Αντιμεταλλαξιογόνo

Αντιμεταλλαξιογόνα ή αντιμεταλλαξιγόνα ή αντιμεταλλαξογόνα (Antimutagens) είναι οι παράγοντες που παρεμβαίνουν στη μεταλλαξιογονικότητα μιας ουσίας. Η παρέμβαση μπορεί να είναι με τη μορφή πρόληψης του μετασχηματισμού μιας προμεταλλαξιογόνου ένωσης σε πραγματικό ενεργό μεταλλαξιογόνο, αδρανοποίησης ή με άλλο τρόπο την πρόληψη της αντίδρασης μεταλλαξιογόνου-DNA.
Τα αντιμεταλλαξιογόνα μπορούν να ταξινομηθούν σε: απομεταλλαξιογόνα, που αδρανοποιούν τις χημικές αλληλεπιδράσεις πριν το μεταλλαξιογόνο επιτεθεί στα γονίδια και βιοαντιμεταλλαξιογόνα, που σταματούν τη διαδικασία της μετάλλαξης μία φορά μετά την καταστροφή των γονιδίων από μεταλλαξιογόνα. Υπάρχει μια σειρά από φυσικά αντιμεταλλαξιογόνα που δείχνουν την αποτελεσματική τους δράση.
 Παραδείγματα αντιμεταλλαξιογόνων 
 Μικροθρεπτικά συστατικά 
Θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες και μέταλλα είναι παραδείγματα μικροθρεπτικών συστατικών (micronutrients) που είναι απαραίτητα για τη σωστή διατήρηση της ομοιόστασης του μεταβολισμού στον άνθρωπο και σε άλλα είδη. Τα μικροθρεπτικά συστατικά επισημαίνεται επίσης ότι διαδραματίζουν ρόλο στη σταθερότητα του γονιδιώματος ενεργώντας ως πιθανοί αντιμεταλλαξιογόνοι παράγοντες (δείτε τα παρακάτω παραδείγματα):
 Καροτενοειδή: Πρόκληση επιδιόρθωσης του DNA μεμονωμένης θραύσης με μηχανισμό επανασύνδεσης και εξάλειψη της 8-οξογουανίνης που συνήθως προκύπτει από την οξειδωτική καταπόνηση στα κύτταρα.
 Βιταμίνες: Μπορούν να προκαλέσουν προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο μέσω της ενεργοποίησης του p53 και της αύξησης των κυτταρικών μηχανισμών κατά των θραύσεων του κλώνου.
 Πολυφαινολικά φλαβονοειδή: Βρέθηκε ότι εκτελούν αντιμεταλλαξιογόνο δράση μέσω της αύξησης της έκφρασης OGG1, που είναι ένα ένζυμο υπεύθυνο για την απομάκρυνση της 8-οξογουανίνης, ενός μεταλλαξιογόνου προϊόντος που δημιουργείται μετά την έκθεση των κυττάρων σε οξειδωτική καταπόνηση. Αύξηση της επιδιόρθωσης μιας θραύσης με επανασύνδεση και επαγωγή γονιδίων που σχετίζονται με βάση και επιδιόρθωση της εκτομής των νουκλεοτιδίων όπως XPA και XPC.
 Σελήνιο: Προκαλεί τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο μέσω πολλών οδών σηματοδότησης καθώς και προστατεύει τα κύτταρα από κυτταρική βλάβη που προκαλείται από την οξειδωτική καταπόνηση.
 Μαγνήσιο: Ουσιαστικά απαραίτητο για τη διαδικασία επιδιόρθωσης της εκτομής των νουκλεοτιδίων όπου σε κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή χωρίς αυτό το μικροθρεπτικό συστατικό η επιδιόρθωση ήταν εξασθενημένη.

Αναστολείς υπεριώδους
Τα αντηλιακά είναι προϊόντα ευρέως γνωστά από την ικανότητά τους να προστατεύουν το δέρμα από τα ηλιακά εγκαύματα. Τα ενεργά συστατικά που υπάρχουν στα αντηλιακά μπορεί να ποικίλλουν, επηρεάζοντας έτσι τον μηχανισμό προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία μπορεί να γίνει μέσω της απορρόφησης ή της ανάκλασης της υπεριώδους ενέργειας. Καθώς η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις καταστρέφοντας το DNA, το αντηλιακό θεωρείται αντιμεταλλαξιογόνος ένωση καθώς εμποδίζει τη δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας στην πρόκληση μεταλλαξιογένεσης στα κύτταρα. Βασικά το αντηλιακό αναστέλλει τη διείσδυση του μεταλλαξιογόνου.

 Ογκοκατασταλτικά γονίδια 
Αυτά τα γονίδια έχουν τη λειτουργία της προστασίας των κυττάρων έναντι της συμπεριφοράς που μοιάζει με όγκο, όπως υψηλότεροι ρυθμοί πολλαπλασιασμού και απεριόριστη ανάπτυξη. Είναι σύνηθες να βρίσκουμε αυτά τα γονίδια ρυθμισμένα προς τα κάτω ή ακόμα και απενεργοποιημένα στα καρκινικά κύτταρα. Έτσι, τα ογκοκατασταλτικά γονίδια μπορούν να αναγνωριστούν ως αντιμεταλλαξιογόνοι παράγοντες.

 TP53: Αυτό το γονίδιο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη p53, η οποία είναι γνωστό ότι δρα στην αποπτωτική οδό σηματοδότησης και περιγράφεται επίσης ότι είναι σημαντική για την επιδιόρθωση της εκτομής της θραύσης των κυττάρων που είχαν υποστεί βλάβη στο DNA τους. Το p53 είναι ένας μεταγραφικός παράγοντας που εμπλέκεται στη μεταγραφή πολλών γονιδίων, μερικά από τα οποία σχετίζονται με τη διαδικασία της κυτταρικής απόκρισης έναντι της βλάβης του DNA. Ορισμένοι τύποι καρκίνου εμφανίζουν υψηλή συχνότητα χαμηλότερων ή ακόμα και απουσιών επιπέδων έκφρασης αυτής της πρωτεΐνης, διατηρώντας τη σημασία του έναντι της μεταλλαξιογένεσης.
 PTEN: Το PTEN είναι ένα άλλο γονίδιο που θεωρείται ογκοκατασταλτικό και δρα μέσω της αδρανοποίησης της οδού PI3K-AKT που οδηγεί στην ανάπτυξη και την επιβίωση των κυττάρων. Με άλλα λόγια, αυτό το γονίδιο είναι σημαντικό για να προκαλέσει τη διακοπή της κυτταρικής ανάπτυξης αποφεύγοντας μεταγενέστερες επιδράσεις και συνέπειες μεταλλαξιογένεσης.
Παραπομπές

Παραπέρα μελέτη

Κατηγορία:Μεταλλαξιογόνα
Κατηγορία:Μετάλλαξη