Ιορδάνης Β΄ της Καπούης

Ο Ιορδάνης Β΄, {{Lang-it|Giordano}} ΙΙ di Capua (απεβ. στις 19 Δεκεμβρίου 1127) από τον Νορμανδικό Οίκο των Ντρένγκοτ ήταν ο τρίτος γιος τού Ιορδάνη Α΄ πρίγκιπα τής Κάπουα και τής πριγκίπισσας Γκαϊτελγκρίμα, κόρης τού Γουαϊμάρου Δ΄ πρίγκιπα τού Σαλέρνο. Ήταν, τουλάχιστον από τον Μάιο του 1109, ο άρχοντας τής Nοτσέρα, και μετά τον Ιούνιο τού 1120, πρίγκιπας τής Κάπουα. Η ημερομηνία και ο τόπος γέννησής του είναι άγνωστα, αλλά πρέπει να ήταν μεταγενέστερη τού 1080. Ήταν νυμφευμένος, πριν από το 1113, με τη Γκαϊτελγκρίμα, κόρη τού Σέργιου πρίγκιπα τού Σορέντo, μία ένωση που τού επέτρεψε να επεκτείνει την επιρροή του στις ακτές τού Αμάλφι από το κάστρο του στη Nοτσέρα. A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003).

 Άρχοντας τής Nοττσέρα 
μικρογραφία| Χάρτης που δείχνει το πριγκιπάτο τής Κάπουα το 1112 (η Κάπουα αντιπροσωπεύεται από ένα αστέρι). Η Noτσέρα εμφανίζεται ως η τοποθεσία τής μετέπειτα μάχης τής Noτσέρα και εντός τού δουκάτου τής Νάπολης. Στην πραγματικότητα, τα ακριβή σύνορα αυτών των κρατών είναι δύσκολο να ανακατασκευαστούν. Η χερσόνησος τού Σορέντο εκτείνεται δυτικά τού Σαλέρνο.

Η παλαιότερη βεβαίωση τού Ιορδάνη Β΄ ως άρχοντα τής Noτσέρα χρονολογείται τον Μάιο του 1109, αλλά δεν ρίχνει φως στη φύση τής κυριαρχίας του (dominatus). A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003). Πριν πέσει στα στρατεύματα τού Rογήρου Α΄ κόμη της Σικελίας, η Noτσέρα ήταν η κεντρική πόλη μίας από τις υποδιαιρέσεις, είτε δικαιοδοσία (actus) είτε κομητεία (comitatus), τού πριγκιπάτου τού Σαλέρνο. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις, ότι οι παλαιές εδαφικές διαιρέσεις τού πριγκιπάτου επέζησαν τής κατάληψης των Νορμανδών. Η Noτσέρα, που φρουρούσε μία στενή κοιλάδα, η οποία ένωνε το πριγκιπάτο τού Σαλέρνο με το Πριγκιπάτο της Καπούης, διατήρησε στρατηγική σημασία, όσο ο Οίκος των Ωτβίλ έλεγχε το πρώτο, και η οικογένεια τού Ιορδάνη Β΄, οι Ντρένγκοτ έλεγχε το δεύτερο. Ωστόσο κανένα σωζόμενο έγγραφο δεν αποδίδει ρητά στον Ιορδάνη Β΄ τη διοίκηση τής περιοχής γύρω από τη Noτσέρα, ούτε πριν γίνει πρίγκιπας χρησιμοποίησε επίσημο τίτλο. Σε καταστατικό του αναφέρεται πάντα ως «Ιορδάνης, γιος τού άλλοτε πρίγκιπα Ιορδάνη» (Jordanus Jordani filius quondam principis). 

Σε μία πράξη δωρεάς τού 1113 ο Ιορδάνης Β΄ δηλώνει, ότι η περιουσία που διένειμε, βρισκόταν "στην επικράτεια τής Noτσέρα, η οποία ανήκει σε εμένα" (in territorio Nucerie quod michi pertinet) και μεταξύ των μαρτύρων τού εγγράφου είναι "οι καλοί άνθρωποι τού προαναφερθέντος κάστρου τής Noτσέρα" (), πιθανώς υποτελείς του. A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003). Σε κάθε άλλο καταστατικό που εξέδωσε από αυτή την ημερομηνία και μετά, αναγνωρίζει ρητά την εξουσία τού αδελφού του, Ροβέρτου Α΄ πρίγκιπα τής Κάπουα. Ένα δίπλωμα τού Ιορδάνη Β΄ που εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 1111, με τη συγκατάθεση τού αδελφού του, υπέρ τής μονής Σαντίσιμα Τρινιτά ντι Κάβα ντε' Τιρένι χρονολογείται από τη βασιλεία τού Γουλιέλμου Β΄ δούκα τής Απουλίας.  Αν και αυτή είναι μία μεμονωμένη περίπτωση, υποδηλώνει ότι ο έλεγχος των Καπουανών τής Noτσέρα δεν ήταν εντελώς αποτελεσματικός, και ότι κατά καιρούς οι Ωτβίλ ήταν σε θέση να γίνουν αισθητοί εκεί, ή ότι ο Ιορδάνης Β΄ έπαιξε ίσως τις δύο δυνάμεις βάζοντάς τες τη μία εναντίον τής άλλης, εκμεταλλευόμενος την ασάφεια τής κατάστασης στη Noτσέρα. 

Καθ' όλη τη διάρκεια τής διακυβέρνησής του στη Noτσέρα, ο Ιορδάνης Β΄ είχε πολύ καλές σχέσεις με το μοναστήρι τής Κάβα. Στο καταστατικό τού Σεπτεμβρίου 1111, επιβεβαίωσε τις περιουσίες τού αββά Πέτρου στην επικράτειά του, οριοθετώντας με ακρίβεια τα όριά τους, και μαζί με κάποιους από τους υποτελείς του, ανέλαβε να τις υπερασπιστεί. Λίγες ημέρες αργότερα, παρουσία τού Σέργιου τού Σορέντο, μεταξύ άλλων, ο Ιορδάνης Β΄ ορκίστηκε να προστατεύσει το πρόσωπο τού ηγούμενου και πολλά φρούρια πού ανήκαν στο αβαείο, συμπεριλαμβανομένου τού στρατηγικού κάστρου Σαντ' Αντιουτόρε. A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003). Τον Μάρτιο τού 1114 ο Ιορδάνης Β΄ οργάνωσε μία συγκέντρωση επιφανών Νορμανδών -συμπεριλαμβανομένου τού αδελφού του- στη Noτσέρα, για να αποσπάσει όρκους από τον Ροβέρτο τού Έμπολι και τού Ρογήρου τού Σαν Σαβερίνo ώστε να σταματήσουν τις εχθρικές τους ενέργειες εναντίον τής Κάβα.  Τον Ιανουάριο τού 1115 επιβεβαίωσε ορισμένα αγαθά στο μοναστήρι τού Σαν Μάσιμo ντι Σαλέρνo, ένα μετόχι τής Κάβα, το οποίο είχε αναγκαστεί να προσφύγει στα δικαστήρια κατά των πολιτών τής Noτσέρα.  Ο Ιορδάνης Β΄ έκανε επίσης σημαντικές παραχωρήσεις στο μοναστήρι τού Σαν Άντζελο ιν Φόρμις, μετόχι τού Mόντε Κασίνo, στο οποίο μάλιστα έδωσε και κάποια από τη δική του κληρονομική γη. 

 Πρίγκιπας της Κάπουα 
Ο Ιορδάνης Β΄ δεν αναμενόταν να κληρονομήσει το πριγκιπάτο τής Κάπουα. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Ριχάρδος Β΄, απεβίωσε άτεκνος, και τον διαδέχθηκε ο Ροβέρτος Α΄, ο οποίος απεβίωσε στις 3 Ιουνίου 1120. Τον ακολούθησε ένας νήπιος γιος, ο Ριχάρδος Γ΄, ο οποίος είχε ήδη χριστεί συγκυβερνήτης, αλλά επέζησε μόλις μία εβδομάδα, πριν αποβιώσει υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες στις 10 Ιουνίου. A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003). Αυτοί οι θάνατοι άνοιξαν τον δρόμο για την ανάρρηση τού Ιορδάνη Β΄ τον ίδιο μήνα, και ορισμένοι σύγχρονοι ιστορικοί έχουν προτείνει, ότι είχε ρόλο στο πρόωρο τέλος τού ανιψιού του. Χρίστηκε πρίγκιπας στις 4 Ιουλίου. Τα ελάχιστα γνωστά για την πριγκιπική του εξουσία τον δείχνουν να συνεχίζει την προστασία του στα μεγάλα μοναστικά ιδρύματα τού πριγκιπάτου. Αργότερα το ίδιο έτος δήλωσε υποτέλεια στον πάπα Κάλλιστο Β΄.

Τον Νοέμβριο του 1120 ο Ιορδάνης Β΄ επιβεβαίωσε τα περιουσιακά στοιχεία και τα δικαιώματα τού Σαν Άντζελο ιν Φόρμις. A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003). Το 1121 παραχώρησε το παρεκκλήσιο τού Σαν Φέντε στο αστικό παλάτι τής Aβέρσα με τις περιουσίες του στον καθεδρικό ναό του Σαν Πάολο.  Την ίδια χρονιά διέθεσε σημαντικά ενοίκια στην επισκοπή τού Ποτσουόλι και στα μοναστήρια Σαν Λορέντσo ντι Κάπουα και Σαν Λορέντσο ντι Αβέρσα.  Η ευεργεσία του προς τις εκκλησίες δεν ήταν ίσως εντελώς αθώα και ευσεβής. Η παραχώρηση τού στρατηγικού κάστρου τού Πίκo στο Mοντεκασίνo τον Φεβρουάριο του 1125, μπορεί να συγκαλύπτει τις προσπάθειές του να επεκτείνει την εξουσία του στα πιο απομακρυσμένα μέρη τού πριγκιπάτου, ή ακόμη και στο ίδιο το μοναστήρι, για το οποίο αναγκάστηκε να δεχτεί συμβιβασμό, ώστε να παραλάβει το φρούριο αυτό. 

Παρόλα αυτά οι εξουσίες των πριγκίπων τής Κάπουα ήταν σε αδιέξοδο. Οι συμφωνίες που συνήψε ο Ιορδάνης Β΄ με το Μοντεκασίνο τον Ιούνιο τού 1123 έμοιαζαν με τις συμφωνίες ανδρών κατώτερης τάξης με το ίδιο μοναστήρι, υποδηλώνοντας ίσως τη μειωμένη σημασία τού πρίγκιπα στην πολιτική τής εποχής. A. Sennis, "Giordano", Mario Caravale (ed.), Dizionario Biografico degli Italiani (Rome: 2003). Ωστόσο η γενναιοδωρία του δεν ξεχάστηκε: ο Ιορδάνης Β΄ είναι ο μόνος πρίγκιπας τής Κάπουα μετά τον Ιορδάνη Α΄, τοή οποίου το τέλος, στις 19 Δεκεμβρίου 1127 σε απροσδιόριστη τοποθεσία, καταγράφεται στον κατάλογο τεθνεώτων του Κασίνο.  Τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του Ροβέρτος Β΄, ο τελευταίος πρίγκιπας τής Κάπουα.

 Σημειώσεις 

 Περαιτέρω ανάγνωση 

 Πρωταρχικές πηγές 
 Πέτρος ο Διάκονος, Chronica monasterii Casinensis .
 Falco of Benevento, Chronicon Beneventanum .
 Romuald Guarna, Chronicon, sive Annales .

 Δευτερεύουσες πηγές 
 Chalandon, F. Histoire de la domination normande en Italie et en Sicile, I, (Paris: 1907), pp. 297, 320 επ., 390.
 Cuozzo, E. Normanni: Feudi e feudatari (Salerno: 1966), pp. 484–91.
 Cuozzo, E. "L'unificazione normanna e il Regno normanno-svevo", Storia del Mezzogiorno, II, ii, (Napoli: 1989), σελ. 613.
 Di Resta, I. «Il Principato di Capua», Storia del Mezzogiorno, II, ii, (Napoli: 1989), σελ. 181.
 Loud, GA "Five unpublished charters of the Norman princes of Capua", Benedictina, XXVII (1980), pp. 164, 170, 175.
 Loud, GA "Nunneries, nobles and women in the Norman Principality of Capua", Annali Canossiani, I (1981), pp. 48 επ.
 Loud, GA "A calendar of the diploma of the Norman princes of Capua", Papers of the British School at Rome, XLIV (1981), pp. 104, 109 επ., 114, 138–41.
 Loud, GA Church and society in the Norman Principality of Capua, 1058–1197 (Oxford: 1985), pp. 95–97, 118, 121, 128, 134, 136, 147, 223.
 Loud, GA "Continuity and change in Norman Italy: the Campania during the ele1th and the twelfth centuries", Journal of Medieval History, XXII (1996), pp. 326, 336.
 Loud, GA "The Abbey of Cava, its property and benefactors in the Norman era", Anglo-Norman Studies IX: Proceedings of the Battle Conference, 1986, RA Brown, ed. (Woodbridge: 1987), σσ. 161, 165.

Κατηγορία:Πρίγκιπες της Καπούης
Κατηγορία:Κόμητες της Αβέρσα
Κατηγορία:Οικογένεια Καρέλ-Ντρενγκώ