Το ουράνιο τόξο (μυθιστόρημα)

Το ουράνιο τόξο (αγγλικός τίτλος: The Rainbow) είναι μυθιστόρημα του Βρετανού συγγραφέα Ντ. Χ. Λώρενς που δημοσιεύθηκε το 1915. Ο Λόρενς αφηγείται την ιστορία τριών γενεών μιας αγροτικής οικογένειας που ζει στην περιοχή του Νότιγχαμ. Το έργο εξερευνά τις περίπλοκες σεξουαλικές και ψυχολογικές σχέσεις ανθρώπων που ζουν σε έναν όλο και πιο βιομηχανοποιημένο κόσμο, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον αγώνα του ατόμου να επιβιώσει εντός των ασφυκτικών περιορισμών της αγγλικής κοινωνικής ζωής.

Λόγω της ρεαλιστικής απεικόνισης ερωτικών σχέσεων και της σεξουαλικής επιθυμίας, το μυθιστόρημα απαγορεύτηκε ως άσεμνο από τη βρετανική λογοκρισία λίγο μετά τη δημοσίευσή του. Σήμερα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα του συγγραφέα - δίπλα στα Γιοι και εραστές (1913) και Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι  (1928). Το 1999, ο αμερικανικός εκδοτικός οίκος Modern Library συμπεριέλαβε το Ουράνιο τόξο στον κατάλογο με τα 100 καλύτερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα.

Το μυθιστόρημα του Λώρενς Ερωτευμένες γυναίκες (1920) είναι η συνέχεια του Ουράνιου τόξου.

 Υπόθεση 
Το σκηνικό είναι ένα αγρόκτημα στην ευρύτερη περιοχή του Νότιγχαμ, η περίοδος δράσης εκτείνεται σε περίπου 65 χρόνια, από το 1840 έως το 1905, και παρουσιάζει τις αλλαγές των κοινωνικών συνθηκών στα πλαίσια της αυξανόμενης εκβιομηχάνισης της Βρετανίας. Ο πρώτος κεντρικός χαρακτήρας, ο Τομ Μπράνγκγουεν, είναι ένας αγρότης του οποίου η εμπειρία από τον κόσμο περιορίζεται στην περιοχή που ζει από τη γέννησή του, ενώ η εγγονή του σπουδάζει στο πανεπιστήμιο και γίνεται δασκάλα στον προοδευτικά αστικοποιημένο, καπιταλιστικό και βιομηχανικό κόσμο.

Το μυθιστόρημα ξεκινά με τον γάμο του νεαρού Τομ Μπράνγκγουεν με τη Λύντια Λένσκι, μια νεαρή Πολωνή χήρα. Ο Τομ αγαπά τη Λύντια βαθιά, αλλά οι πολιτισμικές διαφορές τους και οι ανασφάλειες του Τομ δημιουργούν προβλήματα. Η Λύντια, που δεν έχει χάσει μόνο τον πρώτο της σύζυγο αλλά και δύο παιδιά, ταλαντεύεται ανάμεσα στην επιθυμία για τρυφερότητα και στον φόβο της εκ νέου απώλειας. Ο γάμος αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολος.

Το δεύτερο μέρος του μυθιστορήματος αφηγείται τη ζωή της Άννας Λένσκι, κόρης της Λύντιας από τον πρώτο της γάμο. Η Άννα παντρεύεται τον ανιψιό του Τομ, Γουίλ Μπράνγκουεν. Αυτός ο γάμος είναι επίσης δύσκολος. Η Άννα είναι κακομαθημένη και ανώριμη, θέλει να γίνει το επίκεντρο της ζωής του. Η Άννα απομακρύνεται συνεχώς από αυτόν και ο Γουίλ, ο οποίος είναι στην πραγματικότητα ήρεμος άνθρωπος, οδηγείται σε εκρήξεις και σκληρότητας. Παρ' όλα αυτά, αποκτούν εννέα παιδιά.

Το τελευταίο και πιο εκτεταμένο (και σκανδαλώδες) μέρος του βιβλίου αναφέρεται στην ιστορία της Ούρσουλας Μπράνγκγουεν, της μεγαλύτερης κόρης του ζευγαριού και τον αγώνα της να βρει ικανοποίηση για την παθιασμένη πνευματική και αισθησιακή της φύση αντιστεκόμενη στα όρια της ολοένα και πιο υλιστικής και συντηρητικής κοινωνίας γύρω της. Βιώνει μια ομόφυλη σχέση με μια δασκάλα της και έναν παθιασμένο αλλά τελικά καταδικασμένο έρωτα με τον Άντον Σκρεμπένσκι, έναν Βρετανό στρατιώτη με πολωνική καταγωγή. Στο τέλος του βιβλίου, έχοντας αποτύχει να βρει την ολοκλήρωσή της στις σεξουαλικές συναναστροφές, βλέπει το όραμα ενός ουράνιου τόξου που δεσπόζει πάνω από τη Γη και υπόσχεται μια νέα αυγή για την ανθρωπότητα.

 Λογοκρισία 
Ο ρεαλιστικός τρόπος της αντιμετώπισης της σεξουαλικής επιθυμίας και της δύναμης που ασκεί στις σχέσεις ως φυσική αλλά και πνευματική δύναμη της ζωής, οδήγησε να διωχθεί το βιβλίο για άσεμνο χαρακτήρα. Η δίκη έγινε στις 13 Νοεμβρίου 1915, ο δικαστής που έκρινε την υπόθεση το θεώρησε αποκρουστικό έργο, αποκαλώντας το απόλυτη βρομιά, προσθέτοντας ότι δεν τολμούσε να σκεφτεί τι ζημιά θα μπορούσε να προκαλέσει ένα τέτοιο βιβλίο. Έτσι, όλα τα αντίγραφα που ήταν ακόμη σε κυκλοφορία  κατασχέθηκαν και καταστράφηκαν. Μετά την απαγόρευση, δεν ήταν διαθέσιμο στη Μ. Βρετανία για 11 χρόνια, έως το 1924, αν και κυκλοφορούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες.

 Διασκευές 

 1988: The Rainbow, βρετανική τηλεοπτική σειρά τριών επεισοδίων του BBC σε σκηνοθεσία Στιούαρτ Μπερτζ.
 1989: The Rainbow, βρετανική κινηματογραφική ταινία σε σκηνοθεσία Κεν Ράσελ.

 Μετάφραση στα ελληνικά 

 Το ουράνιο τόξο, μτφ. Μάκης Βαϊνάς, εκδ. Κριτική, 1994

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Βρετανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ερωτικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν τηλεοπτικές σειρές