύπος μετα-μεταφραστικής τροποποίησης των πρωτεϊνών. Η ακετυλίωση της ε-αμινομάδας της λυσίνης, η οποία είναι κοινή, μετατρέπει μια φορτισμένη πλευρική αλυσίδα σε ουδέτερη. Η ακετυλίωση/αποακετυλίωση των ιστονών παίζει επίσης ρόλο στην γονιδιακή έκφραση και στον καρκίνο.  Αυτές οι τροποποιήσεις πραγματοποιούνται από ένζυμα που ονομάζονται ακετυλομεταφοράσες της ιστόνης (histone acetyltransferases (HATs) και αποακετυλάσες ιστόνης (histone deacetylases, HDACs). 
Δύο γενικοί μηχανισμοί είναι γνωστοί για την αποακετυλίωση. Ένας μηχανισμός περιλαμβάνει τη δέσμευση ψευδαργύρου στο ακετυλοοξυγόνο. Μια άλλη οικογένεια αποακετυλασών απαιτεί NAD+, η οποία μεταφέρει μια ομάδα ριβοσυλίου στο οξυγόνο του ακετυλίου.

 Οργανική σύνθεση 
Οξικοί εστέρες  και ακεταμίδια παρασκευάζονται γενικά με ακετυλιώσεις. Οι ακετυλιώσεις χρησιμοποιούνται συχνά για τη δημιουργία δεσμών C-ακετυλίου σε αντιδράσεις Friedel-Crafts  Τα καρβανιόντα και τα ισοδύναμά τους είναι ευαίσθητα σε ακετυλιώσεις.
 Αντιδραστήρια ακετυλίωσης 
Πολλές ακετυλώσεις επιτυγχάνονται χρησιμοποιώντας αυτά τα τρία αντιδραστήρια:
 Οξικός ανυδρίτης. Αυτό το αντιδραστήριο είναι κοινό στο εργαστήριο. Η χρήση του συμπαράγει οξικό οξύ.
Αυτό το αντιδραστήριο είναι επίσης κοινό στο εργαστήριο, αλλά η χρήση του συμπαράγει υδροχλώριο, το οποίο μπορεί να είναι ανεπιθύμητο.
 Κετένιο: Κάποτε παρασκευάστηκε οξικός ανυδρίτης με την αντίδραση κετενίου με οξικό οξύ:

 Ακετυλίωση κυτταρίνης 
Η κυτταρίνη είναι μια πολυόλη και επομένως ευαίσθητη στην ακετυλίωση, η οποία επιτυγχάνεται με τη χρήση οξικού ανυδρίτη. Η ακετυλίωση διαταράσσει τον δεσμό υδρογόνου, ο οποίος κατά τα άλλα κυριαρχεί στις ιδιότητες της κυτταρίνης. Κατά συνέπεια, οι εστέρες κυτταρίνης είναι διαλυτοί σε οργανικούς διαλύτες και μπορούν να χυτευτούν σε ίνες και μεμβράνες.
 Διακετυλίωση 
Η διακετυλίωση (Transacetylation) χρησιμοποιεί οξικό βινύλιο ως δότη ακετυλίου και λιπάση ως καταλύτη. Αυτή η μεθοδολογία επιτρέπει την παρασκευή αλκοολών και οξικών αλκοολών εμπλουτισμένων με εναντιομορφές.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Οργανικές αντιδράσεις