Γενικές εκλογές της Τόνγκα 2021

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τόνγκα στις 18 Νοεμβρίου 2021 για να εκλεγούν 17 από τις 26 έδρες της Νομοθετικής Συνέλευσης. Tonga general election set for November 18  Parliament of Tonga, 8 Σεπτεμβρίου 2021 Μετά τις εκλογές έχασαν τις έδρες τους 4 βουλευτές, λόγω δωροδοκίας.

 Ιστορικό 
Οι γενικές εκλογές του 2017 είχαν ως αποτέλεσμα τη συντριπτική νίκη για το Δημοκρατικό Κόμμα των Φιλικών Νήσων (PTOA),  και ο  Ακιλίσι Ποχίβα επανεξελέγη πρωθυπουργός, νικώντας τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Σιαόσι Σοβαλένι με 14 ψήφους έναντι 12.  Τον Σεπτέμβριο του 2019 ο Ποχίβα πέθανε  και ο Ποχίβα Τουιονετόα εξελέγη πρωθυπουργός με την υποστήριξη των ευγενών, των ανεξάρτητων βουλευτών και 5 πρώην μελών του PTOA.   Το υπουργικό του συμβούλιο περιελάμβανε τρεις ευγενείς, οι οποίοι προηγουμένως είχαν αποκλειστεί επί πρωθυπουργίας Ποχίβα. 

Τον Δεκέμβριο του 2020 ο αρχηγός του Δημοκρατικού κόμματος Σεμίσι Σίκα υπέβαλε πρόταση δυσπιστίας κατά του πρωθυπουργού Τουιονετόα.  Η κίνηση υποστηρίχθηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Σιόβε Βούνα Φαοτούσια,  που παραιτήθηκε στη συνέχεια από μέλος της κυβέρνησης.   Η Νομοθετική Συνέλευση απέρριψε την πρόταση δυσπιστίας με ψήφους 13-9 στις 12 Ιανουαρίου 2021. 

Μετά τον θάνατο του Ποχίβα το PTOA κατακερματίστηκε, με αντιπαλότητες που αναδύθηκαν μεταξύ του Σιαόσι Ποχίβα και του κουνιάδου του Ματένι Ταπουέλου .  Ενόψει των εκλογών, αυτό οδήγησε σε μια επίσημη διάσπαση, με τον Ποχίβα να αποχωρεί από το διοικητικό συμβούλιο του κόμματος και την «ομάδα-πυρήνα». 

Ενόψει των εκλογών, η υπουργός Υποδομών και Τουρισμού Ακοσίτα Λαβουλάβου και ο σύζυγός της ʻΕτουάτε Λαβουλάβου, ο οποίος είχε υπηρετήσει στο παρελθόν ως υπουργός, κρίθηκαν ένοχοι και οι δύο για απόκτηση χρημάτων με ψευδή προσχήματα   και καταδικάστηκαν σε έξι χρόνια φυλάκιση από το Ανώτατο Δικαστήριο.  

 Εκλογικό σύστημα 
Η Νομοθετική Συνέλευση των Τόνγκα έχει έως και 30 μέλη, από τα οποία τα 17 εκλέγονται απευθείας με ψηφοφορία με το πλειοψηφικό σύστημα από μονοεδρικές περιφέρειες. Το νησί Τονγκατάπου έχει δέκα εκλογικές περιφέρειες, το Βαβάου τρεις, το Χααπάι δύο και τα νησιά Έουα και Νιουατοπουτάπου  / Νιουαφόου από μία.  Εννέα έδρες κατέχουν μέλη των ευγενών που εκλέγουν αντιπροσώπους μεταξύ τους.  Το Υπουργικό Συμβούλιο που σχηματίζεται από τον Πρωθυπουργό μπορεί να περιλαμβάνει έως τέσσερα μέλη που δεν εκλέγονται στη Συνέλευση, τα οποία στη συνέχεια γίνονται αυτόματα μέλη του νομοθετικού σώματος.  Γύρω στις 60.000 ψηφοφόροι είχαν δικαίωμα ψήφου. 

 Εκστρατεία 
Το Κοινοβούλιο διαλύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου.  75 υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων 12 γυναίκες, εγγράφηκαν για να διεκδικήσουν έδρα στις εκλογές.   Ένας υποψήφιος, ο Σιόνε Φόνουα αποχώρησε αργότερα, ενώ ένας δεύτερος πέθανε, αφήνοντας 73 υποψηφίους συνολικά.  Παρά το απαγορευτικό διάρκειας μιας εβδομάδας λόγω κρούσματος COVID-19, οι εκλογές δεν καθυστέρησαν. 

Ο πρωθυπουργός Ποχίβα Τουιονετόα δεν προώθησε το Λαϊκό Κόμμα της Τόνγκα κατά τη διάρκεια της εκστρατείας και αρκετοί υπουργοί έθεσαν υποψηφιότητα ως ανεξάρτητοι. 

 Αποτελέσματα 
Οι ψηφοφόροι εξέλεξαν ένα κοινοβούλιο αποτελούμενο αποκλειστικά από άνδρες, με εννέα νέους αντιπροσώπους του λαού.  Οι ηγέτες και του Δημοκρατικού Κόμματος των Φιλικών Νήσων (PTOA), Σεμίσι Σίκα και Σιαόσι Ποχίβα, έχασαν τις έδρες τους, όπως και άλλοι σημαίνοντες βουλευτές του PTOA.  Ενώ το PTOA κέρδισε τις πλειοψηφίες στις περισσότερες εκλογικές περιφέρειες, η διάσπαση των ψήφων μεταξύ των αντίπαλων παρατάξεων τους οδήγησε να χάσουν έδρες από ανεξάρτητους υποψηφίους.  Μόνο τρεις υποψήφιοι από το PTOA εξελέγησαν: οι Σεμίσι Φακαχάου, Βεϊβόσα Τάκα και Σάια Πιούκαλα.  Το Λαϊκό Κόμμα διατήρησε επίσημα μόνο μία έδρα,  αλλά μπορεί να διορίσει τα μέλη του μετά τις εκλογές. 

Η Εκλογική Επιτροπή ανέφερε ότι η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν 62%. 
 Εθνικά αποτελέσματα 
+ Αποτελέσματα βουλευτικών εκλογών των Τόνγκα 2021.Αρχείο:Tonga Assemblée legislative 2021.svg Κόμμα Ψήφοι % +/- Έδρες +/-TPPI Λαϊκό Κόμμα  Νέο 6DPFIΔημοκρατικό Κόμμα των Φιλικών Νήσων  4 Ανεξ.  Ανεξάρτητοι   7  Ευγ. Ευγενείς 9 Έγκυρα  Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια   Σύνολο 100 - 26  Αποχή  38,08 Εγγεγραμμένοι/Προσέλευση  61,92

 Έδρες εκλεγμένες από το λαό 
Εκλογική περιφέρεια Εκλεγμένος Κόμμα"New faces, no women and disappointments" . Nukualofa Times. 19 Νοεμβρίου 2021. Retrieved 22 Νοεμβρίου 2021. Kalafi Moala (21 Νοεμβρίου 2021). "Election 2021 – the end of an era!". Talanoa O Tonga. Retrieved 22 Νοεμβρίου 2021. Ψήφοι Τονγκατάπου 1 Τεβίτα Φαταφέχι Πουλόκα  Ανεξάρτητος 1.695 Τονγκατάπου 2 Ουχιλαμοελάνγκι Φάσι Ανεξάρτητος 962 Τονγκατάπου 3 Σιαόσι Σοβαλένι Ανεξάρτητος 2.084 Τονγκατάπου 4 Τατάφου Μοεάκι Ανεξάρτητος 1.237 Τονγκατάπου 5 Αϊσάκε Έκε Ανεξάρτητος 958 Τονγκατάπου 6 Ποάσι Τέι Ανεξάρτητος Kalino Latu (18 Οκτωβρίου 2021). "Is the Prime Minister's party still functioning? PAK name missing from Cabinet Ministers' campaign literature" . Kaniva Tonga. Retrieved 22 Νοεμβρίου 2021. 1.771 Τονγκατάπου 7 Σιόνε Σάνγκστερ Σαουλάλα  Ανεξάρτητος 810 Τονγκατάπου 8 Σεμίσι Φακαχάου Δημοκρατικό Κόμμα των Φιλικών Νήσων 1.020 Τονγκατάπου 9 Σεβενιτίνι Τουμούα Ανεξάρτητος 828 Τονγκατάπου 10 Ποχίβα Τουιονετόα Λαϊκό Κόμμα Τόνγκα 1.303 Ευρώπη 11 Τανιέλα Φουσιμαλόχι Ανεξάρτητος 1.072 Χααπάι 12 Βιλιάμι Χιγκάνο Ανεξάρτητος 475 Χααπάι 13 Βεϊβόσα Τάκα Δημοκρατικό Κόμμα των Φιλικών Νήσων 731 Βαβάου 14 Σάια Πιούκαλα Δημοκρατικό Κόμμα των Φιλικών Νήσων 1.010 Βαβάου 15 Σαμίου Βαϊπούλου Ανεξάρτητος 747 Βαβάου 16 Βιλιάμι Λάτου Ανεξάρτητος 1.047 Όνγκο Νιούα 17 Βατάου Χούι Ανεξάρτητος  367 Πηγή: "Tonga elects all-male parliament with nine new People's Reps". Matangi Tonga. 18 Νοεμβρίου 2021. Archived από το αρχικό στις 18 Νοεμβρίου 2021. Retrieved 18 Νοεμβρίου 2021.

 Ανά εκλογική περιφέρεια 

 Ευγενείς 
Εκλογική περιφέρεια Εκλεγμένος υποψήφιος Ψήφοι Έουα Λόρδος Νούκου 11 Χααπάι Λόρδος Τουιχαανγκάνα 5 Φαταφέχι Φακαφάνουα 4 Νιουατοπουτάπου και Νιουαφόου Πρίγκιπας Φοτοφίλι 2 Τονγκατάπου Σιαλεαταόνγκο Τουιβακάνο 12 Αλίπατε Τουιβανουάβου Βαέα  13 Σιόνε Σιάλε Φόχε 10 Βαβάου Μαλακάι Φακατουφιφίτα 8 Τόνγκα Τουιαφίτου  9 Πηγή: Matangi Tonga

 Επακόλουθα 
Μετά τις εκλογές ο Βιλιάμι Τάνγκι διορίστηκε προσωρινός πρόεδρος της Βουλής.  Τρεις υποψήφιοι ανακοίνωσαν αρχικά την υποψηφιότητά τους για την πρωθυπουργία: ο μεταβατικός πρωθυπουργός Ποχίβα Τουιονετόα, ο πρώην υπουργός Οικονομικών ʻΑϊσάκε Έκε και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σιαόσι Σοβαλένι.   Ο Τουιονετόα απέσυρε αργότερα την υποψηφιότητά του, αφήνοντας τον Σοβαλένι να έχει το προβάδισμα. 

Η Νομοθετική Συνέλευση συνεδρίασε στις 15 Δεκεμβρίου για να εκλέξει πρωθυπουργό, με υποψήφιους τόσο τον Σοβαλένι όσο και τον Έκε.  Ο Σοβαλένι εξελέγη με 16 ψήφους.   Ο Φαταφεχί Φακαφάνουα επανεξελέγη Πρόεδρος της Βουλής.  Ο Σοβαλένι διορίστηκε επίσημα πρωθυπουργός στις 27 Δεκεμβρίου  και ανακοίνωσε το υπουργικό του συμβούλιο στις 29 Δεκεμβρίου.   Το Κοινοβούλιο συνεδρίασε για πρώτη φορά με τη νέα του σύνθεση στις 11 Ιανουαρίου 2022. 

Μετά τις εκλογές ο Ποχίβα Τουιονετόα κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία και του αφαιρέθηκε η έδρα του. Ο Σάνγκστερ Σαουλάλα κρίθηκε ένοχος για δύο αδικήματα δωροδοκίας στις 2 Μαΐου 2022 και ακυρώθηκε η εκλογή του. Στις 6 Μαΐου κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία και ο βουλευτής και υπουργός Τατάφου Μοεάκι και ο Ποάσι Τέι στις 13 Μαΐου. Στις 9 Αυγούστου 2022 απορρίφθηκαν οι εφέσεις των Σαουλάλα, Τέι και Μοεάκι και η εκλογή τους ακυρώθηκε. Η έφεση του Τουιονετόα έγινε δεκτή και παρέμεινε βουλευτής. Οι Σαουλάλα, Τέι και Μοεάκι επίσημα έχασαν τις έδρες τους και ακυρώθηκε η εκλογή τους στις 10 Αυγούστου. Για την πλήρωση των κενωθεισών εδρών προκηρύχθηκαν επαναληπτικές εκλογές στο Τονγκατάπου.

 Παραπομπές 

2021
Τονγκα