Μονόγναθος

Ο μονόγναθος (λατινική και επιστημονική ονομασία Monognathus, από τις ελληνικές λέξεις μόνος και γνάθος) είναι γένος ψαριών που ανήκει στην τάξη των χελιών (εγχελυόμορφα). Αποτελεί το μοναδικό γένος σε δική του, ξεχωριστή οικογένεια, τις μονογναθίδες (Monognathidae). Πρόκειται για ψάρια που ζουν σε πολύ μεγάλα βάθη των ωκεανών, και για τον λόγο αυτόν ανακαλύφθηκαν μόλις τον 20ό αιώνα. Το στόμα τους, και ειδικότερα η κάτω γνάθος, είναι μεγάλο σε σχέση με το σώμα τους, ενώ η άνω γνάθος (τα οστά της γνάθου και της πρόγναθου) απουσιάζουν, χαρακτηριστικό στο οποίο το γένος οφείλει την ονομασία του.

Περιγραφή
Το ραχιαίο και το πρωκτικό πτερύγιο δεν διαθέτουν οστική υποστήριξη, ενώ τα θωρακικά πτερύγια απουσιάζουν. Το ρύγχος φέρει έναν κυνόδοντα που συνδέεται με αδένες, οι οποίοι είναι δηλητηριώδεις στους ενήλικες μονόγναθους. Οι μονόγναθοι ειναι σχεδόν τυφλοί, με υποτυπώδεις οφθαλμούς και μικρά οσφρητικά όργανα, αν και στο αρσενικό τα τελευταία είναι μεγαλύτερα, ίσως για να ανιχνεύει με την όσφρηση το ταίρι του.

Τα είδη του μονόγναθου έχουν μήκος που κυμαίνεται συνήθως από 4 μέχρι 10 εκατοστά, με το μέγιστο καταγεγραμμένο μήκος να είναι 15,9 εκατοστά.

Ενδιαίτημα
Οι μονόγναθοι συναντώνται σε βάθη μεγαλύτερα των 2 χιλιάδων μέτρων, σε όλους τους ωκεανούς της Γης.Rainer Froese και Daniel Pauly (επιμ.): «Monognathidae» στη FishBase, Ιούνιος 2011

Είδη
Μέχρι σήμερα αναγνωρίζονται γενικώς 15 είδη στο γένος  Monognathus, τα εξής:

 Monognathus ahlstromi, Raju, 1974
 Monognathus berteli, J.G. Nielsen & Hartel, 1996
 Monognathus bertini, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus boehlkei, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus bruuni, Bertin, 1936
 Monognathus herringi, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus isaacsi, Raju, 1974
 Monognathus jesperseni, Bertin, 1936
 Monognathus jesse, Raju, 1974
 Monognathus nigeli, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus ozawai, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus rajui, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus rosenblatti, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus smithi, Bertelsen & J.G. Nielsen, 1987
 Monognathus taningi, Bertin, 1936

Παραπομπές

Μονογναθος