Ευφωνία

Οι ευφωνίες είναι πουλιά του γένους Euphonia, μιας ομάδας νεοτροπικών ωδικών πτηνών που ανήκει στην οικογένεια του σπίνου, τις σπιζίδες. Μαζί με τις χλωροφωνίες συναποτελούν την ομώνυμη υποοικογένεια ευφωνιίνες. Η ονομασία του γένους, από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις εὖ και φωνή, οφείλεται στο ευχάριστο κελάηδημα των πουλιών αυτών.

Οι περισσότερες αρσενικές ευφωνίες έχουν χρώμα σκούρο μπλε στο επάνω μέρος του σώματος και ζωηρό κίτρινο στο κάτω. Πολλές έχουν ωχρά εμπρόσθια μέρη κεφαλής και λευκό το κάτω μέρος της ουράς, που δίνει χρωματική αντίθεση με τα προηγούμενα χρώματα. Μερικά έχουν γαλάζιες κηλίδες στην κεφαλή και κάτω μέρος σώματος που τείνει προς το πορτοκαλί. Τα θηλυκά έχουν πολύ λιγότερο έντονα χρώματα, με το λαδί πράσινο να κυριαρχεί σε όλο το σώμα. Το συνολικό μήκος τους κυμαίνεται από 9 έως 11 εκατοστά. Τρέφονται με μικρούς καρπούς, ιδίως της οικογένειας φυτών Loranthaceae. Κάποια είδη ίσως τρώνε και μερικά έντομα.

Οι ευφωνίες θεωρούνταν κάποτε μέλη της μεγάλης οικογένειας Thraupidae. Το γένος Euphonia ορίσθηκε το έτος 1806 από τον Γάλλο ζωολόγο Ανσέλμ Γκαετάν Ντεμαρέ στο έργο του Histoire naturelle des tangaras, des manakins et des todiers, με βάση το είδος Euphonia minuta. Μια μοριακή φυλογενετική μελέτη (εξέταση DNA) των σπιζιδών που δημοσιεύθηκε το 2012 περιελάμβανε εννέα είδη του γένους Euphonia και ένα του γένους Chlorophonia, τη χλωροφωνία την κυανή. Το κλαδόγραμμα που προέκυψε έδειξε ότι η χλωροφωνία η κυανή περιεχόταν στον κλάδο των ευφωνιών.

Μια ταξινομική ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2020 έδειξε ότι το γένος Euphonia είναι παραφυλετικό ως προς το Chlorophonia. Οι συντάκτες της αναλύσεως πρότειναν έτσι την αναβίωση του γένους Cyanophonia, που είχε εισαχθεί το 1851 από τον Charles Lucien Bonaparte. Μια άλλη, απλούστερη οδός για την άρση της παραφυλετικότητας θα ήταν η μετακίνηση τριών ειδών (Euphonia musica, Euphonia cyanocephala και Euphonia elegantissima) στο γένος Chlorophonia, και αυτή η οδός ακολουθήθηκε από τη Διεθνή Ένωση Ορνιθολόγων.

 Κατάλογος ειδών 
Με βάση τα παραπάνω, σήμερα θεωρείται ότι το γένος Euphonia περιλαμβάνει τα εξής 24 είδη:

 Εικόνα  Κοινή ονομασία  Επιστημονική ονομασία  Γεωγραφική κατανομή120px  Ευφωνία της Τζαμάικα  Euphonia jamaica  Τζαμάικαframeless|120x120pxΠορτοκαλοκόρυφη ευφωνίαEuphonia saturata Κολομβία, Εκουαδόρ και Περού120px Ευφωνία η μολυβδόχρωμη  Euphonia plumbea Βραζιλία, Κολομβία, Γαλλική Γουιάνα, Γουιάνα, Περού, Σουρινάμ και Βενεζουέλα120pxΕυφωνία με μοβ λαιμόEuphonia chloroticaΑργεντινή, Βολιβία, Βραζιλία, Κολομβία, Εκουαδόρ, Γαλλική Γουιάνα, Γουιάνα, Παραγουάη, Περού, Σουρινάμ, Ουρουγουάη και Βενεζουέλαframeless|120x120pxΕυφωνία του FinschEuphonia finschiΒραζιλία, Γαλλική Γουιάνα, Γουιάνα, Σουρινάμ και ανατολική Βενεζουέλα120pxΒελουδόστηθη ευφωνίαEuphonia concinnaΚολομβία120pxΕυφωνία του ΤρινιντάντEuphonia trinitatisΚολομβία, Τρινιντάντ και Tομπάγκο και Βενεζουέλαframeless|120x120pxΕυφωνία του δυτικού ΜεξικούEuphonia godmaniΜεξικό120px Ευφωνία των θάμνων Euphonia affinis Μπελίζ, Γουατεμάλα, Ονδούρα, Νικαράγουα και χαμηλές περιοχές της Κόστα Ρίκα προς τον Ατλαντικό120px Κιτρινοκόρυφη ευφωνία Euphonia luteicapilla  Κόστα Ρίκα, Νικαράγουα και Παναμάς120pxΛευκοπρόσωπη ευφωνία Euphonia chrysopasta Βολιβία, Βραζιλία, Κολομβία, Εκουαδόρ, Γαλλική Γουιάνα, Γουιάνα, Περού, Σουρινάμ και Βενεζουέλα frameless|120x120pxΕυφωνία η μικρή Euphonia minuta Νότιο Μεξικό και από εκεί κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού μέχρι το βορειοδυτικό Εκουαδόρ. Ανατολικότερα στη Νότια Αμερική στη Βραζιλία μέχρι τη νότια Βολιβία. 120px Ευφωνία με πράσινο σαγόνι  Euphonia chalybea  Βορειοανατολική Αργεντινή, Βραζιλία και Παραγουάη 120px Ευφωνία η ιώδης  Euphonia violacea  Τρινιντάντ και Tομπάγκο, ανατολική Βενεζουέλα μέχρι νότια στην Παραγουάη και τη βορειοανατολική Αργεντινή120px  Κιτρινόλαιμη ευφωνία  Euphonia hirundinacea  Από το Μπελίζ μέχρι τον δυτικό Παναμά120px  Παχύρραμφη ευφωνία  Euphonia laniirostris  Βολιβία, Βραζιλία, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Εκουαδόρ, Παναμάς, Περού και Βενεζουέλα120px Ευφωνία η κηλιδοστεφής  Euphonia imitans  Κόστα Ρίκα και Παναμάς120pxΕυφωνία του ΓκουλντEuphonia gouldi Νότιο Μεξικό έως δυτικό Παναμά120px  Ευφωνία με πυρρή κοιλιά  Euphonia fulvicrissa  Κολομβία120px   Πυρροκέφαλη ευφωνία  Euphonia anneae  Κολομβία, Κόστα Ρίκα και Παναμάς120pxΕυφωνία με πορτοκαλί κοιλιάEuphonia xanthogaster Βολιβία, Βραζιλία, Κολομβία, Εκουαδόρ, Γουιάνα, Παναμάς, Περού και Βενεζουέλα120px  Ορειχαλκοπράσινη ευφωνία  Euphonia mesochrysa  Βολιβία, Κολομβία, Εκουαδόρ, Περού 120px Ευφωνία η χρυσόπλευρη  Euphonia cayennensis Βραζιλία, Γαλλική Γουιάνα, Γουιάνα, Σουρινάμ και ανατολική Βενεζουέλα120px  Ευφωνία η ερυθρογάστωρ  Euphonia rufiventris  Βολιβία, Βραζιλία, Κολομβία, Εκουαδόρ, Περού και Βενεζουέλα120px  Καστανή ευφωνία  Euphonia pectoralis  Αργεντινή, Βραζιλία και Παραγουάη

Παλαιότερα λογιζόταν ως είδος και η «μαυρόλαιμη ευφωνία» (Euphonia vittata), που σήμερα θεωρείται γενικώς ως ένα υβρίδιο μεταξύ της καστανής ευφωνίας και της ευφωνίας με πορτοκαλί κοιλιά.

Παραπομπές

Ευφωνια