Τύπος κυττάρων

Αυτή η σελίδα αφορά τους διαφορετικούς τύπους κυττάρων μέσα σε ένα είδος.

Ο τύπος κυττάρων είναι μια ταξινόμηση που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό των κυττάρων που έχουν κοινά μορφολογικά ή φαινοτυπικά χαρακτηριστικά Ένας πολυκύτταρος οργανισμός μπορεί να περιέχει έναν αριθμό κυττάρων που διαφέρει ευρέως και εξειδικευμένων τύπων κυττάρων, όπως μυϊκά κύτταρα και κύτταρα δέρματος, που διαφέρουν τόσο στην εμφάνιση όσο και στη λειτουργία, αλλά έχουν ταυτόσημες γονιδιωματικές αλληλουχίες. Τα κύτταρα μπορεί να έχουν τον ίδιο γονότυπο, αλλά να ανήκουν σε διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους λόγω της διαφορετικής ρύθμισης των γονιδίων που περιέχουν. Η ταξινόμηση ενός συγκεκριμένου κυτταρικού τύπου γίνεται συχνά με τη χρήση του μικροσκοπίου (όπως αυτά από την οικογένεια σύμπλεγμα διαφοροποίησης (cluster of differentiation) που χρησιμοποιούνται συνήθως για αυτόν τον σκοπό στην ανοσολογία). Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αλληλουχία RNA μονοκυττάρου διευκόλυνε την ταξινόμηση των τύπων κυττάρων με βάση κοινά πρότυπα γονιδιακής έκφρασης. Αυτό οδήγησε στην ανακάλυψη πολλών νέων τύπων κυττάρων π.χ. σε ποντίκι φλοιός, ιππόκαμπος, γάγγλιο ραχιαίας ρίζας και νωτιαίος μυελός.

Τα ζώα έχουν αναπτύξει μεγαλύτερη ποικιλία τύπων κυττάρων σε έναν πολυκύτταρο οργανισμό (100-150 διαφορετικοί κυτταρικοί τύποι), σε σύγκριση με 10-20 σε φυτά, μύκητες και πρώτιστα. Ο ακριβής αριθμός των κυτταρικών τύπων είναι, ωστόσο, απροσδιόριστος και η οντολογία κυττάρου, από το 2021, απαριθμεί πάνω από 2.300 διαφορετικούς τύπους κυττάρων.

 Πολυκύτταροι οργανισμοί 
Όλοι οι ανώτεροι πολυκύτταροι οργανισμοί περιέχουν κύτταρα εξειδικευμένα για διαφορετικές λειτουργίες. Οι περισσότεροι διακριτοί κυτταρικοί τύποι προκύπτουν από ένα μόνο ολοδύναμο (totipotent) κύτταρο που διαφοροποιείται σε εκατοντάδες διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Η διαφοροποίηση των κυττάρων καθοδηγείται από διαφορετικές περιβαλλοντικές ενδείξεις (όπως η αλληλεπίδραση κυττάρου -κυττάρου) και οι εγγενείς διαφορές (όπως αυτές που προκαλούνται από την ανομοιογενή κατανομή των μορίων κατά τη διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης). Οι πολυκύτταροι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα που εμπίπτουν σε δύο θεμελιώδεις τύπους: γαμετικά (βλαστικά) και σωματικά κύτταρα. Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης, τα σωματικά κύτταρα θα γίνουν πιο εξειδικευμένα και θα σχηματίσουν τις τρεις πρωτογενείς βλαστικές στοιβάδες: εξώδερμα, μεσόδερμα, και ενδόδερμα. Μετά τον σχηματισμό των τριών βλαστικών στοιβάδων, τα κύτταρα θα συνεχίσουν να εξειδικεύονται μέχρι να φτάσουν σε μια τελικά διαφοροποιημένη κατάσταση που είναι πολύ πιο ανθεκτική στις αλλαγές στον τύπο των κυττάρων από το προγονικό κύτταρο.

Ο απλούστερος οργανισμός που θεωρείται ότι έχει καλά καθορισμένους κυτταρικούς τύπους είναι μερικοί volvoceans, όπως o Volvox carteri, στον οποίο κάθε οργανισμός αποτελείται από διακριτούς και αλληλοεξαρτώμενους κυτταρικούς πληθυσμούς, μερικούς σωματικούς και ορισμένους αναπαραγωγικούς.

 Εννοιολογικός ορισμός 
Παρόλο που η έννοια του κυτταρικού τύπου χρησιμοποιείται ευρέως, οι ειδικοί εξακολουθούν να συζητούν τον ακριβή ορισμό του τι συνιστά κυτταρικό τύπο.

Άνθρωποι
Ένας κατάλογος τύπων κυττάρων στο ανθρώπινο σώμα μπορεί να περιλαμβάνει αρκετές εκατοντάδες διακριτούς τύπους ανάλογα με την πηγή.

Ένα άρθρο του 2006 των Vickaryous and Hall που αξιολογήθηκε από ομοτίμους απαριθμούσε 411 διακριτούς τύπους ανθρώπινων κυττάρων.

 Παραπομπές 

Περαιτέρω μελέτη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Αναπτυξιακή βιολογία