Λευκές Νύχτες (ταινία, 1957)

Οι Λευκές Νύχτες (, ) είναι μια ρομαντική δραματική ταινία του 1957 σε σκηνοθεσία του Λουκίνο Βισκόντι, βασισμένη στο ομώνυμο διήγημα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι του 1848. Γράφτηκε για την μεγάλη οθόνη από τους Βισκόντι και Σούσο Τσέτσι ντ' Αμίκο και πρωταγωνιστούν οι Μαρία Σελλ, Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι και Ζαν Μαρέ.  Η ταινία έλαβε θετικές κριτικές από κριτικούς και κοινό και κέρδισε τον Αργυρό Λέοντα στο 18ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. 

 Πλοκή 
Αργά κατά την διάρκεια μιας χειμωνιάτικης νύχτας στο κέντρο του Λιβόρνο,  ένας νεαρός άνδρας ονόματι Μάριο, που είναι νέος στην πόλη, βλέπει μια νεαρή γυναίκα, την Ναταλία να κλαίει πάνω από ένα κανάλι σε μια μικρή γέφυρα. Όταν βλέπει τον Μάριο να την κοιτάζει, η Ναταλία τρέχει μακριά και παραλίγο να την χτυπήσει μια μοτοσικλέτα. Οι μοτοσικλετιστές τη πέφτουν στην Ναταλία, ο Μάριο τους διώχνει και προσπαθεί να ανοίξει κουβέντα μαζί της. Εκείνη δεν μιλάει πολύ, αλλά ακούει ευγενικά, και μετά λέει ότι ο Μάριο μπορεί να την συνοδεύσει με τα πόδια μέχρι το σπίτι της. Αφού συμφωνεί να συναντήσει τον Μάριο το επόμενο βράδυ, η Ναταλία επιστρέφει στη γέφυρα.

Όταν ο Μάριο εντοπίζει τη Ναταλία το επόμενο βράδυ, εκείνη αρχικά τρέχει μακριά του, εξηγώντας του ότι δεν ήθελε να τον κάνει πιστέψει ότι ήταν μια εύκολη γυναίκα επειδή κανόνισε να συναντήσει έναν άγνωστο άνδρα. Έπειτα εκείνη εξηγεί ότι περιμένει κάποιον στη γέφυρα, αλλά καλεί τον Μάριο να της κάνει παρέα όσο περιμένει, και του λέει την ιστορία της. Οι δύο γονείς της, ο καθένας ξεχωριστά, την εγκατέλειψαν, αφήνοντάς την στην προστατευτική, σχεδόν τυφλή γιαγιά της. Όταν ένας κομψός άνδρας νοίκιασε ένα δωμάτιο στο σπίτι της γιαγιάς της, εκείνος και η Ναταλία ερωτεύονται, αλλά στη συνέχεια αυτός φεύγει ξαφνικά, υποσχόμενος να επιστρέψει σε ένα χρόνο. Ο χρόνος πέρασε, οπότε, αν και δεν έχει δει ή ακούσει τίποτα από αυτόν από τότε που έφυγε, η Ναταλία έχει αρχίσει να βγαίνει κρυφά το βράδυ και τον περιμένει στη γέφυρα.

Ο Μάριο λέει στη Ναταλία ότι είναι αφελής, αλλά αυτή του απαντά ότι ο ενοικιαστής έχει επιστρέψει στην πόλη, απλά δεν θέλει να κάνει την πρώτη κίνηση. Όταν ο Μάριο προτείνει να γράψει ο ίδιος στον ενοικιαστή ένα γράμμα, η Ναταλία του δίνει ένα που έχει ήδη γράψει και εκείνος συμφωνεί να το παραδώσει. Η Ναταλία πηγαίνει σπίτι και ένας ευέξαπτος Μάριο σκίζει το γράμμα και το ρίχνει στο κανάλι.

Το πρωί, ο Μάριο αναρωτιέται αν πρέπει να νιώθει τύψεις για αυτά που έχει κάνει πριν αποφασίσει να βγει εκείνη τη νύχτα για να διασκεδάσει. Ενώ περπατάει στην πόλη, βλέπει τη Ναταλία και αυτή τη φορά είναι εκείνος που τρέχει μακριά της. Εκείνη τον παρατηρεί και ξετρελαμένη, του λέει ότι πέρασε όλη τη μέρα περιμένοντας ανυπόμονα μέχρι τις δέκα η ώρα για να ανακαλύψει αν ο ενοικιαστής θα φτάσει για το ραντεβού τους. Ο Μάριο προσκαλεί τη Ναταλία να πάει σε ένα κλαμπ για να περάσει η ώρα και χορεύουν μέχρι που εκείνη μαθαίνει ότι είναι περασμένες δέκα, οπότε τρέχει στη γέφυρα και λέει στον Μάριο να φύγει ώστε να μην τον δει ο ένοικος μαζί της.

Ο Μάριο φεύγει και, αφού τον ξυλοκοπούν εξαιτίας μιας παρεξήγησης με μια πόρνη, καταλήγει πίσω στη γέφυρα. Η Ναταλία του λέει ότι ο ένοικος δεν ήρθε και εκείνος παραδέχεται ότι δεν παρέδωσε το γράμμα. Η Ναταλία, τον αφήνει έκπληκτο, ευχαριστώντας τον που την γλίτωσε από το να ταπεινωθεί και λέει ότι είναι έτοιμη να ξεχάσει τον ενοικιαστή. Πανευτυχής, ο Μάριο λέει στη Ναταλία ότι την αγαπά και εκείνη του απαντά ότι νομίζει πως θα μπορούσε να τον αγαπήσει κάποια μέρα, όμως του ζητά να κάνει υπομονή. Καθώς περιπλανώνται στην πόλη, ξεκινάει να χιονίζει, και οι δύο εμπλέκονται στο ειδύλλιο της κατάστασης, μέχρι την στιγμή που επιστρέφουν στη γέφυρα, πάνω στην οποία η Ναταλία αναγνωρίζει τον ενοικιαστή.

Η Ναταλία τρέχει στον άντρα, μετά επιστρέφει στον Μάριο και του λέει ότι συνειδητοποίησε ότι αγαπά ακόμα τον ενοικιαστή. Ο Μάριο απολογείται που προσπάθησε να την κάνει να αμφιβάλλει για την αγάπη της και την ευχαριστεί για τη στιγμή της ευτυχίας που του έφερε. Η Ναταλία σε κατάσταση έκστασης φεύγει μαζί με τον ενοικιαστή και αφήνει τον Μάριο να περιπλανιέται μόνος στους δρόμους.

 Διανομή ρόλων 

 Προσαρμογή 
Σύμφωνα με τον ακαδημαϊκό Τζέφρι Νόουελ-Σμιθ, «Με τη μετατροπή της ιστορίας του Ντοστογιέφσκι σε ταινία, ο Βισκόντι απαλλάχθηκε από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση και έκανε το κορίτσι λιγότερο αθώο και, στην πραγματικότητα, μερικές φορές κάτι σαν υστερική και πειραχτήρι. Στην πορεία αυτών των αλλαγών, έκανε και το τέλος πιο θλιβερό. Στην ιστορία, στον αφηγητή επιτρέπεται ένας μικρός επίλογος, στον οποίο αυτός ευχαριστεί το κορίτσι για την στιγμή χαράς που του έφερε. Στην ταινία, ο ήρωας μένει μόνος, γίνεται φίλος με το ίδιο αδέσποτο σκυλί που γνώρισε στην αρχή, πίσω εκεί από όπου ξεκίνησε, χωρίς να αισθάνεται ότι η αγάπη που ένιωσε για λίγο τον έχει μεταμορφώσει με οποιονδήποτε τρόπο». 

 Παραγωγή 
Ο Βισκόντι διάλεξε την Μαρία Σελλ για τον ρόλο αφού τη γνώρισε στο φεστιβάλ κινηματογράφου στο οποίο ήταν ένορκος. Αν και αρχικά σχεδίαζε να μεταγλωττίσει τη φωνή της με τη φωνή μιας Ιταλίδας ηθοποιού, όπως συνηθίζονταν εκείνη την εποχή για ξένους ηθοποιούς σε ιταλικές ταινίες, εντυπωσιάστηκε όταν έμαθε όλους τους διαλόγους της στα ιταλικά και άφησε την άφησε να ηχογραφήσει τις δικές της ατάκες. Ωστόσο, ο Γάλλος ηθοποιός Ζαν Μαρέ μεταγλωττίστηκε από τον Τζιόρτζιο Αλμπερτάτσι.

Ολόκληρη η ταινία γυρίστηκε σε ηχητική σκηνή στα στούντιο Τσινετσίτα στη Ρώμη σε ένα περίτεχνο σκηνικό που αναδημιουργούσε τους δρόμους, τα καταστήματα, τις πλωτές οδούς και τα μνημεία του Λιβόρνο.   Για να καταφέρουν να δημιουργήσουν την ομιχλώδη νυχτερινή ατμόσφαιρα της ταινίας, προσπαθώντας παράλληλα να διατηρήσουν μια καθαρή θέα για τους ηθοποιούς, ο Βισκόντι και ο διευθυντής φωτογραφίας Τζιουσέπε Ροτούνο, αντί να χρησιμοποιήσουν φίλτρα στους φακούς της κάμερας, κρέμασαν μεγάλα ρολά τούλι από το ταβάνι μέχρι το έδαφος στα σκηνικά και έβαλαν φανοστάτες ακριβώς πίσω από το τούλι.

 Κυκλοφορία 

 Κριτική υποδοχή 
Στον ιστότοπο συγκέντρωσης κριτικών Rotten Tomatoes, το La Notti Bianche έχει βαθμολογία έγκρισης 88% με βάση 8 κριτικές, οι οποίες έχουν μέση βαθμολογία 8,3/10. 

 Διακρίσεις 
Έτος Βραβείο Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα 1957 Φεστιβάλ Βενετίας Χρυσός Λέων Λουκίνο Βισκόντι  Ασημένιο Λιοντάρι  1958 Η Λίστα των 10 Κορυφαίων του Cahiers du Cinéma Καλύτερη Ταινία  Νάστρο ντ' Αρτζέντο Καλύτερος Σκηνοθέτης  Καλύτερος Παραγωγός Φράνκο Κριστάλντι  Καλύτερο ΣενάριοΛουκίνο Βισκόντι, Σούσο Κέτσι ντ'Αμίκο Καλύτερος Ηθοποιός Μαρτσέλο Μαστρογιάννι  Καλύτερη Μουσική Νίνο Ρότα  Καλύτερη Φωτογραφία Τζουζέπε Ροτούνο  Καλύτερος Σχεδιασμός ΠαραγωγήςΜάριο Κιάρι, Μάριο Γκαρμπούλια Βραβείο Bambi Καλύτερος Διεθνής ΗθοποιόςΖαν Μαρέ 1960 Βραβείο Sant Jordi Καλύτερος Ξένος Σκηνοθέτης Λουκίνο Βισκόντι  Καλύτερο Ξένο ΣενάριοΛουκίνο Βισκόντι, Σούσο Κέτσι ντ'Αμίκο

 Κληροδότημα 
Η αμερικανική ταινία του 2008 Δύο Έρωτες, αν και δεν είναι προσαρμογή, εμπνεύστηκε από το ίδιο διήγημα όπως και από η ταινία του Βισκόντι. 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Le notti bianche μία εργασία του Τζέφρι Νόουελ-Σμιθ στην Criterion Collection
 White Nights and Other Stories  από τον Φίοντορ Ντοστογιέφσκι (στα αγγλικά) στο Project Gutenberg

Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Τσινετσιτά
Κατηγορία:Ταινίες με μουσική σύνθεση Νίνο Ρότα
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Λουκίνο Βισκόντι
Κατηγορία:Γαλλικές ασπρόμαυρες ταινίες
Κατηγορία:Γαλλικές αισθηματικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ιταλικές ασπρόμαυρες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες του 1957
Κατηγορία:Ιταλικές ταινίες της δεκαετίας 1950
Κατηγορία:Γαλλικές ταινίες της δεκαετίας 1950