Στερνόρρυγχα

Τα στερνόρρυγχα (επιστημονική-λατινική ονομασία Sternorrhyncha)Grimaldi & Engel (2005) Evolution of the Insects, σσ. 289-303Paraneoptera Species File (Version 5.0/5.0) είναι υπόταξη ημίπτερων εντόμων, που έχει πολλές χιλιάδες είδη. Περιλαμβάνει γνωστά ζωύφια, όπως τις αφίδες ή μελίγκρες (αλλά όχι τους κοριούς), τις λευκές μύγες και τη φυλλοξήρα, ομάδες που παραδοσιακά ταξινομούνταν στην παρωχημένη σήμερα τάξη ομόπτερα (Homoptera). Η ονομασία «στερνόρρυγχα» προέρχεται από το ότι τα στοματικά τους εξαρτήματα βρίσκονται προς το πίσω κάτω μέρος της κεφαλής, στα όρια του λαιμού. Στερνόρρυγχα έντομα συναντώνται σε όλο τον κόσμο.

Τα στερνόρρυγχα είναι όλα τους φυτοφάγα και πολλά είδη τους αποτελούν επιβλαβή έντομα για τον άνθρωπο εξαιτίας των ζημιών που προκαλούν σε καλλιεργούμενα φυτά μεγάλης οικονομικής αξίας, ακόμα και σε καλλωπιστικά φυτά.

Πολλά στερνόρρυγχα έχουν τροποποιημένη μορφολογία και/ή κύκλο ζωής, με φαινόμενα όπως οι άπτερες μορφές, η παρθενογένεση, ο ακραίος φυλετικός διμορφισμός και η ευκοινωνικότητα.

Ταξινομική
Τα στερνόρρυγχα υποδιαιρούνται στις εξής 5 γενικότερα αποδεκτές υπεροικογένειες (δίνονται και οι οικογένειες της καθεμιάς):

 Aleyrodoidea, οι λευκές μύγες
 Aleyrodidae
 Aphidoidea, οι αφίδες
 Aphididae
 Coccoidea, π.χ. η Marchalina hellenica
 Aclerdidae
 Asterolecaniidae
 Beesoniidae
 Calycicoccidae
 Carayonemidae
 Cerococcidae
 Cissococcidae
 Coccidae
 Coelostomidiidae
 Conchaspididae
 Cryptococcidae
 Dactylopiidae
 Diaspididae, η μεγαλύτερη οικογένεια των στερνόρρυγχων (περ. 400 γένη, πάνω από 2.650 είδη)
 Eriococcidae
 Halimococcidae
 Kermesidae
 Kerriidae
 Kuwaniidae
 Lecanodiaspididae
 Lithuanicoccidae
 Macrodrilidae
 Marchalinidae
 Margarodidae
 Micrococcidae
 Monophlebidae
 Ortheziidae
 Pennygullaniidae
 Phenacoleachiidae
 Phoenicococcidae
 Pityococcidae
 Porphyrophoridae
 Pseudococcidae
 Putoidae
 Rhizoecidae
 Steingeliidae
 Stictococcidae
 Stigmacoccidae
 Tachardiidae
 Termitococcidae
 Xylococcidae
 Phylloxeroidea
 Adelgidae
 Phylloxeridae
 Psylloidea
 Aphalaridae
 Calophyidae
 Carsidaridae
 Homotomidae
 Liviidae
 Phacopteronidae
 Psyllidae
 Triozidae

Υπάρχει επιπλέον μία οικογένεια εξαφανισμένων σήμερα προϊστορικών στερνόρρυγχων, οι Dinglidae, με δύο μόνο γένη, που δεν εντάσσεται στις παραπάνω υπεροικογένειες, συγγενεύει πάντως περισσότερο με τα Aleyrodoidea.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 «Υπόταξη Sternorrhyncha — Φυτοπαρασιτικά ημίπτερα» στο BugGuide