Ιστορία του κόσμου σε 10½ κεφάλαια

Ιστορία του κόσμου σε 10½ κεφάλαια (αγγλικός τίτλος: History of the World in 10½ Chapters) είναι μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς που δημοσιεύτηκε το 1989. Είναι μια συλλογή από διαφορετικές ιστορίες σε μεταμοντερνιστική γραφή που αφηγείται την ιστορία της Γης από τους βιβλικούς χρόνους έως τη δεκαετία του 1980 με μια ανατρεπτική και διασκεδαστική προσέγγιση της παγκόσμιας ιστορίας. Οι περισσότερες ιστορίες είναι φανταστικές, αλλά τοποθετούνται σε ιστορικά πλαίσια και αλληλοδιαπλέκονται. 

 Κεφάλαια 
Κεφάλαιο 1. Λαθρεπιβάτες, είναι μια εναλλακτική αφήγηση της ιστορίας της κιβωτού του Νώε από τη σκοπιά των σαρακιών, τα οποία, χωρίς να τους επιτραπεί να επιβιβαστούν, ταξίδεψαν ως λαθρεπιβάτες. Το σαράκι - αφηγητής του πρώτου κεφαλαίου αμφισβητεί τη σοφία του ορισμού του Νώε ως εκπροσώπου του Θεού. Τα σαράκια αποκλείστηκαν από την κιβωτό, όπως και άλλα «ακάθαρτα» ή «ασήμαντα» είδη, αλλά μερικά επιβιβάστηκαν ως λαθρεπιβάτες και επιβίωσαν από τον μεγάλο κατακλυσμό. Το σαράκι γίνεται μια από τις πολλές συνδετικές φιγούρες, που εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο και υποδηλώνει τη διαδικασία της φθοράς, ιδιαίτερα της γνώσης και της ιστορικής κατανόησης.

Κεφάλαιο 2. Οι επισκέπτες, περιγράφει την κατάληψη ενός κρουαζιερόπλοιου, παρόμοια με το περιστατικό της πειρατείας του Ακίλλε Λάουρο, κρουαζιερόπλοιου που καταλήφθηκε από τρομοκράτες τον Οκτώβριο του 1985.

Κεφάλαιο 3. Θρησκευτικοί πόλεμοι, αναφέρει μια δίκη ζώων από Ιεροεξεταστές κατά των σαρακιών, επειδή προκάλεσαν αστάθεια σε μια εκκλησία.

Κεφάλαιο 4. Η επιζήσασα, διαδραματίζεται σε έναν κόσμο όπου το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ ήταν «το πρώτο μεγάλο ατύχημα». Οι δημοσιογράφοι αναφέρουν ότι ο κόσμος βρίσκεται στα πρόθυρα ενός πυρηνικού πολέμου. Ο κύριος χαρακτήρας διαφεύγει με πλοίο για να αποφύγει το υποτιθέμενο αναπόφευκτο ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος. Το αν αυτό συνέβη ή είναι απλώς αποτέλεσμα παράνοιας παραμένει διφορούμενο.

Κεφάλαιο 5. Ναυάγιο, είναι μια ανάλυση του πίνακα του Τεοντόρ Ζερικώ, Η Σχεδία της Μέδουσας. Το πρώτο μισό εξιστορεί τα ιστορικά γεγονότα του ναυαγίου και την επιβίωση των μελών του πληρώματος. Το δεύτερο μισό του κεφαλαίου εξετάζει τον ίδιο τον πίνακα.

Κεφάλαιο 6. Το Βουνό, περιγράφει το ταξίδι μιας θρησκευόμενης γυναίκας σε ένα μοναστήρι όπου θέλει να μεσολαβήσει για τον νεκρό πατέρα της.

Κεφάλαιο 7. Τρεις απλές ιστορίες, παρουσιάζει τρεις ιστορίες που αναφέρονται σε έναν επιζώντα του υπερωκεάνιου Τιτανικού, στη βιβλική ιστορία του Ιωνά και της φάλαινας και στους Εβραίους πρόσφυγες που το 1939 απελάθηκαν από τη Γερμανία, ταξίδευαν με το γερμανικό υπερωκεάνιο Σεντ Λούις και εμποδίστηκαν να αποβιβασθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες.

Κεφάλαιο 8. Ανεβαίνοντας το ποτάμι, αποτελείται από τα γράμματα ενός ηθοποιού που ταξιδεύει σε μια απομακρυσμένη περιοχή ζούγκλας για ένα κινηματογραφικό έργο, που περιγράφεται ως παρόμοιο με το Η αποστολή (1986). Τα γράμματά του γίνονται πιο φιλοσοφικά και περίπλοκα καθώς καταπιάνεται με τις καταστάσεις της ζωής, τις προσωπικότητες των συμπρωταγωνιστών του και του σκηνοθέτη και τις ιδιαιτερότητες του γηγενούς πληθυσμού, φτάνοντας στο αποκορύφωμα όταν ένας συνάδελφός του πνίγεται σε ατύχημα με σχεδία.

Το μισό κεφάλαιο, Παρένθεση, παρεμβάλλεται μεταξύ των κεφαλαίων 8 και 9 και έχει διαφορετικό ύφος από τα άλλα κεφάλαια, τα οποία είναι διηγήματα. Έχει τη μορφή δοκιμίου και είναι μια φιλοσοφική συζήτηση για την αγάπη και για την ιστορία. Σε αυτό το μισό κεφάλαιο ο αφηγητής ονομάζεται «Τζούλιαν Μπαρνς», αλλά, όπως λέει, ο αναγνώστης δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι οι απόψεις του αφηγητή είναι ίδιες με του συγγραφέα. Γίνεται ένας παραλληλισμός με τον πίνακα του Ελ Γκρέκο Η ταφή του κόμη του Οργκάθ, στον οποίο εμφανίζεται ο καλλιτέχνης να κοιτάζει απευθείας τον θεατή. Περιλαμβάνει επίσης στοχασμούς για ποιήματα των Φίλιπ Λάρκιν και Ουίσταν Ώντεν.

Κεφάλαιο 9. Επιχείρηση Αραράτ, αφηγείται την ιστορία του φανταστικού αστροναύτη Σπάικ Τίγκλερ, ο οποίος βασίζεται στον Αμερικανό αστροναύτη Τζέιμς Έργουιν. Ο Τίγκλερ ξεκινά μια αποστολή για να ανακτήσει ό,τι έχει απομείνει από την κιβωτό του Νώε στο όρος Αραράτ. Υπάρχει μια επικάλυψη με το Κεφάλαιο 6, «Το Βουνό».

Κεφάλαιο 10. Το Όνειρο, απεικονίζει έναν εκσυγχρονισμένο παράδεισο, τα όρια μεταξύ παραδείσου και κόλασης διαγράφονται, η κόλαση είναι ένα πάρκο ψυχαγωγίας.

 Μετάφραση στα ελληνικά 

 Ιστορία του κόσμου σε 10½ κεφάλαια, μτφ. Θωμάς Σκάσσης, εκδ. Μεταίχμιο, 2012 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Τζούλιαν Μπαρνς