Μάχη της Βαρσοβίας (1656)

Η Μάχη της Βαρσοβίας (, , ) πραγματοποιήθηκε κοντά στη Βαρσοβία στις 28-30 Ιουλίου (Ι.Η. 18-20 Ιουλίου) 1656, μεταξύ των στρατών της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας από τη μία και της Σουηδικής Αυτοκρατορίας και του Μαργραβιάτου του Βραδεμβούργου από την άλλη. Ήταν μια μεγάλη μάχη στο Δεύτερο Βόρειο Πόλεμο μεταξύ Πολωνίας και Σουηδίας την περίοδο 1655–1660, γνωστός και ως Κατακλυσμός. Σύμφωνα με τον ιστορικό Χάτζο Χόλμπορν, σηματοδότησε «την αρχή της πρωσικής στρατιωτικής ιστορίας».

Στη μάχη, μια μικρότερη δύναμη Σουηδίας-Βρανδεμβούργου, αλλά με την υπεροχή του πεζικού και του πυροβολικού, κέρδισε τακτική νίκη έναντι μιας πολωνο-λιθουανικής δύναμης ανώτερης σε αριθμούς, αν και μακροπρόθεσμα η νίκη απέφερε ελάχιστα. Οι Πολωνο-Λιθουανικές απώλειες ήταν ασήμαντες, αφού οι πολωνο-λιθουανικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής εισφοράς των ευγενών, υποχώρησαν με καλή τάξη από το πεδίο της μάχης.

 Προμήνυμα 
Οι πολωνο-λιθουανικές δυνάμεις, με διοικητή τον Βασιλιά Ιωάννη Β΄ Καζίμιρ της Πολωνίας, αποτελούσαν περίπου 24-25.000 τακτικούς, οι οποίοι περιλάμβαναν μόνο 950 Φτερωτούς Ουσάρους (8 λάβαρα), 2.000 Τάταρους και 10-13.000 από την εισφορά των ευγενών, όλοι μαζί 40.000 άνδρες από τους οποίους μόνο 4.500 περίπου ήταν πεζοί.Frost, R.I., 2000, The Northern Wars, 1558–1721, Harlow: Pearson Education Limited,  Οι συμμαχικοί στρατοί της Σουηδίας και του Βρανδεμβούργου, με διοικητή τον Βασιλιά Κάρολο Ι΄ Γουσταύο της Σουηδίας και τον Εκλέκτορα Φρειδερίκο Γουλιέλμο του Βρανδεμβούργου, είχαν μόνο 18.000 άτομα, αποτελούμενοι από 12.500 ιππείς (60 μοίρες) και 5.500 πεζούς (15 ταξιαρχίες), οι οποίοι περιλάμβαναν 8.500 Βρανδεμβούργιους άντρες. Δεύτερος στη διοίκηση των δυνάμεων του Βρανδεμβούργου ήταν ο Ότο Κρίστοφ φον Σπαρ.

Ο Ιωάννης Β΄ Καζίμιρ πέρασε τον στρατό του μέσω του ποταμού ΒιστούλαFrost, R.I., 2000, The Northern Wars, 1558–1721, Harlow: Pearson Education Limited,  και συνάντησε τη δύναμη Σουηδίας-Βρανδεμβούργου που πλησίαζε στη δεξιά όχθη της, περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του προαστίου της Πράγκα. Ο Κάρολος Ι΄ αρχικά ήλπιζε να καταστρέψει τις δυνάμεις της Λιθουανίας και των Τατάρων προτού ενωθούν με τον υπόλοιπο στρατό της Κοινοπολιτείας, αλλά αυτό το σχέδιο απέτυχε. Ορισμένοι αξιωματικοί του Βρανδεμβούργου θεώρησαν ότι οι πολωνο-λιθουανικές δυνάμεις ήταν συντριπτικές σε αριθμό και αντ΄ αυτού υποστήριξαν μια υποχώρηση.

 Πρώτη μέρα 
Ο Κάρολος βάδισε τον συμμαχικό στρατό του στη δεξιά (ανατολική) όχθη του Βιστούλα στις 28 Ιουλίου και επιτέθηκε στον πολωνικό στρατό.Frost, R.I., 2000, The Northern Wars, 1558–1721, Harlow: Pearson Education Limited,  Ωστόσο, το πολωνικό πεζικό είχε τοποθετηθεί σε έναν στενό διάδρομο κατά μήκος της όχθης του ποταμού, κάτι που δεν τους επέτρεψε να εκτοπιστούν.

 Δεύτερη μέρα 
Ο Κάρολος, κινούμενος προς τα αριστερά, κίνησε ολόκληρο τον στρατό του προς τα δεξιά του πολωνικού στρατού, μέσω του δάσους Μπιαουοένκα σε μια στενή πεδιάδα, εδραιώνοντας τη θέση του πριν προλάβουν να αντιδράσουν οι Πολωνοί ουσάροι.Frost, R.I., 2000, The Northern Wars, 1558–1721, Harlow: Pearson Education Limited,  Οι 800 ουσάροι του Αλεξάντερ Πολμπίνσκι οδήγησαν σε τρεις γραμμές ιππικού, φρουρώντας τα πλευρά του πεζικού του Καρόλου. Οι ουσάροι διέρρηξαν την πρώτη γραμμή των συνταγμάτων Ούπλαντ και Σμόλαντ, αλλά καθώς δεν είχαν υποστήριξη, σταμάτησαν από τα πλευρικά πυρά των σουηδικών συνταγμάτων. Ως αποτέλεσμα της επίθεσης, ο Κάρολος Γουσταύος κινδύνευσε και τραυματίστηκε.Nagielski Miroslav, Warszawa 1656, Warszawa 2009, σελ. 199 Το ιππικό των Κοζάκων δεν συμμετείχε στην επίθεση, τοποθετημένο σε εφεδρεία. Βλέποντας ότι οι Σουηδοί-Βρανδεμβούργοι σύμμαχοι κρατούσαν το έδαφος τους, ο Ιωάννης Β΄ Καζίμιρ απέσυρε τον στρατό του πέρα από τη γέφυρα του Βιστούλα, καλυμμένος από το ιππικό του.

 Τρίτη ημέρα 
μικρογραφία|300x300εσ| «Η Μάχη της Βαρσοβίας την τρίτη μέρα», ένας σύγχρονος χάρτης.
Οι Σουηδοί και οι Βρανδεμβούργιοι κατέλαβαν την ανοιχτή πεδιάδα και το Πολωνο-Λιθουανικό ιππικό δραπέτευσε κατά μήκος του Βιστούλα και ο Ιωάννης Καζίμιρ εγκατέλειψε ξανά τη Βαρσοβία.Frost, R.I., 2000, The Northern Wars, 1558–1721, Harlow: Pearson Education Limited, 

 Επακόλουθα 
Οι Βρανδεμβούργιοι και Σουηδοί σύμμαχοι κατέλαβαν το Ράντομ στις 10 Αυγούστου, και οι φρουρές του Βρανδεμβούργου αντικατέστησαν τους Σουηδούς στη Μεγάλη Πολωνία, αλλά στη συνέχεια αρνήθηκαν να υποστηρίξουν περαιτέρω τους Σουηδούς, αναγκάζοντας τον Κάρολο να αποσυρθεί βόρεια στη Βασιλική Πρωσία.Frost, R.I., 2000, The Northern Wars, 1558–1721, Harlow: Pearson Education Limited,  Ο Ιωάννης Καζίμιρ ανασυντάχθηκε γρήγορα στο Λούμπλιν.

Η Μάχη της Βαρσοβίας τιμάται στον Τάφο του Άγνωστου Στρατιώτη στη Βαρσοβία, με την επιγραφή «Warszawa 30 V-1 VII, 28–30 VII 1656».

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 Curt Jany: History of the Prussian Army – From the 15th century to 1914, Τόμος 1, Biblio Verlag, Οσναμπρύκ 1967, σελ. 120–130
 Svenska Slagfält, 2003, (Walhlström & Widstrand) 
 Miroslav Nagielski, "Warszawa 1656", Bellona (1990)
 J.Cichowski & A.Szulczynski, "Husaria", MON (1981)
 Leszek Podhorodecki, "Rapier i koncerz", Książka i Wiedza (1985)

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Μάχη της Βαρσοβίας 1656  Αρχείο

Βαρσοβιας Μαχη 1656
Βαρσοβιας Μαχη 1656
Βαρσοβιας Μαχη 1656
Βαρσοβιας Μαχη 1656
Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Βαρσοβίας