Αγία Γαβριηλία Παπαγιάννη

Η  Αγία Γαβριηλία (κατά κόσμον Αυρηλία Παπαγιάννη, Κωνσταντινούπολη, 2/15 Οκτωβρίου 1897 - Λέρος, 28 Μαρτίου 1992) ήταν Ελληνίδα ορθόδοξη μοναχή και πνευματική οδηγός (Γερόντισσα) με ιδιαίτερη φροντίδα και αγάπη σε φτωχούς, λεπρούς και άλλους ασθενείς.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. ISBN 960-90461-2-6.Μοναχή Φιλοθέη, Ηγουμένη Ι. Ησυχαστηρίου «Παναγία των Βρυούλων». Η Γερόντισσα της χαράς: Οσία Γαβριηλία Παπαγιάννη. Εκδόσεις Επιστροφή. Ναύπλιο. Τρίτη έκδοση 2024. Πρώτη έκδοση 2018. ISBN 978-618-83450-6-5.Αγάπη δίχως όρια. Επιμέλεια Μητροπολίτης Αργολίδος Νεκτάριος Αντωνόπουλος. Εκδόσεις Επιστροφή. Ναύπλιο. 2018. ISBN 9786185374006.Αγία Γαβριηλία. monastiriaka.gr. Ανακτήθηκε στις 06/02/2026. Ήταν μία από τις πρώτες γυναίκες που εισήχθησαν σε ελληνικό πανεπιστήμιο και ήταν εκπαιδευμένη φυσιοθεραπεύτρια πριν ακολουθήσει την κλήση της στη μοναχική ζωή σε ηλικία 60 ετών. Αγιοκατατάχθηκε από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις 3 Οκτωβρίου 2023.

 Βιογραφία 
 Πρώτα χρόνια 
Η Αυρηλία Παπαγιάννη  γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου (2 Οκτωβρίου Ιουλιανό ημερολόγιο) 1897 στην Κωνσταντινούπολη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως το τέταρτο και μικρότερο παιδί του Ηλία και της Βικτώριας Παπαγιάννη, μιας πλούσιας ελληνικής οικογένειας με καταγωγή από τη Βόρεια Ήπειρο. Τα τρία της αδέλφια, που ήταν αρκετά πιο μεγάλα στην ηλικία, ήταν ο Αλέξανδρος, η Βασιλική και η Πωλίνα. Μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη και ως μαθήτρια φοίτησε στο Ζάππειο Παρθεναγωγείο, ενώ στο σπίτι έκανε ιδιαίτερα μαθήματα Γαλλικών και Αγγλικών με ξένες δασκάλες, καθώς και μαθήματα μουσικής και πιάνου. Μία νεανική φίλη της αγίας, η Ελένη Βίρβου, ανέφερε ότι η Αγία Γαβριηλία ως παιδί από το διάβασμα προτιμούσε το ρέμβασμα και το παιχνίδι, αλλά όταν πήγε στο Γυμνάσιο σοβάρεψε και άρχισε να είναι πολύ επιμελής διαβάζοντας και πολλά εξωσχολικά βιβλία. Από τότε αγάπησε τους Αρχαίους από τους οποίους ξεχώρισε τον Επίκτητο, ο οποίος έγινε για πάρα πολλά χρόνια το καθημερινό της ανάγνωσμα. Αυτός, έλεγε η Αγία Γαβριηλία, την προετοίμασε για το Γενηθήτω το Θέλημά Σου.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 16 - 18. ISBN 960-90461-2-6. Έζησε στην Κωνσταντινούπολη μέχρι που η οικογένειά της απελάθηκε κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923 και έφθασε στη Θεσσαλονίκη. Εισήλθε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και έγινε μία από τις πρώτες γυναίκες που έγιναν δεκτές σε ελληνικό πανεπιστήμιο,Eugenia Bournova, Myrto Dimitropoulou. Women Physicians and Their Careers: Athens—1900–1950: A Contribution to Understanding Women’s History. mdpi.com. Ανακτήθηκε στις 06/02/2026. όπου απέκτησε πτυχίο στη φιλοσοφία. Είχε προηγουμένως αποφοιτήσει με πτυχίο στη βοτανική σε ελβετικό πανεπιστήμιο. Το 1932 μετακόμισε στην Αθήνα αναλαμβάνοντας την φροντίδα των φιλοξενουμένων του γηροκομείου μέχρι το 1937 όταν μετακόμισε στην Αγγλία όπου απόφασισε να σπουδάσει ποδιατρική και παρά τις δυσκολίες τα κατάφερε και πήρε το δίπλωμα, ενώ έγινε και μέλος της Εταιρείας Άγγλων Χειροποδιστών το 1946 (Certified Member of the Society of Chiropodists) με αριθμό διπλώματος 71/1946.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 29. ISBN 960-90461-2-6. Στην Αγγλία παρέμεινε μέχρι το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

 Πορεία κατά τη μεταπολεμική περίοδο 
150px|thumb|right|Στο θεραπευτήριό της η Αυρηλία είχε την εικόνα του Ιερού Νιπτήρος για να τη βλέπει την ώρα της εργασίας της.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 37. ISBN 960-90461-2-6.

150px|thumb|right|Στην αίθουσα αναμονής του θεραπευτηρίου της, η Αυρηλία είχε ένα αντίγραφο του πίνακα του Γερμανού ζωγράφου Άλμπρεχτ Ντύρερ με τα δυο χέρια που προσεύχονται.

Το 1945, η Αυρηλία Παπαγιάννη επέστρεψε στην Ελλάδα με τους Κουάκερους και άρχισε να συνεργάζεται με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή και την Υπηρεσία Ανακούφισης Φίλων στη Θεσσαλονίκη, μέχρι το 1947, όταν μετακόμισε στην Αθήνα και άνοιξε το θεραπευτήριό της στην οδό Μασσαλίας. Για τα επόμενα χρόνια λειτουργούσε το ιατρείο της δίνοντας ότι κέρδιζε βοήθεια στους φτωχούς και σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη. Στο βιβλίο Η ασκητική της αγάπης αναφέρεται ότι η Αυρηλία είχε πολύ καλή και μεγάλη πελατεία και ότι μέχρι και η Φρειδερίκη πήγε για τα πόδια της. Σύμφωνα με τη φίλη της Αυρηλίας, Ελένη Βίρβου, η Αυρηλία δεν είχε κοσμική ζωή, μόνο κανένα κονσέρτο ή το καλοκαίρι αρχαίες τραγωδίες.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 34 - 35. ISBN 960-90461-2-6. Μετά τον θάνατο της μητέρας της, την οποία αγαπούσε απεριόριστα, στις 24 Μαρτίου 1954, έλαβε όρκο φτώχειας και παραχώρησε όλα τα εγκόσμια υπάρχοντά της, δηλαδή τα σκεύη του θεραπευτηρίου της και τα βιβλία της. Το επόμενο έτος, μετακόμισε στην Ινδία για να εργαστεί με τους φτωχούς και να βοηθήσει τον ακτιβιστή κοινωνικό λειτουργό, Μπάμπα Άμτε (Baba Amte), στην προσφορά του με τις κοινότητες λεπρών στην Ινδία.   Μετά από τέσσερα χρόνια δωρεάν φυσιοθεραπείας στους φτωχούς, η Αυρηλία μετέβη στα όρη των Ιμαλαΐων, ζώντας έντεκα μοναχικούς μήνες ως ερημίτρια. Στη συνέχεια ταξίδεψε στο Λαντούρ (Landour) όπου συνάντησε μια Αμερικανίδα, τη Νέλλα Γκράχαμ Κουκ, η οποία κανόνισε να πάει στο μοναστήρι με επικεφαλής τον πατέρα Θεοδόσιο στη Βηθανία, στους Αγίους Τόπους το 1960. Έφτασε στην Κοινότητα της Αναστάσεως του Κυρίου της Βηθανίας όπου και δέχτηκε την μοναχική κουρά. Μετά την τριετή δοκιμασία της ως μοναχή, η Παπαγιάννη έλαβε το όνομα Γαβριηλία. Σε αυτό το μοναστήρι, και με τη συνεργασία ενός Άγγλου, του E. Thomson, μετέφρασε στα Αγγλικά το συναξάρι της Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 91. ISBN 960-90461-2-6.

Το 1962, η αδελφή Γαβριηλία στάλθηκε στην Κοινότητα Ταϊζέ (Taizé Community) στη Γαλλία από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα, αν και η αποστολή της εκεί ήταν σύντομη. Στη συνέχεια, το ίδιο έτος, έπειτα από πρόσκληση του Αμερικανού ιεραπόστολου Stanley Jones, πήγε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου περιόδευσε για δυόμισι μήνες σε δώδεκα πολιτείες της Αμερικής και στον Καναδά δίδοντας την ορθόδοξη ομολογία. Αργότερα, το ίδιο έτος, έλαβε το μικρό σχήμα στην Πάτμο, στη Μονή του Ευαγγελισμού, από τον Γέροντα Αμφιλόχιο και μαζί την ευχή της ιεραποστολής και την ευλογία για να ταξιδέψει στην Ινδία. Μετά από πολλά ταξίδια στη Δανία, Σουηδία, Γερμανία, Ελβετία και Αυστρία, ξεκίνησε από την Αθήνα στις 8 Μαΐου 1963  για την Ινδία, όπου και έμεινε μέχρι τις 4 Οκτωβρίου του 1966, οπότε και επέστρεψε στην Αθήνα. Αφού εγχειρίστηκε στο αριστερό μάτι, στο οποίο είχε εκδηλωθεί καταρράκτης, για την ανάρρωσή της πήγε στην Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας - Νέας Ιερουσαλήμ.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 96 - 105. ISBN 960-90461-2-6. Το 1968 έφυγε για την Αφρική με πρώτο σταθμό το Ναϊρόμπι. Σε γράμμα στον φίλο της Εβραίο συγγραφέα Yehuda Hanegbi έγραψε ότι «Ποτέ μου δεν είχα σκεφθεί να πάω στην Αφρική. Αλλά ποτέ δεν έπαιξε ρόλο το φτωχό μου μυαλό σε ότι αφορά την οδηγία Του». «Ο Χριστός ήταν στην Ινδία. Ο Χριστός ήταν και στην Αφρική.» γράφει η Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου στο βιβλίο της Η ασκητική της αγάπης, ενώ μία πολύ παλιά φίλη της αγίας, η Λ. Σαρηγιάννη, δε σταματούσε να λέει στην αγία ότι ο Χριστός είχε μία διάσταση αφρικάνικη, γνώμη με την οποία συμφωνούσε η αγία γράφοντας «Ναι, εδώ ο Χριστός είναι Αφρικανός». Τέλη του 1969 η Αγία Γαβριηλία έφυγε από την Αφρική. Το 1972 συναντήθηκε με τον Μητροπολίτη Ειρηναίο Γαλανάκη, ο οποίος της ζήτησε να τον συνοδεύσει στη Γερμανία για να τον βοηθήσει στο έργο του εκεί, πράγμα που έκανε. Το 1973 ήταν στην Αθήνα, όπου φρόντιζε, επισκεπτόταν ή συνόδευε ασθενείς. Ο κόσμος την είχε μάθει και πολλοί άνθρωποι την επισκέπτονταν για βοήθεια και συμπαράσταση. Μία Γαλλίδα φίλη της αγίας, η Madeleine Bachon, έγραψε ότι «Όλοι όσοι είχαν προβλήματα με την υγεία τους ερχόντουσαν σε εκείνη. Ήθελαν να τους συνοδεύσει στο εξωτερικό, Αγγλία, Ελβετία, Αμερική... Πολλές φορές τύχαινε να τη ζητήσουν για διαφορετικές χώρες την ίδια ημερομηνία! Τότε, παρακαλούσε τους Αγγέλους της να δώσουν λύση. Και να! Ερχόταν μια τρίτη και πολύ πιο σοβαρή πρόταση...» Τελικά, το 1979 της παραχωρήθηκε η χρήση ενός διαμερίσματος στην Αθήνα που ανήκε στον Γέροντα Αγαθάγγελο Μιχαηλίδη και που κάποτε είχε χρησιμεύσει σαν στέγη σε μια αδελφότητα θεολόγων, «Το Σπίτι των Αγγέλων», όπου συμβούλευε μαθητές και βοηθούσε ασθενείς για τα επόμενα δέκα χρόνια.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 109 - 122. ISBN 960-90461-2-6. Κοντά στο τέλος της ζωής της, αποσύρθηκε σε ένα κελί της Ιεράς Μονής του Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα, αλλά όταν εμφάνισε λέμφωμα Hodgkin επέστρεψε στην Αθήνα. Μετά από θεραπεία που θεωρήθηκε θαυματουργή, εγκατέλειψε την Αθήνα δύο χρόνια πριν από τον θάνατό της και μετακόμισε στο νησί της Λέρου. Τον Αύγουστο του 1991, επτά μήνες πριν φύγει από αυτή τη ζωή, η αγία έλαβε το μεγάλο σχήμα από τον Γέροντα του Αγίου Όρους Πατέρα Διονύσιο Μικραγιαννανίτη στην εκκλησία της Παναγίας του Κάστρου. Η Γερόντισσα Γαβριηλία πέθανε στη Λέρο στις 28 Μαρτίου 1992.

 Πνευματική διδασκαλία 
Η πνευματική διδασκαλία της Αγίας Γαβριηλίας επικεντρωνόταν στην αγάπη, τη μη κατάκριση, τη χαρά, την ελευθερία και τη διακονία του πλησίον. Πολλές από τις σκέψεις και τις διδαχές της διασώθηκαν μέσω μαρτυριών ανθρώπων που τη γνώρισαν και έχουν εκδοθεί σε βιβλία και συλλογές λόγων της. Το ιεραποστολικό και φιλανθρωπικό της έργο σε όλο τον κόσμο χαρακτηριζόταν από απλότητα, ανιδιοτέλεια και έμπρακτη αγάπη προς τον άνθρωπο.

 Η ασκητική της αγάπης 

Η Αγία Γαβριηλία έζησε και κινήθηκε ανάμεσα σε πάρα πολλούς ετερόδοξους και αλλόθρησκους (η ίδια έλεγε ότι είχε κάνει τον γύρο του κόσμου οκτώ φορές) αλλά δεν επιδείκνυε ούτε ίχνος συγκρητισμού στην πνευματική της ζωή και στα θέματα της λατρείας.Μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Γερόντισσα Γαβριηλία: η ασκητική της αγάπης. Εκδόσεις Επτάλοφος. Αθήνα. Δέκατη πέμπτη έκδοση 2001. Πρώτη έκδοση 1996. σελ. 97. ISBN 960-90461-2-6. Το 1996 κυκλοφόρησε στα ελληνικά μια βιογραφία της ζωής της με τίτλο Η ασκητική της αγάπης, γραμμένη από ένα πνευματικοπαίδι της, τη μοναχή Γαβριηλία Γεωργίου. Το 1999 το βιβλίο μεταφράστηκε στα αγγλικά και το 2000 στα ρωσικά. Έκτοτε έχει 21 ελληνικές εκδόσεις, 2 αγγλικές εκδόσεις και έχει μεταφραστεί στα αραβικά, γαλλικά και σερβικά.

 Αντιδράσεις στην αγιοκατάταξη της αγίας 
Η Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς (Γραφείο επί των αιρέσεων και των παραθρησκειών) έβγαλε ανακοίνωση στις 22 Απριλίου 2024 με την οποία αμφισβήτησε την αγιότητα της Αγίας Γαβριηλίας διότι «... όχι μόνον ως αγία δεν μπορεί να θεωρηθεί, αλλά είναι ένα πρόσωπο βαθιά διαβρωμένο από οικουμενιστικές θέσεις...». Επιπλέον, στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι «... μεγάλο αμάρτημα αποτελεί το να τιμηθεί ως αγία ένα πρόσωπο που δεν ήταν αγία και να προβληθεί ως παράδειγμα προς μίμηση, παραπλανώντας έτσι τον πιστό λαό του Θεού».Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς (Γραφείο επί των αιρέσεων και των παραθρησκειών). ΑΓΩΝΙΩΔΕΙΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΔΙΚΑΙΩΣΕΩΣ ΜΙΑ ΑΤΥΧΟΥΣ ΑΓΙΟΚΑΤΑΤΑΞΕΩΣ (Σχόλιο σε δημοσίευμα κληρικού αναφερόμενο σε πρόσφατη αγιοκατάταξη). imp.gr. 22 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 24/08/2025.

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Έλληνες Χριστιανοί μοναχοί
Κατηγορία:Κωνσταντινουπολίτες Έλληνες
Κατηγορία:Βορειοηπειρώτες
Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι του 20ού αιώνα