Ένα κάποιο τέλος

Ένα κάποιο τέλος (αγγλικός τίτλος: The Sense of an Ending) είναι μυθιστόρημα του Άγγλου συγγραφέα Τζούλιαν Μπαρνς που εκδόθηκε το 2011. Η ιστορία παρουσιάζεται μέσα από τις αναμνήσεις του κύριου χαρακτήρα και εξερευνά τις περίπλοκες λειτουργίες της μνήμης: την επιλεκτικότητα της μνήμης και τις διαφορετικές αναμνήσεις παρελθόντων γεγονότων ανάλογα με τον παρατηρητή και τον χρόνο μετά το συμβάν. Στοιχεία της πλοκής χρησιμοποιούνται για να αναδειχθεί το ίσως αδύνατο πρόβλημα της αντικειμενικής άποψης κατά την επανεξέταση του παρελθόντος λόγω των δυσκολιών που εμπλέκονται με την προσωπική μνήμη.

Το 2011, ο Μπαρνς τιμήθηκε για το μυθιστόρημα με το βρετανικό λογοτεχνικό βραβείο Μπούκερ. Το 2015, σε έρευνα του BBC 82 διεθνείς κριτικοί λογοτεχνίας και μελετητές το επέλεξαν στη λίστα με τα 100 καλύτερα βρετανικά μυθιστορήματα.

 Υπόθεση 
Το μυθιστόρημα χωρίζεται σε δύο μέρη, και τα δύο τα αφηγείται ο 60χρονος Τόνι Γουέμπστερ, συνταξιούχος πλέον που ζει μόνος. Το πρώτο μέρος ξεκινά τη δεκαετία του 1960 και είναι μια αναδρομή σε γεγονότα των σχολικών χρόνων και των τεσσάρων φίλων του, από τους οποίους δύο εμφανίζονται στο υπόλοιπο της ιστορίας: ο αφηγητής Τόνι και ο Άντριαν.

 Πρώτο μέρος - Νοσταλγία και Μνήμη 
Οι τέσσερις φίλοι ζουν μια φαινομενικά ανέμελη ζωή κατά τη διάρκεια των σχολικών τους ημερών στο Λονδίνο και περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους συζητώντας με ενθουσιασμό για φιλοσοφία, ιστορία, τα προβλήματα της ζωής και το νόημα της ύπαρξης. Ωστόσο, η κατάσταση αλλάζει δραματικά όταν ο συμμαθητής τους Ρόμπσον δίνει τέλος στη ζωή του μετά την εμπλοκή του σε ένα σκάνδαλο εγκυμοσύνης.

Ο απόηχος της αυτοκτονίας φέρνει στο επίκεντρο τη συζήτηση για τον θάνατο. Ο Άντριαν, ο πιο στοχαστικός ανάμεσά τους, γράφει την επίσημη απάντηση του σχολείου για τον θάνατο του Ρόμπσον και οι φιλοσοφικοί στοχασμοί του για τη ζωή, τον θάνατο και την ευθύνη έχουν σημαντικό αντίκτυπο στους υπόλοιπους. Αφού αποφοιτήσουν, ο Άντριαν πηγαίνει στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ ενώ ο Τόνι πηγαίνει στο πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.

Καθώς ο καιρός περνά, ο Τόνι ερωτεύεται τη Βερόνικα, μια κοπέλα που γνωρίζει στο πανεπιστήμιο και τη συστήνει στους φίλους του. Μετά από μια ταραχώδη σχέση, χωρίζουν και αργότερα η Βερόνικα δημιουργεί σχέση με τον Άντριαν. Αυτή η εξέλιξη προκαλεί ρήγμα, καθώς ο Τόνι αισθάνεται προδομένος. Με πόνο καρδιάς και θυμό, γράφει ένα ανώριμο και σκληρό γράμμα εκφράζοντας την απογοήτευσή του και τα αισθήματα της προδοσίας και προτείνει στον Άντριαν να ρωτήσει τη μητέρα της Βερόνικα για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κοπέλα.

Μετά την αποφοίτησή του, ο Τόνι περνά μερικούς μήνες ταξιδεύοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιστρέφοντας, μαθαίνει ότι ο Άντριαν έχει αυτοκτονήσει. Οι λόγοι παραμένουν ασαφείς, αφήνοντάς τον να παλεύει με αναπάντητα ερωτήματα. Καθώς περνούν τα χρόνια, ο Τόνι απομακρύνεται από τους παλιούς του φίλους, παντρεύεται, αποκτά μια κόρη και μετά το διαζύγιό του ζει μια ήσυχη ζωή.

 Δεύτερο μέρος - Επανεξέταση του παρελθόντος 
Σ' αυτό το σημείο ξεκινά η αφήγηση του Τόνι για το δεύτερο μέρος του μυθιστορήματος – το οποίο είναι διπλάσιο από το πρώτο –, με την άφιξη μιας επιστολής δικηγόρου που τον ενημερώνει ότι η μητέρα της Βερόνικας του έχει κληροδοτήσει 500 λίρες και το ημερολόγιο του Άντριαν, το οποίο έχει στην κατοχή της η Βερόνικα και αρνείται να δώσει στον Τόνι. Στις προσπάθειές του να ανακτήσει το ημερολόγιο, ο Τόνι αποκαθιστά την επαφή με τη Βερόνικα, η οποία εμφανίζεται πικραμένη και αρνητική για την ενασχόληση με το παρελθόν, τελικά του δίνει μια σελίδα με κρυπτογραφημένο περιεχόμενο.

Μέσα από τις συναντήσεις τους, ο Τόνι αρχίζει να αμφισβητεί την ακρίβεια των αναμνήσεών του. Αυτή η αντιπαράθεση με το παρελθόν τον αναγκάζει να επαναξιολογήσει τις αντιλήψεις του για τον Άντριαν, τη Βερόνικα, τη σχέση τους και τη δική του συμπεριφορά εκείνη την περίοδο.

Η κορύφωση της ιστορίας έρχεται όταν ο Τόνι μαθαίνει την αλήθεια που αγνοούσε όλα αυτά τα χρόνια. Ανακαλύπτει ότι ο Άντριαν είχε σχέση με τη μητέρα της Βερόνικας, που οδήγησε σε εγκυμοσύνη. Το παιδί που γεννήθηκε είναι ο γιος του Άντριαν, αλλά αντιμετωπίζει διανοητικά προβλήματα, εξηγώντας την αρχική απροθυμία της Βερόνικα να επιτρέψει τη συμμετοχή του Τόνι. Ο Τόνι τελειώνει το μυθιστόρημα γνωρίζοντας ότι δεν μπορεί να ξέρει ή να καταλάβει πολλά περισσότερα για αυτήν την ιστορία, και επίσης δεν μπορεί να καταλάβει σε ποιο βαθμό πρέπει πραγματικά να αισθάνεται υπεύθυνος. Αισθάνεται μόνο μεγάλη αναστάτωση.

 Μετάφραση στα ελληνικά 
 Ένα κάποιο τέλος, μτφ. Θωμάς Σκάσσης, εκδ. Μεταίχμιο, 2017

 Διασκευή 
Μια κινηματογραφική διασκευή του μυθιστορήματος κυκλοφόρησε το 2017 σε σκηνοθεσία Ριτές Μπάτρα με πρωταγωνιστές τον Τζιμ Μπρόντμπεντ ως Τόνι Γουέμπστερ και τη Σάρλοτ Ράμπλινγκ ως Βερόνικα Φορντ.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Τζούλιαν Μπαρνς
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες