Αμπντουραμάν Τινανί

Ο Αμπντουραμάν Τινανί (αραβικά: عبد الرحمن تشياني) είναι στρατηγός ταξιαρχίας του στρατού του Νίγηρα και διοικητής της προεδρικής φρουράς του Νίγηρα. Έπαιξε βασικό ρόλο στο πραξικόπημα του 2023 θέτοντας σε περιορισμό τον πρόεδρο Μοχάμεντ Μπαζούμ. Στη συνέχεια αυτοανακηρύχθηκε «πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου για τη Διασφάλιση της Πατρίδας» στις 28 Ιουλίου 2023. Ορκίστηκε πρόεδρος του Νίγηρα στις 26 Μαρτίου 2025.

 Πρώτα χρόνια  
Ο Τινανί γεννήθηκε το 1960, το 1961 ή το 1964. Κατάγεται από το Τουκουνούς στην Περιφέρεια Τιλαμπέρι, μια κύρια περιοχή στρατολόγησης για τις Ένοπλες Δυνάμεις του Νίγηρα στα δυτικά της χώρας. Είναι μέλος της φυλής Χάουσα. Ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στην πρωτεύουσα Νιαμέι, αποφοιτώντας με Baccalauréat το 1984. Στη συνέχεια κατατάχθηκε στον στρατό και σπούδασε στην Εθνική Σχολή Ενεργών Αξιωματικών στο Τιές της Σενεγάλης το ίδιο έτος.

 Στρατιωτική σταδιοδρομία  
Πριν γίνει διοικητής της Προεδρικής Φρουράς, ο Τινανί ηγήθηκε δυνάμεων στις περιοχές Ζίντερ, Αγκαντέζ και Ντίφα, όπου καταπολέμησε τη διακίνηση ναρκωτικών. Το 1989 ήταν ο πρώτος αξιωματικός που έφτασε στο σημείο της συντριβής της πτήσης UTA Πτήση 772 στην έρημο Τενερέ, για την οποία και παρασημοφορήθηκε. Υπήρξε επίσης στέλεχος σε ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στην Ακτή Ελεφαντοστού, το Σουδάν και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Υπηρέτησε επίσης στην Πολυεθνική Μικτή Δύναμη που συγκροτήθηκε από τον Νίγηρα, το Τσαντ, τη Νιγηρία και το Καμερούν για την καταπολέμηση της Μπόκο Χαράμ.

Το 2011 ο Τινανί ανέλαβε τη διοίκηση της Προεδρικής Φρουράς και ήταν στενός σύμμαχος του τότε προέδρου Μαχαμαντού Ισούφου, ο οποίος τον προήγαγε σε στρατηγό το 2018. Το 2015 ο Τινανί κατηγορήθηκε για εμπλοκή σε συνωμοσία πραξικοπήματος κατά του Ισούφου, αλλά αρνήθηκε τις κατηγορίες στο δικαστήριο. Θεωρούνταν άνθρωπος που κρατούσε τις απόψεις του για τον εαυτό του κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου.

Το 2021 ο Τινανί ηγήθηκε της μονάδας που απέτρεψε μια απόπειρα πραξικοπήματος, όταν μια στρατιωτική μονάδα προσπάθησε να καταλάβει το Προεδρικό Μέγαρο δύο ημέρες πριν ο Ισούφου αποχωρήσει για να παραδώσει την εξουσία στον δημοκρατικά εκλεγμένο διάδοχό του, Μοχάμετ Μπαζούμ, ο οποίος διατήρησε τον Τινανί στη θέση του.

 Κατάληψη της εξουσίας  
Στις 26 Ιουλίου 2023 ο Τινανί ηγήθηκε της Προεδρικής Φρουράς στη σύλληψη του προέδρου Μπαζούμ στο Προεδρικό Μέγαρο στη Νιαμέι, στο πλαίσιο του πραξικοπήματος του 2023. Το πραξικόπημα φέρεται να οργανώθηκε από τον Τινανί, τον οποίο αναλυτές ανέφεραν ότι ο Μπαζούμ σχεδίαζε να απομακρύνει από τη θέση του. Πηγές προσκείμενες στον Μπαζούμ δήλωσαν ότι είχε αποφασίσει την απόλυση του Τινανί σε υπουργικό συμβούλιο στις 24 Ιουλίου, καθώς οι σχέσεις τους είχαν αναφερθεί ως τεταμένες.

Στις 28 Ιουλίου ο Τινανί αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου για τη Διασφάλιση της Πατρίδας, το οποίο ανέλαβε την εξουσία στις 26 Ιουλίου, σε διάγγελμα από την κρατική τηλεόραση. Δήλωσε ότι το πραξικόπημα πραγματοποιήθηκε για να αποφευχθεί ο «σταδιακός και αναπόφευκτος αφανισμός» της χώρας και ισχυρίστηκε ότι ο Μπαζούμ προσπάθησε να κρύψει τη «σκληρή πραγματικότητα» της χώρας, την οποία χαρακτήρισε ως «έναν σωρό νεκρών, εκτοπισμένων, ταπείνωσης και απογοήτευσης». Επέκρινε επίσης τη στρατηγική ασφάλειας της κυβέρνησης για την υποτιθέμενη αναποτελεσματικότητά της. Λίγο αργότερα, κατά τη διάρκεια συνάντησης με αντιπροσωπεία της ECOWAS, ο Τινανί πρότεινε ένα παράθυρο τριών ετών για τη μετάβαση σε πολιτική διακυβέρνηση.

Το πραξικόπημά του οδήγησε στη Νιγηρική κρίση του 2023.

 Προεδρία  
Υπό την ηγεσία του Τινανί, ο Νίγηρας προσχώρησε μαζί με την Μπουρκίνα Φάσο και το Μάλι σε μια νέα συμμαχία με την ονομασία Συμμαχία των Κρατών του Σαχέλ. Τα στρατεύματα των ΗΠΑ και της ΕΕ αποσύρθηκαν από τη χώρα. Η χώρα ευθυγραμμίστηκε επίσης περισσότερο με τη Ρωσία και στάλθηκαν μισθοφόροι από την Ομάδα Βάγκνερ για να βοηθήσουν τον Νίγηρα στην καταπολέμηση των Τζιχαντιστών ανταρτών.

Αναλυτές προσδιόρισαν τρεις κύριους στόχους της εσωτερικής πολιτικής του Τινανί: τον εκσυγχρονισμό του στρατού, την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης (συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της εξάρτησης από το ουράνιο μέσω επενδύσεων στη γεωργία, τις υποδομές και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και την εφαρμογή μιας ατζέντας κατά της διαφθοράς.

Τον Δεκέμβριο του 2024 ο Τινανί κατηγόρησε τη Γαλλία και τη Νιγηρία για συνέργεια με ανταρτικές ομάδες με σκοπό την αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης του Νίγηρα, καθώς και τη Νιγηρία για σαμποτάζ στον αγωγό πετρελαίου Νίγηρα-Μπενίν. Η Νιγηρία αρνήθηκε αυτούς τους ισχυρισμούς.

Τον Ιανουάριο του 2025 σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο Νίγηρας έγινε η πρώτη αφρικανική χώρα και η πέμπτη παγκοσμίως που εξάλειψε την ογκοκέρκωση (στόχος στον οποίο εργαζόταν ήδη για αρκετά χρόνια πριν από το πραξικόπημα).

Ο Τινανί ορκίστηκε επίσημα πρόεδρος στις 26 Μαρτίου 2025, για πενταετή θητεία, και προήχθη στον βαθμό του στρατηγού του στρατού.

 Οικονομία  
Όπως και πριν από το πραξικόπημα, το οικονομικό σύστημα βασίζεται στον προγραμματισμό, αλλά αναγνωρίζει σημαντικό ρόλο στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Οι τρεις κύριοι στόχοι πολιτικής είναι η διατήρηση της εθνικής ενότητας, η ανύψωση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού και η επίτευξη οικονομικής ανεξαρτησίας. Ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας αποτελείται εν μέρει από πλήθος μικρών επιχειρήσεων και εν μέρει από επιχειρήσεις που ανήκουν σε μεγάλες γαλλικές ή διεθνείς εταιρείες.

Τον Οκτώβριο του 2023 οι κυρώσεις και η αναστολή της διεθνούς χρηματοδότησης και των βοηθειών από την ECOWAS, κατέστησαν τον Νίγηρα ως μία από τις φτωχότερες χώρες εκείνη την εποχή. Η κυβερνώσα χούντα του Νίγηρα ανακοίνωσε στις αρχές του μήνα μείωση του προϋπολογισμού του 2023 κατά 40% λόγω των «βαριών κυρώσεων που επιβλήθηκαν από διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς... εκθέτοντας τη χώρα σε μεγάλη πτώση των εξωτερικών και εσωτερικών εσόδων». Η Νιγηρία, προμηθευτής του 71% της ηλεκτρικής ενέργειας του Νίγηρα πριν από το πραξικόπημα, συνέβαλε στην κρίση διακόπτοντας τις υπηρεσίες της. Η κρατική εταιρεία κοινής ωφέλειας Nigelec μπορούσε τον Οκτώβριο του 2023 να καλύψει μεταξύ του ενός τετάρτου και του μισού της ζήτησης σε όλη τη χώρα, δήλωσε η Παγκόσμια Τράπεζα, προσθέτοντας ότι η οικονομική κατάσταση επιδεινωνόταν.

Τον Φεβρουάριο του 2024 εκδόθηκε ένας νέος κανονιστικός νόμος για τη διασφάλιση απεριόριστης πρόσβασης στους κρατικούς πόρους. Σύμφωνα με αυτόν, οι στρατιωτικές δαπάνες δεν υπόκεινται πλέον στους κανονισμούς για τις δημόσιες συμβάσεις και, ως εκ τούτου, σε ανεξάρτητο έλεγχο. Αυτό άνοιξε τον δρόμο όχι μόνο για ταχύτερη επεξεργασία των αγορών όπλων ή τη χρήση μισθοφόρων, αλλά και για τον προσωπικό πλουτισμό των νέων ηγετών.

Τον Ιούνιο του 2024 η στρατιωτική χούντα ανακάλεσε την άδεια λειτουργίας της γαλλικής εταιρείας παραγωγής πυρηνικών καυσίμων Orano σε ένα από τα μεγαλύτερα ορυχεία ουρανίου στον κόσμο. Λίγες ημέρες αργότερα, ανακοίνωσε ότι το ορυχείο Ιμουραρέν επέστρεψε «στη δημόσια περιουσία του κράτους».

Ο πρωθυπουργός και υπουργός Οικονομικών του, Αλί Λαμίν Ζέιν, συνδεόταν με το MNSD-Nassara, ένα κόμμα που υποστηρίζει φιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές.

 Προσωπική ζωή  
Ο Τινανί είναι παντρεμένος και έχει πέντε παιδιά. Είναι Μουσουλμάνος.

 Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις  
 Εγχώρια  

Ανώτερος Ταξιάρχης του  (2021) 
Ταξιάρχης του Εθνικού Τάγματος του Νίγηρα (2018) 
 Αξιωματικός του Εθνικού Τάγματος του Νίγηρα (2010) 
 Ιππότης του Εθνικού Τάγματος του Νίγηρα (2004) 
Αξιωματικός του  (2001)

 Ξένα  
Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος του Μάλι (Μάλι, 2025)

Παραπομπές

Τινανι
Τινανι
Τινανι