Woke

Woke, ή κατά ελληνική προφορά «γουώκ», στην αγγλική σημαίνει «στάση επαγρύπνησης ιδίως κατά των φυλετικών προκαταλήψεων και των εξ αυτών διακρίσεων». Πλέον, στον δυτικό κόσμο, από κοινωνικές δυνάμεις, προσδίδεται αρνητική χροιά και απαξία στην κουλτούρα (woke κουλτούρα, αγγλικά: woke culture) και στις πολιτικές που συνδέονται με αυτόν τον όρο, η οποίες συχνά συνοψίζονται ως «woke ατζέντα» (αγγλικά: woke agenda) ή «γουοκισμός» (αγγλικά: wokism).

Οι πολιτικές που προωθούνται βάσει της σχετικής κουλτούρας κατηγορούνται ως υπερβολικές και ότι ένας πολίτης που εμφορείται από αυτήν την κουλτούρα καταλήγει ο ίδιος να παραβιάζει την ίδια την αρχή της ελευθερίας του λόγου. Οι ίδιες κοινωνικές δυνάμεις θεωρούν ότι η woke κουλτούρα χρησιμοποιείται από το εκμεταλλευτικό σύστημα του καπιταλισμού που κυριαρχεί και ως προπέτασμα με σκοπό να προωθήσει νεοφιλελευθερες πολιτικές υπό τον μανδύα δικαιωμάτων διάφορων κοινωνικών ομάδων (όπως ΛΟΑΤΚΙ+, φεμινίστριες, ακτιβιστές του BLM κ.ά.).

 Γενικά 
Ο όρος προέρχεται από το αφροαμερικανικό ιδίωμα (African-American Vernacular English) και εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2010, περιλαμβάνοντας μια ευρύτερη επίγνωση και επαγρύπνηση εναντίον κοινωνικών ανισοτήτων όπως ο σεξισμός, η ομοφοβία, ενώ έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για να καλύψει ένα φάσμα ιδεών που αφορούν διάφορες πολιτικές που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως «πολιτισμικά προοδευτικές». Ο όρος εξαπλώθηκε διεθνώς και προστέθηκε στο Αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης το 2017.

Από το 2019, οι αντίπαλοι των πολιτισμικά προοδευτικών κοινωνικών κινημάτων χρησιμοποιούν τον όρο χλευαστικά ή σαρκαστικά, υπονοώντας ότι το «woke» είναι μια ανειλικρινής μορφή ακτιβισμού για το φαίνεσθαι. Με τη σειρά τους, ορισμένοι σχολιαστές τον θεωρούσαν προσβλητικό όρο, με αρνητικούς συσχετισμούς σε όσους προωθούν πολιτικές ιδέες που αφορούν εθνική ταυτότητα και φυλή.

Ο όρος «woke» έχει χρησιμοποιηθεί ειρωνικά από τη δεξιά πτέρυγα για να χλευάσει τους θεωρούμενους προοδευτικούς «πολεμιστές της κοινωνικής δικαιοσύνης». Ακόμη, ορισμένοι αριστεροί, όπως ο συγγραφέας Ντανιέλ Μπερναμπέ και η φιλόσοφος Σούζαν Νέιμαν, επικρίνουν την woke ατζέντα ως μια μορφή διαχωρισμού, που διχάζει την εργατική τάξη και αποσπά την προσοχή από την οικουμενική ταξική πάλη. Το woke, έχει χρησιμοποιηθεί για να αναφερθεί στη δραστηριότητα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που θεωρείται ως μια ιδιοτελής και επιφανειακή μορφή ακτιβισμού, δηλαδή «slacktivism» («ο ακτιβισμός των τεμπέληδων»). Ο Βρετανός δημοσιογράφος Στήβεν Πουλ σχολιάζει ότι ο όρος «woke» χρησιμοποιείται για να χλευάσει τον «υπερβολικά δικαιωματιστικό φιλελευθερισμό».

Σύμφωνα με το Economist, ο όρος «woke» περιγράφει μία «μισαλλόδοξη και ηθικολογική ιδεολογία».

 Woke washing 
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2010, ο όρος «woke» είχε εισέλθει στα κύρια μέσα ενημέρωσης και χρησιμοποιήθηκε για μάρκετινγκ. Το 2018, ο Αφροαμερικανός δημοσιογράφος Σαμ Σάντερς υποστήριξε ότι η ουσία του γούωκ έχει χαθεί λόγω της υπερβολικής χρήσης από τους φιλελεύθερους και τις διάφορες επιχειρήσεις που προσπαθούσαν να φανούν προοδευτικές.

Ο όρος «woke καπιταλισμός» περιγράφει τα εμπορικά σήματα που χρησιμοποιούσαν πολιτικά προοδευτικά μηνύματα ως υποκατάστατο για καπιταλιστική μεταρρύθμιση, με πολλά παραδείγματα που περιλαμβάνουν διαφημιστικές εκστρατείες σχεδιασμένες να προσελκύουν τους millennials, οι οποίοι συχνά έχουν πιο φιλελεύθερες πολιτισμικά απόψεις από τις προηγούμενες γενιές. Αυτές οι καμπάνιες πολλές φορές έγιναν αντιληπτές από τους πελάτες ως ανειλικρινείς και μη αυθεντικές και προκάλεσαν αντιδράσεις που συνοψίζονται στη φράση «get woke, go broke» (δηλαδή «γίνε woke, κατάληξε φτωχός»).

Οι πολιτιστικοί επιστήμονες Ακάνε Κάναϊ και Ρόζαλιντ Τζιλ περιγράφουν τον «woke καπιταλισμό» ως μια δραματικά εντεινόμενη τάση να συμπεριληφθούν ιστορικά περιθωριοποιημένες ομάδες (προς το παρόν κυρίως ως προς τη φυλή, το φύλο και τη θρησκεία) για να προωθήσουν κάποιο προϊόν ή ιδέα στη διαφήμιση, με ένα υποκριτικό μήνυμα ενδυνάμωσης, σηματοδοτώντας προοδευτικές αξίες.

Παραπομπές

Κατηγορία:Πολιτικές διαμάχες