Βραβείο Κριτικής Επιτροπής (Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών)

Το Βραβείο Κριτικής Επιτροπής () είναι ένα βραβείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών που απονέμεται από την κριτική επιτροπή του φεστιβάλ σε μία από τις διαγωνιζόμενες ταινίες μεγάλου μήκους. Σύμφωνα με τον Αμερικανό κριτικό κινηματογράφου Ντέιβ Κερ, το βραβείο «προορίζεται να αναγνωρίσει ένα πρωτότυπο έργο που ενσαρκώνει το πνεύμα της έρευνας».

 Ιστορία 
Το βραβείο απονεμήθηκε για πρώτη φορά το 1946. Το βραβείο δεν απονεμήθηκε σε 10 περιπτώσεις (1947, 1949, 1953, 1967, 1974–79, 1981–82, 1984 και 2001). Το φεστιβάλ δεν πραγματοποιήθηκε καθόλου το 1948, το 1950 και το 2020. Το 1968, δεν δόθηκαν βραβεία, καθώς το φεστιβάλ ακυρώθηκε στη μέση λόγω των γεγονότων του Μαΐου 1968 στη Γαλλία. Επίσης, σε 20 περιπτώσεις, η ψήφος της κριτικής επιτροπής ήταν ισόπαλη και το βραβείο μοιράστηκαν δύο ταινίες (1957, 1960, 1962–63, 1970–71, 1973, 1987, 1991–93, 1998, 2000, 2007, 2007, 2004, 2014, 2019 και 2021–22). Οι Κεν Λόουτς και Άντρεα Άρνολντ έχουν κερδίσει τα περισσότερα βραβεία σε αυτήν την κατηγορία, από τρία ο καθένας τους. Η Ίρμα Χολ είναι η μόνη ηθοποιός που κέρδισε σε αυτή την κατηγορία, για τον ρόλο της στη Συμμορία των πέντε (2004). Τέσσερις σκηνοθετικές ομάδες έχουν μοιραστεί το βραβείο: οι Ενρίκο Γκρας, Τζόρτζιο Μόζερ και Λεονάρντο Μπόνζι για τη Χαμένη ήπειρο (1955), Μαργιάν Σατραπί και Βενσάν Παρονό για το Περσέπολις (2007), Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιο και Χουλιάνο Ντορνέλες για Τα γεράκια της νύχτας (2019) και Φέλιξ φαν Χρένινγκεν και Σάρλοτ Βαντερμίς για Τα οχτώ βουνά (2022). Η Σαμίρα Μαχμαλμπάφ ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το βραβείο, για την ταινίαTakhté siah του 2000.

Από το 1967, το επίσημο όνομα του βραβείου ήταν απλώς Prix du Jury, αλλά είχε δύο άλλα ονόματα από τη δημιουργία του το 1946: Διεθνές Βραβείο Κριτικής Επιτροπής, το οποίο απονεμήθηκε μόνο για εκείνη τη χρονιά, και Prix special du Jury (1951–1967) που δόθηκε μεταξύ άλλων δευτερευόντων βραβείων. Το 1954, μετά από πολλές επικρίσεις σχετικά με την παράδοξη φύση αυτών των βραβείων, οι αρχές του Φεστιβάλ αποφάσισαν να στραφούν σε μια πιο παραδοσιακή ρύθμιση απονομής βραβείων. Έκτοτε, το Prix special du Jury επανεμφανίστηκε μόνο δύο φορές: ο Κρίστοφερ Χάμπτον κέρδισε αυτό το βραβείο για το Κάρινγκτον μαζί με το κανονικό Prix du Jury που δόθηκε στον Ξαβιέ Μποβουά για το Μην ξεχνάς πως θα πεθάνεις το 1995 και ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ το κέρδισε για το Crash το 1996, στο μόνο βραβείο που δόθηκε από τη Διεθνή Κριτική Επιτροπή εκείνη τη χρονιά.

Ο Βρετανός μελετητής του κινηματογράφου Άντριου Μπάτλερ θεωρεί τα βραβεία κριτικών επιτροπών όπως αυτής των Καννών έναν τρόπο για να καταφέρει μια ταινία να βγει σε διανομή.

 Νικητές 
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" |Έτος
! scope="col" |Πρωτότυπος τίτλος
! scope="col" |Τίτλος στα ελληνικά
! scope="col" |Αποδέκτης
! scope="col" |Χώρα παραγωγής
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 1940
|-
! style="text-align:center;" |1946
|
|Η μάχη των σιδηροδρόμων
|Ρενέ Κλεμάν
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 1950
|-
! style="text-align:center;" |1951
|All About Eve
|Όλα για την Εύα
|Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς
|
|-
! style="text-align:center;" |1952
|''
|Είμαστε όλοι δολοφόνοι
|Αντρέ Καγιάτ
| rowspan="2" |
|-
! style="text-align:center;" |1954
|''
|Ο κύριος Ριπουά
|Ρενέ Κλεμάν
|-
! style="text-align:center;" |1955
|''
|Η χαμένη ήπειρος
|Ενρίκο Γκρας, Τζόρτζιο Μόζερ και Λεονάρντο Μπόνζι 
|
|-
! style="text-align:center;" |1956
|''
|Το μυστήριο του Πικάσο
|Ανρί-Ζορζ Κλουζό
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1957
|Kanał
|Οι ήρωες της Βαρσοβίας
|Άντζεϊ Βάιντα
|
|-
|''
|Η έβδομη σφραγίδα
|Ίνγκμαρ Μπέργκμαν
|
|-
! style="text-align:center;" |1958
|Mon Oncle
|Ο θείος μου
|Ζακ Τατί
|
|-
! style="text-align:center;" |1959
|''
|Η μπαλάντα ενός λαού
|Κόνραντ Βολφ
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 1960
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1960
|L'Avventura
|Η περιπέτεια
|Μικελάντζελο Αντονιόνι
|
|-
|Kagi
|Ακόλαστη σάρκα
|Κον Ιτσικάουα
|
|-
! style="text-align:center;" |1961
|'|Μητέρα Ιωάννα των αγγέλων
|Γέζι Καβαλερόβιτς
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1962
|L'Eclisse
|Η έκλειψη
|Μικελάντζελο Αντονιόνι
|
|-
|''''
|
|Ρομπέρ Μπρεσόν
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1963
|'
|Μια μέρα ένας γάτος|Βόιτσεχ Γιασνί
|
|-
|Seppuku|Χαρακίρι|Μασάκι Κομπαγιάσι
| rowspan="3" |
|-
! style="text-align:center;" |1964
|Suna no onna|Γυναίκα στους αμμόλοφους|Χιρόσι Τασιγκαχάρα
|-
! style="text-align:center;" |1965
|Kaidan|Ιστορίες φαντασμάτων|Μασάκι Κομπαγιάσι
|-
! style="text-align:center;" |1966
|Alfie|Άλφι, ο σατράπης
|Λιούις Γκίλμπερτ
|
|-
! style="text-align:center;" |1969
|Ζ|Ζ
|Κώστας Γαβράς
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 1970
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1970
|''
|Τα γεράκια|Ίστβαν Γκάαλ
|
|-
|The Strawberry Statement|Φράουλες και αίμα|Στιούαρτ Χάνγκμαν
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1971
|Joe Hill|Τζο Χιλ|Μπο Γουάντερμπεργκ
|, 
|-
|''
|Αγάπη για έναν κρατούμενο|Κάρολι Μακ
|
|-
! style="text-align:center;" |1972
|Slaughterhouse-Five|Σφαγείο υπ' αριθμόν 5|Τζορτζ Ρόι Χιλ
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1973
|''
|Tο σανατόριο της κλεψύδρας|Βόιτσεχ Χας
|
|-
|''
|
|Κλοντ Γκορετά
|
|-
! style="text-align:center;" |1974
|La prima Angélica|
|Κάρλος Σάουρα
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 1980
|-
! style="text-align:center;" |1980
|''
|Ο αδέσμευτος|Κριστόφ Ζανούσι
|
|-
! style="text-align:center;" |1983
||
|Μρίναλ Σεν
|
|-
! style="text-align:center;" |1985
|''
|
|Ιστβάν Σάμπο
|, 
|-
! style="text-align:center;" |1986
|Thérèse|
|Αλέν Καβαλιέ
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1987
|Shinran: Shiroi michi|
|Ρεντάρο Μικούνι
|
|-
|Yeelen|Yeelen - Το φως|Σουλεϊμάν Σισέ
|
|-
! style="text-align:center;" |1988
|''
|Μικρή ιστορία για ένα φόνο|Κσίστοφ Κιεσλόφσκι
|
|-
! style="text-align:center;" |1989
|''
|Ο Ιησούς του Μόντρεαλ|Ντενί Αρκάν
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 1990
|-
! style="text-align:center;" |1990
|Hidden Agenda|Κρυφή ατζέντα|Κεν Λόουτς
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1991
|Europa|
|Λαρς φον Τρίερ
|
|-
|''
|
|Μαρούν Μπαγκνταντί
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1992
|''
|Ο ήλιος της κυδωνιάς|Βίκτορ Έριθε
|
|-
|Samostoyatelnaya zhizn|Μια ανεξάρτητη ζωή|Βιτάλι Κανέβσκι
|, 
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1993
|Xi meng ren sheng|Ο μάστορας του κουκλοθέατρου|Χου Σιάο-σιεν
|
|-
|Raining Stones|Βροχή από πέτρες|Κεν Λόουτς
|
|-
! style="text-align:center;" |1994
|La Reine Margot|Βασίλισσα Μαργκό
|Πατρίς Σερό
| rowspan="2" |
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1995
|''
|Μην ξεχνάς πως θα πεθάνεις|Ξαβιέ Μποβουά
|-
|Carrington|Κάρινγκτον ‡|Κρίστοφερ Χάμπτον
|
|-
! style="text-align:center;" |1996
|Crash ‡|
|Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ
|, 
|-
! style="text-align:center;" |1997
|Western|Γουέστερν|Μανουέλ Πουαριέ
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |1998
|''
|Οικογενειακή γιορτή
|Τόμας Βίντερμπεργκ
|
|-
|''
|Εφιάλτης στο χιόνι|Κλοντ Μίλερ
|
|-
! style="text-align:center;" |1999
|''
|Το γράμμα|Μανουέλ ντε Ολιβέιρα
|, , 
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 2000
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2000
|Takhté siah|
|Σαμίρα Μαχμαλμπάφ
|, 
|-
|''
|Τραγούδια από τον δεύτερο όροφο|Ρόι Άντερσον
|, 
|-
! style="text-align:center;" |2002
|Yadon ilaheyya|Θεϊκή παρέμβαση|Ελία Σουλεϊμάν
|, , , 
|-
! style="text-align:center;" |2003
|Panj é asr|Στις πέντε το απόγευμα|Σαμίρα Μαχμαλμπάφ
|, 
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2004
|The Ladykillers *|Η συμμορία των πέντε|Ίρμα Χολ
|
|-
|Sud pralad|Τροπική ασθένεια|Απιτσατπόνγκ Βεερασεθάκουλ
|, 
|-
! style="text-align:center;" |2005
|Qing hong|
|Γουάνγκ Σιαοσιουάι
|
|-
! style="text-align:center;" |2006
|Red Road|
|Άντρεα Άρνολντ
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2007
|Persepolis|Περσέπολις|Μαργιάν Σατραπί, Βενσάν Παρονό
|
|-
|''
|
|Κάρλος Ρεϊγκάντας
|, , 
|-
! style="text-align:center;" |2008
|Il divo|Il Divo: Η συναρπαστική ζωή του Τζούλιο Αντρεότι|Πάολο Σορεντίνο
|, 
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2009
|Fish Tank|
|Άντρεα Άρνολντ
|
|-
|Thirst|Δίψα|Παρκ Τσαν-γουκ
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 2010
|-
! style="text-align:center;" |2010
|''
|Η κραυγή ενός ανθρώπου|Μαχαμάτ-Σαλέχ Χαρούν
|, , 
|-
! style="text-align:center;" |2011
|Polisse|
|Μαϊγουέν
|
|-
! style="text-align:center;" |2012
|The Angels' Share|To μερίδιο των αγγέλων|Κεν Λόουτς
|, , , 
|-
! style="text-align:center;" |2013
|Like Father, Like Son|Πατέρας και γιος|Χιροκάζου Κόρε Έντα
|
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2014
|''
|Αποχαιρετισμός στη γλώσσα|Ζαν-Λικ Γκοντάρ
|
|-
|Mommy|
|Ξαβιέ Ντολάν
|
|-
! style="text-align:center;" |2015
|The Lobster|Αστακός
|Γιώργος Λάνθιμος
|, , , , 
|-
! style="text-align:center;" |2016
|American Honey|
|Άντρεα Άρνολντ
|, 
|-
! style="text-align:center;" |2017
||Χωρίς αγάπη|Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ
|, , , 
|- 
! style="text-align:center;" |2018
|Capharnaüm|Καπερναούμ|Ναντίν Λαμπακί
|
|- 
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2019
|Bacurau|Τα γεράκια της νύχτας|Κλέμπερ Μπεντοσα Φίλιο, Χουλιάνο Ντορνέλες
|, 
|-
|Les Misérables|Οι άθλιοι|Λατζ Λι
|
|-
! colspan="5" |Δεκαετία 2020
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2021
|Ha'berech|
|Ναβάντ Λαπίντ
|, , 
|-
|Memoria|Ανάμνηση|Απιτσατπόνγκ Βεερασεθάκουλ
|, , , , 
|-
! rowspan="2" style="text-align:center;" |2022
|Le otto montagne|Τα οχτώ βουνά|Φέλιξ φαν Χρένινγκεν, Σάρλοτ Βαντερμίς
|, 
|-
|Eo|
|Γέζι Σκολιμόφσκι
|, 
|-
! style="text-align:center;" |2023
|Kuolleet lehdet|Πεσμένα φύλλα|Άκι Καουρισμάκι
|
|-
!2024
|Emilia Pérez|
|Ζακ Οντιάρ
|, 
|}

 Σημειώσεις
 ‡ Απονέμεται ως «Ειδικό Βραβείο Κριτικής Επιτροπής», ένα μοναδικό βραβείο που δεν απονέμεται ετησίως αλλά μόνο κατόπιν αιτήματος της επίσημης κριτικής επιτροπής.
 * Το βραβείο της κριτικής επιτροπής απονεμήθηκε ειδικά στην Ίρμα Χολ για την ερμηνεία της στη Συμμορία των πέντε''.

 Πολλαπλές νίκες 
Τα ακόλουθα άτομα έλαβαν δύο ή περισσότερα βραβεία της κριτικής επιτροπής:
Αριθμός ΝικώνΣκηνοθεσία Χώρα Ταινίες 3 Κεν Λόουτς  Κρυφή ατζέντα (1990),Βροχή από πέτρες (1993),To μερίδιο των αγγέλων (2012) Άντρεα Άρνολντ Red Road (2006),Fish Tank (2009),American Honey (2016) 2 Ρενέ Κλεμέν  Η μάχη των σιδηροδρόμων (1946),Ο κύριος Ριπουά (1954) Μικελάντζελο Αντονιόνι  Η περιπέτεια (1960),Η έκλειψη (1962) Μασάκι Κομπαγιάσι  Χαρακίρι (1963),Ιστορίες φαντασμάτων (1965) Σαμίρα Μαχμαλμπάφ  Takhté siah (2000),Στις πέντε το απόγευμα (2003) Απιτσατπόνγκ Βεερασεθάκουλ  Τροπική ασθένεια (2004),Ανάμνηση (2021)

 Δείτε επίσης 

 Χρυσός Φοίνικας
 Μέγα Βραβείο Φεστιβάλ Καννών

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος του Φεστιβάλ Καννών
 Το Φεστιβάλ Καννών στη βάση δεδομένων ταινιών Διαδικτύου

Κατηγορία:Φεστιβάλ κινηματογράφου Καννών