Άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης

Η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης, ή άνοιξη της τεχνητής νοημοσύνης, είναι μια τρέχουσα περίοδος ραγδαίας προόδου στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (AI). Κύρια παραδείγματα περιλαμβάνουν την πρόβλεψη της αναδίπλωσης πρωτεϊνών υπό την ηγεσία της Google DeepMind και την γενετική τεχνητή νοημοσύνη υπό την ηγεσία της OpenAI.

 Ιστορία 
Το 2012, μια ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Τορόντο χρησιμοποίησε τεχνητά νευρωνικά δίκτυα και τεχνικές βαθιάς μάθησης για να μειώσει το ποσοστό σφάλματος κάτω από το 25% για πρώτη φορά κατά την πρόκληση του ImageNet για την αναγνώριση αντικειμένων στην υπολογιστική όραση. Το γεγονός αυτό καταλύσε την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης αργότερα εκείνη τη δεκαετία, όταν πολλοί απόφοιτοι της πρόκλησης ImageNet έγιναν ηγέτες της βιομηχανίας τεχνολογίας. Ο αγώνας για τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη άρχισε σοβαρά το 2016 ή το 2017 μετά την ίδρυση της OpenAI και τις προηγούμενες προόδους που έγιναν σε μονάδες επεξεργασίας γραφικών, την ποσότητα και την ποιότητα των δεδομένων εκπαίδευσης, τα γενετικά ανταγωνιστικά δίκτυα, τα μοντέλα διάχυσης και τις αρχιτεκτονικές μετασχηματιστών. Το 2018, ο Δείκτης Τεχνητής Νοημοσύνης, μια πρωτοβουλία από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, ανέφερε μια παγκόσμια έκρηξη εμπορικών και ερευνητικών προσπαθειών στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Ευρώπη δημοσίευσε τον μεγαλύτερο αριθμό εγγράφων στον τομέα εκείνο το έτος, ακολουθούμενη από την Κίνα και τη Βόρεια Αμερική. Τεχνολογίες όπως το AlphaFold οδήγησαν σε πιο ακριβείς προβλέψεις της αναδίπλωσης πρωτεϊνών και βελτίωσαν τη διαδικασία της ανακάλυψης φαρμάκων. Οι οικονομολόγοι και οι νομοθέτες άρχισαν να συζητούν πιο συχνά τον πιθανό αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι το 2022, μεγάλα γλωσσικά μοντέλα είδαν αυξημένη χρήση σε εφαρμογές chatbot μοντέλα κειμένου προς εικόνα μπορούσαν να δημιουργήσουν εικόνες που έμοιαζαν να είναι ανθρώπινης κατασκευής· και λογισμικό σύνθεση ομιλίας ήταν σε θέση να αναπαράγει την ανθρώπινη ομιλία αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με μετρήσεις από το 2017 έως το 2021, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερέχουν στον υπόλοιπο κόσμο όσον αφορά τη κεφαλαιουχική χρηματοδότηση, τον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων και τις απονεμημένες πατέντες στην τεχνητή νοημοσύνη. Επιστήμονες που έχουν μεταναστεύσει στις ΗΠΑ παίζουν υπερβολικά μεγάλο ρόλο στην ανάπτυξη τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης στη χώρα. Πολλοί από αυτούς εκπαιδεύτηκαν στην Κίνα, προκαλώντας συζητήσεις για θέματα εθνικής ασφάλειας εν μέσω επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Οι ειδικοί έχουν διατυπώσει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ως έναν αγώνα για οικονομικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Το 2021, ένας αναλυτής του Council on Foreign Relations παρουσίασε τρόπους με τους οποίους οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διατηρήσουν τη θέση τους εν μέσω της προόδου που έκανε η Κίνα. Το 2023, ένας αναλυτής στο Center for Strategic and International Studies πρότεινε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν την κυριαρχία τους στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης για να προωθήσουν την εξωτερική τους πολιτική αντί να βασίζονται στις εμπορικές συμφωνίες.

 Προόδοι 
 Βιοϊατρική 
Έχουν υπάρξει προτάσεις για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την προώθηση ριζικών μορφών παράτασης της ανθρώπινης ζωής.

Η βαθμολογία του AlphaFold 2 που ξεπερνά το 90 στο CASP's Παγκόσμια Δοκιμή Απόστασης (GDT) θεωρείται σημαντικό επίτευγμα στη υπολογιστική βιολογίαRobert F. Service, 'The game has changed.' AI triumphs at solving protein structures, Science, 30 November 2020. και μεγάλη πρόοδος προς μια δεκαετή μεγάλη πρόκληση της βιολογίας. Ο δομικός βιολόγος Venki Ramakrishnan, οποίος είναι βραβευμένος με Νόμπελ Χημείας χαρακτήρισε το αποτέλεσμα "μια εκπληκτική πρόοδο στο πρόβλημα της αναδίπλωσης των πρωτεϊνών", προσθέτοντας ότι "Έχει συμβεί δεκαετίες πριν από την πρόβλεψη πολλών ανθρώπων στον τομέα."

Η ικανότητα να προβλέπει τη δομή των πρωτεϊνών με ακρίβεια βάσει της ακολουθίας των αμινοξέων αναμένεται να επιταχύνει την ανακάλυψη φαρμάκων και να επιτρέψει μια καλύτερη κατανόηση των ασθενειών. Σημειώθηκε ότι ο αλγόριθμος τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε "να προβλέψει το σχήμα των πρωτεϊνών σε εύρος του πλάτους ενός ατόμου."

 Εικόνες και βίντεο 
upright=1.1|thumb|Μια εικόνα που δημιουργήθηκε από το Stable Diffusion με βάση το κείμενο "μια φωτογραφία ενός αστροναύτη που ιππεύει ένα άλογο"

Τα μοντέλα κειμένου προς εικόνα κέρδισαν ευρεία προσοχή από το κοινό όταν η OpenAI ανακοίνωσε το DALL-E, ένα σύστημα μετασχηματιστών, τον Ιανουάριο του 2021. Ένας διάδοχος ικανός να δημιουργεί σύνθετες και ρεαλιστικές εικόνες, το DALL-E 2, παρουσιάστηκε τον Απρίλιο του 2022. Ένα εναλλακτικό μοντέλο κειμένου προς εικόνα, το Midjourney, κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2022. Ένα άλλο ανοιχτού κώδικα μοντέλο, το Stable Diffusion, κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 2022.

Μετά από άλλα μοντέλα κειμένου προς εικόνα, οι πλατφόρμες μοντέλο γλώσσας-ισχύος κειμένου προς βίντεο όπως το Sora της OpenAI, DAMO, Make-A-Video, Imagen Video και Phenaki μπορούν να δημιουργήσουν βίντεο από κείμενο καθώς και εικόνες.

 Γλώσσα 
Το GPT-3 είναι ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο που κυκλοφόρησε το 2020 από την OpenAI και είναι ικανό να παράγει υψηλής ποιότητας κείμενα που μοιάζουν ανθρώπινα. Το εργαλείο έχει πιστωθεί για την επιτάχυνση και εντατικοποίηση της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης μετά την κυκλοφορία του. Μια αναβαθμισμένη έκδοση που ονομάζεται GPT-3.5 χρησιμοποιήθηκε στο ChatGPT, το οποίο αργότερα τράβηξε την προσοχή για τις λεπτομερείς απαντήσεις του και τις αρθρογραφικές απαντήσεις σε πολλούς τομείς γνώσης. Μια νέα έκδοση που ονομάζεται GPT-4 κυκλοφόρησε στις 14 Μαρτίου 2023 και χρησιμοποιήθηκε στη μηχανή αναζήτησης Microsoft Bing. Άλλα γλωσσικά μοντέλα έχουν κυκλοφορήσει, όπως το PaLM και το Gemini από την Google και το LLaMA από την Meta Platforms.

Τον Ιανουάριο του 2023, κυκλοφόρησε το DeepL Write, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση μονογλωσσικών κειμένων. Τον Δεκέμβριο του 2023, το Gemini, το νεότερο μοντέλο της Google, παρουσιάστηκε, ισχυριζόμενο ότι ξεπερνά τα προηγούμενα κορυφαία μοντέλα όπως το GPT-4 σε περισσότερα σημεία αναφοράς.

 Μουσική και φωνή 
Το 2016, η Google DeepMind παρουσίασε το WaveNet, ένα δίκτυο βαθιάς μάθησης που παρήγαγε αγγλικά, μανδαρινικά και πιανιστική μουσική. Το ElevenLabs επέτρεψε στους χρήστες να ανεβάζουν δείγματα φωνής και να δημιουργούν ήχο που μοιάζει με τα δείγματα. Η εταιρεία επικρίθηκε μετά τη δημιουργία αμφιλεγόμενων δηλώσεων με βάση τους φωνητικούς τρόπους διασήμων, δημόσιων αξιωματούχων και άλλων γνωστών προσώπων, προκαλώντας ανησυχίες ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να κάνει τα deepfakes ακόμα πιο πειστικά. Ένα ανεπίσημο τραγούδι που δημιουργήθηκε χρησιμοποιώντας τις φωνές των μουσικών Drake και The Weeknd έθεσε ερωτήματα σχετικά με την ηθική και τη νομιμότητα παρόμοιου λογισμικού.

 Επίπτωση 
Η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να έχει βαθύ πολιτισμικό, φιλοσοφικό, θρησκευτικό, οικονομικό, και κοινωνικό αντίκτυπο, καθώς ερωτήματα όπως η Ευθυγράμμιση AI, qualia, και η ανάπτυξη γενικής τεχνητής νοημοσύνης (AGI) έγιναν ευρέως δημοφιλή θέματα δημοσίων συζητήσεων.

 Πολιτισμική 
Κατά τη διάρκεια της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης, αναδύθηκαν διαφορετικές ομάδες, από εκείνες που θέλουν να επιταχύνουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης όσο το δυνατόν γρηγορότερα μέχρι εκείνες που ανησυχούν περισσότερο για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης και θα ήθελαν να "επιβραδύνουν".

 Κυριαρχία από τους γίγαντες της τεχνολογίας 
Η εμπορική σκηνή της τεχνητής νοημοσύνης κυριαρχείται από αμερικανικές Μεγάλες Τεχνολογικές Εταιρείες όπως η Alphabet Inc., η Amazon, η Apple Inc., η Meta Platforms, και η Microsoft, των οποίων οι επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα έχουν ξεπεράσει αυτές από αμερικανούς κεφαλαιούχους. Μερικοί από αυτούς τους παίκτες κατέχουν ήδη τη συντριπτική πλειονότητα της υπάρχουσας υποδομής υπολογιστικό νέφος, η οποία θα μπορούσε να τους ενισχύσει περαιτέρω στην αγορά. Η Big Tech είδε την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης τόσο ως ευκαιρία όσο και ως απειλή· η Google της Alphabet, για παράδειγμα, συνειδητοποίησε ότι το ChatGPT θα μπορούσε να αντικαταστήσει το Google Search με τρόπο που θυμίζει το δίλημμα του καινοτόμου. Η εταιρεία συγχώνευσε τη DeepMind και την Google Brain, μια εσωτερική μονάδα ανταγωνισμού, για να επιταχύνει την έρευνα της τεχνητής νοημοσύνης.

 Πνευματική ιδιοκτησία 
Τεχνολογικές εταιρείες όπως η Meta, η OpenAI και η Nvidia έχουν μηνυθεί από καλλιτέχνες, συγγραφείς, δημοσιογράφους και προγραμματιστές λογισμικού για τη χρήση των έργων τους για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Τα πρώιμα γενετικά chatbot τεχνητής νοημοσύνης, όπως το GPT-1, χρησιμοποίησαν το BookCorpus, και τα βιβλία εξακολουθούν να είναι η καλύτερη πηγή δεδομένων εκπαίδευσης για την παραγωγή υψηλής ποιότητας γλωσσικών μοντέλων. Το ChatGPT προκάλεσε υποψίες ότι οι πηγές του περιλάμβαναν βιβλιοθήκες πειρατικού περιεχομένου αφού το chatbot παρήγαγε λεπτομερείς περιλήψεις κάθε μέρους του The Bedwetter της Sarah Silverman και αυτολεξεί αποσπάσματα από περιεχόμενο με πληρωμή τοίχου από τους The New York Times.

 Οικονομική 
Η κεφαλαιοποίηση αγοράς της Nvidia, της οποίας το υλικό GPU είναι σε υψηλή ζήτηση για την εκπαίδευση και τη χρήση γενετικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, αυξήθηκε σε πάνω από 2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας την την τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία με κεφαλαιοποίηση αγοράς στον κόσμο από τον Μάρτιο του 2024.

 Επιχειρηματική 
Η τεχνητή νοημοσύνη και, γενικότερα, η μηχανική μάθηση βελτιώνονται εκθετικά σύμφωνα με τον νόμο του Μουρ, καθιστώντας τις πιο αποδοτικές από τους ανθρώπους σε συγκεκριμένα καθήκοντα, όπως η ανίχνευση καρκίνου. Στον τομέα των επιχειρήσεων, οι πόροι μηχανικής μάθησης, υλικό ή λογισμικό, μπορούν να αγοραστούν και να αδειοδοτηθούν από το ράφι ή ως υπηρεσίες πλατφόρμας στο σύννεφο. Αυτό επιτρέπει ευρεία και δημόσια διαθέσιμες χρήσεις, διαδίδοντας τις δεξιότητες AI ταχέως. Περισσότεροι από τους μισούς από τις επιχειρήσεις θεωρούν την AI ως κορυφαία προτεραιότητα του οργανισμού και την πιο κρίσιμη τεχνολογική πρόοδο εδώ και πολλές δεκαετίες.

Σε διάφορους τομείς, τα εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης γίνονται ευρέως διαθέσιμα μέσω της άνθησης της AI και χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο στις επιχειρήσεις σε όλα τα επίπεδα ανώτατης διοίκησης και περιοχών. Ένας κύριος τομέας χρήσης είναι η ανάλυση δεδομένων. Η μηχανική μάθηση θεωρείται ως μια σταδιακή αλλαγή, βελτιώνοντας τις επιδόσεις των κλάδων. Οι επιχειρήσεις αναφέρουν ότι η AI είναι πιο χρήσιμη στην επίτευξη των πολύτιμων στόχων της αύξησης της αποδοτικότητας των διαδικασιών, της βελτίωσης της λήψης αποφάσεων και της ενίσχυσης των υπαρχόντων υπηρεσιών και προϊόντων. Μέσω της υιοθέτησης, η AI έχει ήδη επηρεάσει θετικά τη δημιουργία εσόδων σε πολλαπλές επιχειρηματικές λειτουργίες. Εάν υιοθετηθεί, οι επιχειρήσεις έχουν βιώσει αύξηση των εσόδων έως και 16%, κυρίως στις λειτουργίες κατασκευής, διαχείρισης κινδύνων και έρευνας και ανάπτυξης. Ωστόσο, τα κύρια χρηματικά κέρδη δημιουργούνται από τους λεγόμενους "γιγάντες της τεχνολογίας." Το πλεονέκτημα τους στην υποδομή των "μεγάλων δεδομένων", όπως οι υπηρεσίες σύννεφου και οι τσιπς AI, τους επιτρέπει να κυριαρχούν ολοένα και περισσότερο στην αγορά. Κυρίως, η Amazon και η Microsoft βιώνουν έσοδα πάνω από το κανονικό. Επιπλέον, η "μεγάλη τεχνολογία" παραμένει στην αιχμή της παραγωγής και της κατανάλωσης, παρέχοντας το θεμέλιο για άλλους εμπορικούς και ιδιωτικούς χρήστες. Συμπεριλαμβάνουν την παραγωγή AI, την απαραίτητη υποδομή και την κατανάλωση AI.

Με αυτές τις θετικές εξελίξεις, η ανακρίβεια, η κυβερνοασφάλεια και η παραβίαση πνευματικής ιδιοκτησίας θεωρούνται οι κύριοι κίνδυνοι που συνδέονται με την άνθηση, αν και δεν υπάρχουν πολλές ενεργές προσπάθειες για την μετρίαση του κινδύνου.

Οι επενδύσεις στην AI και στη γενετική AI έχουν αυξηθεί με την άνθηση από το 2014, αυξάνοντας από τα 18 δισεκατομμύρια στα 119 δισεκατομμύρια το 2021. Το πιο αξιοσημείωτο, το μερίδιο των επενδύσεων στη γενετική AI ήταν γύρω στο 30% το 2023. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις γενετικής AI έχουν δει σημαντικές επενδύσεις σε κεφάλαιο ρίσκου παρόλο που οι ρυθμιστικές και οικονομικές προοπτικές παραμένουν αμφίβολες.

 Ανησυχίες 
Η AI έχει τη δυνατότητα να εφαρμοστεί σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης, και των μεταφορών. Ο Σάμ Άλτμαν, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, δήλωσε ότι η AI "θα είναι το πιο τεράστιο άλμα στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων που έχουμε δει", μια πτυχή που "κατά κάποιο τρόπο χάνεται από τη συζήτηση". Αλλά ως μια τεχνολογία διπλής χρήσης, η AI φέρει επίσης κινδύνους κακής χρήσης από κακόβουλους παράγοντες. Έχουν εκφραστεί πολλές ανησυχίες για την ασφάλεια. Η AI αναμένεται από τους ερευνητές του Center for AI Safety να βελτιώσει την "προσβασιμότητα, το ποσοστό επιτυχίας, την κλίμακα, την ταχύτητα, την αθόρυβη και την ισχύ των κυβερνοεπιθέσεων", προκαλώντας πιθανώς "σημαντικές γεωπολιτικές αναταραχές" αν ενισχύσει την επίθεση περισσότερο από την άμυνα. Έχουν εκφραστεί ανησυχίες για τη δυνητική ικανότητα των μελλοντικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης να κατασκευάζουν ιδιαίτερα θανατηφόρους και μεταδοτικούς παθογόνους. Η ικανότητα να δημιουργεί πειστικά, εξατομικευμένα μηνύματα καθώς και ρεαλιστικές εικόνες μπορεί να διευκολύνει τη μεγάλη κλίμακα παραπληροφόρησης, χειραγώγησης και προπαγάνδας. Οι ηγέτες της βιομηχανίας έχουν προειδοποιήσει περαιτέρω στην δήλωση για τον κίνδυνο εξαφάνισης της τεχνητής νοημοσύνης ότι η ανθρωπότητα μπορεί να χάσει τον έλεγχο ανεπανόρθωτα έναντι μιας επαρκώς προηγμένης γενική τεχνητή νοημοσύνη.

Η ραγδαία πρόοδος στην τεχνητή νοημοσύνη έχει επίσης προκαλέσει ενδιαφέρον για το αν κάποια μελλοντικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα είναι ευαίσθητα ή άλλως άξια ηθικής προσοχής, και αν πρέπει να τους χορηγηθούν δικαιώματα.

Λέγεται ότι η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης ξεκίνησε έναν αγώνα εξοπλισμών στον οποίο μεγάλες εταιρείες ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να έχουν το πιο ισχυρό μοντέλο AI στην αγορά, με την ταχύτητα και το κέρδος να προτιμώνται έναντι της ασφάλειας και της προστασίας των χρηστών. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα έχουν επικριθεί για την αναπαραγωγή προκαταλήψεων που κληρονομήθηκαν από τα δεδομένα εκπαίδευσής τους, συμπεριλαμβανομένων των διακριτικών προκαταλήψεων που σχετίζονται με την εθνότητα ή το φύλο. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο εξελιγμένη, μπορεί τελικά να γίνει φθηνότερη και πιο αποδοτική από τους ανθρώπινους εργαζόμενους, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει τεχνολογική ανεργία και μια μεταβατική περίοδο οικονομικής αναταραχής. Η δημόσια αντίδραση στην άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης έχει αναμειχθεί, με μερικούς να επαινούν τις νέες δυνατότητες που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη, τη σοφιστεία και το δυναμικό της για το καλό της ανθρωπότητας; ενώ άλλοι την καταδικάζουν για την απειλή για την ασφάλεια εργασίας, και για την παροχή ανατριχιαστικών ή ελαττωματικών απαντήσεων.

Η αντιληπτή νοοτροπία αγώνα μεταξύ μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης όπως η OpenAI, η Google ή η Meta μπορεί ενδεχομένως να αυξήσει τους κινδύνους που σχετίζονται με την ανάπτυξη της γενικής τεχνητής νοημοσύνης. Ενώ ο ανταγωνισμός μπορεί να προωθήσει την καινοτομία και την πρόοδο, ένας έντονος αγώνας για την υπεροχή μπορεί να ενθαρρύνει την προτίμηση βραχυπρόθεσμων κερδών έναντι της μακροπρόθεσμης ασφάλειας.

Πολλά περιστατικά που αφορούν την κοινοποίηση μη συναινετικής πορνογραφία deepfake σημειώθηκαν. Στα τέλη Ιανουαρίου 2024, οι εικόνες deepfake της Αμερικανίδας μουσικού Τέιλορ Σουίφτ πολλαπλασιάστηκαν. Αρκετοί ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι είναι ταχύτερη και πιο προσβάσιμη, λόγω της σχετικής ευκολίας χρήσης της τεχνολογίας. Ο Καναδάς εισήγαγε νομοθεσία σε ομοσπονδιακό επίπεδο που στοχεύει την κοινοποίηση μη συναινετικών σεξουαλικά ρητών φωτογραφιών που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, ενώ αρκετές επαρχίες είχαν ήδη στοχεύσει αυτό προηγουμένως. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Νόμος DEFIANCE του 2024 εισήχθη.

 Δείτε επίσης 

 ChatGPT
 Ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης
 Τεχνολογική μοναδικότητα

 Αναφορές 

Κατηγορία:Ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης
Κατηγορία:Κοινωνία και τεχνολογία
Κατηγορία:Τεχνητή νοημοσύνη