Ζίχνα-Μαχαλά Σερρών

Ο Ζίχνα-Μαχαλά είναι εγκαταλελειμμένος οικισμός στον σημερινό Δήμο Νέας Ζίχνης της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 680 μέτρων στις νότιες πλαγιές του Μενοικίου όρους, σε απόσταση 3,5 χλμ. βορειοδυτικά από την Αναστασιά Σερρών. Οι οικισμοί Ζίχνα-Μαχαλά, Σύρος-Μαχαλά και Ορτά-Μαχαλά, οι οποίοι ήταν σε κοντινή απόσταση και είχαν οπτική επαφή μεταξύ τους, είναι γνωστοί ως Κονιαροχώρια ή Κονιαρομαχαλάδες του Μενοικίου όρους των Σερρών.

 Ονομασία 
Τα ονόματα Ζίχνα-Μαχαλά και Σύρος-Μαχαλά, προέρχονται από τα πλησιέστερα αστικά κέντρα που άκμαζαν κατά τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο, τις Σέρρες και τη Ζίχνα. Ο Ζίχνα-Μαχαλά ή Ζιχνιώτικος Μαχαλάς βρισκόταν προς την ανατολική κατεύθυνση (προς Ζίχνα), ενώ ο Σύρος-Μαχαλά, Σιρόζ-Μαχαλά ή Σερριώτικος Μαχαλάς προς τη δυτική (προς Σέρρες). Ο Ορτά-Μαχαλά, δηλαδή ο μεσαίος, βρισκόταν μεταξύ των άλλων δύο και λίγο βορειότερα.

Η τοποθεσία του Σύρος-Μαχαλά αναφέρεται σε χαρτογραφικές πηγές με την ονομασία Τσέκοβον ή Τσέκοβα. Η ονομασία αυτή, περιλαμβάνει για τους ντόπιους, σύμφωνα με μελέτη του Κωνσταντίνου Κετάνη, και τους τρεις οικισμούς. Σε στατιστικές μελέτες και ελληνικές απογραφές, πάντως, η Τσέκοβα καταγράφεται ξεχωριστά από τον Σύρος-Μαχαλά, στην Υποδιοίκηση Ζίχνης.

Ο οικισμός Ζίχνα-Μαχαλά δεν πρέπει να συγχέεται με τον εγκαταλελειμμένο οικισμό Παλιά Ζίχνη Σερρών που βρίσκεται στην ίδια περιοχή.

 Ιστορία 

 Οθωμανική περίοδος 
Μαζί με τους άλλους δύο γειτονικούς οικισμούς, ο Ζίχνα-Μαχαλά κατοικούνταν από Γιουρούκους εποίκους, γνωστοί ως Κόνιαροι, που είχαν νομαδικό τρόπο ζωής και κατά τους θερινούς μήνες διέμεναν στις πλαγιές του Μενοικίου όρους. Η εγκατάσταση της συγκεκριμένης εθνοπολιτισμικής ομάδας στην περιοχή, σχετίζεται με την περίοδο κατάκτησης των Βαλκανίων από τους Οθωμανούς κατά τον 14ο και 15ο αιώνα, στα πλαίσια εποικισμού, με σκοπό να αντιστέκονται στον ντόπιο χριστιανικό πληθυσμό, εδραιώνοντας την οθωμανική κατοχή. Οι σχέσεις των Κονιάρων του Μενοικίου όρους με τους κατοίκους των γύρω χωριών περιορίζονταν στην ανταλλαγή προϊόντων και το εμπόριο, αλλά δεν ήταν σπάνιες οι περιπτώσεις συμπλοκών, που οδηγούσαν ακόμη και σε φόνους και βεντέτες.

 Σύγχρονη ιστορία 
Με την έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου το 1912 και μέσα σε ένα περιβάλλον προϊούσας διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Κονιαρομαχαλάδες του Μενοικίου όρους καταστράφηκαν, με βιαιότητες, λεηλασίες και ωμότητες κατά του πληθυσμού. Ελάχιστοι κάτοικοι παρέμειναν τα επόμενα χρόνια στο κοντινό χωριό Αναστασιά Σερρών, όπου δούλευαν ως εργάτες και βοσκοί.

Με τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων, ο Ζίχνα-Μαχαλά περιήλθε στην ελληνική επικράτεια. Τη δεκαετία του 1920, στα ερείπια των οικισμών διέμεναν κατά τους θερινούς μήνες νομάδες Σαρακατσάνων και Βλάχων. Τα ερείπια λιθολογήθηκαν και οι πέτρες χρησιμοποιήθηκαν σε νεότερες κατασκευές στα γύρω χωριά.

Το 1968 με το ΦΕΚ 146Α΄/6-7-1968, η θέση του πρώην οικισμού μετονομάστηκε σε «Ερείπια Ζίχνης».

Σήμερα, στην τοποθεσία του εγκαταλελειμμένου οικισμού υπάρχουν ίχνη από τα θεμέλια των σπιτιών που υπήρχαν κάποτε εκεί, καθώς και τμήμα ενός τζαμιού. Κάτοψη των χαλασμάτων του οικισμού είναι, επίσης, ορατή σε αεροφωτογραφίες της περιόδου 1945–1960.

 Πληθυσμός 
ΑπογραφήΟνομασίαΠληθυσμός1913Τσέκοβα0 *1915Τσέκοβα0 *1920 - -1928Τσέκοβα50
* χαρακτηρίζεται ως κατεστραμμένο και ακατοίκητο.

** καταμετρούνται συνολικά ως Τσέκοβα όλοι οι οικισμοί.

 Χάρτης 
ΟικισμόςΥψόμετροΣυντεταγμένεςΖίχνα-Μαχαλά680 μ.Σύρος-Μαχαλά670 μ.Ορτά-Μαχαλά700 μ.{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
          "name": "Σύρος-Μαχαλά"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          23.77078,
          41.10642
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
          "name": "Ορτά-Μαχαλά"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          23.77979,
          41.11100
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
          "name": "Ζίχνα-Μαχαλά"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          23.78756,
          41.10008
        ]
      }
    }
  ]
}

 Βιβλιογραφία 
 «Οι Κονιαρομαχαλάδες του Μενοικίου όρους», Κωνσταντίνος Κετάνης, Σέρρες 2013.
 «Η Αναστασιά στο πέρασμα του χρόνου», Νικόλαος Θεολόγου, Σέρρες 2001.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένα χωριά της περιφερειακής ενότητας Σερρών
Κατηγορία:Δήμος Νέας Ζίχνης