Αφανιίδες

Οι αφανιίδες (επιστημονική-λατινική ονομασία Aphaniidae) είναι οικογένεια ψαριών, που ανήκει στην τάξη κυπρινοδοντόμορφα. Τα 42 σημερινά είδη της οικογένειας ζουν σε ποτάμια και λιμνοθάλασσες. Η γεωγραφική κατανομή τους εκτείνεται από το σύνολο της Λεκάνης της Μεσογείου μέχρι τις χώρες που έχουν ακτές στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο. Ωστόσο αρκετά είδη έχουν πολύ μικρές κατανομές και απειλούνται με εξαφάνιση.

Χαρακτηριστικά
Τα περισσότερα είδη των αφανιιδών φθάνουν σε μήκος από 3 έως 15 εκατοστόμετρα. Τα σώματά τους είναι μετρίως επιμήκη και μόνο ελαφρώς πεπλατυσμένα. Το στόμα είναι βραχύ και τα δόντια τους  τραπεζοειδή με τρεις κορυφές. Τα λέπια είναι πλήρη, αλλά σε κάποια είδη είναι υποανεπτυγμένα ή και απουσιάζουν. Τα πτερύγια είναι όλα στρογγυλευμένα, με το ραχιαίο και το πρωκτικό να είναι παρόμοια και σχεδόν συμμετρικά. Συνήθως υπάρχει φυλετικός διμορφισμός, με τα θηλυκά να είναι συνήθως μεγαλύτερα από τα αρσενικά και να φέρουν κηλίδες πάνω στο κατά τα άλλα μονόχρωμο σώμα, ενώ τα αρσενικά έχουν συχνά οριζόντιες λωρίδες. Μπορεί επίσης να υπάρχει σημαντικός χρωματικός διαχωρισμός μέσα στο ίδιο είδος, που οφείλεται στην πλήρη απομόνωση πληθυσμών μεταξύ τους.

 Ταξινομική και γένη 
Το γένος Aphanius, που δίνει την ονομασία του και χαρακτηρίζει την οικογένεια, ορίσθηκε το 1827 από τον Ιταλό φυσιοδίφη Τζοβάννι Ντομένικο Νάρντο. Τον επόμενο αιώνα ο Αμερικανός ιχθυολόγος Λυν Ρ. Παρέντι (Lynne R. Parenti) το τοποθέτησε μαζί με το γένος Orestias των ποταμών των Άνδεων στην οικογένεια κυπρινοδοντίδες. Εξαιτίας της αποδειχθείσας πολυφυλετικότητας των κυπρινοδοντιδών, το γένος μεταφέρθηκε στην ανεξάρτητη οικογένεια αφανιίδες το 2017 από τον Γερμανό ιχθυολόγο Jörg Freyhof και δύο Τούρκους συναδέλφους του, αλλά η ονομασία της οικογένειας επινοήθηκε σε μια διδακτορική διατριβή το 1960.

Παραπομπές

Αφανιιδες