Ιτεοειδή

Τα ιτεοειδή (επιστημονική-λατινική ονομασία Salicaceae) είναι οικογένεια δικοτυλήδονων φυτών, που ανήκουν στην ευρεία τάξη μαλπιγειώδη. Παραδοσιακά (με τη «στενή έννοια», sensu stricto) περιελάμβανε βασικά τις ιτιές και τις λεύκες. Ωστόσο γενετικές μελέτες που συνοψίσθηκαν από την Ομάδα Φυλογένειας των Αγγειόσπερμων (APG) έχουν πλέον επεκτείνει σημαντικά τα όρια της οικογένειας, ώστε να περιλαμβάνει σήμερα 56 γένη με συνολικώς περίπου 1.220 είδη, μεταξύ των οποίων τη σκυφοστεγία και πολλά μέλη της παλαιάς οικογένειας Flacourtiaceae.Stevens, P.F. (2001 κ.ε.): Angiosperm Phylogeny Website, Version 9, Ιούνιος 2008

Στο σύστημα Cronquist τα ιτεοειδή υπάγονταν σε δική τους, ξεχωριστή τάξη, τα ιτεώδη ή σαλικώδη (Salicales), και περιελάμβαναν μόνο τρία γένη (τα Salix, Populus και Chosenia). Αναγνωριζόμενη ως στενώς συγγενική με τα ιοειδή και με τα παθανθοειδή, η οικογένεια εντάχθηκε από την APG στην τάξη μαλπιγειώδη.

Με τα νέα όρια της οικογένειας όλα τα μέλη της είναι δέντρα ή θάμνοι με απλά φύλλα, εναλλασσόμενα, ενώ όσα συναντώνται στην εύκρατη ζώνη είναι συνήθως φυλλοβόλα. Στα περισσότερα είδη η περίμετρος των φύλλων είναι οδοντωτή και σε όλα αυτά παρατηρούνται οι λεγόμενοι «ιτεοειδείς» ή  «σαλικοειδείς οδόντες»: σε αυτές τις οδοντώσεις των φύλλων, ένα νεύρο του φύλλου εισέρχεται στον οδόντα, διαστέλλεται και τερματίζει στην κορυφή του οδόντα ή κοντά σε αυτή, απολήγοντας σε σφαιρικά και αδενώδη εξογκώματα που ονομάζονται setae. Πολλά μέλη της οικογένειας έχουν άνθη μικρά και δυσδιάκριτα, ενώ όλά έχουν ωοθήκες στο επάνω ή το μέσο τμήμα του άνθους.

 Γένη ανά υποοικογένεια 
Σήμερα τα μέλη των ιτεοειδών ταξινομούνται σε τρεις υποοικογένειες, με τη μία από αυτές, τις σαλικοΐδες, να υποδιαιρούνται περαιτέρω σε 6 «φύλα».

Σαλικοΐδες
Φύλο Abatieae
 Abatia, Ruiz & Pavón (παλαιότερα ενσωμάτωνε το γένος Aphaerema)
 Αφαίρημα (Aphaerema), Miers

Φύλο Bembicieae
 Bembicia, Oliver

Φύλο Homalieae
 Βαρθολομαία (Bartholomaea), Standley & Steyermark
 Διβινία (Bivinia), Tulasne
 Βύρσανθος (Byrsanthus), Guillemin
 Καλαντική (Calantica), Tulasne
 Δισσομερία (Dissomeria), Bentham
 Ομάλιο (Homalium), Jacquin
 Neopringlea, S. Watson
 Τριμερία (Trimeria), Harvey

Φύλο Prockieae
 Banara, Aublet
 Χασελτία (Hasseltia), Kunth
 Χασελτίοψις (Hasseltiopsis), Sleumer
 Μακροχασελτία (Macrohasseltia), L. O. Williams
 Neosprucea, Sleumer
 Pineda, Ruiz & Pavón
 Πλευρανθόδενδρο (Pleuranthodendron), L. O. Williams
 Προκία (Prockia), L.

Φύλο Saliceae
 Azara, Ruiz & Pavón
 Μπενετιόδενδρο (Bennettiodendron), Merrill
 Καριερέα (Carrierea), Franchet
 Dovyalis, Arnott
 Φλακουρτία (Flacourtia), L'Heritier
 Ιδεσία (Idesia), Maximowicz
 Ιτόη (Itoa), Hemsley
 Λασιοχλαμύς (Lasiochlamys), Pax & K. Hoffmann
 Λουδία (Ludia), de Jussieu
 Ολμεδιέλλα (Olmediella), Baillon
 Πολιοθυρσίς (Poliothyrsis), Oliver
 Λεύκη (Populus), L.
 Πριαμοσία (Priamosia), Urban
 †Ψευδοσάλιξ (Pseudosalix), Boucher, Manchester, & Judd
 Ιτιά (Salix), L.
 Τιζονία (Tisonia), Baillon
 Ξύλοσμο (Xylosma), G. Forster (μέχρι πρότινος συμπεριελάμβανε το Priamosia)

Φύλο Scolopieae
 Ημισκολοπία (Hemiscolopia), van Slooten
 Φυλλοβότρυο (Phyllobotryon), Müller
 Ψευδοσκολοπία (Pseudoscolopia), Gilg
 Σκολοπία (Scolopia), Schreber

Σαμυδοΐδες
 Καζεαρία (Casearia), Jacquin (περιέλαβε τα πρώην γένη Hecatostemon, Laetia, Samyda και Zuelania)
 Euceraea, Martius
 Ειρηνόδενδρο (Irenodendron), Alford & Dement
 Λουνανία (Lunania), Hooker
 Νεοπτυχόκαρπος (Neoptychocarpus), Buchheim
 Οφιοβότρυς (Ophiobotrys), Gilg
 Οσμηλία (Osmelia), Thwaites
 Πιπαρέα (Piparea), Aublet
 Ψευδοσμελία (Pseudosmelia), Sleumer
 Ραϊανία (Ryania), Vahl
 Τετραθυλάκιο (Tetrathylacium), Poeppig & Endlicher
 Τριχοστέφανος (Trichostephanus), Gilg

Σκυφοστεγιοΐδες
 Dianyuea, C. Shang κ.ά. Σκυφοστεγία (Scyphostegia), Stapf

 Μη κατατασσόμενα σε υποοικογένεια 
 Αχερνία (Ahernia), Merrill
 Μοκερυσία (Mocquerysia), Hua
 Ονκόμπα (Oncoba), Forsskahl
 †Σαξιφραγκόσπερμο (Saxifragispermum), Reid & Chandler
 †Utkholokia'' (Cheleb.) Iljinskaja & Chelb.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι