Σαμνιτικοί Πόλεμοι

Σαμνιτικοί ΠόλεμοιΗ Ρωμαϊκή επέκταση στην Ιταλία από το 500 π.Χ. έως το 218 π.Χ., μέσω του Λατινικού Πολέμου (φωτεινό κόκκινο), των Σαμνιτικών Πολέμων (ροζ/πορτοκαλί), του Πύρρειου Πολέμου (μπεζ), και του Α΄ και Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου (κίτρινο και πράσινο). 327x327εσΗ Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατία (238-146 π.Χ.) και οι Αλπικές κοιλάδες (16-7 π.Χ) προστέθηκαν αργότερα. Η Ρωμαϊκή Δημοκρατία το 500 π.Χ. σκιαγραφείται με σκούρο κόκκινοΗμερομηνία 1η: 343-341 π.Χ.
 2η: 327-304 π.Χ.
 3η: 298-290 π.Χ.ΤοποθεσίαΚεντρική Ιταλία και τμήματα της νότιας ΙταλίαςΣυνέπειεςΡωμαϊκός έλεγχος σε μεγάλο μέρος της κεντρικής Ιταλίας και μέρος της νότιας Ιταλίας (τις σύγχρονες περιοχές Λάτσιο, Αμπρούτσο, Μολίζε, Καμπάνια και Βαζιλικάτα και Βόρεια Απουλία) ΠολεμιστέςΡωμαϊκή Δημοκρατία Λατίνοι σύμμαχοιΚαμπανοίΣαμνίτεςΑίκουοιμερικοί ΕρνίκιοιΕτρούσκοιΟύμβροιΣήνωνες Γαλάτες κάποιες βόρειες πόλεις της Απουλίας.Διοικητές και ηγέτεςΚόιντος Φάβιος Μάξιμος ΡουλλιανόςΚόιντος Αύλιος ΚερρετανόςΓέλλιος Εγνάτιος †

Ο Πρώτος, Δεύτερος και Τρίτος Σαμνιτικός Πόλεμος (343-341 π.Χ., 326-304 π.Χ. και 298-290 π.Χ.) διεξήχθησαν μεταξύ της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και των Σαμνιτών, οι οποίοι ζούσαν σε ένα τμήμα των Απεννίων Ορέων νότια της Ρώμης και βόρεια της φυλής των Λουκανών.

 Ο πρώτος από αυτούς τους πολέμους ήταν αποτέλεσμα της παρέμβασης της Ρώμης, για να σώσει την πόλη της Καπύης από μια επίθεση Σαμνιτών.
 Ο δεύτερος ήταν αποτέλεσμα της παρέμβασης της Ρώμης στην πολιτική της πόλης της Νάπολης και εξελίχθηκε σε ανταγωνισμό για τον έλεγχο της κεντρικής και νότιας Ιταλίας.
 Ομοίως, ο τρίτος πόλεμος περιλάμβανε επίσης έναν αγώνα για τον έλεγχο αυτού του μέρους της Ιταλίας.

Οι πόλεμοι διήρκεσαν πάνω από μισό αιώνα, και επίσης ενέπλεξαν τους λαούς στα ανατολικά, βόρεια και δυτικά του Σαμνίου (τη γη των Σαμνιτών), καθώς και εκείνους της κεντρικής Ιταλίας βόρεια της Ρώμης (τους Ετρούσκους, Ούμβρους, και Πικηνούς) και τους Σήνωνες Γαλάτες, αλλά σε διαφορετικές εποχές και επίπεδα εμπλοκής.

 Α΄ Πόλεμος των Σαμνιτών (343 έως 341 π.Χ.) 
Ο Τ. Λίβιος είναι η μόνη σωζόμενη πηγή που δίνει μια συνεχή αναφορά του πολέμου, ο οποίος έγινε γνωστός στη σύγχρονη ιστοριογραφία ως ο Α΄ Σαμνιτικός Πόλεμος. Επιπλέον, το Fasti Triumphales καταγράφει δύο Ρωμαϊκές νίκες, που χρονολογούνται από αυτόν τον πόλεμο, και μερικά από τα γεγονότα που περιγράφει ο Λίβιος αναφέρονται επίσης από άλλους αρχαίους συγγραφείς.
δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Στρατιώτες Σαμνίτες από έναν τάφο στη Νόλα, 4ος αι. π.Χ.

 Β΄ (ή Μεγάλος) Πόλεμος των Σαμνιτών (326 έως 304 π.Χ.) 
μικρογραφία|Αρχαία ρωμαϊκή νωπογραφία από τη Νεκρόπολη του Εσκουιλίνου, χρονολογείται από το 300-280 π.Χ. Πιθανότατα αντιπροσωπεύει σκηνές από τον Β΄ Σαμνητικό Πόλεμο.
μικρογραφία|Β΄ Σαμνιτικός Πόλεμος, Μάχη των Furculae Caudinae το 321 π.Χ., όπου ο Ρωμαϊκός στρατός των υπάτων Τιβέριου Βετούριου Καλβίνου συμβολικά περνάει κάτω από τον ζυγό μετά την παράδοσή τους

 Γ΄ Πόλεμος των Σαμνιτών (298 έως 290 π.Χ.) 
δεξιά|μικρογραφία|281x281εσ|Ένα τελετουργικό Αττικό κράνος που είναι χαρακτηριστικό για πολλά που βρέθηκαν σε τάφους Σαμνιτών, π. το 300 π.Χ.

 Χρονολογία 
Α΄ Πόλεμος των Σαμνιτών (344 έως 341 π.Χ.) 

 343 π.Χ. - Αρχή του πρώτου Σαμνιτικού Πολέμου.
 342 π.Χ. - Μάχη του Όρους Γκάουρου.
 341 π.Χ. - Η Ρώμη αποσύρεται από τη σύγκρουση με τους Σαμνιτές και εισέρχεται στον Λατινικός πόλεμος με το μέρος των Σαμνιτών.

Β΄ (ή Μεγάλος) Πόλεμος των Σαμνιτών (326 έως 304 π.Χ.) 

 327 π.Χ. - Οι Σαμνιτές κηρύξανε πόλεμο.
 327 π.Χ. - Αρχή της Ρωμαϊκής πολιορκίας της Νεαπολίτης.
 326 π.Χ. - Κατακτηση της Νεαπολίας (Νάπολη).
 325 π.Χ. - Η γη των Βεστίνι καταστράφηκε και δύο από τις πόλεις τους καταλήφθηκαν από τους Ρωμαίους επειδή είχαν συμμαχήσει με τους Σαμνιτές.
 324 π.Χ. - Οι Σαμνιτές νικούνται και ζητούν ειρήνη, αλλά χορηγούνται μόνο μια ετήσια εκεχειρία.
 324 π.Χ. - Πρώτες ρωμαϊκές επιχειρήσεις στη Νταούνια, βόρεια Απύλια.
 321 π.Χ. - Ρωμαϊκή ταπείνωση στο Caudine Forks.
 320 π.Χ. - Καταστροφή των Φρεγκελάων από τους Σαμνιτές.
 320 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν τη Λουκηρία και απελευθέρωσαν τους Ρωμαίους όμηρους.
 319 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι υποτάχθηκαν στο Σατρίκου, το οποίο είχε εξεγέρσει και φιλοξενούσε μια φρουρά Σαμνίτες.
 318 π.Χ. - Οι Σαμνιτές αναζητούν ειρήνη. Η Ρώμη το απέρριψε.
 318 π.Χ. - Οι Απουλικοί οι πόλεις Τεανούμ και Κανούσιου υποτάχθηκαν στη Ρώμη.
 317 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν τον Νερούλουμ στη Λουκανία.
 316 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι πολιορκούν την Σατικούλα.
 316 π.Χ. - Οι Σαμνιτές πολιορκούν την Πλίστικα.
 315 π.Χ. - Οι Σαμνιτές κατέλαβαν την Πλίστικα.
 315 π.Χ. - Μάχη των Λάουτουλας, Ρωμαϊκή ήττα
 313 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν τη Νόλα.
 314 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι κατέστρεψαν τις πόλεις Ausoni της Ausona, Minturnae και Vescia.
 314 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι νίκησαν τους Σαμνιτές κοντά στην Καπούα.
 314 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν τη Σόρα.
 313 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι εγκατέστησαν αποικίες στη Σουέσα Αουρούνκα, την Ιντερμνα Σουκάσίνα και το νησί των Πόντια.
 313 π.Χ. - Οι Σαμνιτές κατέλαβαν τη ρωμαϊκή φρουρά στο Κλουβί, οι Ρωμαίοι την ανέλαβαν ξανά.
 313 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι λεηλατούν το Μποβιανό.
 311 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι νίκησαν τους Σαμνιτές σε μη προσδιορισμένη τοποθεσία στο Σαμνιό.
 311 π.Χ. - Αρχίζει ο πόλεμος στην Ετρορία, οι Ετρούσκοι πολιορκούν το Σούτριου, αδιάκριτη μάχη με τους Ρωμαίους.
 311 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι νίκησαν τους Ετρούσκους κοντά στο Σάτριου.
 311 π.Χ. - Η αποστολή του Μάρκου Φάμπιους μέσα από το δάσος της Κίμιας.
 310 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι νικούν τους Ετρούσκους σε μη προσδιορισμένη τοποθεσία.
 310 π.Χ. - Οι ετρούσκες πόλεις της Περούσιας και της Κορτόνας και του Αρετού ζητούν ειρήνη και επιτυγχάνουν τριάνταετή εκεχειρία.
 310 π.Χ. - Μάχη της Λίμνης Βαδίμο - Ρωμαϊκή νίκη, η μάχη λέγεται ότι έσπασε τη δύναμη των Ετρούσκων για πρώτη φορά.
 310 π.Χ. - Οι Σαμνιτές πολέμησαν τον κονσούλο Γάιους Μαρκίου σε μη προσδιορισμένη θέση, αδιάκριτη μάχη, οι Ρωμαίοι έχασαν αρκετούς αξιωματικούς, ο κονσούλος τραυματίστηκε.
 309 π.Χ. - Οι Ετρούσκοι έσπασαν την ανακωχή, οι Ρωμαίοι τους νίκησαν κοντά στην Περουσία.
 309 π.Χ. - Η Ρώμη αρνήθηκε τις ειρηνευτικές προσφορές της Nuceria Alfaterna και την κατέλαβε.
 309 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι νίκησαν τον Μάρσι και τον Παελιγκνι που είχαν συμμαχήσει με τους Σαμνιτές σε ξεχωριστές μάχες σε μη προσδιορισμένες τοποθεσίες.
 309 π.Χ. - Οι Ετρούσκοι διεκδικούν ειρήνη, η Ρώμη χορηγεί μόνο μια ετήσια εκεχειρία.
 306 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι πολεμούν εκστρατεία εναντίον των Σαλεντίν της νότιας Πουλίας και καταλαμβάνουν αρκετές πόλεις
 306 π.Χ. - Οι Σαμνιτές νικούνται κοντά στην Αλίφαη, μερικοί στρατεύματα των Χερνίκων βρίσκονται ανάμεσα στις εχθρικές τάξεις, η Ρώμη διερευνά αυτό, την εξέγερση των Χερνιτς.
 305 π.Χ. - Οι Σαμνιτές και οι Χερνίκι απομονώθηκαν ένας από τους Ρωμαίους προξενούς ο καθένας, ο Χερνίκης παραδόθηκε, οι Σαμνιτοί ήττηκαν.
 305 π.Χ. - Μάχη στο Τιφένουμ στο Σαμνίου, σύμφωνα με μια πηγή οι Ρωμαίοι νίκησαν, σύμφωνα με άλλη, αποσύρθηκαν.
 305 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι νίκησαν τους Σαμνιτές σε μη προσδιορισμένη τοποθεσία στο Σαμνιό.
 305 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι πολιορκούν την Μποβιανό.
 304 π.Χ. - Οι Σαμνιτές διεκδικούν ειρήνη, τέλος του πολέμου.

Γ΄ Πόλεμος των Σαμνιτών (298 έως 290 π.Χ.) 

 298 π.Χ. - Άρχισε ο Τρίτος Στρατός των Σαμνιτών.
 298 π.Χ. - Μάχη του Βόλτερρε.
 298 π.Χ. - Οι Ρωμαίοι καταλαμβάνουν τις Σαμνίτες πόλεις του Μποβιανού και της Αφινδένης και/ή, σύμφωνα με αμφιλεγόμενη επιγραφή, την Ταυρασία και την Κισάνα.
 297 π.Χ. - Ο Κύντος Φάμπιους Μαξίμος Ρούλιανος νικάει τους Σαμνιτές κοντά στο Τιφερνύμ.
 296 π.Χ. - Ο Πουμπλίος Δικίας κατέλαβε τη Μουργαντία, τη Ρομούλία και το Φερέντιο.
 295 π.Χ. - Μάχη της Σεντίνου.
 294 π.Χ. - Οι Σαμίντες σχεδόν κατέλαβαν ένα ρωμαϊκό στρατόπεδο σε μια μη προσδιορισμένη τοποθεσία, αλλά απομακρύνονται.
 294 π.Χ. - Ο Λούκιος Ποστούμιος κατέλαβε τη Μιλιονία και το Φερίτρουμ, δύο ανώνυμες πόλης Σαμνίτες και νίκησε τους Βόλσινους στην Ετρούρια.
 294 π.Χ. - Ο Μάρκος Ατίλιος νικάται στη Λουκηρία, αλλά κερδίζει άλλη μια μάχη την επόμενη μέρα. Στη συνέχεια νίκησε τους Σαμνιτές που προσπαθούσαν να καταλάβουν την Ιντερμανα.
 293 π.Χ. - Ο Λούκιος Παπίριος κατέλαβε την Ακιλονία και το Σαπίνιο στο Σαμνίου.
 293 π.Χ. - Ο Σπούριος Καρβίλος κατέλαβε το Κομίνιο, την Βέλια, το Παλούμπίνιο και το Ερκουλάνιο στο Σαμνίιο.
 293 π.Χ. - Ο Σπούριος Καρβίλλιος κατέλαβε την Τροίλα και πέντε φρούρια στην Ετρούρια.
 292 π.Χ. - Ο Κουίντος Φάμπιους Μαξίμου Γκουργς νικείται από τον Κάουδιν Σαμνιτές, και στη συνέχεια τους νικεί με τη βοήθεια του πατέρα του Κουίντους Φάμπιου Μαξίμο Ρουλιανός.
 291 π.Χ. - Ο Κουίντος Φάμπιους Μαξίμος Γκουργς κατέλαβε το Κομίνιο Οκρίτουμ, ένα οχυρό των Πεντρί Σαμνιτών.
 291 π.Χ. - Ο Λούκιος Ποστίμιος Μεγέλιος κατέλαβε την Βενουσία, την κύρια πόλη των Χιρπίνων Σαμνιτών.
 290 π.Χ. - Ρωμαϊκές επιχειρήσεις για να καθαρίσουν τις τελευταίες τσέπες της αντίστασης των Σαμνιτών. Τελείο του πολέμου.

 Αναφορές 

 Βιβλιογραφία 
Πρωτογενείς πηγές

Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, Ρωμαϊκές Αρχαιότητες, Aeterna Press, 2015, ISBN 

Διόδωρος Σικελιώτης Ι: Η Ιστορική Βιβλιοθήκη σε σαράντα βιβλία: Βόλος Ι, Σοφρόν; 1 έκδοση, 2014, ISBN 

Eυτρόπιος, Σύντομο χρονικό διάγραμμα της ρωμαϊκής ιστορίας, CreateSpace Independent Publishing Platform, 2014, ISBN 

Frontinus, Stratagems and Aqueducts of Rome (Κλασική Βιβλιοθήκη Λοέμπ), Λοέβ, 1989, ISBN 

Τ. Λίβιος, Οι Ιταλικοί Πόλεμοι της Ρώμης: Βιβλία 6-10 (Οξφόρδης κλασικοί του κόσμου). Πανεπιστημιακή Τύπο της Οξφόρδης, 2013, ISBN 

Δευτερογενείς πηγές

 , 1995, ISBN 
 Ρος Κουάν, Ρωμαϊκές κατακτήσεις: Ιταλία, Μπάρνσλεϊ, 2009.

 Λούκας Γκρόσμαν: Ρομά Σμίνιτενκριέ.  Ιστορικά και ιστοριογραφικά Έρευνα για τα χρόνια 327 έως 290 π.Χ., Ντιούσελντορφ 2009.




 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πολεμιστές των Πολέμων των Σαμνιτών 
 Ο πίλος (pilum) των Σαμνιτών 
 Οι Μάχες στο Μποβιανόν, 311 π.Χ.