Αλέξανδρος Κουμελάς

Ο Αλέξανδρος Κουμελάς (Χίος 1818 - Αθήνα 1879)Ηλίας Μεταξάς, Στολή Πλοιάρχων και Λογιστών Εμπορικού Ναυτικού το 1858, Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ.), 25/10/2020 Οδός Κουμελά, Δήμος Χαλκιδέων, 19/6/2019  ήταν αξιωματικός του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, που πήρε μέρος στην οργάνωση της σχολής «Ναυτικόν Σχολείον» για αξιωματικούς του Πολεμικού Ναυτικού.

Γεννήθηκε στη Χίο το 1818 και ήταν από τους λίγους αξιωματικούς του Ναυτικού που στάλθηκαν να φοιτήσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας και στη συνέχεια στη Στρατιωτική Ακαδημία του Μονάχου. 

Τον Ιούλιο του 1843 κλήθηκε στην Ελλάδα από την επί των Ναυτικών Γραμματεία, μαζί με τον Λεωνίδα Παλάσκα (που υπηρετούσε στο Πολεμικό Γαλλικό Ναυτικό).

Στις 31 Δεκεμβρίου 1845 διορίστηκε με Βασιλικό Διάταγμα στην κορβέττα «Λουδοβίκος», στη θέση του Πλωτάρχη, με βαθμό υποπλοιάρχου. Μαζί του διορίστηκε ως ανώτερός του, στη θέση του δεύτερου αξιωματικού ο Λεωνίδας ΜπαλάσκαςΕφημερίς της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος, αριθμ. 36, 30 Δεκεμβρίου 1845 Εκεί, λειτούργησε το 1846 για πρώτη φορά το Ναυτικόν Παιδευτήριον. Μετά από διαφωνίες που οδήγησαν στην αποχώρηση του Λ. Παλάσκα στις 29 Μαΐου 1847, υπολειτουργούσε, μέχρι που το 1851 διαλύθηκε με εισήγηση του υπουργού Ναυτικών.

Όταν, στην περίοδο της μεσοβασιλείας, έγινε προσπάθεια επανίδρυσης ναυτικής σχολής με το όνομα «Ναυτικόν Σπουδαστήριον» στον ατμοδρόμωνα «Ελλάς» τον Νοέμβριο του 1862 και ο Κουμελάς διορίστηκε διευθυντής της. Η λειτουργία της δεν έγινε εφικτή επειδή ο Δημήτριος Σαχτούρης, κυβερνήτης του «Ελλάς», θεώρησε ότι το πλοίο δεν ήταν κατάλληλο για ναυτική σχολή.

Ο Κουμελάς δεν φαίνεται να είχε ρόλο σε επόμενη ναυτική σχολή που δημιουργήθηκε στον πάρωνα «Αθηνά».

Αντίθετα, είχε ρόλο στη λειτουργία της σχολής η οποία μεταφέρθηκε τον Απρίλιο του 1865, πίσω στο «Μεσολόγγι» στην κορβέτα που είχε λειτουργήσει αρχικά υπό το όνομα Λουδοβίκος και η οποία είχε μετονομαστεί μετά από την έξωση του Όθωνα. Εκεί είχε λάβει μέρος σε επιτροπή για σύνταξη οργανισμού λειτουργίας της σχολής μαζί με τους υποπλοιάρχους Γεώργιο Πιπίνο και Βασίλειο Κοκονέζη. Η σχολή αυτή λειτούργησε μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1871.

Το 1858 συστάθηκε επιτροπή από τους Λ. Παλάσκα, Δ. Σαχίνη και Α. Κουμελά, με καθήκον την εκκαθάριση του Σώματος των
υπαξιωματικών από τους μεγαλύτερους και λιγότερο αποδοτικούς από αυτούς, τη βαθμολόγηση και κατάταξη όσων θα απέμεναν καθώς και την θέσπιση κανονιστικών διατάξεωνΝαυτική Επιθεώρηση τεύχος 581, τόμος 172, Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2012, σελ. 140.

Επίσης το 1858 συμμετείχε στην εγγραφή μαζί με τον Λεωνίδα Παλάσκα και τον καθηγητή πανεπιστημίου Φίλιππο Ιωάννου, του ελληνικού - γαλλικού - αγγλικού λεξικού ναυτικών όρων με τίτλο «Ονοματολόγιον ναυτικόν». Συνέβαλαν, ο ίδιος ως καλός γνώστης των αγγλικών όρων από τη θητεία του στο Αγγλικό Ναυτικό και ο Παλάσκας των αντίστοιχων γαλλικών όρων από τη θητεία του στο Γαλλικό Ναυτικό.

Το 1868 συμμετείχε σε επιτροπή που συνέστησε το Υπουργείο των Ναυτικών. Πρόεδρος ήταν ο πλοίαρχος Ν. Μιαούλη, και μέλη ο αντιπλοίαρχος Κουμελά και ο πλωτάρχης Μουρούζης και σκοπό είχαν τη σύνταξη ολοκληρωμένου προγράμματος εκσυγχρονισμού του Ναυτικού.Ο πρώτος συστηματικός εκσυγχρονισμός του Ελληνικού Πολεμικού Στόλου τον 19ο αιώνα (1866 – 1881), diplomaticpoint.com, 21/08/2023 

Το 1870, δεδομένου ότι ο θωρακοδρόμων Βασίλισσα Όλγα που μόλις είχε αγοραστεί από την Τεργέστη είχε προβλήματα στεγανότητας, το υπουργείο συνέστησε επιτροπή με τους Σπυρίδωνα Αθανασίου (ή Μόστρα), Γεώργιο Τομπάζη, Λεωνίδα Παλάσκα, Αλέξανδρο Κουμελά και Π. Τρικκαλιώτη, για να γνωματεύσει αν θα ήταν δυνατόν για το πλοίο να διαχειμάσει στην Ελλάδα, και στη συνέχεια να πλεύσει στην Τεργέστη την επόμενη άνοιξη.

Το 1874 αποστρατεύτηκε με το βαθμό του αντιπλοιάρχου.

Αναφορές

Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού