Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα

Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα (πρωτότυπος αγγλικός τίτλος: Coming to America, ) είναι αμερικανική ρομαντική κωμωδία του 1988 σε σκηνοθεσία Τζον Λάντις, βασισμένη σε μια ιστορία που δημιουργήθηκε αρχικά από τον Έντι Μέρφι, ο οποίος έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Στην ταινία συμπρωταγωνιστούν επίσης οι Αρσένιο Χολ, Τζέιμς Ερλ Τζόουνς, Σάρι Χέντλεϊ και Τζον Έιμος. Η ταινία κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 29 Ιουνίου 1988. Ο Έντι Μέρφι υποδύεται τον Ακίμ Τζόφερ, τον διάδοχο του φανταστικού αφρικανικού έθνους Ζαμούντα, που ταξιδεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες με την ελπίδα να βρει μια γυναίκα που θα μπορεί να παντρευτεί και θα τον αγαπήσει για αυτό που είναι, όχι για την κατάστασή του ή να έχει εκπαιδευτεί για να τον ευχαριστήσει.

Το 1989, έγινε ένα πιλοτικό επεισόδιο για μια προγραμματισμένη τηλεοπτική σειρά spin-off, αν και ποτέ δεν επιλέχθηκε για μια σειρά. Ένα σίκουελ, Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα 2, κυκλοφόρησε στις 4 Μαρτίου 2021.

 Υπόθεση 
Στο πλούσιο αφρικανικό έθνος της Ζαμούντα, ο διάδοχος του θρόνου, Ακίμ Τζόφερ, κουράζεται από τον καλομαθημένο τρόπο ζωής του στα 21α γενέθλιά του και επιθυμεί να κάνει περισσότερα για τον εαυτό του. Όταν οι γονείς του, ο βασιλιάς Τζάφι και η βασίλισσα Εόλιον, του παρουσιάζουν μια κανονισμένη μέλλουσα νύφη, ο Ακίμ αναλαμβάνει δράση. Αναζητώντας μια ανεξάρτητη γυναίκα που θα τον αγαπά για τον εαυτό του και όχι για την κοινωνική του θέση, ο Ακίμ και ο καλύτερος φίλος/προσωπικός του βοηθός, Σέμι, ταξιδεύουν στο Κουίνς της Νέας Υόρκης και νοικιάζουν ένα άθλιο διαμέρισμα στη γειτονιά του Λονγκ Άιλαντ Σίτι, όπου προσποιούνται τους φτωχούς αλλοδαπούς φοιτητές.

Ξεκινώντας την αναζήτησή τους για τη νύφη του Ακίμ, καταλήγουν να προσκληθούν από κάποιους ντόπιους σε μια συγκέντρωση που μαζεύει χρήματα για τη γειτονιά. Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, ο Ακίμ συναντά τη Λίζα ΜακΝτάουελ, η οποία διαθέτει όλα τα προσόντα που αναζητά σε μια γυναίκα. Έτσι, με την επιμονή του, αυτός και ο Σέμι βρίσκουν θέσεις εργασίας στο τοπικό εστιατόριο γρήγορου φαγητού που ονομάζεται McDowell's, μία απομίμηση των McDonald's που ανήκει στον χήρο Κλίο ΜακΝτάουελ, τον πατέρα της Λίζα.

Οι προσπάθειες του Ακίμ να κερδίσει την αγάπη της Λίζα περιπλέκονται από τον τεμπέλη και αντιπαθητικό φίλο της Λίζα, Ντάριλ Τζενκς, του οποίου ο πατέρας είναι ιδιοκτήτης του Soul Glo (ένα βοήθημα κομμωτικής). Αφού ο Ντάριλ ανακοινώνει τον αρραβώνα τους — χωρίς τη συγκατάθεση της Λίζα — στις οικογένειές τους, αρχίζει να βγαίνει με τον Ακίμ, ο οποίος ισχυρίζεται ότι προέρχεται από μια οικογένεια φτωχών βοσκών κατσικών.

Εν τω μεταξύ, παρόλο που ο Ακίμ τα πάει καλά στη σκληρή δουλειά και στο να μαθαίνει πώς ζουν οι απλοί άνθρωποι, ο Σέμι δεν αισθάνεται άνετα να ζει σε τόσο πενιχρές συνθήκες. Μετά από ένα ραντεβού για δείπνο με τη Λίζα, όταν ο Σέμι επιπλώνει το διαμέρισμά τους με υδρομασάζ και άλλες πολυτέλειες, ο Ακίμ κατάσχει τα χρήματά του και τα δωρίζει σε δύο άστεγους. Ο Σέμι στέλνει ένα τηλεγράφημα στον βασιλιά Τζάφι για περισσότερα χρήματα, ωθώντας τους Τζόφερ να ταξιδέψουν στο Κουίνς για να τον βρουν.

Ο Κλίο αρχικά δεν εγκρίνει τον Ακίμ, καθώς πιστεύει ότι είναι φτωχός και επομένως δεν είναι αρκετά καλός για την κόρη του. Εκστασιάζεται ωστόσο όταν ανακαλύπτει ότι ο Ακίμ είναι στην πραγματικότητα ένας εξαιρετικά πλούσιος πρίγκιπας, αφού συναντά τους γονείς του. Όταν ο Ακίμ ανακαλύπτει ότι οι γονείς του έχουν φτάσει στη Νέα Υόρκη, αυτός και η Λίζα πηγαίνουν στην κατοικία των ΜακΝτάουελ για να χαλαρώσουν και ο Κλίο τους καλωσορίζει. Αφού ο δεσμός της Κλίο με τον Ακίμ καταστρέφεται από την απροσδόκητη άφιξη της συνοδείας από τη Ζαμούντα, η Λίζα αργότερα θυμώνει και θεωρεί ότι ο Ακίμ της είπε ψέματα για την ταυτότητά του. Ο Ακίμ εξηγεί ότι ήθελε να τον αγαπήσει για αυτό που πραγματικά είναι και όχι για το αξίωμά του, προσφέροντάς της ακόμη και να απαρνηθεί τον θρόνο του. Ακόμα πληγωμένη και θυμωμένη, η Λίζα αρνείται να τον παντρευτεί. Απογοητευμένος, ο Ακίμ συμφωνεί για τον κανονισμένο γάμο. Καθώς φεύγουν, ο Τζάφι επιπλήττεται από την Εόλιον επειδή προσκολλάται σε ξεπερασμένες παραδόσεις αντί να σκέφτεται την ευτυχία του γιου τους.

Στη γαμήλια πομπή, ένας ραγισμένος ακόμα Ακίμ εκπλήσσεται όταν η καλυμμένη νύφη του είναι η ίδια η Λίζα. Μετά την τελετή, οδηγούν χαρούμενοι σε μια άμαξα υπό τις επευφημίες των Ζαμουντιανών. Γνωρίζοντας μια τέτοια μεγαλοπρέπεια, η Λίζα εκπλήσσεται και συγκινείται από το γεγονός ότι ο Ακίμ θα τα είχε παρατήσει μόνο για εκείνη. Ο Ακίμ προσφέρεται ξανά να παραιτηθεί αν δεν θέλει αυτή τη ζωή, αλλά η Λίζα αρνείται παιχνιδιάρικα.

 Επιτελείο 

 Έντι Μέρφι ως:
 Πρίγκιπας Ακίμ Τζόφερ, ο διάδοχος του θρόνου της Ζαμούντα
 Ράντι Γουάτσον, ένας τραγουδιστής της σόουλ με το φανταστικό συγκρότημα Sexual Chocolate.
 Σαούλ, ο Εβραίος πελάτης του κουρείου
 Κλάρενς, ο ιδιοκτήτης του κουρείου.
 Αρσένιο Χολ ως:
 Σέμι, φίλος του Ακίμ
 Σεβασμιώτατος Μπράουν
 Μόρις ο κουρέας
 Εξαιρετικά άσχημο κορίτσι.
 Τζέιμς Ερλ Τζόουνς ως Βασιλιάς Τζαφέ Τζόφερ, πατέρας του Ακίμ και βασιλιάς της Ζαμούντα.
 Τζον Έιμος ως Κλίο ΜακΝτάουελ, εργοδότης του Ακίμ και πατέρας της Λίζα.
 Ματζ Σίνκλερ ως βασίλισσα Αόλεον Τζόφερ, η μητέρα του Ακίμ και η βασίλισσα της Ζαμούντα.
 Σάρι Χέντλεϊ ως Λίζα ΜακΝτάουελ, η μεγαλύτερη κόρη του Κλίο και η αγάπη του Ακίμ.
 Κλιντ Σμιθ ως Σουίτς ο κουρέας.
 Πολ Μπέιτς ως Όχα, ένας βασιλικός υπηρέτης.
 Έρικ Λα Σαλ ως Ντάριλ Τζενκς, ο φίλος της Λίζα με τον οποίο τελικά χωρίζει.
 Φράνκι Φέιζον ως ο ιδιοκτήτης που διαχειρίζεται την πολυκατοικία όπου μένουν ο Ακίμ και ο Σέμι
 Βανέσα Μπελ Κάλογουεϊ ως Ιμάνι Ίζι, αρραβωνιασμένη ως η μελλοντική σύζυγος του Ακίμ
 Λούι Άντερσον ως Μόρις, υπάλληλος του McDowell.
 Άλισον Ντιν ως Πατρίς ΜακΝτάουελ, η μικρότερη κόρη του Κλίο και η αδερφή της Λίζα.
 Σέιλα Τζόνσον ως κυρία σε αναμονή.
 Τζέικ Στάινφελντ ως οδηγός ταξί.
 Κάλβιν Λόκχαρτ ως Συνταγματάρχης Ίζι, ο πατέρας της Ιμάνι.
 Σάμιουελ Λ. Τζάκσον ως ο Hold-Up Man, ένας ένοπλος ληστής στο McDowell's.

Το καστ περιλαμβάνει επίσης: τον Βόντι Κέρτις-Χολ ως πωλητής παιχνιδιών καλαθοσφαίρισης, την Γκαρσέλ Μποβέ ως φέρον τα βασιλικά τριαντάφυλλα, την Βικτόρια Ντίλαρντ ως βασιλική προσωπική υπηρέτρια μπάνιου, καθώς και το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Ρούμπεν Σαντιάγκο-Χάντσον ως απατεώνα και του Κούμπα Γκούντινγκ Τζ. ως αγόρι που κουρεύεται.

Ο Ντον Αμίτσι και ο Ραλφ Μπέλαμι επαναλαμβάνουν τους ρόλους τους ως Μόρτιμερ και Ράντολφ Ντιουκ αντίστοιχα από την κωμωδία Πολυθρόνα για Δύο (1983) του Λάντις με πρωταγωνιστή τον Μέρφι, οι οποίοι έχουν μείνει άστεγοι μετά τα γεγονότα της ταινίας και λαμβάνουν χρήματα από τον Ακίμ. Ένα τμήμα της ταινίας Πολυθρόνα για Δύο μπορεί να ακουστεί κατά τη διάρκεια της σκηνής τους.

Σύμφωνα με τον Χολ, η Paramount Pictures επέμενε να έχει έναν λευκό ηθοποιό στο επιτελείο. Η Paramount Pictures παρείχε έναν κατάλογο με τρεις λευκούς ηθοποιούς και οι Μέρφι και Χολ επέλεξαν τον Λούι Άντερσον επειδή τον γνώριζαν και τους άρεσε.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα παρουσιάζει τον Μέρφι και τον Χολ σε πολλούς διαφορετικούς ρόλους, διαφορετικών φυλών και φύλων. Μετά την επιτυχία αυτής της ταινίας, αυτό έγινε βασικό στοιχείο του Μέρφι, όπως φαίνεται σε τέσσερις μεταγενέστερες ταινίες: Ο βρικόλακας του Μπρούκλιν (1995), Δάσκαλος για κλάματα (1996) και η συνέχειά του (2000), και Νόρμπιτ (2007).

 Παραγωγή 
Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα ένωσε ξανά τον Έντι Μέρφι με τον σκηνοθέτη Τζον Λάντις. Οι δύο άνδρες είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν στην κωμική επιτυχία Πολυθρόνα για Δύο. Ο Λάντις θυμήθηκε τις διαφορές στη συνεργασία με τον Μέρφι στις δύο ταινίες: «Ο τύπος στο Πολυθρόνα για Δύο ήταν νέος και γεμάτος ενέργεια και περίεργος και αστείος και φρέσκος και υπέροχος. Ο τύπος στο Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα ήταν το γουρούνι του κόσμου... Αλλά εξακολουθώ να πιστεύω ότι είναι υπέροχος στην ταινία». Ο Μέρφι είπε:



Παρά την εμπειρία, ο Λάντις και ο Μέρφι συνεργάστηκαν ξανά έξι χρόνια αργότερα, στο Ο μπάτσος του Μπέβερλι Χιλς 3.

Η νοτιοαφρικανική χορωδία Ladysmith Black Mambazo τραγουδά τον Mbube κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας ακολουθίας (το τραγούδι γνωστό και ως The Lion Sleeps Tonight). Το συγκρότημα έχει ηχογραφήσει από τότε πολλές διαφορετικές εκδόσεις του Mbube. Ωστόσο, η έκδοση που ακούστηκε στο Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα δεν είχε κυκλοφορήσει στο soundtrack ή σε CD μέχρι το 2006.

Ο Μέρφι έλαβε μισθό 8 εκατομμυρίων δολαρίων για τη δουλειά του στην ταινία, συν το 15% των ενοικιάσεων ταινιών. Ο Λάντις έλαβε 600.000 $, συν το 10% των ακαθάριστων εσόδων.

Το πασχαλινό αυγό του Λάντις, «See You Next Wednesday», εμφανίζεται σε μια αφίσα ταινίας επιστημονικής φαντασίας στο σταθμό του μετρό, αφού η Λίζα βγαίνει από το συρμό.

Ένα διαφημιστικό τραγούδι για την ταινία, με τίτλο «Coming to America», γράφτηκε και ερμήνευσε το συγκρότημα The System.

 Κυκλοφορία 
Η Paramount ακύρωσε τις δημοσιογραφικές προβολές της ταινίας μετά τις αρχικές αρνητικές αντιδράσεις σε μια δημοσιογραφική προβολή στη Νέα Υόρκη.

 Box office 
Κυκλοφόρησε στις 29 Ιουνίου 1988 από την Paramount Pictures στις Ηνωμένες Πολιτείες και ήταν εμπορική επιτυχία στο box office, τόσο εγχώρια όσο και παγκοσμίως. Η ταινία έκανε το ντεμπούτο της στο Νο. 1 με 21.404.420 $ από 2.064 αίθουσες, για ένα σύνολο πέντε ημερών 28.409.497 $. Η ταινία κέρδισε 128.152.301 $ στις Ηνωμένες Πολιτείες και κατέληξε σε ένα παγκόσμιο σύνολο 288.752.301 $. Ήταν η ταινία με τα υψηλότερα κέρδη εκείνης της χρονιάς για το στούντιο και η τρίτη ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις στο box office των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παίχτηκε ένα μήνα αργότερα στο Ηνωμένο Βασίλειο και κέρδισε 7.712.622 δολάρια κατά τη διάρκεια των 7 εβδομάδων προβολής της. Άνοιξε στις 2 Σεπτεμβρίου στη Δυτική Γερμανία, όπου έκανε το ντεμπούτο της στο Νο. 1 με 3.715.791 $ από 297 αίθουσες. Τελείωσε την κυκλοφορία της μετά από 13 εβδομάδες, με κέρδη 15.743.447 $. Αρκετά σύγχρονα άρθρα ανέφεραν ότι τα παγκόσμιο κέρδη για την ταινία ήταν 350 εκατομμύρια δολάρια.   

 Υποδοχή 
Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα έλαβε θετικές κριτικές κατά την κυκλοφορία. Στο Rotten Tomatoes, το 73% από 55 κριτικές είναι θετικές, με μέσο όρο 6,2/10. Στο Metacritic, έχει μέσο όρο 47 στα 100, βάσει σε 16 κριτικές. Το κοινό που συμμετείχε σε δημοσκόπηση του CinemaScore έδωσε στην ταινία μέσο βαθμό «Α» σε κλίμακα Α+ έως F.

 Βραβεία 
Η ταινία ήταν υποψήφια για δύο Όσκαρ: Καλύτερου Σχεδιασμού Κοστουμιών για την Ντέμπορα Ναντούλμαν Λάντις και Καλύτερου Μακιγιάζ για τον Ρικ Μπέικερ, που σχεδίασε τα εφέ μακιγιάζ για τους πολλαπλούς χαρακτήρες του Μέρφι και του Χολ.

 Αγωγή 
Η ταινία ήταν το θέμα της πολιτικής αγωγής Μπούχβαλντ εναντίον Paramount, την οποία ο κωμικός Αρτ Μπούχβαλντ κατέθεσε το 1990 κατά των παραγωγών της ταινίας με το σκεπτικό ότι η ιδέα της ταινίας κλάπηκε από το σενάριο του του 1982 για έναν πλούσιο, δεσποτικό Αφρικανό ηγεμόνα που έρχεται στο Αμερική για κρατική επίσκεψη. Η Paramount είχε δανείσει το σενάριο από τον Μπούχβαλντ και ο Τζον Λάντις ήταν σκηνοθέτης και ο Έντι Μέρφι ο πρωταγωνιστής, αλλά μετά από δύο χρόνια ανάπτυξης, η Paramount εγκατέλειψε το έργο το Μάρτιο του 1985. Το 1987, η Paramount άρχισε να εργάζεται στο Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα βασισμένη σε μια ιστορία του Έντι Μέρφι.Buchwald v. Paramount Pictures Corp. and the Future of Net Profit — retrieved May 2015Thane Rosenbaum,The Myth of Moral Justice: Why Our Legal System Fails to Do What's Right page 182. Ο Μπούχβαλντ κέρδισε την αθέτηση της σύμβασης και το δικαστήριο διέταξε χρηματική αποζημίωση. Τα μέρη διευθέτησαν αργότερα την υπόθεση εξωδικαστικά πριν από την έφεση που θα εκδικαζόταν.Thane Rosenbaum wrote, "In 1995, the syndicated columnist Art Buchwald prevailed after a seven-year legal battle against Paramount Pictures, claiming that he had submitted the idea, and the original script, for the Eddie Murphy film, Coming to America, without ever being properly compensated or acknowledged for his efforts. The trial court eventually agreed with Buchwald, although the damage award that he received was considerably less than what he had sought, and even less than what he eventually had to pay out in legal fees." --The Myth of Moral Justice: Why Our Legal System Fails to Do What's Right page 182.

Τον Αύγουστο του 2022, η Paramount υπέβαλε μήνυση κατά της JMC Pop Ups LLC για τη δημιουργία μιας προσωρινής έκδοσης των McDowell's, του φανταστικού εστιατορίου γρήγορου φαγητού, παρόμοιου με το McDonald's, μέσω του Συμβουλίου Απαιτήσεων Πνευματικών Δικαιωμάτων, ενός δικαστηρίου που δημιουργήθηκε το 2020 για να ασχολείται με τέτοια θέματα. Το εστιατόριο είχε λειτουργήσει στο Σπρίνγκφιλντ της Βιρτζίνια και στο Τσέρι Χιλ του Νιου Τζέρσεϊ το 2022 πριν από την αγωγή. Το McDowell's εμφανίστηκε τόσο στην αρχική ταινία όσο και στη συνέχειά της.

 Οικιακά μέσα 
Ο πρίγκιπας της Ζαμούντα κυκλοφόρησε σε DVD στις 3 Ιουνίου 2008. Η ταινία κυκλοφόρησε σε Blu-Ray στις 3 Ιουνίου 2008 και επανακυκλοφόρησε σε Blu-Ray την 1η Ιανουαρίου 2013 και στις 12 Ιουνίου 2018. Επίσης, κυκλοφόρησε σε 4K Blu-Ray την 1η Δεκεμβρίου 2020.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 





Κατηγορία:Αμερικανικές ρομαντικές κωμικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1980
Κατηγορία:Ταινίες του 1988
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες σχετικές με ευγενείς
Κατηγορία:Ταινίες σχετικά με τη μοναρχία
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στην Αφρική
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Paramount Pictures