Άννα Φιλοσόφοβα

Η Άννα Πάβλοβνα Φιλοσόφοβα (ρωσ. Анна Павловна Философова, 5 Απριλίου 1837 – 17 Μαρτίου 1912), το γένος Ντιαγκίλεφ (Дягилев), ήταν Ρωσίδα φεμινίστρια, ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών και ευεργέτιδα.

Η Άννα γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη, σε μια πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια, της οποίας ήταν το μεγαλύτερο από τα εννέα παιδιά (ανεψιός της ήταν ο γνωστός κριτικός τέχνης και χορογράφος Σεργκέι Ντιαγκίλεφ). Ωστόσο, όπως ήταν η συνήθεια της εποχής για τα κορίτσια, δεν πήγε ποτέ σχολείο, αλλά εκπαιδεύθηκε από δασκάλους στο σπίτι. Κατόπιν την πάντρεψαν σε ηλικία 18 ετών με τον Βλαντίμιρ Φιλοσόφοφ. Με τον σύζυγό της απέκτησαν 6 παιδιά.

Αρχικώς η Φιλοσόφοβα ενδιαφέρθηκε για την άθλια κατάσταση των δουλοπάροικων, ενώ έγινε φεμινίστρια μετά τη συμμετοχή της στις συνάξεις της Μαρία Τρούμπνικοβα, η οποία την ενημέρωσε για το θέμα. Μαζί με την Τρούμπνικοβα και τη Ναντέζντα Στάσοβα, η Φιλοσόφοβα υπήρξε μία από τις πρώτες ηγέτιδες του γυναικείου κινήματος στη Ρωσία. Οι τρεις φίλες και σύμμαχοι ίδρυσαν και διοίκησαν αρκετά φιλανθρωπικά ιδρύματα που αποσκοπούσαν στο να προάγουν τη γυναικεία μόρφωση και πολιτιστική και οικονομική ανεξαρτησία, όπως την «Εταιρεία φθηνής στεγάσεως και άλλων ωφελειών για τους πολίτες της Αγίας Πετρουπόλεως». Η Φιλοσόφοβα διετέλεσε πρόεδρος αυτής της εταιρείας για αρκετά χρόνια. Επιπλέον η Φιλοσόφοβα ίδρυσε ένα μεικτό σχολείο σε κτήμα της οικογένειάς της.

Αργότερα οι τρεις γυναίκες πίεσαν αποτελεσματικά την κυβέρνηση να επιτρέψει την ανώτατη εκπαίδευση στις γυναίκες. Δημιουργήθηκαν έτσι η Σχολή μαθημάτων «Βλαντιμίρσκυ» και κυρίως η Σχολή μαθημάτων Μπεστούζεφ, το μεγαλύτερο και σημαντικότερο ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαιδεύσεως για γυναίκες στην ιστορία της Αυτοκρατορικής Ρωσίας. Υπήρχαν ωστόσο αντιδράσεις, γεγονός που σήμαινε ότι οι επιτυχίες των τριών ήταν κάποτε περιορισμένες ή και ανατρέπονταν. Μάλιστα πό το 1879 έως το 1881 η Φιλοσόφοβα είχε εξοριστεί στο εξωτερικό ως ύποπτη για φιλοεπαναστατική στάση. Μετά την επιστροφή της στη Ρωσία συνέχισε την ακτιβιστική και φιλανθρωπική της δράση υπέρ των γυναικών της Ρωσίας. Υπήρξε η μόνη από την τριάδα των γυναικών που έζησε αρκετά ώστε να δει και να συμμετάσχει στη Ρωσική επανάσταση του 1905, ενώ το 1908 προήδρευσε του πρώτου Ρωσικού Συνεδρίου Γυναικών, καθιστάμενη μια σεβάσμια μορφή του φεμινισμού. Απεβίωσε στην Αγία Πετρούπολη σε ηλικία 75 ετών και η κηδεία της συγκέντρωσε χιλιάδες άνδρες και γυναίκες.

Παραπομπές

Φιλοσοφοβα, Αννα