Κλυπεόμορφα

Τα κλυπεόμορφα (επιστημονική-λατινική ονομασία Clupeiformes) είναι τάξη των ακτινοπτερύγιων ιχθύων (ψαριών), που περιλαμβάνει την οικογένεια της ρέγγας (τις κλυπεΐδες) και την οικογένεια του γαύρου (τις εγγραυλίδες). Γενικότερα, η τάξη περιέχει αρκετά από τα σημαντικότερα για την ανθρώπινη διατροφή ψάρια.

Τα κλυπεόμορφα είναι φυσόστομα ψάρια, δηλαδή η νηκτική κύστη τους έχει έναν αεραγωγό που τη συνδέει με τον εντερικό σωλήνα. Κατά κανόνα δεν έχουν πλευρική γραμμή, αλλά τα πτερύγια και τα λέπια τους είναι παρόμια με εκείνα των περισσότερων άλλων ψαριών. Είναι γενικώς ασημόχρωμα ψάρια με υδροδυναμικό σώμα στο σχήμα του αδραχτιού (ατρακτοειδές) και σχηματίζουν συχνά κοπάδια. Τα κλυπεόμορφα είναι από τα σημαντικότερα φυτοφάγα ψάρια, καθώς καταναλώνουν ως σύνολο μεγάλες ποσότητες από φυτοπλαγκτόν, το οποίο φιλτράρουν από το νερό σε κτενοειδείς προεξοχές στο βραγχιακό τόξο τους.

Η παλαιά τάξη ισοσπόνδυλοι (Isospondyli) εντάχθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος της στα κλυπεόμορφα, αλλά μερικοί ισοσπόνδυλοι ιχθείς ταξινομήθηκαν σε διάφορες άλλες τάξεις (οστεογλωσσόμορφα, σολωμόμορφα, κ.ά.).

 Ταξινομική υποδιαίρεση 
Το φυλογενετικό δένδρο των κλυπεομόρφων που γίνεται ευρύτερα αποδεκτό σήμερα προσδιορίσθηκε το 2014 από τους Σεμπαστιέν Λαβουέ, Πέτρο Κωνσταντινίδη και Γ.Τζ. Τσεν.Sébastien Lavoué, Peter Konstantinidis & Wei-Jen Chen: «Progress in Clupeiform Systematics» Biology and Ecology of Sardines and Anchovies, επιμ. Konstantinos Ganias (Hrsg.), CRC Press, 2014, ISBN 978-1482228540

Σήμερα αναγνωρίζονται γενικώς περίπου 405 είδη κλυπεομόρφων, που ομαδοποιούνται σε επτά οικογένειες, ως εξής:

 ΤΑΞΗ Clupeiformes
 Υπόταξη Denticipitoidei
 Οικογένεια Denticipitidae
 Υπόταξη Clupeoidei
 Οικογένεια Engraulidae (γαύροι)
 Υποοικογένεια Coiliinae
 Υποοικογένεια Engraulinae
 Οικογένεια Spratelloididae
 Οικογένεια Pristigasteridae
 Υποοικογένεια Pristigasterinae
 Υποοικογένεια Pelloninae
 Οικογένεια Chirocentridae
 Οικογένεια Dussumieriidae s.s.
 Οικογένεια Clupeidae (ρέγγες και σαρδέλες)
 Υποοικογένεια Clupeinae
 Υποοικογένεια Ehiravinae
 Υποοικογένεια Alosinae
 Υποοικογένεια Dorosomatinae

Αρκετοί βιολόγοι ωστόσο ταξινομούν το ιδιόμορφο γένος Sundasalanx (μικρά ψαράκια του γλυκού νερού) σε δική του ξεχωριστή οικογένεια, τις Sundasalangidae, αντί να το εντάσσουν στις Clupeidae, δεχόμενοι έτσι οκτώ οικογένειες κλυπεομόρφων.

Παραπομπές

Πηγές