Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 1980

Οι προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών του 1980 (αγγλικά: 1980 United States presidential election) ήταν οι 49ες προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες διεξήχθησαν την Τρίτη, 4 Νοεμβρίου 1980.

Ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για την προεδρία και πρώην Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Ρόναλντ Ρήγκαν, κατάφερε να κερδίσει με σαρωτική νίκη τον τότε εν ενεργεία Δημοκρατικό πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ. Ο Ρήγκαν έγινε ο 40ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Ρόναλντ Ρήγκαν, επικράτησε λαμβάνοντας 489 εκλεκτορικές ψήφους, και 50.8% της λαϊκής ψήφου (43.903.230 ψήφοι), έναντι 49 εκλεκτορικών ψήφων και 41.0% της λαϊκής ψήφου (35.481.115 ψήφοι) του Τζίμι Κάρτερ. Επίσης, υποψήφιος για την προεδρία ήταν και ο ανεξάρτητος υποψήφιος από την πολιτεία του Ιλινόι, και μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Τζον Άντερσον, ο οποίος δεν κατάφερε να αποσπάσει καμία εκλεκτορική ψήφο, όμως έλαβε το 6.6% της λαϊκής ψήφου (5.719.850 ψήφοι).

 Ιστορικό 

 Διαδικασία 
Το Άρθρο Δύο του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών, ορίζει ότι για να υπηρετήσει ένας άνθρωπος στη θέση του προέδρου, πρέπει να είναι γεννημένος πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών, ηλικίας τουλάχιστον 35 ετών και κάτοικος των Ηνωμένων Πολιτειών για τουλάχιστον 14 χρόνια. Οι υποψήφιοι για την προεδρία πρέπει να αναδειχθούν από κάποιο από τα διάφορα πολιτικά κόμματα των Ηνωμένων Πολιτειών, τα οποία συνήθως επιλέγουν τους υποψήφιους με προκριματικές εκλογές. Οι προκριματικές συνήθως διεξάγονται με έμμεση εκλογική διαδικασία, στην οποία οι εκλογείς εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους (από την λίστα ενός κόμματος), και αυτοί με τη σειρά τους εκλέγουν τον υποψήφιο που θα εκπροσωπήσει το κόμμα στις προεδρικές εκλογές. Ο υποψήφιος για την προεδρία πρέπει να επιλέξει έναν συνυποψήφιο για την αντιπροεδρία, ώστε να καταρτιστεί η λίστα υποψηφίων του κόμματος, η οποία στη συνέχεια πρέπει να επικυρωθεί από τους αντιπροσώπους.

Στις γενικές εκλογές του Νοεμβρίου η εκλογική διαδικασία είναι έμμεση, και οι ψηφοφόροι εκλέγουν τα μέλη του Εκλογικού Κολεγίου, τους εκλέκτορες που εκλέγουν τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο με άμεσες εκλογές. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 270 ψήφους εκλεκτόρων που απαιτούνται για να κερδίσει τις εκλογές, τότε η Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, θα ορίσει ως πρόεδρο τον έναν από τους τρεις υποψηφίους που συγκέντρωσαν τις περισσότερες ψήφους εκλεκτόρων, και ομοίως η Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών, θα επιλέξει τον αντιπρόεδρο με πλειοψηφικά κριτήρια.

Η 22η τροπολογία του Συντάγματος ορίζει ότι ένα άτομο δεν μπορεί να εκλεγεί στην προεδρία για περισσότερες από δύο φορές.

 Σκιαγράφηση των εκλογών 
Οι συγκεκριμένες εκλογές, θεωρήθηκαν πολύ σημαντικές, διότι ανέδειξαν στην επιφάνεια την πολιτική αναδιάταξη που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Η άνοδος του Ρόναλντ Ρήγκαν στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτηρίστηκε ως «συντηρητική επανάσταση» με την πεντηκονταετία του προοδευτικού New Deal (του προέδρου Ρούζβελτ) και της Great Society (του προέδρου Τζόνσον), να βρίσκεται προς το τέλος της, σημαίνοντας μια νέα πολιτική εποχή.

Ο Τζίμι Κάρτερ, είχε μια μάλλον αδύναμη προεδρία και στο τέλος της πρώτης (και μοναδικής) θητείας του, ήταν αντιδημοφιλής και  στερούνταν δυναμικής, η οποία έμοιαζε απαραίτητη για την επίλυση προβλημάτων όπως η χαμηλή ανάπτυξη, ο υψηλός πληθωρισμός, η υψηλή ανεργία, η Ιρανική Επανάσταση (1979) και η κρίση των ομήρων στο Ιράν του 1979. Επίσης, ο Κάρτερ, επιχείρησε να επανεκλεγεί με παρόμοιες μεθόδους που εξελέγη στις εκλογές του 1976 απέναντι στον Τζέραλντ Φορντ. Από την άλλη, ο Ρόναλντ Ρήγκαν, πραγματοποίησε μία πολύ πιο επιτυχημένη εκστρατεία και ο ίδιος προσωπικά θεωρείτο χαρισματικός ομιλητής και δυναμικότερος (εν αντιθέσει με τον Κάρτερ) κάτι το οποίο αποδείχθηκε πολύ σημαντικό κατά την διεξαγωγή των προεδρικών debate. Ο Ρήγκαν, υποστήριζε την αύξηση των αμυντικών δαπανών, την εφαρμογή των οικονομικών της προσφοράς, ισορροπημένο προϋπολογισμό, και ήταν υπέρμαχος του laissez-faire.https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/event/shogan.pdf

 Υποψηφιότητες 

 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 
σύνδεσμος=https://en.wikipedia.org/wiki/Republican_Party_(United_States)|κέντρο|65x65εσ|Republican Party (United States)Υποψήφιοι του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (1980)για Πρόεδροςγια Αντιπρόεδροςκέντρο|202x202εσκέντρο|202x202εσ33ος Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας(1967–1975)11ος Διευθυντής της CIA(1976–1977)κέντρο|220x220εσ

 Άλλοι υποψήφιοι 
Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να λάβουν το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών:

 Τζορτζ Χ.Ο. Μπους, 11ος Διευθυντής της CIA (1976–1977) — έλαβε 3.070.033 ψήφους / επιλέχθηκε από τον Ρόναλντ Ρήγκαν για την Αντιπροεδρία ως συνυποψήφιός του. 
 Τζον Άντερσον, Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την 16η περιφέρεια του Ιλινόι (1961–1981) — έλαβε 1.572.174 ψήφους / συμμετείχε ύστερα στις εκλογές ως ανεξάρτητος υποψήφιος. 
 Χάουαρντ Μπέικερ, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για το Τενεσί (1967–1985) — έλαβε 181.153 ψήφους

 Δημοκρατικό Κόμμα 
σύνδεσμος=https://en.wikipedia.org/wiki/Democratic_Party_(United_States)|κέντρο|65x65εσ|Democratic Party (United States)Υποψήφιοι του Δημοκρατικού Κόμματος (1980)για Πρόεδροςγια Αντιπρόεδροςκέντρο|196x196εσκέντρο|204x204εσ39ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών(1977–1981)42ος Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών(1977–1981)κέντρο|220x220εσ

 Άλλοι υποψήφιοι 
Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να λάβουν το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών:

 Τεντ Κένεντι, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την Μασαχουσέτη (1962–2009) — έλαβε 7.381.693 ψήφους 
 Τζέρι Μπράουν, 34ος Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας (1975–1983) — έλαβε 575.296 ψήφους
 Κλιφ Φιντς', 57ος Κυβερνήτης του Μισισίπι (1976–1980) — έλαβε 48.032 ψήφους''
μικρογραφία|Ο Τζον Μ. Άντερσον δίνει λόγο στο Νιου Τζέρσεϊ, κατά την εκστρατεία του.

 Τζον Άντερσον 
Ο Τζον Μπ. Άντερσον ηττήθηκε στις προκριματικές εκλογές του Ρεπουμπλικανικό Κόμματος και εισήλθε στις εκλογές ως Ανεξάρτητος. Έκανε εκστρατεία ως ένας φιλελεύθερος Ρεπουμπλικάνος, με στόχο να προκαλέσει τον συντηρητισμό του Ρέγκαν και να τραβήξει υποψήφιους οι οποίοι ήθελαν μια εναλλακτική από τα δύο κόμματα. Ο υποψήφιος Αντιπρόεδρος του ήταν ο Πάτρικ Λούσι, Δημοκρατικός πρών Κυβερνήτης του Ουισκόνσιν και έπειτα πρεσβευτής στο Μεξικό για τις ΗΠΑ, διορισμένος από τον Πρόεδρο Κάρτερ.

Συγκέντρωσε 5,719,850 λαϊκούς ψήφους (6.6%) αλλά καθόλου ελεκτορική ψήφο.

 Αποτελέσματα 

 Γενικά αποτελέσματα 
Υποψήφιος ΠρόεδροςΚόμμαΈδραΣυνυποψήφιοςΈδραΡόναλντ Ουίλσον ΡήγκανΡεπουμπλικανικόΚαλιφόρνια43.903.23050,75489Τζορτζ Χ.Ο. ΜπουςΜέριλαντ489Τζέιμς Ερλ Κάρτερ(εν ενεργεία)ΔημοκρατικόΤζόρτζια35.480.11541,049Ουόλτερ Φ. ΜόντεϊλΜέριλαντ49Τζον ΆντερσονΑνεξάρτητοςΙλινόι5.719.8506,610Πάτρικ ΛούσεϊΟυισκόνσιν0Έντουαρντ Κλαρκ ΕλευθεριακόΚαλιφόρνια921.1281,060Ντέιβιντ ΚοχΚάνσας0Μπάρι ΚόμονερΚόμμα ΠολιτώνΜιζούρι233.0520,270ΛαΝτόνα Β. ΧάριςΟκλαχόμα0Άλλοι252.3030,29—Σύνολο86.509.678100%538——538Εκλέκτορες που απαιτούνται για τη νίκη270——270

 Αναλυτικά αποτελέσματα 
ΠολιτείαΕκλ. ✔Άλλα69x69εσ69x69εσΨήφοι%30x30εσΚαλιφόρνια454,524,85852,69%3.083.66135.91%'——30x30εσΝέα Υόρκη412,893,83146,66%2,728,37243,99%30x30εσΠενσυλβάνια272,261,87249,59%1,937,54042,48%30x30εσΙλινόις262,358,04949,65%1,981,41341,72%30x30εσΤέξας262,510,70555,28%1,881,14741,42%30x30εσΟχάιο252,206,54551,51%1,752,41440,91%30x30εσΜίσιγκαν211,915,22548,99%1,661,53242,50%30x30εσΦλόριντα172,046,95155,52%1,419,47538,50%30x30εσΝιου Τζέρσεϊ171,546,55751,97%1,147,36438,56%30x30εσΜασαχουσέτη141,057,63141,90%1,053,80241,75%30x30εσΙντιάνα131,255,65656,01%844,19737,65%30x30εσΒόρεια Καρολίνα13915,01849,30%875,63547,18%30x30εσΜιζούρι121,074,18151,16%931,18244,35%30x30εσΒιρτζίνια12989,60953,03%752,17440,31%30x30εσΤζόρτζια12654,16840,95%890,73355,76%30x30εσΟυισκόνσιν111,088,84547,90%981,58443,18%30x30εσΜινεσότα10873,24142,56%954,17446,50%30x30εσΤενεσί10787,76148,70%783,05148,51%30x30εσΛουιζιάνα10792,85351,20%708,45345,75%30x30εσΜέριλαντ10680,60644,18%726,16147,14%30x30εσΟυάσινγκτον9865,24449,66%650,19337,32%30x30εσΑλαμπάμα9654,19248,75%636,73047,45%30x30εσΚεντάκι9635,27449,07%616,41747,61%30x30εσΚονέκτικατ8677,21048,16%541,73238,52%30x30εσΆιοβα8676,02651,31%508,67238,60%30x30εσΟκλαχόμα8695,57060,50%402,02634,97%30x30εσΝότια Καρολίνα8441,20749,57%427,56048,04%30x30εσΚολοράντο7652,26455,07%367,97331,07%30x30εσΜισισίπι7441,08949,42%429,28148,04%30x30εσΌρεγκον6571,04448,33%456,89038,67%30x30εσΚάνσας6566,81257,85%326,15033,29%30x30εσΑριζόνα6529,68860,61%246,84328,24%30x30εσΑρκάνσας6403,16448,13%398,04148,09%30x30εσΔυτική Βιρτζίνια6334,20645,30%367,46249,81%30x30εσΝεμπράσκα5*419,93765,53%166,85126,04%30x30εσΓιούτα4493,68772,77%124,26620,57%30x30εσΜέιν4*238,52245,61%220,97442,25%30x30εσΝέο Μεξικό4250,77954,97%167,82636,78%30x30εσΆινταχο4290,69966,46%110,19225,19%30x30εσΝιου Χάμσαϊρ4221,70557,74%108,86428,35%30x30εσΜοντάνα4206,81456,82%118,03232,43%30x30εσΡόουντ Άιλαντ4154,79337,20%198,34247,67%30x30εσΝότια Ντακότα4198,34360,53%103,85531,69%30x30εσΧαβάη4130,11242,90%135,87944,80%30x30εσΒόρεια Ντακότα3193,69564,23%79,18926,26%30x30εσΝεβάδα3155,01762,54%66,66626,89%30x30εσΝτέλαγουερ3111,25247,21%105,75444,87%30x30εσΠεριφέρεια της Κολούμπια323,31313,41%130,23174,89%30x30εσΑλάσκα386,11254,35%41,84226,41%30x30εσΒερμόντ394,59844,37%81,89138,41%30x30εσΟυαϊόμινγκ3110,70062,64%49,42727,97%30x30εσΣύνολο ΗΠΑ53843,903,23050,75%35,480,11541,01%7,126,3338,23%

 Δείτε ακόμη 

 Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών 
 Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών 
 Προεδρία του Τζίμι Κάρτερ
 Προεδρία του Ρόναλντ Ρήγκαν

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Census.gov
 https://www.usa.gov/election

1980
Κατηγορία:Εκλογές του 1980