Αποκαρβοξυλάσες

Οι αποκαρβοξυλάσες ή καρβοξυ-λυάσες είναι ένζυμα που καταλύουν την αποκαρβοξυλίωση, δηλαδή την αντίδραση αποσπάσεως της χημικής χαρακτηριστικής ομάδας καρβοξύλιο από ένα καρβοξυλικό οξύ. Οι αποκαρβοξυλάσες ανήκουν στη μεγάλη τάξη ενζύμων που ονομάζονται λυάσες, ένζυμα που διασπούν διάφορους χημικούς δεσμούς χωρίς να «χρησιμοποιούν» υδρόλυση ή οξείδωση.

Οι ενώσεις που κυρίως αποκαρβοξυλιώνουν οι καρβοξυλυάσες είναι αμινοξέα, β-κετονοξέα και α-κετονοξέα. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις η δράση τους οδηγεί στην έκλυση διοξειδίου του άνθρακα.

 Είδη και ονοματολογία 
Οι αποκαρβοξυλάσες αντιστοιχούν στον αριθμό EC 4.1.1. Συνήθως ονομάζονται αναλόγως με το υπόστρωμα του οποίου την αποκαρβοξυλίωση καταλύουν, π.χ. η πυροσταφυλική αποκαρβοξυλάση καταλύει την αποκαρβοξυλίωση του πυροσταφυλικού οξέος.

 Παραδείγματα αποκαρβοξυλασών 
 Αποκαρβοξυλάση των αρωματικών L-αμινοξέων
 Αποκαρβοξυλάση της γλουταμάτης
 Αποκαρβοξυλάση της ιστιδίνης
 Αποκαρβοξυλάση της ορνιθίνης
 Πυροσταφυλική αποκαρβοξυλάση
 RuBisCO – η μόνη αποκαρβοξυλάση με δράση που συνολικά δεσμεύει αντί να εκλύει διοξείδιο του άνθρακα, είναι ίσως το πιο άφθονο ένζυμο πάνω στη Γη
 Αποκαρβοξυλάση του ουροπορφυρινογόνου III

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «αποκαρβοξυλάσαι» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 6, σελ. 298

Αποκαρβοξυλασες