Κατάλογος των Τριάντα Τυράννων της Ρώμης

Οι Τριάντα Τύραννοι (λατινικά: Tyranni Triginta) ήταν μία σειρά από τριάντα σφετεριστές, που εμφανίζονται στην Ιστορία των Αυγούστων (Historia Augusta) ως φαινομενικά διεκδικητές του θρόνου της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αυτοκράτορα Γαλλιηνού.

Δεδομένης της περιβόητης αναξιοπιστίας της Ιστορίας των Αυγούστων, η ακρίβεια αυτού τού καταλόγου είναι αμφισβητήσιμη. Υπάρχει μία επιστημονική συμφωνία, ότι ο συγγραφέας διόγκωσε σκόπιμα τον αριθμό των σφετεριστών, για να τους παραλληλίσει τους Τριάντα Τυράννους της Αθήνας.

Το Ιστορία δίνει στην πραγματικότητα 32 ονόματα. Ωστόσο, επειδή ο συγγραφέας (ο οποίος έγραψε με το όνομα Tρεβέλιος Πολίο) τοποθετεί τους δύο τελευταίους κατά τη βασιλεία του Μαξιμίνου Θράκα και του Κλαύδιου Β' Γοτθικού αντίστοιχα, αυτό αφήνει τριάντα υποτιθέμενους διεκδικητές κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Γαλλιηνού.

Η ακόλουθη λίστα δίνει τους Τριάντα Τυράννους, όπως απεικονίζονται από την Ιστορία των Αυγούστων, μαζί με σημειώσεις που αντιπαραβάλλουν τους ισχυρισμούς της Ιστορίας με τις πραγματικές ιστορικές τους θέσεις:

 Κατάλογος 
Κεφάλαιο στην Ιστορία των Αυγούστων Όνομα Σημειώσεις για την ιστορικότητα 2 Κυριάδης ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 3 Πόστουμος ακριβής τοποθέτηση 4 Πόστουμος ο Νεότερος νεαρός, μάλλον δεν υπήρξε ποτέ J. F. Drinkwater (1987). The Gallic Empire: Separatism and continuity in the north-western provinces of the Roman Empire, A.D. 260–274, Franz Steiner Verlag Wiesbaden GMBH, Stuttgart, , p. 65. 5 Λαιλιανός ακριβής τοποθέτηση 6 Βικτωρίνος σύγχρονος όχι με τον Γαλλιηνό, αλλά τον Κλαύδιο Β' Γοτθικό και τον Αυρηλιανό 7 Βικτωρίνος ο Νεότερος Μυθοπλασία, δεν υπήρξε ποτέ Cancik, H.; Schneider, H.; Salazar, C., Brill's New Pauly: Encyclopaedia of the Ancient World. Antiquity, Volume 14 (2009), p. 91 8 Μ. Α. Μάριος ακριβής τοποθέτηση 9 Ινγένιος ακριβής τοποθέτηση 10 Ρεγαλιανός ακριβής τοποθέτηση 11 Αυρέολος ακριβής τοποθέτηση 12 Μακριανός ακριβής τοποθέτηση 13 Μακριανός ο Νεότερος ακριβής τοποθέτηση 14 Κουίετος ακριβής τοποθέτηση 15 Οδαίναθος ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 16 Χαϊράν Α΄/Ηρώδης νεαρός, ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα. Το διεκδίκησε ο μεγαλύτερος αδερφός του Βαμπάλαθος (βλ. παρακάτω). 17 Μαιόνιος ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 18 Μπαλίστα (Κάλλιστος) ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 19 Βάλης Θεσσαλονικεύς πιθανώς ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 20 Βάλης Σουπέριος σύγχρονος του Δεκίου, όχι του Βαλεριανού 21 Πίσο πιθανώς ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 22 Μούσιος Αιμιλιανός πιθανώς ποτέ δεν διεκδίκησε το αυτοκρατορικό αξίωμα 23 Σατουρνίνος μάλλον πλασματικός 24 Τέτρικος σύγχρονος όχι με τον Γαλλιηνό, αλλά τον Κλαύδιο Β' Γοτθικό και τον Αυρηλιανό 25 Τέτρικος ο Νεότερος νεαρός, σύγχρονος όχι με τον Γαλλιηνό, αλλά τον Κλαύδιο Β' Γοτθικό και τον Αυρηλιανό 26 Τρεβελιανός μάλλον πλασματικός 27 Ερεννιανός νεαρός, που δεν διεκδίκησε ποτέ την αυτοκρατορικό αξίωμα, πιθανώς πλασματικός 28 Τιμόλαος νεαρός, που δεν διεκδίκησε ποτέ το αυτοκρατορικό αξίωμα, πιθανώς πλασματικός 29 Κάλσος μάλλον πλασματικός 30 Ζηνοβία γυναίκα, ακριβής τοποθέτηση, ο γιος της Βαμπάλαθος διεκδίκησε επίσης το αυτοκρατορικό αξίωμα 31 Βικτώρια (ή Βιτρούβια) γυναίκα, που δεν διεκδίκησε ποτέ το αυτοκρατορικό αξίωμα 32 Τίτος ομολογουμένως δεν είναι σύγχρονος του Γαλλιηνού, αλλά του Μαξιμίνου Θράκα 33 Κενσορίνος ομολογουμένως δεν είναι σύγχρονος του Γαλλιηνού, αλλά του Κλαύδιου Β' Γοτθικού

Παρά τις αξιώσεις του συγγραφέα σχετικά με το χρόνο, κατά τον οποίο τα πρόσωπα αυτά φιλοδοξούσαν να πάρουν τον θρόνο, αυτός ο κατάλογος περιλαμβάνει:
 δύο γυναίκες και έξι νέους, που δεν διεκδίκησαν ποτέ το αυτοκρατορικό αξίωμα
 επτά άνδρες, που είτε σίγουρα, είτε πιθανότατα δεν διεκδίκησαν ποτέ το αυτοκρατορικό αξίωμα
 τρία πιθανώς και δύο μάλλον πλασματικά πρόσωπα
 δύο σφετεριστές, που ομολογουμένως δεν είναι σύγχρονοι με τον Γαλλιηνό
 τρεις διεκδικητές, που δεν είναι σύγχρονοι με τον Γαλλιηνό

Αφήνοντας εννέα σφετεριστές σχεδόν σύγχρονους με τον Γαλλιηνό. Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Μάτζυ (ο εκδότης της έκδοσης Loeb Classical Library της Ιστορίας των Αυγούστων), τουλάχιστον μερικοί από αυτούς τους άνδρες έκοψαν νομίσματα.

 Δείτε επίσης 
 Κρίση του 3ου αιώνα
 Κατάλογος των Ρωμαίων σφετεριστών
 σφετεριστές του Γαλλιηνού
 Ιστορία των Αυγούστων
 Αυτοκρατορική Ιστορία του Έμμαν

 Βιβλιογραφικές αναφορές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Historia Augusta: The Thirty Tyrants (Λατινικό κείμενο και αγγλική μετάφραση)