Συλβιίδες

Οι συλβιίδες (επιστημονική-λατινική ονομασία Sylviidae) είναι οικογένεια στρουθιόμορφων ωδικών πτηνών. Περιλαμβάνει σήμερα μόνο δύο γένη, με 34 είδη συνολικά, εκ των οποίων τα περισσότερα ζουν στην Ασία, λιγότερα στην Αφρική και ελάχιστα και στην Ευρώπη.

 Ταξινομική και συστηματική 
Η ονομασία Sylviidae εισάχθηκε για πρώτη φορά από τον Άγγλο ζωολόγο Γουίλιαμ Έλφορντ Λητς (με τη μορφή Sylviadæ) σε έναν οδηγό του 1820 για τα εκθέματα του Βρετανικού Μουσείου. Το όνομα του συγγραφέως δεν διευκρινίζεται στο βιβλίο. Η οικογένεια εντάχθηκε σε ένα μεγάλο σύνολο γνωστό ως «ωδικά του Παλαιού Κόσμου» και με τα χρόνια έγινε μια οικογένεια στην οποία οι επιστήμονες έθεταν όποιο είδος δεν ταίριαζε κάπου αλλού, φθάνοντας να περιλαμβάνει πάνω από 70 γένη και 400 είδη. Αλλά οι πρόοδοι της ταξινομικής, ιδίως με τη βοήθεια μοριακών αναλύσεων DNA, οδήγησαν στο να διαχωρισθούν αρκετές νέες οικογένειες μέσα από αυτή την ευρεία ομάδα. Σήμερα υπάρχουν ενδείξεις ότι οι κλασικές «σύλβιες» συγγενεύουν περισσότερο με την οικογένεια τιμαλιίδες παρά με πολλά άλλα ωδικά που ανήκαν κάποτε στις συλβιίδες.

Το 2011 μία φυλογενετική μελέτη που εξέτασε ακολουθίες του μιτοχονδριακού DNA ανεκάλυψε ότι τα είδη στο γένος σύλβια σχημάτιζαν δύο ξεχωριστούς κλάδους. Με βάση αυτά τα αποτελέσματα οι ορνιθολόγοι Έ. Ντίκινσον και Λ. Χριστίδης επέλεξαν, στην 4η έκδοση του Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World, να χωρίσουν το γένος στα δύο και μετακίνησαν τα περισσότερα είδη σε ένα παλαιό, εγκαταλελειμμένο γένος που «νεκρανέστησαν», το Curruca. Στο γένος σύλβια διατήρησαν τον μαυροσκούφη και το Sylvia borin, και μετέφεραν σε αυτό τη σύλβια την αφρικανική και τη σύλβια του Dohrn. Η διάσπαση αυτή δεν έγινε αποδεκτή τότε από τη Βρετανική Ένωση Ορνιθολόγων με την αιτιολογία ότι «ένας διαχωρισμός σε δύο γένη θα αποσταθεροποιούσε αχρείαστα την ονοματολογία και θα απέφερε μικρά μόνο επαύξηση στο περιεχόμενο φυλογενετικής πληροφορίας». Ωστόσο η γνώμη της δεν επεκράτησε.

 Κατάλογος ειδών 
Σήμερα η οικογένεια, κατά την ευρύτερα αποδεκτή εκδοχή, περιλαμβάνει τα γένη Sylvia και Curruca, με συνολικά 34 είδη, τα εξής (με την ταξινομική σειρά της Διεθνούς Ενώσεως Ορνιθολόγων:

ΓΕΝΟΣ: Sylvia - Scopoli, 1769
 Είδη:
 Sylvia atricapilla, μαυροσκούφης
 Sylvia borin, σύλβια η βοόφιλος
 Sylvia dohrni, σύλβια του Dohrn
 Sylvia galinieri
 Sylvia nigricapillus, θαμνομαυροσκούφης
 Sylvia abyssinica, σύλβια η αβησσυνιακή
 Sylvia atriceps, σύλβια του Ρουενζόρι

ΓΕΝΟΣ: Curruca - Bechstein, 1802
 Είδη:
 Curruca nisoria, ψαλτοτσιροβάκος (το πιο μεγαλόσωμο είδος του γένους)
 Curruca layardi
 Curruca boehmi
 Curruca subcoerulea
 Curruca minula
 Curruca curruca, λαλοτσιροβάκος
 Curruca althaea
 Curruca lugens
 Curruca buryi
 Curruca leucomelaena
 Curruca hortensis, δενδροτσιροβάκος
 Curruca crassirostris
 Curruca deserti
 Curruca nana
 Curruca deserticola
 Curruca mystacea
 Curruca ruppeli, μουστακοτσιροβάκος
 Curruca melanothorax, τσιροβάκος της Κύπρου
 Curruca melanocephala, μαυροτσιροβάκος, 5 και ίσως 6 υποείδη
 Curruca iberiae
 Curruca subalpina
 Curruca cantillans, κοκκινοτσιροβάκος
 Curruca communis, θαμνοτσιροβάκος
 Curruca conspicillata
 Curruca sarda
 Curruca undata
 Curruca balearica

Περιγραφή
Οι συλβιίδες είναι μικρού έως μεσαίου μεγέθους στρουθιόμορφα πτηνά. Το ράμφος τους είναι γενικώς λεπτό και μυτερό, με σκληρά μικρά στελέχη φτερών στη βάση του. Είναι σχετικώς λεπτόκορμα και με πτέρωμα χωρίς εντυπωσιακό χρωματισμό. Οι πτέρυγες (φτερούγες) έχουν από δέκα κύρια φτερά η καθεμιά, που είναι στρογγυλευμένα και βραχύτερα στα μη αποδημητικά είδη.

Παραπομπές