Το χρώμα της νύχτας

Το χρώμα της νύχτας (αγγλ.: Color of Night) είναι Αμερικανική ερωτική ταινία μυστηρίου του 1994 σε παραγωγή της Cinergi Pictures και κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Buena Vista Pictures (μέσω της δισκογραφικής της Hollywood Pictures). Σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Ρας, στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Μπρους Γουίλις, Τζέιν Μαρτς, Λέσλι Αν Γουόρεν και Σκοτ Μπάκουλα. 

Το χρώμα της νύχτας ήταν μια αποτυχία στο box office και κέρδισε ένα Χρυσό Βατόμουρο ως η χειρότερη ταινία του 1994. Αργότερα, ωστόσο, έγινε μία από τις 20 πιο ενοικιαζόμενες ταινίες στην εγχώρια αγορά βίντεο των Ηνωμένων Πολιτειών το 1995. Billboard vol 108 #1 p.54. Το περιοδικό Maxim ξεχώρισε επίσης την ταινία ως την καλύτερη ερωτική σκηνή στην ιστορία του κινηματογράφου. 

Το 2018, η εταιρεία διανομής Kino Lorber (με άδεια της Disney) κυκλοφόρησε μια ειδική έκδοση σε Blu-ray, όπου περιέχει ένα ηχητικό σχολιασμό από τον σκηνοθέτη.  

 Πλοκή 
Ο Δρ. Μπιλ Κάπα, ψυχολόγος από τη Νέα Υόρκη, πέφτει σε βαθιά κατάθλιψη όταν η Μισέλ, μια ασταθής ασθενής, αυτοκτονεί μπροστά του πηδώντας από το παράθυρο του γραφείου του. Η θέα του ματωμένου σώματος ντυμένο με ένα έντονο πράσινο φόρεμα προκαλεί τον Μπιλ να υποφέρει από ψυχοσωματική αχρωματοψία, αφαιρώντας την ικανότητά του να βλέπει το κόκκινο χρώμα. Ο Μπιλ ταξιδεύει στο Λος Άντζελες για να μείνει με έναν φίλο, τον συνάδελφο και θεραπευτή Δρ. Μπομπ Μουρ, ο οποίος τον προσκαλεί να καθίσει σε μια συνεδρία ομαδικής θεραπείας. Ωστόσο, ο Μπομπ δολοφονείται βίαια στο γραφείο και ο Μπιλ βυθίζεται στο μυστήριο του θανάτου του φίλου του.

Ο υπαστυνόμος Έκτορ Μαρτίνεζ που αναλαμβάνει την έρευνα, θεωρεί όλους στην ομάδα θεραπείας του Μουρ, συμπεριλαμβανομένου του Μπιλ, ως ύποπτους για τη δολοφονία. Ο Μπιλ συνεχίζει να ζει στο σπίτι του Μπομπ και ξεκινά μια σχέση με τη Ρόουζ, μια όμορφη αλλά μυστηριώδη νεαρή γυναίκα που έρχεται και φεύγει. Ο Μπιλ αναλαμβάνει την ομάδα θεραπείας, η οποία περιλαμβάνει τον Κλαρκ, έναν ιδιοσυγκρασιακό πάσχοντα απο Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, την Σόντρα, μια νυμφομανή και κλεπτομανή, τον Μπακ, ένας αυτοκτονικό πρώην αστυνομικός, τον Κέισι που ζωγραφίζει σαδομαζοχιστικές εικόνες και τον Ρίτσι, έναν 16χρονο με δυσφορία φύλου και ιστορικό χρήσης ναρκωτικών.

Μετά τη δολοφονία του Κέισι, ο Μπιλ γίνεται στόχος πολλών απόπειρων κατά της ζωής του. Ανακαλύπτει ότι όλοι εκτός από έναν από τους ασθενείς του έχουν ρομαντική σχέση με τη Ρόουζ. Τελικά μαθαίνει ότι ο Ρίτσι είναι πραγματικά η  Ρόουζ και οι δολοφονίες ήταν έργο του διαταραγμένου αδελφού της, Ντέιλ. Είχαν κάποτε έναν πραγματικό αδερφό που ονομαζόταν Ρίτσι, ο οποίος κρεμάστηκε μετά την παρενόχληση από τον παιδοψυχίατρο του Δρ. Νίντελμαγιερ, ο οποίος κακοποίησε επίσης τον Ντέιλ.

Αφού αυτοκτόνησε ο Ρίτσι, ο Ντέιλ κακοποίησε τη Ρόουζ για να παίξει τον ρόλο του αδελφού τους. Η Ρόουζ άρχισε να επανεμφανίζεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας και, κάτω από μια άλλη προσωπικότητα που ονομαζόταν «Μπόνι», ξεκίνησε σχέσεις με τους άλλους ασθενείς. Ο Ντέιλ άρχισε να τους σκοτώνει, φοβούμενος ότι σύντομα θα συνέδεαν τη Ρόουζ με τον Ρίτσι.

Ο Ντέιλ απαγάγει τη Ρόουζ και προσπαθεί να σκοτώσει τον Δρ. Κάπα και τον Μαρτίνεζ με ένα πιστόλι καρφιών όταν φτάνουν για να τη σώσουν. Την τελευταία στιγμή, όμως, η Ρόουζ απελευθερώνεται και σκοτώνει τον Ντέιλ. Βαθιά τραυματισμένη, προσπαθεί να αυτοκτονήσει, αλλά ο Δρ. Κάπα την πείθει να συνεχίσει να ζει. Καθώς φιλιούνται, ο Δρ. Κάπα ανακτά την ικανότητα να βλέπει το κόκκινο χρώμα.

 Διανομή ρόλων 
Μπρους Γουίλις - δρ Μπιλ Κάπα
Τζέιν Μαρτς - Ρόουζ Ντέξτερ
Σκοτ Μπάκουλα - Μπόμπ Μουρ
Λέσλι Αν Γουόρεν - Σόντρα Ντόριο
Μπραντ Ντούριφ - Κλαρκ
Ρούμπεν Μπλέιντς - Χέκτορ Μαρτίνεζ
Λανς Χένρικσεν - Μπακ

 Κυκλοφορία 
Ο σκηνοθέτης Ρίτσαρντ Ρας παρέδωσε το αρνητικό της ταινίας στον παραγωγό Άντριου Βάτζνα στα τέλη του 1993. Ο Βάτζνα ανησυχούσε για τις εμπορικές προοπτικές της ταινίας και απαίτησε μια επανέκδοση, κάτι που ο Ρας αρνήθηκε. Παρ' όλα αυτά, ο Βάτζνα του έδωσε εντολή να έχει το οριστικό μοντάζ ως συμβατική υποχρέωση και επέμεινε να δοκιμάσει τη δική του εκδοχή της ταινίας. Αφού και οι δύο εκδόσεις κυκλοφόρησαν σε αρκετές δοκιμαστικές προβολές, ο Βάτζνα αποφάσισε ποια έκδοση θα κυκλοφορούσε και απέλυσε τον Ρας τον Απρίλιο του 1994.

Αυτό τελικά κλιμακώθηκε σε μια διαμάχη μεταξύ Ρας και Βάτζνα που έλαβε δημοσιότητα σε μέσα ενημέρωσης του Λος Άντζελες. Ο Ρας σχολίασε ότι η έκδοσή του δοκιμάστηκε υψηλότερα από το μοντάζ του Βάτζνα. Οι δηλώσεις του υπερασπίστηκαν από το περιοδικό Variety και από τον κριτικό κινηματογράφου Μπιλ Αρνολντ, ο οποίος παρακολούθησε μια δοκιμαστική προβολή της εκδοχής του Ρας στο Σιάτλ της Ουάσιγκτον . Οι Los Angeles Times, εν τω μεταξύ, υπερασπίστηκαν τον Βάτζνα, δηλώνοντας ότι ο Ρας αρνιόταν πεισματικά οποιαδήποτε συμβολή από το στούντιο. Το Σωματείο Σκηνοθετών της Αμερικής επιχείρησε να παρέμβει για το θέμα.

Η διαμάχη τελικά έληξε όταν ο Ρας υπέστη σχεδόν θανατηφόρο καρδιακό επεισόδιο και νοσηλεύτηκε. Μήνες αργότερα, αφού ο Ρας ανάρρωσε, συμβιβάστηκε με τον Βάτζνα ότι το μοντάζ του παραγωγού θα κυκλοφορούσε και ότι το μοντάζ του σκηνοθέτη θα έβγαινε σε βίντεο.   

Τελικά, κυκλοφόρησαν τέσσερις εκδόσεις.   (Μεταξύ αυτών, η διεθνής έκδοση του κινηματογράφου περιέχει επίσης πολλές σκηνές που δεν περιλαμβάνονται στο Unrated Director's Cut.) 

 Υποδοχή 
 Εισπράξεις 
Η ταινία άνοιξε στο Νο#4 στο αμερικανικό box office, με εισπράξεις $6.610.488 δολάρια το πρώτο Σαββατοκύριακο ποροβολής της σε συνολικά 1.740 κινηματογραφικές αίθουσες.  Η ταινία είχε εισπράξεις μόνο $19.750.470 δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά και αλλά 27 εκατ. δολάρια διεθνώς σε ένα παγκόσμιο σύνολο εσόδων 46,7 εκατομμύριων δολαρίων σε σύγκριση με τον προϋπολογισμό παραγωγής που έφτασε τα 40 εκατομμύρια δολάρια.

 Κριτικές
Το Rotten Tomatoes ανέφερε αναδρομικά ότι το 22% των 51 κριτικών έδωσαν στην ταινία θετικές κριτικές, με μέση βαθμολογία 4,4/10. Η συναίνεση των κριτικών του ιστότοπου αναφέρει: Ο Μπρους Γουίλι παραμερίστηκε, τα μόνα άλλα πράγματα που εμφανίζονται στο Χρώμα της Νύχτας είναι μερικές γελοίες παραμορφώσεις πλοκής και κυρίως στιγμές κατασκήνωσης.  Στο Metacritic η ταινία έχει σταθμισμένο μέσο όρο βαθμολογίας 36 στα 100, με βάση 28 κριτικές, υποδεικνύοντας "γενικά δυσμενείς κριτικές".  Το κοινό που συμμετείχε σε δημοσκόπηση του CinemaScore έδωσαν στην ταινία μέσο βαθμό "C" σε μια κλίμακα Α+ έως F. 

Αναφερόμενη στην ταινία ως αξέχαστα παράξενη, η Τζάνετ Μάσλιν στην κριτική της για τους New York Times στις 19 Αυγούστου 1994 έγραψε: Το ενθουσιώδες χρώμα της νύχτας έχει την ενσυναίσθηση ενός κακού ονείρου και την ίδια εξάρτηση από την καθημερινή λογική. Ανέφερε επίσης την αποκάλυψη του δολοφόνου, του οποίου η μεταμφίεση δεν θα ξεγελάσει κανέναν.  
Ο Ρότζερ Ίμπερτ από τους Chicago Sun-Times έγραψε: Ειλικρινά, έμεινα άναυδος. Το να το αποκαλώ παράλογο θα έλειπε το νόημα, καθώς κάθε ίχνος αξιοπιστίας ήταν προφανώς το πρώτο πράγμα που πετάχτηκε στη θάλασσα. Είναι τόσο ζοφερό στο μελόδραμά του και τόσο ανόητο στην πλοκή του που με λίγο περισσότερο κόπο, θα μπορούσε να ήταν κωμωδία.  Ο Λουκ Τόμσον των New Times επαίνεσε την ερμηνεία της Μαρτς και έγραψε: Εδώ είναι γνώμη της μειοψηφίας, το ξέρω, αλλά βρήκα τις σεξουαλικές σκηνές καυτές και την ερμηνεία της Μαρτς πραγματικά εντυπωσιακή.  Ο Μπράιαν ΜακΚέι του eFilmCritic.com δήλωσε ότι η ταινία ήταν ένα μέτριο νουάρ θρίλερ του Λος Άντζελες που έγινε πιο ανεκτό από την Τζέιν Μαρτς που γδύθηκε συχνά.  Ο Χάρης Καλογερόπουλος από το .filmy.gr έδωσε επίσης μια αρνητική κριτική στην ταινία αναφέροντας πως η πλοκή περιλαμβάνει απίθανα πράγματα και σεναριακές τρύπες που χρειάζονται επεξηγήσεις -όπως όταν ο «Πουαρό» τούς μαζεύει όλους και αρχίζει να διυλίζει τον κώνωπα. Άσε που οι ψυχαναλυτικές συγκεντρώσεις δεν θυμίσουν τις πραγματικές, και γίνονται μόνο και μόνο για να μπερδευόμαστε και να νομίζουμε ότι οι πάντες θα μπορούσαν να είναι ένοχοι. 
Η ταινία περιλαμβάνεται στο βιβλίο του ιδρυτή του βραβείου Χρυσών Βατόμουρων Τζον Γουίλσον, The Official Razzie Movie Guide ως μία από τις 100 πιο απολαυστικά κακές ταινίες που έγιναν ποτέ. 

 Βραβεία & υποψηφιότητες 
Το Χρώμα της Νύχτας κέρδισε το Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερης Ταινίας και ήταν επίσης υποψήφια σε οκτώ άλλες κατηγορίες, μεταξύ των οποίων του Χειρότερου Α' Ανδρικού Ρόλου (Μπρους Γουίλις), του Χειρότερου Α'  Γυναικείου Ρόλου (Τζέιν Μαρτς), την Χειρότερη Σκηνοθεσία (Ρίτσαρντ Ρας), το Χειρότερο Σενάριο και το Χειρότερο Πρωτότυπο Τραγούδι ("The Color of the Night").

Στα βραβεία Stinkers Bad Movie Awards 1994, ο Μπρους Γουίλις κέρδισε το βραβείο Χειρότερου Ηθοποιού ενώ η Τζέιν Μαρτς έλαβε υποψηφιότητα για τη χειρότερη ηθοποιό. Ωστόσο Το Χρώμα της Νύχτας έλαβε υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγούδιου για το θεματικό του τραγούδι "The Color of the Night", που ερμηνεύει η Lauren Christy . 

Το περιοδικό Maxim βράβευσε επίσης την ταινία για την Καλύτερη Σεξουαλική Σκηνή στην ιστορία του κινηματογράφου.  Ο Ρας ήταν ιδιαίτερα περήφανος για το βραβείο και δήλωσε ότι το κράτησε στο μπάνιο του. 

 Λίστες για το τέλος της χρονιάς 
 3η χειρότερη ταινία – Desson Howe, The Washington Post 
 3η χειρότερη ταινία – Dan Craft, The Pantagraph 
 Χειρότερη ταινία  – Bob Ross, The Tampa Tribune 
 Παραπομπές 


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ταινίες του 1994
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Hollywood Pictures
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στο Λος Άντζελες
Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τη σεξουαλικότητα
Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τις ψυχικές διαταραχές
Κατηγορία:Αμερικανικές ψυχολογικές θρίλερ ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές θρίλερ ταινίες μυστηρίου
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες συσχετιζόμενες με ΛΟΑΤ
Κατηγορία:Αμερικανικές αστυνομικές θρίλερ ταινίες
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες