Δροναβινόλη

Η δροναβινόλη ή δροναμπινόλη είναι ένα δραστικό συστατικό της κάνναβης (γενικό όνομα για το μόριο της Δ9-τετραϋδροκανναβινόλης) με πολύπλοκες επιδράσεις στο ΚΝΣ, συμπεριλαμβανομένης της κεντρικής συμπαθομιμητικής δραστηριότητας. Η δροναβινόλη ασκεί τη δράση της ενεργοποιώντας τους υποδοχείς CB1 και CB2 του εγκεφάλου που το καθιστούν ενεργό φάρμακο στο ΚΝΣ. Σε φαρμακευτικό επίπεδο είναι γνωστή με διαφορετικές εμπορικές ονομασίες, ανάλογα με την χώρα κυκλοφορίας. 

Έχει ενδείξεις ως διεγερτικό της όρεξης, αντιεμετικό και ανακουφιστικό της άπνοιας του ύπνου και έχει εγκριθεί από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ, ως ασφαλές και αποτελεσματικό μόνο για την ανορεξία που προκαλείται από τον HIV/AIDS και την ναυτία και τον έμετο που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία. Η δροναβινόλη είναι η κύρια ψυχοδραστική συστατική μορφή εναντιομερούς, της (−)-τρανς-Δ9-τετραϋδροκανναβινόλης, που βρίσκεται στην κάνναβη. Η δροναβινόλη δεν περιέχει άλλα ισομερή τετραϋδροκανναβινόλη (THC) ή κανναβιδιόλη.

Στην Ελλάδα, η δραστική ουσία έχει εγκριθεί από τον ΕΟΦ, για την παραγωγή και κυκλοφορία τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης, σύμφωνα με το Νόμο 4523/2018.

 Ιατρικές χρήσεις 

 Διεγερτικό της όρεξης και αντιεμετικό 
Η δροναβινόλη χρησιμοποιείται για την τόνωση της όρεξης και επομένως της αύξησης του βάρους σε ασθενείς με HIV/AIDS και καρκίνο. Χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία της ναυτίας και των εμετών που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία.

 Αναλγητικό 
Η δροναβινόλη έδειξε αναλγητική αποτελεσματικότητα στην πλειονότητα των μελετών για τον χρόνιο πόνο, τα δεδομένα για τον οξύ πόνο είναι λιγότερο πειστικά.

 Εθισμός στην κάνναβη 
Η δροναβινόλη μπορεί να είναι χρήσιμη για τη θεραπεία του εθισμού στην κάνναβη, καθώς έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα συμπτώματα στέρησης από αυτήν και τις υποκειμενικές επιδράσεις της μαριχουάνας

 Άπνοια ύπνου 
Η δροναβινόλη αποδεικνύει σημαντική βελτίωση στις βαθμολογίες της άπνοιας ύπνου. Οι κλινικές δοκιμές Φάσης 2Β ολοκληρώθηκαν το 2017 για έγκριση FDA για αυτήν την ένδειξη.

 Υπερβολική δόση  
Μια ήπια υπερδοσολογία δροναβινόλης παρουσιάζει υπνηλία, ξηροστομία, ευφορία και ταχυκαρδία, ενώ μια σοβαρή υπερδοσολογία παρουσιάζει λήθαργο, μπερδεμένη ομιλία, μειωμένο κινητικό συντονισμό και ορθοστατική υπόταση.

 Ιατρική χρήση 

Τα θηλυκά φυτά κάνναβης όχι μόνο περιέχουν δροναβινόλη αλλά τουλάχιστον 113 άλλα κανναβινοειδή,  συμπεριλαμβανομένης της κανναβιδιόλης (CBD), που θεωρείται ότι είναι το κύριο αντισπασμωδικό που βοηθά τα άτομα με σκλήρυνση κατά πλάκας   και κανναβιχρωμίνης (CBC), ένα αντιφλεγμονώδες που μπορεί να συμβάλει στην αναλγητική επίδραση της κάνναβης.

Χρειάζεται πάνω από μία ώρα για να επιτύχει η δροναβινόλη πλήρη συστηματική δράση, σε σύγκριση με δευτερόλεπτα ή λεπτά για την καπνιστή ή την ατμισμένη κάνναβη. Ο Μαρκ Κλέιμαν, διευθυντής του Προγράμματος Ανάλυσης Πολιτικής Ναρκωτικών στη Σχολή Δημοσίων Υποθέσεων του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια (Λος Άντζελες) είπε για τη δροναβινόλη, «Δεν ήταν καθόλου διασκεδαστικό και έκανε τον χρήστη να αισθάνεται άσχημα, επομένως μπορούσε να εγκριθεί χωρίς φόβο ότι θα διείσδυε στην αγορά αναψυχής, ενώ στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε ως επιχείρημα για να νικήσει τους υποστηρικτές, ως φαρμάκου, ολόκληρης της κάνναβης».

Κλινικές δοκιμές που συνέκριναν τη χρήση εκχυλισμάτων κάνναβης με δροναβινόλη στη θεραπεία της καρκινικής καχεξίας έχουν δείξει ίση αποτελεσματικότητα και ευεξία μεταξύ των ατόμων στα δύο σκέλη θεραπείας. Ο ομοσπονδιακός νόμος των Ηνωμένων Πολιτειών καταγράφει επί του παρόντος τη δροναβινόλη ως ελεγχόμενη ουσία του Παραρτήματος ΙΙΙ (Νόμος περί ελεγχόμενων ουσιών) αλλά όλα τα άλλα κανναβινοειδή παραμένουν στο Παράρτημα Ι, εκτός από τα συνθετικά όπως η ναβιλόνη και το HU-308 (φάρμακο παραγώγου κανναβιδιόλης).

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Άρθρο 11 Έγκριση Ε.Ο.Φ. για την παραγωγή και κυκλοφορία τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης στην Ελλάδα
 NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4523 Διατάξεις για την παραγωγή τελικών προϊόντων Φαρμακευτικής Κάνναβης και άλλες διατάξεις
 Medlineplus.gov on Dronabinol

Κατηγορία:Φάρμακα
Κατηγορία:Κάνναβη
Κατηγορία:Αντιεμετικά
Κατηγορία:Φαινόλες
Κατηγορία:Ψυχοτρόπες ουσίες
Κατηγορία:Μεροτερπενοειδή
Κατηγορία:Ετεροκυκλικοί αιθέρες
Κατηγορία:Ευφορικά