Έλλειμμα ηλεκτρονίων

Στη χημεία, το έλλειμμα ηλεκτρονίων (electron deficiency, electron-deficient) είναι ορολογία που χρησιμοποιείται σε δύο πλαίσια: χημικά είδη που παραβιάζουν τον κανόνα της οκτάδας (octet rule) επειδή έχουν πολύ λίγα ηλεκτρόνια σθένους και ουσίες που τυχαίνει να ακολουθούν τον κανόνα της οκτάδας, αλλά έχουν ιδιότητες δέκτη ηλεκτρονίων, σχηματίζοντας δότη-δέκτη αλάτων μεταφοράς φορτίου (charge-transfer salts).
 Παραβιάσεις κανόνων της οκτάδας 
Παραδοσιακά, το "έλλειμμα ηλεκτρονίων" χρησιμοποιείται ως γενική περιγραφή για υδρίδια βορίου και άλλα μόρια που δεν έχουν αρκετά ηλεκτρόνια σθένους για να σχηματίσουν τοπικούς δεσμούς (2-κεντρικών 2 ηλεκτρονίων) που ενώνουν όλα τα άτομα. Για παράδειγμα, το διβοράνιο(6) (B2H6) θα απαιτούσε τουλάχιστον 7 εντοπισμένους δεσμούς με 14 ηλεκτρόνια για να ενωθούν και τα 8 άτομα, αλλά υπάρχουν μόνο 12 ηλεκτρόνια σθένους. Παρόμοια κατάσταση υπάρχει στο τριμεθυλοαργίλιο. Το έλλειμμα ηλεκτρονίων σε τέτοιες ενώσεις είναι παρόμοια με μεταλλικό δεσμό.

 Μόρια δέκτη ηλεκτρονίων 
Εναλλακτικά, το έλλειμμα ηλεκτρονίων περιγράφει μόρια ή ιόντα που λειτουργούν ως δέκτες ηλεκτρονίων. Τέτοιες ουσίες με έλλειμμα ηλεκτρονίων υπακούουν στον κανόνα της οκτάδας, αλλά έχουν (συνήθως ήπιες) οξειδωτικές ιδιότητες. Το 1,3,5-Τρινιτροβενζόλιο και οι σχετικές πολυνιτρικές αρωματικές ενώσεις περιγράφονται συχνά με έλλειμμα ηλεκτρονίων. Το έλλειμμα ηλεκτρονίων μπορεί να μετρηθεί με γραμμικές σχέσεις ελεύθερης ενέργειας (linear free-energy relationships): "μια έντονα αρνητική τιμή ρ υποδεικνύει μεγάλη ζήτηση ηλεκτρονίων στο κέντρο αντίδρασης, από την οποία μπορεί να εξαχθεί ότι ένα κέντρο υψηλού ελλείμματος ηλεκτρονίων, ίσως ένα αρχικό καρβοκατιόν εμπλέκεται''.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χημικός δεσμός