Κοΐτσι Τανάκα

Ο Κοΐτσι Τανάκα (ιαπωνικά: 田中 耕一, Tanaka Kōichi, γεννήθηκε στις 3 Αυγούστου 1959) είναι Ιάπωνας ηλεκτρολόγος μηχανικός, ο οποίος μοιράστηκε το Βραβείο Νόμπελ Χημείας το 2002 για την ανάπτυξη μιας νέας μεθόδου για φασματομετρικές αναλύσεις βιολογικών μακρομορίων με τον Τζον Μπένετ Φεν και τον Κουρτ Βύντριχ (ο τελευταίος για την εργασία του στη φασματοσκοπία NMR).

Νεαρή ηλικία και εκπαίδευση
Ο Τανάκα γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Τογιάμα της Ιαπωνίας, η βιολογική του μητέρα πέθανε ένα μήνα μετά τη γέννησή του. Αφού μεγάλωσε σπούδασε και  αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Τοχόκου με πτυχίο ηλεκτρολόγου μηχανικού το 1983, στη συνέχεια εντάχθηκε στην Εταιρία Shimadzu, όπου ασχολήθηκε με την ανάπτυξη φασματογράφων μάζας.

Μαλακή εκρόφηση με λέιζερ
Για αναλύσεις φασματομετρίας μάζας ενός μακρομορίου, όπως μια πρωτεΐνη, ο αναλύτης πρέπει να ιονιστεί και να εξατμιστεί με ακτινοβολία λέιζερ. Το πρόβλημα είναι ότι η άμεση ακτινοβόληση ενός έντονου παλμού λέιζερ σε ένα μακρομόριο προκαλεί διάσπαση του αναλύτη σε μικροσκοπικά θραύσματα και απώλεια της δομής του. Τον Φεβρουάριο του 1985, ο Τανάκα διαπίστωσε ότι με τη χρήση ενός μείγματος εξαιρετικά λεπτόκοκκης μεταλλικής σκόνης σε γλυκερίνη ως μήτρα, ένας αναλύτης μπορεί να ιονιστεί χωρίς να χάσει τη δομή του. Η εργασία του κατατέθηκε ως αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1985 και μετά τη δημοσιοποίηση της αίτησης για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αναφέρθηκε στο ετήσιο συνέδριο της Εταιρείας Φασματομετρίας Μάζας της Ιαπωνίας που πραγματοποιήθηκε στο Κιότο, τον Μάιο του 1987 και έγινε γνωστή ως μαλακή εκρόφηση με λέιζερ (SLD).

Ωστόσο, υπήρξαν κάποιες επικρίσεις σχετικά με τη βράβευσή του, οι οποίες ανέφεραν ότι η συμβολή δύο Γερμανών επιστημόνων, του Φραντς Χίλενκαμπ και του Μίχαελ Κάρας, ήταν επίσης αρκετά σημαντική για να μην απορριφθεί, και ως εκ τούτου θα έπρεπε να συμπεριληφθούν και αυτοί ως βραβευθέντες. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ανέφεραν για πρώτη φορά το 1985 μια μέθοδο, με υψηλότερη ευαισθησία χρησιμοποιώντας μια μικρή οργανική ένωση ως μήτρα, την οποία ονόμασαν MALDI (εκρόφηση/ιονισμός με λέιζερ υποβοηθούμενη από μήτρα). Επίσης, η SLD του Τανάκα δεν χρησιμοποιείται σήμερα για την ανάλυση βιομορίων, ενώ η MALDI χρησιμοποιείται ευρέως στα ερευνητικά εργαστήρια φασματομετρίας μάζας. Ωστόσο, ενώ το MALDI αναπτύχθηκε πριν από το SLD, δεν χρησιμοποιήθηκε για τον ιονισμό πρωτεϊνών παρά μόνο μετά την έκθεση του Τανάκα.

Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις
Την ίδια χρονιά που απέσπασε το βραβείο Νόμπελ (2002), ο Τανάκα τιμήθηκε ως πρόσωπο ιδιαίτερης πολιτιστικής αξίας και του απονεμήθηκε επίσης το ιαπωνικό πολιτιστικό παράσημο 田中耕一. In: デジタル版 日本人名大辞典+Plus bei kotobank.jp. Abgerufen am 18. Juli 2012 (japanisch).. Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Τοχόκου και, το 1989, του απονεμήθηκε το βραβείο της Ιαπωνικής Εταιρείας Φασματομετρίας Μάζας και, το 2003, ειδικό βραβείο από την ίδια εταιρεία. Το 2006, έγινε μέλος της Ιαπωνικής Ακαδημίας.
Το 2009 έγινε επισκέπτης καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Τόκιο.

1989 - Βραβείο της Εταιρείας Φασματομετρίας Μάζας της Ιαπωνίας
2002 - Βραβείο Νόμπελ Χημείας
2002 - Τάγμα Πολιτισμού
2002 - Πρόσωπο Πολιτιστικής Αξίας
2002 - Επίτιµος διδάκτορας του Πανεπιστηµίου του Τοχόκου 
2003 - Επίτιμη υπηκοότητα του νομού Τογιάμα
2003 - Ειδικό βραβείο της Ιαπωνικής Εταιρείας Φασματομετρίας Μάζας
2006 - Μέλος της Ιαπωνικής Ακαδημίας

Βιβλιογραφία
 Solvent-free Organic Synthesis - Koichi Tanaka
 The Encyclopedia of Mass Spectrometry: Volume 9: Historical Perspectives

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Nobel Prize Announcement (Shimadzu Corporation)
 Tanaka Nobel Prize lecture
 Koichi Tanaka



Κατηγορία:Φυσικοχημικοί
Κατηγορία:Ιάπωνες επιστήμονες
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Νόμπελ Χημείας