Σιδηροδρομικός Σταθμός Ξιφιανής

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Ξιφιανής ή Ξιφώνιας αποτελούσε την σιδηροδρομική υποδομή που εξυπηρετούσε τον οικισμό της Ξιφιανής στο Νομό Πέλλας και βρισκόταν επί της στενού εύρους Σιδηροδρομικής Γραμμής Σκύδρας - Αριδαίας - Προμάχων.

Οι υποδομές του επιβατικού σταθμού υφίστανται έως σήμερα και έχουν μετατραπεί σε υποστηρικτικό κτήριο αθλητικών υποδομών.

 Ιστορικό 

 Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής (1914-1918) 
Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Σύμμαχοι, σε συνεργασία με την Ελληνική Κυβέρνηση, έλαβαν την απόφαση να κατασκευάσουν μια στενού εύρους σιδηροδρομική γραμμή (τύπου Decauville). Η γραμμή αυτή προβλεπόταν να συνδεθεί με τη βασική σιδηροδρομική αρτηρία Θεσσαλονίκης - Μοναστηρίου, δημιουργώντας έτσι έναν κρίσιμο δίκτυο ανεφοδιασμού κατά την διάρκεια του πολέμου. Ο κύριος σκοπός αυτού του έργου ήταν η διαρκής και ασφαλής μεταφορά πολεμοφοδίων και στρατιωτικών δυνάμεων προς το μέτωπο της Αλμωπίας, το οποίο απαιτούσε σταθερή υλικοτεχνική υποστήριξη.

Η κατασκευή της γραμμής ξεκίνησε μεταξύ 1915 και 1916 και ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγους μήνες, επιτρέποντας τη δημιουργία μιας αυτόνομης σιδηροδρομικής σύνδεσης από τη Σκύδρα έως την Αριδαία. Μέρος αυτού του εγχειρήματος ήταν και η κατασκευή του Σιδηροδρομικού Σταθμού Ξιφιανής, ο οποίος είχε σημαντικό ρόλο στον ανεφοδιασμό των πολεμικών συρμών, καθώς και στη μεταφορά στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμού.

 Μεσοπολεμική περίοδος (1919-1939) και αξιοποίηση της γραμμής 
Μετά το τέλος του πολέμου, η σιδηροδρομική γραμμή πέρασε στην κυριότητα του ελληνικού κράτους. Από το 1924, η διαχείρισή της ανατέθηκε στην εταιρεία «Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας», η οποία ανέλαβε τη λειτουργία τόσο επιβατικών όσο και εμπορευματικών δρομολογίων. Η γραμμή αυτή λειτούργησε ως ένα βασικό μεταφορικό μέσο της περιοχής για περίπου πέντε χρόνια, εξυπηρετώντας τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων και της οικονομίας. Ωστόσο, το 1929, η γραμμή ενσωματώθηκε στο δίκτυο των Σιδηροδρόμων Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ), σηματοδοτώντας μια νέα φάση στη λειτουργία της.

 Αναστολή λειτουργίας και κατεδάφιση (1936) 
Στα μέσα της δεκαετίας του 1930, η διοίκηση των ΣΕΚ έκρινε ότι η σιδηροδρομική γραμμή δεν ήταν πλέον οικονομικά βιώσιμη. Ο περιορισμένος αριθμός επιβατών, σε συνδυασμό με τη χαμηλή εμπορική δραστηριότητα, οδήγησαν στην απόφαση διακοπής της λειτουργίας της το 1936. Ως αποτέλεσμα, η γραμμή σταμάτησε να χρησιμοποιείται και ξεκίνησε η αποξήλωσή της, περιλαμβάνοντας τόσο τις ράγες όσο και ορισμένες συναφείς υποδομές.

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Ξιφιανής, αν και ανέστειλε την λειτουργία του δεν κατεδαφίστηκε, καθώς σήμερα αποτελεί υποστηρικτικό κτήριο αθλητικών υποδομών του οικισμού, έχοντας ταυτόχρονα απωλέσει την αρχιτεκτονική του ταυτότητα.

 Δομή Σταθμού 
Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζεται διαγραμματικά η οργάνωση του χώρου και των αντίστοιχων σιδηροδρομικών ανταποκρίσεων.
Επίπεδο
Ε1Πλευρική αποβάθρα, πόρτες στα δεξιά/αριστεράΑποβάθρα 1Α25x25εσ προς Αριδαία (Υδραία) →Αποβάθρα 1Β25x25εσ προς Σκύδρα (Άψαλος)  ←

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Σιδηροδρομική γραμμή Σκύδρας - Αριδαίας - Προμάχων
Κατηγορία:Σιδηροδρομικοί σταθμοί στην Πέλλα
Κατηγορία:Σιδηροδρομικοί σταθμοί που εγκαινιάστηκαν το 1916