Ο ακατονόμαστος (μυθιστόρημα)

Ο ακατονόμαστος (πρωτότυπος τίτλος στα γαλλικά:L'Innommable) είναι μυθιστόρημα του Ιρλανδού συγγραφέα Σάμιουελ Μπέκετ. Εκδόθηκε το 1953 και αργότερα μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον συγγραφέα.

Το έργο απομακρύνεται από τα παραδοσιακά αφηγηματικά μοντέλα και αναπτύσσει ένα είδος εσωτερικού μονόλογου - ροή της συνείδησης - εμπνευσμένου από τον Τζέιμς Τζόις. Είναι ένας μονόλογος για υπαρξιακά ερωτήματα και τη φύση της ζωής. Δεν έχει συμβατικούς χαρακτήρες ούτε συμβατική πλοκή.

Με τα μυθιστορήματα Μολλόυ (1951) και Ο Μαλόν πεθαίνει (1951) σχηματίζει μια ενιαία τριλογία, η οποία θεωρείται από τις κορυφαίες της πεζογραφικής δημιουργικότητας του συγγραφέα και από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα του μοντερνισμού του 20ού αιώνα. Η τριλογία περιλαμβάνεται στα 100 καλύτερα βιβλία όλων των εποχών που συντάχθηκε το 2002 από τη Νορβηγική Λέσχη Βιβλίου.

 Παρουσίαση 
Το μυθιστόρημα αποτελείται εξ ολοκλήρου από έναν ασυνάρτητο και ενίοτε παραληρηματικό μονόλογο από την οπτική γωνία ενός ανώνυμου (ακατονόμαστου) κεντρικού χαρακτήρα, ο οποίος βρίσκεται ακίνητος και μόνος σε απροσδιόριστες συνθήκες, σε έναν απέραντο σκοτεινό χώρο όπου το μόνο που μπορεί να δει είναι «αδύναμα διαλείποντα φώτα». Αυτοπροσδιορίζεται ως Εγώ, δεν έχει συγκεκριμένο φύλο, ηλικία, φυλή, εθνικότητα ή άλλους δείκτες ταυτότητας. Η ηλικία του είναι επίσης αμφίβολη, καθώς σκέφτεται για μαθήματα και τιμωρίες που επιβάλλονται στο σχολείο, αλλά ο αναγνώστης δεν μπορεί να γνωρίζει αν πρόκειται για αναμνήσεις ή αναφορές σε σύγχρονα γεγονότα. Αναφέρει κάποιους χαρακτήρες με το όνομά τους, αλλά στη συνέχεια είναι αβέβαιο αν υπάρχουν πραγματικά ή αν είναι απλώς πτυχές του ίδιου του αφηγητή. Δεν υπάρχει πραγματική πλοκή ή σκηνικό. Ο πρωταγωνιστής ισχυρίζεται επίσης ότι γνωρίζει τους ήρωες των δύο πρώτων μυθιστορημάτων της Τριλογίας, τον Μολλόυ και τον Μαλόν, που μπορεί να είναι ταυτότητες του εαυτού του.

Το μυθιστόρημα εξελίσσεται σε έναν μηδενιστικό και απελπισμένο τόνο μέχρι το τέλος και αποτελείται από μια μεγάλη σειρά σύντομων φράσεων που δεν χωρίζονται μεταξύ τους με σημεία στίξης.

Τελειώνει με τη φράση «Δεν μπορώ να συνεχίσω, θα συνεχίσω», η οποία χρησιμοποιήθηκε αργότερα για τον τίτλο μιας ανθολογίας έργων του Μπέκετ.

 Σχόλιο 
Το Εγώ, ο αφηγητής, αμφισβητεί το περιβάλλον του και τον εαυτό του σε ατελείωτες σκέψεις, ώσπου στο τέλος δεν μένει τίποτε εκτός από το κείμενο και την ίδια τη γλώσσα, που επίσης αμφισβητείται. Παρόλα αυτά, ο αφηγητής έχει έναν καταναγκασμό να μιλήσει ( από φωνές που ακούει) που δεν μπορεί να τον ξεπεράσει. Εν μέσω αυτής της γραπτής ροής του λόγου, εισάγει θέματα που στη συνέχεια τα απορρίπτει αμέσως. Ο εξαναγκασμός να μιλήσει συμβαδίζει με την ελπίδα να τελειώσει στη σιωπή.

Το μυθιστόρημα θεωρείται ένα ποιητικό κείμενο για το δίλημμα του σύγχρονου ποιητή που δεν εμπιστεύεται πια τη γλώσσα και όμως αδυνατεί να ξεφύγει από αυτήν. Αναζητά το ιδανικό μιας «νέας γλώσσας», που δύσκολα μπορεί να πραγματοποιηθεί.

 Μετάφραση στα ελληνικά 

 Ο ακατονόμαστος, μτφ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, εκδ. Ύψιλον, 1994 
 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Σάμιουελ Μπέκετ