Χριστιανισμός στο Ιράκ

Οι Χριστιανοί του Ιράκ θεωρούνται ως ένα από τα αρχαιότερα σύνολα πιστών του Χριστιανισμού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η μεγάλη πλειονότητα των Ιρακινών Χριστιανών είναι αυτόχθονες Ασσύριοι, που ομιλούν διαλέκτους της ανατολικής αραμαϊκής γλώσσας και ανήκουν στη συριακή χριστιανική παράδοση. Εδώ οι εθνοτικές ρίζες εμπλέκονται με τις θρησκευτικές παραδόσεις, ώστε οι πιστοί να χαρακτηρίζονται από αμφότερες, για παράδειγμα ως Χαλδαιοασσύριοι, Χαλδαίοι Καθολικοί ή Συρορθόδοξοι. Σχεδόν όλοι οι Ιρακινοί Χριστιανοί που δεν είναι Ασσύριοι είναι Άραβες Χριστιανοί και Αρμένιοι, υπάρχουν όμως και λιγοστοί Κούρδοι, Σαμπάκ και Τουρκμένιοι Χριστιανοί. Οι περισσότεροι ωστόσο σημερινοί Χριστιανοί της χώρας είναι διαφοροποιημένοι γλωσσικά, ιστορικά και φυλετικά από τους καθαυτό Κούρδους, Άραβες, Πέρσες, Τούρκους και Τουρκμένιους. Ανεξαρτήτως του δόγματός τους, όλοι οι Χριστιανοί που ομιλούν την ανατολική αραμαϊκή γλώσσα στο Ιράκ και τις γειτονικές χώρες έχουν κοινή γενετική καταγωγή, οι ίδιοι άλλωστε αυτοπροσδιορίζονται ως ένας ξεχωριστός λαός, με ξεχωριστή δική τους ιστορία, που ανάγεται στην αρχαία Ασσυρία και Μεσοποταμία. Οι Ασσύριοι Χριστιανοί έχουν επίσης κοινότητες στη βορειοανατολική Συρία, τη νοτιοανατολική Τουρκία και το βορειοδυτικό Ιράν, καθώς και στην ευρύτερη παγκόσμια ασσυριακή διασπορά.

Ο Συριακός Χριστιανισμός ξεκίνησε από τη Μεσοποταμία και μερικά υποσύνολα αυτής της παραδόσεως (η Εκκλησία της Ανατολής και οι διάδοχές της Εκκλησίες) ιδρύθηκαν στο σημερινό βόρειο και κεντρικό Ιράκ, για να εξαπλωθούν τελικώς και να καταστούν από τις πλέον πολυπληθείς χριστιανικές εκκλησίες στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή της Εύφορης Ημισελήνου, φθάνοντας μακριά προς την ανατολή, μέχρι την Ινδία και την Κίνα.

Ο ρόλος της περιοχής που καλύπτει το σημερινό Ιράκ για την ιστορία του Χριστιανισμού είναι μεγάλος και ζωτικός, καθώς μετά το Ισραήλ, το Ιράκ φιλοξενεί τους περισσότερους τόπους που αναφέρονται στη Αγία Γραφή από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο. Ο πατριάρχης Αβραάμ καταγόταν από την Ουρ, τη σημερινή Νασιρίγια του νότιου Ιράκ, ενώ η Ρεβέκκα γεννήθηκε στην περιοχή του βορειοδυτικού Ιράκ. Ο Δανιήλ έζησε στα εδάφη του το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, ενώ ο προφήτης Ιεζεκιήλ απεβίωσε στο νότιο Ιράκ, όπου υπάρχει και ιερό αφιερωμένο σε αυτόν. Ιερά του προφήτη Ιωνά, του Αγίου Γεωργίου και άλλων αγίων βρίσκονται επίσης στο Ιράκ. Ο βιβλικός Κηπος της Εδέμ θεωρείται επίσης ότι μάλλον βρισκόταν στο νότιο Ιράκ.

Πριν από τον Πόλεμο του Κόλπου του 1991, οι Χριστιανοί στο Ιράκ αριθμούσαν περί το 1 εκατομμύριο. Ο πληθυσμός αυτός ήταν ήδη σημαντικά μειωμένος σε σχέση με εκείνον της απογραφής του 1987. Το μπααθικό καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν διατηρούσε τη βία κατά των Χριστιανών υπό έλεγχο, αλλά υπέβαλλε τους Χριστιανούς μερικών οικισμών σε «προγράμματα μετεγκατάστασης».. Κατά τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003 ο χριστιανικός πληθυσμός της χώρας έπεσε σύμφωνα με εκτιμήσεις σε 800 χιλιάδες.

Κατά τον Ιρακινό εμφύλιο πόλεμο 2013-2017, το Ισλαμικό Κράτος προέλασε με ταχύτητα στα δυτικά εδάφη του Ιράκ, οπότε οι Χριστιανοί Ασσύριοι και Αρμένιοι εγκατέλειψαν τα μέρη τους καθώς φοβούνταν γενοκτονία τους από την τρομοκρατική οργάνωση. Χιλιάδες Χριστιανοί κατέφυγαν στην πρωτεύουσα Βαγδάτη, όπου βρήκαν καταφύγιο και στέγη, και μερικοί από αυτούς, ακόμα και μετά την οριστική ήττα του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ, επέλεξαν ως τόπο μόνιμης κατοικίας τους τη Βαγδάτη. Χιλιάδες άλλοι κατέφυγαν σε άλλα μέρη του νότιου Ιράκ, όπως στην κατοικούμενη κατά πλειονότητα από Σιίτες πόλη Νατζάφ, όπου φιλοξενήθηκαν σε σιιτικά τεμένη. Μετά την ήττα του Ισλαμικού Κράτους, πολλοί Χριστιανοί επέστρεψαν μαζικά στις ιδιαίτερες πατρίδες τους, όπου μπόρεσαν και πάλι να εορτάζουν χριστιανικές εορτές όπως τα Χριστούγεννα και το Πάσχα με ασφάλεια, υπό την προστασία των Ασσυριακών Μονάδων Προστασίας της Πεδιάδας της Νινευής και των συμμάχων της.

Σήμερα ο αριθμός των Χριστιανών στο Ιράκ λέγεται ότι είναι γύρω στις 500 χιλιάδες, σύμφωνα με τις ερευνητικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως για τις μειονότητες στο Ιράκ, αν και οι αριθμοί ποικίλλουν ανάλογα με την πηγή τους, καθώς και η τελευταία απογραφή πληθυσμού στο Ιράκ είχε γίνει πριν από 30 χρόνια.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος της Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Βαγδάτης και Κουβέιτ