Χεράρδο Ματσάδο

O Χεράρδο Ματσάδο (ισπανικά:Gerardo Machado y Morales), (28 Σεπτεμβρίου 1869 – 29 Μαρτίου 1939) ήταν στρατηγός του Πολέμου της Ανεξαρτησίας της Κούβας και Πρόεδρος της Κούβας από το 1925 έως το 1933.

Ο Ματσάδο ανέλαβε την προεδρία με ευρεία δημοτικότητα και υποστήριξη από τα μεγάλα πολιτικά κόμματα. Ωστόσο, η υποστήριξή του μειώθηκε με την πάροδο του χρόνου. Πολλοί άνθρωποι αντιτάχθηκαν στην επανεκλογή του για δεύτερη θητεία το 1928, καθώς η νίκη του παραβίασε την υπόσχεσή του να υπηρετήσει μόνο για μία θητεία. Καθώς οι διαμαρτυρίες και οι εξεγέρσεις έγιναν πιο έντονες, η κυβέρνησή του περιόρισε την ελευθερία του λόγου και χρησιμοποίησε κατασταλτικές αστυνομικές τακτικές εναντίον των αντιπάλων. Τελικά, το 1933, ο Ματσάδο αναγκάστηκε να παραιτηθεί υπέρ μιας προσωρινής κυβέρνησης με επικεφαλής τον Carlos Manuel de Céspedes y Quesada και με τη διαμεσολάβηση του Αμερικανού πρέσβη Σάμμερ Ουέλς . Ο Ματσάδο έχει περιγραφεί ως δικτάτορας.   

 Οικογένεια και εκπαίδευση 
Ο Ματσάδο γεννήθηκε το 1869 ως το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειάς του, στην κεντρική επαρχία Λας Βίλας (τώρα Βίλα Κλάρα). Είχε δύο μικρότερα αδέρφια, έναν αδερφό ονόματι Κάρλος και μια αδερφή ονόματι Κονσουέλο. Αυτός και τα αδέρφια του μεγάλωσαν στο αγρόκτημα βοοειδών της οικογένειάς τους, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που ο πατέρας τους υπηρετούσε με Κουβανούς αντάρτες στον Δεκαετή Πόλεμο κατά της Ισπανίας (1868–1878). Ο πατέρας του έλαβε το βαθμό του ταγματάρχη . Ο πόλεμος τελείωσε χωρίς η Κούβα να αποκτήσει ανεξαρτησία. Όταν ήταν στα 20 του, ο Ματσάδο ασχολήθηκε με την καλλιέργεια και την πώληση καπνού.

Ως νέος, παντρεύτηκε την Ελβίρα Ματσάδο Νόδαλ (1868 – 1968) και απέκτησαν μαζί τρεις κόρες.

 Κουβανικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας 
Το 1895 οι Κουβανοί ξεκίνησαν Πόλεμο Ανεξαρτησίας εναντίον της Ισπανίας. Ο Ματσάδο εντάχθηκε στις δυνάμεις των ανταρτών και ανήλθε στο βαθμό του ταξίαρχου .  Ήταν ένας από τους νεότερους Κουβανούς στρατηγούς στον πόλεμο.  Πολέμησε στις μεσαίες επαρχίες.  

 Μεταπολεμική καριέρα 
Μετά το τέλος του πολέμου, ο Ματσάδο στράφηκε στην πολιτική και τις επιχειρήσεις. Το 1902, η Κούβα έλαβε πλήρη ανεξαρτησία. Εν τω μεταξύ, ο Ματσάδο εξελέγη δήμαρχος της Σάντα Κλάρα. Κατά τη διάρκεια της εθνικής διοίκησης του Χοσέ Μιγκέλ Γκόμες (1909 – 1913), ο Ματσάδο διορίστηκε ως επιθεωρητής των ενόπλων δυνάμεων και αργότερα ως υπουργός Εσωτερικών.

Μετά την επιστροφή του στην ιδιωτική ζωή, ασχολήθηκε με τη γεωργία και τις επιχειρήσεις, επενδύοντας σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Έχοντας προνοήσει την οικογένειά του, επέστρεψε στην πολιτική στις αρχές της δεκαετίας του 1920.  

Ο Ματσάδο λέγεται ότι ήταν ο αρχηγός πολέμου του κόμματος στην επαρχία Las Villas, όπου πολέμησε στη φιλελεύθερη πλευρά στον «Μικρό Πόλεμο του Φεβρουαρίου 1917», με τους Χοσέ Μιγκέλ Γκόμες, Αλφρέδο Ζάγιας και Enrique Loynaz del Castillo. Οι Φιλελεύθεροι ηττήθηκαν. Ο Calixto Enamorado πολέμησε στην πλευρά των Συντηρητικών.

Μετά τις αρχικές νίκες για τους Φιλελεύθερους, τα πράγματα έγιναν χειρότερα, και όμως ο Ματσάδο συνέχισε να πολεμά ακόμα και μετά την ήττα των Φιλελευθέρων από τα πολυβόλα του συνταγματάρχη Rosendo Collazo στο Caicaje   όταν η χασιέντα του Santiago Saura Orraque  και Juan Manuel Perez de la Cruz.  Τελικά δεν μπορούσαν να συνεχίσουν και ο Ματσάδο παραδόθηκε στις 8 Μαρτίου 1917. 

Ο πρόεδρος Mario García Menocal είχε κερδίσει οριστικά τη σύγκρουση. Τεχνικά δεν υπήρξε καμία επέμβαση των ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο.  Οι αξιωματικοί του Κουβανικού Στρατού, ιδιαίτερα ο Χούλιο Σανγκουίλι στο Σαντιάγο, και οι δυνάμεις τους  ανέκτησαν τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Σε αυτόν τον πόλεμο, με φόντο τον Μεγάλο Πόλεμο που μαίνεται στην Ευρώπη, οι Φιλελεύθεροι λέγεται ότι ήταν φιλογερμανοί. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσον να προσθέσει την Κούβα στις ανησυχίες του, καθώς ανησυχούσε ήδη για την εμφύλια σύγκρουση στο Μεξικό και τις ενέργειες του Πάντσο Βίγια στα νότια σύνορα. Ο πόλεμος της Κούβας είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Frederick Funston, φίλου και συμμάχου του Menocal. Ο Πρόεδρος Menocal κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία στις 7 Απριλίου 1917. Ο John J. Pershing επανατοποθετήθηκε στις δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών στο Μεξικό και στη συνέχεια στην Ευρώπη.

Ο Ματσάδο διορίστηκε υπουργός Εσωτερικών υπό τον Χοσέ Μιγκέλ Γκόμες .  Συμμαχώντας με τον προκάτοχό του, τον απερχόμενο πρόεδρο Αλφρέντο Ζάγιας, και συμμετέχοντας ως υποψήφιος του Φιλελεύθερου Κόμματος στις εκλογές του 1924, ο Ματσάδο νίκησε τον Mario García Menocal του Συντηρητικού Κόμματος με συντριπτική πλειοψηφία. εξελέγη ως ο πέμπτος πρόεδρος της Κούβας. Έκανε εκστρατεία με το σύνθημα «Νερό, δρόμοι και σχολεία». 

 Πρώτη θητεία ως πρόεδρος 
alt=President Calvin Coolidge with Machado in 1925.|μικρογραφία|Ο Πρόεδρος Κάλβιν Κούλιτ με τον Ματσάδο το 1925.
Ο Ματσάδο ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Πρόεδρος της Κούβας στις 20 Μαΐου 1925 και εγκατέλειψε το αξίωμα στις 12 Αυγούστου 1933. Σημειώνεται ότι δήλωσε ότι στο τέλος της θητείας του θα ζητούσε την κατάργηση της τροπολογίας Πλατ. Εκλεγμένος την εποχή της πτώσης των τιμών της ζάχαρης παγκοσμίως, ήταν Κουβανός βιομήχανος και μέλος της πολιτικής ελίτ του Φιλελεύθερου Κόμματος. Η πρώτη θητεία του Ματσάδο (1925 – 1929) συνέπεσε με μια περίοδο ακμής. Η παραγωγή ζάχαρης επεκτάθηκε και οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν μια μικρή και έτοιμη αγορά. Ο Ματσάδο ξεκίνησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα δημοσίων έργων. Αποφάσισε να κάνει την Κούβα την «Ελβετία της Αμερικής».

Τον Απρίλιο του 1927, ο Ματσάδο επισκέφτηκε τις Ηνωμένες Πολιτείες και στις 23 Απριλίου 1927, συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Κάλβιν Κούλιτζ. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο Ματσάδο συζήτησε με τον Κούλιτζ πολλά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της τροπολογίας Πλατ. Είτε για να κερδίσει πολιτική εύνοια, να είναι διακριτικός ή οποιοσδήποτε άλλος λόγος για τον οποίο ο Ματσάδο δήλωσε αρχικά ότι η τροπολογίας Πλατ ήταν στην πραγματικότητα ένα θετικό όφελος για τον κουβανικό λαό, αλλά επέμεινε στην τροποποίηση των όρων της, καθώς η τροπολογία Πλατ ήταν ένα στίγμα αμηχανίας μεταξύ της διεθνούς κοινότητας στο βαθμό που αντιπροσώπευε την Κούβα ως στερούμενη απόλυτης κυριαρχίας στις υποθέσεις της. 

Μεταξύ των δημοσίων έργων που ολοκληρώθηκαν κατά τη διάρκεια της διοίκησης του Ματσάδο, υπήρχε ο κεντρικός ή κεντρικός αυτοκινητόδρομος Carretera που διέτρεχε σχεδόν όλο το μήκος του νησιού, από το Pinar del Rio στα δυτικά έως το Santiago de Cuba, σε απόσταση άνω των .  Ο Ματσάδο ήταν επίσης υπεύθυνος για την κατασκευή του El Capitolio (Το Καπιτώλιο), το κομψό κτήριο του Κογκρέσου της Κούβας από το 1929 έως το 1959. Το νέο κτίριο, που σχεδιάστηκε από τους Raúl Otero και Eugenio Rayneri Piedra και κατασκευάστηκε το 1926-1929 είχε νεοκλασικό σχέδιο που δανείστηκε στοιχεία από το κτίριο του Καπιτωλίου των ΗΠΑ και το Πάνθεον στο Παρίσι. Σκοπός του ήταν να απεικονίσει την αισιοδοξία, την εμπιστοσύνη και την κομψότητα της νέας δημοκρατίας. 

Επιπλέον, ο Ματσάδο επέβλεψε τη διεύρυνση του Πανεπιστημίου της Αβάνας και την επέκταση των εγκαταστάσεων υγείας. Άλλα βασικά κτίρια που κατασκευάστηκαν υπό τη διοίκησή του περιλαμβάνουν το Hotel Nacional de Cuba, το Asturia Center (σημερινό Εθνικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Αβάνας ), το Κτήριο Bacardi (Αβάνα), το Lopez Serrano και το Hotel Presidente. Υποστήριξε επίσης ένα νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση των δασμών το 1927 που παρέχει προστασία σε ορισμένες κουβανικές βιομηχανίες. Παρά αυτά τα επιτεύγματα, η εξάρτηση της Κούβας από τη ζάχαρη συνεχίστηκε και η επιρροή και οι επενδύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών αυξήθηκαν.

Προκειμένου να ολοκληρωθεί η χρηματοδότηση αυτών των έργων, ο Πρόεδρος, αγνοώντας την αρχική του δέσμευση για ξένα δάνεια, προχώρησε σε συναλλαγές με την Chase Bank Syndicate με αποτέλεσμα τη δεύτερη θητεία του να αυξήσει το δημόσιο χρέος της Κούβας κατά 86 εκατομμύρια δολάρια. 

 Δεύτερη θητεία ως πρόεδρος 

 1928 επανεκλογή 
Ο Cosme de la Torriente y Peraza, Κουβανός πολιτικός και Πρόεδρος της Κοινωνίας των Εθνών τη δεκαετία του 1920, είπε:

Σύμφωνα με τον Peraza στις 9 Ιανουαρίου 1931, οι ακόλουθες εφημερίδες έκλεισαν με προεδρικό διάταγμα του Machadoː Diario de la Marina, El Mundo, El Pais, Informacion, The Havana American, La Semana, Karikato, Carteles και Bohemia, ακολουθούμενες από τις πολλαπλές συλλήψεις των πολυάριθμοι συντάκτες εφημερίδων. 

Οι επικριτές του ισχυρίστηκαν ότι έγινε δεσποτικός και τον ανάγκασε σε μια δεύτερη θητεία.  Σε όλη την εκστρατεία του που οδήγησε στις γενικές εκλογές του 1924, ο Ματσάδο δήλωσε πολλές φορές ότι δεν φιλοδοξούσε να επανεκλεγεί, αλλά μόλις δύο χρόνια μετά την προεδρία του άλλαξε γνώμη. Το 1927 ο Ματσάδο προώθησε μια σειρά συνταγματικών τροποποιήσεων για να του επιτρέψει να διεκδικήσει την επανεκλογή του, την οποία πέτυχε στις προεδρικές εκλογές του 1928 . Αυτή η πράξη, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη οικονομική ύφεση που προκλήθηκε από την πτώση των τιμών της ζάχαρης που ξεκίνησε το 1925, την επιδείνωσή της λόγω του κραχ του 1929 και την πολιτική καταστολή, οδήγησαν σε σημαντική πολιτική αστάθεια.  Ο Ματσάδο αντιμετώπισε επίσης αντιδράσεις από φοιτητές μετά τον σχηματισμό του Directorio Estudiantil Universitario το 1927. Μετά από διάφορες διαμαρτυρίες και το θάνατο των μελών της DEU, κυρίως του Rafael Trejo, ο Ματσάδο έκλεισε το πανεπιστήμιο το 1930.

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κόρντελ Χαλ έγραψε, σε τηλεγράφημα προς τον εισερχόμενο Πρέσβη των ΗΠΑ στην Κούβα, Σάμνερ Γουέλς, την 1η Μαΐου 1933, σχετικά με τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του Ματσάδο το 1927: 

 Βία 
Ο Ματσάδο επέζησε από πολλές απόπειρες κατά της ζωής του. Στην πιο διάσημη, μια βίαιη αντιπολιτευτική ομάδα, το ABC, δολοφόνησε τον Πρόεδρο της Γερουσίας της Κούβας Clemente Vazquez Bello . Είχαν κατασκευάσει μια σήραγγα για να φτάσουν στην κρύπτη της οικογένειας Vazquez στο νεκροταφείο Colón της Αβάνας και τοποθέτησαν έναν εκρηκτικό μηχανισμό εκεί, προσδοκώντας ότι ο Ματσάδο θα παρευρεθεί στην κηδεία. Το σχέδιο απέτυχε όταν η οικογένεια αποφάσισε να θάψει τον Vazquez στη Santa Clara. 

Ο Ματσάδο έχει επίσης πιστωθεί ότι εξαπέλυσε ένα κύμα βίας εναντίον των επικριτών του. Στο Machado: Crimenes y Horrores de un Regimen, ο Carlos G. Peraza περιγράφει λεπτομερώς μερικά από τα υποτιθέμενα εγκλήματα του Ματσάδο . Ο Peraza κατηγορεί τον Ματσάδο για το θάνατο πολλών Κουβανών, συμπεριλαμβανομένων των Armando Andre y Alvarado (1926), Enrique Varona (1926), Claudio Bouzón –Noske Yalob (1928), Ponce de Leon y Perez Terradas (1928), Abelardo Pacheco (1930), Martin (1931), τα τρία αδέρφια Freyre de Andrade (1932) και πιο διάσημα ο Rafael Trejo (30 Σεπτεμβρίου 1930). 

Υπήρχαν πολυάριθμες δολοφονίες και δολοφονίες που διαπράχθηκαν από την αστυνομία και τον στρατό υπό τη διοίκηση του Ματσάδο . Ωστόσο η έκταση της εμπλοκής του σε αυτά αμφισβητείται. Γράφοντας στον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, στις 5 Ιανουαρίου 1933, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Κούβα, Χάρι Φρανκ Γκούγκενχαϊμ σημείωσε τα εξής:

Την επόμενη μέρα ο Χάρι Φρανκ Γκούγκενχαϊμ αναφέρθηκε στον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑː

Γράφοντας στον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, στις 8 Απριλίου 1933, ο Υπεύθυνος στην Κούβα, ο Έντουαρντ Ριντ σημείωσε:

 Αλλαγή καθεστώτος 
μικρογραφία| Ο Ματσάδο,στο Time, 1933
Στην Κούβα, ο Ματσάδο συμμετείχε σε μια μακρά μάχη με διάφορες ανταρτικές ομάδες, από τα πράσινα πουκάμισα του ABC μέχρι τον Blas Hernández, τους συντηρητικούς βετεράνους του Πολέμου της Ανεξαρτησίας της Κούβας μέχρι τη ριζοσπαστική ομάδα Antonio Guiteras, και έμεινε για αρκετά χρόνια.

Τον Μάιο του 1933, ο νεοδιορισμένος πρεσβευτής των ΗΠΑ, Σάμνερ Γουέλς, έφτασε στην Κούβα και ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τις ομάδες της αντιπολίτευσης για μια κυβέρνηση που θα διαδεχόταν την κυβέρνηση του Ματσάδο. Μεσολάβησε μια προσωρινή κυβέρνηση με επικεφαλής τον Carlos Manuel de Céspedes y Quesada (γιο του ήρωα της ανεξαρτησίας της Κούβας Carlos Manuel de Céspedes) και περιλάμβανε μέλη του ABC. Ανέλαβε την εξουσία στις 13 Αυγούστου 1933 εν μέσω γενικής απεργίας στην Αβάνα.   Ο Γουέλς πέτυχε να αποδυναμώσει την κυβέρνηση του Ματσάδο αποσπώντας μια σειρά από παραχωρήσεις που ανέτρεψαν την ισορροπία δυνάμεων υπέρ της αντιπολίτευσης. 

Την κατάρρευση της κυβέρνησης του Ματσάδο ακολούθησε ο προσωρινός πρόεδρος Στρατηγός Alberto Herrera y Franchi (12-13 Αυγούστου 1933).

Η κατάρρευση της κυβέρνησης του Ματσάδο μπορεί να εντοπιστεί στην έναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης του Ματσάδο και των ομάδων της αντιπολίτευσης με μεσολαβητή τον πρέσβη Γουέλς . Μία από τις προτεινόμενες λύσεις για την πολιτική κρίση ήταν ο διορισμός ενός αντιπροέδρου που θα ήταν αμερόληπτος και αποδεκτός από όλα τα κόμματα, ακολουθούμενος από άδεια απουσίας για τον Πρόεδρο Ματσάδο μέχρι τις γενικές εκλογές του 1934. Αυτό το σχέδιο θα εξασφάλιζε ότι ο Ματσάδο δεν θα είχε πλέον εξουσία και, το πιο σημαντικό, δεν θα μπορούσε να παραβιάσει τις γενικές εκλογές του 1934, ενώ θα διατηρούσε το συνταγματικό πλαίσιο της χώρας. Τελικά, καθώς ο Ματσάδο αντιστεκόταν στην πρόταση να παραιτηθεί από την εξουσία και η κρίση κλιμακώθηκε, όπου ο στρατός επαναστάτησε. Ο Γουέλς σημείωσε ως εξής στις 12 Αυγούστου 1933 στις 3 π.μ.: Από την αποτυχημένη εξέγερση του πρώτου τάγματος πυροβολικού χθες το απόγευμα, υπήρξαν αρκετές απειλούμενες εξεγέρσεις σε τμήματα του Στρατού που επιμένουν στην άμεση παραίτηση του Προέδρου Ματσάδο.  Ο Ματσάδο έφυγε από την Κούβα με πτήση προς τις Μπαχάμες το απόγευμα της 12ης Αυγούστου 1933.

Ο Ματσάδο πέθανε από καρκίνο του παχέος εντέρου στο Miami Beach, των ΗΠΑ το 1939 και ενταφιάστηκε στο Μαϊάμι στο Woodlawn Park Cemetery and Mausoleum.

 Βιβλιογραφία 
 Cano Vázquez, F. 1953: La Revolución de la Chambelona. Revista Bohemia. La Habana, 1 Μαΐου 1953. 45 (19) 82–86, 184, 188.
 González, Reynaldo 1978 Nosotros los liberales nos comimos la lechona. Editorial de Ciencias Sociales. Αβάνα
 Waldemar, León Caicaje: Batalla Final de una Revuelta. Bohemia pp. 100–103, 113
 Montaner, Carlos Alberto 1982 Cuba: claves para una conciencia en crisis   .
 Montaner, Carlos Alberto 1999 Viaje al Corazón de Cuba. Planes και Janés
 Morales y Morales, Vidal 1959 (τυπώθηκε 1962) Sobre la guerra civil de 1917. Documentos del Siglo XX, Boletín del Archivo Nacional. Τόμος 58 σελ. 178–256.
 Parker, William Belmont 1919 Cubans of Today Putnam's Sons, Νέα Υόρκη,
 Portell Vila, Herminio La Chambelona en Oriente. Bohemia pp. 12–13, 112–125.
 Primelles, L- 1955 Crónica cubana, 1915-1918: La reelección de Menocal y la Revolución de 1917. La danza de los millones - Editorial Lex, Αβάνα.
Παραπομπές

Κατηγορία:Πρόεδροι της Κούβας