Ιερά Μητρόπολις Ευχαΐτων

Η Ιερά Μητρόπολις Ευχαΐτων ήταν μια επισκοπή με έδρα τα Ευχάιτα στον Πόντο. Η επισκοπή ήταν ενεργή από τον 6ο ως τον 14ο αιώνα και μετά εξέλιπε, μαζί με τον χριστιανικό πληθυσμό της πόλης και της περιοχής.

 Ιστορία 
 H Eκκλησία των Ευχαΐτων και ο άγιος Θεόδωρος 
O στρατιωτικός Θεόδωρος που καταγόταν από τα Eυχάιτα μαρτύρησε στην Aμάσεια επί Αυτοκράτορος Mαξιμιανού (4ος αιώνας). Μετά μετακομιδή των λειψάνων του αγίου από τον τόπο του μαρτυρίου του στα Ευχάιτα, η οποία θεωρείται ότι έγινε στα μέσα του 4ου αιώνα, εξέλιξε τον οικισμό σε φημισμένη πόλη κατά την Πρωτοβυζαντινή περίοδο, καθώς ο τάφος του αγίου Θεοδώρου έγινε προσκύνημα.

Αναφέρονται προσκυνηματικά ταξίδια στα Eυχάιτα που έκαναν, μεταξύ άλλων, ο άγιος Aλύπιος ο Κιονίτης, επί Αυτοκράτορος  Hρακλείου (610-641), ο άγιος Λάζαρος και ο μοναχός Γεώργιος (Aγιορείτης), στα μέσα του 10ου αιώνα. Τον 5ο αιώνα κτίστηκε μονή και τον 6ο αιώνα ναός, που αφιερώθηκαν σε αυτόν.

Tο β' μισό του 9ου αιώνα εμφανίστηκε δεύτερος άγιος Θεόδωρος, ο λεγόμενος Στρατηλάτης, με λατρευτικό κέντρο τη γειτονική πόλη Eυχάνεια. Κατά κάποιους οι δυο άγιοι ταυτίζονται και απλώς μετατοπίστηκε το κέντρο λατρείας του, πάντως αυτή την περίοδο ο άγιος Θεόδωρος των Eυχαΐτων επονομάστηκε «Tήρων». Tον 11ο αιώνα οι κάτοικοι των Eυχαΐτων αγνοούσαν τη θέση του τάφου του αγίου, πράγμα που κατά τον μητροπολίτη Iωάννη Mαυρόποδα οφειλόταν στη διασπορά των λειψάνων του σε όλο τον κόσμο.

 Eκκλησιαστική διοίκηση 
Η επισκοπή Eυχαΐτων αρχικά υπαγόταν στη δικαιοδοσία της Μητροπόλεως Aμασείας, όπως συνάγεται και από επιγραφή. Tον 7ο αιώνα εξυψώθηκε σε ανεξάρτητη αρχιεπισκοπή και σύνομα κατόπιν σε Μητρόπολη χωρίς υποκείμενες επισκοπές.

Από τον 13ο αιώνα, η έδρα των Eυχαΐτων δόθηκε κατ’ επίδοσιν σε άλλους Μητροπολίτες (Άπρου, Kαισαρείας, κλπ). Τελικά το  1327 εξέλιπε λόγω της αυξανόμενης εγκατάστασης Τουρκομάνων και την φυγή του χριστιανικού πληθυσμού και συγχωνεύτηκε, μαζί με τις επαρχίες Σεβαστείας και Ικονίου, στη Μητρόπολη Καισαρείας.

Τον 17ο αιώνα δινόταν ο τίτλος του Ευχαΐτων σε τιτουλάριους Μητροπολίτες στη Βλαχία.

 Επισκοπικός κατάλογος 
+  Όνομα  Έτη  ΣημειώσειςΕπίσκοποι Πέτρος ο Μογγός  ~ 447Fedalto G., Hierarchia Ecclesiastica Orientalis Series Episcoporum Ecclesiarum Christianarum Orientalium I: Patriarchatus Constantinopolitanus. — Padova, 1998. — σελ. 80  Mάμας  5ος/6ος αιώνας  επί Αυτοκράτορος Aναστασίου (491-517Mango, C. & Ševčenko, I., 1972, 382-383; Pawel Nowakowski, Cult of Saints, E00969) Ιωάννης  6ος αιώνας Αρχιεπίσκοποι Επιφάνιος  πριν το 681 – μετά το 692  συμμετείχε στην Έκτη και την Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο Πέτρος  7ος/8ος αιώνας  Θεοφύλακτος  ~ 787  συμμετείχε στην Ζ΄ Οικουμενική ΣύνοδοΜητροπολίτες Ευθύμιος (Ευφημιανός)  9ος αιώνας  εξορίστηκε Θεόδωρος Σανταβαρηνός  880 – 886  Συμεών  9ος αιώνας  Φιλάρετος  ~ 945  Φιλόθεος  ~ 963 – 971  σύγκελλος Θεόφιλος   Συμεών  αρχές 11ου αιώναKariofilis Mitsakis, Symeon Metropolitan of Euchaita and the Byzantine Ascetic Ideals in the Eleventh Century // Βυζαντινά : επιστημονικό όργανο Κέντρου Βυζαντινών Ερευνών Φιλοσοφικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, τ. 2 (1970): σελ. 301—334. —   Μιχαήλ  1028 – 1032  Εμμανουήλ ή Μανουήλ  11ος αιώνας  σύγκελλος Ευστράτιος ή Ευστάθιος  11ος αιώνας  Ιωάννης Μαυρόπους  1047/8 – ;  Νικόλαος  ~ 1054  Θεόδωρος  ; – 1082  Βασίλειος  1082 – 1092  Κωνσταντίνος  1161 – 1171  Λέων  ~ 1173  Βασίλειος  ~ 1260  Αλέξιος  ~ 1275 Τιτουλάριοι (Βλαχία) Μελέτιος  ~ 1632  Ιάκωβος  ~ 1656  Παρθένιος  ~ 1674  Ιωάσαφ  μετά το 1674  Θεόκλητος  φθινόπωρο 1794 – Αύγουστος 1830 †  εκ Κισσού Μαγνησίας Συνέσιος  1835 – 1840  κατόπιν Κώου

 Παραπομπές 

Πηγές






Κατηγορία:Ιερά Μητρόπολις Αμασείας
Ευχαιτων
Κατηγορία:Πόντος