Yakovlev Yak-11

Το Yakovlev Yak-11 (, ονομασία αναφοράς ΝΑΤΟ: «Moose») ήταν μονοκινητήριο εκπαιδευτικό αεροσκάφος το οποίο χρησιμοποιήθηκε από τη Σοβιετική Πολεμική Αεροπορία καθώς και τις αεροπορικές δυνάμεις χωρών του Συμφώνου της Βαρσοβίας ή φίλα προσκείμενων στη Σοβιετική Ένωση.

Σχεδιασμός και ανάπτυξη
μικρογραφία|Σοβιετικό Yakovlev Yak-11, με διακριτικά της Πολωνικής αεροπορίας
Στα μέσα του 1944 ξεκίνησαν στο Γραφείο Σχεδιασμού Yakovlev οι εργασίες ανάπτυξης νέο εκπαιδευτικού αεροσκάφους έχοντας ως βάση το μαχητικό Yak-3, χωρίς όμως να δοθεί προτεραιότητα στο συγκεκριμένο εγχείρημα διότι ήταν ακόμα εν εξελίξει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.Gunston 1995, p. 469. Το πρώτο πρωτότυπο πέταξε στα τέλη του 1945 και ονομάζονταν τότε Yak-UTI ή Yak-3UTI. Ήταν βασισμένο στο Yak-3U αλλά προωθούνταν από τον νέο επτακύλινδρο αστεροειδή κινητήρα Shvetsov ASh-21 αντί για τον ASh-82 των Yak-3U.Gordon Komissarov and Komissarov 2005, p. 249. Η ολομεταλλικής κατασκευής πτέρυγα του νέου αεροσκάφους ήταν πανομοιότυπη με του Yak-3U ενώ η άτρακτός του ήταν μικτής κατασκευής, με ξύλινα και μεταλλικά τμήματα. Πιλότος και παρατηρητής κάθονταν ο ένας πίσω  από τον άλλο στο επίμηκες κόκπιτ. Ο οπλισμός αποτελούνταν από ένα συγχρονισμένο πολυβόλο UBS των 12,7 mm ενώ υπήρχε δυνατότητα μεταφοράς δύο βομβών των 100 kg στα φτερά.

Το 1946 πέταξε ένα βελτιωμένο πρωτότυπο με τροποποιημένο κόκπιτ και τον κινητήρα εγκατεστημένο πλέον σε στηρίγματα απορρόφησης κραδασμών. Σε αυτή τη μορφή το αεροσκάφος πέρασε τις κρατικές δοκιμές αποδοχής τον Οκτώβριο του 1946 και η παραγωγή του ξεκίνησε τον επόμενο χρόνο σε εργοστάσια στο Σαράτοφ και το Λένινγκραντ.Gunston and Gordon 1997, p. 99.

Τα αεροσκάφη παραγωγής ήταν βαρύτερα από τα πρωτότυπα, ενώ σε μεταγενέστερες παρτίδες τοποθετήθηκε μη ανασυρόμενος ουραίος τροχός και διαφοροποιημένες έλικες. Ενίοτε παραδίδονταν με πολυβόλο ShKAS των 7,62 mm αντί του UBS, ενώ σε ορισμένα αεροσκάφη εγκαταστάθηκαν περισκόπια που επέτρεπαν στον πιλότο να βλέπει πίσω. Μεταξύ 1947 και 1955 παρήχθησαν 3859 αεροσκάφη στην ΕΣΣΔ και 707 επιπλέον αεροσκάφη κατασκευάστηκαν κατόπιν αδείας από τη Let στην Τσεχοσλοβακία ως C-11.Gordon Komissarov and Komissarov 2005, pp. 250–251.

 Αναβάθμιση 
Το 1951 το Γραφείο Σχεδιασμού Yakovlev αναβάθμισε το Yak-11. Προστέθηκε ανασυρόμενο τρίκυκλο σύστημα προσγείωσης και προτάθηκε το Yak-11 να διατίθεται σε δύο εκδόσεις: το αεροσκάφος βασικής εκπαίδευσης Yak-11U και το προκεχωρημένης εκπαίδευσης Yak-11T, που ήταν εξοπλισμένο με συστήματα παρόμοια με των σύγχρονων του αεριωθούμενων μαχητικών. Στη νέα του διάταξη το Yak-11 μετέφερε ελαττωμένες ποσότητες καυσίμου και δεν μπορούσε να αποπροσγειώνεται σε τραχείς ή χιονισμένους τροχοδρόμους και έτσι απορρίφθηκε από τη Σοβιετική Πολεμική Αεροπορία αν και ορισμένα κατασκευάστηκαν στην Τσεχοσλοβακία ως C-11U.Gordon Komissarov and Komissarov 2005, p. 251.

 Επιχειρησιακή ιστορία 

Τα Yak-11 άρχισαν να εντάσσονται σε υπηρεσία το 1947 και εξελίχθηκαν στα κυριότερα αεροσκάφη προκεχωρημένης εκπαίδευσης της Σοβιετικής Αεροπορίας και του Εθελοντικού Συνδέσμου για τη Συνεργασία Στρατού, Αεροπορίας και Ναυτικού.Gordon Komissarov and Komissarov 2005, p. 250. Τόσο τα Yak-11 όσο και τα τσεχοσλοβάκικα C-11 χρησιμοποιήθηκαν σε όλες τις χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας και εξήχθησαν σε δεκαοκτώ χώρες, συμπεριλαμβανομένων πολλών αφρικανικών, μεσανατολικών και ασιατικών.

Οι Αιγύπτιοι χρησιμοποίησαν εκτενώς τα Yak-11 που προμηθεύτηκαν κατά την επέμβασή τους στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης. Τα αεροσκάφη τους, που μπορούσαν να φέρουν ρουκέτες Sakr των 78 mm και δύο πολυβόλα, χρησιμοποιήθηκαν σε ρόλο εγγύς υποστήριξης.

Επίσης τα βορειοκορεάτικα Yak-11 χρησιμοποιήθηκαν σε μάχες στον Πόλεμο της Κορέας, με ένα από αυτά να είναι μάλιστα το πρώτο βορειοκορεατικό αεροσκάφος που καταρρίφθηκε από τους Αμερικανούς  (συγκεκριμένα από ένα North American F-82 Twin Mustang στις 27 Ιουνίου 1950).Thompson 2001, pp. 160–161. Στην Ανατολική Γερμανία τα Yak-11 χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρριψη αμερικανικών κατασκοπευτικών αερόστατων.

Δείτε επίσης
 Αεροσκάφη που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Yak-11
Yakovlev Yak-3

 Συγκρίσιμα αεροσκάφη
Boulton Paul Balliol
Fiat G.49
North American T-6 Texan
PZL TS-8 Bies
Soko 522
Valmet Vihuri

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

 Gordon, Yefim, Dmitry Komissarov and Sergey Komissarov. OKB Yakovlev: A History of the Design Bureau and its Aircraft. Hinkley, UK: Midland Publishing, 2005. .
 Gunston, Bill.  The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft 1975–1995. London, UK: Osprey, 1995. .
 Gunston, Bill and Yefim Gordon. Yakovlev Aircraft since 1924. London, UK: Putnam Aeronautical Books, 1997. .

 Thompson, Warren. "Twin Mustang in Korea". International Air Power Review. Volume 3, Winter 2001/2002. Norwalk, Connecticut, USA:AIRtime Publishing. . . pp. 156–167.


Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Yak-011
Κατηγορία:Εκπαιδευτικά αεροσκάφη
Κατηγορία:Εμβολοκινητήρια στρατιωτικά αεροσκάφη