Αντεχίνος

Ο αντεχίνος (επιστημονική-λατινική ονομασία 
Antechinus) είναι γένος μικρών δενδρόβιων μαρσιποφόρων ζώων, ενδημικών της Αυστραλίας. Μοιάζουν εκπληκτικά με ποντίκια ή αρουραίους, ενώ το τρίχωμά τους θυμίζει εκείνο της μυγαλής.

Περιγραφή
Οι αντεχίνοι έχουν κοντό, πυκνό και συνήθως μαλακό τρίχωμα, με γενικώς γκρίζο έως καφετί χρώμα, αναλόγως με το είδος.. Οι ουρές τους είναι λεπτές, με μήκος που κυμαίνεται από λίγο μικρότερο έως λίγο μεγαλύτερο από το μήκος του σώματος. Η κεφαλή έχει κωνικό σχήμα, με μικρά έως μεσαίου μεγέθους αυτιά. Ορισμένα είδη έχουν σχετικώς μακρύ και στενό ρύγχος, που τους δίνει μια ομοιότητα με μυγαλή. Το ολικό μήκος των ενήλικων αντεχίνων είναι αναλόγως του είδους από 12 έως 31 εκατοστά και η μάζα τους από μόλις 16 έως 170 γραμμάρια. Το μικρότερο είδος είναι το Antechinus agilis και το μεγαλύτερο το Antechinus swainsonii . Υπάρχει διμορφισμός των φύλων στα περισσότερα είδη, με τα αρσενικά να είναι γενικώς μεγαλύτερα σε μέγεθος και βαρύτερα.

Τα περισσότερα είδη αντεχίνου φωλιάζουν ομαδικώς σε κουφάλες δέντρων. Κατοικούν σε όλα τα είδη δασών και δασικών εκτάσεων της Αυστραλίας, μερικά είδη ακόμα και σε λειμώνες. Τα περισσότερα είδη συναντώνται κοντά στην ανατολική ακτή της ηπείρου, κατά μήκος της Μεγάλης διαχωριστικής οροσειράς. Υπάρχει ένας πληθυσμός του Antechinus flavipes στα νοτιοδυτικά της Δυτικής Αυστραλίας, ενώ ο Antechinus bellus ζει στη βόρεια Αυστραλία, γύρω από τον Κόλπο της Καρπεντάρια.

Ταξινομική
Σήμερα αναγνωρίζονται 15 είδη στο γένος Antechinus, αλλά υπάρχουν και υποείδη. Αρχικώς είχαν «αναγνωρισθεί» λίγα είδη της Νέας Γουινέας, αλλά έχουν πλέον υπαχθεί στο διαφορετικό γένος Murexia. Οι σχέσεις μεταξύ των ειδών του γένους αντεχίνος βρίσκονται ακόμα υπό εξέταση. Με βάση την τρέχουσα φυλογενετική άποψη υπάρχουν 4 κλάδοι στο γένος, που αντιστοιχούν κυρίως σε είδη με παρόμοια γεωγραφική κατανομή και είναι οι εξής με τα είδη που υπάγονται στον καθένα (επιστημονικές και κοινές ονομασίες):

Κλάδος 1 (περιλαμβάνει γκριζωπούς αντεχίνους):
 Antechinus arktos, αντεχίνος με μαύρη ουρά
 Antechinus mimetes, γκρίζος ηπειρωτικός αντεχίνος
 Antechinus minimus, αντεχίνος των βάλτων
 Antechinus swainsonii, γκρίζος αντεχίνος της Τασμανίας
 Antechinus vandyckiΚλάδος 2:
 Antechinus godmani, αντεχίνος του Άθερτον

Κλάδος 3 (περιλαμβάνει αντεχίνους με φαιά απόχρωση):
 Antechinus agilis, αντεχίνος ο ευκίνητος
 Antechinus stuartii, αντεχίνος ο φαιός
 Antechinus subtropicus, αντεχίνος ο υποτροπικός

Κλάδος 4:
 Antechinus argentus, ασημοκέφαλος αντεχίνος
 Antechinus adustus, πυρρός αντεχίνος
 Antechinus bellus, μπεζ αντεχίνος
 Antechinus flavipes, κιτρινοπόδαρος αντεχίνος
 Antechinus leo, κανελί αντεχίνος
 Antechinus mysticus, αντεχίνος με ωχρά πόδιαBaker, A.M.; Mutton, T.Y.; Dyck, S. van: «A new dasyurid marsupial from eastern Queensland, Australia: the buff-footed Antechinus, Antechinus mysticus sp. nov. (Marsupialia: Dasyuridae)», Zootaxa, τόμ. 3515, έτος 2012, σσ. 1-37 Σύνοψη

Διατροφή
Οι αντεχίνοι είναι κυρίως εντομοφάγα ζώα, με τη σύνθεση της διατροφής τους να ποικίλλει από είδος σε είδος, κυρίως ανάλογα με το ενδιαίτημα όπου ζουν. Βασικές τροφές τους είναι τα κολεόπτερα, οι προνύμφες εντόμων και οι αράχνες. Τα αμφίποδα και οι σαρανταποδαρούσες αποτελούν επίσης συνηθισμένο μέρος της διατροφής τους. Έχει διαπιστωθεί ωστόσο ότι μετά από μια πυρκαγιά πάνω από το μισό της τροφής των αντεχίνων είναι μυρμήγκια. Επίσης έχει αναφερθεί ότι οι αντεχίνοι τρέφονται και με σπονδυλωτά ζώα, κυρίως τα μικρότερα ερπετά, ή και θηλαστικά όπως το μικρό «ιπτάμενο ποντίκι» Acrobates pygmaeus. Αυτό είναι πιθανό να συμβαίνει επίσης μετά από πυργκαγιές ή όποτε άλλοτε υπάρχει δυσκολία στην εξεύρεση τροφής. Στα περιττώματά τους έχουν ανιχνευθεί και υπολείμματα φυτών, το πιθανότερο όμως είναι να καταπόθηκαν κατά λάθος μαζί με τη ζωική τροφή.

Η θηρευτική αποτελεσματικότητα των αντεχίνων αυξάνεται με την ηλικία τους, καθώς μαθαίνουν ποια είναι η καλύτερη λεία. Παρατηρήθηκαν να τρίβουν σαλιγκάρια πάνω σε πέτρες ή άλλα αντικείμενα για να βγάλουν τη βλέννα τους και να τα κάνουν έτσι πιο ευκολοφάγωτα.

Παραπομπές

Πηγές
 Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια'' «Χάρη Πάτση», τόμ. 6, σελ. 21

Αντεχινος