Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2023

Οι δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2023 έλαβαν χώρα κυρίως μετά τις 17 Ιουλίου και μέχρι τα τέλη Αυγούστου, μεταξύ άλλων στην ανατολική και δυτική Αττική, το Λουτράκι, τη Ρόδο, τη Κέρκυρα, τη Μαγνησία, τη Φθιώτιδα, την Εύβοια, τον Νομό Έβρου και σε άλλες περιοχές. Οι φωτιές μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου  2023 είχαν κάψει πάνω από 1.800.000 στρέμματα και οδήγησαν στην εκκένωση χιλιάδων κατοίκων και επισκεπτών.

Εξαιτίας των δασικών πυρκαγιών 28 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους:
 δύο πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας από τη πτώση ενός Canadair στην Εύβοια
 ένας κτηνοτρόφος στην ορεινή Εύβοια στον δήμο Καρύστου
 μια παραθερίστρια και ένας κτηνοτρόφος στο νομό Μαγνησίας
 ένας εθελοντής πυροσβέστης που το βράδυ της 1ης Αυγούστου μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με βαριά δύσπνοια και λίγες ώρες αργότερα κατέληξε από άγνωστο αίτιο
 ένας μελισσοκόμος που υπέστη πολλαπλά εγκαύματα στην Κάτω Τιθορέα και υπέκυψε αργότερα
 ένας κτηνοτρόφος στον Πρόδρομο Βοιωτίας
 20 μετανάστες στον ορεινό Έβρο και στο δάσος της Δαδιάς

 Συνθήκες και αίτια 
Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, καθώς οι πυρκαγιές μπορούν να εξαπλωθούν πιο γρήγορα στην ξηρή βλάστηση. Από τα μέσα Ιουλίου επικρατούσαν συνθήκες καύσωνα στη σε όλη την περιοχή της Μεσογείου, με κορυφές στην Ισπανία, την Τυνησία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Κύπρο. Η κορύφωση της δεύτερης φάσης του καύσωνα έφτασε στην Ελλάδα στις 23 Ιουλίου. Σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες της χώρας υπήρχε υψηλός έως εξαιρετικά υψηλός κίνδυνος δασικών πυρκαγιών.

Στην Ελλάδα, η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει αποδώσει μεγάλο μέρος των δασικών πυρκαγιών στην αμέλεια και σε εμπρησμό από πρόθεση.

Όσον αφορά την πυρκαγιά στο νόμό Έβρου η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει αποδώσει την πρόκλησή της σε κεραυνό. Στις 22 Αυγούστου το τηλεοπτικό κανάλι OPEN μετέδωσε την πληροφορία ότι η Ελληνική αστυνομία συνέλαβε επ' αυτοφώρω 2 μετανάστες την ώρα που έβαζαν φωτιά σε δασική έκταση στις Σάπες. Η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε ανακοίνωση που διέψευσε την είδηση.

Η χρόνια εγκατάλειψη των δασικών συστάδων της χαλεπίου και της τραχείας πεύκης στην Ελλάδα και η έλλειψη προστασίας, συντήρησης και καθαρισμού των δασών αυτών, αποτελούν συμπληρωματικά αίτια του όλου φαινομένου. Σε αυτό το φαινόμενο επιβοηθούν οι καύσωνες και η σχετικά χαμηλή υγρασία  του αέρα, όπως και η έλλειψη προληπτικής προστασίας – έντονης αραιωτικής υλοτομίας των δασών.

 Πυρκαγιές 
Αττική
Στις 17 Ιουλίου ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά στην ανατολική Αττική και συγκεκριμένα στην περιοχή του Νέου Κουβαρά, 27 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Αθήνας, η οποία έκαψε αρκετή βλάστηση, εξοχικές κατοικίες και ένα καταφύγιο ζώων. Η πυρκαγιά έλαβε τέτοιες διαστάσεις λόγω ισχυρών ανέμων, μικρής πυροσβεστικής δύναμης αλλά και της δύσβατης περιοχής απο όπου ξεκίνησε. Έτσι, συνολικά κάηκαν περίπου 35.000 στρέμματα.

Στις 17 Ιουλίου, στο Λουτράκι προκλήθηκε εξίσου μεγάλη φωτιά ενώ την επόμενη ημέρα ακολούθησε ισχυρή αναζωπύρωση στην περιοχή του Αγίου Χαράλαμπου, ωστόσο ήταν μακριά απο οικίες. Η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για έξι μήνες.

Στις 22 Αυγούστου ξέσπασε ένα μέτωπο κοντά στη Φυλή, δίπλα στη Μονή Κλειστών. Ο δυνατός αέρας έκανε τη φωτιά να κινηθεί προς τα ανατολικά και ήταν πολύ δύσκολο να σβηστεί. Όπως ενημέρωσε ο Εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής, Γιάννης Αρτοποιός, κατά την τελευταία ενημέρωσή του, στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην Φυλή επιχειρούσαν 164 πυροσβέστες με 62 οχήματα ενώ συνέβαλλαν ρίψεις από αέρος αεροσκάφη και ελικόπτερα.

Νωρίτερα το απόγευμα και έπειτα από μηνύματα του 112, εκκενώθηκαν τα Άνω Λιόσια και οι οικισμοί Γεννηματά και Κανάλα, με τους κατοίκους να καλούνται να κινηθούν νότια.

Παράλληλα λίγο μετά τις 19:20 εστάλη μήνυμα στους κατοίκους του οικισμού Άγιου Ιωάννη Ντάρδιζα να εκκενώσουν προς το Μενίδι, ενώ την ίδια στιγμή στα Άνω Λιόσια, σημειώθηκε η επιχείρηση απομάκρυνσης κατοίκων από τα σπίτια τους.

Στις 23 Αυγούστου, η φωτιά έφτασε στους πρόποδες της Πάρνηθας. Οι αρχές κατάφεραν να την περιορίσουν και στις 24 Αυγούστου το πρωί, έσβησε. Η φυσική καταστροφή ήταν μεγάλη κατακαίοντας περίπου 58.000 στρέμματα ενώ οι φλόγες άφησαν περιουσίες κατεστραμμένες.

Βοιωτία
Μεγάλες πυρκαγιές συνέβησαν στη Βοιωτία, με την μεγαλύτερη περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αθήνας, στα Δερβενοχώρια στις 17 Ιουλίου, η οποία ως τις 21 Ιουλίου έκαψε μια έκταση άνω των 100.000 στρεμμάτων και προκάλεσε υλικές ζημιές. Το 2016 είχε προκληθεί και άλλη μεγάλη φωτιά στην περιοχή, με αποτέλεσμα να καούν εκτάσεις του αναγεννημένου δάσους απο τότε. Στις 21 Αυγούστου, μεγάλη φωτιά προκληθηκε στην περιοχή του Προδρόμου όπου και ένας κτηνοτρόφος έχασε τη ζωή του ενώ κατευθυνόταν στο ποιμνιοστάσιο για να προστατεύσει το κοπάδι του.

Επιπλέον, μεγάλες πυρκαγιές εμφανίστηκαν στην περιοχή του Ταρσού καίγοντας χαμηλή βλάστηση ενώ στην Υλίκη κοντά στο 96ο χιλιόμετρο της Εθνικής Οδού Αθηνών - Θεσσαλονίκης ξεκίνησε να καίει ορεινές εκτάσεις. Τέλος, πυρκαγιά αναφλέχθη και στο Μοσχοπόδι δημιουργώντας έτσι τέσσερα ενεργά και μεγάλα μέτωπα στον ομώνυμο Νομό.

 Δωδεκάνησα 
Στη Ρόδο, στις 18 Ιουλίου, ξέσπασε δασική πυρκαγιά σε πευκοδάση στα βουνά του νησιού και κάτοικοι των χωριών Ελεούσα, Σαλακάνος και Δημηλιά κλήθηκαν να απομακρυνθούν.  Στις 22 Ιουλίου, περίπου 30.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν μετά την εξάπλωση της δασικής πυρκαγιάς από τα βουνά προς την ανατολική ακτή νότια της Λίνδου. Περίπου 2.000 άνθρωποι -κυρίως παραθεριστές- μεταφέρθηκαν σε ασφάλεια από τις παραλίες με βάρκες. Στο έργο της κατάσβεσης συμμετείχαν περισσότεροι από 250 πυροσβέστες.

Στις 23 Ιουλίου ανακοινώθηκε ότι άλλα 1.200 άτομα απομακρύνθηκαν από τα χωριά Πεύκη, Λίνδος και Κάλαθος. Οι πτήσεις της βρετανικής εταιρείας πακέτων διακοπών Jet2.com προς τη Ρόδο ακυρώθηκαν έως τις 30 Ιουλίου ενώ το ίδιο συνέβει και για την TUI έως τις 26 Ιουλίου. Η EasyJet ακύρωσε πακέτα διακοπών προς το νησί αλλά συνέχισε τις πτήσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ένα άνδρας 40 ετών που είχε πάρει μέρος στην κατάσβεση της φωτιάς έχασε τη ζωή του.

Στις 2 Αυγούστου, το Υπουργείο Τουρισμού ήρε την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Ρόδο και πρόσφερε δωρεάν ταξιδιωτικά καταλύματα σε τουρίστες που είχαν εκκενωθεί από το νησί τον προηγούμενο μήνα.

Έβρος

380x380px|μικρογραφία|Δορυφορική εικόνα της περιοχής του Έβρου στις 23 Αυγούστου
μικρογραφία|380x380εσ|Δορυφορική εικόνα της περιοχής του Έβρου στις 28 Αυγούστου
Στον Νομό Έβρου αγροτοδασική πυρκαγιά ξεκίνησε τα ξημερώματα του Σαββάτου 19 Αυγούστου στις 04:40 κοντά στην περιοχή της Μελίας. Το μέγεθος της πυρκαγιάς ήταν πολύ μεγάλο: έκαψε 962.016 στρέμματα αγροτοδασικής γης, η μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2000, όπου και ξεκίνησε η καταγραφή σχετικών δεδομένων. Οι περιοχές που επηρεάστηκαν ήταν ο Δρυμός της Νίψας σε πρώτο βαθμό, μετά οι βιότοποι της Κίρκης και τέλος συμπτύχθηκε με το νέο πύρινο μέτωπο στο δάσος της Δαδιάς-Λευκίμμης-Σουφλίου. Οδήγησε στην εκκένωση του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης προς στο Νοσοκομείο της Καβάλας, στην εκκένωση δεκάδων οικισμών. Το Δάσος της Δαδιάς υπέστη ανεπανόρθωτη καταστροφή. Σημαντικό τμήμα των ζωνών προστασίας του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου καταστράφηκε, όπως και μεγάλος αριθμός φωλιών του μαυρόγυπα.  Η ζωή της πανίδας στα βορειοδυτικά επηρεάστηκε αναγκάζοντας τα ζώα να κατέβουν σχεδόν στα πεδινά της Μάκρης Έβρου.

Αξιοσημείωτη ήταν η συμβολή των πολιτών στην προσπάθεια της αντιμετώπισης της πυρκαγιάς καθώς σε συνεργασία με προσωπικό του Δασαρχείου κατάφεραν να διασώσουν μια δασική έκταση 100.000 στρεμμάτων στα βορειοδυτικά του νομού.

 Εύβοια 
Στις 23 Ιουλίου τρία ενεργά πύρινα μέτωπα βρίσκονταν σε εξέλιξη γύρω από την περιοχή του Πλατανιστού. Κατά την επιχείρηση κατάσβεσης στην Κάρυστο, συνετρίβη πυροσβεστικό αεροσκάφος τύπου Canadair CL-215, με κωδικό κλήσης «Silver-1». Και οι δύο επιβαίνοντες, ο Σμηναγός Χρήστος Μουλάς και ο Ανθυποσμηναγός Περικλής Στεφανίδης, ιπτάμενοι της 355 Μοίρας Τακτικών Μεταφορών – 112 Πτέρυγας Μάχης της Πολεμικής Αεροπορίας, εντοπίστηκαν νεκροί.

Στις 11 Αυγούστου, φωτιά εκδηλώθηκε σε δύσβατη καταπράσινη έκταση μέσα σε χαράδρα στη θέση Ρούκλια προς την περιοχή του Αγίου Δημητρίου στο Δήμο Καρύστου.

Στις 21 Αυγούστου εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε χορτολιβαδική περιοχή του Προφήτη Ηλία, στα Ψαχνά. Εκείνη την ημέρα, έπνεαν ισχυροί άνεμοι οι οποίοι είχαν δυναμώσει την φωτιά, με αποτελεσμα να δεχτούν ειδοποιήση η νότια πλευρά των Ψαχνών και τα βόρεια της Νέας Αρτάκης. Η πυρκαγιά κατέκαψε περίπου 6.000 στρέμματα.

Καβάλα
Στα ανατολικά του Νομού Καβάλας, στις 21 Αυγούστου ξέσπασε πυρκαγιά απο άγνωστη αιτία κοντά στην περιοχή του Διαλεκτού. Κατά την κατάσβεση τραυματίστηκαν σοβαρά δυο πυροσβέστες και κάηκε το όχημα στο οποίο επενέβαιναν.

Η πυρκαγιά λόγω των ανέμων αλλα και της απουσίας των εναέριων μέσων, επηρέασε τα γύρω χωριά. Ειδοποιήση για εκκένωση εστάλη σε επτά οικισμούς (Εκλεκτό, Ξεριάς, Παλαιός Ξεριάς, Γέροντας, Δαμασκηνιά, Άγιος Κοσμάς, Αβραμυλιά). Τελικά, επηρεάστηκαν τρεις οικισμοί και προκλήθηκαν αρκετές υλικές ζημιές.

Η φωτιά κατευθύνθηκε πρός τα βόρεια εκκενώνοντας προληπτικά το χωριό του Αγίου Κοσμά και περιορίστηκε πλήρως δυο μέρες αργότερα με αντιμετωπίσιμες αναζωπυρώσεις. Η καμένη έκταση έφτασε τα 11.000 στρέμματα εκ των οποίων τα περισσότερα ήταν πουρνάρια.

 Μαγνησία 
Στις 27 Ιουλίου ξέσπασαν πυρκαγιές σε διάφορες περιοχές της Μαγνησίας οι οποίες κατακαίει κυρίως αγροτοδασικές εκτάσεις στο Βελεστίνο, τον Άγιο Γεώργιο Φερών και το Σέσκλο, ενώ ταυτόχρονα έκλεισε η Παλαιά Εθνική Οδός Βόλου - Λάρισας. Επίσης, σημειώθηκαν ισχυρές εκρήξεις σε αποθήκη πυρομαχικών βάσεως της Πολεμικής Αεροπορίας στη Νέα Αγχίαλο, και στάλθηκε μήνυμα εκκένωσης σε ακτίνα τριών χιλιομέτρων γύρω από το σημείο των εκρήξεων. Μαχητικά F-16 απομακρύνθηκαν προληπτικά από την κοντινή 111η Πτέρυγα Μάχης.

Ροδόπη
Σοβαρής έκτασης πυρκαγιά ξέσπασε στον Νομό Ροδόπης στο χωριό Μίσχος. Η φωτιά πήρε διαστάσεις επηρεάζοντας την περιοχή Μέγα Πιστό και Σώστη.Το απόγευμα της ίδιας μέρας οι πύρινες φλόγες έκαιγαν τις πρώτες οικίες του χωριού Σώστη. Φωτιά εκείνη την ημέρα είχε ξεσπάσει και στην περιοχή της Άνω Δροσύνης. Σύμφωνα με το Εθνικό Παρατηρητήριο Δασικών Πυρκαγιών, η φωτιά έκαψε 30.500 στρέμματα .

Καμμένες εκτάσεις μεγάλων πυρκαγιών


 Έβρος - 962.016 στρέμματα
 Ρόδος - 165.721 στρέμματα
 Δερβενοχώρια - Μάνδρα - 117.034 στρέμματα
 Βελεστίνο - Σέσκλο Μαγνησίας - 82.816 στρέμματα
 Φυλή - Πάρνηθα - 58.326 στρέμματα
 Ταρσός Βοιωτίας - 49.646 στρέμματα
 Νέος Κουβαράς Αττικής - 37.595 στρέμματα
 Πρόδρομος Βοιωτίας - 34.741 στρέμματα
 Σώστης Ροδόπης - 30.501 στρέμματα
 Παντοκράτορας Κέρκυρας - 22.866 στρέμματα
 Κάρυστος Εύβοιας - 17.277 στρέμματα
 Λουτράκι Κορινθίας - 13.274 στρέμματα
 Διαλεκτό Νέστου - 13.226 στρέμματα
 Υλίκη Βοιωτίας - 10.979 στρέμματα

 Διεθνής υποστήριξη 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έστειλε τέσσερα πυροσβεστικά αεροσκάφη Canadair για να υποστηρίξουν την Ελλάδα. Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 450 πυροσβέστες και 7 αεροπλάνα θα αναπτυχθούν για να βοηθήσουν την κατάσταση στην Ελλάδα με 81 πυροσβέστες, 26 οχήματα και 3 αεροπλάνα να βοηθούν ειδικά την κατάσταση στη Ρόδο.

Στις 23 Ιουλίου, ως απάντηση στις πυρκαγιές στη Ρόδο, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε ότι θα στείλει Ομάδα Ταχείας Ανάπτυξης, αποτελούμενη από ανταποκριτές για την υποστήριξη Βρετανών υπηκόων στο νησί, με βάση το Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρόδου.

Βοήθεια από χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης

  – 2 πυροσβεστικά αεροσκάφη.
 – 70 πυροσβέστες και 14 πυροσβεστικά οχήματα.
  – 2 πυροσβεστικά αεροσκάφη.
  – 1 πυροσβεστικό αεροσκάφος, το οποίο στάλθηκε ως μέρος της βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  – 20 πυροσβέστες. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που η Μάλτα έστειλε πυροσβέστες στο εξωτερικό. 
  - 48 πυροσβέστες και 9 πυροσβεστικά οχήματα.
  – 149 πυροσβέστες και 49 πυροσβεστικά οχήματα.
  – 130 πυροσβέστες και 25 πυροσβεστικά οχήματα, που εντάχθηκαν μαζί με τους Έλληνες ομολόγους τους.
  – 31 πυροσβέστες και 15 πυροσβεστικά οχήματα.

Βοήθεια από άλλες χώρες

 – 3 πυροσβεστικά ελικόπτερα.
 – 4 πυροσβεστικά ελικόπτερα.
  – 2 πυροσβεστικά αεροσκάφη.
  – 38 πυροσβέστες και 14 πυροσβεστικά οχήματα.
 – 2 πυροσβεστικά αεροπλάνα και 1 ελικόπτερο, ύστερα από αίτημα του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

 Αντιδράσεις 
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επέστρεψε νωρίτερα από την επίσκεψη του στις Βρυξέλλες για την Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Υπηρεσία Διαχείρισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης του Copernicus ενεργοποιήθηκε στις 17 Ιουλίου για την αξιολόγηση ζημιών μέσω δορυφόρου.

Η Κυβέρνηση της Ελλάδας δημιούργησε μια Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων για να ανταποκριθεί στην κατάσταση.

Στις 28 Ιουλίου παραιτήθηκε ο υπουργός Νότης Μηταράκης επικαλούμενος προσωπικούς λόγους. Σύμφωνα με δημοσίευμα ο Μηταράκης εθεάθη σε περίοδο διακοπών εν μέσω των ενεργών πυρκαγιών στη Ρόδο και τη Μαγνησία. Η παραίτησή του θεωρήθηκε αναγκαστική, ενώ χαρακτηρίστηκε ως αποπομπή με διάφορα ΜΜΕ να αναφέρονται σε παρέμβαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

 Φωτογραφίες 

 Δείτε επίσης 

 Πυρκαγιά
 Δάσος
 Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2007
 Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2021
 Πυρκαγιές στην Αττική το 2009
 Πυρκαγιές στην Αττική το 2018
 Πυρκαγιές στην Αττική το 2024

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Καταστροφές στην Ελλάδα
Κατηγορία:Πυρκαγιές στην Ελλάδα
Κατηγορία:Γεγονότα το 2023
Κατηγορία:Ιστορία της Αττικής
Κατηγορία:Ιστορία της Πελοποννήσου
Κατηγορία:Ιστορία της Αχαΐας
Κατηγορία:Ιστορία της Κορινθίας
Κατηγορία:Ιστορία της Ρόδου