Νόβε

Το Νόβε (πολωνικά: Nowe, ) είναι πόλη του Πόβιατ Σφιέτσιε, στο Βοεβοδάτο Κουγιαβίας-Πομερανίας της Πολωνίας. Ο πληθυσμός του είναι 5.724 κάτοικοι (2020).

 Γεωγραφική τοποθεσία 
Το Νόβε βρίσκεται περίπου 75 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Μπίντγκοστς και 80 χιλιόμετρα νότια του Γκντανσκ, σε μια υπερυψωμένη θέση στον ποταμό Βιστούλα. Βρίσκεται στην ιστορική περιοχή της Ανατολικής Πομερανίας.

 Ιστορία 
αριστερά|μικρογραφία| Κύρια πτέρυγα του Κάστρου του Νόβε, που σήμερα στεγάζει το Πολιτιστικό Κέντρο
Το μεσαιωνικό όνομα της πόλης ήταν Novo Castro, ή Nowy Gród στα πολωνικά. Η πόλη ιδρύθηκε το 1185 από τον Σομπιέσουαφ Α΄ του Γκντανσκ.Γιόχαν Φρίντριχ Γκόλντμπεκ: Volständige Topographie des Königreichs Preußen. Part II: Topographie von West-Preußen. Marienwerder 1789, σελ. 65, παράγραφος 3. Το 1266 ο οικισμός αναφέρεται ως τόπος οχυρού. Το 1282, οι Φραγκισκανοί μοναχοί εγκαταστάθηκαν εδώ. Ήταν μέρος του μεσαιωνικού Βασιλείου της Πολωνίας. Το 1301, ο Βασιλιάς Βεγκέσλαος Β΄ της Βοημίας παραχώρησε την πόλη στον Πιοτρ Σφιέντσα.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Τόμος VII, Βαρσοβία, 1886, σελ. 215 (πολωνικά)

Το 1308, στην πόλη εισέβαλε, κατέστρεψε και αργότερα προσάρτησε το Τευτονικό Τάγμα.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Τόμος VII, Βαρσοβία, 1886, σελ. 215-216 Το 1350 του παραχωρήθηκαν νέα προνόμια πόλης, τα οποία επιβεβαιώθηκαν αργότερα από τον Βασιλιά Σιγισμούνδο Α΄ της Πολωνίας το 1528.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Τόμος VII, Βαρσοβία, 1886, σελ. 216 Οι Πολωνοί ανακατέλαβαν την πόλη μετά τη Μάχη του Γκρούνβαλντ το 1410, ωστόσο, μετά την Ειρήνη του Θορν του 1411, περιήλθε στους Τεύτονες Ιππότες.

Το 1440, η πόλη προσχώρησε στην Πρωσική Συνομοσπονδία, η οποία αντιτάχθηκε στην τευτονική κυριαρχίαΚάρολ Γκούρσκι, Związek Pruski i poddanie się Prus Polsce: zbiór tekstów źródłowych, Instytut Zachodni, Πόζναν, 1949, σελ. XXXVII (πολωνικά) και κατόπιν αιτήματος της οποίας, ο Βασιλιάς Καζίμιρ Δ΄ της Πολωνίας επανενσωμάτωσε την επικράτεια στο Βασίλειο της Πολωνίας το 1454. Κατά τον επόμενο Δεκατριετή Πόλεμο καταλήφθηκε από τους Τεύτονες Ιππότες το 1458, πολιορκήθηκε από Πολωνούς τον Αύγουστο του 1464 και οι Τεύτονες Ιππότες συνθηκολόγησαν τον Φεβρουάριο του 1465,Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Τόμος VII, Βαρσοβία, 1886, σελ. 217 χάνοντας το τελευταίο τους οχυρό στη δυτική όχθη του Βιστούλα. Επανενσωματώθηκε με την Πολωνία, το κάστρο έγινε η έδρα των ντόπιων σταρόστα και τον επόμενο χρόνο οι Τεύτονες Ιππότες αποκήρυξαν οποιεσδήποτε αξιώσεις στην πόλη. Το 1626 και το 1655, το Νόβε πολιορκήθηκε από τη Σουηδική Αυτοκρατορία.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Τόμος VII, Βαρσοβία, 1886, σελ. 218

Το 1772, μετά τον πρώτο διαμελισμό της Πολωνίας, η πόλη, ως Neuenburg (Νόιενμπουργκ), προσαρτήθηκε από το Βασίλειο της Πρωσίας και υποβλήθηκε σε πολιτικές γερμανοποίησης, ωστόσο, στα τέλη του 19ου αιώνα ήταν ακόμα κυρίως κατοικημένη από Πολωνούς.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Τόμος VII, Βαρσοβία, 1886, σελ. 214 Μέχρι το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ανήκε στο Κράις Σφετς στη διοικητική περιφέρεια Regierungsbezirk Marienwerder στην πρωσική Επαρχία της Δυτικής Πρωσίας στο Γερμανικό Ράιχ. Σύμφωνα με τη γερμανική απογραφή του 1910, το Νόιενμπουργκ είχε πληθυσμό 5.152 κατοίκων, εκ των οποίων οι 2.702 (52,45%) ήταν γερμανόφωνοι, οι 2.316 (44,95%) ήταν πολωνόφωνοι και οι 134 (2,6%) ήταν δίγλωσσοι. Το 1920, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η πόλη έγινε μέρος της ανασυσταθείσας Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας ως αποτέλεσμα της Συνθήκης των Βερσαλλιών και ήταν μέρος του Βοεβοδάτου Πομερανίας (1919-1939).
μικρογραφία|230x230εσ| Ένταλμα σύλληψης για την πολωνική ιντελιγκέντσια του Νόβε, που εκδόθηκε από τον Bezirksführer (περιφερειακό διοικητή) του γερμανικού Σέλμπστουτζ, Γ. Κέρμπερ, στις 21 Οκτωβρίου 1939
Μετά τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία προσαρτήθηκε στο Τρίτο Ράιχ, από το 1939 έως το 1945 ως τμήμα του Ράιχσγκαου Ντάντσιχ-Δυτικής Πρωσίας. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, οι Πολωνοί υποβλήθηκαν σε μαζικές συλλήψεις και εκτελέσεις ως μέρος του Ιντελιγκέντσακτιον Πόμερν.Maria Wardzyńska, Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce. Intelligenzaktion, Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης, Βαρσοβία, 2009, σελ. 167 (πολωνικά) Οι Γερμανοί ίδρυσαν μια φυλακή στο τοπικό δικαστήριο, στην οποία περίπου 200 Πολωνοί φυλακίστηκαν και βασανίστηκαν το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 1939, πριν δολοφονηθούν σε μεγάλες σφαγές στο κοντινό χωριό Γκρούπα. Προς το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το Νόβε καταλήφθηκε από τον Κόκκινο Στρατό και μετά το τέλος του πολέμου, αποκαταστάθηκε στην Πολωνία.

 Αριθμός κατοίκων ανά έτος 
Έτος Αριθμός 1773 1.079 1780 1.330 1831 2.430 1856 3.375 1868 4.586 1875 4.712 1880 4.947 1890 4.803 1905 5.142 1921 περίπου. 4.000 1943 5.233 2006 6.252
Σημειώστε ότι ο παραπάνω πίνακας βασίζεται σε πρωτεύουσες, πιθανώς μεροληπτικές ή ανακριβείς πηγές.Der Große Brockhaus, 15th edition, Vol. 13, Λειψία 1932, σελ. 295.Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Provinz Westpreußen, Kreis Schwetz (2006).August Eduard Preuß: Preußische Landes- und Volkskunde, Königsberg 1835, σελ. 386–387.

 Αξιοθέατα 
Τα ορόσημα του Νόβε είναι η Παλιά Πόλη με την Πλατεία Αγοράς γεμάτη με πολύχρωμα ιστορικά αρχοντικά, οι γοτθικές εκκλησίες του Αγίου Ματθαίου και του Αγίου Μαξιμίλιαν Κόλμπε και το μεσαιωνικό κάστρο του Νόβε, το οποίο σήμερα στεγάζει το Πολιτιστικό Κέντρο.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πόλεις της Πολωνίας
Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Κουγιαβίας-Πομερανίας