Άλογο του Αξιού

Το Άλογο του Αξιού είναι μια φυλή άγριων αλόγων που ενδημεί στο δέλτα του Αξιού, στη Μακεδονία, στη βόρεια Ελλάδα. Αυτά τα ανθεκτικά, μεσαίου μεγέθους ζώα, που σχετίζονται στενά με τις φυλές του Πίνδου και της Θεσσαλίας, προέρχονται από άλογα εργασίας που απελευθερώθηκαν από τους ντόπιους Έλληνες αγρότες τη δεκαετία του 1960 και του 1970. Οι πλούσιοι υγρότοποι που σχηματίζονται από το δέλτα τους προσφέρουν ένα ευνοϊκό βιότοπο, επιτρέποντάς τους να επιβιώσουν ως άγριες αγέλες στο εθνικό πάρκο που δημιουργήθηκε στη συνέχεια. Το 2010, υπήρχαν λιγότερα από εκατό άλογα, γεγονός που κατατάσσει τον Άξιο ανάμεσα στους πληθυσμούς ιπποειδών που βρίσκονται σε κρίσιμο κίνδυνο εξαφάνισης. Αυτά τα άλογα, που μπορούν να κινηθούν στο νερό, αποτελούν πλέον σημαντικό πόλο έλξης για τους τουρίστες που επισκέπτονται την Ελλάδα. Ωστόσο, η φυλή αντιμετωπίζει αρκετές απειλές, συμπεριλαμβανομένου του ανταγωνισμού για τροφή από τα βοοειδή και της σύλληψης φοράδων από τους αγρότες, και η μακροπρόθεσμη επιβίωσή της δεν είναι διασφαλισμένη.

 Ιστορία 
Σύμφωνα με τον Ιωάννη Μενεγάτο, καθηγητή Γεωπονίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το βαλκανικό πόνυ, πρόγονος των σημερινών ελληνικών πόνι, μπορεί να χωριστεί σε δύο τύπους: το ορεινό και το πεδινό. Ειδικά για το δέλτα του Αξιού, το άλογο του Αξιού ανήκει στη δεύτερη ομάδα. Αυτά τα ζώα είναι απόγονοι γεωργικών αλόγων, που εγκαταλείφθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970, λόγω της μηχανοποίησης αυτής της δραστηριότητας. Τα άλογα απελευθερώνονται στο δέλτα του Αξιού, έναν υγρότοπο όπου βρίσκουν άφθονη πηγή τροφής και όπου αναπαράγονται. Ωστόσο, η παρουσία τους είναι μερικές φορές ενοχλητική για τους ντόπιους αγρότες, καθώς αφήνουν τον βιότοπό τους σε περιόδους πλημμύρας και αναζητούν πηγές τροφής στις γύρω καλλιέργειες, τις οποίες καταστρέφουν. Το 1997, μια επίσημη καταμέτρηση αποκάλυψε περίπου 80 άλογα.

Το 2008, οι υπεύθυνοι του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού, Λουδίας, Αλιάκμονα πραγματοποίησαν μελέτη για τον χαρακτηρισμό αυτού του πληθυσμού ιπποειδών. Μέτρησαν πέντε ομάδες και μερικά απομονωμένα άλογα, όλα σε καλή φυσική κατάσταση. Ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2007-2013 θα προσφέρει καταφύγιο για αυτά τα άλογα και ένα παρατηρητήριο για τον οικοτουρισμό. Από το 2008 έως το 2012, ωστόσο, σύμφωνα με την Αμάλθεια, την ελληνική ένωση για την προστασία των μικρών φυλών ζώων, δεν εφαρμόστηκαν τα συγκεκριμένα μέτρα διαχείρισης.

 Περιγραφή 
Θεωρούνται ως πόνυ, συγγενεύουν στενά με τις ράτσες της Πίνδου και της Θεσσαλίας. Μερικά πιθανότατα έχουν διασταυρωθεί με καθαρόαιμα άλογα. Η διαμόρφωση αυτών των άλογων είναι ομοιόμορφη, με μεσαίο μέγεθος και στιβαρό κορμό.

Όπως όλα τα άλογα στη φύση, τα πόνυ του Αξιού ζουν σε αγέλες που περιλαμβάνουν έναν επιβήτορα αναπαραγωγής και αρκετές φοράδες, με επιβήτορες χωρίς κοπάδι να σχηματίζουν ομάδες μεμονωμένων αρσενικών. Δεν έχουν ιδιοκτήτη. Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας είναι οι πληγές και η ανθράκωση.

Οι γουνές τους περιλαμβάνουν τα γκρι, δάφνη, καφέ φώκιας, μαύρο, καστανί και ροάν.

 Τουρισμός 
Οι μελέτες χαρακτηρισμού έδειξαν ότι η παρουσία αυτών των αλόγων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη του ιππικού τουρισμού στην Ελλάδα. Πράγματι, η παρουσία των άγριων αλόγων συμβάλλει στην ελκυστικότητα της περιοχής στην οποία ζουν.

Τα άλογα του Αξιού αποτελούν πλέον σημαντικό κομμάτι της πανίδας της περιοχής, προσελκύοντας την προσοχή των επισκεπτών τουριστών. Ιστότοποι αφιερωμένοι στην περιήγηση στα αξιοθέατα στην Ελλάδα αναφέρουν την παρουσία τους, όπως και ένας οδηγός για την παρατήρηση πουλιών στην Ελλάδα, τονίζοντας τη «μεγαλειώδη» πτυχή της παρακολούθησης αλόγων στο νερό.

 Κατανομή και απειλές 
Τα άλογα θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος του οικοσυστήματος του Δέλτα Αξιού. Ανταγωνίζονται με τα οικόσιτα βοοειδή και τα πρόβατα για πρόσβαση σε πόρους τροφίμων, ενώ τα ζώα αποτελούν την κύρια πηγή υποβάθμισης του εδάφους και του περιβάλλοντος. Παρά την παρουσία λύκων, αυτά τα άλογα δεν φαίνεται να υποφέρουν από κάποια σημαντική θήρευση.

Οι κύριες απειλές για αυτούς είναι η παρουσία παράνομων χωματερών, παράνομα ανεγερμένων περιφράξεων και αποσυντιθέμενων πτωμάτων ζώων στο έδαφος, που αποτελούν την αιτία της μόλυνσης. Η περιοχή επηρεάζεται από τον πυρετό του Δυτικού Νείλου και τα θηλυκά πιθανότατα αιχμαλωτίζονται τακτικά από τους ντόπιους, θέτοντας επίσης σε κίνδυνο την επιβίωση αυτού του πληθυσμού.

Το 2008, καταμετρήθηκαν περίπου 68 άλογα, που σημαίνει ότι οι αριθμοί της φυλής είναι σταθεροί ή μειώνονται ελαφρά. Τα περισσότερα ζουν στο δέλτα του Αξιού, με άλλους 20 περίπου σε ένα νησί έξω από το δέλτα του ποταμού κοντά στη Θεσσαλονίκη. Υπάρχουν και μερικά κοντά στον Αλιάκμονα ποταμό. Το 2010, ο πληθυσμός παρέμεινε περίπου στους 90, και ο οδηγός Delachaux αναφέρει επίσης 90 άλογα. Αυτό τοποθετεί τον Αξιό ανάμεσα στις κρίσιμα απειλούμενες ράτσες αλόγων. Αν και η περιοχή έχει κηρυχθεί εθνικός δρυμός και έχει ταξινομηθεί ως Natura 2000, η μακροπρόθεσμη επιβίωση της φυλής δεν είναι εξασφαλισμένη.

 Δείτε επίσης 

 Πόνυ Πίνδου
 Κατάλογος φυλών αλόγων
 Άλογα στην Ελλάδα

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Φυλές αλόγων