Όοουεν Γκίνγκεριτς

Ο Όοουεν Τζέυ Γκίνγκεριτς (αγγλ. Owen Jay Gingerich, 24 Μαρτίου 1930 – 28 Μαΐου 2023) ήταν Αμερικανός αστρονόμος, καθηγητής της αστρονομίας και της ιστορίας της επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Εκτός από τις έρευνες και τη διδασκαλία του, είχε συγγράψει και αρκετά βιβλία ιστορίας της αστρονομίας.

Ο Γκίνγκεριτς ήταν μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών, της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας και της Διεθνούς Ακαδημίας της Ιστορίας της Επιστήμης. Ανέπτυξε επίσης δραστηριότητα, όντας πιστός Προτεστάντης Χριστιανός, στα πλαίσια της American Scientific Affiliation, ενός συλλόγου Ευαγγελικών επιστημόνωνStephen C. Meyer: «Owen Gingerich», περιοδ. Eternity, Μάιος 1986, καθώς και ως μέλος της διοικούσας επιτροπής του Ιδρύματος Τέμπλτον.Templeton Foundation board of trustees . Accessed November 15, 2006

 Οικογένεια και σπουδές 
Ο Όοουεν Γκίνγκεριτς ήταν γιος του Μέλβιν και της Βέρνα Γκίνγκεριτς (το γένος Roth), ενός ζεύγους Μεννονιτών, και γεννήθηκε στην κωμόπολη Ουάσινγκτον της Άιοβα, αλλά μεγάλωσε στην πεδιάδα του Κάνσας, όπου και ξεκίνησε το ενδιαφέρον του για την αστρονομία. Ο πατέρας του δίδασκε ιστορία στο Κολέγιο Μπέθελ, στην κωμόπολη Νορθ Νιούτον του Κάνσας, έως το 1947, οπότε βρήκε θέση στο Κολέγιο Γκόσεν της Ιντιάνα.

Ο Όοουεν ταξίδεψε όταν ακόμα ήταν έφηβος, το 1946, ως συνοδός μουλαριών που μεταφέρονταν με πλοίο στην Πολωνία ως μέρος της αμερικανικής βοήθειας προς τις κατεστραμμένες από τον πόλεμο χώρες της Ευρώπης. Το επόμενο έτος άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα στο Κολέγιο Γκόσεν, παρά το ότι δεν είχε τελειώσει το τελευταίο έτος της δευτεροβάθμιας εκπαιδεύσεως."«Astrophysicist Owen Gingerich to visit Newton, Bethel College» . May 19, 2004 Συνέχισε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όπου ολοκλήρωσε τη διατριβή του στην αστρονομία με θέμα τη μελέτη των αστρικών ατμοσφαιρών και επιβλέπουσα καθηγήτρια τη Σεσίλια Πέιν-Γκαπόσκιν.

 Σταδιοδρομία και έργο 
Ο Γκίνγκεριτς κατέληξε να διδάσκει αστρονομία στο Χάρβαρντ, όπου προσέλκυε το ενδιαφέρον του ακροατηρίου του με διάφορα τεχνάσματα.Peter DeMarco: «Book quest took him around the globe», Boston Globe, 13 Απριλίου 2004 Συνδέθηκε και με το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν με έρευνα στο Αστροφυσικό Αστεροσκοπείο ΣμιθσόνιανList of SAO research staff, page 133. Το 2005 του ανατέθηκε από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση η προεδρία της Επιτροπής ορισμού του όρου «πλανήτης», με καθήκον να επικαιροποιήσει τον επιστημονικό αστρονομικό ορισμό του πλανήτη προκειμένου να συμφωνεί με τις πρόσφατες (τότε) ανακαλύψεις, όπως εκείνη του νάνου πλανήτη Έριδος. Η επταμελής αυτή επιτροπή εκπόνησε έναν αρχικό ορισμό που διατηρούσε τον Πλούτωνα ως πλανήτη («πλανήτης είναι κάθε σώμα που περιφέρεται γύρω από έναν αστέρα χωρίς να είναι το ίδιο αστέρας και είναι αρκετά μεγάλο ώστε η βαρύτητά του να του προσδίδει σχεδόν σφαιρικό σχήμα»). Ο ορισμός αυτός επικρίθηκε από πολλούς ως εξασθενών τη σημασία του πλανήτη. Ο τελικός ορισμός, που υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση με ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση της Πράγας το 2006, προσέθεσε μία ακόμα απαραίτητη ιδιότητα του πλανήτη: να έχει «καθαρίσει» την περιοχή της τροχιάς του από όλα τα άλλα σώματα με κάποιο μέγεθος, μια φρασεολογία με την οποία ο Γκίνγκεριτς «δεν ήταν ευχαριστημένος καθόλου».Robert Roy Britt. "Pluto Demoted: No Longer a Planet in Highly Controversial Definition". Aug. 24, 2006

Αφού συνέχισε για λίγο την έρευνα των αστρικών ατμοσφαιρών, ο Γκίνγκεριτς ανακατεύθυνε τη θεματική των μελετών του προς την ιστορία της αστρονομίας. Τη δεκαετία του 1950 μελέτησε τον βίο του Γάλλου αστρονόμου Σαρλ Μεσιέ και τη δημιουργία του ομώνυμου αστρονομικού καταλόγου. Ο Γκίνγκεριτς ανεκάλυψε σημειώσεις από τον Μεσιέ για δύο επιπλέον γαλαξίες που είχαν ανακαλυφθεί από τον Πιερ Μεσαίν και προστέθηκαν στον κατάλογο του Μεσιέ: τον M108 (NGC 3556) και τον M109 (NGC 3992). Ο Αμερικανός αστρονόμος ερεύνησε και για τα χαμένα «αντικείμενα» του Μεσιέ, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το M91 ήταν πιθανώς ένας κομήτης και ότι το M102 ήταν ίσως μια διπλογράφηση του M101 (NGC 5457). Το πρώτο συμπέρασμα απορρίφθηκε το 1969, όταν ο W. Williams ανέσυρε αποδεικτικά στοιχεία ότι ο M91 είναι μάλλον ο σπειροειδής γαλαξίας NGC 4548, αλλά το δεύτερο αποτελεί ακόμα ανοικτό ζήτημα (ο M102 ίσως να είναι ο NGC 5866).«Owen Gingerich» στον ιστότοπο των SEDS

Ο Γκίνγκεριτς ήταν παγκοσμίως αναγνωρισμένη αυθεντία τόσο για τον Γιοχάνες Κέπλερ όσο και για τον Νικόλαο Κοπέρνικο, γνωστός ιδίως για το έργο του σε σχέση με το βιβλίο του Κοπέρνικου De revolutionibus orbium coelestium. Επίσης ήταν ειδικός για τις αστρονομικές παρατηρήσεις του Γαλιλαίου και ηγήθηκε της επιτυχημένης προσπάθειας να αποδειχθεί ότι οι υδατογραφίες της Σελήνης σε ένα περίφημο αντίγραφο του έργου του Γαλιλαίου Sidereus Nuncius ήταν πολύ νεότερες πλαστογραφίες και δεν είχαν φιλοτεχνηθεί από τον Γαλιλαίο.Nicholas Schmididle: «A Very Rare Book», New Yorker, 16 Δεκεμβρίου 2013, σσ. 62-73

Το 1959, στο δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου του The Sleepwalkers, ο Άρθουρ Κέσλερ έγραψε: «Το βιβλίο που δεν διάβασε κανείς – το De revolutionibus orbium coelestium – ήταν και παραμένει το «γουόρστ-σέλερ» όλων των εποχών.» Ο Γκίνγκεριτς διάβασε στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Εδιμβούργου ένα αντίγραφό του με λεπτομερείς σημειώσεις, το οποίο είχε στην κατοχή του ο Έρασμος ΡάινχολντMichael Cohen: «The Book Nobody Read», παρουσίαση, 5 Φεβρουαρίου 2005 , εξέχοντας Γερμανός αστρονόμος του 16ου αιώνα. Γεννήθηκε έτσι η ιδέα στον Γκίνγκεριτς να επαληθεύσει τον ισχυρισμό του Κέσλερ και να ερευνήσει το ποιοι είχαν υπάρξει κάτοχοι και αναγνώστες των δύο πρώτων εκδόσεων του βιβλίου του Κοπέρνικου, που πραγματοποιήθηκαν το 1543 και το 1566 στη Νυρεμβέργη και στη Βασιλεία αντιστοίχως. Ανεκάλυψε, από σημείωσεις στα περιθώρια, ότι τελικώς το βιβλίο το είχαν διαβάσει αρκετοί. Τεκμηρίωσε επίσης πού και πώς είχε λογοκριθεί το βιβλίο.

Ως αποτέλεσμα κυρίως των προσπαθειών αυτών του Γκίνγκεριτς, η πρώτη έκδοση του De revolutionibus έχει ερευνηθεί και καταλογογραφηθεί καλύτερα από εκείνη κάθε άλλου βιβλίου ιστορικής σημασίας στην ιστορία της ανθρωπότητας, εκτός από της αρχικής Βίβλου του Γουτεμβέργιου. Οι τριακονταετείς σχεδόν προσωπικές έρευνές του για το De revolutionibus περιγράφηκαν από τον Γκίνγκεριτς στο βιβλίο του The Book Nobody Read (2004). Χάρη σε αυτές τις κοπερνίκειες έρευνες, τιμήθηκε από την κυβέρνηση της Πολωνίας με το παράσημο του Τάγματος της Αξίας της Πολωνικής ΔημοκρατίαςOwen Gingerich , Harvard faculty web page το 1981.

Ο Γκίνγκεριτς συνέγραψε περισσότερα από 20 βιβλία και δημοσίευσε σχεδόν εξακόσια τεχνικά ή εκπαιδευτικά άρθρα και δημοσιεύσεις. Δύο ανθολογήσεις των δοκιμίων του έχουν εκδοθεί, με τίτλους The Great Copernicus Chase and Other Adventures in Astronomical History (Cambridge University Press) και The Eye of Heaven: Ptolemy, Copernicus, Kepler στη σειρά του Αμερικανικού Ινστιτούτου Φυσικής «Προσωπικότητες της νεότερης φυσικής». Διετέλεσε σύμβουλος της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας και βοήθησε στην οργάνωση του Τομέα Ιστορικής Αστρονομίας της εταιρείας.

 Επιστήμη και θρησκεία 
Ο Γκίνγκεριτς ήταν πιστός Χριστιανός όσο και ιστορικός των φυσικών επιστημών και κοσμολόγος, οπότε του είχε ζητηθεί αρκετές φορές να σχολιάσει θέματα σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ επιστήμης και θρησκευτικής πίστης. Επί της θεωρίας του ευφυούς σχεδιασμού, μίλησε για «απέραντη έλλειψη κατανοήσεως από τους υπέρμαχους, όσο και τους πολεμίους της». Επεσήμανε ότι, αν και οι υποστηρικτές της θεωρίας προβαίνουν σε μια καλή προσπάθεια για μια αυτοσυνεπή ερμηνεία της φύσεως του Σύμπαντος,

«... δεν παρέχουν αποτελεσματικούς μηχανισμούς για τα αίτια των φαινομένων, καθήκον με το οποίο κυρίως ασχολούνται οι ερευνητές επιστήμονες της εποχής μας. Ο ευφυής σχεδιασμός δεν εξηγεί τη χρονική ή τη γεωγραφική κατανομή των ειδών των οργανισμών, ούτε τις πολυσύνθετες σχέσεις του κώδικα του DNA. Ο ευφυής σχεδιασμός είναι ενδιαφέρων ως φιλοσοφική ιδέα, αλλά δεν αντικαθιστά τις επιστημονικές ερμηνείες που προσφέρει η θεωρία της εξελίξεως».Owen Gingerich: «Taking the ID debate out of pundits’ playbooks» , Science & Theology News. Nov. 8, 2005.

Ο Γκίνγκεριτς πίστευε ότι «υπάρχει ένας Θεός ως σχεδιαστής, ο Οποίος συμβαίνει να εφαρμόζει την εξελικτική διαδικασία προκειμένου να επιτύχει μέγιστους στόχους – στόχους που είναι, όσο μπορούμε να αντιληφθούμε εμείς τα ανθρώπινα όντα, [η ανάπτυξη] αυτοσυνειδησίας και ενσυνείδητης ευφυΐας». Είχε γράψει: «...πιστεύω στον ευφυή σχεδιασμό, με πεζά τα αρχικά γράμματα. Αλλά έχω πρόβλημα με τον Ευφυή Σχεδιασμό – με κεφαλαία – ως ένα κίνημα που θεωρείται ευρύτατα ως αντι-εξελικτικό.» Υπέδειξε ότι τελεολογικά επιχειρήματα, όπως το φαινομενικώς «ρυθμισμένο με ακρίβεια Σύμπαν», μπορούν να ληφθούν ως ενδείξεις, αλλά όχι ως αποδείξεις, για την ύπαρξη του Θεού. Είπε ότι «μια ικανοποιητική και σύμφωνη με την κοινή λογική ερμηνεία του κόσμου μας υποδεικνύει το σχεδιαστικό χέρι μιας υπερευφυΐας».Chris Floyd: «Eyes Wide Open: An Interview with Owen Gingerich», Science and Spirit

Αποδεχόμενος από την άλλη και την κοινή καταγωγή των ειδών, ο Γκίνγκεριτς ήταν ένας θεϊστής εξελικτικός. Συνεπώς δεν δεχόταν τον μεταφυσικό νατουραλισμό, γράφοντας ότι:

«Οι περισσότερες μεταλλάξεις είναι καταστροφικές, αλλά ίσως μερικές εμπνευσμένες να μην είναι. Μπορούν μεταλλάξεις να είναι εμπνευσμένες; Εδώ έγκειται ο ιδεολογικός υδροκρίτης, η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην αθεϊστική και στη θεϊστική εξέλιξη, και ειλικρινώς βρίσκεται πέρα από τα όρια της επιστήμης το να αποδείξει το ζήτημα υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς. Η επιστήμη δεν θα καταρρεύσει εάν μερικοί διακονούντες αυτή είναι πεπεισμένοι ότι σε μερικές περιπτώσεις υπήρξε δημιουργική συνεισφορά από έξω στη μακρά αλυσίδα της υπάρξεως των όντων.»Jonathan Witt: «Owen Gingerich Encourages Civil ID Debate» . Nov. 9, 2005

Τα πιστεύω του Γκίνγκεριτς είχαν κάποιες φορές επισύρει επικρίσεις από οπαδούς του δημιουργισμού που πιστεύουν ότι η Γη έχει ηλικία μικρότερη των 10.000 ετών. Ο επιστήμονας είχε αποκριθεί εν μέρει λέγοντας ότι «το μεγάλο υφαντό της επιστήμης είναι υφασμένο με το ερώτημα του πώς», ενώ η βιβλική αφήγηση και η θρησκευτική πίστη «εκφράζουν εντελώς διαφορετικά ερωτήματα: όχι το πώς, αλλά τα κίνητρα του Ποιος».

 Τιμητικές διακρίσεις 
 1984: Βραβείο εξαίρετης διδασκαλίας της ΦΒΚ των Κολεγίων Χάρβαρντ-Ράντκλιφ.
 2000: Βραβείο Doggett της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας για τις συνεισφορές του στην ιστορία της αστρονομίας.Owen Gingerich, Smithsonian Institution Libraries. Accessed Sept. 22, 2006
 2006: Βραβείο Ζυλ Ζανσέν της Αστρονομικής Εταιρείας της Γαλλίας.
 2009: Βραβείο Trotter του Πανεπιστημίου A&M του Τέξας.
 Ο αστεροειδής 2658 Γκίνγκεριτς, που ανακαλύφθηκε το 1980 από το προσωπικό του Αστεροσκοπείου του Χάρβαρντ, ονομάσθηκε έτσι προς τιμή του Όοουεν Τζέυ Γκίνγκεριτς.

 Προσωπική ζωή και θάνατος 
Ο Γκίνγκεριτς και η σύζυγός του Μίριαμ ήταν παντρεμένοι για περισσότερο από εξήντα χρόνια. Απέκτησαν μαζί τρεις γιους, τον Τζόναθαν, τον Μαρκ και τον Πέτρο, και τρία εγγόνια. Τους άρεσαν τα ταξίδια και η φωτογραφία. Ο Όοουεν Τζέυ Γκίνγκεριτς απεβίωσε στο Μπελμόντ της Μασαχουσέτης σε ηλικία 93 ετών.Owen Gingerich

 Εργογραφία 
 Επιλεγμένα βιβλία 
 με τον Robert S. Westman: The Wittich Connection: Conflict and Priority in Late Sixteenth-century Cosmology, American Philosophical Society, 1988, 
 The Great Copernicus Chase and other Adventures in Astronomical History, Cambridge University Press, 1992, ISBN 978-0-521-32688-9
 The Eye of Heaven: Ptolemy, Copernicus, Kepler, American Institute of Physics, Νέα Υόρκη 1993, ISBN 0-88318-863-5
 An annotated census of Copernicus' De revolutionibus (Nuremberg, 1543 and Basel, 1566), εκδ. Brill, Leiden 2002, ISBN 90-04-11466-1
 The Book Nobody Read: Chasing the Revolutions of Nicolaus Copernicus, εκδ. Walker, Νέα Υόρκη 2004, ISBN 0-8027-1415-3
 Ελληνική έκδοση: Στα ίχνη του Κοπέρνικου, μετάφρ. `Ελενα Πισσιά, Αθήνα 2005, ISBN 978-960-7990952
 God's Universe, Belnap Press, 2006, ISBN 0-674-02370-6
 God's Planet, Harvard University Press, 2014, ISBN 978-0-674-41710-6

 Επιλεγμένες εργασίες και άρθρα 
 1971: «The Harvard-Smithsonian Reference Atmosphere» (με τους R. Noyes, W. Kalkofen και Y. Cuny), Solar Physics, τόμ. 18, σσ. 347-365
 1972: «Johannes Kepler and the new astronomy», Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society, τόμ. 13, σσ. 346-360 (η διάλεξη George Darwin της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας
 1973: «From Copernicus to Kepler: Heliocentrism as Model and as Reality», Proceedings of the American Philosophical Society, τόμ. 117, σσ. 513-522 (Βραβείο John F. Lewis της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας)
 1974: «The astronomy and cosmology of Copernicus» στο Highlights in Astronomy της Διεθνούς Αστρονομικής Ενώσεως, επιμ. Γ. Κοντόπουλος, τόμ. 3, σσ. 67-85
 1975: «"Crisis" versus aesthetic in the Copernican revolution» στο Vistas in Astronomy, επιμ. A. Beer και K. Strand, τόμ. 17, σσ. 85-95
 1982: «The Galileo affair», Scientific American, τόμ. 246, σσ. 13-143
 1991: «Let there be light: Modern cosmogony and biblical creation» στο The World Treasury of Physics, Astronomy, and Mathematics, επιμ. Timothy Ferris, εκδ. Little, Brown & Company, Βοστώνη, σσ. 378-394 (δόθηκε ως διάλεξη σε 40 περιστάσεις)
 1999: «The return of the seagoing cowboy», The American Scholar, τόμ. 68, νο. 4 (φθινόπωρο), σσ. 71-82 (συγκαταλέχθηκε ως «αξιοσημείωτο δοκίμιο του 1999» από τα Best American Essays, 1999)
 2013: «Our imperiled world», The American Scholar, τόμ. 82, νο. 1 (χειμώνας), σσ. 44-50 (προφορική παρουσίαση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ)

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η ιστοσελίδα του Gingerich στο Χάρβαρντ, ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2006
 Τηλεοπτική συνέντευξη για «διάφορα κοσμικά ερωτήματα»
 Συνέντευξη στον Alan Macfarlane, 31 Αυγούστου 2008

Κατηγορία:Αμερικανοί αστρονόμοι
Κατηγορία:Ιστορικοί της επιστήμης
Κατηγορία:Κοσμολόγοι
Κατηγορία:Αμερικανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Αμερικανοί συλλέκτες βιβλίων και χειρόγραφων