Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης

Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE) είναι ο κοινοβουλευτικός βραχίονας της Συμβουλίου της Ευρώπης, ενός διεθνούς οργανισμού 46 Εθνών αφιερωμένου στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

Η Συνέλευση αποτελείται από 306 μέλη που προέρχονται από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης και συνεδριάζει τέσσερις φορές το χρόνο σε εβδομαδιαίες συνόδους ολομέλειας στο Στρασβούργο. 

Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης είναι, από τις 22 Ιανουαρίου 2024, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Θεόδωρος Ρουσόπουλος και Γενική Γραμματέας, με πενταετή θητεία, η  Δέσποινα Χατζηβασιλείου-Τσοβίλη, από τον Μάρτιο του 2021. Είναι επικεφαλής μιας πολυεθνικής γραμματείας 80 ατόμων με έδρα το Στρασβούργο και η πρώτη γυναίκα που κατέχει τη θέση από τη δημιουργία της Συνέλευσης το 1949, καθώς και το πρώτο πρόσωπο ελληνικής εθνικότητας.

Είναι ένα από τα δύο θεσμικά όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης, μαζί με την Επιτροπή Υπουργών, το εκτελεστικό όργανο που εκπροσωπεί τις κυβερνήσεις, με το οποίο διεξάγει συνεχή διάλογο. Ωστόσο, η Συνέλευση είναι αυτή που συνήθως θεωρείται ως ο «κινητήρας» του οργανισμού, ζητώντας από τις κυβερνήσεις να λογοδοτούν για ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πιέζοντας τα κράτη να διατηρήσουν δημοκρατικά πρότυπα, προτείνοντας νέες ιδέες και δημιουργώντας την ώθηση για μεταρρυθμίσεις.

Η Συνέλευση πραγματοποίησε την πρώτη της σύνοδο στο Στρασβούργο στις 10 Αυγούστου 1949, ενσαρκώνοντας εκείνη την εποχή τις ελπίδες πολλών Ευρωπαίων που, στον απόηχο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, είδαν την ευρωπαϊκή ενότητα ως τον καλύτερο τρόπο για να αποτρέψουν την επιστροφή στην καταστροφή του πολέμου, ένα «δίχτυ ασφαλείας» για την πρόληψη κατάφωρων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η φρίκη του Ολοκαυτώματος, και ένα δημοκρατικό ανάχωμα κατά της τυραννίας.

Μεταξύ των βασικών επιτευγμάτων της Συνέλευσης είναι:

 τερματισμός της θανατικής ποινής στην Ευρώπη απαιτώντας από τα νέα κράτη μέλη να σταματήσουν όλες τις εκτελέσεις,
 καθιστώντας τη δυνατή και παρέχοντας ένα σχέδιο για την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, 
 εκθέσεις υψηλού προφίλ που αποκαλύπτουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης,
 να βοηθήσει τις πρώην σοβιετικές χώρες να ασπαστούν τη δημοκρατία μετά το 1989,
 εμπνέοντας και βοηθώντας στη διαμόρφωση πολλών προοδευτικών νέων εθνικών νόμων  και
 βοηθώντας τα κράτη μέλη να ξεπεράσουν τις συγκρούσεις ή να επιτύχουν συναίνεση σε διχαστικά πολιτικά ή κοινωνικά ζητήματα.
 υιοθετώντας τη Ευρωπαϊκή σημαία και τον Ύμνο της Ευρώπης, που υιοθετήθηκαν αργότερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 Εξουσίες 

Σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης), η Συνέλευση δεν έχει την εξουσία να δημιουργεί δεσμευτικούς νόμους. Ωστόσο, μιλά εξ ονόματος 700 εκατομμυρίων Ευρωπαίων και έχει τη δύναμη να:

 απαιτεί δράση από τις 46 κυβερνήσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι οποίες – ενεργώντας μέσω του εκτελεστικού οργάνου του οργανισμού – πρέπει να απαντήσουν από κοινού
 διερευνά παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε οποιοδήποτε από τα κράτη μέλη
 ρωτάει πρωθυπουργούς και Αρχηγούς Κρατών για οποιοδήποτε θέμα
 στέλνει βουλευτές για να παρακολουθήσουν εκλογές και να μεσολαβήσουν για κρίσεις
 να καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους τα κράτη μπορούν να ενταχθούν στο Συμβούλιο της Ευρώπης, μέσω του δικαιώματος αρνησικυρίας του
 εμπνέει, προτείνει και βοηθά στη διαμόρφωση νέων εθνικών νόμων
 ζητήσει νομικές αξιολογήσεις των νόμων και των συνταγμάτων των κρατών μελών
 να επιβάλει κυρώσεις σε ένα κράτος μέλος προτείνοντας τον αποκλεισμό ή την αναστολή του

Σημαντικές καταστατικές λειτουργίες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης είναι η εκλογή των δικαστών του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, από κατάλογο τριών υποψηφίων που υποβλήθηκαν από τις κυβερνήσεις, καθώς και από τους κορυφαίους αξιωματούχους του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Γενικά, η Συνέλευση συνεδριάζει τέσσερις φορές το χρόνο στο Στρασβούργο στο Παλάτι της Ευρώπης για εβδομαδιαίες συνόδους ολομέλειας. Οι εννέα μόνιμες επιτροπές της Συνέλευσης συνεδριάζουν όλο το χρόνο για να προετοιμάσουν εκθέσεις και σχέδια ψηφισμάτων στους αντίστοιχους τομείς εμπειρογνωμοσύνης τους.

Η Συνέλευση καθορίζει τη δική της ημερήσια διάταξη, αλλά οι συζητήσεις και οι εκθέσεις της επικεντρώνονται κυρίως στους τρεις βασικούς καταστατικούς στόχους του Συμβουλίου της Ευρώπης, την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την προώθηση της Δημοκρατίας και την προάσπιση του κράτους δικαίου.

 Εκλογή δικαστών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 
Οι δικαστές του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εκλέγονται από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση από κατάλογο τριών υποψηφίων που έχουν προταθεί από κάθε κράτος μέλος που έχει επικυρώσει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα δικαιώματα του ανθρώπου. 20μελής επιτροπή αποτελούμενη από βουλευτές με νομική εμπειρία –σε συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών– εξετάζει όλους τους υποψηφίους για δικαστές στο Δικαστήριο και αξιολογεί τα βιογραφικά τους προτού υποβάλει συστάσεις στην ολομέλεια της Συνέλευσης, η οποία εκλέγει έναν δικαστή από κάθε επιλεγμένο κατάλογο σε μυστική ψηφοφορία.PACE creates a special committee for the election of judges to the European Court of Human Rights, 2014-06-24.Οι δικαστές εκλέγονται για περίοδο εννέα ετών και δεν μπορούν να επανεκλεγούν.

Μολονότι η Ευρωπαϊκή Συνέλευση δεν απαιτεί, από μόνη της, τα κράτη μέλη να υποβάλουν κατάλογο υποψηφίων πολλαπλών φύλο, σε ψήφισμα του 2004 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση αποφάσισε ότι «δεν θα εξετάσει τους καταλόγους υποψηφίων όπου η λίστα δεν περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν υποψήφιο κάθε φύλου» εκτός αν υπάρχουν εξαιρετικές περιστάσεις.Adelaide Remiche (2012-08-12), Election of the new Belgian Judge to the ECtHR: An all-male shortlist demonstrates a questionable commitment to gender equality Oxford Human Rights Hub, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ως αποτέλεσμα, περίπου το ένα τρίτο της τρέχουσας έδρας των 46 δικαστών είναι γυναίκες, γεγονός που καθιστά το Δικαστήριο ηγέτη μεταξύ των διεθνών δικαστηρίων για την ισότητα των φύλων.

 Καθήκοντα του Γενικού Γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης 
Σύμφωνα με τον Κανονισμό της Συνέλευσης, ο Γενικός Γραμματέας διασφαλίζει την εκπλήρωση της εντολής του ως κοινοβουλευτικού σκέλους του Συμβουλίου της Ευρώπης και διασφαλίζει την ορθή διεξαγωγή των κοινοβουλευτικών διαδικασιών.Rule 72 of the Rules of Procedure of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe, "Secretariat of the Parliamentary Assembly" Είναι επικεφαλής γραμματείας που βοηθά τα μέλη της Συνέλευσης – συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της – να εκτελούν τις εργασίες τους, να προετοιμάζουν εκθέσεις, να πραγματοποιούν συνεδριάσεις και να πραγματοποιούν επιτόπιες επισκέψεις.

Γλώσσες
Οι επίσημες γλώσσες του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι τα αγγλικά και τα γαλλικά, αλλά η Κοινοβουλευτική Συνέλευση χρησιμοποιεί επίσης τα γερμανικά και τα ιταλικά ως γλώσσες εργασίας.  Κάθε βουλευτής έχει ξεχωριστά ακουστικά και ένα γραφείο στο οποίο μπορεί να επιλέξει τη γλώσσα που θα ήθελε να ακούσει. Όταν οι ξένοι επισκέπτες επιθυμούν να μιλήσουν στη Συνέλευση σε γλώσσες άλλες από τις γλώσσες εργασίας της, καλούνται να φέρουν τους δικούς τους διερμηνείς.

 Συμμετέχοντες 
Η Συνέλευση έχει συνολικά 612 μέλη συνολικά-306 κύρια μέλη και 306 αναπληρωματικάThis number is fixed by article 26. - που διορίζονται ή εκλέγονται από τα κοινοβούλια κάθε κράτους-μέλους του Συμβουλίου της Ευρώπης. Οι αντιπροσωπείες πρέπει να αντικατοπτρίζουν την ισορροπία στο εθνικό κοινοβούλιο, επομένως να περιλαμβάνουν μέλη τόσο των κυβερνώντων κομμάτων όσο και της αντιπολίτευσης. Ο πληθυσμός κάθε χώρας καθορίζει τον αριθμό των αντιπροσώπων και τον αριθμό των ψήφων της. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το Συμβούλιο Υπουργών, το εκτελεστικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπου κάθε χώρα έχει μία ψήφο. Αν και δεν είναι τακτικά μέλη, τα κοινοβούλια της Κιργιζίας, της Ιορδανίας, του Μαρόκου και της Παλαιστίνης έχουν το καθεστώς «Εταίρος για τη Δημοκρατία» στη Συνέλευση – το οποίο επιτρέπει στις αντιπροσωπείες τους να συμμετέχουν στις εργασίες της Συνέλευσης, αλλά χωρίς δικαίωμα ψήφου – ενώ υπάρχουν, επίσης, παρατηρητές αντιπροσωπειών από τα κοινοβούλια του Καναδά, του Ισραήλ και του Μεξικού.

Τα έξοδα συμμετοχής στη Συνέλευση –κυρίως έξοδα μετακίνησης και διαμονής– βαρύνουν το εθνικό κοινοβούλιο της ενδιαφερόμενης αντιπροσωπείας. Τα λίγα μέλη που ορίζονται ως εισηγητές, όταν εκτελούν εργασίες για τη Συνέλευση, καλύπτονται από το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Μερικά αξιοσημείωτα πρώην μέλη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης περιλαμβάνουν:

 πρώην αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων όπως ο ηγέτης της Βρετανίας εν καιρώ πολέμου, Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Χέλμουτ Κολ, ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο πρώην πρόεδρος της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιουλ, ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου, Γλαύκος Κληρίδης, ο πρώην πρόεδρος της Φινλανδίας, Τάργια Χαλόνεν, ο πρώην πρόεδρος της Γεωργίας, Μιχαήλ Σαακασβίλι, ο πρώην πρόεδρος της Αλβανίας, Σαλί Μπερίσα και πολλοί άλλοι.
 ο Ντικ Μαρτι (Ελβετία), διορίστηκε στα τέλη του 2005 ως εισηγητής για τη διερεύνηση του σκανδάλου της CIA περί έκτακτων παραδόσεων και κλοπής οργάνων στο Κοσσυφοπέδιο από τον Απελευθερωτικό Στρατό του Κοσσυφοπεδίου από τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, το 1998–2001
 Ορισμένες κορυφαίες βρετανικές πολιτικές προσωπικότητες, όπως ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Τζον Πρέσκοτ, ο πρώην ηγέτης των Φιλελευθέρων Δημοκρατών, Τσαρλς Κένεντι, ο πρώην ηγέτης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν και ο πρώην πρωθυπουργός της Σκωτίας, Άλεξ Σάλμοντ.
 Ο Marcello Dell'Utri (Ιταλία), καταδικάστηκε για συνέργεια σε συνωμοσία με τη μαφία (ιταλικά: concorso in associazione mafiosa), ένα έγκλημα για το οποίο κρίθηκε ένοχος κατόπιν έφεσης και καταδικάστηκε σε 7 χρόνια το 2010.
 ο Σκωτσέζος στρατιώτης, τυχοδιώκτης, συγγραφέας και βουλευτής, Φιτζρόι ΜακΛίν (Ηνωμένο Βασίλειο), συγγραφέας των αυτοβιογραφικών απομνημονευμάτων και ταξιδιωτικών βιβλίων Ανατολικές Προσεγγίσεις, ο οποίος ήταν μέλος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης σε δύο ξεχωριστές περιπτώσεις, το 1951-1952 και το 1972-1973.

 Σύνθεση από κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία 

ΑντιπροσωπείαΈδρεςΈνταξη Αλβανία41995 Ανδόρρα21994 Αρμενία42001 Αυστρία61956 Αζερμπαϊτζάν62001 Βέλγιο71949 Βοσνία και Ερζεγοβίνη52002 Βουλγαρία61992 Κροατία51996 Κύπρος31961-1964, 1984 Τσεχική Δημοκρατία71991  Δανία51949 Εσθονία31993 Φινλανδία51989 Γαλλία181949 Γεωργία51999 Γερμανία181951 Ελλάδα71949–1969, 1974  Ουγγαρία71990 Ισλανδία31959 Ιρλανδία41949 Ιταλία181949 Λετονία31995 Λιχτενστάιν21978 Λιθουανία41993 Λουξεμβούργο31949 Βόρεια Μακεδονία31985 Μάλτα31965 Μολδαβία51995 Μονακό22004 Μαυροβούνιο32007  Ολλανδία71949 Νορβηγία51949 Πολωνία121991 Πορτογαλία71976 Ρουμανία101993 Σαν Μαρίνο21988 Σερβία72003 Σλοβακία51993  Σλοβενία31993 Ισπανία121977 Σουηδία61949 Ελβετία61963 Τουρκία181949 Ουκρανία121995 Ηνωμένο Βασίλειο181949

 Σημειώσεις 

Το καθεστώς του ειδικού προσκεκλημένου της Εθνοσυνέλευσης της Λευκορωσίας ανεστάλη στις 13 Ιανουαρίου 1997.

Η Ρωσική Ομοσπονδία έπαψε να είναι μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης στις 16 Μαρτίου 2022.

 Κοινοβούλια με καθεστώς Εταίρου για τη Δημοκρατία 

Τα κοινοβούλια με καθεστώς Εταίρου για τη Δημοκρατία δεσμεύονται να εργαστούν προς την κατεύθυνση ορισμένων βασικών αξιών του Συμβουλίου της Ευρώπης και συμφωνούν σε περιστασιακές αξιολογήσεις της προόδου τους. Σε αντάλλαγμα, μπορούν να στείλουν αντιπροσωπείες για να λάβουν μέρος στις εργασίες της Συνέλευσης και των επιτροπών της, χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου.

ΑντιπροσωπείαΈδρεςΠληθυσμόςΠληθυσμόςανά μέλοςΧορηγήθηκε το καθεστώς Συνεργάτη για τη Δημοκρατία του έτους Ιορδανία310.954.2002016 Κιργιστάν36.586.6002014 Μαρόκο636.261.7002011 Παλαιστίνη35.227.193 2011

 Κοινοβούλια με καθεστώς παρατηρητή 

ΑντιπροσωπείαΈδρεςΠληθυσμόςΠληθυσμόςανά μέλοςΧορηγήθηκε καθεστώς παρατηρητή έτους Καναδάς635.151.7281996 Ισραήλ39.350.5801957 Μεξικό6126.014.0241999

 Άλλες αντιπροσωπείες 
Η Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου έχει προσκληθεί να ορίσει αντιπροσωπεία για να συμμετάσχει στις εργασίες της Συνέλευσης και των επιτροπών της, αλλά χωρίς δικαίωμα ψήφου. Στις 24 Απριλίου 2023, το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης ενέκρινε την αίτηση ένταξης του Κοσσυφοπεδίου, επιτρέποντας την πρόοδο της αίτησης στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση.

ΑντιπροσωπείαΈδρεςΠληθυσμόςΠληθυσμός ανά μέλοςΈτος πρόσκλησης Κοσσυφοπέδιο 3 1.806.279602.0932016

 Προσκεκλημένοι εκπρόσωποι 
Δύο εκπρόσωποι της τουρκοκυπριακής κοινότητας έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν στις συζητήσεις της συνέλευσης.
ΣυμμετέχονταςΈδρεςΠληθυσμόςΠληθυσμός ανά μέλοςΈτος πρόσκλησηςΤουρκοκυπριακή Κοινότητα (ΤΔΒΚ) 2 382.836191.418 2004James Ker-Lindsay, The Foreign Policy of Counter Secession: Preventing the Recognition of Contested States, p. 149: "... despite strong opposition from the Cypriot government, the Turkish Cypriot community was awarded observer status in the PACE"

 Σύνθεση ανά πολιτική ομάδα 
Η Συνέλευση έχει έξι πολιτικές ομάδες.

ΟμάδαΠρόεδροςΈδρεςΕυρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ/CD)Αλεξάντερ Ποτσέι (Πολωνία)Ομάδα Σοσιαλιστών, Δημοκρατών και Πρασίνων (SOC)Φρανκ Σβάμπε (Γερμανία)Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE)Ζακ Μέιρ (Γαλλία)Ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Δημοκρατική Συμμαχία (EC/DA)Ίαν Λίντελ-Γκρέινγκερ (Βρετανία)Ομάδα Της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αριστεράς (UEL)Γεώργιος Κατρούγκαλος (Ελλάδα)Μέλη που δεν ανήκουν σε καμία ομάδα

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ: Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE)|

Κατηγορία:Διεθνείς οργανισμοί
Κατηγορία:Διακοινοβουλευτικοί οργανισμοί
Κατηγορία:Ανθρώπινα δικαιώματα
Κατηγορία:Ευρωπαϊκή πολιτική
Κατηγορία:Συμβούλιο της Ευρώπης
Κατηγορία:Διεθνείς οργανισμοί με έδρα την Ευρώπη