Άντορφ (Σαξονία)

Αυτό το λήμμα αναφέρεται στη γερμανική κωμόπολη. Για την κωμόπολη της Αυστρίας δείτε Άντορφ (Αυστρία). Για τον Γερμανό ηθοποιό δείτε Μάριο Άντορφ.

Το Άντορφ (γερμ. Adorf) είναι κωμόπολη και δήμος στο Φόκτλανκραϊς της νοτιοδυτικής Σαξονίας, στη Γερμανία, με πληθυσμό 4.729 κατοίκους το 2022. Ο δήμος έχει σύνορα με την Τσεχία, όπου και το χωριό Γκέτενγκρυν (Gettengrün), που υπάγεται στον δήμο.

Ετυμολογία
Η οναμασία σημαίνει «χωριό πάνω στο νερό/ρυάκι», καθώς το A- προέρχεται από παλαιά λέξη (aha) της άνω γερμανικής με την έννοια του ρυακιού ή ποταμιού και Dorf είναι η κοινή γερμανική λέξη για το χωριό.

Ιστορία
Το Άντορφ ιδρύθηκε περί το έτος 1200 και το 1293 απέκτησε δικαιώματσ πόλεως. Από το 1327 έως το 1357 υπαγόταν στο Βασίλειο της Βοημίας και κατόπιν, μέχρι το 1485, στο Μαργραβάτο του Μάισεν. Το 1477 άρχισε η ανέγερση τειχών γύρω από την κωμόπολη. Από το 1485 υπαγόταν στο Εκλεκτοράτο της Σαξονίας (από το 1806 Βασίλειο της Σαξονίας), μέχρι και μετά την ίδρυση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, με την εξαίρεση δύο χρονικών περιόδων (1697-1706 και 1709-1763) κατά τις οποίες υπήρχε συγκυριαρχία με την Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία. Στη συνέχεια το Άντορφ ακολούθησε τη μοίρα της Σαξονίας εντός του γερμανικού κράτους, υπαγόμενο από το 1949 έως το 1990 στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας και κατόπιν στην ενοποιημένη Γερμανία. 

Η κωμόπολη αναπτύχθηκε εξαιτίας της ευνοϊκής της γεωγραφικής θέσεως, με τη χειροτεχνία, τα υφαντά και τα κεντήματά του να γίνονται ονομαστά από τον 15ο αιώνα. Αργότερα το Άντορφ έγινε γνωστό για την κατασκευή μουσικών οργάνων. Ο ναός του Αγίου Ιωάννου ( Johanniskirche) ανεγέρθηκε το 1498. Ο οικισμός καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1768 και ο Φραϊμπέργκερ Τορ, η τελευταία πύλη πόλεως που σώζεται σε όλη τη Φόκτλαντ, ξανακτίστηκε από το 1768 μέχρι το 1773 με ξύλινο πλαίσιο στον επάνω όροφο. Κατά τη βιομηχανική εποχή τα υφαντά έδωσαν τη θέση τους σε υφαντουργεία. Το σημερινό δημαρχείο κτίσθηκε το 1896.Topographische Karte, 1:25 000, Blatt 6, Elstergebirge, pub Landesvermessungsamt Sachsen, 1997 Το 1960 ο δήμος είχε πληθυσμό 8.832 κατοίκους, σημαντικά μεγαλύτερο από τον σημερινό.

Γεωγραφία
Το Άντορφ είναι κτισμένο στον χαμηλό ορεινό όγκο Έλστερ, μέρος των Ορέων Φίχτελ. Το χαμηλότερο σημείο των εδαφών του δήμου, στο χωριό Ρέμπερσροϋτ, βρίσκεται σε υψόμετρο 415 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ το υψηλότερο, το Χόχερ Στάιν (= «ψηλόπετρα») κοντά στο Γκέτενγκρυν, έχει υψόμετρο 632,9 μέτρα. Αξιοσημείωτο είναι ότι από την τσεχική πλευρά των συνόρων υπάρχει το αντίστοιχο τοπωνύμιο της κορυφής Βύσοκυ κάμεν = «ψηλή πέτρα» στην τσεχική γλώσσα, 5 χιλιόμετρα ανατολικά του πρώτου.

Ως προς τα ποτάμια που, όπως αναφέρθηκε στην ενότητα της ετυμολογίας, έδωσαν την ονομασία της στην κωμόπολη, το Άντορφ βρίσκεται στη συμβολή του Λευκού Έλστερ με το ποταμάκι Σβάρτσμπαχ (= «μαυρορύακο»). που έχουν το καθένα τους τη δική του βαθιά και δασωμένη κοιλάδα. Αρκετά άλλα ποταμάκια διασχίζουν το έδαφος του δήμου: τα Τετερβάινμπαχ, Αμαϊζενλόχμπαχ, Άιζενμπαχ και άλλα. Κατά μήκος του Λευκού Έλστερ υπάρχει η ομοσπονδιακή οδός B92 και η σιδηροδρομική γραμμή Πλάουεν-Χεμπ, που εξυπηρετούν το Άντορφ, συνδέοντάς το και με την Τσεχία.

Ο δήμος του Άντορφ περιλαμβάνει τα χωριά Άρνσγκρυν (Arnsgrün), Ρέμτενγκρυν (Remtengrün), Χέρμσγκρυν (Hermsgrün), Ρέμπερσροϋτ (Rebersreuth), Λεουμπέτα (Leubetha), Φράιμπεργκ (Freiberg), Γιούγκελσμπεργκ (Jugelsburg) και Ζόργκε (Sorge). Συνορεύει με τους δήμους Μαρκνεουκίρχεν, Μπαντ Έλστερ, Άιχιχτ (Eichigt), Μύλενταλ και την Τσεχική Δημοκρατία (Περιφέρεια Κάρλοβι Βάρι).

Αξιοθέατα
Το Φραϊμπέργκερ Τορ είναι η μοναδική διατηρούμενη πύλη πόλεως στο Φόκτλανκραϊς και στεγάζει μουσείο. Το Άντορφ διαθέτει τη μεγαλύτερη αγορά (εμπορική οδό) στο Φόκτλανκραϊς, με μήκος 231 μέτρα. Υπάρχει μνημείο των στρατιωτών που σκοτώθηκαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο μεγάλος ποιητής  Γκαίτε πέρασε τη νύχτα της 3ης προς την 4η Ιουλίου 1795 στο παλαιό πανδοχείο που υπάρχει και σήμερα. Κοντά στην πόλη υπάρχει το «Miniaturschauanlage Klein-Vogtland", ένα τουριστικό αξιοθέατο με μινιατούρες 50 κτηρίων του Φόκτλανκραϊς σε κλίμακα 1:25. Στο Άντορφ υπάρχει επίσης πολύ αξιόλογος Βοτανικός Κήπος (Botanischer Garten Adorf), που δημιουργήθηκε το 1997-1999 και περιλαμβάνει περισσότερα από 11.000 φυτά από ορεινές περιοχές όλου του κόσμου.

 Αξιοσημείωτα πρόσωπα από τον δήμο 
 Γιόχαν Κάσπαρ Κερλ (1627-1693), συνθέτης και μουσικός (τσεμπαλίστας)
 Γιόχαν Άνταμ Χέκελ (1812-1877), κατασκευαστής μουσικών οργάνων
 Έριχ Όζερ (1903-1944), σκιτσογράφος γνωστός με το ψευδώνυμο E.o.plauen

Παραπομπές

Πηγές
 Το λήμμα «Άντορφ» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμ. 6

Αντορφ