Ρήξη Τίτο–Στάλιν

Η ρήξη Τίτο-Στάλιν ή Σοβιετική-Γιουγκοσλαβική ρήξη ήταν το αποκορύφωμα μιας σύγκρουσης μεταξύ των πολιτικών ηγεσιών της Γιουγκοσλαβίας και της Σοβιετικής Ένωσης, υπό τον Γιόσιπ Μπροζ Τίτο και τον Ιωσήφ Στάλιν, αντίστοιχα στα χρόνια που ακολούθησαν το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν και παρουσιάστηκε και από τις δύο πλευρές ως ιδεολογική διαμάχη, η ρήξη ήταν εξίσου προϊόν μιας γεωπολιτικής σύγκρουσης στα Βαλκάνια, που περιλάμβανε επίσης την Αλβανία, τη Βουλγαρία και την κομμουνιστική εξέγερση στην Ελλάδα, την οποία υποστήριζε η Γιουγκοσλαβία του Τίτο και η Σοβιετική Ένωση αντιτάχθηκε κρυφά.

Στα χρόνια που ακολούθησαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γιουγκοσλαβία επεδίωκε στόχους οικονομικούς, εσωτερικούς και εξωτερικής πολιτικής που δεν ευθυγραμμίζονταν με τα συμφέροντα της Σοβιετικής Ένωσης και των συμμάχων της στο Ανατολικό Μπλοκ. Συγκεκριμένα, η Γιουγκοσλαβία ήλπιζε να δεχτεί τη γειτονική Αλβανία στη γιουγκοσλαβική ομοσπονδία. Αυτό ενθάρρυνε μια ατμόσφαιρα ανασφάλειας εντός της αλβανικής πολιτικής ηγεσίας και επιδείνωσε τις εντάσεις με τη Σοβιετική Ένωση, η οποία κατέβαλε προσπάθειες να εμποδίσει την Αλβανο-Γιουγκοσλαβική ενσωμάτωση. Η γιουγκοσλαβική υποστήριξη των κομμουνιστών ανταρτών στην Ελλάδα ενάντια στις επιθυμίες της Σοβιετικής Ένωσης περιέπλεξε ακόμη περισσότερο την πολιτική κατάσταση. Ο Στάλιν προσπάθησε να πιέσει τη Γιουγκοσλαβία και να μετριάσει τις πολιτικές της χρησιμοποιώντας τη Βουλγαρία ως μεσαζόντα. Όταν η σύγκρουση μεταξύ Γιουγκοσλαβίας και Σοβιετικής Ένωσης δημοσιοποιήθηκε το 1948, παρουσιάστηκε ως ιδεολογική διαμάχη για να αποφευχθεί η εντύπωση μιας μάχης εξουσίας εντός του Ανατολικού Μπλοκ. Η ρήξη εγκαινίασε την περίοδο Ινφορμπιρό των εκκαθαρίσεων εντός του Κομμουνιστικού Κόμματος Γιουγκοσλαβίας. Συνοδεύτηκε από ένα σημαντικό επίπεδο αναστάτωσης στη γιουγκοσλαβική οικονομία, η οποία στο παρελθόν εξαρτιόταν από το Ανατολικό Μπλοκ. Η σύγκρουση προκάλεσε επίσης φόβους για μια επικείμενη σοβιετική εισβολή και ακόμη και μια απόπειρα πραξικοπήματος από ανώτερους στρατιωτικούς ηγέτες που ευθυγραμμίζονταν με τη Σοβιετική Ένωση, φόβος που τροφοδοτήθηκε από χιλιάδες συνοριακά επεισόδια και εισβολές που ενορχηστρώθηκαν από τους Σοβιετικούς και τους συμμάχους τους. Στερημένη της βοήθειας από τη Σοβιετική Ένωση και το Ανατολικό Μπλοκ, η Γιουγκοσλαβία στράφηκε στη συνέχεια στις Ηνωμένες Πολιτείες για οικονομική και στρατιωτική βοήθεια.

 Ιστορικό 
 Η σύγκρουση Τίτο-Στάλιν κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο 
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η σχέση μεταξύ του ηγέτη των Γιουγκοσλάβων Παρτιζάνων Γιόσιπ Μπροζ Τίτο και του σοβιετικού ηγέτη Ιωσήφ Στάλιν περιπλέκεται από τις συμμαχίες της Σοβιετικής Ένωσης, την επιθυμία του Στάλιν να επεκτείνει τη σοβιετική σφαίρα επιρροής πέρα από τα σύνορα της Σοβιετικής Ένωσης και την αντιπαράθεση μεταξύ των κομμουνιστών του Τίτο. Το Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας (KPJ) και η εξόριστη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση με επικεφαλής τον βασιλιά Πέτρο Β'. 

Οι δυνάμεις του Άξονα εισέβαλαν στο Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας στις 6 Απρίλιου του 1941. Η χώρα παραδόθηκε 11 ημέρες αργότερα και η κυβέρνηση διέφυγε στο εξωτερικό, μετακομίζοντας τελικά στο Λονδίνο. Η Ναζιστική Γερμανία, η Φασιστική Ιταλία, η Βουλγαρία και η Ουγγαρία προσάρτησαν τμήματα της χώρας. Η υπόλοιπη επικράτεια διαλύθηκε: το μεγαλύτερο μέρος της οργανώθηκε ως Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας (NDH), ένα κράτος-μαριονέτα που βρισκόταν κάτω υπό τις γερμανικές και ιταλικές δυνάμεις, ενώ η πρωτεύουσα Βελιγράδι παρέμεινε στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς έδαφος της Σερβίας .  Η Σοβιετική Ένωση, εξακολουθώντας να τιμάει το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, διέκοψε τις σχέσεις με τη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση και επιδίωξε, μέσω των πληροφοριών της, να δημιουργήσει μια νέα κομμουνιστική οργάνωση ανεξάρτητη από το KPJ στο NDH. Η Σοβιετική Ένωση ενέκρινε επίσης σιωπηρά την αναδιάρθρωση του Βουλγαρικού Εργατικού Κόμματος. Συγκεκριμένα, η νέα οργανωτική δομή και το έδαφος λειτουργίας του κόμματος προσαρμόστηκαν για να λάβουν υπόψη την προσάρτηση των γιουγκοσλαβικών εδαφών στη Βουλγαρία. Οι Σοβιετικοί αντέστρεψαν την υποστήριξή τους για τέτοιες ενέργειες μόνο τον Σεπτέμβριο του 1941 - πολύ μετά την έναρξη της εισβολής του Άξονα στη Σοβιετική Ένωση - μετά από επανειλημμένες διαμαρτυρίες από το KPJ. 

Τον Ιούνιο του 1941, ο Τίτο ενημέρωσε την Κομιντέρν και τον Στάλιν για τα σχέδιά του για μια εξέγερση κατά των κατακτητών του Άξονα . Ωστόσο, ο Στάλιν θεώρησε ότι η γόνιμη χρήση των κομμουνιστικών συμβόλων από τους Παρτιζάνους του Τίτο ήταν προβληματική.  Αυτό συνέβη επειδή ο Στάλιν θεώρησε τη συμμαχία του με το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως αναγκαστικά αντίθετη με την καταστροφή των «δημοκρατικών ελευθεριών» από τον Άξονα. Έτσι, ο Στάλιν αντιλήφθηκε ότι οι κομμουνιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη που είχε καταληφθεί από τον Άξονα ήταν στην πραγματικότητα υποχρεωμένες να πολεμήσουν για να αποκαταστήσουν τις δημοκρατικές ελευθερίες — έστω και προσωρινά. Όσον αφορά τη Γιουγκοσλαβία, αυτό σήμαινε ότι ο Στάλιν περίμενε από το KPJ να αγωνιστεί για την αποκατάσταση της εξόριστης κυβέρνησης. Τα απομεινάρια του Βασιλικού Γιουγκοσλαβικού Στρατού, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ντράζα Μιχαήλοβιτς και οργανωμένοι αντάρτες Τσέτνικ, επιδίωκαν ήδη την αποκατάσταση της γιουγκοσλαβικής μοναρχίας. 

εναλλ.=Photograph of a sitting audience looking at a point off-camera|μικρογραφία| Το 1943, η γιουγκοσλαβική κομμουνιστική ηγεσία μετέτρεψε το AVNOJ σε ένα νέο γιουγκοσλαβικό διαβουλευτικό σώμα.
εναλλ.=Photograph of a destroyed tank in a street|δεξιά|μικρογραφία| Ο Κόκκινος Στρατός, με την υποστήριξη των Γιουγκοσλάβων Παρτιζάνων, κατέλαβε το Βελιγράδι τον Οκτώβριο του 1944.

Τον Οκτώβριο του 1941, ο Τίτο συναντήθηκε δύο φορές με τον Μιχαήλοβιτς για να προτείνει έναν κοινό αγώνα κατά του Άξονα. Ο Τίτο του πρόσφερε τη θέση του αρχηγού του επιτελείου των Παρτιζανών, αλλά ο Μιχαήλοβιτς απέρριψε την πρόταση.  Μέχρι το τέλος του μήνα, ο Μιχαήλοβιτς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι κομμουνιστές ήταν ο πραγματικός εχθρός. Στην αρχή, οι Τσέτνικ του Μιχαήλοβιτς πολέμησαν τους Παρτιζάνους και τον Άξονα ταυτόχρονα, αλλά μέσα σε μήνες άρχισαν να συνεργάζονται με τον Άξονα ενάντια στους Παρτιζάνους.  Μέχρι τον Νοέμβριο, οι Παρτιζάνοι πολεμούσαν τους Τσέτνικ ενώ έστελναν μηνύματα στη Μόσχα διαμαρτυρόμενοι για τη σοβιετική προπαγάνδα επαινώντας τον Μιχαήλοβιτς.  Το 1943, ο Τίτο μετέτρεψε το Αντιφασιστικό Συμβούλιο για την Εθνική Απελευθέρωση της Γιουγκοσλαβίας (AVNOJ) σε ένα εξ ολοκλήρου Γιουγκοσλαβικό διαβουλευτικό και νομοθετικό σώμα, κατήγγειλε την εξόριστη κυβέρνηση και απαγόρευσε την επιστροφή του βασιλιά Πέτρου στη χώρα. Αυτές οι αποφάσεις έρχονταν σε αντίθεση με τις ρητές σοβιετικές συμβουλές που έδιναν εντολή στον Τίτο να μην ανταγωνίζεται τον εξόριστο μονάρχη και την κυβέρνησή του. Ο Στάλιν ήταν στη Διάσκεψη της Τεχεράνης εκείνη την εποχή και θεώρησε την κίνηση ως προδοσία της Σοβιετικής Ένωσης.  Το 1944-1945, οι ανανεωμένες οδηγίες του Στάλιν προς τους κομμουνιστές ηγέτες της Ευρώπης για τη δημιουργία συνασπισμών με αστούς πολιτικούς αντιμετωπίστηκαν με δυσπιστία στη Γιουγκοσλαβία.  Αυτό το σοκ ενισχύθηκε από την αποκάλυψη της Συμφωνίας για τα ποσοστά από τον Στάλιν στον έκπληκτο Έντβαρντ Καρντέλι, αντιπρόεδρο της προσωρινής γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης. Η συμφωνία, που συνήφθη από τον Στάλιν και τον Βρετανό Πρωθυπουργό Ουίνστον Τσώρτσιλ κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης της Μόσχας το 1944 χώρισε τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης σε βρετανικές και σοβιετικές σφαίρες επιρροής — χωρίζοντας ομοιόμορφα τη Γιουγκοσλαβία μεταξύ των δύο. 

 Εδαφική διαμάχη σε Τεργέστη και Καρινθία 
Τις τελευταίες μέρες του πολέμου, οι Παρτιζάνοι κατέλαβαν τμήματα της Καρινθίας στην Αυστρία και άρχισαν να προελαύνουν σε προπολεμικά ιταλικά εδάφη. Ενώ οι Δυτικοί Σύμμαχοι πίστευαν ότι ο Στάλιν είχε κανονίσει την κίνηση,  στην πραγματικότητα αντιτάχθηκε. Συγκεκριμένα, ο Στάλιν φοβόταν για την υποστηριζόμενη από τη Σοβιετική  του Karl Renner, και φοβόταν ότι θα επακολουθούσε ευρύτερη σύγκρουση με τους Συμμάχους για την Τεργέστη.  Ο Στάλιν διέταξε έτσι τον Τίτο να αποσυρθεί από την Καρινθία και την Τεργέστη και οι Παρτιζάνοι συμμορφώθηκαν. 

Ωστόσο, η Γιουγκοσλαβία διατήρησε τις αξιώσεις της έναντι της Ιταλίας και της Αυστρίας. Η εδαφική διαμάχη στο βορειοδυτικό τμήμα της Ίστριας και γύρω από την πόλη της Τεργέστης προκάλεσε καθυστέρηση της Συνθήκης Ειρήνης με την Ιταλία μέχρι το 1947 και οδήγησε στην ίδρυση της ανεξάρτητης Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης . Αυτό δεν ικανοποίησε τον Τίτο καθώς επεδίωκε αναθεωρήσεις των συνόρων γύρω από την Τεργέστη και την Καρινθία, ωθώντας τους Δυτικούς Συμμάχους να διατηρήσουν μια φρουρά στην Τεργέστη για να αποτρέψουν μια γιουγκοσλαβική κατάληψη. Η συνεχιζόμενη επιμονή του Τίτο για την απόκτηση της Τεργέστης θεωρήθηκε επίσης από τον Στάλιν ως ντροπή για το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. 

 Πολιτική κατάσταση στην Ανατολική Ευρώπη, 1945–1948 
Αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Σοβιετική Ένωση προσπάθησε να εδραιώσει την πολιτική της κυριαρχία σε ξένες χώρες που αιχμαλωτίστηκαν από τον Κόκκινο Στρατό, κυρίως με τη δημιουργία κυβερνήσεων συνασπισμού σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Η Η μονοκομματική κομμουνιστική κυριαρχία ήταν γενικά δύσκολο να επιτευχθεί επειδή τα κομμουνιστικά κόμματα ήταν συνήθως αρκετά μικρά. Οι κομμουνιστές ηγέτες είδαν τη στρατηγική προσέγγιση ως ένα προσωρινό μέτρο μέχρι να βελτιωθούν οι συνθήκες που επέτρεπαν την αποκλειστική κομμουνιστική διακυβέρνηση.  Το KPJ και το Αλβανικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PKSH) απολάμβαναν σημαντική λαϊκή υποστήριξη που προήλθε από το Παρτιζάνικο κίνημα του Τίτο στη Γιουγκοσλαβία και το Εθνικό Απελευθερωτικό Κίνημα της Αλβανίας.  Ενώ η Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο βρισκόταν υπό σοβιετική επιρροή τους τελευταίους μήνες του πολέμου και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, ο Στάλιν τη διακήρυξε εκτός της σοβιετικής σφαίρας συμφερόντων σε αρκετές περιπτώσεις,  αντιμετωπίζοντάς την σαν κράτος-δορυφόρο.  Η αντίθεση με την υπόλοιπη Ανατολική Ευρώπη υπογραμμίστηκε πριν από μια σοβιετική επίθεση τον Οκτώβριο του 1944. Οι Παρτιζάνοι του Τίτο υποστήριξαν την επίθεση, η οποία τελικά ώθησε τη Βέρμαχτ και τους συμμάχους της από τη βόρεια Σερβία και οδήγησε στην κατάληψη του Βελιγραδίου.  Το Τρίτο Ουκρανικό Μέτωπο του Στρατάρχη Φιόντορ Τολμπούχιν έπρεπε να ζητήσει επίσημη άδεια από την προσωρινή κυβέρνηση του Τίτο για να εισέλθει στη Γιουγκοσλαβία και έπρεπε να δεχτεί τη γιουγκοσλαβική πολιτική εξουσία σε οποιαδήποτε απελευθερωμένη περιοχή. 

 Επιδείνωση των σχέσεων 
 Γιουγκοσλαβική εξωτερική πολιτική, 1945-1947 
εναλλ.=Map of zones of control the Free Territory of Trieste|μικρογραφία|453x453εσ|Η Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης ήταν μια ονομαστικά ανεξάρτητη περιοχή με κέντρο την πόλη της Αδριατικής Τεργέστης. Διεκδικήθηκε από την Ιταλία και τη Γιουγκοσλαβία και έγινε πηγή σύγκρουσης μεταξύ της Γιουγκοσλαβίας και των Δυτικών Συμμάχων. Πριν από τη διάλυσή της, το έδαφος αποτελούνταν από τις Ζώνες Α και Β, που διοικούνταν από τους Δυτικούς Συμμάχους και τη Γιουγκοσλαβία, αντίστοιχα. Η γιουγκοσλαβική ζώνη μοιράστηκε τελικά μεταξύ των ομοσπονδιακών δημοκρατιών της Κροατίας και της Σλοβενίας . 
Η Σοβιετική Ένωση και η Γιουγκοσλαβία υπέγραψαν συνθήκη φιλίας όταν ο Τίτο συναντήθηκε με τον Στάλιν στη Μόσχα τον Απρίλιο του 1945  Δημιούργησαν καλές διμερείς σχέσεις παρά τις διαφορές ως προς τον τρόπο δημιουργίας μιας κομμουνιστικής ή σοσιαλιστικής κοινωνίας.  Το 1945, η Γιουγκοσλαβία βασίστηκε στη βοήθεια της Διοίκησης Αρωγής και Αποκατάστασης των Ηνωμένων Εθνών καθώς αντιμετώπιζε ελλείψεις τροφίμων, αλλά έδωσε πολύ μεγαλύτερη εσωτερική δημοσιότητα στη συγκριτικά μικρότερη σοβιετική βοήθεια.  Στις 10 Ιανουαρίου 1945, ο Στάλιν χαρακτήρισε την εξωτερική πολιτική της Γιουγκοσλαβίας παράλογη λόγω των εδαφικών διεκδικήσεών της εναντίον των περισσότερων γειτόνων της,  συμπεριλαμβανομένης της Ουγγαρίας,  της Αυστρίας,  και της Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης, η οποία είχε διαχωριστεί από την προ -πολεμική ιταλική επικράτεια.  Στη συνέχεια ο Τίτο εκφώνησε μια ομιλία επικρίνοντας τη Σοβιετική Ένωση επειδή δεν υποστήριξε τα εδαφικά του αιτήματα.  Η σύγκρουση με τους Δυτικούς Συμμάχους έγινε τεταμένη τον Αύγουστο του 1946 όταν ένα Γιουγκοσλαβικό μαχητικό αεροσκάφος ανάγκασε ένα Skytrain Douglas C-47 της Πολεμικής Αεροπορίας των Ηνωμένων Πολιτειών να προσγειωθεί κοντά στη Λιουμπλιάνα και κατέρριψε ένα άλλο πάνω από το Μπλεντ, αιχμαλωτίζοντας δέκα και σκοτώνοντας ένα πενταμελές πλήρωμα στο διάστημα δέκα ημερών.  Οι Δυτικοί Σύμμαχοι πίστευαν εσφαλμένα ότι ο Στάλιν ενθάρρυνε την επιμονή του Τίτο. Ο Στάλιν στην πραγματικότητα ήθελε να αποφύγει την αντιπαράθεση με τη Δύση. 

Ο Τίτο προσπάθησε επίσης να εδραιώσει την περιφερειακή κυριαρχία στους νότιους γείτονες της Γιουγκοσλαβίας - την Αλβανία, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα. Οι πρώτες πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση σημειώθηκαν το 1943 όταν απέτυχε η πρόταση για ένα περιφερειακό αρχηγείο για τον συντονισμό των εθνικών κομματικών ενεργειών. Ο Τίτο, που είδε τη γιουγκοσλαβική συνιστώσα των Παρτιζάνων ως ανώτερη, αρνήθηκε να προχωρήσει σε οποιοδήποτε σχέδιο που θα έδινε ίσο λόγο σε άλλες εθνικές συνιστώσες. Η προπολεμική διχοτόμηση της Μακεδονίας σε Βαρδάρη, Πιρίν και τη Μακεδονία του Αιγαίου —ελεγχόμενη από τη Γιουγκοσλαβία, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα αντίστοιχα— περιέπλεξε τις περιφερειακές σχέσεις. Η παρουσία ενός σημαντικού αλβανικού πληθυσμού στη γιουγκοσλαβική περιοχή του Κοσσυφοπεδίου εμπόδισε περαιτέρω τις σχέσεις. Το 1943, το PKSH είχε προτείνει τη μεταφορά του Κοσσυφοπεδίου στην Αλβανία, για να βρεθεί αντιμέτωπο με μια αντιπρόταση: την ενσωμάτωση της Αλβανίας σε μια μελλοντική γιουγκοσλαβική ομοσπονδία .  Ο Τίτο και ο πρώτος γραμματέας του PKSH Ενβέρ Χότζα επανεξέτασαν την ιδέα το 1946, συμφωνώντας να συγχωνεύσουν τις δύο χώρες.  Μετά τον πόλεμο, ο Τίτο συνέχισε να επιδιώκει την κυριαρχία στην περιοχή. Το 1946, η Αλβανία και η Γιουγκοσλαβία υπέγραψαν μια συνθήκη για αμοιβαία βοήθεια και τελωνειακές συμφωνίες, ενσωματώνοντας σχεδόν πλήρως την Αλβανία στο γιουγκοσλαβικό οικονομικό σύστημα. Σχεδόν χίλιοι γιουγκοσλάβοι ειδικοί οικονομικής ανάπτυξης στάλθηκαν στην Αλβανία και ένας εκπρόσωπος της KPJ προστέθηκε στην Κεντρική Επιτροπή του PKSH.  Οι στρατιωτικοί των δύο χωρών συνεργάστηκαν επίσης, τουλάχιστον στο Επεισόδιο Στενών της Κέρκυρας τον Οκτώβριο του 1946 — μια ενέργεια που κατέστρεψε δύο αντιτορπιλικά του Βασιλικού Ναυτικού και είχε ως αποτέλεσμα 44 νεκρούς και 42 τραυματίες.  Παρόλο που η Σοβιετική Ένωση είχε προηγουμένως υποδείξει ότι θα αντιμετωπίσει την Αλβανία μόνο μέσω Γιουγκοσλαβίας, ο Στάλιν προειδοποίησε τους Γιουγκοσλάβους να μην επιδιώξουν την ενοποίηση με βιασύνη. 

Τον Αύγουστο του 1947, η Βουλγαρία και η Γιουγκοσλαβία υπέγραψαν μια συνθήκη φιλίας και αμοιβαίας βοήθειας στο Μπλεντ χωρίς διαβούλευση με τη Σοβιετική Ένωση, με αποτέλεσμα ο Σοβιετικός Υπουργός Εξωτερικών Βιατσεσλάβ Μόλοτοφ να την καταγγείλει.  Παρά το γεγονός αυτό, όταν η Κομινφόρμ ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο για να διευκολύνει τη διεθνή κομμουνιστική δραστηριότητα και επικοινωνία,  οι Σοβιετικοί πρόβαλαν ανοιχτά τη Γιουγκοσλαβία ως πρότυπο για το Ανατολικό Μπλοκ προς μίμηση.  Από το 1946, εσωτερικές αναφορές από τη σοβιετική πρεσβεία στο Βελιγράδι άρχισαν να παρουσιάζουν τους Γιουγκοσλάβους ηγέτες με ολοένα και πιο δυσμενείς όρους. 

 Ένταξη με την Αλβανία και υποστήριξη Ελλήνων ανταρτών 
Η Σοβιετική Ένωση άρχισε να στέλνει δικούς της συμβούλους στην Αλβανία στα μέσα του 1947, κάτι που ο Τίτο θεωρούσε απειλή για την περαιτέρω ενσωμάτωση της Αλβανίας στη Γιουγκοσλαβία. Απέδωσε την κίνηση σε έναν αγώνα εξουσίας εντός της Κεντρικής Επιτροπής του PKSH, στην οποία συμμετείχαν ο Χότζα, ο υπουργός Εσωτερικών Koçi Xoxe και ο υπουργός Οικονομίας και Βιομηχανίας, Νάκο Σπίρου. Ο Σπίρου θεωρήθηκε ως ο κύριος αντίπαλος των δεσμών με τη Γιουγκοσλαβία και υποστήριζε στενότερους δεσμούς μεταξύ Αλβανίας και Σοβιετικής Ένωσης. Υποκινούμενος από Γιουγκοσλαβικές κατηγορίες και παρακινούμενος από τον Xoxe, ο Χότζα ξεκίνησε έρευνα για τον Σπίρου. Λίγες μέρες αργότερα, ο Σπίρου πέθανε σε αδιευκρίνιστες συνθήκες. Ο θάνατός του χαρακτηρίστηκε επίσημα αυτοκτονία.  Μετά το θάνατο του Σπίρου, υπήρξαν μια σειρά συναντήσεων Γιουγκοσλάβων και Σοβιετικών διπλωματών και αξιωματούχων για το θέμα της ενσωμάτωσης, με αποκορύφωμα μια συνάντηση μεταξύ του Στάλιν και του αξιωματούχου της KPJ Μίλοβαν Τζίλας τον Δεκέμβριο του 1947 και τον Ιανουάριο του 1948. Με το πόρισμά του, ο Στάλιν υποστήριξε την ενσωμάτωση της Αλβανίας στη Γιουγκοσλαβία, υπό την προϋπόθεση ότι θα αναβληθεί για πιο κατάλληλο χρόνο και θα πραγματοποιηθεί με τη συγκατάθεση των Αλβανών. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν ο Στάλιν ήταν ειλικρινής στην υποστήριξή του ή αν ακολουθούσε μια τακτική καθυστέρησης. Ανεξάρτητα από αυτό, ο Τζίλας αντιλήφθηκε την υποστήριξη του Στάλιν ως γνήσια. 

Η γιουγκοσλαβική υποστήριξη στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ) και στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδος (ΔΣΕ) υπό την ηγεσία του ΚΚΕ στον ελληνικό εμφύλιο ενθάρρυνε έμμεσα την αλβανική υποστήριξη για στενότερους δεσμούς με τη Γιουγκοσλαβία. Ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα ενίσχυσε την αλβανική αντίληψη ότι τα γιουγκοσλαβικά και αλβανικά σύνορα απειλούνταν από την Ελλάδα.  Υπήρχε μια επιχείρηση συλλογής πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών στη χώρα.  Το 1947, δώδεκα πράκτορες της Βρετανικής Μυστικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, εκπαιδευμένοι από τους πράκτορες , ρίχτηκαν από τον αέρα στην κεντρική Αλβανία για να ξεκινήσουν μια εξέγερση, η οποία δεν υλοποιήθηκε.  Οι Γιουγκοσλάβοι ήλπιζαν ότι η αντιληπτή ελληνική απειλή θα αύξανε την αλβανική υποστήριξη για ενσωμάτωση με τη Γιουγκοσλαβία. Οι Σοβιετικοί απεσταλμένοι στην Αλβανία θεώρησαν επιτυχημένη την προσπάθεια να ενσταλάξουν στους Αλβανούς τον φόβο για τους Έλληνες μαζί με την αντίληψη ότι η Αλβανία δεν μπορούσε να αμυνθεί μόνη της,  αν και οι σοβιετικές πηγές ανέφεραν ότι δεν υπήρχε πραγματική απειλή ελληνικής εισβολής στην Αλβανία.  Ο Τίτο σκέφτηκε, δεδομένου ότι πολλοί μαχητές του ΔΣΕ ήταν Σλαβομακεδόνες, η συνεργασία με τον ΔΣΕ θα μπορούσε να επιτρέψει στη Γιουγκοσλαβία να προσαρτήσει την ελληνική επικράτεια επεκτείνοντας τη Μακεδονία του Αιγαίου, ακόμη κι αν ο ΔΣΕ αποτύγχανε να καταλάβει την εξουσία. 

Λίγο μετά τη συνάντηση του Τζίλας και του Στάλιν, ο Τίτο πρότεινε στον Χότζα ότι η Αλβανία θα έπρεπε να επιτρέψει στη Γιουγκοσλαβία να χρησιμοποιήσει στρατιωτικές βάσεις κοντά στην Κορυτσά, κοντά στα αλβανοελληνικά σύνορα, για να αμυνθεί έναντι πιθανής ελληνικής και αγγλοαμερικανικής επίθεσης. Μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου, ο Χότζα αποδέχτηκε την ιδέα. Επιπλέον, ο Χόχε ανέφερε ότι είχε εγκριθεί η ενσωμάτωση του αλβανικού και του γιουγκοσλαβικού στρατού. Παρόλο που το θέμα υποτίθεται ότι έγινε μυστικά, οι Σοβιετικοί έμαθαν για το σχέδιο από μια πηγή στην αλβανική κυβέρνηση. 

 Ομοσπονδία με τη Βουλγαρία 
Στα τέλη του 1944, ο Στάλιν πρότεινε για πρώτη φορά μια Γιουγκοσλαβο-Βουλγαρική ομοσπονδία, που περιελάμβανε ένα δυϊστικό κράτος όπου η Βουλγαρία θα ήταν το ήμισυ της ομοσπονδίας και η Γιουγκοσλαβία (περισσότερο χωρισμένη στις δημοκρατίες της) το άλλο. Η γιουγκοσλαβική θέση ήταν ότι μια ομοσπονδία ήταν δυνατή, αλλά μόνο εάν η Βουλγαρία ήταν μία από τις επτά ομοσπονδιακές μονάδες και εάν η Μακεδονία του Πιρίν εκχωρούνταν στην εκκολαπτόμενη γιουγκοσλαβική ομοσπονδιακή μονάδα της Μακεδονίας. Δεδομένου ότι οι δύο πλευρές δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν, ο Στάλιν τους κάλεσε στη Μόσχα τον Ιανουάριο του 1945 για διαιτησία -πρώτα υποστηρίζοντας τη βουλγαρική άποψη- και μέρες αργότερα μεταπηδώντας στη γιουγκοσλαβική θέση. Τελικά, στις 26 Ιανουαρίου, η βρετανική κυβέρνηση προειδοποίησε τις βουλγαρικές αρχές ενάντια σε οποιαδήποτε ομοσπονδιακή συμφωνία με τη Γιουγκοσλαβία προτού η Βουλγαρία υπογράψει συνθήκη ειρήνης με τους Συμμάχους. Η ομοσπονδία έμεινε στο ράφι, προς ανακούφιση του Τίτο. 

Τρία χρόνια αργότερα, το 1948, όταν ο Τίτο και ο Χότζα ετοιμάζονταν να αναπτύξουν τον Γιουγκοσλαβικό Λαϊκό Στρατό στην Αλβανία, ο ηγέτης του Βουλγαρικού Εργατικού Κόμματος Γκεόργκι Δημητρόφ μίλησε σε δυτικούς δημοσιογράφους για τη μετατροπή του Ανατολικού Μπλοκ σε ένα ομοσπονδιακά οργανωμένο κράτος. Στη συνέχεια συμπεριέλαβε την Ελλάδα σε μια λίστα με τις «λαϊκές δημοκρατίες», προκαλώντας ανησυχία στη Δύση και στη Σοβιετική Ένωση. Ο Τίτο προσπάθησε να απομακρύνει τη Γιουγκοσλαβία από την ιδέα, αλλά οι Σοβιετικοί πίστευαν ότι οι δηλώσεις του Ντιμιτρόφ επηρεάζονταν από τις προθέσεις της Γιουγκοσλαβίας στα Βαλκάνια. Την 1 Φεβρουαρίου 1948, ο Μολότοφ έδωσε εντολή στους Γιουγκοσλάβους και Βούλγαρους ηγέτες να στείλουν αντιπροσώπους στη Μόσχα έως τις 10 Φεβρουαρίου για συζητήσεις.  Στις 5 Φεβρουαρίου, λίγες μέρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση με τον Στάλιν, ο ΔΣΕ εξαπέλυσε τη γενική του επίθεση, βομβαρδίζοντας τη Θεσσαλονίκη τέσσερις ημέρες αργότερα. 

 Φεβρουάριος 1948 συνάντηση με τον Στάλιν 
εναλλ.=Photograph of Joseph Stalin seated|μικρογραφία|Ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν συναντήθηκε με Γιουγκοσλάβους αξιωματούχους στη Μόσχα τον Φεβρουάριο του 1948, λίγο πριν τη ρήξη.
Απαντώντας στην κλήση του Μολότοφ, ο Τίτο έστειλε τον Καρντέλι και τον Πρόεδρο του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κροατίας Βλαντιμίρ Μπάκαριτς στη Μόσχα, όπου ενώθηκαν με τον Τζίλας. Ο Στάλιν επέπληξε τη Γιουγκοσλαβία και τον Ντιμιτρόφ επειδή αγνόησαν τη Σοβιετική Ένωση υπογράφοντας τη Συμφωνία του Μπλεντ και για την έκκληση του Ντιμιτρόφ να συμπεριλάβει την Ελλάδα σε μια υποθετική ομοσπονδία με τη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία. Απαίτησε επίσης τον τερματισμό της εξέγερσης στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε περαιτέρω υποστήριξη στους κομμουνιστές αντάρτες εκεί θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ευρύτερη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.  Περιορίζοντας την υποστήριξή του στον ΔΣΕ, ο Στάλιν τήρησε τη Συμφωνία των Ποσοστών, μια άτυπη συμφωνία που είχαν συνάψει ο Στάλιν και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1944, η οποία έβαλε την Ελλάδα στη βρετανική σφαίρα επιρροής. 

Ο Στάλιν ζήτησε επίσης μια άμεση ομοσπονδία αποτελούμενη από τη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία.  Σύμφωνα με τον Στάλιν, η Αλβανία θα εντάσσονταν αργότερα. Ταυτόχρονα, εξέφρασε την υποστήριξή του σε παρόμοια σωματεία της Ουγγαρίας και της Ρουμανίας και της Πολωνίας και της Τσεχοσλοβακίας. Οι Γιουγκοσλάβοι και Βούλγαροι συμμετέχοντες στη συνάντηση αναγνώρισαν τα λάθη και ο Στάλιν ανάγκασε τον Καρντέλι και τον Ντιμιτρόφ να υπογράψουν μια συνθήκη που υποχρέωνε τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία να διαβουλεύονται με τη Σοβιετική Ένωση για όλα τα θέματα εξωτερικής πολιτικής.  Το πολιτικό γραφείο του KPJ συνεδρίασε μυστικά στις 19 Φεβρουαρίου και αποφάσισε κατά οποιασδήποτε ομοσπονδίας με τη Βουλγαρία. Δύο μέρες αργότερα, ο Τίτο, ο Καρντέλι και ο Τζίλας συναντήθηκαν με τον Νίκο Ζαχαριάδη, τον γενικό γραμματέα του ΚΚΕ. Ενημέρωσαν τον Ζαχαριάδη ότι ο Στάλιν ήταν αντίθετος στον ένοπλο αγώνα του ΚΚΕ, αλλά υποσχέθηκαν τη συνεχιζόμενη γιουγκοσλαβική υποστήριξη. 

Η Κεντρική Επιτροπή του KPJ συνεδρίασε την 1 Μαρτίου και σημείωσε ότι η Γιουγκοσλαβία θα παρέμενε ανεξάρτητη μόνο εάν αντιστεκόταν στα σοβιετικά σχέδια για την οικονομική ανάπτυξη του Ανατολικού Μπλοκ.  Η Σοβιετική Ένωση αντιμετώπισε το γιουγκοσλαβικό πενταετές αναπτυξιακό σχέδιο δυσμενώς επειδή δεν ευθυγραμμιζόταν με τις ανάγκες του Ανατολικού Μπλοκ αλλά έδινε προτεραιότητα στην ανάπτυξη βασισμένη αποκλειστικά στις ανάγκες τοπικής ανάπτυξης.  Η Κεντρική Επιτροπή απέρριψε επίσης το ενδεχόμενο ομοσπονδίας με τη Βουλγαρία, ερμηνεύοντάς το ως τακτική δούρειου ίππου, και αποφάσισε να προχωρήσει στην υπάρχουσα πολιτική απέναντι στην Αλβανία.  Το μέλος του Πολιτικού Γραφείου και υπουργός της κυβέρνησης Sreten Žujović, ο οποίος δεν ήταν παρών στη συνεδρίαση της 19ης Φεβρουαρίου, συμμετείχε στη συνάντηση της 1ης Μαρτίου και ενημέρωσε τους Σοβιετικούς. 

Στην Αλβανία, ο Χόχε εκκαθάρισε όλες τις αντιγιουγκοσλαβικές δυνάμεις από την Κεντρική Επιτροπή του PKSH σε μια ολομέλεια 26 Φεβρουαρίου–8 Μάρτιου.  Η Κεντρική Επιτροπή του PKSH ενέκρινε ψήφισμα ότι η επίσημη αλβανική πολιτική θα ήταν φιλογιουγκοσλαβική. Οι αλβανικές αρχές ενέκριναν ένα πρόσθετο μυστικό έγγραφο που περιγράφει λεπτομερώς μια σχεδιαζόμενη συγχώνευση του αλβανικού και του γιουγκοσλαβικού στρατού, επικαλούμενη την απειλή ελληνικής εισβολής και υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξη γιουγκοσλαβικών στρατευμάτων στα αλβανοελληνικά σύνορα ήταν «επείγουσα ανάγκη».  Σε απάντηση σε αυτές τις κινήσεις, οι Σοβιετικοί στρατιωτικοί σύμβουλοι αποσύρθηκαν από τη Γιουγκοσλαβία στις 18 Μαρτίου. 

 Οι επιστολές του Στάλιν και η ανοιχτή σύγκρουση 
 Πρώτη επιστολή 
Στις 27 Μαρτίου, ο Στάλιν έστειλε την πρώτη του επιστολή προς τον Τίτο και τον Καρντέλι, η οποία διατύπωσε τη σύγκρουση ως ιδεολογική.  Στην επιστολή του, ο Στάλιν κατήγγειλε τον Τίτο και τον Καρντέλι, καθώς και τους Τζίλας, Σβετόζαρ Βουκμάνοβιτς, Μπόρις Κίντριτς και Αλεκσάνταρ Ράνκοβιτς, ως «αμφίβολους μαρξιστές» υπεύθυνους για την αντισοβιετική ατμόσφαιρα στη Γιουγκοσλαβία. Ο Στάλιν επέκρινε επίσης τις γιουγκοσλαβικές πολιτικές για την ασφάλεια, την οικονομία και τους πολιτικούς διορισμούς. Ειδικότερα, αγανακτούσε στην ιδέα ότι η Γιουγκοσλαβία ήταν πιο επαναστατική από τη Σοβιετική Ένωση, κάνοντας συγκρίσεις με τις θέσεις και τη μοίρα του Λέων Τρότσκι. Σκοπός της επιστολής ήταν να παροτρύνει τους πιστούς κομμουνιστές να απομακρύνουν τους «αμφίβολους μαρξιστές».  Οι Σοβιετικοί διατήρησαν επαφή με τον Ζούγιοβιτς και τον πρώην υπουργό βιομηχανίας Andrija Hebrang και, στις αρχές του 1948, ανέθεσαν στον Ζούγιοβιτς να εκδιώξει τον Τίτο από την εξουσία. Ήλπιζαν να εξασφαλίσουν τη θέση του γενικού γραμματέα του KPJ για τον Ζούγιοβιτς και να καλύψει τη θέση του πρωθυπουργού ο Χέμπρανγκ. 

Ο Τίτο συγκάλεσε την Κεντρική Επιτροπή του KPJ στις 12 Απρίλιος να συντάξει μια επιστολή ως απάντηση στον Στάλιν. Ο Τίτο απέρριψε τους ισχυρισμούς του Στάλιν και τους χαρακτήρισε συκοφαντία και παραπληροφόρηση. Τόνισε επίσης τα επιτεύγματα του KPJ για εθνική ανεξαρτησία και ισότητα. Ο Ζούγιοβιτς ήταν ο μόνος που εναντιώθηκε στον Τίτο στη συνάντηση. Υποστήριξε τη θέση να γίνει η Γιουγκοσλαβία μέρος της Σοβιετικής Ένωσης και αμφισβήτησε ποια θα ήταν η μελλοντική θέση της χώρας στις διεθνείς σχέσεις εάν δεν διατηρηθεί η συμμαχία μεταξύ των δύο χωρών.  Ο Τίτο ζήτησε δράση κατά των Ζούγιοβιτς και Χέμπρανγκ. Κατήγγειλε τον Χέμπρανγκ, ισχυριζόμενος ότι οι ενέργειές του ήταν ο πρωταρχικός λόγος για τη σοβιετική δυσπιστία. Για να τον απαξιώσουν, κατασκευάστηκαν κατηγορίες που ισχυρίζονταν ότι ο Χεμπράνγκ είχε γίνει κατάσκοπος του κροατικού υπερεθνικιστικού και φασιστικού κινήματος των Ούστασε κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του το 1942, και ότι στη συνέχεια εκβιάστηκε με αυτές τις πληροφορίες από τους Σοβιετικούς. Τόσο ο Ζούγιοβιτς όσο και ο Χέμπρανγκ συνελήφθησαν μέσα σε μια εβδομάδα. 

 Δεύτερη επιστολή 
Στις 4 Μαΐου, ο Στάλιν έστειλε τη δεύτερη επιστολή στο KPJ. Αρνήθηκε ότι η σοβιετική ηγεσία είχε παραπληροφορηθεί για την κατάσταση στη Γιουγκοσλαβία και ισχυρίστηκε ότι οι διαφορές ήταν θέμα αρχής. Διέψευσε επίσης ότι ο Χέμπρανγκ ήταν σοβιετική πηγή στο KPJ, αλλά επιβεβαίωσε ότι ο Ζούγιοβιτς ήταν όντως ένας από αυτούς. Ο Στάλιν αμφισβήτησε την κλίμακα των επιτευγμάτων του KPJ, ισχυριζόμενος ότι η επιτυχία οποιουδήποτε κομμουνιστικού κόμματος εξαρτιόταν από τη βοήθεια του Κόκκινου Στρατού - υπονοώντας ότι ο σοβιετικός στρατός ήταν απαραίτητος για το αν το KPJ διατηρούσε ή όχι την εξουσία. Τέλος, πρότεινε να συζητηθεί το θέμα ενώπιον της Cominform.  Στην απάντησή τους στη δεύτερη επιστολή, ο Τίτο και ο Καρντέλι απέρριψαν τη διαιτησία από την Cominform και κατηγόρησαν τον Στάλιν ότι ασκούσε πιέσεις σε άλλα κομμουνιστικά κόμματα για να επηρεάσουν την έκβαση της διαμάχης. 

 Τρίτη επιστολή και ψήφισμα Cominform 
Στις 19 Μαΐου, ο Τίτο έλαβε πρόσκληση για τη γιουγκοσλαβική αντιπροσωπεία να συμμετάσχει σε μια συνάντηση της Cominform για να συζητηθεί η κατάσταση σχετικά με το KPJ. Ωστόσο, η Κεντρική Επιτροπή του KPJ απέρριψε την πρόσκληση την επόμενη μέρα. Στη συνέχεια ο Στάλιν έστειλε την τρίτη του επιστολή, που τώρα απευθύνεται στον Τίτο και τον Χέμπρανγκ, δηλώνοντας ότι η αποτυχία να μιλήσει εκ μέρους του KPJ ενώπιον της Cominform θα ισοδυναμούσε με σιωπηρή παραδοχή ενοχής. Στις 19 Ιουνίου, η KPJ έλαβε επίσημη πρόσκληση να παραστεί στη συνάντηση της Cominform στο Βουκουρέστι δύο ημέρες αργότερα. Η ηγεσία της KPJ ενημέρωσε την Cominform ότι δεν θα στείλει κανέναν αντιπρόσωπο. 

Η Cominform δημοσίευσε το ψήφισμά της για το KPJ στις 28 Ιουνίου όπου αποκάλυψε τη σύγκρουση και επέκρινε το KPJ για αντισοβιετισμό και ιδεολογικά λάθη, έλλειψη δημοκρατίας στο κόμμα και αδυναμία αποδοχής κριτικής.  Επιπλέον, η Cominform κατηγόρησε το KPJ για αντίθεση με τα κόμματα εντός της οργάνωσης, διάσπαση από το ενιαίο σοσιαλιστικό μέτωπο, προδοσία της διεθνούς αλληλεγγύης των εργαζομένων και ανάληψη εθνικιστικής στάσης. Τελικά, το KPJ δηλώθηκε εκτός Cominform. Το ψήφισμα ισχυριζόταν ότι υπήρχαν «υγιή» μέλη του KPJ των οποίων η πίστη θα μετρηθεί από την ετοιμότητά τους να ανατρέψουν τον Τίτο και την ηγεσία του - αναμένοντας ότι αυτό θα επιτευχθεί αποκλειστικά λόγω του χαρίσματος του Στάλιν. Ο Στάλιν περίμενε ότι το KPJ θα υποχωρήσει, θα θυσιάσει τους «αμφίβολους μαρξιστές» και θα επανασυνδεθεί μαζί του. 

 Συνέπεια 
εναλλ.=Photograph of a small rocky island at a short distance from the mainland shore|δεξιά|μικρογραφία| Ένα στρατόπεδο φυλακής χτίστηκε στο Γκόλι Ότοκ για να κρατήσει άτομα που καταδικάστηκαν για υποστήριξη του Στάλιν μετά τη διάσπαση από τη Σοβιετική Ένωση.
Αντιμέτωπος με την επιλογή να αντισταθεί ή να υποταχθεί στον Στάλιν, ο Τίτο επέλεξε τον πρώτο, πιθανότατα βασιζόμενος στην ευρεία οργανική βάση του KPJ, που χτίστηκε μέσω του παρτιζανικού κινήματος, για να τον υποστηρίξει. Υπολογίζεται ότι έως και το 20% των μελών του KPJ υποστήριξε τον Στάλιν αντί του Τίτο. Η ηγεσία του κόμματος το παρατήρησε αυτό και οδήγησε σε ευρείας κλίμακας εκκαθαρίσεις που ξεπέρασαν κατά πολύ τους πιο ορατούς στόχους όπως ο Χέμπρανγκ και ο Ζούγιοβιτς. Αυτές οι εκκαθαρίσεις ονομάστηκαν περίοδος Informbiro, που σημαίνει «περίοδος Cominform». Οι πραγματικοί ή φερόμενοι υποστηρικτές του Στάλιν ονομάστηκαν «κομινφορμιστές» ή «ιμπέοβτσι» ως υποτιμητικός όρος βασισμένος στις δύο πρώτες λέξεις στο επίσημο όνομα της Cominform — το Γραφείο Πληροφοριών των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων. Χιλιάδες φυλακίστηκαν, σκοτώθηκαν ή εξορίστηκαν.  Σύμφωνα με τον Ranković, 51.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν, φυλακίστηκαν ή καταδικάστηκαν σε καταναγκαστική εργασία.  Το 1949, κατασκευάστηκαν στρατόπεδα φυλακών ειδικού σκοπού για άνδρες και γυναίκες Κομινφορμιστές στα ακατοίκητα νησιά της Αδριατικής Γκόλι Ότοκ και Σβέτι Γκργκουρ αντίστοιχα. 

 Βοήθεια των ΗΠΑ στη Γιουγκοσλαβία 
εναλλ.=Photograph of Dean Acheson facing the camera|αριστερά|μικρογραφία| Ο υπουργός Εξωτερικών Ντιν Άτσεσον αναγνώρισε ότι ήταν προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών να παράσχουν βοήθεια στον Τίτο στα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.
Η Γιουγκοσλαβία αντιμετώπισε σημαντικές οικονομικές δυσκολίες ως αποτέλεσμα της διάσπασης, καθώς η προγραμματισμένη οικονομία της εξαρτιόταν από το ανεμπόδιστο εμπόριο με τη Σοβιετική Ένωση και το Ανατολικό Μπλοκ. Ο φόβος του πολέμου με τη Σοβιετική Ένωση οδήγησε σε υψηλό βαθμό στρατιωτικών δαπανών — αυξάνοντας στο 21,4% του εθνικού εισοδήματος το 1952.  Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεώρησαν τη ρήξη ως ευκαιρία για να σημειώσουν μια νίκη στον Ψυχρό Πόλεμο, αλλά εφάρμοσαν μια προσεκτική προσέγγιση, αβέβαιη εάν η ρήξη θα ήταν μόνιμη ή εάν η Γιουγκοσλαβική εξωτερική πολιτική θα άλλαζε. 

Η Γιουγκοσλαβία ζήτησε για πρώτη φορά βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες το καλοκαίρι του 1948  Τον Δεκέμβριο, ο Τίτο ανακοίνωσε ότι οι στρατηγικές πρώτες ύλες θα αποστέλλονταν στη Δύση με αντάλλαγμα το αυξημένο εμπόριο.  Τον Φεβρουάριο του 1949, οι ΗΠΑ αποφάσισαν να παράσχουν στον Τίτο οικονομική βοήθεια. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ ζήτησαν τη διακοπή της γιουγκοσλαβικής βοήθειας προς τον ΔΣΕ όταν η εσωτερική κατάσταση στη Γιουγκοσλαβία επέτρεψε μια τέτοια κίνηση χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η θέση του Τίτο.  Τελικά, ο υπουργός Εξωτερικών Ντιν Άτσεσον διατύπωσε τη θέση ότι το γιουγκοσλαβικό πενταετές σχέδιο θα έπρεπε να πετύχει εάν ο Τίτο επικρατούσε έναντι του Στάλιν. Ο Άτσεσον υποστήριξε επίσης ότι η υποστήριξη του Τίτο ήταν προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών, ανεξάρτητα από τη φύση του καθεστώτος του Τίτο.  Η αμερικανική βοήθεια βοήθησε τη Γιουγκοσλαβία να ξεπεράσει τις φτωχές σοδειές του 1948, 1949 και 1950,  αλλά δεν θα υπήρχε σχεδόν καμία οικονομική ανάπτυξη πριν από το 1952.  Ο Τίτο έλαβε επίσης την υποστήριξη των ΗΠΑ στην επιτυχημένη προσπάθεια της Γιουγκοσλαβίας το 1949 για μια θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών,  παρά την σοβιετική αντίθεση. 

Το 1949, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν δάνεια στη Γιουγκοσλαβία, τα οποία αύξησαν το 1950 και στη συνέχεια παρείχαν μεγάλες επιχορηγήσεις.  Οι Γιουγκοσλάβοι αρχικά απέφυγαν να ζητήσουν στρατιωτική βοήθεια από τις ΗΠΑ, πιστεύοντας ότι θα παρείχε στους Σοβιετικούς πρόσχημα για εισβολή. Μέχρι το 1951, οι γιουγκοσλαβικές αρχές πείστηκαν ότι μια σοβιετική επίθεση ήταν αναπόφευκτη, ανεξάρτητα από τη στρατιωτική βοήθεια από τη Δύση. Κατά συνέπεια, η Γιουγκοσλαβία συμπεριλήφθηκε στο Πρόγραμμα Αμοιβαίας Αμυντικής Βοήθειας. 

 Σοβιετικές ενέργειες και στρατιωτικό πραξικόπημα 
εναλλ.=Photograph of a group of uniformed men posing for a photo|δεξιά|μικρογραφία| Οι πρωταγωνιστές της ρήξης συνεργάστηκαν στενά στο αρχηγείο του Τίτο εν καιρώ πολέμου στο Drvar το 1944, μέρες πριν από την επιχείρηση Rösselsprung : Τίτο (άκρα δεξιά), Ζούγιοβιτς (δίπλα στον Τίτο), Καρντέλι (κέντρο) και Τζοβάνοβιτς (αριστερά στο βάθος)
Όταν η σύγκρουση έγινε δημόσια το 1948, ο Στάλιν ξεκίνησε μια προπαγανδιστική εκστρατεία εναντίον του Τίτο.  Οι σύμμαχοι της Σοβιετικής Ένωσης απέκλεισαν τα σύνορά τους με τη Γιουγκοσλαβία και σημειώθηκαν 7.877 συνοριακά επεισόδια .  Μέχρι το 1953, σοβιετικές ή υποστηριζόμενες από τη Σοβιετική επιδρομή είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 27 γιουγκοσλάβων στελεχών ασφαλείας.  Δεν είναι σαφές εάν οι Σοβιετικοί σχεδίαζαν οποιαδήποτε στρατιωτική επέμβαση κατά της Γιουγκοσλαβίας μετά τη διάσπαση. Ο Ούγγρος υποστράτηγος Béla Király, ο οποίος αυτομόλησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1956, ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν τέτοια σχέδια.  Αργότερα έρευνα του Ούγγρου ιστορικού Λάζλο Ρίτερ αμφισβήτησε τον ισχυρισμό του Király.  Ο Ρίτερ στήριξε τη γνώμη του στην απουσία οποιουδήποτε αρχειακού υλικού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης ή του Συμφώνου της Βαρσοβίας που να τεκμηριώνει τέτοια σχέδια, προσθέτοντας ότι ο Σοβιετικός και ο Ουγγρικός στρατός έκαναν σχέδια αναμένοντας επίθεση από τους δυτικούς συμμάχους μέσω της Γιουγκοσλαβίας, πιθανώς υποστηριζόμενη από γιουγκοσλαβικές δυνάμεις. Ένα σημαντικό συστατικό αυτών των προετοιμασιών ήταν η κατασκευή μεγάλης κλίμακας οχυρώσεων κατά μήκος των ουγγρο-γιουγκοσλαβικών συνόρων.  Οι Γιουγκοσλάβοι πίστευαν ότι μια σοβιετική εισβολή ήταν πιθανή ή επικείμενη και έκαναν αμυντικά σχέδια ανάλογα.  Ένα μήνυμα που έστειλε ο Στάλιν στον πρόεδρο της Τσεχοσλοβακίας Klement Gottwald λίγο μετά τη συνάντηση της Cominform του Ιουνίου 1948 υποδηλώνει ότι ο στόχος του Στάλιν ήταν να απομονώσει τη Γιουγκοσλαβία - προκαλώντας έτσι την παρακμή της - αντί να ανατρέψει τον Τίτο.  Σε μια προσπάθεια να δυσφημήσουν τον Τίτο, οι Σοβιετικοί βοήθησαν τη Βουλγαρία να δημιουργήσει τρεις θέσεις επιχειρήσεων πληροφοριών κατά μήκος των συνόρων της χώρας με τη Γιουγκοσλαβία – στο Βίντιν, τη Σλίβνιτσα και την Ντούπνιτσα . Σκοπός τους ήταν να δημιουργήσουν κανάλια για τη διανομή προπαγανδιστικού υλικού κατά του Τίτο και να διατηρήσουν σχέσεις με υποστηρικτές της Cominform στη Γιουγκοσλαβία.  Είναι επίσης πιθανό ο Στάλιν να αποτραπεί από την παρέμβαση από την απάντηση των Ηνωμένων Πολιτειών στο ξέσπασμα του Πολέμου της Κορέας το 1950. 

Αμέσως μετά τη διάσπαση, υπήρξε τουλάχιστον μία αποτυχημένη απόπειρα για ένα γιουγκοσλαβικό στρατιωτικό πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από τους Σοβιετικούς. Επικεφαλής του ήταν ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Συνταγματάρχης Άρσο Τζοβάνοβιτς, ο Υποστράτηγος Μπράνκο Πετρίτσεβιτς, και ο συνταγματάρχης Βλαντίμιρ Ντάπτσεβιτς. Η συνωμοσία ματαιώθηκε και οι συνοριοφύλακες σκότωσαν τον Jovanović κοντά στο Βρσατς ενώ προσπαθούσε να διαφύγει στη Ρουμανία. Ο Πετρίτσεβιτς συνελήφθη στο Βελιγράδι και ο Ντάπτσεβιτς συνελήφθη τη στιγμή που επρόκειτο να περάσει τα ουγγρικά σύνορα.  Το 1952, το Σοβιετικό Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας σχεδίαζε να δολοφονήσει τον Τίτο με έναν βιολογικό παράγοντα και ένα δηλητήριο με την κωδική ονομασία Scavenger, αλλά ο Στάλιν πέθανε το 1953, πριν προλάβει να υλοποιηθεί η συνωμοσία.  

Στην πολιτική του Ανατολικού Μπλοκ, η ρήξη με τη Γιουγκοσλαβία οδήγησε στην καταγγελία και τη δίωξη φερόμενων τιτοϊστών, με σκοπό να ενισχύσει τον έλεγχο του Στάλιν στα κομμουνιστικά κόμματα του μπλοκ. Κατέληξαν σε δίκες επίδειξης υψηλόβαθμων αξιωματούχων όπως ο Χόχε, ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας Rudolf Slánský, ο Ούγγρος υπουργός Εσωτερικών και Εξωτερικών Λάζλο Ράικ και ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Βουλγαρικού Εργατικού Κόμματος, Traicho Kostov . Επιπλέον, η Αλβανία και η Βουλγαρία απομακρύνθηκαν από τη Γιουγκοσλαβία και ευθυγραμμίστηκαν πλήρως με τη Σοβιετική Ένωση.  Ανεξάρτητα από την εξάρτηση του ΔΣΕ από τη Γιουγκοσλαβία, το ΚΚΕ τάχθηκε επίσης στο πλευρό της Cominform  δηλώνοντας την υποστήριξή του στον κατακερματισμό της Γιουγκοσλαβίας και την ανεξαρτησία της Μακεδονίας.  Τον Ιούλιο του 1949, η Γιουγκοσλαβία διέκοψε την υποστήριξη στους Έλληνες αντάρτες και ο ΔΣΕ κατέρρευσε σχεδόν αμέσως.  

 Δείτε επίσης 
 Αποσταλινοποίηση
 Σινο-Σοβιετική ρήξη
 Αλβανοσοβιετική ρήξη

 Παραπομπές 

 Βιβλiογραφία 


















Κατηγορία:Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας
Κατηγορία:Ανατολικό Μπλοκ
Κατηγορία:Ιωσήφ Στάλιν