Ιερά Μητρόπολις Καρπενησίου

Η Ιερά Μητρόπολις Καρπενησίου αποτελεί μία από τις μητροπόλεις της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και Πάσης Ελλάδος. Καλύπτει όλη την περιφέρεια του νομού Ευρυτανίας και έχει έδρα της την πρωτεύουσα του νομού, το Καρπενήσι.

Σημερινός Μητροπολίτης της είναι ο Γεώργιος (Ρέμπελος), ο οποίος εξελέγη από την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος το 2016, χειροτονήθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο Β' στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου στο Κολωνάκι και ενθρονίστηκε στον Καθεδρικό Ναό Αγίας Τριάδος στο Καρπενήσι το ίδιο έτος.

 Ιστορικά στοιχεία 
Ο νομός Ευρυτανίας δεν ανήκε εκκλησιαστικά σε μία μητρόπολη. Τα χωριά της βορειοδυτικής Ευρυτανίας (Γρανίτσα, Λιθοχώρι, Ραπτόπουλο, Πρασιά, Κέδρα, Λεπιανά, Δαφνούλα, Ιτέα, Τοπόλιανα, Βελαώρα και Σιβίστα και η ευρύτερη περιοχή τους ανήκε, σύμφωνα με πηγές που φτάνουν πίσω ως τον 10ο αιώνα, στην Επισκοπή Ραδοβισδίου. Αυτή υπαγόταν στη Μητρόπολη Λαρίσης και αποτελούνταν από 45 περίπου χωριά, από τη Γέφυρα του Κοράκου μέχρι τη Γέφυρα της Τατάρνας. Περιλάμβανε μέρος της επαρχίας του Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, μέρος των Δυτικών Αγράφων και από το νομό της Άρτας ολόκληρο τον Δήμο Τετραφυλλίας και μέρος του Δήμου Ηρακλείας. Η έδρα της Επισκοπής Ραδοβισδίου βρισκόταν στο χωριό Μάραθος της Αργιθέας (πρώην Αραχωβίτσα), εκεί που συνδέονται οι νομοί Άρτας και ΚαρδίτσαςΒασ. Χαλαστάνη Γρηγόριος Ρεγκούτας, ο τελευταίος επίσκοπος Ραδοβισδίου.

Από τον 10ο αιώνα συναντάμε για πρώτη φορά την ονομασία επισκοπή Λιτζάς και ΑγράφωνΤα Άγραφα στη διαδρομή της ιστορίας, Τομ. Α΄, σελ. 129. Τόσο στη Βυζαντινή εποχή, όσο και στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, η επισκοπή «Λιτζάς και Αγράφων» υπαγόταν στη δικαιοδοσία του Μητροπολίτη Λαρίσης μέχρι το 1833Πάνος Βασιλείου, Η Επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων, Αθήνα 1960. Η Μητρόπολη Λαρίσης χωρίζονταν τότε σε 16 επισκοπές, μεταξύ αυτών και η Λιτζάς και Αγράφων, στην οποία υπάγοταν εκκλησιαστικά ολόκληρη η περιοχή των Αγράφων, μερικά Θεσσαλικά χωριά και η υπόλοιπη περιοχή της Ευρυτανίας.

Μετά την απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό, με διάταγμα της 20ής Νοεμβρίου 1833 μετονομάστηκε σε επισκοπή Καλλιδρόμης και έγινε ανεξάρτητη μέχρι το 1842, με έδρα το Καρπενήσι. Στη συνέχεια έγινε υπαγωγή της Ευρυτανίας στον Μητροπολίτη Ναυπακτίας, οπότε και η Μητρόπολη πήρε την επωνυμία «Ναυπακτίας και Ευρυτανίας», με έδρα το χειμώνα τη Ναύπακτο και το καλοκαίρι το Καρπενήσι. Το 1900 συστάθηκε αυτόνομη επισκοπή Ευρυτανίας, με πρώτο επίσκοπο τον Σεραφείμ Δομβοΐτη και μόνιμη έδρα το Καρπενήσι. Στις 26-5-1910 επανασυστάθηκε η επισκοπή Ναυπακτίας και Ευρυτανίας, με απόφαση της Ιεράς Συνόδου μέχρι το 1932, οπότε προσωρινά καταργήθηκε και υπήχθη σε όμορες Μητροπόλεις: Φωκίδος, Αιτωλίας και Ακαρνανίας, Θεσσαλιώτιδος και Φθιώτιδος. Από 9-10-1933 αποφασίστηκε η ανασύσταση της επισκοπής Ναυπακτίας και Ευρυτανίας μέχρι και το 1978, με τελευταίο μητροπολίτη της τον Δαμασκηνό (Κοτζιά).

Η Ιερά Μητρόπολις Καρπενησίου ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1978, με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, με έδρα το Καρπενήσι. Τον Ιανουάριο του 1979 ακολούθησε η εκλογή του Νικολάου (Δρόσου) ως πρώτου Μητροπολίτου Καρπενησίου και το Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 1979 η ενθρόνισή του. Εποίμανε την Μητρόπολη για 37 χρόνια και τον Φεβρουάριο του 2016 υπέβαλε την παραίτησή του λόγω γήρατος. Τον Μάρτιο του 2016 εξελέγη νέος Μητροπολίτης ο Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Ρέμπελος.

Επισκοπικός κατάλογος
+ Όνομα  Έτη  ΣημειώσειςΕπίσκοποι Λιτζάς και Αγράφων (υπό τον Μητροπολίτη Λαρίσης) Μακάριος  ~ 1518  Πέτρος  ~ 1524  Ιωακείμ  ~ 1542  Λουκάς  πριν το 1544 – μετά το 1560  Αθανάσιος  αρχές 17ου αιώνα  Διονύσιος  αρχές 17ου αιώνα  Γαβριήλ  αρχές 17ου αιώνα  Ανανίας  αρχές 17ου αιώνα  Ακάκιος  πριν το 1609 – 1611  καθαιρέθηκε το 1609, επανήλθε και καθαιρέθηκε εκ νέου το 1611 Αρσένιος  ; – 1623  Δωρόθεος  1623 – ;  Γρηγόριος  ; – 1632 †  Δανιήλ  ~ 1641  Γρηγόριος  1647 – ;  Άνθιμος  ~ 1647 ~ 1657 – ;  Ιάκωβος  Νοέμβριος 1657 – 1678  Δαμασκηνός  ; – 1690  καθαιρέθηκε Γρηγόριος  17 Ιανουαρίου 1690 – 1693 †  Διονύσιος «ο Χίος»  1 Αυγούστου 1693 – 1730 †  Διονύσιος «ο εξ Ιωαννίνων»  1730 – 1 Φεβρουαρίου 1739  παραιτήθηκε Κωνστάντιος «ο Μυτιληναίος»  1739 – 1748(;)  Νεκτάριος  29 Μαρτίου 1749 – πριν τον Οκτώβριο 1766 †  Διονύσιος (ο Λαρισαίος)  28 Οκτωβρίου 1766 – 15 Ιουλίου 1793  παραιτήθηκε Δοσίθεος (Παναγιωτίδης)  17 Ιουλίου 1793 – 21 Νοεμβρίου 1833 Επίσκοποι Καλλιδρόμης Δοσίθεος (Παναγιωτίδης)  21 Νοεμβρίου 1833 – 1 Φεβρουαρίου 1842 † Επίσκοποι Ευρυτανίας Σεραφείμ (Δομβοΐτης)  7 Ιουλίου 1901 – 23 Φεβρουαρίου 1914 †  από το 1909 εκ νέου «Ναυπακτίας και Ευρυτανίας»Μητροπολίτες Καρπενησίου Νικόλαος (Δρόσος)  28 Ιανουαρίου 1979 – 3 Φεβρουαρίου 2016  παραιτήθηκε Γεώργιος (Ρέμπελος)  12 Μαρτίου 2016 – σήμερα 

Μονές
Ανδρικές
 Μονή Προυσού
 Μονή Τατάρνας
 Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βράχης
 Παναγίας Δομινιατίσσης

Διαλυμένες
 Αγίου Δημητρίου Λεπιανών
 Τιμίου Προδρόμου Παλαιοκατούνας
 Αγίας Τριάδος Μαραθέα
 Γενεσίου Θεοτόκου Στάνας
 Μεταμορφώσεως Σωτήρος Ανατολικής Φραγκίστας
 Κοιμήσεως Θεοτόκου Ανατολικής Φραγκίστας

Παραπομπές

Πηγές
 Ιερά Μητρόπολις Καρπενησίου, Σύντομη ανασκόπηση της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Ευρυτανίας 


 Εξωτερικές συνδέσεις 
 Επίσημη ιστοσελίδα


Καρπενησιου
Κατηγορία:Περιφερειακή ενότητα Ευρυτανίας