Έρικ Χάακονσον

Ο Έρικ Χάακονσον, γνωστός επίσης ως Έρικ του Χλάθιρ ή Έρικ Α΄ της Νορβηγίας, παλαιά νορβηγικά: Eiríkr Χάκοναρσον (δεκαετία 960 - δεκαετία 1020), ήταν κόμης τού Λάντε, κυβερνήτης της Νορβηγίας και κόμης (jarl) της Νορθούμπρια. Ήταν γιος του κόμη Χάακον Σίγκουρδαρσον και αδελφός της θρυλικής Άουντ Χάακονσντοτιρ του Λάντε. Συμμετείχε στη μάχη του Χγιέρουνγκαβαγκρ, στη μάχη του Σβόλντερ και στην κατάκτηση της Αγγλίας από τον βασιλιά Κανούτο τον Μεγάλο. 

 Όνομα 
Ο Έρικ αναφέρεται με διάφορους τρόπους στις μεσαιωνικές πηγές και από τους σύγχρονους μελετητές. Συνήθως ήταν μάρτυρας σε καταστατικά ως Yriv dux (Έρικ δούκας), αλλά το όνομά του γράφεται επίσης Yric, Yrric, Iric, Eiric ή Eric στις Λατινικά και σε παλαιές αγγλικές πηγές του 11ου αι. Στις αρχαίες βορειο-αγγλικές πηγές, χρησιμοποιώντας κανονισμένη ορθογραφία, είναι πιο συχνά Eiríkr jarl (Έρικ κόμης) ή Eiríkr Jarl Hákonarson, αλλά μερικές φορές ως Eirekr. Οι σύγχρονοι ιστορικοί χρησιμοποιούν συνήθως μια παραλλαγή του Εiríkr / Eirik / Eric και του πατρωνύμου του, Hákonarson / Hakonarson / Hakonson, που σημαίνει "γιός του Χάακον". Στα σύγχρονα Νορβηγικά, θα ήταν ο Eirik Håkonsson. Μερικά αγγλικά έργα προτιμούν τον Eric of Hlathir, αναφερόμενος στη Νορβηγική κομητεία του, ή ο Eric of Norway.

 Νεανική ζωή 
Οι κύριες πηγές για τη νεανική ζωή του Έρικ είναι η Φάγκσκινα και η Χέιμσκρινγκλα. Αναφέρουν ότι ο Έρικ ήταν γιος του Χάακον Σιγκουρδαρσον και μιας γυναίκας χαμηλής γενεάς, με την οποία ο Χάακον κοιμήθηκε κατά τη διάρκεια μιας διαμονής στην Όπλαντ.According to Fagrskinna, Hákon was fifteen years old at the time. See Finley, 2004, p. 109. Ο Χαάκον δεν νοιάστηκε καθόλου για το αγόρι, και το έδωσε σε έναν φίλο του, για να τον μεγαλώσει. Heimskringla, Haralds saga gráfeldar, chapter 8. Μια φορά, όταν ο Έρικ ήταν έντεκα ή δώδεκα ετών, αυτός και ο "θετός" του πατέρας είχαν βάλει το πλοίο τους δίπλα στου κόμη Χάακον. Τότε έφτασε ο πιο στενός φίλος του Χάακον, ο Σκόπτι, και ζήτησε από τον Έρικ να μετακινηθεί μακριά για να μπορέσει να δέσει στο λιμάνι δίπλα στον Χάακον, όπως συνήθιζε. Όταν ο Έρικ αρνήθηκε, ο Χάακον θύμωσε από την υπερηφάνεια του αγοριού και τον διέταξε αυστηρά να φύγει. Ο Έρικ, που είχε ταπεινωθεί, δεν είχε άλλη επιλογή παρά να υπακούσει. Τον επόμενο χειμώνα, εκδικήθηκε από την ταπείνωση κυνηγώντας το πλοίο τού Σκόπτι και σκοτώνοντάς τον. Αυτή ήταν η πρώτη επιτυχία του Έρικ, όπως αναφέρθηκε από τον σκαλντ του Eϋγιολφρ ντάδασκαλντ, ο οποίος αναφέρει το περιστατικό στην Μπανταντράπα του. The incident is related both in Fagrskinna and Heimskringla and both cite Bandadrápa as confirmation.Οι σάγκες λένε ότι μετά τη δολοφονία του Σκόπτι, ο Έρικ ταξίδεψε νότια στη Δανία, όπου τον δέχτηκε ο βασιλιάς Χάραλντ Α΄ Κυανόδους. Μετά από έναν χειμώνα στη Δανία, ο Χάραλντ έδωσε στον Έρικ την κομητεία στο Ρομέρικ και το Βίνγκουλμαρκ, περιοχή στο νότο της Νορβηγίας, που υπήρχαν εδώ και καιρό υπό Δανική επιρροή. Στη Χέιμσκρινγκλα αυτή η πληροφορία υποστηρίζεται με ένα κάπως αόριστο στίχο από το Μπανταντράπα. 

 Μάχη του Χγιόρουνγκαβαγκρ 
Η μάχη του Χγιόρουνγκαβαγκρ ήταν η πρώτη μεγάλη αντιπαράθεση του Έρικ. Η μάχη διεξήχθη στη θάλασσα, μεταξύ των κομήτων του Λάιντε και ενός δανικού στόλου εισβολής. Η μάχη περιγράφεται στα μυθιστορήματα των Βόρειων βασιλέων -όπως το Χέιμσγκινγκλα- καθώς και στη μυθιστορία Γιόμσβικινγκα και το Gesta Danorum του Σάξονα του Γραμματικού. Αυτές οι μεταγενέστερες λογοτεχνικές αναφορές είναι φανταστικές, αλλά οι ιστορικοί πιστεύουν ότι περιέχουν έναν πυρήνα αλήθειας. Ορισμένες σύγχρονες σκαλδικές ποιητικές παραπομπές στη μάχη, συμπεριλαμβανομένων στίχων αγπό τον Θόρδρ Koλμπέινσον και τον Tιντρ Χάλκελσον. 

Ο Χάακον Σίγκαρσον ήταν ένας ισχυρός πιστός στους παλαιούς Νορβηγικούς θεούς, και όταν ο βασιλιάς Χάραλντ Α΄ Κυανόδους προσπάθησε να τον αναγκάσει να γίνει Χριστιανός, ο Χάακον διέρρηξε την πίστη του στη Δανία. Μια δανική εισβολή νίκησε στη μάχη του Χιόρουνγκαβαγκρ το 986. Σύμφωνα με το Χάιμσκρινγκλα, ο Έρικ, που προφανώς συμφιλιώθηκε με τον πατέρα του, διοίκησε 60 πλοία στη μάχη, και βγήκε νικητής. Μετά τη μάχη έδωσε το τέταρτο της λείας σε πολλούς από τους Γιομσβίκινγκς, συμπεριλαμβανομένου του Βαγκν Άκασον.

 Εξορία 
δεξιά|μικρογραφία|Τοποθεσίες των μαχών και επιδρομών του Έρικ στη Σκανδιναβία και τη Βαλτική. Τα σύγχρονα σύνορα παρουσιάζονται ως αναφορά.
Το 995, όταν ο Όλαφρ Τρύγκβασον κατέλαβε την εξουσία ως βασιλιάς της Νορβηγίας, ο Έρικ αναγκάστηκε να εξοριστεί στη Σουηδία.Historia Norvegiae (Ekrem 2003, p. 95) says that Eric went to King Sweyn Forkbeard in Denmark but Ágrip (Driscoll 1995, p. 24), Fagrskinna (Finlay 2004, p. 111) and Heimskringla (Snorri Sturluson 1991, p. 193–194) agree that he went to Sweden and Heimskringla cites verses by Þórðr Kolbeinsson to confirm this. Συμμάχησε με τον βασιλιά Όλαφ της Σουηδίας και τον βασιλιά Σβέυν, τού οποίου την κόρη, Γκύδα, νυμφεύτηκε. Χρησιμοποιώντας τη Σουηδία ως βάση του, ξεκίνησε μια σειρά από επιδρομές στην ανατολή. Χρησιμοποιώντας τη γης του βασιλιά Βλαντίμιρ Α΄ του Κιέβου, ο Έρικ λεηλάτησε και έκαψε την πόλη Σταράγια Λαντόγκα (αρχαία νορβηγικά: Αλντέιγκγια). Δεν υπάρχουν γραπτές πηγές της ηπειρωτικής Ευρώπης, που να το επιβεβαιώνουν ή να το διαψεύδουν αυτό, αλλά στη δεκαετία του 1980, οι Σοβιετικοί αρχαιολόγοι ανέλυσαν στοιχεία, που έδειξαν καύση στη Λαντόγκα στα τέλη του 10ου αι. See Jackson 2001, p. 108 or the online edition at . Ο Έρικ λεηλάτησε επίσης στη δυτική Εσθονία (παλαιά νορβηγικά: Aδαλσύσλα) και στο νησί Σααρέμαα (παλαιά σκανδιναβικά: Eϋσύσλα). Σύμφωνα με την περίληψη του Μπαντραντράπα, τη Φαγκρσκίνα, πολέμησε τους Βίκινγκς στη Βαλτική, και επιτέθηκε στο Έστεργκέτλαντ κατά την ίδια περίοδο.Finlay 2004, p. 131.

 Μάχη του Σβόλντερ 
Στη μάχη του Σβόλντερ το 1000, ο Έρικ, ο Σβέυν και ο Όλαφ έστησαν ενέδρα στον βασιλιά Όλαφρ Τρύγκβασον από το νησί του Σβόλντερ. Η θέση αυτή δεν μπορεί πλέον να προσδιοριστεί, καθώς η σχηματισμός της Βαλτικής ακτής έχει τροποποιηθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια των επόμενων αιώνων. Το Σβόλντερ ήταν ένα νησί πιθανότατα στη βόρεια γερμανική ακτή, κοντά στο Ρύγκεν.
δεξιά|μικρογραφία|Η Μάχη του Σβόλντερ , από τον Ότο Σίντινγκ.

 Κράτος της Νορβηγίας 
δεξιά|μικρογραφία|Η διαίρεση της Νορβηγίας μετά τη μάχη του Σβόλντερ σύμφωνα με τη Χέιμσκρινγκλα, που δείχνει την περιοχή υπό τον έλεγχο του Έρικ Χάακονσον (ως φέουδο από το Σβέν Α΄ Διχαλογένειο), του Σβεν Χάκοναρσον ετεροθαλή αδελφό του Έρικ (ως φέουδο από τον Όλαφ τον Σουηδό) και του Σβέιν Α΄ Διχαλογένειου.
Κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του στη Νορβηγία, ο μόνος σοβαρός αντίπαλος του Έρικ ήταν ο Έρλινγκρ Σκγίαλγκσον. Πολύ ισχυρός και προσεκτικός για να αγγίξει, αλλά όχι αρκετά ισχυρός για να αναζητήσει ανοιχτή αντιπαράθεση, διατήρησε μια ανήσυχη ειρήνη και συμμαχία με τους κόμητες καθ' όλη τη διάρκεια της κυριαρχίας τους. Σύμφωνα με τη σάγκα του Γκρέτις, ο Έρικ απαγόρευσε με νόμο τη μονομαχία και εξόρισε τους μπέρσερκς λίγο πριν την αποστολή του στην Αγγλία.Fox 2001, page 39. See  for an alternative translation (by William Morris and Eiríkr Magnússon) of the relevant chapter or  for an edition of the Old Norse text.

 Η κατάκτηση της Αγγλίας 

 Θρησκεία 
Σύμφωνα με τον Θεοδώριχο Μοναχό, ο Έρικ υποσχέθηκε να υιοθετήσει τον Χριστιανισμό αν έβγαινε νικητής από τη μάχη του Σβόλντερ.Theodoricus monachus 1998, p. 18. Η ιστορία Tρύγκβασοναρ του Oντρ Σνόρασον έχει μια πιο περίπλοκη εκδοχή της ιστορίαςOddr Snorrason 2003, p. 127., όπου ο Έρικ αντικαθιστά μια εικόνα του Θωρ στο προβάδισμα τούΣβέιν πλοίου του με έναν χριστιανικό σταυρό. Δεν υπάρχει κάποιο σκαλδικό ποίημα που να το υποστηρίζει αυτό, αλλά οι περισσότερες σάγκες συμφωνούν ότι ο Έρικ και ο Σβέιν  υιοθέτησαν τον Χριστιανισμό, τουλάχιστον επίσημα. Το Φαγκρσκίνα λέει:

"Αυτές οι κόμητες (jarls) είχαν βαπτιστεί και παρέμειναν χριστιανοί, αλλά δεν ανάγκαζαν κανέναν άνθρωπο να γίνει χριστιανός. Επέτρεπαν σε κάθε έναν να κάνει ό,τι ήθελε, και στην εποχή τους ο χριστιανισμός ήταν μειωμένος, έτσι ώστε σε όλο το Ούπλεντ και πάνω από το Θράντχεϊμερ σχεδόν όλα ήταν ειδωλολατρικά, αν και ο χριστιανισμός διατηρήθηκε κατά μήκος της ακτής". Finlay 2004, p. 132.

Η υιοθέτηση του Χριστιανισμού ήταν αναμφίβολα μια πολιτικά ευνοϊκή κίνηση για τους κόμητες, καθώς ήταν σύμμαχοι με τους Χριστιανούς ηγεμόνες της Σουηδίας και της Δανίας. Η εγκατάσταση της ελευθερίας της θρησκείας ήταν επίσης μια έξυπνη πολιτική κίνηση, μετά την βίαιη ιεραποστολική δραστηριότητα του Όλαφρ Τρίγκβασον. Η θρησκευτική πεποίθηση του Έρικ ως Χριστιανού πιθανότατα δεν ήταν ισχυρή.Finnur Jónsson 1924, p. 47. Ενώ οι ποιητές της Αυλής των αντιπάλων τού Έρικ, Όλαφρ Τρίγκβασον και Όλαφρ Χάραλντσον, λογόκριναν στα σχήματα λόγου τις μεταφορές (kennings) των ειδωλολατρών από τη ποίησή τους, και επαινούσαν τον κύριό τους ως Χριστιανό κυβερνήτη, όλη η διασωθείσα ποίηση της Αυλής αφιερωμένη στον Έρικ είναι εντελώς παραδοσιακή. Christiansen 2002, p. 273. Το Μπανταντράπα, που συντάχθηκε κάποια στιγμή μετά το 1000, είναι ρητά παγανιστικό: η επωδός του λέει ότι ο Έρικ κατέκτησε εδάφη σύμφωνα με τη θέληση των ειδωλολατρικών θεών. Ακόμη και η ποίηση του Θορδρ Κόλμπεινσον, που συντάχθηκε όχι νωρίτερα από το 1016, δεν έχει καμία ένδειξη χριστιανικής επιρροής. Σύμφωνα με την Historia Norwegiae και το Αγκρίπ, ο Έρικ εργάστηκε ενεργά για την εξάλειψη του Χριστιανισμού στη ΝορβηγίαDriscoll 1995, p. 35; Ekrem 2003, p. 101. αλλά αυτό δεν επιβεβαιώνεται από άλλες πηγές.

 Έργα που αναφέρουν τον Έρικ 

 Παραπομπές 

 Πηγές 
Campbell, Alistar (editor and translator) and Simon Keynes (supplementary introduction) (1998). Encomium Emmae Reginae. Cambridge University Press. 
Christiansen, Eric (2002). The Norsemen in the Viking Age. Blackwell Publishing. 
Driscoll, M. J. (editor) (1995). Ágrip af Nóregskonungasǫgum. Viking Society for Northern Research. 
Ekrem, Inger (editor), Lars Boje Mortensen (editor) and Peter Fisher (translator) (2003). Historia Norwegie. Museum Tusculanum Press. 
Faulkes, Anthony (editor) (1978). Two Icelandic Stories : Hreiðars þáttr : Orms þáttr. Viking Society for Northern Research. 
Finlay, Alison (editor and translator) (2004). Fagrskinna, a Catalogue of the Kings of Norway. Brill Academic Publishers.  
Fox, Denton and Hermann Pálsson (translators) (2001). Grettir's Saga. University of Toronto Press. 
Henry of Huntingdon (translated by Diana Greenway) (2002). The History of the English People, 1000-1154.  
Jackson, Tatiana (Татьяна Николаевна Джаксон). Austr í Görðum: древнерусские топонимы в древнескандинавских источниках. Moscow, Yazyki Slavyanskoi Kultury, 2001. 
Jónsson, Finnur (1924). Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie. G. E. C. Gad.
Keyser, Rudolph and Carl Rikard Unger (eds.) (1849). Olafs saga hins helga. Feilberg & Landmark.
Oddr Snorrason (translated by Theodore M. Andersson) (2003). The Saga of Olaf Tryggvason. Cornell University Press.  
Snorri Sturluson (translated by Lee M. Hollander). (1991). Heimskringla: History of the Kings of Norway. University of Texas Press. 
Stenton, Frank M. (2001). Anglo-Saxon England. Oxford University Press. 
Theodoricus monachus (translated and annotated by David and Ian McDougall with an introduction by Peter Foote) (1998). The Ancient History of the Norwegian Kings. Viking Society for Northern Research. 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Έρικ: Προσωπογραφία της Αγγλοσαξονικής Αγγλίας 

Κατηγορία:Βασιλείς της Νορβηγίας