Κάτω από τον ήλιο του Σατανά

Κάτω από τον ήλιο του Σατανά (γαλλικός τίτλος: Sous le soleil de Satan) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Ζωρζ Μπερνανός και δημοσιεύτηκε το 1926 στο Παρίσι. Διαδραματίζεται στην επαρχία της βόρειας Γαλλίας τη δεκαετία του 1920 και αφηγείται την ιστορία ενός βασανισμένου νεαρού ιερέα που έχει πνευματικά χαρίσματα αλλά αγωνιά για το τι καλό μπορεί να προσφέρει σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από το κακό.

Το έργο εμφανίζεται στον κατάλογο με τα 100 βιβλία του αιώνα της εφημερίδας Le Monde, με αριθμό 45.

 Έμπνευση 
Το μυθιστόρημα έχει τρεις βασικές πηγές έμπνευσης: 

 τη ζωή του Εφημέριου της Αρς, Γάλλου ιερέα που τιμάται από την Καθολική Εκκλησία ως άγιος, που ενσαρκώνεται στον χαρακτήρα του εφημέριου Ντονισάν.
 Τους συγγραφείς Λεόν Μπλουά και Ζυλ Μπαρμπέ ντ’ Ωρεβιγύ, από τους οποίους ο συγγραφέας παίρνει από τον πρώτο την ιδέα για τη σάτιρα ενός κόσμου που στερείται τον Θεό και από τον δεύτερο την ιδέα της ένωσης της πραγματικότητας και του υπερφυσικού και την ψυχολογική ανάλυση των κινήτρων.
 Το μεταπολεμικό κοινωνικό κλίμα της Γαλλίας μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, το οποίο ο Μπερνανός κατήγγειλε με δριμύτητα.Bernanos, Œuvres romanesques, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard 1961 p. 1758.

Το μυθιστόρημα παρουσιάζει την ατμόσφαιρα της επαρχίας του γαλλικού βορρά: οι νύχτες, το κρύο, ο άνεμος, η βροχή, η λάσπη, η Βόρεια Θάλασσα και η ομίχλη κάνουν την ανάγνωση καθηλωτική.

 Υπόθεση 
Η υπόθεση διαδραματίζεται στο Αρτουά, στον βορρά της Γαλλίας, τη δεκαετία του 1920. Ο εφημέριος Ντονισάν, ο κεντρικός χαρακτήρας του μυθιστορήματος, νεαρός ιερέας που μόλις έχει χειροτονηθεί, έχει τοποθετηθεί σε μια μικρή ενορία. 

Το μυθιστόρημα χωρίζεται σε τρία μέρη:

• Η εισαγωγή: Ιστορία της Μουσέτ. Απεικονίζει ένα περήφανο και παρορμητικό κορίτσι, τη Μουσέτ, 16χρονη κόρη ενός ζυθοποιού, που υποπτεύεται την παρουσία του Σατανά μέσα της. Όταν μένει έγκυος από τη σχέση της με τον μαρκήσιο Καντινιάν, αυτός την απορρίπτει. Απελπισμένη τον σκοτώνει, πράξη που εμφανίζεται ως ατύχημα. Στη συνέχεια γίνεται ερωμένη ενός γιατρού και έρχεται αντιμέτωπη με τη δειλία του και την άρνησή του να της κάνει έκτρωση.

• Το πρώτο μέρος: Ο πειρασμός της απόγνωσης. Εμφανίζεται ο εφημέριος Ντονισάν ο οποίος, βασανιζόμενος ακόμη από αμφιβολίες για την κλίση του και αναζητώντας τον δρόμο προς την αγιότητα, βρίσκεται αντιμέτωπος με κόλπα, μεταμφιέσεις, εμφανίσεις και μερικές φορές ακόμη και απειλές του Διαβόλου. Ο εφημέριος συναντά τη Μουσέτ να περιπλανιέται στα χωράφια και της αποσπά την ομολογία του εγκλήματος της. Νομίζει ότι βλέπει τον Θεό γραμμένο στην καρδιά της, αλλά η νεαρή επιλέγει τον Σατανά και επιστρέφοντας στο σπίτι της αυτοκτονεί. Ετοιμοθάνατη, αιμόφυρτη, την παίρνει από το σπίτι της και την εναποθέτει μπροστά στο ιερό της εκκλησίας με την ελπίδα ότι η ψυχή της θα σωθεί. Αυτό το σκάνδαλο του στοίχισε πέντε χρόνια περιορισμό, στη συνέχεια τον μετέθεσαν σε άλλη ενορία.

• Το δεύτερο μέρος: Ο άγιος του Λεμπρ. Χρόνια αργότερα, ο εφημέριος εμφανίζεται γερασμένος, ακόμη ταπεινός και ανήσυχος. Οι άνθρωποι αρχίζουν να αναγνωρίζουν ότι είναι άγιος και του αποδίδονται θαυματουργές δυνάμεις, αν και ο ίδιος εξακολουθεί να βρίσκεται σε πνευματική αναταραχή. Μια μέρα, πιστεύοντας ότι ανταποκρίνεται σε ένα κάλεσμα του Θεού, προσπαθεί να αναστήσει ένα νεκρό παιδί, αλλά μια τρομερή έκρηξη γέλιου του αποκαλύπτει ότι ο Σατανάς τον εξέθεσε στον πειρασμό της υπερηφάνειας. Το παιδί δεν ανασταίνεται, η μητέρα του τρελαίνεται και ο εφημέριος αρρωσταίνει. Η καταπόνηση από τα ψυχικά του βασανιστήρια και τον ανελέητο αγώνα του κατά του Σατανά καθώς και οι απαιτήσεις των ενοριτών του τον κάνουν όλο και πιο άρρωστο. Σύντομα, τον βρίσκουν στο εξομολογητήριο νεκρό.

 Ταινίες 

 Το Κάτω από τον ήλιο του Σατανά το 1971 διασκευάστηκε σε τηλεοπτική ταινία σε σκηνοθεσία Πιέρ Καρντινάλ.
 Το 1987 μεταφέρθηκε στην οθόνη σε σκηνοθεσία του Μωρίς Πιαλά με πρωταγωνιστές τον Ζεράρ Ντεπαρντιέ και την Σαντρίν Μποναίρ. Η ταινία κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών το 1987, προκαλώντας όμως σοβαρό σκάνδαλο καθώς αποδοκιμάσθηκε από μέρος του κοινού κατά την τελετή απονομής. 

 Ελληνική μετάφραση 
 Κάτω από τον ήλιο του Σατανά. Μετάφραση: Πωλίνα Λάμψα, εκδόσεις Ροές, 1987

Παραπομπές

Κατηγορία:Γαλλικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες