Μάχη της Κοφίνου

Η Μάχη της Κοφίνου, με κωδική ονομασία “Επιχείρηση Γρόνθος” ήταν στρατιωτική επιχείρηση της Εθνικής Φρουράς σε συνεργασία με την Αστυνομία Κύπρου εναντίων των τουρκοκυπριακών θυλάκων της Κοφίνου και του Αγίου Θεόδωρου οι οποίοι διοικούνταν και ελέγχονταν από την ΤΜΤ με επικεφαλής αξιωματικό του τούρκικου στρατού.Αδάμου, Μ. (2019) “Η επιχείρηση της Κοφινού,” in Δεκαετία Εν Όπλοις 1964–1974. 1st edn. Αμμόχωστος, Κύπρος: Κυπριακό Ινστιτούτο Επιστημονικών και Ιστορικών Ερευνών, pp. 40–42. Από την άνοιξη του 1967, τουρκοκύπριοι από τα χωριά της Κοφίνου, του Αγίου Θεόδωρου και Μαρί, στην επαρχία Λάρνακας, έβαλαν προσκόμματα στην κυκλοφορία στους τότε σημαντικής στρατηγικής σημασίας δρόμους που ένωναν Λευκωσία-Λεμεσό και Λάρνακα και σε μερικές φορές, ανοίγαν πυρ εναντίων Ελληνοκυπρίων πολιτών και αστυνομικών και επίσης, οι τούρκοι άρχισαν να οχυρώνονται στα χωριά εκεί και εγκατέστησαν πολυβολεία στην περιοχή παρά την αρνητική στάση της Κυπριακής Κυβέρνησης και των αξιωματούχων του Ο.Η.Ε.
Ο τότε Υπουργός Εσωτερικών και Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας Πολύκαρπος Γιωρκάτζης ζήτησε επέμβαση από την Εθνική Φρουρά, αλλά ο ΑΣΔΑΚ Γεώργιος Γρίβας αρνήθηκε προβλέποντας τις δυσάρεστες συνέπειες που μπορούσαν να ακολουθήσουν μετά από τέτοια επιχείρηση, όπως η απόσυρση της Ελληνικής Μεραρχίας.https://www.protothema.gr/stories/article/839798/noemvrios1967-ta-gegonota-tis-kofinou-kai-i-apohorisi-tis-ellinikis-merarhias-apo-tin-kupro/ Στίς 21 Οκτωβρίου, ο Υπουργος Άμυνας της Χούντας, Στρατηγός Γρηγόριος Σπαντιδάκης ήρθε στην Κύπρο για να πιέσει τον Γρίβα και τον Μακάριο να αποδεχτούν να γίνει η επιχείρηση και τελικά, δόθηκε το πράσινο φως απο τον Μακάριο και τον Γρίβα για να διεξαχθεί η επιχείρηση.http://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=41990&-V=limmata

Προετοιμασία και Σχεδιασμός
Η επιχείρηση πήρε την κωδική ονομασία "Γρόνθος" και το σχέδιο δράσης ήταν το εξής: Θα χρησιμοποιόταν μια Μοίρα Καταδρομών με υποστήριξη από οχήματα της 21ης ΕΑΝ και από Μοίρα του Πυροβολικού. Στις 14 Νοεμβρίου, τα χωριά Κοφίνου και του Άγιου Θεόδωρου άρχισαν να περικυκλώνονται από μέλη της Αστυνομίας και της Εθνικής Φρουράς.Αδάμου, Μ. (2019) “Η επιχείρηση της Κοφινού,” in Δεκαετία Εν Όπλοις 1964-1974. 1st edn. Αμμόχωστος, Κύπρος: Κυπριακό Ινστιτούτο Επιστημονικών και Ιστορικών Ερευνών, p.42. Οι διοικητές της επιχείρησης εγκαταστάθηκαν προσωρινά σε ένα δωμάτιο στον Αστυνομικό σταθμό της Σκαρίνου.http://ikee.lib.auth.gr/record/320629/files/GRI-2020-28132.pdf

Δράση-Εκτέλεση αποστολής
Στίς 14ης Νοεμβρίου, αστυνομικοί με κάλυψη από τεθωρακισμένα οχήματα της Εθνικής Φρουράς, άρχισαν να κάνουν περίπολο προς το χωριό του Άγιου Θεόδωρου με το δικαίωμα να ανταποδώσουν πυρά αν πυροβοληθούν, όμως η ημέρα πήγε ομαλά και μετά ο ίδιος ο Στρατηγός Γεώργιος Γρίβας επισκέφθηκε την τουρκοκυπριακή συνοικία και έκανε συνομιλία με τους κάτοικους της. Το μεσημέρι της επομένης μέρας (15η Νοεμβρίου), σε παρόμοια περιπολία οι αστυνομικοί μαζί με τους εθνοφρουρούς, δέχθηκαν πυρά από τους τουρκοκύπριους οι οποίοι ήταν στα γύρω υψώματα. Έτσι ανέλαβαν δράση Καταδρομείς της 32ης Μοίρας Καταδρομών με ενίσχυση από Καταδρομείς του 11ου Λόχου Κρούσεως της 31ης Μοίρας Καταδρομών και άρχισαν να καθαρίζουν τα υψώματα που ήταν οι οχυρωμένοι τούρκοι.Αδάμου, Μ. (2019) “Η επιχείρηση της Κοφινού,” in Δεκαετία Εν Όπλοις 1964-1974. 1st edn. Αμμόχωστος, Κύπρος: Κυπριακό Ινστιτούτο Επιστημονικών και Ιστορικών Ερευνών, pp. 42-43.
Μετά άρχισαν οι καταδρομείς να κάνουν εκκαθαρίσεις εντός του χωριού της Κοφίνου και προχώρησαν σε συλλήψεις με ένα από τους οποίους ήταν ο τούρκος Υπολοχαγός, Διοικητής των τουρκοκυπρίων τρομοκρατών στην περιοχή. Κατάσχεσαν επίσης, πολυβόλα τύπου browning 0.30χλστ., τηλεφωνικό πίνακα, κυνηγετικά και άλλα πυρομαχικά.
Κατά την διάρκεια της επιχείρησης, σκοτώθηκε ο λοχίας της 32 ΜΚ Ευμένιος Παναγιώτου Μαρκαντώνης σε ένα ύψωμα (Υψ. 124) δυτικά της Κοφίνου. Ήταν ο μόνος νεκρός που υπέστη η Εθνική Φρουρά κατά την επιχείρηση.https://doritamarkantoni.com/%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CF%8C%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%BF-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B7%CF%81%CF%8E%CF%89%CE%BD-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%BF%CE%B9/https://ellada.cy/2020/05/14/%CE%BF%CE%B9-%CE%AE%CF%81%CF%89%CE%B5%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CE%B5%CF%85%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B3%CE%B5%CF%8E/

Συνέπειες
Όταν επιστρέψαν στις μονάδες τους, το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό εισήλθε στο Αιγαίο. Σκοτώθηκαν 24 Τούρκοι και υπήρξαν 9 τραυματίες, ενώ από την άλλη πλευρά σκοτώθηκε ένας Έλληνας και υπήρξαν δύο τραυματίες.https://www.mixanitouxronou.com.cy/stiles/sinevi-simera/i-ematiri-sigkrousi-tis-ethnikis-frouras-ke-tourkokiprion-sto-chorio-kofinou-pou-anixe-to-dromo-ston-attila-i-paremvasi-ton-amerikanon-ke-i-apofasi-tis-ellinikis-chountas-na-aposiri-tin-elliniki-mer/
Παρόλο που είχε ηττηθεί στρατιωτικά η Τουρκοκυπριακή πλευρά και ο αντικειμενικός σκοπός της Ε.Φ. και της Αστυνομίας είχε ολοκληρωθεί, η επιχείρηση στην Κοφίνου είχε πολύ άσχημες συνέπειες για την Κυπριακή Δημοκρατία και την άμυνα της.https://www.youtube.com/watch?v=KaDOqdCYl5o Ανακλήθηκε ο Στρατηγός Γεώργιος Γρίβας από το νησί και η Ελληνική Μεραρχία μαζί του, κάτι το οποίο, στο σύντομο μέλλον, αποδείχθηκε θανάσιμο για την μεγαλόνησο.Solsten, E. (1991) “Introduction,” in Cyprus a country study. Washington D.C.: Federal Research Division Library of Congress, p. 27.

Σημειώσεις

Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία της Κύπρου