Φιλήμων Παιονίδης (Φιλόσοφος)

Ο Φιλήμων Παιονίδης (1961-) είναι Έλληνας ακαδημαϊκός φιλόσοφος.

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Holborn του Λονδίνου και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε φιλοσοφία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στη London School of Economics and Political Science, ενώ είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Είναι καθηγητής ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από το 1998 έως το 2025 δίδαξε στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του ιδίου πανεπιστημίου. Διετέλεσε αναπληρωτής κοσμήτορας, πρόεδρος τμήματος, διευθυντής μεταπτυχιακού προγράμματος, διευθυντής εργαστηρίου, διευθυντής τομέα και μέλος της Επιτροπής Ηθικής της Δεοντολογίας της Έρευνας του ΑΠΘ (2018-2020).  Είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Κέντρου για τον Ευρωπαϊκό Νομικό Πολιτισμό του ΑΠΘ και, μεταξύ άλλων, συμμετέχει στην εκδοτική επιτροπή του περιοδικού History of European Ideas. Υπήρξε επισκέπτης μελετητής σε πανεπιστήμια του Καναδά, της Μεγάλης Βρετανίας, της Αυστραλίας και του Βελγίου. Έχει διδάξει στον Τομέα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου του Αμβούργου, στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, στο ΕΑΠ, στο Τμήμα Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.

 Ερευνητικά ενδιαφέροντα 
Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του επικεντρώνονται στη μελέτη προβλημάτων πολιτικής φιλοσοφίας, κανονιστικής ηθικής και βιοηθικής με έμφαση στην έννοια της αυτονομίας, την ψευδολογία και τη θεωρία του ωφελιμισμού, καθώς και στην ανάδειξη της ελευθερίας της έκφρασης ως θεμελιώδους ηθικοπολιτικής αρχής. Τα τελευταία χρόνια οι προσπάθειές του έχουν στραφεί στην προάσπιση της έννοιας της λαϊκής κυριαρχίας ως ακρογωνιαίου λίθου της δημοκρατίας τόσο σε θεωρητικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο, καθώς και στην κατανόηση των πλούσιων δυτικών δημοκρατικών παραδόσεων. Έχει μεταφράσει έργα των Jeremy Bentham, John Stuart Mill, John Rawls, Ronald Dworkin, Charles Taylor, Brand Blanshard, Douglas Walton,  Judith Shklar κ.ά.

 Συγγραφικό έργο 

 Ψευδολογία και ηθική. Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 1994.
 John Stuart Mill Ωφελιμισμός. Αθήνα: Πόλις, 2002.
 Autonomy and Sympathy: A Post-Kantian Moral Image. Lanham, MD: University Press of America, 2005.
 Υπέρ του δέοντος: Δοκίμια πρακτικής φιλοσοφίας. Αθήνα: Εκκρεμές, 2007.
 Democracy as Popular Sovereignty. Lanham, MD: Lexington Books, 2013. [Ελληνική έκδοση: Η δημοκρατία ως λαϊκή κυριαρχία. Μετάφραση Αδριανός Φριλίγγος. Αθήνα: Gutenberg, 2018.]
 Στοιχεία κριτικής επιχειρηματολογίας. Θεσσαλονίκη: Ζήτη, 2014 (2η έκδοση 2022).
 (Με τον Νίκο Γιαννακόπουλο) Αθηναίοι Δημαγωγοί: Ανασκευάζοντας ένα αντιδημοκρατικό στερεότυπο. Αθήνα: Οκτώ, 2018.
 Προλεγόμενα στην πολιτική φιλοσοφία. Αθήνα: Οκτώ, 2020.
 (Με τον Πέτρο Στάγκο) Η συνέλευση Ευρωπαίων πολιτών: Μια πρόταση. Αθήνα: Παπαζήσης, 2022.
 Πόσο δημοκρατικός ήταν ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας; Το ζήτημα της εκλογής των μελών των τριών πρώτων Εθνικών Συνελεύσεων 1821-1827. Αθήνα: Οκτώ, 2022.
 Η ελευθερία της έκφρασης: Μια δύστροπη αξία. Αθήνα: Ευρασία, 2022.
 Philosophical Perspectives on Freedom of Expression. Baden-Baden: Academia, 2024.

 Δευτερογενείς πηγές 

 Παπαγεωργίου, Κωνσταντίνος. «Μερικές αλήθειες για το ψέμα: Σκέψεις και κρίσεις γύρω από το βιβλίο του Φιλήμονα Παιονίδη Ψευδολογία και Ηθική.» Ισοπολιτεία 1 (1997): 201-222.
 Μολύβας, Γρηγόρης. «Ωφελιμοκρατία και τελειότητα στον Mill: Σχόλιο στο εισαγωγικό δοκίμιο του Φιλήμονα Παιονίδη.» Υπόμνημα στη Φιλοσοφία 1 (2004): 191-204.
 Μιχαλάκης, Ανδρέας. «Βιβλιοκριτικό δοκίμιο.» Σύγχρονα Θέματα τχ. 111 (2010): 114-120.
 Παπαδόπουλος, Ιωάννης. «Μια προσπάθεια ανασύνταξης της δημοκρατίας.» The Athens Review of Books τχ. 107 (2019): 56-62.
 Σταυρακάκης, Γιάννης. «Η πρόταση Στάγκου και Παιονίδη για τη Συνέλευση Ευρωπαίων Πολιτών: Σύλληψη, προοπτικές και εμπόδια» στο Ευγενία Ρ. Σαχπεκίδου et al. (επιμ.), Δίκαιο και πολιτική για μια Ευρώπη της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων: Τιμητικός τόμος για τον Πέτρο Στάγκο (Αθήνα: Ευρασία, 2023), 685-696.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Έλληνες φιλόσοφοι
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Κατηγορία:Καθηγητές Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης