Τέλε Σαντάνα

Ο Τέλε Σαντάνα ντα Σίλβα (πορτογαλικά:  Telê Santana da Silva) γνωστός ως Τέλε Σαντάνα (Telê Santana, 26 Ιουλίου 1931 – 21 Απριλίου 2006) ήταν Βραζιλιάνος προπονητής ποδοσφαίρου και πρώην ποδοσφαιριστής.

Ως παίκτης αγωνίστηκε ως δεξιός ακραίος επιθετικός, τα περισσότερα χρόνια της καριέρας του στη Φλουμινένσε, χωρίς να γνωρίσει ατομική καταξίωση. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του δεν αποβλήθηκε ποτέ. 

Ήταν προπονητής της εθνικών ομάδων της Βραζιλίας σε δύο διοργανώσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου, του 1982 στην Ισπανία και του 1986 στο Μεξικό με την ομάδα να θεωρείται και τις δύο φορές ως ένα από τα φαβορί των διοργανώσεων. Η ομάδα του 1982 συγκεκριμένα μνημονεύεται ως μία από τις καλύτερες ομάδες στην ιστορία του ποδοσφαίρου που δεν κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο. Περιλάμβανε παίκτες όπως οι Ζίκο, Σώκρατες κα. Η Βραζιλία ανέκτησε τον τρόπο παιχνιδιού που είχε γίνει γνωστός από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 στην εθνική ομάδα με τους Πελέ και Γκαρίντσα ως futebol-arte. Ο ίδιος έλεγε τότε ότι «Οι παίκτες πρέπει να έχουν την ελευθερία να παίζουν. Η δημιουργικότητα είναι το πιο σημαντικό πράγμα» και «Προτιμώ να χάσω παίζοντας όμορφο ποδόσφαιρο παρά να κερδίσω παίζοντας άσχημα». Στον κρίσιμο αγώνα της φάσης των "12" η Βραζιλία χρειάζονταν μία ισοπαλία με την Ιταλία για να προκριθεί με την επιθετική πρωτοβουλία της ομάδας στον αγώνα να είναι αδιάκοπη αποφέροντας δύο γκολ, όμως η άμυνα είχε τόσα κενά που τρία γκολ του Πάολο Ρόσι έδωσαν την πρόκριση στην ευρωπαϊκή ομάδα, που κατέκτησε και τον τίτλο. Ήταν επίσης ένας ιδιαίτερα επιτυχημένος προπονητής σε διάφορες ομάδες συλλόγων, συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης ομάδας της Σάο Πάολο του 1992 και του 1993, ενώ είχε επίσης μεγάλα διαστήματα με την Ατλέτικο Μινέιρο και τη Φλουμινένσε.

Ο Σαντάνα αναφέρεται συχνά (ιδίως στη χώρα του) ως ένας από τους καλύτερους προπονητές στη ιστορία του ποδοσφαίρου της. Το προτιμώμενο στυλ παιχνιδιού του ήταν πολύ επιθετικό και πίστευε στην εκπαίδευση των αθλητών χρησιμοποιώντας την ακατάπαυστη επανάληψη των  βασικών στοιχείων του παιχνιδιού, όπως το πασάρισμα της μπάλας. Στην πατρίδα του θεωρούνταν ως ο "τελευταίος ρομαντικός του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου", και ήταν πάντα υπέρ του ευγενούς παιχνιδιού και κατά του σκληρού ανταγωνισμού στον αγωνιστικό χώρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι  αποκαλύφθηκε 25 χρόνια μετά μυστική συμφωνία του Σαντάνα και του Γιόχαν Κρόιφ (προπονητή της Μπαρτσελόνα) στον τελικό του Διηπειρωτικού Κυπέλλου του 1992, δύο ημέρες πριν τον αγώνα ότι όποιος παίκτης παραβίαζε τους κανόνες του καλού ποδοσφαίρου θα απομακρυνόταν από αυτούς από το γήπεδο. Το 2022 αναδείχθηκε ως ο κορυφαίος προπονητής στην ιστορία του ποδοσφαίρου της χώρας μετά από ψηφοφορία μεταξύ 103 τεχνικών και πρώην προπονητών, που διεξήχθη από τα μέσα ενημέρωσης του ομίλου Globo.

 Τίτλοι και διακρίσεις 

Τίτλοι
Ως παίκτης
Φλουμινένσε
 Πρωτάθλημα Καριόκα (2): 1951, 1959
 Τουρνουά Ρίο-Σάο Πάολο (2): 1957, 1960
 Κύπελλο Ρίο: 1952
Ως προπονητής
Φλουμινένσε
 Κύπελλο Guanabara : 1969
 Πρωτάθλημα Καριόκα : 1969
Ατλέτικο Μινέιρο
 Πρωτάθλημα Μινάς Γκεραίς (2) : 1970, 1988
 Πρωτάθλημα Βραζιλίας πρώτης κατηγορίας : 1971
Γκρέμιο
 Πρωτάθλημα Γκαούτσο : 1977
Αλ-Αχλί
 Κύπελλο του Βασιλιά : 1983
 Πρωτάθλημα Σαουδικής Αραβίας : 1984
 Gulf Club Champions Cup : 1985
Φλαμένγκο
 Κύπελλο Guanabara : 1989
Σάο Πάολο
 Πρωτάθλημα Παουλίστα (2) : 1991, 1992
 Πρωτάθλημα Βραζιλίας πρώτης κατηγορίας : 1991
 Κόπα Λιμπερταδόρες (2) : 1992, 1993
 Διηπειρωτικό Κύπελλο (2)  : 1992, 1993
 Σούπερ Κύπελλο Νότιας Αμερικής : 1993
 Κύπελλο Κυπελλούχων Νότιας Αμερικής (2) : 1993, 1994
 Κύπελλο CONMEBOL : 1994

Ατομικές διακρίσεις
 Νοτιοαμερικανός προπονητής της χρονιάς : 1992

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φλουμινένσε Φούτμπολ Κλαμπ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι προπονητές ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι προπονητές ποδοσφαίρου στο εξωτερικό
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Βραζιλίας
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Φλουμινένσε Φούτμπολ Κλαμπ 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σάο Πάολο Φουτεμπόλ Κλούμπε 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Ατλέτικο Μινέιρο 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Μποταφόγκο ντε Φουτεμπόλ ε Ρεγκάτας 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σοσιεντάντε Εσπορτίβα Παλμέιρας 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Γκρέμιο Φουτεμπόλ Πόρτο Αλεγκρένσε 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982