Καίδμων

Ο Καίδμων (αγγλικά: Cædmon) (δεύτερο μισό του 7ου αιώνα) είναι ο παλαιότερος Άγγλος ποιητής του οποίου το όνομα είναι γνωστό. Ήταν αγράμματος βοσκός σε μοναστήρι και λέγεται ότι έμαθε να συνθέτει στίχους ακολουθώντας ένα όνειρο θεϊκής έμπνευσης. Παρά τον αναλφαβητισμό του, αργότερα έγινε μοναχός και πολυγραφότατος ποιητής θρησκευτικών έργων.

Είναι ένας από τους τέσσερις ποιητές της αγγλοσαξονικής περιόδου που έγραψαν στα παλαιά αγγλικά και το όνομα και τα έργα τους αναφέρονται σε μεσαιωνικές πηγές, και ένας από τους τέσσερις από αυτούς - οι άλλοι είναι οι Βέδας, Αλφρέδος ο Μέγας και Κύνεγουλφ - για τους οποίους έχουν διασωθεί βιογραφικές πληροφορίες και δείγματα λογοτεχνικής δημιουργίας. Η ζωή και το έργο του αναφέρονται από τον Αγγλοσάξονα Βενεδικτίνο μοναχό Βέδα στην Εκκλησιαστική ιστορία του αγγλικού έθνους (731).

Το μόνο γνωστό σωζόμενο έργο του είναι Ο ύμνος του Καίδμονος, ένα παρηχητικό εγκωμιαστικό ποίημα σε εννέα στίχους που υμνεί τον Θεό και τη δημιουργία του. Το ποίημα είναι το παλαιότερο στα παλαιά αγγλικά και, με τις ρουνικές, παλαιοαγγλικές και λατινικές επιγραφές στον Σταυρό του Ράθγουελ και στην Κασετίνα του Ωζόν, τα τρία παλαιότερα διασωθέντα κείμενα της παλαιάς αγγλικής λογοτεχνίας. 

Ο Καίδμων πέθανε το αργότερο το 684. Το 1966, μια αναμνηστική πέτρα δαπέδου τοποθετήθηκε στη μνήμη του στη Γωνιά των ποιητών στο αβαείο του Γουέστμινστερ.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Σύμφωνα με την αφήγηση του Βέδα, που δεν αναφέρει καμία ημερομηνία, ο Καίδμων ήταν βοσκός ενός αβαείου στη Νορθουμβρία στη βόρεια Αγγλία (τα σημερινά ερείπια είναι γνωστά ως Αβαείο του Γουίτμπι). Ένα βράδυ που οι μοναχοί του μοναστηριού διασκέδασαν παίζοντας άρπα και τραγουδώντας, αποσύρθηκε λυπημένος γιατί δεν ήξερε τραγούδια και κοιμήθηκε δίπλα στα ζώα του. Στο όνειρο, «κάποιος» ( quidem ) τον πλησίασε και του ζήτησε να τραγουδήσει για την «αρχή των πλασμάτων» (principium creaturarum). Αφού πρώτα αρνήθηκε να τραγουδήσει, στη συνέχεια σκέφθηκε ένα σύντομο εγκωμιαστικό ποίημα που υμνούσε τον Θεό, τον Δημιουργό του ουρανού και της γης.
μικρογραφία|250x250εσ|Τα ερείπια του Αβαείου του Γουίτμπι στο βόρειο Γιορκσάιρ
Όταν ξύπνησε το επόμενο πρωί, θυμήθηκε αυτό το ποίημα του ονείρου και πρόσθεσε μερικούς επιπλέον στίχους. Αφού διηγήθηκε την εμπειρία της θεϊκής έμπνευσης σε άλλους, η ηγουμένη του μοναστηριού Χίλντα (657-680) τον κάλεσε και από όσα άκουσε κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Καίδμων είχε πράγματι λάβει ένα δώρο από τον Θεό. Για να βεβαιωθεί, του είπε να γράψει ένα άλλο ποίημα. Όταν το επόμενο πρωί ο Καίδμων παρουσίασε το ποίημα που του ζητήθηκε, η ηγουμένη αναγνώρισε ότι η ικανότητά του να συνθέτει ύμνους στην καθομιλουμένη ήταν υψίστης σημασίας για την κατανόηση του Χριστιανισμού σε όλους τους ανθρώπους, όχι μόνο σε όσους γνώριζαν λατινικά, γλώσσα στην οποία γράφονταν τα περισσότερα έργα εκείνη την εποχή. Έλαβε μοναχικούς όρκους και έτσι έγινε λαϊκός αδελφός της μονής. Η ηγουμένη παρότρυνε τους άλλους μοναχούς να του διδάξουν το δόγμα και την ιστορία της εκκλησίας, τα οποία έπρεπε να συνθέσει σε μελωδικούς στίχους. 

Ποτέ δεν έμαθε ανάγνωση ή γραφή, αλλά είχε μια καταπληκτική μνήμη για να μπορέσει να δημιουργήσει αυτούς τους ύμνους. Σύμφωνα με τον Βέδα, ο Καίδμων δημιούργησε ένα εκτενές ποιητικό έργο, έναν μεγάλο αριθμό θαυμάσιων ποιητικών κειμένων στην καθομιλουμένη για ποικίλα χριστιανικά θέματα. Μετά από μακρόχρονη και θεοσεβούμενη ζωή, πέθανε ειρηνικά. Όταν ένιωσε τον θάνατο να πλησιάζει, ζήτησε να μεταφερθεί στον μοναστικό ξενώνα όπου, έχοντας συγκεντρώσει τους φίλους του γύρω του, πέθανε αφού έλαβε τη Θεία Ευχαριστία.

 Μεταγενέστερα 
Στο Αγγλικό Μαρτυρολόγιο που δημοσιεύτηκε το 1640 αναφέρεται ως άγιος με γιορτή στις 11 Φεβρουαρίου. 

Οι λεπτομέρειες της ιστορίας του Βέδα, και ιδιαίτερα η θαυματουργή φύση της ποιητικής έμπνευσης του Καίδμονος, δεν γίνονται γενικά αποδεκτές από τους ιστορικούς και μελετητές ως απολύτως ακριβείς, αλλά η ύπαρξη ενός ποιητή με το όνομα Καίδμων δεν αμφισβητείται. Η αφήγηση του Βέδα πρέπει να διαβαστεί στα πλαίσια της χριστιανικής πίστης στα θαύματα, και δείχνει ότι ο Βέδας, ένας μορφωμένος και έξυπνος άνθρωπος, πίστευε ότι ο Καίδμων ήταν μια σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία της αγγλικής πνευματικής και θρησκευτικής ζωής. 

 Παραπομπές και σημειώσεις  

Κατηγορία:Άγγλοι ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνική αγγλική λογοτεχνία