Η κυρία με τις καμέλιες (μυθιστόρημα)

Η κυρία με τις καμέλιες (γαλλικός τίτλος: La Dame aux Camélias) είναι μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά υιού, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1848 και στη συνέχεια διασκευάστηκε από τον συγγραφέα σε θεατρικό έργο καθιερώνοντάς τον ως θεατρικό συγγραφέα. Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στο Παρίσι τον Φεβρουάριο 1852. Γνώρισε άμεση επιτυχία και ο Τζουζέπε Βέρντι άρχισε αμέσως να μελοποιεί την ιστορία για την όπερα Τραβιάτα του 1853.

Ο χαρακτήρας του τίτλου είναι η Μαργαρίτα Γκωτιέ, η οποία βασίζεται στη Μαρί Ντυπλεσί, την πραγματική ερωμένη του συγγραφέα, η οποία πέθανε το 1847 σε ηλικία μόλις 23 ετών από φυματίωση μέσα στα χρέη της πολυτελούς ζωής της.

 Υπόθεση 
αριστερά|μικρογραφία|273x273εσ|Η Μαρί Ντυπλεσί (1824-1847)
Στην κομψή παριζιάνικη ημικοσμική κοινωνία του 19ου αιώνα, όπου εύποροι άνδρες συναναστρέφονται και διασκεδάζουν με γυναίκες ελευθερίων ηθών δημιουργώντας εφήμερες και επιπόλαιες σχέσεις, ο νεαρός Αρμάν Ντυβάλ γνωρίζει τη νεαρή και όμορφη Μαργαρίτα Γκωτιέ, μια από τις βασίλισσες αυτού του εφήμερου κόσμου.

Ο Αρμάν ερωτεύεται τη Μαργαρίτα και τελικά γίνεται εραστής της. Την πείθει να εγκαταλείψει το αμαρτωλό παρελθόν της για να αποσυρθεί μαζί του στην εξοχή, όχι μακριά από το Παρίσι, επειδή ζηλεύει τους πολλούς άντρες που η γυναίκα συναντούσε (και οι οποίοι συντηρούσαν την πολυέξοδη ζωή της). Αυτή η ειδυλλιακή συμβίωση διακόπτεται από τον πατέρα του Αρμάν, ο οποίος, ανησυχώντας για το σκάνδαλο που δημιουργεί η παράνομη σχέση, και φοβούμενος ότι θα καταστρέψει τις πιθανότητες γάμου της μικρότερης αδερφής του Αρμάν, πείθει τη Μαργαρίτα να θυσιαστεί και να εγκαταλείψει τον Αρμάν. 

Έτσι, αυτή τον εγκαταλείπει στέλνοντάς του ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα χωρίς εξηγήσεις και ο Αρμάν πιστεύει ότι τον πρόδωσε για έναν άλλον εραστή, τον κόμη ντε Ζιρέ. Ο θλιβερός θάνατος της Μαργαρίτας, που αρρώστησε από φυματίωση και βρέθηκε εγκαταλελειμμένη και άπορη, ολοκληρώνει την ιστορία που αφηγείται ο ίδιος ο Αρμάν Ντιβάλ.

 Το έργο 
αριστερά|μικρογραφία|Αφίσα του Άλφονς Μούχα για τη θεατρική παράσταση του έργου το 1896 με τη Σάρα Μπερνάρ
Το έργο γράφτηκε από τον Αλέξανδρο Δουμά υιό όταν ήταν 23 ετών και είναι ένα ημιαυτοβιογραφικό μυθιστόρημα που βασίζεται στη σύντομη ερωτική σχέση του συγγραφέα με μια εταίρα, τη Μαρί Ντυπλεσί. Τοποθετημένο στα μέσα του 19ου αιώνα στη Γαλλία, το μυθιστόρημα αφηγείται την τραγική ερωτική ιστορία μεταξύ των φανταστικών χαρακτήρων της Μαργαρίτας Γκωτιέ, μιας εταίρας που υποφέρει από φυματίωση, και του Αρμάν Ντυβάλ, ενός νεαρού αστού της καλής κοινωνίας. Η κυρία ονομάζεται «η κυρία με τις καμέλιες» επειδή καθημερινά φορά μια καμέλια διαφορετικού χρώματος στο μπούστο της, λευκή όταν είναι διαθέσιμη στους εραστές της, κόκκινη όταν είναι αδιάθετη. 

Ο Δουμάς απεικονίζει ένα εξιδανικευμένο πορτρέτο της Μαργαρίτας, η οποία, παρά το παρελθόν της, καθίσταται ενάρετη χάρη στον ανιδιοτελή της έρωτα για τον Αρμάν. Συγκινητικά αποδίδονται και τα βάσανα των δύο εραστών, των οποίων ο έρωτας συντρίβεται από την ανάγκη συμμόρφωσης με τα ήθη της εποχής. Σε αντίθεση με τον καταστροφικό έρωτα του ιππότη ντε Γκριέ για τη Μανόν στο Μανόν Λεσκώ (1731), το μυθιστόρημα του Αββά Πρεβώ που αναφέρεται στην αρχή του μυθιστορήματος, η γυναίκα που ερωτεύεται ο Αρμάν θυσιάζει τα πλούτη και τον τρόπο ζωής της γι' αυτόν, αλλά τα πάντα ανατρέπονται από τον πατέρα του ήρωα.  

Το μυθιστόρημα περιγράφει τη ζωή του Παρισιού κατά τον 19ο αιώνα και τον εύθραυστο κόσμο των εταίρων.

Το έργο αποτελεί μια αφήγηση μέσα στην αφήγηση, καθώς ο Αρμάν Ντυβάλ αφηγείται την περιπέτειά του στον αφηγητή του μυθιστορήματος. Στην αρχή του έργου, ο Αρμάν αποκαλύπτει στον αφηγητή ότι έστελνε καμέλιες στον τάφο της Μαργαρίτας, για να δείξει ότι η αγάπη του δεν θα πεθάνει ποτέ.

 Διασκευές 
Το μυθιστόρημα έχει διασκευασθεί επανειλημμένα από τη στιγμή της δημοσίευσής του μέχρι την εποχή μας για το θέατρο, την όπερα, το μπαλέτο, τον κινηματογράφο με πρώτη ταινία το 1907, το 1936 την ταινία του Τζορτζ Κιούκορ Η κυρία με τις καμέλιες με τη Γκρέτα Γκάρμπο και πιο σύγχρονες, για την τηλεόραση και σε κόμικς. Στην υπόθεση έχουν βασιστεί πολλές ταινίες, όπως το Μουλέν Ρουζ (2001). 

Στην ελληνική σκηνή, έχει διασκευαστεί από τον Παύλο Μάτεσι για να παρουσιαστεί τη σεζόν 1982-1983 στο Θέατρο Αλίκη, σε σκηνοθεσία του Μάουρο Μπολονίνι με την Αλίκη Βουγιουκλάκη στον ρόλο της Μαργαρίτας Γκοτιέ.  

 Μεταφράσεις 
Η υπόθεση του μυθιστορήματος συγκινεί μέχρι σήμερα και έχει μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες, μερικές από τις μεταφράσεις στα ελληνικά είναι:

 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Βασίλης Λιάσκας, εκδόσεις Δαμιανός, 1970
 Η κυρία με τας καμελίας, μετάφραση: Πολύβιος Βοβολίνης, εκδόσεις Ζουμπουλάκης, 1980
 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Ρένα Χατχούτ, εκδόσεις Καστανιώτη, 1998
 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Γ. Τσουκαλάς, εκδόσεις Άγκυρα
 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Φανή Ραγκούση, εκδόσεις Ελληνική εκδοτική
 Η κυρία με τας καμελίας, μετάφραση: Ανδρέας Φραγκιάς, εκδόσεις DeAgostini Hellas, 2000
 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Πέτρος Ζούλιας, εκδόσεις Εξάντας, 2000
 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα, Εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος, 2007
 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα, εκδόσεις Μεταίχμιο, 2015

 Η κυρία με τις καμέλιες, μετάφραση: Αγγελική Κοσμίδου-Σκούρα, εκδόσεις Καρακώτσογλου, 2020

Σημειώνουμε ότι στις πρώτες μεταφράσεις, το έργο κυκλοφορούσε με τον τίτλο Η κυρία με τας καμελίας που ακόμη και σήμερα είναι γνωστός σε πολλούς.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γαλλικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν όπερες