Νομίσματα της Γανδάρα μετά τους Μαουρύα

Τα  νομίσματα της Γανδάρα, μετά τη δυναστεία των Μαουρύα, αναφέρονται στην περίοδο κοπής νομισμάτων στην Γανδάρα, μετά την διάλυση της αυτοκρατορίας των Μαουρύα (321-185 π.Χ.). Όταν η κεντρική εξουσία των Μαουρύα εξαφανίστηκε, σχηματίστηκαν αρκετά μικρά ανεξάρτητα κρατίδια, τα οποία άρχισαν να κόβουν τα δικά τους νομίσματα, ορίζοντας μια περίοδο νομισμάτων μετά τους Μαουρύα, που τελειώνει με την άνοδο της αυτοκρατορίας των Γκούπτα τον 4ο αι. Αυτό το φαινόμενο ήταν ιδιαίτερα πρόωρο και σημαντικό στην περιοχή της Γανδάρα στη βορειοδυτική Ινδία, και ιδιαίτερα στην πόλη της Τάξιλα,The Coins Of India, by Brown, C.J. p.13-20 στο σύγχρονο Πακιστάν.

 Τεχνολογία 

 Νομίσματα με σημάδια 
μικρογραφία|300εσ|Νομίσματα της πρώιμης Γανδάρας Τζαναπάντα: επάνω αργυρό σαταμάνα και κάτω δύο όψεις 1/8 σαταμάνα, περιοχή Τάξιλα-Γανδάρα, π. 600-300 π.Χ. Αυτό το νομίσμα κόπηκε υπό τη διοίκηση των Αχαιμενιδών στη Γανδάρα.

Οι πολιτικές αυτές αλλαγές συνοδεύονταν από τεχνολογικές αλλαγές στους τρόπους παραγωγής νομισμάτων. Πριν από την κατάρρευση της αυτοκρατορίας των Μαουρύα, ο κύριος τύπος νομισμάτων ήταν τα νομίσματα με σημάδια: μετά την κατασκευή ενός φύλλου από άργυρο ή κράμα με άργυρο, τα νομίσματα κόβονταν στο σωστό βάρος, και στη συνέχεια σημαδεύονταν με μικρές μήτρες. Συνήθως από 5 έως 10 χτυπήματα μπορεί να σημαδευτεί ένα νόμισμα. The Coins Of India, by Brown, C.J. p.13-20

 Χυτά νομίσματα με χτυπήματα μήτρας 
Οι τύποι αυτοί νομισμάτων αντικαταστάθηκαν κατά την πτώση της αυτοκρατορίας των Μαουρύα από χυτά, χτυπημένα με μήτρα, νομίσματα. Recent Perspectives of Early Indian History Book Review Trust, New Delhi, Popular Prakashan, 1995, p.151  Κάθε μεμονωμένο νόμισμα χυνόταν πρώτα από ένα λιωμένο μέταλλο, συνήθως χαλκό ή άργυρο, σε μια κοιλότητα που σχηματίζεται από δύο καλούπια. Αυτά στη συνέχεια χτυπιόταν με μήτρα, όταν ήταν ακόμη ζεστά, πρώτα από τη μία πλευρά, και στη συνέχεια από τις δύο πλευρές σε μια μεταγενέστερη περίοδο. Οι συσκευές παραγωγής των νομισμάτων ήταν Ινδικές, αλλά πιστεύεται ότι αυτή η τεχνολογία νομισμάτων εισήχθη από τη Δύση, πιθανότατα από το γειτονικό Ελληνο-Βακτριανό βασίλειο.

 Τύποι νομισμάτων 

 Νομίσματα από μία μήτρα 
Τα πιο αρχαία από τα χυτά νομίσματα είναι εκείνα που ήταν χτυπημένα με μήτρα μόνο από την μία πλευρά, ενώ η άλλη πλευρά παρέμενε κενή.The Coins Of India, by Brown, C.J. p.13-20 Φαίνεται ότι ξεκινούν από το 220 π.Χ., δηλαδή ήδη στις τελευταίες δεκαετίες της αυτοκρατορίας των Μαουρύα. CNG Coins notice Μερικά από αυτά τα νομίσματα δημιουργήθηκαν πριν από τις Ινδο-Ελληνικές εισβολές (ημερομηνία περίπου 185 π.Χ., αρχή της εποχής Γιαβάνα), ενώ τα περισσότερα άλλα δημιουργήθηκαν αργότερα. Αυτά τα νομίσματα ενσωματώνουν μια σειρά από σύμβολα, με τρόπο που θυμίζει πολύ τα προηγούμενα νομίσματα με σημάδια, εκτός από το γεγονός ότι αυτή τη φορά η τεχνολογία που χρησιμοποιείτο ήταν χτύπημα από μία μήτρα.Ancient Indian Coinage, Rekha Jain, D.K.Printworld Ltd, p.114

 Νομίσματα από δύο μήτρες, πριν από τις Ινδο-Ελληνικές εισβολές (220-185 π.Χ.) 

 Νομίσματα από μία μήτρα μετά τις Ινδο-Ελληνικές εισβολές (185 π.Χ.) 
Το έτος 185 π.Χ. είναι η προσεγγιστική ημερομηνία, κατά την οποία οι Έλληνο-Βακτριανοί εισέβαλαν στην Ινδία. Αυτή η ημερομηνία σηματοδοτεί μια εξέλιξη στον σχεδιασμό των χυτών νομισμάτων με μία μήτρα, καθώς εισήχθησαν θεότητες και ρεαλιστικά ζώα.Ancient Indian Coinage, Rekha Jain, D.K.Printworld Ltd, p.114 Την ίδια στιγμή εξελίχθηκε και η τεχνολογία κοπής νομισμάτων, καθώς άρχισαν να εμφανίζονται νομίσματα διπλής μήτρας (χαραγμένα και στις δύο πλευρές, εμπρός και πίσω).  Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν δείξει ότι αυτά τα νομίσματα, καθώς και τα νέα νομίσματα διπλής μήτρας, ήταν σύγχρονα με αυτά των Ινδο-Ελλήνων. Σύμφωνα με τον Όσμουντ Μποπεαράτσι αυτά τα νομίσματα, και ιδιαίτερα εκείνα που απεικονίζουν την θεά Λάκσμι, πιθανότατα κατασκευάστηκαν από τον Δημήτριο Α΄ της Βακτρίας μετά την εισβολή του στη Γανδάρα.

 Νομίσματα από δύο μήτρες (185 π.Χ. και μετά) 
μικρογραφία|200εσ|Σόμβολο τριράτνα σε ένα νόμισμα της Τάξιλα, 185-168 π.Χ. (λεπτομέρεια).

Σταδιακά, μετά το 185 π.Χ. και την ελληνική εισβολή, τα νομίσματα ήταν χυτευμένα και στις δύο πλευρές.The Coins Of India, by Brown, C.J. p.13-20 Αυτά τα νομίσματα είναι γενικά ανώνυμα, και μπορούν να φέρουν επιγραφές σε γραφή μπράχμι ή χαρόστι. Τα νομίσματα αυτά έχουν αρκετά συγκεκριμένους τύπους, ανάλογα κυρίως με την περιοχή όπου χτυπήθηκαν. Τα νομίσματα με παράσταση λιονταριών είναι γνωστά κυρίως από τα Τάξιλα, ενώ τα νομίσματα που έχουν άλλα σύμβολα όπως η σβάστικα ή το δένδρο Μπόντι αποδίδονται στην περιοχή της Γανδάρα. Τα νομίσματα αυτά χυτεύτηκαν κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας των Ινδο-Ελλήνων βασιλέων Πανταλέοντα και Αγαθοκλή στην περιοχή της Γανδάρα, και είναι γενικά σύγχρονα με εκείνα των Ινδρο-Ελλήνων ηγεμόνων.Ancient Indian Coinage, Rekha Jain, D.K.Printworld Ltd, p.114

 Συμβολικά σχέδια 

 Σχέδια με ζώα 
Η Ινδο-Ελληνική επιρροή στην απεικόνιση του ζώου, ειδικά όσον αφορά τα άλογα και τα λιοντάρια των νομισμάτων της Γανδάρα, λέγεται ότι είναι "ευδιάκριτα ελληνικά στο στυλ"."The portrayal of horses and lions on these Gandharan coins is distinctly Greek in style." Indo-Greek and Indo-Scythian coinage - Michael Mitchiner - 1975, Volume 1 - Page 310Taxila, John Marshall, Cambridge University Press, p.856 Το άλογο εμφανίζεται με επάνω του το άστρο του ήλιου. Αυτό το σχέδιο μπορεί να βρεθεί σε ελληνικά νομίσματα, όπως σε αυτό του Οφέλλα -πρώην αξιωματούχου του Αλεξάνδρου- όταν ήταν κυβερνήτης στην Κυρήνη της Βόρειας Αφρικής.

 Ανθρωπομορφικά σχέδια ή κείμενα 

Αργότερα, οι εικόνες των ελεφάντων ή των χούφων είναι γνωστές από την Αϊόθια, την Καουσάμπι, το Παντζαλά και τη Ματούρα. Τα νομίσματα της Αγιόδεια έχουν γενικά έναν καμπυλοφόρο ταύρο στην πλάτη, ενώ τα νομίσματα του Καουσάμπι εμφανίζουν ένα δέντρο με φράχτη.The Coins Of India, by Brown, C.J. p.13-20

 Ινδική κέρμα-παράδειγμα των Ελλήνων (185 π.Χ. και μετά) 
μικρογραφία|300εσ|Τα πρώτα Ινδικά νομίσματα του Απολλόδοτου Α΄ χρησιμοποίησαν Ινδικά σύμβολα. Εμπρός όψη: ελέφας, το βουδιστικό chaitya (λόφος από τόξα), ήλιος, άστρο, σύμβολο με έξι βραχίονες, κάτω ένα ποτάμι / ταύρος, ναντιπάντα μπροστά του, έμβλημα νομισματοκοπείου επάνω αριστερά. Αυτά τα σύμβολα εξαφανίστηκαν σύντομα, και έμειναν μόνο ο ελέφαντας και ο ταύρος.

Οι Ινδο-Ελληνες, μετά την εισβολή τους στην Ινδική υποήπειροή γύρω στο 185 π.Χ., με τη σειρά τους άρχισαν να χυτεύουν τα δικά τους νομίσματα με το Ινδικό πρότυπο (Ινδικό βάρος, τετράγωνο σχήμα και σπάνια στρογγυλό σχήμα) με δίγλωσση επιγραφή, από τη βασιλεία του Αγκαθοκλή (190-180 π.Χ.).

 Συμβολισμοί 
Εκτός από τα δικά τους νομίσματα στο Αττικό πρότυπο βάρους, οι Έλληνες βασιλείς άρχισαν να κόβουν νομίσματα με επιγραφή σε δύο γλώσσες, Ελληνικά και Πράκριτ, στο ινδικό πρότυπο βάρους, συχνά περιλαμβάνοντας πολλά σύμβολα των μετα τους μαουρύα νομισμάτων της Γανδάρα, όπως το σύμβολο του λόφου από αψίδες και το δέντρο μέσα σε κιγκλίδωμα. Επίσης τη θεά Λάκσμι αρχικά, και μετέπειτα απεικονίσεις του ταύρου και του ελέφαντα.

 Επιγραφές 
Πολλά νομίσματα του βασιλιά Αγκαθοκλή αναγράφουν το όνομά του σε χαρόστι γραφή: "Ακαθουκρεγιάσα" στην εμπρός όψη. Στην πίσω όψη γράφουν "χιρανασάμε" (όπως σε ένα από τα νομίσματα της Τάξιλα παραπάνω), που σημαίνει "το χρυσό ερημητήριο", μια περιοχή της Τάξιλα (προτιμώμενη ερμηνεία), ή αν διαβαστεί "χιτατζασάμε" σημαίνει "που έχει καλή φήμη", μια μετάφραση του ονόματος του Αγαθοκλή (= αγαθόν κλέος) Taxila, Amanda Gosh, p.835, Nos. 46-48 Monnaies Gréco-Bactriennes et Indo-Grecques, Bopearachchi, p.176 

 Ολοκλήρωση 
μικρογραφία|300εσ|Χρυσό νόμισμα του Ηλιοκλή Β ́ (95-80 π.Χ.): κεφάλι με διάδημα, επιγρ.:ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΗΛΙΟΚΛΕΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ / ελέφας, επιγρ. η προηγούμενη, μεταφρασμένη σε γραφή Χαρόστι

Αργότερα, από το δεύτερο μισό της βασιλείας του Απολλόδοτου Α ́ (βασ. 180-160 π.Χ.), οι επιγραφές τυποποιήθηκαν, με απλά το όνομα και το χαρακτηριστικό του βασιλιά στα Ελληνικά στην εμπρός όψη, και στην άλλη όψη το ίδιο στα Πράκριτ με γραφή χαρόστι. Η χρήση των Ινδικών συμβόλων ήταν πολύ περιορισμένη, γενικά μόνο η εικόνα του ελέφαντα και του ζεμπού ταύρου. Υπάρχουν δύο σημαντικές εξαιρέσεις όμως: ο Μένανδρος Α΄ και ο Μένανδρος Β΄ χρησιμοποίησαν τον Ινδικό Τροχό του Νόμου (Νταρματσάκρα) σε μερικά από τα νομίσματά τους, υποδηλώντας μια σύνδεση με τον Βουδισμό, η οποία περιγράφεται επίσης στις λογοτεχνικές πηγές.

Ωστόσο, η χρήση των δύο γλωσσών θα διαρκέσει, αρχικά συνυπάρχοντας με το Αττικό πρότυπο νομισμάτων, και αργότερα θα γίνει αποκλειστική. Οι τελευταίοι Ινδο-Έλληνες βασιλείς έφτασαν ακόμη και στο σημείο να εκδώσουν κάποια νομίσματα μόνο στα Πράκριτ. Η περίοδος της Ινδο-Ελληνικής νομισματοκοπίας στη βορειοδυτική Ινδία διήρκεσε μέχρι την αρχή της εποχής μας.The Coins Of India, by Brown, C.J. p.13-20

Η Ινδο-Ελληνική νομισματοκοπία στη Γανδάρα θα συνέχιζε για σχεδόν δύο αιώνες, μέχρι που τη διαδέχθηκε η κοπή νομισμάτων των Ινδο-Σκυθών, των Ινδο-Πάρθων και των Γιουετσί (μετέπειτα Κοσσάν).

 Δείτε επίσης 
 Νομίσματα της Νότιας Ασίας

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Νομισματική