Τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη (2003)

Το τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη συνέβη στις 13 Απριλίου 2003, λίγο πριν τις 19:30, όταν ένα υπεραστικό λεωφορείο που μετέφερε 49 μαθητές και 3 συνοδούς καθηγητές του Γενικού Λυκείου Μακροχωρίου Ημαθίας, επιστρέφοντας από σχολική εκδρομή στην Αθήνα, συγκρούστηκε, επί του 386ου χιλιομέτρου της Παλαιάς Εθνικής Οδού Αθηνών - Θεσσαλονίκης, στα Τέμπη, πλαγιομετωπικά με φορτηγό που μετέφερε ξυλεία από τον Προβατώνα Έβρου. Ο οδηγός του φορτηγού έχασε τον έλεγχο και βρέθηκε στο αντίθετο ρεύμα. Αν και ο οδηγός του λεωφορείου πρόλαβε να αποφύγει την απευθείας μετωπική σύγκρουση, το φορτηγό έφερε ένα ρυμουλκούμενο που μετέφερε φύλλα νοβοπάν, τα οποία απελευθερώθηκαν από τη σύγκρουση και μπήκαν μέσα στο λεωφορείο, κόβοντας στα δύο όλη την αριστερή πλευρά του. Αποτέλεσμα της σύγκρουσης, αλλά κυρίως της μετακίνησης του φορτίου του τρέιλερ του φορτηγού, ήταν να χάσουν τη ζωή τους 21 μαθητέςhttps://www.in.gr/2003/04/14/greece/sti-dimosiotita-ta-onomata-twn-21-nekrwn-mathitwn-sto-polynekro-dystyxima-sta-tempi/, να τραυματιστούν σοβαρά 4 που νοσηλεύτηκαν στην εντατική και οι υπόλοιποι να τραυματιστούν ελαφρά.

Αποτελεί το τέταρτο πολύνεκρο τροχαίο δυστύχημα στην ιστορία της Ελλάδας, μετα το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη (28 Φεβρουαρίου 2023 - 57 Νεκροι) , μετά τα Τζουμέρκα (22 Δεκεμβρίου 1958 - 29 νεκροί) και τον Καστανά Κιλκίς (14 Μαρτίου 1979 - 26 νεκροί). 

Η τραγωδία, άλλαξε τη νομοθεσία αναφορικά με τα πολύνεκρα τροχαία, την κυκλοφορία βαρέων και ρυμουλκούμενων οχημάτων και τις ώρες και ημέρες κυκλοφορίας τους.

 Αιτίες 
Ως βασικές αιτίες του δυστυχήματος έχουν καταγραφεί η κούραση του οδηγού, ο οποίος οδηγούσε περισσότερες από τις επιτρεπόμενες ώρες, η φθορά των ελαστικών του φορτηγού, η λανθασμένη πρόσδεση του φορτίου, το οποίο, σύμφωνα με το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων ήταν πέντε τόνους άνω του επιτρεπόμενου και τέλος η παλαιότητα του λεωφορείου που μετέφερε τους μαθητές, το οποίο έπρεπε να είχε αποσυρθεί από την κυκλοφορία. Ενδεχομένως τα δύο οχήματα κινούνταν με ταχύτητα άνω της επιτρεπόμενης, καθώς είχαν αφαιρέσει τον περιορισμό ταχύτητας από τους ταχογράφους τους.

Την περίοδο εκείνη, σε μεγάλο ποσοστό του οδικού δικτύου Αθήνας - Θεσσαλονίκης δεν υπήρχε διαχωριστικό διάζωμα μεταξύ των λωρίδων κυκλοφορίας, και μάλιστα στην κοιλάδα των Τεμπών λόγω της στενής και δύσκολης μορφολογίας της περιοχής το πλάτος της οδού γινόταν στενότερο, με μία μόλις λωρίδα κυκλοφορίας ανά ρεύμα. Σήμερα, το σημείο του δυστυχήματος, όπου υπάρχει αναμνηστική κατασκευή, βρίσκεται στην παλιά εθνική οδό Αθήνας - Θεσσαλονίκης, καθώς το έργο της παράκαμψης του επικίνδυνου σημείου ολοκληρώθηκε με την παράδοση της σήραγγας των Τεμπών τον Απρίλιο του 2017.

 Δίκη 
Η δίκη ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2005 με συνήγορο υπεράσπισης τον Αλέξη Κούγια και πρακτικά ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2010 στον Άρειο Πάγο Οι έξι καταδικασθέντες με απόφαση του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Λάρισας είχαν υποβάλει αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο, η οποία τελικά απορρίφθηκε. Τα αποτελέσματα της δικαστικής διαδικασίας ήταν η αθώωση του οδηγού του λεωφορείου, καταδίκη του οδηγού της νταλίκας Δημήτρη Ντόλα σε κάθειρξη 15 ετών, καταδίκη των συνιδιοκτητών της νταλίκας Φ. Καβελίδη και Αν. Καμέα σε κάθειρξη 14 ετών και 11 ετών αντίστοιχα, καταδίκη του γενικού διευθυντή της εταιρείας "Ακρίτας Α.Ε.", Δημήτρη Χαμπούρη, σε τετραετή φυλάκιση, καταδίκη του διευθυντή του εργοστασίου «Νοβοπάν», Πολυχρόνη Δαρδαμπούνη σε τετραετή φυλάκιση και καταδίκη του προϊσταμένου βάρδιας του εργοστασίου Μ. Αλεξάκη σε φυλάκιση 3 ετών.

Επιπλέον, η αστική αποζημίωση ορίστηκε από το πρωτοδικείο στο ποσό των 10 εκατομμυρίων ευρώ τον Ιούνιο του 2005, η οποία μειώθηκε στα 8,5 εκατομμύρια ευρώ, όταν η υπόθεση έκλεισε στον Άρειο Πάγο.

 Θύματα 
 Ευαγγελία Θ. Γάτου – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Αναστασία Π. Παυλίδου – Ετών 16 (Καβάσιλα)
 Περιστέρα Ι. Ουστά – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Γεωργία Δ. Τραπεζανλή – Ετών 16 (Νέα Νικομήδεια)
 Σταύρος Δ. Κανελλόπουλος – Ετών 15 (Μακροχώρι)
 Ηλίας Π. Τσολερίδης – Ετών 16 (Διαβατός)
 Παναγιώτης Κων. Μουρατίδης – Ετών 16 (Σταυρός)
 Ανδρέας Χ. Αθανασιάδης – Ετών 16 (Σταυρός)
 Χριστίνα Ε. Σταματέλλου – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Ιωάννης Κ. Τριανταφυλλίδης – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Βασίλειος Ν. Παπαδόπουλος – Ετών 16 (Ξεχασμένη)
 Ευανθία Κ. Ψαλίδα – Ετών 16 (Καβάσιλα)
 Δημήτριος Α. Κοσμίδης – Ετών 15 (Μακροχώρι)
 Κωνσταντίνος Α. Θαλαλαίος – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Γεσθημανή Ζ. Σταφυλίδου – Ετών 16 (Νέα Νικομήδεια)
 Σάββας Λ. Παναγιωτίδης – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Αθανάσιος Σ. Μαρκαντάρας – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Γιώργος Κ. Μήτσκας – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Ιωάννα Θ. Καστίδου – Ετών 16 (Καβάσιλα)
 Δημήτριος Θ. Σίγκας – Ετών 16 (Μακροχώρι)
 Όλγα Β. Αγγελίνα – Ετών 15 (Κουλούρα)

Στο σημείο του δυστυχήματος, υπάρχει οκτάγωνο μαρμάρινο μνημείο το οποίο φέρει πάνω του τις φωτογραφίες των 21 παιδιών, στη μέση γράφει την ημερομηνία «13 Απριλίου 2003» και από πάνω έχει ένα λουλούδι. Κάτω από το μνημείο, αναγράφεται η εξής επιγραφή: «Στο σημείο αυτό, με ευθύνη της Πολιτείας και στο βωμό του κέρδους, θυσιάστηκαν οι 21 μαθητές της Α' Τάξης του Λυκείου Μακροχωρίου Ημαθίας».

Επίσης, 750 μέτρα πιο πάνω από το σημείο του δυστυχήματος, υπάρχει ένας χώρος όπου χρησιμοποιείται και για υπαίθριο parking, που έχει μια μεγάλη πλάκα με τα ονόματα των 21 παιδιών και από κάτω γράφει «Έφυγαν 13 Απριλίου 2003». Στο συγκεκριμένο σημείο, τελείται κάθε 13 Απριλίου, Τρισάγιο στη μνήμη τους.

Από το 2016 και κάθε χρόνο, κοντά στην επέτειο του δυστυχήματος, διεξάγεται στο Μακροχώρι αγώνας δρόμου, με συμμετοχή ανθρώπων κάθε ηλικίας από όλη την Ελλάδα (Ενώ έχουν συμμετάσχει άνθρωποι και από άλλες χώρες, όπως η Αλβανία και η Βουλγαρία), ο οποίος ονομάζεται «Δρόμος 21 μαθητών», όπου στους συμμετέχοντες δίνονται αναμνηστικά μετάλλια και έπαθλα. Μία από τις πλατείες του χωριού μετονομάστηκε σε «Πλατεία 21 Μαθητών».

Το 2010, εγκαινιάστηκε η Δημοτική Βιβλιοθήκη Μακροχωρίου, η οποία είναι αφιερωμένη στη μνήμη των 21 αδικοχαμένων παιδιών.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Τέμπη: Είκοσι χρόνια από το δυστύχημα που πάγωσε το χρόνο και συγκλόνισε τη χώρα.
 13 Απριλίου 2003: Το πολύνεκρο τροχαίο στα Τέμπη - 21 μαθητές Λυκείου έχασαν τη ζωή τους.

Κατηγορία:Ατυχήµατα µέσων µεταφοράς στην Ελλάδα