Αριθμητικό σύστημα των Χμερ

Οι αριθμοί Χμερ είναι οι αριθμοί που χρησιμοποιούνται στη γλώσσα Χμερ. Χρησιμοποιούνται τουλάχιστον από τις αρχές του 7ου αιώνα, με την παλαιότερη γνωστή χρήση να είναι σε μια στήλη που χρονολογείται στο 604 μ.Χ. και βρέθηκε στο Πρασάτ Μπαγιάνγκ, κοντά στο Άνγκορ Μπόρεϊ της Καμπότζης.

 Αριθμοί 
εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|180x180εσ| Ο αριθμός 605 με ψηφία Χμερ. Η παλαιότερη γνωστή χρήση του μηδενός ως δεκαδικού αριθμού.
Προήλθε από το ινδουιστικό σύστημα αρίθμησης. Είναι το πρώτο σύστημα γραφής από το οποίο αποδεικνύεται η χρήση τουμηδενός ως αριθμητικό ψηφίο. Χρονολογείται από τον έβδομο αιώνα. Στα παλιά Χμερ ή Ανγκοριανά Χμερ υπήρχαν επίσης ξεχωριστά σύμβολα για τους αριθμούς 10, 20 και 100.

Κάθε σύμβολο πολλαπλασίου του 20 ή του 100 έπρεπε να εμφανίζει μια πρόσθετη γραμμή από ι ο αριθμός 47 κατασκευάστηκε χρησιμοποιώντας το σύμβολο για τον αριθμό 20 με μια πρόσθετη γραμμή από πάνω, ακολουθούμενη από το σύμβολο για τον αριθμό 7.

Καθώς και τα δύο συστήματα γραφής, της Ταϊλάνδης και του Λάο, προέρχονται από το παλιό σύστημα γραφής των Χμερ, οι σύγχρονες μορφές τους εξακολουθούν να μοιάζουν με τις τελευταίες, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Αξία Χμερ Ταϊλανδικό Λάος 0 ០ ๐ ໐ 1 ១ ๑ ໑ 2 ២ ๒ ໒ 3 ៣ ๓ ໓ 4 ៤ ๔ ໔ 5 ៥ ๕ ໕ 6 ៦ ๖ ໖ 7 ៧ ๗ ໗ 8 ៨ ๘ ໘ 9 ៩ ๙ ໙

 Σύγχρονοι αριθμοί Χμερ 
Τα προφορικά ονόματα των σύγχρονων αριθμών Χμερ αντιπροσωπεύουν ένα σύστημα δύο δυνάμεων, με τη βάση 5 και τη βάση 10 σε χρήση. Για παράδειγμα, το 6 () σχηματίζεται από το 5 () και το 1 ().

 Αριθμοί από το 0 έως το 5 
Με εξαίρεση το αριθμητικό ψηφίο 0, το οποίο προέρχεται από τα σανσκριτικά, η ετυμολογία των αριθμητικών ψηφίων Χμερ από το 1 έως το 5 είναι πρωτο-Μον-Χμερ προέλευσης.
Αξία Χμερ Λέξη IPA UNGEGN GD ALA-LC Σημειώσεις 0    sony soun sūnya Από τo σανσκριτικ;o śūnya 1    muŏy muoy muaya Το  γίνεται  στην κανονική ομιλία. 2   ,  pir pi, pil bīra 3    bĕi bei pī 4    buŏn buon puana 5    prăm pram prāṃ

 Για λεπτομέρειες σχετικά με τα διάφορα εναλλακτικά συστήματα ρομάτζι, ανατρέξτε στο Ρομάτζι (Χμερ).
 Ορισμένοι συγγραφείς μπορούν εναλλακτικά να επισημάνουν την προφορά  για τη λέξη δύο και είτε  είτε  για τη λέξη τρία.
 Στη γειτονική Ταϊλάνδη το νούμερο τρία θεωρείται ότι φέρνει καλή τύχη. Ωστόσο, στην Καμπότζη, η λήψη μιας φωτογραφίας με τρία άτομα θεωρείται ότι φέρνει κακή τύχη, καθώς πιστεύεται ότι το άτομο που βρίσκεται στη μέση θα πεθάνει πρόωρα.

 Αριθμοί από το 6 έως το 20 
Οι αριθμοί από το 6 έως το 9 μπορούν να γραφούν προσθέτοντας οποιονδήποτε αριθμό μεταξύ του 1 και του 4 στον αριθμό βάσης 5 (), έτσι ώστε το 7 να αναλύεται κυριολεκτικά σε 5 και 2. Παρ' όλ' αυτά, οι Χμερ χρησιμοποιούν μια δεκαδική βάση, έτσι ώστε το 14 να γράφεται ως 10 συν 4, αντί για 2 επί 5 συν 4· και το 16 είναι κατασκευασμένο ως 10+5+1.

Οι σύνθετοι αριθμοί από το έντεκα έως το δεκαεννέα μπορούν να σχηματιστούν χρησιμοποιώντας τη λέξη ដណ្ដប់ [dɔnɗɑp] που προηγείται από οποιονδήποτε αριθμό από ένα έως εννέα, έτσι ώστε το 15 να γραφεί ως ប្រាំដណ្ដប់ [pram dɔnɗɑp] , αντί για το ដប់ប្រាំ [ɗɑp pram].

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Συστήματα αρίθμησης