Άνακτας

Άνακτας ( , αρχικά , από τα μυκηναϊκά) αναφερόταν στον επίγειο «ηγεμόνα» στο μυκηναϊκό κράτος, αλλά ταυτόχρονα και στον βασιλιά των θεών. PY KN V c 73; PY Na334 u. a.; dazu und weiteren Belegstellen Anna Morpurgo: Mycenae Graecitatis Lexikon. In: Incunabula Graeca, Vol. III, Rom 1963, S. 351–353 und Index Graecus, S. 386 s. v. anax. John Chadwick: Die mykenische Welt. Aus dem Englischen übersetzt von Ingeburg von Steuben. Reclam, Stuttgart 1979, S. 95. Η λέξη είναι ονομαστικός σχηματισμός του ρήματος  "(να ηγηθείς στρατού)". Ο Tassilo Schmitt, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζει τη θέση ότι το wa-na-ka ήταν ο προσδιορισμός ενός θεού. Tassilo Schmitt: Kein König im Palast. Heterodoxe Überlegungen zur politischen und sozialen Ordnung in der mykenischen Zeit. In: Historische Zeitschrift. Bd. 288, Nr. 2, 2009, S. 281–346.

Ο Όμηρος αναφέρει ως άνακτα μεγάλο βασιλιά. Ο Αγαμέμνων λέγεται «Άναξ άνδρών», που σημαίνει κύριος των ανθρώπων. Ο Πρίαμος και ο Αχιλλέας αναφέρονται και ως «Άναξ». Στην Κύπρο, ο τίτλος έζησε ως άμεσος κληρονόμος του μυκηναϊκού πολιτισμού στους κλασικούς χρόνους. Αυτό αποδεικνύεται για το 4ο Αιώνας π.Χ Επίσης ο Ισοκράτης και ο Αριστοτέλης . Ο Ισοκράτης εξηγεί ότι οι γιοι και οι κόρες του Βασιλέα είναι άνακτοι ή ανασάι λόγω του εκ γενετής δικαιώματός τους. Isokrates, Euagoras 9,72. Ο Αριστοτέλης γράφει στο μοναδικό αποσπασματικό κείμενο «Πολιτεία των Κυπρίων» (  ) ότι οι γιοι και τα αδέρφια των Κυπρίων βασιλιάδων ονομάζονται άνακτες ( , πληθυντικός του  ), ενώ οι αδερφές και οι σύζυγοι χρησιμοποιούν τον τίτλο ανάσαι (  ).  Ο τίτλος ενός wa-na-ka (  ) έχει περάσει πολλές φορές και μεταφράζεται κυρίως ως «πρίγκιψ». Konkret beispielsweise für Soloi epigraphisch in kyprischer Schrift; siehe Olivier Masson: Les inscriptions chypriotes syllabiques. Recueil critique et commenté (= Études Chypriotes. Band 1). E. de Boccard, Paris 1961, Nr. 211 = Markus Egetmeyer: Le dialecte grec ancien de Chypre. Band 2: Répertoire des inscriptions en syllabaire chypro-grec. De Gruyter, Berlin / New York 2010, S. 806, Nr. 1: o-wa-na-xe | sa-ta-si-ja-se | sa-ta-si-ka-ra-te-o-se „der Prinz Stasias, (Sohn) des Stasikrates“ (abgerufen über De Gruyter Online). Οι άνάκτες αυτοί αποτελούσαν μέρος της διαφύλαξης της εξουσίας στην Κύπρο και εκτελούσαν καθήκοντα στη διοίκηση ως κυβερνήτης. Σε αντίθεση, όλοι οι Κύπριοι βασιλιάδες ίδιοι επιβαρύνθηκαν με την μυκηναϊκή τίτλου pa-σι-le-u-se, ο Κύπριος μορφή βασιλέα  «king»). Olivier Masson: Les inscriptions chypriotes syllabiques. Recueil critique et commenté (= Études Chypriotes. Band 1). E. de Boccard, Paris 1961, Nr. 212 = Markus Egetmeyer: Le dialecte grec ancien de Chypre. Band 2: Répertoire des inscriptions en syllabaire chypro-grec. De Gruyter, Berlin/New York 2010, S. 806 f., Nr. 2; zu den Königstiteln auf Zypern siehe Christian Körner: Monarchie auf Zypern im 5. und 4. Jahrhundert v. Chr.: Herrschaft von König und Polis? In: Stefan Rebenich (Hrsg.): Monarchische Herrschaft im Altertum. De Gruyter, Berlin / New York 2017 S. 217–244, hier: S. 230–234 und passim (abgerufen über De Gruyter Online). Zu der für Zypern möglicherweise singulären Entwicklung des mykenischen Begriffs qa-si-re-u von einem hohen Funktionär der Palastverwaltung, der für Bronze- und Metallhandel zuständig war, zum Begriff für den zyprischen Basileus siehe Maria Iacovou: From the Mycenaean QA-SI-RE-U to the Cypriote PA-SI-LE-WO-SE: The basileus in the kingdoms of Cyprus. In: Sigrid Deger-Jalkotzy, Irene S. Lemos (Hrsg.): Ancient Greece: From the Mycenaean Palaces to the Age of Homer (= Edinburgh Leventis Studies. Band 3). Edinburgh University Press, Edinburgh 2006, S. 315–335.

 Πηγές 

 Pierre Carlier: wa-na-ka derechef: Nouvelles réflexions sur les royautés mycéniennes. Στο: Bulletin deorrespondance hellénique . (BCH). Τόμος 122, Νο. 2, 1998, σελ. 411-415, ψηφιοποιημένος .
 James T. Hooker : The Wanax in Linear B Texts. Στο: Κάδμος . Τόμος 18, Νο. 2, 1979, σσ. 100–111, doi: 10.1515 / kadm.1979.18.2.100 .
 Thomas G. Palaima: The Nature of the Mycenaean Wanax: Non-Indo-European Origins and Priestly Functions. Στο: Paul Rehak (επιμ. ): Ο Ρόλος του Κυβερνήτη στο Προϊστορικό Αιγαίο (= Αιγαίο. Τόμος 11, ZDB ID 284257-9 ). Πρακτικά μιας συζήτησης σε πάνελ που παρουσιάστηκε στην ετήσια συνάντηση του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αμερικής, Νέα Ορλεάνη, Λουιζιάνα, 28 Δεκεμβρίου 1992. Με προσθήκες. Université de Liège - Histoire de l'art et archeologie de la Grèce antique u. α., Liège et al. ένα. 1995, σελ. 119-139.
 Martin Schmidt : Μερικές παρατηρήσεις για τη σημασιολογία του ἄναξ στον Όμηρο. Στο: Sigrid Deger-Jalkotzy, Irene S. Lemos (επιμ. ): Αρχαία Ελλάδα. Από τα μυκηναϊκά ανάκτορα μέχρι την εποχή του Ομήρου (= Λεβέντες του Εδιμβούργου. Τόμος 3). Edinburgh University Press, Edinburgh 2006, ISBN 0-7486-1889-9, σσ. 439-447.
 Tassilo Schmitt : Δεν υπάρχει βασιλιάς στο παλάτι. Ετερόδοξοι προβληματισμοί για την πολιτική και κοινωνική τάξη στη Μυκηναϊκή περίοδο. Στο: Ιστορικό περιοδικό . Τόμος 288, Νο. 2, 2009, σελ. 281-346, doi: 10.1524 / hzhz.2009.0012 .
 Naoko Yamagata:  και  στον Όμηρο. Στο: The Classical Quarterly, Volume 47, No. 1, 1997, pp. 1-14, doi: 10.1093 / cq / 47.1.1 .

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Βασιλικοί τίτλοι
Κατηγορία:Βασιλείς
Κατηγορία:Πολιτική της αρχαίας Ελλάδας
Κατηγορία:Τίτλοι στην Αρχαία Ελλάδα