Γουίλφρεντ Όουεν

Ο Γουίλφρεντ Όουεν (αγγλικά: Wilfred Edward Salter Owen) (1893  - 1918) ήταν Άγγλος ποιητής και στρατιωτικός. Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ποιητές του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Τα συγκλονιστικά ποιήματά του αναφέρονται στη φρίκη των χαρακωμάτων και στον πόλεμο αερίων με διάχυτο αντιπολεμικό κλίμα, που ήταν σε αντίθετη με την κοινή αντίληψη για τον πόλεμο εκείνη την εποχή και με τα πατριωτικά ποιήματα που γράφτηκαν από ποιητές όπως ο  Ρούπερτ Μπρουκ. Τα περισσότερα έργα του δημοσιεύθηκαν μετά θάνατον. Ο Όουεν σκοτώθηκε στο πεδίο της μάχης στις 4 Νοεμβρίου 1918, μια εβδομάδα πριν από το τέλος του πολέμου, σε ηλικία 25 ετών.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Ο Όουεν γεννήθηκε στο Όσβεστρι, στη βορειοδυτική Αγγλία, το 1893 και ήταν το μεγαλύτερο από τέσσερα παιδιά μιας οικογένειας αγγλοουαλικής καταγωγής. Ο πατέρας του ήταν εργάτης σιδηροδρόμων και η οικογένεια ζούσε σε ένα πλούσιο σπίτι που ανήκε στον παππού του. Μετά τον θάνατό του το 1897, εγκαταστάθηκαν σε μια φτωχή συνοικία του Μπίρκενχεντ. Ο Όουεν έλαβε Αγγλικανική εκπαίδευση σε προτεσταντικά σχολεία. Οι πρώτες επιρροές στην εφηβεία του περιλαμβάνουν τον Τζον Κητς, τον Πέρσι Σέλλεϋ, και, όπως με πολλούς συγχρόνους του, τη Βίβλο.

Λίγο μετά τη βασική του εκπαίδευση, ο Όουεν εγγράφτηκε στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου, όπου για να εξασφαλίσει τη διαμονή του εργαζόταν ως βοηθός εφημέριου και ασκούμενος σε σχολείο καθώς τα αποτελέσματα των εξετάσεών του δεν ήταν αρκετά καλά για υποτροφία. Στη συνέχεια σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ Παλαιά Αγγλικά. Το 1913, λόγω ασθένειας, εγκατέλειψε τις σπουδές του και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Γαλλία, όπου εργάστηκε ως καθηγητής αγγλικών στο Μπορντώ ενώ παράλληλα προετοίμαζε το βιβλίο Ελάσσονα ποιήματα, σε ελάσσονες τόνους, ενός ελάσσονα ποιητή, που δεν δημοσίευσε ποτέ.

 Στον πόλεμο 
μικρογραφία|250x250εσ|Μονοπάτια της δόξας, πίνακας του Κρίστοφερ Νέβινσον, 1917|αριστερά
Το 1915 ο Όουεν κατατάχθηκε εθελοντικά στον βρετανικό στρατό. Στη Βόρεια Γαλλία, το τάγμα του υπέφερε απίστευτες σωματικές στερήσεις που προκλήθηκαν από το κρύο και το χιόνι σε συνδυασμό με τους σφοδρούς βομβαρδισμούς και τις τεράστιες απώλειες στα χαρακώματα, εμπειρίες που τον ωρίμασαν. Τον Ιούνιο του 1917 τραυματίστηκε και επαναπατρίστηκε στο νοσοκομείο του Εδιμβούργου για θεραπεία. Ενώ ανάρρωνε εκεί, γνώρισε και επηρεάστηκε από τον ποιητή Ζίγκφριντ Σασούν, ο οποίος συμμεριζόταν τα συναισθήματά του για τον πόλεμο και ενδιαφέρθηκε για τη δουλειά του. Η ανάγνωση των ποιημάτων του Σασούν και οι συζητήσεις τους έφεραν επανάσταση στο ύφος του Όουεν και στην αντίληψή του για την ποίηση.

Τον Ιούλιο του 1918, ο Όουεν επέστρεψε στη Γαλλία ως διοικητής λόχου, αν και είχε τη δυνατότητα να παραμείνει στην υπηρεσία στην Αγγλία. Η απόφασή του βασίστηκε στην παραμονή του Σασούν στην Αγγλία, ο οποίος λόγω τραυμάτων κηρύχθηκε ανίκανος για υπηρεσία μέχρι το τέλος του πολέμου. Ο Όουεν θεώρησε ως πατριωτικό του καθήκον να πάρει τη θέση του φίλου του στο μέτωπο για να μαρτυρήσει τις φρικαλεότητες του πολέμου. Ο Σασούν, με τον οποίο διατηρούσαν ομοφυλοφιλική σχέση, αντιτάχθηκε έντονα σε αυτό το σχέδιο και απείλησε να μαχαιρώσει τον Όουεν στο πόδι αν προσπαθούσε να καταταγεί. Έτσι ο Όουεν δεν ενημέρωσε τον φίλο του παρά μόνο όταν είχε ήδη φύγει για τη Γαλλία.

Αφού επέστρεψε στο μέτωπο, τον Οκτώβριο 1918 παρασημοφορήθηκε με τον Στρατιωτικό Σταυρό για αξιόλογη υπηρεσία και γενναιότητα στη μάχη. Σκοτώθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1918 κατά τη διάρκεια εφόδου στην πόλη Ορς (Ω-ντε-Φρανς), μια εβδομάδα πριν από την Ημέρα της Ανακωχής. Όταν η είδηση του θανάτου του έφτασε στη μητέρα του, οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούσαν για την ειρηνευτική συμφωνία.

 Ποιητικό έργο 
μικρογραφία|Κοινοτικό νεκροταφείο της Ορς: επιτύμβια στήλη του Γουίλφρεντ Όουεν
Ο Όουεν θεωρείται κορυφαίος ποιητής του πολέμου στην αγγλική λογοτεχνία. Μέχρι το 1917, είχε αναπτύξει τις δεξιότητές του στη στιχουργική, την τεχνική του ως ποιητής και την εκτίμησή του για την ποίηση άλλων αλλά η τεχνοτροπία και η θεματική του άλλαξαν σημαντικά το 1917: Τα ποιήματα που έγραψε μετά τον Ιανουάριο του 1917 διαπνέονται από αγανάκτηση για τις ωμότητες του πολέμου και τις εκατόμβες των θυμάτων και διακρίνονται από σπάνια περιγραφική δύναμη. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας στο νοσοκομείο, ο γιατρός του τον ενθάρρυνε να επεξεργαστεί μέσω της ποίησης τις εμπειρίες του και ειδικά τους εφιάλτες του. Ο Σασούν τον στήριξε και του έδειξε τις εκφραστικές δυνατότητες της ποίησης. Έτσι, συνέθεσε σχεδόν όλα τα ποιήματά του σε λίγο περισσότερο από ένα χρόνο, από τον Αύγουστο του 1917 έως τον Σεπτέμβριο του 1918.

Είναι επίσης σημαντικοί οι πειραματισμοί του στην τεχνική της παρήχησης, που είχαν ιδιαίτερη επιρροή στην ποίηση της δεκαετίας του 1930, στην εποχή του Μοντερνισμού.

Το 1920, τα ποιήματά του εκδόθηκαν μεταθανάτια από τον Σασούν σε ένα τόμο: Ποιήματα, που περιέχει την πιο συγκινητική και σπαρακτική αγγλική ποίηση της εποχής του πολέμου. Τα Άπαντά του, που επιμελήθηκε ο Νταίυ-Λιούις, δημοσιεύτηκαν το 1964. Οι επιστολές του, με επιμέλεια του μικρότερου αδελφού του Χάρολντ Όουεν και του Τζον Μπελ, δημοσιεύτηκαν το 1967.

Ο αδελφός του Χάρολντ Όουεν έγραψε επίσης τη βιογραφία του Όουεν με τίτλο Ταξίδι από το σκοτάδι, (1963-65) στην οποία προσπάθησε να συγκαλύψει τον σεξουαλικό προσανατολισμό του αδελφού του και αφαίρεσε προσβλητικά, κατά τη γνώμη του, αποσπάσματα από τις επιστολές και το ημερολόγιο του ποιητή.

Το μουσικό έργο Πολεμικό ρέκβιεμ που γράφτηκε από τον Μπέντζαμιν Μπρίτεν το 1961 βασίζεται σε εννέα ποιήματα του Όουεν.

   Παραπομπές 


Κατηγορία:Άγγλοι ποιητές