Τογιοχίρο Ακιγιάμα

Ο Τογιοχίρο Ακιγιάμα (ιαπων. 秋山 豊寛, γεννήθ. 22 Ιουλίου 1942) είναι Ιάπωνας πρώην δημοσιογράφος της τηλεοράσεως, που τον Δεκέμβριο του 1990 πέρασε μια εβδομάδα στο διάστημα, μέσα στον διαστημικό σταθμό Μιρ. Με αυτό το τροχιακό ταξίδι έγινε ο πρώτος Ιάπωνας στην ιστορία που πέταξε στο διάστημα, ενώ η αποστολή του ήταν η δεύτερη στην ιστορία που χρηματοδοτήθηκε από τον ιδιωτικό τομέα. Ο Ακιγιάμα έγινε επίσης ο πρώτος δημοσιογράφος στην ιστορία που έκανε ρεπορτάζ από το διάστημα.

 Εκπαίδευση και δημοσιογραφική σταδιοδρομία 
Ο Ακιγιάμα πήρε πτυχίο από το Διεθνές Χριστιανικό Πανεπιστήμιο στη Μιτάκα (Τόκιο). Κατόπιν εντάχθηκε στον ραδιοτηλεοπτικό σταθμό Tokyo Broadcasting System (TBS) ως δημοσιογράφος το 1966. Εργάσθηκε και για την Παγκόσμια Υπηρεσία του BBC από το 1967 έως το 1971, προτού γίνει ανταποκριτής της Διευθύνσεως εξωτερικών ειδήσεων του TBS. Από το 1984 έως το 1988 ήταν ο βασικός ανταποκριτής του TBS στην Ουάσινγκτον.

Στις 17 Αυγούστου 1989 ο Ακιγιάμα επιλέχθηκε για μια κοινή Σοβιετο-ιαπωνική διαστημική πτήση, που χρηματοδοτήθηκε από το TBS με την ευκαιρία του εορτασμού της 40ής επετείου από την ίδρυσή του. Για το ποσό που πλήρωσε η εταιρεία του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού για την πτήση του δημοσιογράφου της οι πηγές διαφωνούν μεταξύ τους (28 εκατομμύρια δολάρια 25 εκατομ. ή 37 εκατομ. δολάρια). Ο Ακιγιάμα άρχισε αστροναυτική εκπαίδευση στο Κέντρο Εκπαιδεύσεως Κοσμοναυτών «Γιούρι Γκαγκάριν» τον Οκτώβριο του 1989.

 Η διαστημική πτήση 
Ο Ακιγιάμα δεν ήταν ο μόνος που είχε την ευκαιρία αυτή: 163 υπάλληλοι του TBS υπέβαλαν αίτηση στην εταιρεία για την ευκαιρία να πετάξουν στο διάστημα. Τελικώς επιλέχθηκαν ο Ακιγιάμα και η εικονολήπτριά του Ριόκο Κικούτσι. Η Κικούτσι έπαθε σκωληκοειδίτιδα μια εβδομάδα πριν από την εκτόξευση και έτσι ο Ακιγιάμα δεν είχε κάποιον να πάρει τη θέση του αν πάθαινε και εκείνος κάτι.}

Η εκτόξευση της αποστολής με τη διαστημάκατο Soyuz TM-11 προς τον διαστημικό σταθμό Μιρ, στις 2 Δεκεμβρίου 1990, σημείωσε την πρώτη στην ιστορία πτήση ανθρώπου με ιαπωνική ιθαγένεια και την πρώτη εμπορικά χρηματοδοτούμενη διαστημική πτήση ενός μέλους του πληρώματός της. Ο Ακιγιάμα έγινε επίσης ο πρώτος δημοσιογράφος στην ιστορία που έκανε «ζωντανό» ρεπορτάζ από το διάστημα. Στη διαστημάκατο τον συνόδευαν ο επικεφαλής της αποστολής Βίκτορ Αφανάσιεφ και ο μηχανικός της αποστολής Μούσα Μανάροφ.

Ο Ακιγιάμα δεν ήταν επαγγελματίας αστροναύτης, ούτε φυσικός επιστήμονας, ούτε μηχανικός. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στον διαστημικό σταθμό έδινε κάθε ημέρα ζωντανό τηλεοπτικό ρεπορτάζ σχετικώς με τη διαβίωση εντός του σταθμού, αλλά η προφανής έλλειψη ανέσεως που αισθανόταν οδήγησε στον χαρακτηρισμό του ως του πρώτου «αντιήρωα στο διάστημα». Ο ίδιος περιέγραψε τον αγώνα του με φαινόμενα όπως το σύνδρομο διαστημικής προσαρμογής και με την απεγνωσμένη του ανάγκη να καπνίσει ένα τσιγάρο: είχε εγκαταλείψει το κάπνισμα από την αρχή της αστροναυτικής του εκπαιδεύσεως, ενώ προηγουμένως κάπνιζε 4 πακέτα την ημέρα. Πριν από την εκτόξευση, όταν ερωτήθηκε τι θα αποζητούσε με μεγαλύτερη ανυπομονησία μόλις επέστρεφε στη Γη, απάντησε: «Δεν μπορώ να περιμένω να καπνίσω». Αργότερα τα άλλα μέλη της αποστολής στον Μιρ ανάφεραν σε σχέση με τη ναυτία του Ακιγιάμα ότι «δεν είχαν δει ποτέ πριν έναν άνθρωπο να κάνει τόσο πολύ εμετό».

Αρχικώς η τηλεθέασή του στο TBS ήταν υψηλή, αλλά στα μέσα της εβδομάδας μειώθηκε σε λίγο παραπάνω από το μέσο επίπεδο. Η εταιρεία, σύμφωνα με κάποιες αναφορές, είχε καθαρές απώλειες 7,4 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Ο Ακιγιάμα επέστρεψε στη Γη στις 10 Δεκεμβρίου 1990, μετά από παραμονή 7 ημερών και 21 ωρών στο διάστημα (ή 7x24 +21 = 189 ωρών), με το Soyuz TM-10 μαζί με τους κοσμοναύτες Γκενάντι Μανακόφ και Γκενάντι Στρεκάλοφ.

 Μετά τη διαστημική πτήση 
Ο Ακιγιάμα επέστρεψε στον TBS μετά τη διαστημική αποστολή του και έγινε υποδιευθυντής της Διευθύνσεως εξωτερικών ειδήσεων του TBS. Τον Απρίλιο του 1991, μαζί με μια ομάδα Ιαπώνων δημοσιογράφων, γύρισε μια ταινία για την κατάσταση της λίμνης Αράλης στο Καζακστάν. Παραιτήθηκε ωστόσο πρόωρα από το TBS, το 1995 (σε ηλικία 53 ετών), εξαιτίας διαφωνιών. Το ίδιο έτος πήρε διαζύγιο από τη σύζυγό του, την Κιόκο, με την οποία είχαν έναν γιο και μια κόρη, και έφυγε από το Τόκιο.

Από τον Ιανουάριο του 1996, άρχισε να ασχολείται με τη βιολογική γεωργία, καλλιεργώντας ρύζι και μανιτάρια στην κωμόπολη Τακίνε, κοντά στην πόλη Ταμούρα του Νομού Φουκουσίμα. Επίσης συνέγραψε βιβλία και έδωσε διαλέξεις με θέμα κυρίως περιβαλλοντικά θέματα. Τον Μάρτιο του 2011 αντιμετώπισε την πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα και υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το αγρόκτημά του.

Την 1η Νοεμβρίου 2011 ο Τογιοχίρο Ακιγιάμα έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τεχνών και Σχεδίου του Κιότο.  

 Τιμητικές διακρίσεις 
Ο Ακιγιάμα δέχθηκε αρκετά βραβεία και παράσημα, μεταξύ των οποίων και τα εξής:

 1990 (10 Δεκεμβρίου): παράσημο του Τάγματος της Φιλίας των Λαών, Σοβιετική Ένωση
 1991: Μητροπολιτικό πολιτιστικό τιμητικό Βραβείο του Τόκιο
 2000: Βραβείο της Ιαπωνική Εταιρείας Βιολογικών επιστημών στο Διάστημα
 2011: Μετάλλιο Αξίας στην Εξερεύνηση του Διαστήματος (12 Απριλίου 2011, Ρωσία), «για μια μεγάλη συνεισφορά στην ανάπτυξη της διεθνούς συνεργασίας στο πεδίο της επάνδρωμένης εξερευνήσεως του διαστήματος»

 Δημοσιεύσεις 
Ο Ακιγιάμα έγραψε αναφορές για το διαστημικό του ταξίδι (στην ιαπωνική γλώσσα), που δημοσιεύθηκαν αργότερα. Επίσης συνεργάσθηκε στη συγγραφή άρθρων και βιβλίων σχετικών με την ανάπτυξη του διαστημικού τουρισμού και της διαστημικής καλλιέργειας φυτών.

 Journey around agriculture, 1η Μαρτίου 1998
 Japanese astronaut official photographic record collection (1991), ISBN 4096805912
 Farmer's Diary (1998), ISBN 4104248010
 Space – 1η Αυγούστου 1992
 Space (above), Bungei Bunko – 1 Αυγούστου 1995
 Space (below) (Bungei Bunko) – 1 Αυγούστου 1995
 To living with agriculture – earth and space (1999), ISBN 4000001809
 Space Specialist 9 Days - First Japanese Astronaut Experience All Records – 1η Φεβρουαρίου 1991
 This is a space correspondent! I went to space! – 1η Φεβρουαρίου 1991
 Hoe and Spacecraft – 30 Νοεμβρίου 2007

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ο Τ. Ακιγιάμα στο Spacefacts

Κατηγορία:Ιάπωνες αστροναύτες
Κατηγορία:Ιάπωνες δημοσιογράφοι
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος της Φιλίας των Λαών