Ιφιγένεια εν Ταύροις (όπερα του Γκλουκ)

Η Ιφιγένεια εν Ταύροις ( είναι όπερα σε τέσσερις πράξεις του Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 18 Μαΐου 1779 από την εταιρία της Όπερας του Παρισιού, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία. Το λιμπρέτο της όπερας συνέγραψε ο Νικολά Φρανσουά Γκιγιάρντ, επί τη βάσει της τραγωδίας Ιφιγένεια εν Ταύροις του αρχαίου Έλληνα δραματουργού Ευριπίδη, η οποία αποτελείται από ένα σύνολο ιστοριών σχετικών με την οικογένεια του Αγαμέμνονα, που εκτυλίσσονται στον απόηχο του Τρωικού Πολέμου.

 Καινοτομίες της όπερας 
Η Ιφιγένεια εν Ταύροις συνιστά την κλιμάκωση της οπερατικής μεταρρύθμισης που επεχείρησε ο Γκλουκ· ως προς τη μουσική, τα ρετσιτατίβο της είναι σύντομα και συνοδεύονται από έγχορδα ή άλλα μουσικά όργανα (récitatif accompagné) και όχι απλώς από μπάσο κοντίνουο. Ακόμα, τα χορογραφικά στοιχεία της τυπικής γαλλικής λυρικής τραγωδίας απουσιάζουν σχεδόν πλήρως από την όπερα.

Αλλά και το λιμπρέτο της όπερας είχε αρκετές καινοτομίες. Μία εξ αυτών, υπήρξε η αποφυγή αναφοράς στο θέμα του έρωτα, γεγονός που καθιστά το οπερατικό έργο ένα εκ των ελαχίστων που δεν εμπεριέχουν το θέμα αυτό.

 Διασκευές 
Το 1781 ο Γκλουκ δημιούργησε μια γερμανική εκδοχή της όπερας υπό τον τίτλο Iphigenia in Tauris, με αφορμή την επίσκεψη του Παύλου Α' της Ρωσίας στη Βιέννη. Η αναθεωρημένη έκδοση ήταν η μόνη όπερα που έγραψε ο Γκλουκ στα γερμανικά και το τελευταίο του σκηνικό έργο. Αυτή η εκδοχή του έργου έκανε πρεμιέρα ως «ένα τραγικό μουσικό δράμα» (Singspiel) στις 23 Οκτωβρίου 1781 στο Μπούργκτεατερ. Στις 14 Δεκεμβρίου 1783, παρουσιάστηκε στην ίδια λυρική σκηνή η ιταλική εκδοχή του έργου, σε μετάφραση του ονομαστού ιταλού λιμπρετίστα Λορέντζο Ντα Πόντε. Το 1889, αντλώντας έμπνευση από το έργο του Γκαίτε, ο  συνθέτης Ρίχαρντ Στράους έκανε μια νέα γερμανική διασκευή του έργου, που ανέβηκε στη Βαϊμάρη στις 9 Ιουνίου 1900, υπό τον τίτλο Iphigenie auf Tauris.

Η ιταλική εκδοχή της όπερας με το λιμπρέτο του Ντα Πόντε γνώρισε μια επιτυχημένη αναβίωση το 1957 στη Σκάλα του Μιλάνου· τη σκηνοθεσία της παραγωγής ανέλαβε ο Λουκίνο Βισκόντι, τη μουσική διεύθυνση ο Νίνο Σαντσόνιο και τον πρωταγωνιστικό ρόλο η επιφανής υψίφωνος Μαρία Κάλλας.

 Ρόλοι 
Ρόλος Τύπος φωνής Ιφιγένεια, ιέρεια της Ντιάνα (ρωμαϊκής εκδοχής της Αρτέμιδος) υψίφωνος ή μεσόφωνος Ορέστης, ο αδερφός της βαρύτονος ή τενόρος Πυλάδης, φίλος του Ορέστη τενόρος Θόας, βασιλιάς της Σκυθίας βαθύφωνος Ντιάνα υψίφωνος Σκύθες, ιέρειες της Ντιάνας, Έλληνες

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Francesco Blanchetti, Iphigénie en Tauride (στα ιταλικά), στο Piero Gelli και Filippo Poletti (επιμελητές), Dizionario dell'opera 2008, Μιλάνο, Baldini Castoldi Dalai, 2007, σελίδες 663–665  (διαδικτυακή έκδοση στο Opera Manager)

 Pitou, Spire, The Paris Opéra. An Encyclopedia of Operas, Ballets, Composers, and Performers – Rococo and Romantic, 1715–1815 (στα αγγλικά), Greenwood Press, 1985 


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Λιμπρέτο του έργου στο Opera Guide
 Σύνοψη της πλοκής του έργου από τον Ρόμπερτ Κάρσεν, για παραγωγή της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου

Κατηγορία:Όπερες
Κατηγορία:Όπερες στη γαλλική γλώσσα
Κατηγορία:Όπερες του Γκλουκ
Κατηγορία:Ιφιγένεια