Σαντζάκι της Οχρίδας

Το Σαντζάκι της Οχρίδας (οθωμανικά τουρκικά: Sancak-i/Liva-i Ohri, , , ) ήταν δευτέρας τάξεως οθωμανική επαρχία (σαντζάκι ή λιβάς), η οποία περιελάμβανε την επικράτεια του Ηγεμονία του Πρίλεπ, ένα βασίλειο στη Μακεδονία που κυβερνήθηκε από τον Οθωμανό υποτελή πρίγκιπα Μάρκο μέχρι το θάνατό του στη μάχη του Ρόβιν.

Όταν ιδρύθηκε το σαντζάκι της Οχρίδας το 1395, αποτελούσε μέρος του Εγιαλέτι της Ρούμελης  και ήταν ένα από τα παλαιότερα εδραιωμένα σαντζάκια του. Πριν γίνει μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1395, η επικράτειά της ανήκε στο βασίλειο του πρίγκιπα Μάρκο. Στην αρχή η κομητεία της ήταν η Μπίτολα και αργότερα η Οχρίδα, γι' αυτό και αναφέρεται στις πηγές ως Σαντζάκι του Μοναστηρίου (Μπίτολα).

Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με το μεταγενέστερο Σαντζάκι του Μοναστηρίου, που ιδρύθηκε το 1826 από το ανατολικό τμήμα του σαντζάκι της Οχρίδας και το οποίο αντικατέστησε εξ ολοκλήρου το τελευταίο το 1864. Η επικράτεια του σαντζακιού της Οχρίδας άλλαξε με την πάροδο του χρόνου.

Το 1406 σαντζάκμπεη της Οχρίδας ήταν ο Τζιουνεΐτ Μπέης. Το 1464 και το 1465, σαντζάκμπεης του σαντζακιού της Οχρίδας ήταν ο Μπαλαμπάν Μπαντέρα, διάσημος για τις μάχες του εναντίον του Σκεντέρμπεη, αντικαθιστώντας τον Σερεμέτ μπέη σε αυτή τη θέση. Αν και ο Χαλίλ Ιναλτζίκ εξηγεί ότι το Σαντζάκι του Ελμπασάν ιδρύθηκε αμέσως μόλις χτίστηκε το φρούριο του Ελμπασάν το 1466, με βάση τα αρχεία του Τουρσούν Μπεγκ υπάρχει η πιθανότητα ότι το Ελμπασάν ήταν πρώτο μέρος του σαντζακιού της Οχρίδας.

Οι επίσημες οθωμανικές απογραφές οργανώθηκαν το 1467, το 1519 (συλλογική απογραφή) και το 1583 στην επικράτεια του σαντζακιού της Οχρίδας. Η απογραφή από τις αρχές του 16ου αιώνα κατέγραψε ότι το σαντζάκι της Οχρίδας είχε τους καζάδες (περιοχές) της Οχρίδας, του Ντεμπάρ, του Ακτσαχισάρ (Κρούγια) και του Ματ και είχε 4 πόλεις, 6 φρούρια, 849 χωριά, 32.648 χριστιανικές οικογένειες και 623 μουσουλμανικές οικογένειες.

Σύμφωνα με την απογραφή του 1583, το σαντζάκι της Οχρίδας είχε τρεις καζάδες με 13 ναχιγιέ. Μετά από μεταγενέστερη επέκταση, το σαντζάκι της Οχρίδας είχε 22 ναχιγιέ, 6 στην περιοχή της Μακεδονίας και 16 στην Αλβανία. Στο σαντζάκι αυτό υπήρχε σημαντική παρουσία Αλβανών.

Το φθινόπωρο του 1794 ο Καρά Μαχμούτ Μπουσάτι, ο οποίος ήταν ο πασάς του Πασαλίκι της Σκόδρας, απέκτησε τον έλεγχο του σαντζακιού της Οχρίδας. Από το 1796 έως το 1797 διοικούνταν από τον Μουχτάρ Πασά, γιο του Αλή Πασά. Από το 1820 έως το 1831, το σαντζάκι της Οχρίδας βρισκόταν υπό τον έλεγχο ενός άλλου πασά του Πασαλίκι της Σκόδρας, του Μουσταφά Πασάς Μπουσάτλι.

Η διοικητική διαίρεση του Εγιαλέτι της Ρούμελης μεταρρυθμίστηκε, με βάση το σουλτανικό χατισερίφ της 21ης Ιουνίου 1836, και τα εδάφη των σαντζακιών του άλλαξαν ουσιαστικά, ενώ το σαντζάκι της Οχρίδας έγινε αρπαλίκ (μετ. μεγάλη περιουσία) της Βαλιδέ Σουλτάν. Μέχρι το 1864 αποτελούσε τμήμα του Εγιαλέτι του Μοναστηρίου, ενώ ο καζάς της Κρούγια, μεταξύ άλλων, ενσωματώθηκε στο Σαντζάκι της Σκόδρας. Όπως προαναφέρθηκε, μετά την ίδρυση του Βιλαέτι του Μοναστηρίου το 1864, το σαντζάκι της Οχρίδας έπαψε να υπάρχει και η επικράτειά του ενσωματώθηκε στο σαντζάκι του Μοναστηρίου (πρώτο ιδρύθηκε ως σαντζάκι, ξεχωριστό από το σαντζάκι της Οχρίδας, το 1826).http://tarihvemedeniyet.org/documents/makaleler/20.%20yy%20Osmanli%20Vilayetleri.pdf Ottoman Provinces before 1908

Ιστορία
Ο Δωρόθεος, ο Αρχιεπίσκοπος της Αχρίδας και οι γραφείς και οι βογιάροι του εκπατρίστηκαν στην Κωνσταντινούπολη το 1466 πιθανότατα λόγω της αντι-οθωμανικής τους δράσης κατά την εξέγερση του Σκεντέρμπεη. Το 1467 πολλοί χριστιανοί από τα Σκόπια, την Οχρίδα, τις Σέρρες και την Καστοριά εκτοπίστηκαν βίαια στο Ελμπασάν, ένα νέο οθωμανικό φρούριο στην Αλβανία.

Οι αγρότες του σαντζακιού της Οχρίδας συμμετείχαν για δέκα χρόνια στην αντιοθωμανική εξέγερση του 1564 των αγροτών από το Μορίχοβο και το Πρίλεπ. Στις 25 Ιουλίου 1571 προτάθηκε να χωριστεί το Σαντζάκι της Οχρίδας σε δύο μέρη, προκειμένου να αυξηθεί η δημόσια ασφάλεια σε κατάσταση συνεχών εξεγέρσεων σε αυτό το σαντζάκι.

Το 1613 οι οθωμανικές αρχές διέταξαν την καταστροφή όλων των νεόκτιστων χριστιανικών εκκλησιών στα χωριά του σαντζακιού της Οχρίδας. Ο Εβλιγιά Τσελεμπή αφιέρωσε ένα ολόκληρο κεφάλαιο του έργου του Seyahatname στο σαντζάκι της Οχρίδας.

Παραπομπές

Κατηγορία:Οθωμανική Αλβανία
Κατηγορία:Οθωμανική Βόρεια Μακεδονία
Οχρίδας
Κατηγορία:Ιστορία της Αλβανίας
Κατηγορία:Ιστορία της Βόρειας Μακεδονίας
Κατηγορία:Οχρίδα