Ιερά Μητρόπολις Βάρνης και Μεγάλης Πρεσλάβας

Η Ιερά Μητρόπολις Βάρνης και Μεγάλης Πρεσλάβας () είναι μία από τις Μητροπόλεις της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Έδρα της είναι η πόλη της Βάρνας και στη δικαιοδοσία της περιλαμβάνονται και οι πόλεις Σούμεν, Προβάδια, Ντόμπριτς και Ταργκόβιστε.

Μητροπολίτης της είναι από τις 22 Δεκεμβρίου 2013 ο Ιωάννης (Μιχώφ Ιβάνωφ).

 Ιστορικά στοιχεία 
Πρώτα χρόνια
Η μητρόπολη Βάρνας (Οδυσσού/Οδησσού της Μοισίας) είναι μία από τις αρχαιότερες μητροπόλεις του κλίματος του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Θεωρείται αποστολική έδρα, σύμφωνα με μια σειρά από πηγές, καθώς ο Απόστολος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος κήρυξε το Ευαγγέλιο κατά μήκος της ακτής της Μαύρης Θάλασσας, σύμφωνα με τις απόκρυφες «Πράξεις Ανδρέου». Στη Βάρνα όρισε ως πρώτο επίσκοπο μαθητή του τον Απόστολο Αμπλία εκ των ΕβδομήκονταГодишен отчет на Варненското археологическо дружество / 01/01/1907,	No. 1, стр.27, για τον οποίο ο Απόστολος Παύλος λέει: «ἀσπάσασθε Ἀμπλίαν τὸν ἀγαπητόν μου ἐν ΚυρίῳΠρος Ρωμαίους ιστ΄ 8». Στο απολυτίκιο του Αμπλία αναφέρεται η Βάρνα (Οδησσός): «Ἰσχύϊ τοῦ Θείου δυναμούμενος πνεύματος τοὺς κατοικοῦντας Ὀδησσὸν υἱοὺς ἀπέδειξας φωτός, Ἀμπλία Ἀπόστολε, ἐπιτελῶν θαυμάτων ἔργα παράδοξα, καὶ καταργῶν δαιμόνων τὰς φάλαγγας».

Βυζαντινή εποχή
Αρχικά ήταν μια από τις επισκοπές της Μητροπόλεως Μαρκιανουπόλεως. Πιθανόν από τον 6ο αιώνα εμφανίζεται ως Αρχιεπισκοπή Οδησσού ή Οδυσσού, υποκείμενη στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Από το δεύτερο μισό του 7ου αιώνα η Οδησσός δεν αναφέρεται πια. Κατά μία άποψη, υπήρχε πόλη με το όνομα Βάρνα/Βάρη/Βάρις κοντά στην Οδησσό, η οποία καταποντίστηκε κατά τη διάρκεια σεισμού ή πλημμύρας περί το 545 μ.Χ. και οι κάτοικοί της μετοίκησαν στην Οδησσό, που μετονομάστηκε σε Βάρνα στα τέλη του ίδιου αιώνα. Τον 9ο-10ο αιώνα, με τον εκχριστιανισμό των Βουλγάρων, επανεμφανίστηκε και επί Αλεξίου Κομνηνού ανυψώθηκε σε Μητρόπολη. Ο τίτλος του μητροπολίτη Βάρνης ήταν «Υπέρτιμος και έξαρχος Μαύρης Θαλάσσης και Πρόεδρος Ρουχτσουκίου».

Κατά τη Βυζαντινή εποχή αναφέρονται αρκετά ονόματα επισκόπων Οδησσού (Βάρνας). Σε επιστολή Συνόδου της επαρχίας Μοισίας προς τον αυτοκράτορα Λέοντα υπογράφει και ο «Δίττας, επίσκοπος της πόλεως Οδησσού της Μοισίας». Μεταξύ των υπογραφών σε αναφορά της Συνόδου της Κωνσταντινουπόλεως προς τον Πατριάρχη Ιωάννη υπάρχει και το όνομα του Ιωάννη, «επισκόπου των Οδηττών». Με τον τίτλο «επίσκοπος Βάρης» σημειώνονται τρεις ιεράρχες ως το 17ο αιώνα. 

Νεότερα χρόνια
Τελευταίος Μητροπολίτης του κλίματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξελέγη το 1864 ο Ιωακείμ (Δημητριάδης ή Δεβετζής), μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης, γνωστός ως «Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής». Το 1870 μετά τη σύσταση της Βουλγαρικής Εξαρχίας δεν έγινε διαχωρισμός της κοινοτικής περιουσίας μεταξύ πατριαρχικών και εξαρχικών στη Βάρνα, καθώς τότε κατοικούσαν στην πόλη πολύ λίγες βουλγαρικές οικογένειες. Μετά την κατάληψη της πόλης από τους Ρώσους, και κυρίως με τη συνθήκη του Βερολίνου (1878) που αποφάσισε την ίδρυση αυτόνομης βουλγαρικής ηγεμονίας, η κοινότητα Βάρνας και 24 χωριά και πόλεις της περιοχής αναγνωρίστηκαν ως πατριαρχικά.

Το 1872, η Βουλγαρική Εξαρχία εγκατέστησε τον πρώτο Βούλγαρο Μητροπολίτη Βάρνης (την οποία συγχώνευσε με την γειτονική Μητρόπολη Πρεσλάβας) Συμεών. Αυτός διέμενε μέχρι το 1882 στα Σούμλα (Σούμεν) και αργότερα μετακόμισε στη Βάρνα, παραμένοντας Μητροπολίτης μέχρι το 1937. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο συνέχισε να χειροτονεί Μητροπολίτες Βάρνης ως το 1924. Εξ αυτών, άλλοι διέμεναν στη Βάρνα, ενώ άλλοι δεν μπόρεσαν να εγκατασταθούν, όπως ο Νεόφυτος ο οποίος αποδοκιμάστηκε και λιθοβολήθηκε από Βούλγαρους όταν έφτασε το 1906 για να ενθρονιστεί, οπότε επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη. Μετά τον Β΄ Βαλκανικό πόλεμο οι Βούλγαροι αφαίρεσαν οριστικά από την ελληνική κοινότητα την κυριότητα όλων των ναών.

Βούλγαροι Μητροπολίτες που χειροτονούνταν από την Εξαρχία ως το 1945 θεωρούνταν σχισματικοί. Το 1937 εξελέγη Μητροπολίτης Βάρνης και Μεγάλης Πρεσλάβας ο Ιωσήφ, επί των ημερών του οποίου ήρθη το σχίσμα (1945) και η Βουλγαρική Εκκλησία εξυψώθηκε σε Πατριαρχείο (1953).

Επισκοπικός κατάλογος
+ Όνομα  Έτη  Σημειώσεις Δίττας   υπογράφει ως «επίσκοπος της πόλεως Οδησσού της Μοισίας» Ιωάννης   υπογράφει ως «επίσκοπος των Οδηττών»Μητροπολίτες Βάρνης (Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως) Ματθαίος  ~ 13ος αιώνας  Μεθόδιος  ~ Μάιος 1325  Μάρκελλος  ~ 1327  Μεθόδιος  ~ 1347  Αλέξιος  ; – Μάρτιος 1381  Γαβριήλ  πριν τον Ιούλιο 1389 – μετά τον Μάρτιο 1391  Κάλλιστος  ~ 1483 ~ 1484 Γαβριήλ  ~ Ιανουάριος 1565  Παρθένιος  Οκτώβριο του 1568  Ακάκιος  1572 – 1594  Θεόληπτος  πριν τον Ιούνιο 1601 – Ιανουάριος 1605  καθαιρέθηκε Ματθαίος  12 Ιανουαρίου 1605 – Μάρτιος 1606  καθαιρέθηκε Μελέτιος  15 Μαρτίου 1606 – ;  Μητροφάνης  ~ 1622  Πορφύριος  ~ 1624  Παρθένιος  ~ Ιούνιος 1624 – 1635 †  Μελέτιος  7 Απριλίου 1635 – 1637  α΄ θητεία, καθαιρέθηκε Αγαθάγγελος  Απρίλιος 1637 – ;  από Πλαταμώνος Μελέτιος  ; – 1639  β΄ θητεία, καθαιρέθηκε Παρθένιος  Δεκέμβριος 1639 – ;  από πρώην Ικονίου Μελέτιος   ; – 1649 †  Άνθιμος  25 Αυγούστου 1649 – 1655 †  Δανιήλ Α΄  Μάιος 1655 – 1657  εγκατέλειψε την επαρχία του και καθαιρέθηκε Δανιήλ Β΄  Ιούλιος 1657 – 1658  από πρώην Πωγωνιανής, καθαιρέθηκε Νικόδημος  20 Ιουνίου 1658 – 1662  εγκατέλειψε την επαρχία του και καθαιρέθηκε Μητροφάνης  11 Ιουνίου 1662 – 1674 †  Μακάριος  15 Αυγούστου 1674 – μετά τον Ιούνιο 1707  Σεραφείμ   Γρηγόριος  ~ 1698  Λεόντιος  ; – πριν τις 19 Οκτωβρίου 1705 †  Μακάριος  19 Οκτωβρίου 1705 – ;  Κύριλλος  ~ Μάιος 1712  Καλλίνικος  πριν τον Μάρτιο του 1713 – μετά τον Σεπτέμβριο του 1723  Αθανάσιος  ~ Δεκέμβριος 1726 ~ 1727  Παγκράτιος  ~ 1733/34  Ιωακείμ  ~ Ιούλιος 1742 – 1754 †  Καλλίνικος  Σεπτέμβριος 1754 – 1761 †  Νεόφυτος  8 Οκτωβρίου 1761 – 1783 †  Φιλόθεος  9 Σεπτεμβρίου 1783 – 12 Φεβρουαρίου 1797  κατόπιν Τυρνόβου Γρηγόριος Α΄ Φεβρουάριος 1797 – Απρίλιος 1797 †  Γρηγόριος Β΄  Απρίλιος 1797 – Σεπτέμβριος 1800  κατόπιν Δρύστρας Παΐσιος  Σεπτέμβριος 1800 – Οκτώβριος 1806  από Μοσχονησίων, παραιτήθηκε, κατόπιν Σωζοπόλεως Χρύσανθος  Οκτώβριος 1806 – Ιούνιος 1817  πρώην Σωζοπόλεως, κατόπιν Φιλίππων και Δράμας Ζαχαρίας  Ιούνιος 1817 – Ιανουάριος 1821 †  Φιλικός, δηλητηριάστηκε Φιλόθεος  Ιανουάριος 1821 – 1830  Καλλίνικος  Αύγουστος 1830 – Φεβρουάριος 1835  από τον Αύγουστο 1830 τοποτηρητής ως Μεσημβρίας, από 2 Σεπτεμβρίου 1831 στη συνενωθείσα «Μεσημβριοβάρνης», από Ιανουάριο 1835 μόνο Βάρνης Ιωσήφ  Φεβρουάριος 1835 – 5 Οκτωβρίου 1846  από Ίμβρου, κατόπιν Βιδύνης Αβέρκιος  5 Οκτωβρίου 1846 – Μάρτιος 1847 †  από Άρτης Πορφύριος  5 Μαρτίου 1847 – 28 Νοεμβρίου 1864 †  από Πρεσλάβας Ιωακείμ (Δημητριάδης Δεβετζής)  11 Δεκεμβρίου 1864 – 9 Ιανουαρίου 1874  κατόπιν Θεσσαλονίκης, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Καλλίνικος Δ΄ (Ευτυχίδης)  12 Ιανουαρίου 1874 – 7 Μαρτίου 1875  κατόπιν Ξάνθης Κύριλλος (Δημητριάδης)  22 Μαρτίου 1875 – 27 Νοεμβρίου 1882  από Μυρέων, κατόπιν Καστορίας Καλλίνικος Ε΄ (Παλαιοκρασσάς)  27 Νοεμβρίου 1882 – 15 Οκτωβρίου 1887  από Αργυρουπόλεως, κατόπιν Στρωμνίτσης Γαβριήλ (Ιατρουδάκης)  18 Οκτωβρίου 1887 – Αύγουστος 1889  απελάθηκε και παραιτήθηκε, κατόπιν Τραπεζούντος Γρηγόριος (Δρακόπουλος)  10 Οκτωβρίου 1889 – 15 Σεπτεμβρίου 1890 †  από Καστορίας Αλέξανδρος (Ρηγόπουλος ή Παπαϊωάννου)  5 Φεβρουαρίου 1891 – 25 Ιουνίου 1891  από Λητής, παραιτήθηκε, κατόπιν Πελαγονίας Πολύκαρπος (Κωνσταντινίδης ή Χωρηνός)  1 Αυγούστου 1891 – 3 Φεβρουαρίου 1906 †  από Γάνου και Χώρας Νεόφυτος (Κοτζαμανίδης ή Κοτζαμάνης)  27 Απριλίου 1906 – 30 Μαΐου 1909  από Μοσχονησίων, παραιτήθηκε, κατόπιν Παραμυθίας Ιωάννης (Διακουμάκης)  15 Φεβρουαρίου 1911 – 10 Ιουνίου 1913 †  από Δυρραχίου, δεν μπόρεσε να μεταβεί στη Βάρνα Νικόδημος (Κομνηνός ή Ανδρέου)  18 Ιουνίου 1913 – 24 Μαΐου 1924  από πρώην Κώου, κατόπιν ΠρούσηςΜητροπολίτες Βάρνης και Πρεσλάβας (Βουλγαρική Εξαρχία) Συμεών (Ποπνικόλωφ)  21 Αυγούστου 1872 – 23 Οκτωβρίου 1937 †  Ιωσήφ (Λαζάρωφ Ηλίεφ)  26 Δεκεμβρίου 1937 – 8 Νοεμβρίου 1988 †  από το 1945 θεραπεία του σχίσματος, κανονική Βουλγαρική Ορθόδοξη ΕκκλησίαΜητροπολίτες Βάρνης και Μεγάλης Πρεσλάβας (Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία) Κύριλλος (Πετρώφ Κοβάτσεφ)  26 Φεβρουαρίου 1989 – 9 Ιουλίου 2013 †  από Στοβίου, το «Μεγάλης» προστέθηκε στον τίτλο στις 4 Ιουλίου 1997, πνίγηκε στη θάλασσα Ιωάννης (Μιχώφ Ιβάνωφ)  22 Δεκεμβρίου 2013 – σήμερα 


 Μονές 
 Μονή Αγίου Αθανασίου στο χωριό Obrochishte
 Μονή Αγίας Τριάδας «Αλατζά» - πόλη της Βάρνας
 Μονή Αγίου Παντελεήμονος στην περιοχή Patleyna, Πρεσλάβα
 Μονή Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο χωριό Zlatar, περιοχή Πρεσλάβας
 Μονή Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στην πόλη της Βάρνας.
 Μονή Κυρίλλου και Μεθοδίου στην παλιά πόλη της Πρεσλάβας
 Μονή Αγίου Ιωάννη Ρίλας στο χωριό Cherni vrah, περιοχή Πρεσλάβας
 Μονή Αγίας Μαρίνας στο χωριό Botevo, περιοχή της Βάρνας
 Μονή Προφήτη Ηλία στο χωριό Αλεξάνδρεια, Ντόμπριτσκο
 Γέννηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, Σωτήρα, Βάρνα
 Μονή Αγίας Αικατερίνης στο χωριό Bulgarevo

 Παραπομπές 

Πηγές







 Βιβλιογραφία 
 Nikolova, B. The Church of Odessos-Varna between Byzantium, the Bulgarian Tsardom and the Patriarchate of Constantinople. – Études balkaniques, 34, 1998, 93 – 109

Βαρνης
Βαρνης

Κατηγορία:Βάρνα