Σύνδρομο Μινχάουζεν δια αντιπροσώπου

Σύνδρομο Μινχάουζεν δια αντιπροσώπου ή αλλιώς πλασματική διαταραχή που επιβάλλεται σε άλλο άτομο, είναι μια κατάσταση κατά την οποία ένας φροντιστής δημιουργεί την εμφάνιση προβλημάτων υγείας σε ένα άλλο άτομο, συνήθως στο παιδί του.  Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τραυματισμό του παιδιού ή αλλαγή διαγνωστικών δειγμάτων.  Στη συνέχεια, ο φροντιστής παρουσιάζει το άτομο ως άρρωστο ή τραυματισμένο. Μόνιμος τραυματισμός ή θάνατος του θύματος μπορεί να συμβεί ως αποτέλεσμα της διαταραχής. Η συμπεριφορά εμφανίζεται χωρίς συγκεκριμένο όφελος για τον φροντιστή.

Η αιτία του συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου είναι άγνωστη.  Το πρωταρχικό κίνητρο μπορεί να είναι να κερδηθεί η προσοχή και η χειραγώγηση των γιατρών. Οι παράγοντες κινδύνου για το σύνδρομο περιλαμβάνουν επιπλοκές που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη και μια μητέρα που κακοποιήθηκε ως παιδί ή έχει πλασματική διαταραχή που έχει επιβάλει στον εαυτό της (σύνδρομο Μινχάουζεν).  Η διάγνωση υποστηρίζεται όταν η απομάκρυνση του παιδιού από τον φροντιστή έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση των συμπτωμάτων ή η βιντεοπαρακολούθηση χωρίς τη γνώση του φροντιστή προκαλέσει ανησυχίες. Όσοι επηρεάζονται από τη διαταραχή έχουν υποστεί μια μορφή σωματικής κακοποίησης και ιατρικής παραμέλησης.

Η διαχείριση του συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου μπορεί να απαιτεί την τοποθέτηση του παιδιού σε ανάδοχη φροντίδα. Δεν είναι γνωστό πόσο αποτελεσματική είναι η θεραπεία για το σύνδρομο. Υποτίθεται ότι μπορεί να λειτουργήσει για όσους παραδέχονται ότι έχουν πρόβλημα. Ο επιπολασμός του συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου είναι άγνωστος, αλλά φαίνεται να είναι σχετικά σπάνιος. Πάνω από το 95% των περιπτώσεων αφορά τη μητέρα ενός ατόμου.

Η πρόγνωση για τον φροντιστή είναι κακή. Ωστόσο, υπάρχει μια αυξανόμενη βιβλιογραφία σχετικά με πιθανές διαδικασίες θεραπείας.

Η πάθηση ονομάστηκε για πρώτη φορά, ως «σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου», το 1977 από τον Βρετανό παιδίατρο Ρόι Μίντοου. Ορισμένες πτυχές του συνδρόμου μπορεί να αντιπροσωπεύουν εγκληματική συμπεριφορά.

 Ενδείξεις και συμπτώματα 
Στο σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου, ένας φροντιστής κάνει ένα εξαρτώμενο άτομο να φαίνεται ψυχικά ή σωματικά άρρωστο για να κερδίσει την προσοχή. Για να διαιωνίσει την ιατρική σχέση, ο φροντιστής παραποιεί συστηματικά τα συμπτώματα, κατασκευάζει ενδείξεις, χειραγωγεί εργαστηριακές εξετάσεις ή ακόμη και σκόπιμα βλάπτει το εξαρτώμενο άτομο (π.χ. με δηλητηρίαση, ασφυξία, μόλυνση, σωματική βλάβη). Μελέτες έχουν δείξει ένα ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ έξι και δέκα τοις εκατό, καθιστώντας την ίσως την πιο θανατηφόρα μορφή κατάχρησης.

Σε μια μελέτη, η μέση ηλικία του προσβεβλημένου ατόμου κατά τη στιγμή της διάγνωσης ήταν τα 4 έτη. Λίγο πάνω από το 50% ήταν ηλικίας 24 μηνών ή μικρότερης ηλικίας και το 75% ήταν κάτω των έξι ετών. Η μέση διάρκεια από την έναρξη των συμπτωμάτων έως τη διάγνωση ήταν 22 μήνες. Μέχρι τη στιγμή της διάγνωσης, το 6% των προσβεβλημένων ατόμων ήταν νεκρά, κυρίως από άπνοια (ένα κοινό αποτέλεσμα πνιγμού ) ή ασιτία, και το 7% είχε μακροχρόνιο ή μόνιμο τραυματισμό. Περίπου οι μισοί από τους πληγέντες είχαν αδέρφια. Το 25% των γνωστών αδερφών ήταν νεκρά και το 61% των αδερφών είχε συμπτώματα παρόμοια με τα προσβεβλημένα ή που ήταν πάντως ύποπτα. Η μητέρα ήταν ο θύτης στο 76,5% των περιπτώσεων, ο πατέρας στο 6,7%.

Τα περισσότερα περιστατικά παρουσιάζουν περίπου τρία ιατρικά προβλήματα σε κάποιο συνδυασμό από τα 103 διαφορετικά αναφερόμενα συμπτώματα. Τα πιο συχνά αναφερόμενα προβλήματα είναι άπνοια (26,8% των περιπτώσεων), ανορεξία ή προβλήματα σίτισης (24,6% των περιπτώσεων), διάρροια (20%), επιληπτικές κρίσεις (17,5%), κυάνωση (11,7%), συμπεριφορά ( 10,4%), άσθμα (9,5%), αλλεργία (9,3%) και πυρετούς (8,6%).  Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν αδυναμία ανάπτυξης, έμετο, αιμορραγία, εξάνθημα, και λοιμώξεις. Πολλά από αυτά τα συμπτώματα είναι εύκολο να παραποιηθούν επειδή είναι υποκειμενικά. Ένας γονέας που αναφέρει ότι το παιδί του είχε πυρετό τις τελευταίες 24 ώρες κάνει έναν ισχυρισμό που είναι αδύνατο να αποδειχθεί ή να διαψευσθεί. Ο αριθμός και η ποικιλία των παρουσιαζόμενων συμπτωμάτων συμβάλλουν στη δυσκολία επίτευξης σωστής διάγνωσης.

Πέρα από το κίνητρο (που συνήθως αποδίδεται ως κέρδος προσοχής ή συμπάθειας), ένα άλλο χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί το σύνδρομο από την «τυπική» σωματική κακοποίηση παιδιών είναι ο βαθμός προσχεδιασμού που εμπλέκεται. Ενώ η περισσότερη σωματική κακοποίηση συνεπάγεται επίθεση σε ένα παιδί ως απάντηση σε κάποια συμπεριφορά (π.χ. κλάμα, ενούρηση στο κρεβάτι, χύσιμο φαγητού), οι επιθέσεις στο θύμα του συμπτωματικού τείνουν να είναι απρόκλητες και προγραμματισμένες.

Επίσης μοναδικός σε αυτή τη μορφή κατάχρησης είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης επιτρέποντας ενεργά, αν και ακούσια, την κατάχρηση. Ανταποκρινόμενοι στις ανησυχίες και τα αιτήματα των δραστών, οι επαγγελματίες του ιατρικού κλάδου χειραγωγούνται σε μια σύμπραξη παιδικής κακοποίησης. Προκλητικές περιπτώσεις που αψηφούν απλές ιατρικές εξηγήσεις μπορεί να ωθήσουν τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να επιδιώξουν ασυνήθιστες ή σπάνιες διαγνώσεις, διαθέτοντας έτσι ακόμη περισσότερο χρόνο στο παιδί και στον θύτη. Ακόμη και χωρίς προτροπή, οι επαγγελματίες του ιατρικού τομέα μπορεί εύκολα να παρασυρθούν στο να συνταγογραφήσουν διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπείες που μπορεί να είναι επώδυνες, δαπανηρές ή δυνητικά επιβλαβείς για το παιδί. Εάν ο επαγγελματίας υγείας αντιστέκεται να διατάξει περαιτέρω εξετάσεις, φάρμακα, διαδικασίες, χειρουργικές επεμβάσεις ή ειδικούς, ο συνδρομητικός θύτης κάνει το ιατρικό σύστημα να φαίνεται αμελές επειδή αρνείται να βοηθήσει ένα άρρωστο παιδί και τον ανιδιοτελή γονέα του. Όπως και εκείνοι με σύνδρομο Μινχάουζεν, οι δράστες του συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου είναι γνωστό ότι αλλάζουν συχνά ιατρικούς παρόχους μέχρι να βρουν κάποιον που είναι πρόθυμος να καλύψει το επίπεδο των αναγκών τους. αυτή η πρακτική είναι γνωστή ως άγρα ή εναλλαγή ιατρών ή εναλλαγή νοσοκομείων.

Ο δράστης συνεχίζει την κακοποίηση γιατί η διατήρηση του παιδιού στο ρόλο του ασθενούς ικανοποιεί τις ανάγκες του θύτη. Η θεραπεία για το θύμα είναι να χωρίσει εντελώς το παιδί από τον θύτη. Όταν επιτρέπονται οι επισκέψεις γονέων, μερικές φορές υπάρχει καταστροφικό αποτέλεσμα για το παιδί. Ακόμη και όταν αφαιρεθεί το παιδί, ο δράστης μπορεί στη συνέχεια να κακοποιήσει ένα άλλο παιδί: έναν αδερφό ή άλλο παιδί της οικογένειας.

Η σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου μπορεί να έχει πολλές μακροπρόθεσμες συναισθηματικές επιπτώσεις σε ένα παιδί. Ανάλογα με την εμπειρία τους από τις ιατρικές παρεμβάσεις, ένα ποσοστό παιδιών μπορεί να μάθει ότι είναι πιο πιθανό να λάβουν τη θετική γονική φροντίδα που επιθυμούν όταν παίζουν τον ρόλο άρρωστου μπροστά σε παρόχους υγειονομικής περίθαλψης. Αρκετές αναφορές περιπτώσεων περιγράφουν ασθενείς με σύνδρομο Μινχάουζεν για τους οποίους υπάρχουν υποψίες ότι ήταν θύματα του συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου. Η αναζήτηση προσωπικής ικανοποίησης μέσω της ασθένειας μπορεί έτσι να γίνει μια δια βίου και πολλαπλών γενεών διαταραχή σε ορισμένες περιπτώσεις. Σε πλήρη αντίθεση, άλλες αναφορές υποδηλώνουν ότι οι επιζώντες του  συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου αναπτύσσουν αποφυγή ιατρικής θεραπείας με μετατραυματικές απαντήσεις σε αυτήν. 

Ο ενήλικος φροντιστής που έχει κακοποιήσει το παιδί συχνά φαίνεται άνετος και όχι αναστατωμένος για τη νοσηλεία του παιδιού. Ενώ το παιδί νοσηλεύεται, οι επαγγελματίες του ιατρικού τομέα πρέπει να παρακολουθούν τις επισκέψεις του φροντιστή για να αποτρέψουν μια προσπάθεια επιδείνωσης της κατάστασης του παιδιού. Επιπλέον, σε πολλές χώρες, οι επαγγελματίες του ιατρικού τομέα έχουν καθήκον να αναφέρουν τέτοια κατάχρηση στις νομικές αρχές. 

 Διάγνωση 
Το σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου είναι ένας αμφιλεγόμενος όρος. Στη Διεθνή Στατιστική Ταξινόμηση Νοσημάτων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, 10η Αναθεώρηση ( ICD-10 ), η επίσημη διάγνωση είναι η πλασματική διαταραχή (301.51 στο ICD-9, F68.12 στο ICD-10). Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πλασματική διαταραχή που επιβάλλεται σε άλλον (FDIA ή FDIoA) αναγνωρίστηκε επίσημα ως διαταραχή το 2013,  ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι γνωστή ως κατασκευασμένη ή επαγόμενη ασθένεια από φροντιστές (FII).

Στο DSM-5, το διαγνωστικό εγχειρίδιο που δημοσιεύτηκε από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία το 2013, αυτή η διαταραχή αναφέρεται στην ενότητα 300.19 Πλασματική διαταραχή . Αυτό, με τη σειρά του, περιλαμβάνει δύο τύπους: 

 Πλασματική διαταραχή που επιβάλλεται στον εαυτό του – (πρώην σύνδρομο Μινχάουζεν ).
 Πλασματική διαταραχή που επιβάλλεται σε άλλον – (πρώην σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου). διάγνωση που αντιστοιχίζεται στον δράστη· στο άτομο που επηρεάζεται μπορεί να ανατεθεί διάγνωση κακοποίησης (π.χ. κακοποίηση παιδιών ).

 Προειδοποιητικές ενδείξεις 
Οι προειδοποιητικές ενδείξεις της διαταραχής περιλαμβάνουν: 

 Ένα παιδί που έχει ένα ή περισσότερα ιατρικά προβλήματα που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία ή που ακολουθούν μια ασυνήθιστη πορεία που είναι επίμονη, αινιγματική και ανεξήγητη.
 Φυσικά ή εργαστηριακά ευρήματα που είναι εξαιρετικά ασυνήθιστα, ασύμβατα με την παρουσίαση ή το ιστορικό του ασθενούς ή φυσικά ή κλινικά αδύνατα.
 Ένας γονέας που φαίνεται ιατρικά γνώστης, ενθουσιώδεις με ιατρικές λεπτομέρειες και νοσοκομειακά κουτσομπολιά, φαίνεται να απολαμβάνει το νοσοκομειακό περιβάλλον και εκφράζει ενδιαφέρον για τις λεπτομέρειες των προβλημάτων άλλων ασθενών.
 Ένας πολύ προσεκτικός γονέας που είναι απρόθυμος να αφήσει το πλευρό του παιδιού του και που οι ίδιος φαίνεται να απαιτεί συνεχή προσοχή.
 Ένας γονέας που φαίνεται ασυνήθιστα ήρεμος μπροστά σε σοβαρές δυσκολίες στην ιατρική πορεία του παιδιού του ενώ υποστηρίζει και ενθαρρύνει τον γιατρό, ή κάποιος που είναι θυμωμένος, απαξιώνει το προσωπικό και απαιτεί περαιτέρω παρέμβαση, περισσότερες διαδικασίες, δεύτερες γνωματεύσεις και μεταφορά σε πιο εξελιγμένες εγκαταστάσεις.
 Ο ύποπτος γονέας μπορεί να εργάζεται ο ίδιος στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης ή να δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για μια δουλειά που σχετίζεται με την υγεία.
 Τα σημεία και τα συμπτώματα της ασθένειας ενός παιδιού μπορεί να ελαττωθούν ή απλώς να εξαφανιστούν με την απουσία του γονέα (νοσηλεία και  προσεκτική παρακολούθηση μπορεί να απαιτούνται για να εδραιωθεί αυτή η αιτιολογική σχέση).
 Οικογενειακό ιστορικό παρόμοιας ή ανεξήγητης ασθένειας ή θανάτου σε αδελφό.
 Ένας γονέας με συμπτώματα παρόμοια με τα ιατρικά προβλήματα του ίδιου του παιδιού του ή ένα ιστορικό ασθένειας που από μόνο του είναι αινιγματικό και ασυνήθιστο.
 Μια ύποπτη συναισθηματικά απόμακρη σχέση μεταξύ γονέων. ο σύζυγος συχνά αποτυγχάνει να επισκεφθεί τον ασθενή και έχει ελάχιστη επαφή με τους γιατρούς ακόμη και όταν το παιδί νοσηλεύεται με σοβαρή ασθένεια.
 Ένας γονέας που αναφέρει δραματικά, αρνητικά γεγονότα, όπως πυρκαγιές σε σπίτια, διαρρήξεις ή τροχαία ατυχήματα, που επηρεάζουν τον ίδιο και την οικογένειά του ενώ το παιδί του υποβάλλεται σε θεραπεία.
 Ένας γονέας που φαίνεται να έχει μια ακόρεστη ανάγκη για θαυμασμό ή που καταβάλλει εγωιστικές προσπάθειες για δημόσια αναγνώριση των ικανοτήτων του.
 Ένα παιδί που επιδεινώνεται ανεξήγητα όποτε προγραμματίζεται εξιτήριο.
 Ένα παιδί που αναζητά υπόδειξη από έναν γονέα για να προσποιηθεί ότι είναι ασθένεια όταν είναι παρόν ιατρικό προσωπικό.
 Ένα παιδί που είναι υπερβολικά ενήμερο για την ηλικία του σχετικά με την ιατρική ορολογία και τη δική του διαδικασία ασθένειας.
 Ένα παιδί που προσέρχεται στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών με ιστορικό επαναλαμβανόμενης ασθένειας, τραυματισμού ή νοσηλείας.

 Επιδημιολογία 
Το σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου είναι σπάνιο. Οι εκτιμήσεις για το ποσοστό επίπτωσης κυμαίνονται από 1 έως 28 ανά εκατομμύριο παιδιά, αν και ορισμένοι υποθέτουν ότι μπορεί να είναι πολύ πιο συνηθισμένο.

Μια μελέτη έδειξε ότι στο 93% εκατό των περιπτώσεων συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου, ο θύτης είναι η μητέρα ή άλλη γυναίκα κηδεμόνας ή φροντιστής. Υπάρχει ένα ψυχοδυναμικό μοντέλο αυτού του είδους μητρικής κακοποίησης.

Οι πατέρες και άλλοι άνδρες φροντιστές ήταν οι δράστες μόνο στο 7% των περιπτώσεων που μελετήθηκαν. Όταν δεν εμπλέκονται ενεργά στην κακοποίηση, οι πατέρες ή οι άνδρες κηδεμόνες των θυμάτων του συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου περιγράφονται συχνά ως απόμακροι, συναισθηματικά αποδεσμευμένοι, και ανίσχυροι. Αυτοί οι άνδρες διαδραματίζουν παθητικό ρόλο στο σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου καθώς λείπουν συχνά από το σπίτι και σπάνια επισκέπτονται το παιδί που νοσηλεύεται. Συνήθως, αρνούνται κατηγορηματικά την πιθανότητα κακοποίησης, ακόμη και μπροστά σε συντριπτικά στοιχεία ή τις εκκλήσεις του παιδιού τους για βοήθεια.  

Συνολικά, άρρενες και θήλεις παιδιά είναι εξίσου πιθανό να πέφτουν θύματα συνδρόμου Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου. Στις λίγες περιπτώσεις όμως που ο πατέρας είναι ο θύτης, το θύμα είναι τρεις φορές πιο πιθανό να είναι άρρεν.

Μια μελέτη στην Ιταλία διαπίστωσε ότι 4 στα περισσότερα από 700 παιδιά που εισήχθησαν στο νοσοκομείο πληρούσαν τα κριτήρια (0,53%). Σε αυτή τη μελέτη, χρησιμοποιήθηκαν αυστηρά διαγνωστικά κριτήρια, τα οποία απαιτούσαν τουλάχιστον ένα διαγνωστικό αποτέλεσμα ή συμβάν που δεν θα μπορούσε ενδεχομένως να συμβεί χωρίς σκόπιμη παρέμβαση του ατόμου που έχει το σύνδρομο. 

 Κοινωνία και πολιτισμός 

 Ορολογία 
Ο όρος «σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου», στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν συμπεριλήφθηκε ποτέ επίσημα ως διακριτή ψυχική διαταραχή από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία, που δημοσιεύει το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM), τώρα στο πέμπτη έκδοση. Αν και το DSM-III (1980) και το DSM-III-R (1987) περιλάμβαναν το σύνδρομο Μινχάουζεν, δεν περιλάμβαναν το σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου. Το DSM-IV (1994) και το DSM-IV-TR (2000) πρόσθεσαν το σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου μόνο ως πρόταση, και παρόλο που τελικά αναγνωρίστηκε ως διαταραχή στο DSM-5 (2013), καθεμία από τις τρεις τελευταίες εκδόσεις του DSM όρισε τη διαταραχή με διαφορετικό όνομα.

 Factitious Disorder Imposed on Another (τρέχουσα) (U.S., 2013)  American Psychiatric Association, DSM-5
 Factitious Disorder by Proxy (FDP, FDbP) (προτάθηκε) (U.S., 2000)  American Psychiatric Association, DSM-IV-TR
 Fictitious Disorder by Proxy (FDP, FDbP) (προτάθηκε) (U.S., 1994)  American Psychiatric Association, DSM-IV
 Fabricated or Induced Illness by Carers (FII) (U.K., 2002)  The Royal College of Pediatrics and Child Health
 Factitious Illness by Proxy (1996)  World Health Organization
 Pediatric Condition Falsification (PCF) (προτάθηκε) (U.S., 2002)  Η American Professional Society on the Abuse of Children πρότεινε αυτόν τον όρο για τη διάγνωση του θύματος (παιδιού). ο δράστης (φροντιστής) θα διαγνωστεί «πλασματική διαταραχή με αντιπρόσωπο»· Το MSbP θα διατηρηθεί ως το όνομα που εφαρμόζεται στη «διαταραχή» που περιέχει αυτά τα δύο στοιχεία, μια διάγνωση στο παιδί και μια διάγνωση στον φροντιστή.
 Induced Illness (Munchausen Syndrome by Proxy) (Ireland, 1999–2002)  Department of Health and Children
 Munchausen Syndrome by Proxy (2002) Professor Roy Meadow.
 Meadow's Syndrome (1984–1987) από το όνομα του Roy Meadow.  Αυτός ο όρος, ωστόσο, είχε ήδη χρησιμοποιηθεί από το 1957 για να περιγράψει μια εντελώς άσχετη και σπάνια μορφή μυοκαρδιοπάθειας.
 Polle Syndrome (1977–1984) Επινοήθηκε από τους Burman και Stevens, από την τότε κοινή πεποίθηση ότι η δεύτερη σύζυγος του βαρώνου Münchhausen γέννησε μια κόρη που ονομάστηκε Polle κατά τη διάρκεια του γάμου τους. Ο βαρόνος δήλωσε ότι το μωρό δεν ήταν δικό του και το παιδί πέθανε από «σπασμούς» σε ηλικία 10 μηνών. Το όνομα έπεσε σε δυσμένεια μετά το 1984, όταν ανακαλύφθηκε ότι Polle δεν ήταν το όνομα του μωρού, αλλά ήταν το όνομα της πατρίδας της μητέρας της.

Ενώ αρχικά περιλάμβανε μόνο την πρόκληση επιβλαβούς ιατρικής περίθαλψης, ο όρος επεκτάθηκε στη συνέχεια για να συμπεριλάβει περιπτώσεις στις οποίες η μόνη βλάβη προέκυψε από ιατρική αμέλεια, μη συμμόρφωση ή ακόμα και εκπαιδευτική παρέμβαση.  Ο όρος προέρχεται από το σύνδρομο Μινχάουζεν, μια ψυχιατρική πλασματική διαταραχή όπου οι πάσχοντες προσποιούνται ασθένεια, αρρώστια ή ψυχολογικό τραύμα για να τραβήξουν την προσοχή, τη συμπάθεια ή τη διαβεβαίωση στον εαυτό τους. Αντίθετα, οι θύτες με σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου είναι πρόθυμοι να εκπληρώσουν την ανάγκη τους για θετική προσοχή, πληγώνοντας το ίδιο τους το παιδί, ανατέθοντας έτσι τον ρόλο άρρωστου στο παιδί τους, τον αντιπρόσωπο. Αυτοί οι αντιπρόσωποι κερδίζουν στη συνέχεια προσωπικές προσοχές και υποστήριξη αναλαμβάνοντας αυτόν τον πλασματικό «ρόλο ήρωα» και λαμβάνουν θετική προσοχή από τους άλλους, με το να εμφανίζονται να φροντίζουν και να σώζουν το λεγόμενο άρρωστο παιδί τους. Πήραν το όνομά τους από τον Βαρόνο Μινχάουζεν, έναν λογοτεχνικό χαρακτήρα που βασίζεται στον Κάρολο Φρειδερίκο Ιερώνυμο φον Μινχάουζεν (1720–1797), έναν Γερμανό ευγενή και γνωστό παραμυθά. Το 1785, ο συγγραφέας και απατεώνας Ρούντολφ Έριχ Ράσπε δημοσίευσε ανώνυμα ένα βιβλίο στο οποίο μια φανταστική εκδοχή του «Βαρόνου Μινχάζουεν» αφηγείται φανταστικές και αδύνατες ιστορίες για τον εαυτό του, καθιερώνοντας ένα δημοφιλές λογοτεχνικό αρχέτυπο ενός πομπώδη υπερβολικού.

 Αρχική περιγραφή 
Το «Munchausen syndrome (σύνδρομο Μινχάουζεν)» περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον R. Asher το 1951  ως όταν κάποιος επινοεί ή υπερβάλλει ιατρικά συμπτώματα, μερικές φορές εμπλεκόμενος σε αυτοτραυματισμό, για να κερδίσει την προσοχή ή τη συμπάθεια .

Ο όρος «σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου» επινοήθηκε για πρώτη φορά από τους John Money και June Faith Werlwas σε μια εργασία του 1976 με τίτλο Folie à deux in the parents of psychosocial dwarfs: Two cases  για να περιγράψει την κακοποίηση και την αμέλεια- επαγόμενα συμπτώματα του συνδρόμου κατάχρησης νανισμού. Την ίδια χρονιά, οι Sneed και Bell έγραψαν ένα άρθρο με τίτλο The Dauphin of Munchausen: factitious passage of renal stones in a child. 

Σύμφωνα με άλλες πηγές, ο όρος δημιουργήθηκε από τον Βρετανό παιδίατρο Roy Meadow το 1977.   Το 1977, ο Ρόι Μίντοου – τότε καθηγητής παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, στην Αγγλία – περιέγραψε την εξαιρετική συμπεριφορά δύο μητέρων. Σύμφωνα με το Μίντοου, μία είχε δηλητηριάσει το μικρό της με υπερβολικές ποσότητες αλατιού. Η άλλη είχε εισάγει το δικό της αίμα στο δείγμα ούρων του μωρού της. Αυτό το δεύτερο κρούσμα συνέβη κατά τη διάρκεια μιας σειράς επισκέψεων εξωτερικού ασθενούς στην Παιδιατρική Κλινική του Δρ. Bill Arrowsmith στο Doncaster Royal Infirmary. Αναφέρθηκε σε αυτή τη συμπεριφορά ως Munchausen syndrome by proxy (MSbP) -σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου. 

Η ιατρική κοινότητα αρχικά ήταν δύσπιστη για την ύπαρξη του συνδρόμου, αλλά σταδιακά κέρδισε την αποδοχή ως αναγνωρισμένη πάθηση.

 Νομική υπόσταση 
Στις περισσότερες νομικές δικαιοδοσίες, οι γιατροί επιτρέπεται να δίνουν στοιχεία μόνο σχετικά με το εάν το παιδί υφίσταται βλάβη. Δεν τους επιτρέπεται να καταθέσουν σχετικά με το κίνητρο. Η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δημιουργήσει το νομικό προηγούμενο ότι το σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου δεν υπάρχει ως ιατρονομική οντότητα.
 Αξιοσημείωτες περιπτώσεις 
Η Μπέβερλι Άλιτ, μια βρετανίδα νοσοκόμα που δολοφόνησε τέσσερα παιδιά και τραυμάτισε άλλα εννέα το 1991 στο νοσοκομείο Grantham and Kesteven, στο Λίνκονσαϊρ, διαγνώστηκε με σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου. 

Η Γουέντι Μισέλ Σκοτ είναι μια μητέρα από το Φρέντερικ του Μέριλαντ, η οποία κατηγορήθηκε ότι αρρώστησε την τετράχρονη κόρη της. 

Το βιβλίο Sickened, της Τζούλι Γκρέγκορι, περιγράφει λεπτομερώς τη ζωή της μεγαλώνοντας με μια μητέρα που έπασχε από Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου, η οποία την πήγε σε διάφορους γιατρούς, την καθοδήγησε να συμπεριφερθεί πιο άρρωστη από ό,τι ήταν και να μεγαλοποιήσει τα συμπτώματά της, και η οποία απαιτούσε ολοένα και πιο επεμβατικές διαδικασίες για να να διαγνώσει τις επιβεβλημένες φανταστικές ασθένειες της Γκρέγκορι. 

Η Λίζα Χέιντεν-Τζόνσον από το Ντέβον φυλακίστηκε για τρία χρόνια και τρεις μήνες αφού υπέβαλε τον γιο της σε συνολικά 325 ιατρικές ενέργειες - συμπεριλαμβανομένης της αναγκαστικής χρήσης αναπηρικής καρέκλας και της σίτισης μέσω ενός σωλήνα στο στομάχι του. Ισχυρίστηκε ότι ο γιος της είχε έναν μακρύ κατάλογο ασθενειών, όπως διαβήτη, τροφικές αλλεργίες, εγκεφαλική παράλυση και κυστική ίνωση, περιγράφοντάς τον ως «το πιο άρρωστο παιδί στη Βρετανία» και λαμβάνοντας πολλές δωρεές σε μετρητά και φιλανθρωπικά δώρα, συμπεριλαμβανομένων δύο κρουαζιέρων.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, η Κάθι Μπους κέρδισε τη συμπάθεια του κοινού για τη δεινή θέση της κόρης της, Τζένιφερ, η οποία μέχρι την ηλικία των 8 ετών είχε υποβληθεί σε 40 χειρουργικές επεμβάσεις και πέρασε πάνω από 640 ημέρες στα νοσοκομεία  για γαστρεντερικές διαταραχές. Η αναγνώριση οδήγησε σε μια επίσκεψη με την πρώτη κυρία Χίλαρι Κλίντον, η οποία υποστήριξε τη δεινή κατάσταση των Μπους ως απόδειξη της ανάγκης για ιατρική μεταρρύθμιση. Ωστόσο, το 1996, η Κάθι Μπους συνελήφθη και κατηγορήθηκε για παιδική κακοποίηση και απάτη στο Medicaid, κατηγορούμενη για δολιοφθορά στον ιατρικό εξοπλισμό και τα φάρμακα της Τζένιφερ για να αναστατώσει και να παρατείνει την ασθένειά της. Η Τζένιφερ μεταφέρθηκε σε ανάδοχη φροντίδα, όπου ανέκτησε γρήγορα την υγεία της. Οι εισαγγελείς ισχυρίστηκαν ότι η Κάθι οδηγήθηκε από το σύνδρομο Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου, και καταδικάστηκε σε ποινή πενταετούς φυλάκισης το 1999. Η Κάθι αφέθηκε ελεύθερη μετά από τρία χρόνια φυλάκισης το 2005, διακηρύσσοντας πάντα την αθωότητά της και έχοντας έρθει ξανά σε επαφή με την Τζένιφερ μέσω αλληλογραφίας.

Το 2014, η 26χρονη Λέσι Σπιρς κατηγορήθηκε στην κομητεία Γουέστσερ της Νέας Υόρκης για φόνο δεύτερου βαθμού και ανθρωποκτονία πρώτου βαθμού. Ταΐσε τον γιο της με επικίνδυνες ποσότητες αλατιού αφού έκανε έρευνα στο Διαδίκτυο σχετικά με τις επιπτώσεις του. Οι ενέργειές της φέρεται να υποκινήθηκαν από την προσοχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που κέρδισε στο Facebook, το Twitter και τα ιστολόγια. Καταδικάστηκε για φόνο δευτέρου βαθμού στις 2 Μαρτίου 2015, και καταδικάστηκε σε 20 χρόνια έως ισόβια κάθειρξη.

Η Ντι Ντι Μπλάνσαρντ ήταν μητέρα από το Μιζούρι που δολοφονήθηκε από την κόρη της και έναν φίλο της το 2015, αφού υποστήριξε για χρόνια ότι η κόρη της, Τζίπσι Ρόουζ, ήταν άρρωστη και ανάπηρη. σε σημείο να ξυρίσει το κεφάλι της, να την κάνει να χρησιμοποιεί δημόσια αναπηρικό καροτσάκι και να την υποβάλει σε περιττή φαρμακευτική αγωγή και χειρουργική επέμβαση. Η Τζίπσι δεν είχε καμία εξαιρετική ασθένεια. Ο Φέλντμαν είπε ότι είναι η πρώτη περίπτωση που γνωρίζει σε έρευνα ενός τετάρτου αιώνα, όπου το θύμα σκότωσε τον θύτη. Η ιστορία τους προβλήθηκε στην ταινία ντοκιμαντέρ του HBO Mommy Dead and Dearest  και εμφανίζεται στην πρώτη σεζόν της σειράς ανθολογίας The Act στο Hulu. Η Τζίπσι Ρόουζ ομολόγησε την ενοχή της για φόνο δεύτερου βαθμού και εκτίει ποινή δέκα ετών, ο φίλος της καταδικάστηκε για φόνο πρώτου βαθμού και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη χωρίς αναστολή.

Ο ράπερ Eminem μίλησε για το πώς η μητέρα του τον πήγαινε συχνά σε νοσοκομεία για να λάβει θεραπεία για ασθένειες που δεν είχε. Το τραγούδι του «Cleanin' Out My Closet» περιλαμβάνει έναν στίχο σχετικά με την ασθένεια, «...περνώντας τα δημόσια συστήματα στέγασης θύμα του συνδρόμου Μινχάουζεν. Σε όλη μου τη ζωή με έκαναν να πιστεύω ότι ήμουν άρρωστος, όταν δεν ήμουν μέχρι που μεγάλωσα και ξέσπασα. . .» Η ασθένεια της μητέρας του είχε ως αποτέλεσμα ο Eminem να αναλάβει την επιμέλεια του μικρότερου αδελφού του, Νέιθαν. 

Το 2013, όταν η Τζαστίνα Πελέτιερ ήταν 14 ετών, οι γονείς της την πήγαν στα επείγοντα στο Νοσοκομείο Παίδων της Βοστώνης, όπου οι γιατροί διέγνωσαν τα προβλήματά της ως ψυχιατρικά, αλλά όταν οι γονείς της απέρριψαν τη διάγνωση και προσπάθησαν να την αφήσουν, το νοσοκομείο υπέβαλε αναφορά στο Τμήμα Παιδιών και Οικογενειών της Μασαχουσέτης ισχυριζόμενο ιατρική παιδική κακοποίηση.  Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να στεγαστεί για 18 μήνες στο ψυχιατρείο, με τους γονείς της να έχουν περιορισμένη πρόσβαση, μέχρι που ένας δικαστής διέταξε την επιστροφή της στους γονείς της. Το 2016 οι γονείς της μήνυσαν την Νοσοκομείο Παίδων για ιατρικό λάθος, ισχυριζόμενοι ότι παραβιάστηκαν τα πολιτικά τους δικαιώματα. Στη δίκη, ο θεράπων νευρολόγος της Πελέτιερ δήλωσε ότι αρκετοί από τους γιατρούς της υποψιάζονταν πλασματική διαταραχή με αντιπρόσωπο και ήθελαν οι γονείς της να σταματήσουν να την ενθαρρύνουν να είναι άρρωστη. Οι γονείς της έχασαν τη δίκη, με έναν ένορκο να δηλώνει ότι οι γονείς του Πελέτιερ θεωρούσαν την ψυχιατρική ως «ψυχολογική χαζομάρα». 

 Κατευθυνόμενο προς τα ζώα 
Η ιατρική βιβλιογραφία περιγράφει ένα υποσύνολο φροντιστών με Μινχάουζεν δι' αντιπροσώπου, όπου ο αντιπρόσωπος είναι κατοικίδιο και όχι άλλο πρόσωπο. Αυτές οι περιπτώσεις ονομάζονται σύνδρομο Μινχάουζεν με αντιπρόσωπο: κατοικίδιο (MSbP:P). Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων αντιστοιχούν σε φροντιστές σε παραδοσιακές παρουσιάσεις του συνδρόμου που περιλαμβάνουν ανθρώπους ως αντιπρόσωπους.HM Munro and MV Thrusfield (2001): 'Battered pets': Munchausen syndrome by proxy (factitious illness by proxy). PMID 11518417 Δεν έχει γίνει ακόμη εκτενής έρευνα για την ευρισκόμενη βιβλιογραφία και δεν έχει υπάρξει εικασία για το πόσο στενά σχετίζονται μεταξύ τους. 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Σύνδρομα
Κατηγορία:Παιδική κακοποίηση