Μισέλ Ταλαγκράν

Ο Μισέλ Πιέρ Ταλαγκράν, γεννήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 1952 στην πόλη Μπεζιέ και είναι Γάλλος μαθηματικός. Έλαβε το διδακτορικό του το 1977 υπό την επίβλεψη του Γκυστάβ Σοκέ και από το 1985 είναι διευθυντής έρευνας στο CNRS , όπου εργάζεται στην ομάδα συναρτησιακής ανάλυσης στο Ινστιτούτο Μαθηματικών του Ζυσιέ (Institut de mathématiques de Jussieu, UMR 7586 του CNRS) στο Παρίσι. Έχει ασχοληθεί κυρίως με τη συναρτησιακή ανάλυση και έπειτα με τις πιθανότητες και τις εφαρμογές της. Το 2024 του απονεμήθηκε το βραβείο Άμπελ για τη σημαντική συμβολή του στην πιθανότητα και τη συναρτησιακή ανάλυση και τις εφαρμογές τους στη μαθηματική φυσική και τη στατιστική.

Βιογραφία
Αν και ο πατέρας του ήταν πτυχιούχος μαθηματικός, ο Μισέλ Ταλαγκράν δηλώνει ότι επέλεξε αυτό το αντικείμενο από ανάγκη: "Στην ηλικία των 15 ετών, είχα πολλαπλές αποκολλήσεις αμφιβληστροειδούς και, επί δέκα χρόνια, ζούσα με τον τρόμο ότι ενδέχεται να μείνω τυφλός".

Εντάχθηκε στο CNRS σε ηλικία 22 ετών, αφού σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Λυών και ασχολήθηκε με τη λειτουργική ανάλυση. Τέσσερα χρόνια αργότερα του απονεμήθηκε χάλκινο μετάλλιο από το CNRS.

Το ενδιαφέρον του για τις πιθανότητες διεγέρθηκε από τους Ζιλ Πισιέ και Βιτάλι Μιλμάν, οι οποίοι τον ενθάρρυναν να επικεντρώσει την έρευνά του στη συγκέντρωση των μετρήσεων.

Επιστημονική δραστηριότητα
Ο Μισέλ Ταλαγκράν ενδιαφερόταν για πιθανότητες με ελάχιστη δομή. Κατέληξε σε έναν πλήρη χαρακτηρισμό των περιορισμένων Διαδικασιών Γκάους στο πιο γενικό πλαίσιο, ακολουθούμενος από νέες μεθόδους για την οριοθέτηση στοχαστικών διαδικασιών. Κατόπιν ανακάλυψε νέες πτυχές του ισοπεριμετρικού φαινομένου και της συγκέντρωσης της μέτρησης σε χώρους προϊόντων, αποδεικνύοντας ανισότητες που χρησιμοποιούν νέους τρόπους μέτρησης της απόστασης από ένα σημείο σε ένα υποσύνολο ενός χώρου προϊόντων. Αυτές οι ανισότητες δείχνουν με πολύ γενικούς όρους ότι ένα τυχαίο μέγεθος που εξαρτάται από πολλές ανεξάρτητες μεταβλητές, χωρίς να εξαρτάται υπερβολικά από κάποια από αυτές συγκεκριμένα, παρουσιάζει μόνο μικρές διακυμάνσεις. Χρησιμοποιήθηκαν για την επίλυση των περισσότερων κλασικών προβλημάτων πιθανοτήτων με τιμές σε ένα χώρο Μπάναχ, και στη συνέχεια μεταμόρφωσαν την αφηρημένη θεωρία των εμπειρικών διαδικασιών. Εφαρμόστηκαν σε προβλήματα που περιλαμβάνουν τυχαία δεδομένα, παραδείγματος χάριν στη στατιστική μηχανική των ατακτοποιημένων μέσων, στη θεωρητική επιστήμη των υπολογιστών ή στη θεωρία των τυχαίων πινάκων.

Το πρόσφατο έργο του Μισέλ Ταλαγκράν αφορά τη φυσική των υλικών1 και ειδικότερα τα μοντέλα μεσαίου πεδίου των γυαλιών σπιν. Επιχειρεί να παράσχει μια μαθηματική βάση για το έργο των φυσικών στον τομέα αυτό και έχει αποδείξει την εγκυρότητα της πιο γνωστής πρόβλεψης, του τύπου Parisi.

Τιμές
Χάλκινο μετάλλιο από το CNRS (1978)
Βραβείο Πεκό-Βιμόν από το κολλέγιο της Γαλλίας (1980)
Βραβείο Servant της Ακαδημίας Επιστημών (1985)
Προσκεκληµένος οµιλητής στο Διεθνές Συνέδριο Μαθηµατικών του Κιότο (1990)
Βραβείο Λοέβ στις Πιθανότητες (1995)
Βραβείο Φερμά για τα Μαθηματικά (1997)
Ανταποκριτής της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών (1997)
Ομιλητής ολομέλειας στο Διεθνές Συνέδριο Μαθηματικών στο Βερολίνο (1998)
Μέλος της Ακαδημίας Επιστημών (2004)
Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής  (2011)
Βραβείο Σω στα Μαθηματικά (2019)
Μετάλλιο Στέφαν-Μπάναχ (2022)
Βραβείο Άμπελ (2024)

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 












Κατηγορία:Μαθηματικοί του 20ού αιώνα 
Κατηγορία:Μαθηματικοί ανά κλάδο 
Κατηγορία:Μέλη της Ακαδημίας Επιστημών (Γαλλία)  
Κατηγορία:Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής