Λέων Τόμσα της Βλαχίας

Ο Λέων Τόμσα, ρουμαν.: Leon Tomşa, επίσης γνωστός ως Leon Vodă ("Λέων ο βοεβόδας) ή Alion, Dumitrescu, p. 338; Papazoglu & Speteanu, p. 299 ήταν ο πρίγκιπας της Βλαχίας από τον Οκτώβριο του 1629 έως τον Ιούλιο του 1632. Ισχυρίστηκε ότι ήταν γιος του Στέφαν Θ΄ Τόμσα, και ως εκ τούτου Μολδαβός, αλλά γενικά αναγνωρίστηκε ως Έλληνας ταπεινής καταγωγής, και σύμφωνα με πληροφορίες ως στρειδοπώλης. Επιβλήθηκε στον θρόνο από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ένας από τη σειρά των πριγκίπων που ήταν κυρίως υποτελείς στην Οθωμανική εξουσία. Τον πρώτο του χρόνο, υποστήριξε επίσης την πολιτική υπεροχή των Ελλήνων και των Λεβαντίνων, πολλοί από τους οποίους έφτασαν στην παραδοσιακή αριστοκρατία της Βλαχίας. Αυτό αναστάτωσε τους εντόπιους βογιάρους, οι οποίοι αποξενώθηκαν και εξαθλιώθηκαν περαιτέρω από τις δημοσιονομικές πολιτικές του Λέοντα, οι οποίες με τη σειρά τους αντανακλούσαν τις οθωμανικές απαιτήσεις για φόρο. Το καθεστώς απειλήθηκε από μια εξέγερση με επίκεντρο την Ολτενία, αρχικά με επικεφαλής τον μπαν Aσλάν και αργότερα από τον Mατέι Μπασαράμπ. Αν και η εξέγερση συχνά απεικονίζεται ως ανθελληνικό κίνημα, είχε Έλληνες και Ρουμάνους να πολεμούν εκατέρωθεν.

Στη δεύτερη φάση της, η διακυβέρνηση του Λέοντα έγινε πιο συμφιλιωτική, παρέχοντας τεράστια δημοσιονομικά προνόμια στη διοικητική τάξη, τον κλήρο και, επιλεκτικά, τους δουλοπάροικους. Ο πρίγκιπας απαγόρευσε επίσης την ελληνική μετανάστευση, αν και ήταν ακόμη επιεικής προς τους πολιτογραφημένους Έλληνες. Τερμάτισε ορισμένα από τα προνόμια που είχαν παραχωρηθεί στο Άγιο Όρος, και υπέβαλε τους αλλοδαπούς σε φορολογία, ενώ ενίσχυσε και ειδικούς κανόνες κατά της κοινωνικής ενσωμάτωσης των μουσουλμάνων προσήλυτων. Τέτοια μέτρα απέτυχαν να πείσουν τους βογιάρους επαναστάτες, οι οποίοι οργάνωσαν μια εισβολή στη Βλαχία από τα σύνορα, στο πριγκιπάτο της Τρανσυλβανίας. Κατάφεραν να καταλάβουν την Oλτενία και απείλησαν το Βουκουρέστι, αλλά κατατροπώθηκαν από τον Λέοντα τον Αύγουστο του 1631. Ο Ασλάν εγκατέλειψε την αντιπαράθεση, ενώ ο Ματέι συνέχισε την συνωμοσία του από την Τρανσυλβανία.

Στους τελευταίους μήνες του, ο Λέων, πεπεισμένος ότι όφειλε τον θρίαμβό του στον Άγιο Γεώργιο, ήταν γνωστός προστάτης της θρησκευτικής τέχνης: έκτισε την εκκλησία Σλομπόζια και ανακαίνισε το μοναστήρι Βιφοράτα. Η συνεισφορά του επεκτάθηκε επίσης στα λαϊκά θέματα, και ήταν ένας από τους πρώτους στη Βλαχία, που υποστήριξαν τη δυτικού τύπου ζωγραφική πορτρέτων, χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες ενός μαστρο Μπενεντέτο. Ωστόσο, καθαιρέθηκε από τον σουλτάνο Μουράτ Δ' . Η μετέπειτα ζωή και η ημερομηνία τέλους του είναι άγνωστα. Στη δεκαετία του 1660, ο υποτιθέμενος γιος του Ράντου Λέον ανέβηκε στον θρόνο της Βλαχίας, και αρχικά ακολούθησε επίσης την ελληνόφιλη γραμμή. Μετά από μια εκτεταμένη σύγκρουση με την οικογένεια Καντακουζηνού, αναγκάστηκε να επαναφέρει την απαγόρευση του Λέοντα και, όπως και ο Λέων, τελικά καθαιρέθηκε. Ο υποτιθέμενος εγγονός τού Λέοντα, Στέφαν Ράντου Τόμσα, ήταν τιτουλάριος στρατάρχης (hetman) της δεξιάς όχθης της Ουκρανίας και ονομαστικός διάδοχος του θρόνου της Μολδαβίας.

μικρογραφία|200εσ|Μικρογραφία: πορτρέτο Έλληνα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Από τη μουράκκα του 1657 που διατηρούσε ο Κλάες Ραλάμπ.
μικρογραφία|200εσ|Χάρτης της εξέγερσης του Aσλάν και του Mατέι Μπασαράμπ, 1630 έως 1632.
μικρογραφία|200εσ|Ο σταυρός του Λέοντα, όπως ξανακτίστηκε από τον Ράντου Λέον, έξω από την εκκλησία Σλομπόζια.
μικρογραφία|200εσ|Εικόνα του Αγίου Γεωργίου, του Λέοντα και της Βικτώριας, δώρο στη μονή Βιφοράτα.

 Σημειώσεις 

 Βιβλιογραφικές αναφορές 

Κατηγορία:Φαναριώτες
Κατηγορία:Ηγεμόνες της Βλαχίας