Αρχή του Λε Σατελιέ

Η Αρχή του Λε Σατελιέ προτάθηκε από το Γάλλο χημικό Ανρί-Λουί Λε Σατελιέ και εξηγεί πώς επηρεάζεται η ισορροπία ενός συστήματος όταν επιχείρεται κάποιου είδους μεταβολή σε αυτό. Στην Χημεία για παράδειγμα, η χημική ισορροπία ενός συστήματος μπορεί να δεχθεί μεταβολές της πίεσης, της θερμοκρασίας ή/και της συγκέντρωσης των ουσιών που συμμετέχουν στο σύστημα (αντιδρώντα και προϊόντα μιας χημικής αντίδρασης). Η Αρχή του Λε Σατελιέ δηλώνει ότι:

Ένα σύστημα σε ισορροπία αποκρίνεται σε μία μεταβολή προς την κατεύθυνση που ελαχιστοποιεί την επίδραση της μεταβολής αυτής.

Για παράδειγμα, αν ένα σύστημα σε ισορροπία υποβληθεί σε μεγάλη πίεση το σύστημα αναδιατάσεται έτσι ώστε να καταλαμβάνει μικρότερο όγκο και έτσι ελαχιστοποιείται η αύξηση της πίεσης. 

Ο Λε Σατελιέ διατύπωσε τον παραπάνω κανόνα το 1888.

Εφαρμογή σε ποικίλα πλαίσια 
Η Αρχή του Λε Σατελιέ είναι μία πολύ γενική αρχή η οποία περιλαμβάνει άλλους νόμους των επιστημών, όπως πχ. το νόμο δράσεως των μαζών των Γκούλντμπεργκ και Βάαγγε. Οι επιστήμονες συχνά στηρίζονται στην Αρχή του Λε Σατελιέ για να προσδιορίσουν ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να επιφέρουν σε ένα σύστημα τις μεταβολές που επιθυμούν.

Στη θερμοδυναμική, η αρχή χρησιμοποιείται για να χειραγωγηθούν τα αποτελέσματα αντιστρεπτών μεταβολών, συχνά με στόχο την αύξηση της απόδοσής τους. Στην φαρμακολογία, η δέσμευση των προσδεμάτων με τους υποδοχείς μπορεί να μεταβάλει την ισορροπία σύμφωνα με την αρχή του Le Chatelier, εξηγώντας έτσι τα ποικίλα φαινόμενα ενεργοποίησης και απευαισθητοποίησης των υποδοχέων. Στη βιολογία, η έννοια της ομοιόστασης διαφέρει από την αρχή του Le Chatelier, καθώς η ομοιόσταση διατηρείται συνήθως μέσω διαδικασιών ενεργού χαρακτήρα, σε αντίθεση με τον παθητικό ή διαπαθητικό χαρακτήρα των διεργασιών που περιγράφει η αρχή του Le Chatelier στη θερμοδυναμική. Στα οικονομικά, ακόμη πιο μακριά από τη θερμοδυναμική, η αναφορά στην αρχή θεωρείται μερικές φορές ότι συμβάλλει στην εξήγηση της ισορροπίας τιμών σε αποδοτικά οικονομικά συστήματα. Σε ορισμένα δυναμικά συστήματα, η τελική κατάσταση δεν μπορεί να καθοριστεί από το σοκ ή τη διαταραχή.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

Bailyn, M. (1994). A Survey of Thermodynamics, American Institute of Physics Press, Νέα Υόρκη, .
Callen, H.B. (1960/1985). Thermodynamics and an Introduction to Thermostatistics, (1st edition 1960) 2nd edition 1985, Wiley, Νέα Υόρκη, .
Münster, A. (1970), Classical Thermodynamics, translated by E.S. Halberstadt, Wiley–Interscience, Λονδίνο, .
Prigogine, I., Defay, R. (1950/1954). Chemical Thermodynamics, translated by D.H. Everett, Longmans, Green & Co, Λονδίνο.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Βίντεο στο YouTube για την αρχή και την πίεση του Λε Σατελιέ

Κατηγορία:Ομοιόσταση