Γρατιανός (σφετεριστής)

Ο Γρατιανός, λατιν.: Gratianus Jones, pg. 518, (απεβ π. Φεβρουάριος 407) Birley, pg. 458 ήταν Ρωμαίος σφετεριστής στη Ρωμαϊκή Βρετανία από το 406-407.

 Σταδιοδρομία 
Μετά τη δολοφονία τού σφετεριστή Μάρκου, ο Γρατιανός αναγνωρίστηκε ως αυτοκράτορας από τον στρατό στη Βρετανία στα τέλη του 406, πιθανότατα γύρω στον Οκτώβριο. Το υπόβαθρό του, όπως καταγράφηκε από τον Oρόσιο, ήταν ότι ήταν Ρωμαιο-Βρετανός και ένας από την αριστοκρατία των πόλεων,Orosius, 7:40:4 πιθανώς αρχηγός γένους (curialis).Burns, pg. 209 Η ανάδειξη ενός μη στρατιωτικού αξιωματούχου στον στρατό υποδηλώνει ότι υπήρχαν ζητήματα, που ο στρατός θεώρησε ότι θα τα χειριζόταν καλύτερα ένας πολιτικός αξιωματούχος, όπως η αμοιβή ή ίσως διαφωνίες μεταξύ τού κόμη Βρετανίας (comes Britanniarum), τού κόμη Σαξωνικών ακτών (comes Litoris Saxonici) και τoύ δούκα Βρετανίας (Dux Britanniarum). Anthony Birley disagreed with the assumption that Gratian held a civilian position, arguing that Orosius only meant that he was a native of Britain, and that Gratian was therefore still one of the higher officers of the British army, either a Comes or a Dux.Birley, pg. 457

Ο σφετερισμός τού Γρατιανού συνέπεσε με μία τεράστια βαρβαρική εισβολή, που είχε εισχωρήσει στη Γαλατία: την τελευταία ημέρα του Δεκεμβρίου 406, ένας στρατός από Βανδάλους, Αλανούς και Σουέβους είχε διασχίσει τον παγωμένο Ρήνο.Bury, pg. 138 Κατά το 407 εξαπλώθηκαν σε όλη τη βόρεια Γαλατία προς τη Βουλώνη και ο Ζώσιμος έγραψε ότι τα στρατεύματα στη Βρετανία φοβούνταν μία εισβολή στην Μάγχη.Zosimus, 6:3:1

Ο ιστορικός Τζ.Μπ.Μπιούρυ υπέθεσε ότι ήταν ο Στιλίχων, ο μάγιστρος τού στρατού τού Αυτοκράτορα Ονώριου, που υποκίνησε τη βάρβαρη εισβολή στη Γαλατία, καθώς ανησυχούσε για τους Βρετανούς σφετεριστές, αλλά δεν μπόρεσε να κινηθεί εναντίον τους λόγω των δραστηριοτήτων τού Ραδαγαίσου και Aλάριχου Α΄. Η εισβολή λοιπόν είχε σκοπό να αποσπάσει την προσοχή τού βρετανικού στρατού.Bury, pg. 139 Αυτή η υπόθεση έχει απορριφθεί από σύγχρονους ιστορικούς όπως ο Τόμας Μπερνς, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο Στιλίχων βασιζόταν στον Γαλατικό στρατό για να αντιμετωπίσει την εξέγερση. Μόνο με τις βαριές απώλειες που υπέστησαν οι Γαλατικοί στρατοί στον απόηχο της εισβολής των Βανδάλων, ο Στιλίχων έπρεπε να επανεκτιμήσει την απάντησή του στη βρετανική εξέγερση.Burns, pg. 210

Καθώς οι ειδήσεις διέσχιζαν τη Βρετανία για την εισβολή των βαρβάρων και την ταχεία προσέγγισή τους προς τη Βουλώνη (το κύριο λιμάνι από το οποίο θα προέρχονταν οι προμήθειες και τα στρατεύματα με προορισμό τη Βρετανία), ο στρατός αναστατώθηκε.Burns, pgs. 210-211 Εικάζεται ότι ο στρατός ήθελε να περάσει στη Γαλατία και να σταματήσει τους βαρβάρους, αλλά ο Γρατιανός τους διέταξε να παραμείνουν.Stevens, C., Marcus, Gratian and Constantine, Athenaeum, 35 (1957), pp. 320-322 Δυσαρεστημένα με αυτό, τα στρατεύματα τον σκότωσαν μετά από βασιλεία τεσσάρων μηνών Zosimus, 6:2:1 και γύρω στις αρχές Φεβρουαρίου επέλεξαν για αρχηγό τον Φλ. Κλ. Κωνσταντίνο.Birley, pg. 458; Jones, pg. 519

Ο Τζέφρεϋ τού Μόνμαουθ περιγράφει έναν παρόμοιο χαρακτήρα, που ονομάζεται Gracianus Municeps, ο οποίος είναι πιθανώς η ίδια μορφή.Monmouth, Historia Regum Britanniae, 6:1

Σημειώσεις

Παραπομπές

 Πηγές 

 Πρωταρχικές πηγές 
 Zώσιμος, "Ιστορία Νέα", Βιβλίο 6 Historia Nova
 Oρόσιος, Historiae adversum Paganos, 7.40

 Δευτερεύουσες πηγές 
 Birley, Anthony R., The Roman Government of Britain, Oxford University Press, 2005,
 Burns, Thomas Samuel, Barbarians Within the Gates of Rome: A Study of Roman Military Policy and the Barbarians, Ca. 375-425 AD, Indiana University Press, 1994,
 Jones, Arnold Hugh Martin, John Robert Martindale, John Morris, The Prosopography of the Later Roman Empire, τόμος 2, Cambridge University Press, 1992,
 Bury, JB, A History of the Later Roman Empire from Arcadius to Irene, Vol. Ι (1889)

Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές