Τζαμί Μαχμουντίγια

Το Τζαμί Μαχμουντίγια (αραβ. مسجد المحمودية, εβρ. מסגד מחמודיה) είναι το μεγαλύτερο και σημαντικότερο τζαμί στη Γιάφα του Ισραήλ. Αποτελείται από ένα συγκρότημα κτηρίων διατεταγμένων γύρω από δύο μεγάλες αυλές (και μια τρίτη μικρότερη). Τα κτήρια, οι πύλες και οι αυλές κτίσθηκαν ή διαμορφώθηκαν σε διάφορα στάδια κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα, όταν η Παλαιστίνη υπαγόταν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ιστορία
Η αρχική κατασκευή στο Μαχμουντίγια λέγεται ότι έγινε το 1730, με διαταγές του κυβερνήτη Σεΐχη Μουχάμαντ αλ-Χαλίλι. Μια σεμπίλ (κρήνη), ενσωματωμένη στον νότιο τοίχο, αποδίδεται στον Σουλεϊμάν Πασά αλ-Αντίλ, κυβερνήτη της Άκρας κατά τον ύστερο 18ο και τον πρώιμο 19ο αιώνα.

Το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού τζαμιού ανεγέρθηκε το 1812 από τον Οθωμανό κυβερνήτη Γάζας και Γιάφας Μεχμέτ Εμίν Αμπτούλ Εμπού Λουμπούτ (ή Μεχμέτ Αμπού-Ναμπούτ). Η κυριότερη αυλή, στο δυτικό τμήμα του τζαμιού, με τη μεγάλη ορθογώνια αίθουσα προσευχής καλυμμένη από δύο μεγάλους χαμηλούς θόλους και με τον λεπτό μιναρέ αποδίδονται σε αυτόν. Κάποια ίχνη των προηγούμενων κατασκευών μόλις διακρίνονται, αλλά η έρευνα έχει διακριβώσει ότι το τέμενος του Αμπού-Ναμπούτ ανεγέρθηκε στα θεμέλια ενός μικρότερου τζαμιού που ανήκε στην οικογένεια Μπίμπι της Γιάφας. Το τζαμί ενσωματώνει αρχαίους ρωμαϊκούς κίονες από την Παράλιο Καισάρεια και την Ασκαλώνα.Dumper και Abu-Lughod 2007, σελ. 202

Στα μέσα του 19ου αιώνα τα τείχη της Γιάφας κατεδαφίσθηκαν σταδιακά, επιτρέποντας έτσι μία ακόμα προσθήκη στο τζαμί. Περί το 1900 η έδρα της διοικήσεως της πόλεως μεταφέρθηκε στα ανατολικά του τζαμιού, μόλις έξω από το αρχαίο τείχος. Προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση στο τζαμί από το κυβερνητικό κτήριο, κατασκευάσθηκε μια νέα πύλη στον ανατολικό τοίχο του τζαμιού, απέναντι από την πλατεία του πύργου του ρολογιού. Η πύλη, που αποκλήθηκε «Πύλη των Κυβερνητών», μιμείται τη σεμπίλ του Σουλεϊμάν, που κτίσθηκε στην Ιερουσαλήμ από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή.

Θέση
Το τζαμί Μαχμουντίγια κατελάμβανε το βορειοανατολικό άκρο της Παλαιάς Γιάφας. Σήμερα οι εξωτερικοί τοίχοι του τζαμιού έχουν σε μεγάλο μέρος τους αποκρυβεί από καταστήματα. Από μερικά σημεία πάντως οι δύο θόλοι της αίθουσας προσευχής και οι 4 μικρότεροι είναι ακόμη ορατοί από τους γύρω δρόμους. Ο υψηλός μιναρές κυριαρχεί ακόμη σε ό,τι απομένει από τον οικιστικό ιστό της Παλαιάς Γιάφας και της περιοχής της.

Παραπομπές

Πηγές

 Kana`an, Ruba: «Waqf, Architecture, and Political Self-Fashioning: The Construction of the Great Mosque of Jaffa by Muhammad Aga Abu Nabbut» στο Muqarnas XVIII: An Annual on Islamic Art and Architecture'', επιμ. Gülru Necipoglu, εκδ. E.J. Brill, Leiden 2001


Μαχμουντιγια
Τζαμι Μαχμουντιγια