Αρχιεπίσκοπος πρώην Σινά, Φαράν και Ραϊθώ Δαμιανός

Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός (κατά κόσμον Δημήτριος Σαμαρτζής, Αθήνα, 4 Απριλίου 1935) είναι Έλληνας κληρικός, θεολόγος και επίσκοπος της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Υπήρξε προκαθήμενος της Αυτόνομης Εκκλησίας του Όρους Σινά και Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης Όρους Σινά για 52 χρόνια, από τις 23 Δεκεμβρίου 1973 μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου 2025. Σύμφωνα με απόφαση της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, φέρει πλέον τον τίτλο Αρχιεπίσκοπος πρώην Σινά, Φαράν και Ραϊθώ.

Λόγω της θέσης του και βάση της διαθήκης των ευεργετών Αδελφών Αμπέτ, υπήρξε πρόεδρος του Εκπαιδευτικού, Πολιτιστικού και Φιλανθρωπικού Ιδρύματος της Αμπετείου Σχολής, στο Κάιρο.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 4 Απριλίου 1935, ο πρώτος από τα επτά παιδιά εύπορης οικογένειας εμπόρων.  

Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1959. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του παρακολούθησε διαλέξεις για την ιατρική.

Υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό και μετά την αποφοίτησή του το 1961 έγινε δεκτός ως αρχάριος στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά. Το 1962 χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος από τον Αρχιεπίσκοπο Σινά Πορφύριο Γ΄ και το 1965 χειροτονήθηκε ιερομόναχος.

Από το 1970 έως το 1971 βρισκόταν στην Ανατολική Αφρική ως μέλος ορθόδοξης ιεραποστολής.

Αργότερα διετέλεσε γραμματέας του καθολικού της μονής, δίδαξε στη μοναστηριακή σχολή «Abetion» στο Κάιρο και στη συνέχεια άνοιξαν μια κλινική για ιατρική περίθαλψη για τους Βεδουίνους.

 Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ (1973-2025) 
Τον χειμώνα του 1973, και μετά τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Γρηγορίου Γ΄, ο Δαμιανός εξελέγη διάδοχος του στην Αρχιεπισκοπή Σινά και στην ηγουμενία της Μονής της Αγίας Αικατερίνης. Χειροτονήθηκε στο βαθμό του επίσκοπου στις 23 Δεκεμβρίου 1973 από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Βενέδικτο.

Ένα από τα κύρια καθήκοντά του ως Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ ήταν να κάνει την πλούσια κληρονομιά της μονής προσιτή στους ευρύτερους κύκλους της επιστημονικής κοινότητας: τον Δεκέμβριο του 2001, στα μοναστήρια της Αρχιεπισκοπής Σινά διοργάνωσε εορτασμούς προς τιμή της 3300ης επετείου του Μωσαϊκού νόμου και της 2000ης επετείου του Χριστιανισμού, που τίμησαν με την παρουσία τους ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, Βαρθολομαίος και ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος Β΄. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρωτοβουλία του για τις εν' εξελίξει εργασίες σχετικά με την ψηφιακή επεξεργασία αρχαίων χειρογράφων της μοναστηριακής βιβλιοθήκης, την έκδοση καταλόγων μοναστηριακών αρχαιοτήτων κ.λπ.

Από τις 3 Οκτωβρίου 2012 είναι ο αρχαιότερος κατά τα πρεσβεία αρχιερωσύνης ιεράρχης του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, μετά από μισό και πλέον αιώνα στην ηγουμενία της Μονής της Αγίας Αικατερίνης, ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός ανακοίνωσε εγγράφως την άμεση έναρξη της διαδικασίας για την διαδοχή του. Η απόφασή του αυτή συνέπεσε με μια δύσκολη και ευαίσθητη για την Ιερά Μονή του Σινά συγκυρία, που ανέκυψε από την αιφνίδια και αυθαίρετη αμφισβήτηση εκ μέρους των αιγυπτιακών αρχών των ες αεί συμφωνηθέντων αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής και πυροδότησε βαθιά κρίση στο εσωτερικό της. Είχε προηγηθεί η κλήση του από την Ι.Σ. του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων για να δώσει εξηγήσεις, στην οποία δεν παρέστη και με επιστολή του έκανε λόγο για παρασκηνιακές ενέργειες εις βάρος του, απόπειρα καθαιρέσεώς του και εξυπηρέτηση αλλοτρίων συμφερόντων. 

Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός αποφάσισε τελικά να παραιτηθεί επισήμως στις 12 Σεπτεμβρίου 2025. Στην ανακοίνωσή του, µεταξύ άλλων, αιτήθηκε αναγνώριση της µονής ως αυτοτελούς θρησκευτικού νοµικού προσώπου µε την επωνυµία «Ελληνορθόδοξη Ιερά Βασιλική Αυτόνοµη Μονή Αγίας Αικατερίνης του Αγίου και Θεοβαδίστου Ορους Σινά», απόδοση αιγυπτιακής υπηκοότητας στον εκάστοτε Ηγούµενο, διευκολύνσεις παραµονής των µοναχών µέσω ειδικών διαδικασιών, διασφαλίζοντας ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας για το ιστορικό µοναστήρι. Στο κείμενο της παραίτησής του δηλώνει ότι φοβάται για το μέλλον της Μονής, ζητά συγγνώμη από όσους αδίκησε και συγχωρεί όσους τον εξουθένωσαν.  “Για τα υπόλοιπα περιμένω να μιλήσει ο ουρανός! Κυρίως ζητώ ταπεινά συγγνώμη από τον πιστό ορθόδοξο κλήρο και λαό για τον δεινό σκανδαλισμό του”, ανέφερε, δηλώνοντας ότι θα βρίσκεται στο πλευρό του διαδόχου του με την εμπειρία, την αγάπη και την στήριξή του. 

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, μετά την επίσημη ανακοίνωση του Αρχιεπισκόπου Σινά περί παραιτήσεώς του και αφού έλαβε υπ' όψιν προηγούμενη απόφαση μερίδας της Σιναϊτικής Αδελφότητας περί παύσης του από την ηγουμενία της Μονής, με ομόφωνη απόφαση της Ιεράς Συνόδου στις 8 Σεπτεμβρίου, "στηριζομένην ἐπὶ τῶν κανονικῶν παραπτωμάτων, εἰς ἃ ὑπέπεσεν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως τὴν ἔκπτωσιν αὐτοῦ ἀπὸ τὸν θρόνον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σινᾶ, Φαράν καὶ Ραϊθώ", με κοινό σκοπό την αποκατάσταση της ενότητας της Σιναϊτικής Αδελφότητας. Αποφάσισε, επίσης, η προσαγόρευσή του να είναι «Αρχιεπίσκοπος πρώην Σινά, Φαράν καὶ Ραϊθώ», απόφαση που ισχύει από τις 12 Σεπτεμβρίου 2025.

 Βιβλιογραφία 
Με τη συμμετοχή του Αρχιεπισκόπου Δαμιανού γράφτηκαν πλήθος επιστημονικών και λαϊκών επιστημονικών δημοσιεύσεων για τον πολιτισμό της Μονής Σινά:

«Θησαυροί της Μονής Αγίας Αικατερίνης». 2006. ISBN 978-88-544-0142-6 ( ISBN 88-544-0142-0 )
«Μονή Αγίας Αικατερίνης, Σινά, Αίγυπτος»
«Εικόνες από το Σινά»

Πηγές
 ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΙΝΑ κ.κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Επίτιμος Πρόεδρος του Συλλόγου Αμπετείου Σχολής) 
 Дамиан (Самардзис Димитриос) Православная энциклопедия. Т. 13
 Дамиан, Высокопреосвященнейший Архиепископ Синайский, Фаранский и Раифский
Αρχιεπίσκοπος Σινά Δαμιανός: 50 χρόνια φύλαρχος της παλαιότερης Χριστιανικής Μονής στον Κόσμο, της Αγίας Αικατερίνης

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η επιστολή παραίτησης του Αρχιεπισκόπου Σινά Δαμιανού ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ Νews Αgency
 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΣΙΝΑ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Κατηγορία:Αρχιεπίσκοποι Σινά