Νομοθετική Συνέλευση (Τόνγκα)

Η Νομοθετική Συνέλευση της Τόνγκα (στη γλώσσα Τόνγκα:Fale Alea)  είναι το μονοθάλαμο νομοθετικό σώμα της Τόνγκα. Η συνέλευση έχει 25 μέλη από τα τα οποία τα 17 μέλη εκλέγονται από την πλειοψηφία του λαού για πενταετή θητεία σε πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες μέσω του ενιαίου μη μεταβιβάσιμου συστήματος ψήφου. Υπάρχουν 8 μέλη που εκλέγονται από τους 33 κληρονομικούς ευγενείς της Τόνγκα. Η Συνέλευση ελέγχεται από τον πρόεδρο της Βουλής που εκλέγεται με την πλειοψηφία των εκλεγμένων μελών του Κοινοβουλίου και διορίζεται συνταγματικά από τον βασιλιά.

 Ιστορία 
Μια Νομοθετική Συνέλευση που προέβλεπε την εκπροσώπηση των ευγενών και των απλών κατοίκων ιδρύθηκε το 1862 από τον βασιλιά Τζορτζ Τουπόου Α΄. 
Αυτό το σώμα συνεδρίαζε κάθε τέσσερα χρόνια και συνεχίστηκε στο Σύνταγμα του 1875.

Αρχικά η Νομοθετική Συνέλευση αποτελούνταν από όλους τους κατόχους ευγενών τίτλων, ισάριθμους λαϊκούς αντιπροσώπους, τους κυβερνήτες των Χααπάι και Βαβάου και τουλάχιστον τέσσερις Υπουργούς του Υπουργικού Συμβουλίου που επιλέγονταν από τον μονάρχη .  Η αύξηση του αριθμού των ευγενών από είκοσι σε τριάντα οδήγησε τη Συνέλευση να αυξηθεί σε 70 μέλη. Campbell (2005), p. 93. Οι τροπολογίες το 1914 σημείωσαν μείωση του μεγέθους της Συνέλευσης και των ετήσιων συνεδριάσεων. Διατηρήθηκε η αρχή της ίσης εκπροσώπησης ευγενών και κοινών. 

Τον Απρίλιο του 2010 η Νομοθετική Συνέλευση θέσπισε ένα πακέτο πολιτικών μεταρρυθμίσεων, αυξάνοντας τον αριθμό των εκπροσώπων του λαού από εννέα σε δεκαεπτά,  με δέκα έδρες για τον Τονγκατάπου, τρεις για το Βαβάου, δύο για το Χααπάι και μία για τον Niuas και Εουά. 

Η 100χρονη Βουλή της Τόνγκα καταστράφηκε από τον κυκλώνα Γκίτα, έναν τροπικό κυκλώνα κατηγορίας 4 που πέρασε από τη χώρα  στις 12 και 13 Φεβρουαρίου 2018.  Στη συνέχεια, το Κοινοβούλιο μετακόμισε στο συγκρότημα του Εθνικού Κέντρου της Τόνγκα στην Τοφόα. Τον Νοέμβριο του 2021 η κυβέρνηση της Τόνγκα ανακοίνωσε ότι ένα νέο κτίριο του κοινοβουλίου θα κατασκευαστεί στην προκυμαία της Νουκουαλόφα. 

 Εκλογικό σύστημα 
Το κοινοβούλιο έχει 17 εκλογικές περιφέρειες .

 Πρόεδρος της Βουλής 
Η Νομοθετική Συνέλευση προεδρεύεται από Πρόεδρο, ο οποίος εκλέγεται από τους Βουλευτές στην πρώτη συνεδρίαση των εκλεγμένων μελών μετά τις γενικές εκλογές.  Πριν από το 2010, ο πρόεδρος διοριζόταν από τον μονάρχη. 

Ο πλήρης κατάλογος των προέδρων είναι παρακάτω: 
 Όνομα Από Έως Σημειώσεις Εντιμότατος Βιλιάμι Τούνγκι 1875 1896 Εντιμότατος Σιαόσι Τουκουάχο 1897 1897 Εντιμότατος Σιαόσι Τουί Πελεχάκε  1897 1912 Εντιμότατος Φινάου Ουλουκαλάλα 1912 1938 Εντιμότατος Φοτουά Φαλέφα Βεϊκούνε  1939 1940 1η θητεία Εντιμότατος Τουιβακάνο 1941 1941 1η θητεία Εντιμότατος Νούκου 1942 1944 Εντιμότατος Φοτουά Φαλέφα Βεϊκούνε  1945 1945 2η θητεία Εντιμότατος Τουιβακάνο 1946 1948 2η θητεία Εντιμότατος Φοτουά Φαλέφα Βεϊκούνε  1949 1949 3η θητεία Εντιμότατος Τουιβακάνο 1950 1950 3η θητεία Εντιμότατις Καλανιούβαλου 1951 1958 Εντιμότατος Τεβίτα Ούνγκα Τανγκιτάου 1959 1984 Εντιμότατος Καλανιουβάλου Φοτοφίλι 1985 1986 Εντιμότατος Μαλούπο 1987 1989 Λόρδος Φουσιτούα 1990 1998  Λόρδος Βεϊκούνε Απρίλιος 1999 2001 1η θητεία Λόρδος Τουιβακάνο 1 Ιουλίου 2002 2004 1η θητεία Λόρδος Βεϊκούνε 22 Μαρτίου 2005 Ιανουάριος 2006 2η θητεία Λόρδος Τουιχαανγκάνα 10 Φεβρουαρίου 2006 Απρίλιος 2008  Εντιμότατος Τουιλακέπα 2 Μαΐου 2008 2010 Λόρδος Τοπού (ενδιάμεσος) 3 Δεκεμβρίου 2010 21 Δεκεμβρίου 2010  Εντιμότατος Λασίκε 21 Δεκεμβρίου 2010 18 Ιουλίου 2012 Λόρδος Φακαφάνουα 19 Ιουλίου 2012 29 Δεκεμβρίου 2014 1η θητεία Λόρδος Τουιβακάνο Ιανουάριος 2015 Δεκέμβριος 2017 2η θητείαΛόρδος Φακαφάνουα Δεκέμβριος 2017 15 Δεκεμβρίου 2025 2η περίοδος Λόρδος Βαέα15 Δεκεμβρίου 2025Σημερινός

 Κοινοβουλευτικές θητείες της Νομοθετικής Συνέλευσης της Τόνγκα 
Μέχρι το 2010, η κυβέρνηση διοριζόταν από τον μονάρχη χωρίς αναφορά στο Κοινοβούλιο και δεν υπήρχαν πολιτικά κόμματα. Η τελευταία θητεία στο πλαίσιο του παλιού συστήματος ήταν η Νομοθετική Συνέλευση της Τόνγκα του 2008. Η πολιτική μεταρρύθμιση το 2010 είδε τον Πρωθυπουργό να εκλέγεται από το Κοινοβούλιο μεταξύ των μελών του, οδηγώντας σε υπεύθυνη κυβέρνηση.
 Κοινοβουλευτική θητεία Εκλογές Κυβέρνηση Βουλή 2010 εκλογές 2010 Ανεξάρτητος Βουλή 2014 εκλογές 2014 Καμία συνολική πλειοψηφία Βουλή 2017 εκλογές 2017 DPFI Βουλή 2021 εκλογές 2021 Ανεξάρτητος Βουλή 2025 εκλογές 2025 

 Αξιωματούχοι 
Υπάλληλοι ( Kalae Pule Falealea 'o Tonga )

 Σιόνε Τεκιτέκι (2011–2012)
 Γκλόρια Πολέο (2012–σήμερα)

 Δείτε επίσης 
 Πολιτική της Τόνγκα

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πολιτική της Τόνγκα
Τονγκα