Ντολφ Σέις

Ο Άντολφ Σέις (αγγλ.:Adolph Schayes, 19 Μαΐου 1928 – 10 Δεκεμβρίου 2015) ήταν Αμερικανός επαγγελματίας καλαθοσφαιριστής και προπονητής στην Εθνική Καλαθοσφαιρική Ομοσπονδία (NBA). Ένας από τους πρώτους μεγάλους παίκτες στη ιστορία του ΝΒΑ και από τους καλύτερους πάουερ φόργουορντ όλων των εποχών, ήταν κορυφαίος σκόρερ (ο πρώτος που ξεπέρασε τους 15.000 πόντους, ενώ ήταν πρώτος σκόρερ στη βραχύβια μέχρι τότε ιστορία του πρωταθλήματος από την 1η Δεκεμβρίου 1957 μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 1963) και ριμπάουντερ στη δεκαετία του 1950. Συμπεριλήφθηκε στις επετειακές επιλογές των 50 και 75 χρόνων του πρωταθλήματος.

 Βιογραφία 

Γεννήθηκε στις 19 Μαΐου 1928 στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης, γιος ενός οδηγού φορτηγού και μιας νοικοκυράς. Οι γονείς του ήταν Ρουμάνοι-Εβραίοι μετανάστες. Φοίτησε στο Γυμνάσιο Creston 79 και στο Λύκειο DeWitt Clinton, όπου διέπρεψε στο μπάσκετ, παίζοντας για την ομάδα μπάσκετ και την οδηγώντας στην κατάκτηση του πρωταθλήματος δήμου. Με ύψος τότε 1,80 μέτρα, ήταν ευκίνητος και διέθετε εξαιρετική φινέτσα. 
Έπαιξε μπάσκετ στο κολεγιακό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU) την περίοδο 1944–48. Το 1945, ως 17χρονος πρωτοετής, ο βοήθησε το NYU να φτάσει στον τελικό του NCAA.  Απέκτησε πτυχίο αεροναυπηγικής μηχανικής, ήταν All-American στο μπάσκετ και κέρδισε το βραβείο Haggerty στον τελευταίο χρόνο του. 

Επιλέχθηκε τόσο από τους Νιου Γιορκ Νικς στο ντραφτ της BAA του 1948 (πρώτος γύρος, τέταρτη επιλογή συνολικά), όσο και από τους Τρι-Σίτις Μπλάκχοκς στο ντραφτ του NBL. Οι τελευταίοι αντάλλαξαν τα δικαιώματά του με τους Σίρακιους Νάσιοναλς, οι οποίοι του έκαναν καλύτεροι προσφορά και έτσι ο Σέις έπαιξε μία σεζόν στο NBL και ανακηρύχθηκε «Πρωτάρης της Χρονιάς» του πρωταθλήματος. Την επόμενη σεζόν (1949–50), οι Νάσιοναλς εντάχθηκαν στο νεοσύστατο NBA. Αν και ψηλός για την εποχή του (2,03 μέτρα) ήταν ιδιαίτερα γνωστός για τα σουτ του έχοντας μάθει από νωρίς στην καριέρα του να κάνει τα πάντα. Η καμπύλη του ήταν τόσο υψηλή που οι συμπαίκτες του το ονόμασαν «Σπούτνικ». Οι αμυντικοί που προσπάθησαν να του εμποδίσουν τα εξωτερικά σουτ βρέθηκαν αντιμέτωποι με την ισχυρή του κίνηση προς το καλάθι. Στην αρχή της καριέρας του, έσπασε το δεξί του χέρι και έπαιξε σχεδόν μια ολόκληρη σεζόν φορώντας γύψο. Παράδοξα, αυτός ο τραυματισμός έγινε ένα καθοριστικό σημείο στην εξέλιξή του: έμαθε να σουτάρει με το off-hand, καθιστώντας τον ιδιαίτερα δύσκολο στην άμυνα. Ήταν ένας από τους καλύτερους -και ο τελευταίος- που χρησιμοποίησε στημένο σουτ με τα δύο χέρια και τα πόδια στο πάτωμα, πριν το παιχνίδι αλλάξει σε jump-shot με το ένα χέρι.

Τη σεζόν 1949–50 ήταν ο πρώτος παίκτης του NBA στα ριμπάουντ τη σεζόν 1950–51 με μέσο όρο 16,4 ανά παιχνίδι. Ήταν τρίτος στο πρωτάθλημα σε ριμπάουντ τη σεζόν 1952–53 και τέταρτος τη σεζόν 1953–54. Την περίοδο 1954–55, οδήγησε την ομάδα του στο πρωτάθλημα του NBA. Την περίοδο 1956–57 (την καλύτερη στην καριέρα του), ήταν πρώτος του πρωταθλήματος σε λεπτά συμμετοχής ανά αγώνα (39,6) και ελεύθερες βολές (625), ενώ παράλληλα ήταν τρίτος στα ριμπάουντ και είχε  μέσο όρο 22,6 πόντους ανά αγώνα (τέταρτος). Το 1957 σημείωσε ρεκόρ διαδοχικών ελεύθερων βολών στο NBA σε έναν μόνο αγώνα με 18. Την περίοδο 1957–58 ηγήθηκε και πάλι του πρωταθλήματος σε λεπτά συμμετοχής ανά αγώνα (40,5) και είχε κατά μέσο όρο 24,9 πόντους ανά αγώνα, τον δεύτερο στο πρωτάθλημα, ενώ είχε μέσο όρο 14,2 ριμπάουντ ανά αγώνα (τέταρτος στο NBA).

Ο Σέις ήταν πρώτος σε ποσοστό ευστοχίας στις ελεύθερες βολές τρεις φορές. Το 1959, σημείωσε 50 πόντους, το υψηλότερο ποσοστό καριέρας του, σε έναν αγώνα με αντίπαλο τους Μπόστον Σέλτικς. Στο NBA, δεν έχασε ούτε έναν αγώνα από τις 17 Φεβρουαρίου 1952 έως τις 26 Δεκεμβρίου 1961, μια σειρά ρεκόρ με 706 αγώνες. Επελέγη 12 φορές στην πρώτη και δεύτερη ομάδα του πρωταθλήματος και ήταν 12 φορές  All-Star NBA. Όταν αποχώρησε το 1964, κατείχε τα ρεκόρ του NBA για αγώνες που έπαιξε (996), εύστοχα σουτ (6.712), προσπάθειες βολών (7.904), προσωπικά φάουλ (3.432) και ήταν δεύτερος πίσω από τον Μπομπ Πετίτ σε σκοράρισμα (18.438) και τρίτος σε ριμπάουντ (11.256). Μετά τη σεζόν 1963–64 παρέμεινε ως προπονητής για δύο ακόμη σεζόν, κερδίζοντας τον τίτλο του Προπονητή της Χρονιάς στο NBA το 1966. Διετέλεσε για λίγο προπονητής με τους Μπάφαλο Μπρέιβς (Buffalo Braves). Το διάστημα 1966–70 ήταν επόπτης διαιτητών του NBA, ενώ το 1972 εισήχθη στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame. Ο γιος του Ντάνι ακολούθησε τα βήματα του πατέρα του αγωνιζόμενος για 18 χρόνια στο NBA.

 Τίτλοι και διακρίσεις 

 Πρωτάθλημα NBA (1955)
 12 × NBA All-Star (1951–1962)
 12 × Πρώτη ομάδα All-NBA (1952–55, 1957, 1958)
 6 × Δεύτερη ομάδα NBA (1950, 1951, 1956, 1955–61)
 Πρώτος ριμπάουντερ (1952)
 Ρούκι της χρονιάς NBL (1949)
 Προπονητής της χρονιάς (1966)
 Επετειακή ομάδα NBA: 50 και 75 χρόνων

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Αναλυτικά στατιστικά καριέρας 
 Adolph "Dolph" Schayes

Κατηγορία:Αμερικανοί καλαθοσφαιριστές
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές του NBA
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Φιλαδέλφεια 76ers
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές All-Star Game (NBA) 
Κατηγορία:Εισαχθέντες στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame 
Κατηγορία:Πάουερ φόργουορντ