Ιαπωνικό οικονομικό θαύμα

Το ιαπωνικό οικονομικό θαύμα αναφέρεται στην περίοδο οικονομικής ανάπτυξης στην Ιαπωνία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο..Αφορά γενικά στην περίοδο από το 1955 περίπου, κατά την οποία το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα της χώρας ανέκαμψε στα προπολεμικά επίπεδα, και μέχρι έναρξη της πετρελαϊκής κρίσης του 1973.

Πριν από τον πόλεμο, η Ιαπωνία είχε επιτύχει εκβιομηχάνιση από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, αλλά η ελαφρά βιομηχανία και η γεωργία παρέμειναν η ραχοκοκαλιά της οικονομίας, και η φτώχεια ήταν ευρέως διαδεδομένη μεταξύ της εργατικής τάξης και των αγροτών. Η βαριά βιομηχανία ήταν επικεντρωμένη κυρίως στον στρατό, και συγκεκριμένα σε κλάδους όπως η αεροπορία, η ναυπηγική και τα στρατιωτικά οχήματα, παρά στην παραγωγή αγαθών. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια όλων των αποικιακών κτήσεων της χώρας, ενώ τόσο οι βιομηχανικές δυνατότητες όσο και ο πληθυσμός της υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Μετά τον πόλεμο, η κυβέρνηση ήταν βαθιά χρεωμένη, ενώ ο λαός υπέφερε από στέρηση ζωτικών προμηθειών, κάτι που αναπόφευκτα προκάλεσε υπερπληθωρισμό.

Υπό τις Συμμαχικές Δυνάμεις Κατοχής, η οικονομία της Ιαπωνίας υπέστη σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές, οι οποίες αρχικά περιελάμβαναν τη διάλυση όλων των μεγάλων ζαϊμπάτσου και την αποδυνάμωση των βαριών βιομηχανιών και της επιστημονικής έρευνας, έτσι ώστε να στερηθεί για πάντα η χώρα από την ικανότητα να διεξάγει πόλεμο. Κατά την ανοικοδόμηση της οικονομίας, η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ιαπωνίας έπρεπε να αντιμετωπίσουν τον υπερπληθωρισμό υπό αυτούς τους περιορισμούς. Ωστόσο αργότερα, μαζί με τη Δυτική Γερμανία, η Ιαπωνία  επωφελήθηκε από μια θεμελιώδη μετατόπιση στην πολιτική των ΗΠΑ, η οποία προσπαθούσε πλέον να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση αυτών των πρώην εχθρών σε μια εκδημοκρατισμένη μορφή, αντί να τους αποδυναμώσει, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει την εξάπλωση του κομμουνισμού στις αντίστοιχες περιοχές τους.

Η οικονομία της Ιαπωνίας άρχισε να ανακάμπτει σταδιακά, για να ανακτήσει το προπολεμικό βιοτικό επίπεδο προς τα μέσα της δεκαετίας του 1950, περίπου τότε που ξεκίνησε το «οικονομικό θαύμα». Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η οικονομική ανάπτυξη της Ιαπωνίας καθοδηγήθηκε από τις βαριές βιομηχανίες της καθώς και την επέκταση της μεσαίας τάξης, η οποία παρείχε τόσο μια μεγάλη εγχώρια καταναλωτική αγορά όσο και τραπεζικές αποταμιεύσεις. Αυτές οι αποταμιεύσεις, με τη σειρά τους, δάνειζαν σε εταιρείες για να επενδύσουν σε πάγιο κεφάλαιο. Σημαντικό ρόλο έπαιξε επίσης ο παρεμβατισμός της ιαπωνικής κυβέρνησης, κυρίως μέσω του Σχεδίου Διπλασιασμού Εισοδήματος, το οποίο συνέλαβε ο Οσαμου Σιμομερα και υλοποίησε ο πρωθυπουργός Χάιγιατο Ικέιντα. Η Ιαπωνία επωφελήθηκε ακόμα από το σύστημα Μπρέτον Γουντς, το οποίο συνέδεε τα κύρια νομίσματα, συμπεριλαμβανομένου του γιεν, με το δολάριο των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής άνθησης, η Ιαπωνία έγινε γρήγορα η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση. Η Ιαπωνία εντάχθηκε στον ΟΟΣΑ ως πρώιμο μέλος τη δεκαετία του 1960 και έγινε ιδρυτικό μέλος της G7. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Ιαπωνία δεν αναπτυσσόταν πλέον με την ίδια ταχύτητα όπως τις προηγούμενες δεκαετίες, παρά το γεγονός ότι η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο παρέμενε υψηλή.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ιαπωνικά