Ιερά Μητρόπολις Νευροκοπίου

Η Ιερά Μητρόπολις Νευροκοπίου () είναι σημαντική πρώην επισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και σημερινή επαρχία της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η μητρόπολη εδρεύει στο Γκότσε Ντέλτσεφ (Άνω Νευροκόπι) της Νότιας Βουλγαρίας και Μητροπολίτης της από τις 19 Ιανουαρίου 2014 είναι ο Σεραφείμ (Ζελιάζκωφ Ντινκώφ).

 Ιστορία 
Η ιστορία του Χριστιανισμού στην περιοχή ξεκινά με το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου στην Αμφίπολη, κατά τη δεύτερη αποστολική περιοδεία του (49-52 μ.Χ).

Επί Βυζαντίου υπήρχε η επισκοπή Νικοπόλεως (Νευροκοπίου). Αυτή άλλοτε είναι ανεξάρτητη, άλλοτε για εθνικούς και γεωγραφικούς λόγους υπαγόταν ή συνενωνόταν με μια από τις γειτονικές Μητροπόλεις Μελενίκου, Ζιχνών, Σερρών, Φιλίππων ή Δράμας. Πριν την ανάδειξη της αρχιεπισκοπής Ζιχνών σε μητρόπολη το 1329, ανήκε στους Φιλίππους, κατόπιν υπήχθη στη Ζιχνών και αργότερα στη Σερρών. Στα μέσα του 15ου αιώνα ανυψώθηκε σε Μητρόπολη.

Τον Ιούλιο του 1655, με απόφαση του Πατριάρχη Ιωαννίκιου Β΄, η Μητρόπολη Ζιχνών ενώνεται με τη Μητρόπολη Νευροκοπίου, ενώ τον Δεκέμβριο του 1663 επί Πατριάρχου Διονυσίου Γ΄ η Μητρόπολη Ζιχνών προσαρτάται στη Μητρόπολη Δράμας - Φιλίππων με την ονομασία Μητρόπολη Δράμας - Φιλίπ­πων - Ζιχνών.

Στις 27 Οκτωβρίου 1882, επί Πατριάρχου Ιωακείμ Γ΄, ιδρύθηκε η Ιερά Αρχιεπισκοπή Νευροκοπίου. Αυτή περιέλαβε στη δικαιοδοσία της από την Μητρόπολη Δράμας τις περιφέρειες Νευροκοπίου (σημερινό Γκότσε Ντέλτσεφ Βουλγαρίας) και Ζυρνόβου (σημερινό Κάτω Νευροκόπι Δράμας) και από την Μητρόπολη Σαμακοβίου το τμήμα Ραζλοκίου (Razlog), το οποίο δεν είχε περιληφθεί στη Βουλγαρική Ηγεμονία. Η Αρχιεπισκοπή ανυψώθηκε σε Μητρόπολη το 1888.

Το 1894 ιδρύθηκε η Μητρόπολη Νευροκοπίου της Βουλγαρικής Εξαρχίας με την άδεια της Οθωμανικής κυβέρνησης. Στις 24 Απριλίου του ίδιου έτους χειροτονήθηκε ο πρώτος Μητροπολίτης Νευροκόπσκι Ιλαρίων (Πεντσέφ Ιβάνωφ), ο οποίος έγινε θερμά δεκτός από ολόκληρο τον βουλγαρικό πληθυσμό.

Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, στις 17 Αυγούστου 1916, βουλγαρικά στρατεύματα εισήλθαν σε ελληνικό έδαφος και στις 6 Σεπτεμβρίου τρία κατεχόμενα χωριά ανατέθηκαν πνευματικά στη Μητρόπολη Νευροκοπίου.

Το 1921, η έδρα της Μητρόπολης μεταφέρθηκε από το (Άνω) Νευροκόπι στην Γκόρνα Τζουμάγια και το 1928 επέστρεψε στο Νευροκόπι. Τα επόμενα χρόνια, η έδρα μεταφέρθηκε πολλές φορές μεταξύ Νευροκοπίου και Γκόρνα Τζουμάγια. Το 1951, με το νέο καταστατικό της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εγκαταστάθηκε στην Γκόρνα Τζουμάγια, που είχε μετονομαστεί σε Μπλαγκόεβγκραντ, ενώ το 1994, μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, η έδρα επέστρεψε στο Νευροκόπι.

Βούλγαροι Μητροπολίτες που χειροτονούνταν από την Εξαρχία συνέχισαν να θεωρούνται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο σχισματικοί ως το 1945. Μετά την άρση του σχίσματος το 1945, η Ιερά Μητρόπολις Νευροκοπίου αποτελεί μέρος της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (από το 1953 Πατριαρχείο Βουλγαρίας).

Το μέρος της παλαιάς Μητρόπολης Νευροκοπίου, δηλαδή η περιφέρεια Ζυρνόβου (σημερινό Κάτω Νευροκόπι Δράμας) που περιήλθε στην Ελληνική επικράτεια, επανενώθηκε το 1958 με τη Μητρόπολη Ζιχνών και έκτοτε συναποτελούν την Μητρόπολη Ζιχνών και Νευροκοπίου.

Επισκοπικός κατάλογος
+ Όνομα  Έτος  ΣημειώσειςΕπίσκοποι Νικοπόλεως Ιωάννης  ~ 787  έλαβε μέρος στη Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο Νικόλαος ή Σάββας  ~ 879/880  έλαβε μέρος στη Σύνοδο της ΚωνσταντινούποληςΜητροπολίτες Νευροκοπίου Σαμουήλ   Άγνωστη είναι η χρονολογία της θητείας του Ιωάσαφ  1575 – 1578  Αναφέρεται ως μητροπολίτης Νευροκοπίου και το 1564 Διονύσιος  ~ 1593  Ιωάσαφ  1593 – 1597  β΄ θητεία Ανανίας  πριν το 1606 – 1608  Άνθιμος Α'  1608 – μετά το 1609  Δανιήλ Α'  1611 – 1622  Δανιήλ Β'  1622 – 1626  Άνθιμος Β'  ~ 1628  Νικηφόρος Α'  ~ 1643  Σισώης  ; – Ιούλιος 1655  Τον Ιούλιο του 1655 καθαιρείται από τον Πατριάρχη Ιωαννίκιο Β'. Τον ίδιο μήνα και έτος εκδίδεται τόμος συνοδικός από τον ίδιο Πατριάρχη για την ένωση των μητροπόλεων Νευροκοπίου και ΖιχνώνΜητροπολίτες Νευροκοπίου και Ζιχνών Μακάριος  Ιούλιος 1655 – Νοέμβριος 1655  Κοσμάς  Νοέμβριος 1655 – ; Αρχιεπίσκοποι Νευροκοπίου Ιγνάτιος  12 Δεκεμβρίου 1882 – 21 Μαρτίου 1884 † Μητροπολίτες Νευροκοπίου Χρύσανθος  29 Ιανουαρίου 1885 – 20 Οκτωβρίου 1888  Αρχιεπίσκοπος Νευροκοπίου, από το 1887 Μητροπολίτης. Κατόπιν Λέρνης Γρηγόριος  20 Νοεμβρίου 1888 – Ιούλιος 1892  παραιτήθηκε Νικηφόρος (Λεβανταρίδης)  30 Αυγούστου 1892 – 3 Ιουνίου 1895  παραιτήθηκε Νεόφυτος (Κυδωνιεύς)  13 Ιουνίου 1895 – 20 Ιουνίου 1900  παραιτήθηκε Νικόδημος (Χατζηχρήστου)  27 Ιουνίου 1900 – 7 Αυγούστου 1903  παραιτήθηκε Θεοδώρητος (Βασματζίδης ή Βασματζής)   23 Οκτωβρίου 1903 – 3 Αυγούστου 1907 †  Δαμασκηνός (Μοσχόπουλος)  15 Αυγούστου 1907 – 13 Μαΐου 1924  τέθηκε σε διαθεσιμότητα Φιλόθεος (Λουκίδης)  9 Οκτωβρίου 1924 – 21 Φεβρουαρίου 1935  παραιτήθηκε Ευγένιος (Θεολόγου ή Βακάλης)  21 Φεβρουαρίου 1935 – 1936  παραιτήθηκε Γεώργιος (Παπαγεωργιάδης)  8 Μαρτίου 1942 – Οκτώβριος 1945  παραιτήθηκε Αγαθάγγελος (Τσαούσης)  4 Νοεμβρίου 1945 – 1951 Μητροπολίτες Νευροκοπίου (Βουλγαρική Εξαρχία) Ιλαρίων (Πεντσέφ Ιβάνωφ)  24 Απριλίου 1894 – 22 Ιουνίου 1912  παραιτήθηκε Μακάριος (Σταμώφ)  17 Απριλίου 1916 – 7 Ιουνίου 1934 †  Βόρις (Σιμώφ Ραζούμωφ)  17 Μαρτίου 1935 – 8 Νοεμβρίου 1948 †  από Στοβίου, δολοφονήθηκε από καθηρημένο ιερέαΜητροπολίτες Νευροκοπίου (Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία) Ποιμήν (Νεντέλτσεφ Ενέφ)  3 Αυγούστου 1952 – 22 Ιουλίου 1992  από Στοβίου, καθαιρέθηκε, το 1996 αυτοανακηρύχθηκε Πατριάρχης Βουλγαρίας Ναθαναήλ (Καλαΐτζεφ)  17 Απριλίου 1994 – 16 Νοεμβρίου 2013 †  από Κρουπνικίου Σεραφείμ (Ζελιάζκωφ Ντινκώφ)  19 Ιανουαρίου 2014 – σήμερα  από Μελενίκου


Μοναστήρια
 Μονή Προφήτη Ηλία Γκορνομπρέζνικ
 Μονή Ζωοδόχου Πηγής Άνω Νευροκοπίου
 Μονή Αγίου Παντελεήμονα Ομπίντιμ
 Μονή Αγίας Πέτκας Πετριτσίου
 Μονή Γενεσίου της Θεοτόκου Ροζινού
 Μονή Κοσμά και Δαμιανού Σαντάνσκι
 Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ Τροσκόβου
 Μονή Αγίου Γεωργίου Χατζηδημόβου
 Μονή Αγίου Γεωργίου Τσουριλόβου

 Παραπομπές 

Πηγές




Νευροκοπιου
Νευροκοπιου