Ιερά Μητρόπολις Βιζύης

Η Ιερά Μητρόπολις Βιζύης είναι μια επαρχία (Μητρόπολη) του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με έδρα ιστορικά την Βιζύη. 

Η επισκοπή υπήρχε έως το 1923 με έδρα της την Βιζύη. Ο τίτλος του Βιζύης, Υπερτίμου και Εξάρχου Μαύρης Θαλάσσης αποδίδεται πλέον σε τιτουλάριους επισκόπους του Πατριαρχείου.

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Βιζύη βρίσκεται 140 χλμ βορειοδυτικά της Κωνσταντινούπολης. Ιδρύθηκε μετά την καταστροφή της οχυρωμένης αρχαίας θρακικής πόλεως των Κοτυδών, Δάματα, από τον στρατηγό του Λυσιμάχου, Βίζυ, ο οποίος της έδωσε και το όνομά του. Η πόλη αναπτύχθηκε αρκετά και διέθετε λαμπρά κτήρια και ναούς. Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους έφτασε στο απόγειο της δόξας της, καθώς είχε εξαιρετικές σχέσεις με τη Ρώμη και διέθετε μάλιστα και δικό της Νομισματοκοπείο, το οποίο εξέδιδε περίτεχνα νομίσματα.

Τον Μάρτιο του 1453 κυριεύθηκε από τους Οθωμανούς, οι οποίοι κατεδάφισαν τα τείχη της και κατέστρεψαν σχεδόν όλους τους ναούς της, εκτός από το ναό της Αγίας Σοφίας και του Αγίου Νικολάου, που µετατράπηκαν σε τεµένη. Από τον Μάρτιο ως τον Ιούλιο του 1913 η περιοχή ήταν υπό βουλγαρική κατοχή, ενώ στις 14 Ιουλίου του 1920 κατελήφθη από τον ελληνικό στρατό και προσαρτήθηκε επισήμως στο Βασίλειο της Ελλάδας στις 28 Ιουλίου 1920. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την υπογραφή της Ανακωχής των Μουδανιών, τον Οκτώβριο του 1922 η περιοχή εκκενώθηκε από τον ελληνικό στρατό και με την ανταλλαγή πληθυσμών Ελλάδας-Τουρκίας και από τον Ορθόδοξο πληθυσμό της και παραδόθηκε στην Τουρκία στις 12 Νοεμβρίου 1922. Έκτοτε δεν υπάρχει καθόλου Ορθόδοξος πληθυσμός στα εδάφη της Μητρόπολης.

Η πόλη έγινε πολύ νωρίς επισκοπή, καθώς κατά την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο (325 μ.Χ.) αναφέρεται «Επίσκοπος της των Βιζυηνών πόλεως». Τον 9ο αιώνα υπήχθη στην Μητρόπολη Ηρακλείας. Τον 6ο αιώνα έγινε Αυτοκέφαλη Αρχιεπισκοπή και λίγο πριν τα μέσα του 14ου αιώνα αναβιβάστηκε σε Μητρόπολη. Τον 15ο αιώνα, μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Οθωμανούς, η Βιζύη περιέπεσε σε αφάνεια και η Μητρόπολη εξέλιπε. Αποκαταστάθηκε πριν το 1565 και το 1682 συγχωνεύτηκε με τη Μητρόπολη Μηδείας. Στις αρχές του 18ου αιώνα αναφέρονται και πάλι οι δύο Μητροπόλεις χωριστά, αλλά πριν το 1725 ξαναενώνονται και αναφέρονται ως «Ιερά Μητρόπολις Βιζύης και Μηδείας».

Η Μητρόπολη Βιζύης συνόρευε βόρεια με την Μητρόπολη Σηλύμνου (Σλίβεν) της Βουλγαρίας και την Μητρόπολη Σωζοαγαθουπόλεως ως το 1913, ανατολικά με τη Μαύρη Θάλασσα, νότια με τις Μητροπόλεις Ηρακλείας και Τυρολόης και δυτικά με τις Μητροπόλεις Αδριανουπόλεως και Σαράντα Εκκλησιών. 

Εκτός από τη Βιζύη και την Μήδεια (Kıyıköy), στις αρχές του 20ού αιώνα περιελάμβανε τις κοινότητες Χάσβουγα ή Άσμπουγα (Hasbuğa), Μαγκριώτισσα (Düzova), Μουσελήμ (Müsellim), Άγιος Γεώργιος (Evrenli), Τσακλή (Çakıllı), Κρυόνερο (Soğucak), Τοπτσί Κιοΐ (Topçuköy), Σοφίδες (Evrencik), Άγιος Ιωάννης (Akpınar), Πινακά (Küçükyayla), Σαρακήνα (Sergen), Ακτζετζίμ (Aksicim), Γιάτρος (Kızılağaç), Οργάζ (Kışlacık), Σεράγιον (Saray), Γιουβαλή (Yuvalı), Καβάκι ή Καβατζίκ (Kavacık), Σαμάκοβο (Demirköy), Τρουλιά (Hamdibey), Άγιος Στέφανος (Beğendik), Αχμέτ μπέη (Ahmetbey) και Τσιφλίκ Κιοΐ (Çiftlikköy).

Επισκοπικός κατάλογος
+  Όνομα  Έτη  Σημειώσεις Γεώργιος  ~ 325  συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο Παπιανός  ~ 325  ομοίως Ευπρέπιος  ~ 431  συμμετείχε στη Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο Λουκιανός ή Λουκάς  ~ 451 ~ 459  συμμετείχε στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο Ιωάννης  ~ 533  Θεόδωρος  ~ 553  συμμετείχε στην Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο Θεοδόσιος  650 ~ 656  Γεώργιος  ~ 680  Θεόδωρος  ~ 783 ~ 787  Μιχαήλ  ~ 869  Πέτρος  ~ 879  Εύθυμος  ~ 902  Νικήτας  ~ 1028  Λέων  ~ 1082 ~ 1084  Θεόδωρος 1156 – 1166  Ιωάννης  ~ 1170  Νικόλαος  1191 – 1192  Νικήτας  ~ 1192  Δημήτριος  πριν το 1200 – 1250  Ιωάννης  ~ 1260  Ιωάννης  πριν το 1278 – μετά τον Ιούνιο 1294  Νικόλαος  1327 – 1330  Προύσης, προεδρικώς Νεόφυτος  1350 – 1355  Ιωακείμ  ~ 1565  Διονύσιος  ~ 1567  α΄ θητεία Δανιήλ  1572 – 1578  Κύριλλος  ~ 1575(;)  Διονύσιος  1575 – 1578  β΄ θητεία Ιερεμίας  ~ 1578  Λαυρέντιος  ; – 1616  Άνθιμος  1 Ιουνίου 1616 ~ 1620  από Τυρολόης και Σερεντίου Δανιήλ  ~ 1621  Καλλίνικος  ~ 1623  Άνθιμος  ~ 1631  Δαμασκηνός  ~ 1631 ~ 1641  Χρύσανθος  ~ 1647  Γαβριήλ  ~ 1648  Γρηγόριος  1648 – 1654  Κοσμάς  ~ 1668 ~ 1674  Γρηγόριος ή Γεράσιμος  ~ 1674 – 1682 †  Ζαχαρίας  Σεπτέμβριος 1682 – 1708  Νικόλαος  ~ 1713  Ιωακείμ  1713 – 1720  Παρθένιος  ~ 1720  Ακάκιος  ~ 1723  Αγάπιος  ~ 1726  Μακάριος  ~ 1728, 1731 – 1736  Ιωαννίκιος  ~ 1738  Ιωακείμ  ~ 1744  Καλλίνικος  ~ 1747  Γεράσιμος  Ιούνιος 1748  Γεννάδιος  1749 – 1751  Γεράσιμος  1751 – 1752  Αγάπιος  1752 – 1762  Γεράσιμος  1762 – Φεβρουάριος 1783  κατόπιν Νικομηδείας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Παρθένιος  Φεβρουάριος 1783 – ;  Ιερώνυμος  ~ 1784  Παρθένιος  1784 – Ιούνιος 1792  καθαιρέθηκε Δανιήλ Β΄ (Πάντουβας)  Ιούνιος 1792 – 13 Αυγούστου 1813 †  από Σεβαστείας Νεόφυτος Β΄  Αύγουστος 1813 – 1816 †  Ιερεμίας (Ταυλάριος)  Αύγουστος 1816 – 9 Ιουνίου 1821  κατόπιν Δέρκων Ιωάσαφ (Μαρμαράς)  14 Ιουνίου 1821 – Αύγουστος 1826  κατόπιν Νύσσης, α΄ θητεία Ιωσήφ (Ζαμπέλης)  Αύγουστος 1826 – 28 Σεπτεμβρίου 1826  από Ελευθερουπόλεως, παραιτήθηκε, κατόπιν Νύσσης Ιωάσαφ (Μαρμαράς)  Οκτώβριος 1826 –  25 Σεπτεμβρίου 1830  από Νύσσης, β΄ θητεία, παραιτήθηκε Κοσμάς  Σεπτέμβριος 1830 – Αύγουστος 1837  από Προικοννήσου, κατόπιν Χίου Γρηγόριος (Κωνσταντινίδης)  Αύγουστος 1837 – 27 Σεπτεμβρίου 1855  από Χίου, κατόπιν εκ νέου Χίου Ματθαίος  29 Σεπτεμβρίου 1855 – 16 Αυγούστου 1862  επαύθη Πλάτων (Σκουλικίδης)  2 Μαρτίου 1863 – 27 Ιουλίου 1877 †  Κωνστάντιος (Σταυρίδης)  1 Αυγούστου 1877 – 17 Ιουλίου 1889 †  από Ελενουπόλεως Ιερόθεος (Δημητριάδης)  20 Αυγούστου 1899 – 3 Φεβρουαρίου 1900  κατόπιν Ρόδου Δωρόθεος (Χρηστίδης)  5 Φεβρουαρίου 1900 – 29 Ιανουαρίου 1904  από Βελεγράδων, κατόπιν Σωζοαγαθουπόλεως Νικόδημος (Κομνηνός ή Ανδρέου)  29 Ιανουαρίου 1904 – 19 Φεβρουαρίου 1908  από Βοδενών, κατόπιν Κώου Άνθιμος (Σαρίδης)  19 Φεβρουαρίου 1908 – 17 Νοεμβρίου 1922  από Μογλενών, κατόπιν Μαρωνείας Χριστοφόρος (Κνήτης)  4 Φεβρουαρίου 1928 – 7 Αυγούστου 1958 †  από Αυστραλίας Αθηναγόρας (Αναστασιάδης)  24 Ιανουαρίου 2024 – 1 Ιουλίου 2025 †  από Μεξικού

 Παραπομπές 

 Πηγές 




Βιζυης

Κατηγορία:Ανατολική Θράκη