Βοεβοδάτα της Πολωνίας

Βοεβοδάτα ή Βοϊβοδάτα (πολωνικά: województwo) ονομάζεται η ανωτέρου επιπέδου διοικητική υποδιαίρεση της Πολωνίας, αντίστοιχη με τις Περιφέρειες της Ελλάδας. Η ιστορία του όρου αυτού είναι πολύ παλιά καθώς αυτό το μοντέλο υποδιαίρεσης χρησιμοποιείται στην Πολωνία από τον 14ο αιώνα. 

Σήμερα τα βοεβοδάτα αριθμούνται σε 16. Πριν τον Ιανουάριο του 1999 και από το 1975 τα βοεβοδάτα ήταν 49. Οι τωρινές περιφέρειες είναι χωρισμένες με βάση κυρίως τις ιστορικές περιοχές της Πολωνίας.

Η διοικητική εξουσία σε αυτό το επίπεδο αυτοδιοίκησης είναι μοιρασμένη μεταξύ του διοικητή ή βοεβόδα (wojewoda, «βογιεβόντα») ο οποίος διορίζεται από την κυβέρνηση, μιας εκλεγμένης συνέλευσης (sejmik, «σέιμικ»), και του διοικητικού συμβουλίου της περιφέρειας (ή διοικητικού συμβουλίου του βοεβοδάτου) (zarząd województwa, «ζάζοντ βογιεβούντζτβα»). Ο επικεφαλής αυτού του συμβουλίου ονομάζεται marszałek województwa. Τα βοεβοδάτα διαιρούνται περαιτέρω σε πόβιατ (powiat) και σε γκμίνα (gmina).

 Διοικητικές εξουσίες 

Οι αρμοδιότητες και οι εξουσίες μοιράζονται μεταξύ του wojewoda (διοικητή), της sejmik (περιφερειακής συνέλευσης) και του zarząd województwa (διοικητικού συμβουλίου). Στις περισσότερες περιπτώσεις τα εν λόγω διοικητικά σώματα εδρεύουν σε μία πόλη, εξαίρεση αποτελούν τα Βοεβοδάτα Κουγιαβίας-Πομερανίας και Λούμπους, στα οποία τα γραφεία του διοικητή βρίσκονται σε διαφορετική πόλη από εκείνα των άλλων διοικητικών σωμάτων.

Ο διοικητής διορίζεται από τον πρωθυπουργό και αποτελεί τον τοπικό εκπρόσωπο της κεντρικής διοίκησης. Ο διοικητής ενεργεί ως επί κεφαλής των κεντρικών κυβερνητικών θεσμών σε περιφερειακό επίπεδο (όπως η αστυνομία και η πυροσβεστική υπηρεσία, τα γραφεία έκδοσης διαβατηρίων, καθώς και διάφορες επιθεωρήσεις), επιβλέπει τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης, συντονίζει τις δράσεις στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Η περιφερειακή συνέλευση εκλέγεται κάθε τέσσερα χρόνια, μαζί με την εκλογή τοπικού διοικητή στα Πόβιατ και στα Γκμίνα. Είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και τον προϋπολογισμό του Βοεβοδάτου. Εκλέγει επίσης τον marszałek, τον επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου.

Το διοικητικό συμβούλιο, με επικεφαλής τον marszałek, θέτει σε εφαρμογή τα ψηφίσματα του σέιμικ, διαχειρίζεται τα οικονομικά του βοεβοδάτου και ασχολείται με πολλές πτυχές της περιφερειακής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 Χάρτης και κατάλογος των περιφερειών 

Στα Βοεβοδάτα Λούμπους και Κουγιαβίας-Πομερανίας παρουσιάζονται δύο πόλεις ως πρωτεύουσες των βοεβοδάτων, η πρώτη πόλη αποτελεί έδρα του διοικητή, ενώ η δεύτερη της εκλεγμένης συνέλευσης και του διοικητικού συμβουλίου.

 Συντομογραφία Βοεβοδάτο Πολωνικό Όνομα Έκταση(σε km²) Πληθυσμός (2003) Πρωτεύουσα Χάρτης ZP Δυτικής Πομερανίας zachodniopomorskie (ζαχοντνιοπομόρσκιε) 23.032 1.697.500 Στσέτσιν 280px PM Πομερανίας pomorskie (πομόρσκιε) 18.293 2.183.600 Γκντανσκ LB Λούμπους lubuskie (λουμπούσκιε) 13.985 1.008.400 Γκόζουφ Βιελκοπόλσκι,Ζιελόνα Γκούρα DS Κάτω Σιλεσίας dolnośląskie (ντολνοσλόνσκιε) 19.948 2.904.700 Βρότσουαφ OP Οππολίας opolskie (οπόλσκιε) 9.412 1.061.000 Οπόλε SL Σιλησίας sląskie (σλόνσκιε) 12.294 4.731.500 Κατοβίτσε WP Μείζονος Πολωνίας wielkopolskie (βιελκοπόλσκιε) 29.942 3.355.300 Πόζναν KP Κυιαβίας-Πομερανίας kujawsko-pomorskie (κουγιάφσκο-πομόρσκιε) 17.970 2.069.200 ΜπίντγκοστςΤόρουν LD Λοτζίας łódzkie (γούντσκιε) 18.223 2.607.400 Λοτζ WN Βαρμία-Μαζουρία warmińsko-mazurskie (βαρμίνσκο-μαζούρσκιε) 24.202 1.428.400 Όλστιν MZ Μασοβία mazowieckie (μαζοβιέτσκιε) 37.715 5.128.600 Βαρσοβία PD Ποντλάσκιε podlaskie (ποντλάσκιε) 20.180 1.207.700 Μπιαουίστοκ SK Τιμίου Σταυρού swiętokrzyskie (σφιεντοκσίσκιε) 11.672 1.295.900 Κίελτσε LU Λούμπλιν lubelskie (λουμπέλσκιε) 25.115 2.197.000 Λούμπλιν MA Ελάσσων Πολωνία małopolskie (μαουοπόλσκιε) 15.141 3.245.600 Κρακοβία PK Κάτω Καρπάθια podkarpackie (ποντκαρπάτσκιε) 17.890 2.096.700 Ζέσουφ

 Δείτε επίσης 
 Βοεβοδάτο
 Σημαίες των πολωνικών βοεβοδάτων
 ISO 3166-2:PL

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Περιοχές της Πολωνίας (αγγλικά)
 Χάρτης των Περιοχών της Πολωνίας 
 Διοικητική διαίρεση της Πολωνίας (από τον ιστότοπο της Επιτροπής Τυποποίησης Γεωγραφικών Ονομάτων Εκτός Πολωνίας, στα αγγλικά) 
 Επίσημος χάρτης από τα κεντρικά γραφεία της γεωδαισίας και χαρτογραφίας 
 Περιοχές της Πολωνίας 
 Τοπογραφικές οδηγίες της Πολωνίας για τους συντάκτες χαρτών και άλλους χρήστες  Κεντρικά Γραφεία Γεωδαισίας και Χαρτογραφίας, 2002
 CIA World Factbook --> "Poland --> Administrative divisions" 

 Πηγές 

 Παγκόσμιος Γεωγραφικός Άτλαντας, εκδ. ΔΟΜΗ, 2007, τόμος 3


Κατηγορία:Διοικητικές διαιρέσεις της Ευρώπης
Κατηγορία:Πρώτο επίπεδο υποδιαιρέσεων της τοπικής αυτοδιοίκησης