Ιερά Μητρόπολις Μελενίκου

Η Ιερά Μητρόπολις Μελενίκου ήταν Μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης με έδρα το Μελένικο της σημερινής νοτιοδυτικής Βουλγαρίας.Ο Ελληνισμός και η μητροπολιτική περιφέρεια Μελενίκου

Ιστορία
Το 1737 εξελέγη Μητροπολίτης Μελενίκου ο Κύριλλος Καράκαλλος, αλλά αναφέρεται ότι «άρπαξε» τη Μητρόπολη με τη βοήθεια εξωτερικών παραγόντων και ότι η ποιμαντορία του ήταν τόσο κακή, που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πόλη για να μην τον σκοτώσει το ποίμνιό του.Κωνσταντίνου, Κωστάκης (2011). «Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κύριλλος Ε΄ - Βίος και δράση». Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα οι Έλληνες του Μελενίκου οργανώνουν την κοινότητά τους και ανεγείρουν ναούς και σχολεία. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1860 αρχίζει να εμφανίζεται ο βουλγαρικός εθνικισμός. Στις 31 Δεκεμβρίου 1895 πυρπολήθηκε από τους Βούλγαρους ο ελληνορθόδοξος μητροπολιτικός ναός. Το πολυτιμότερο κειμήλιο, ένα αυτοκρατορικό σκήπτρο, που έφερε χρυσοποίκιλτη και αδαμαντοκόλλητη σφαίρα αντί των δρακόντων, έλιωσε μέσα στη κρύπτη λόγω της υψηλής θερμοκρασίας. Κωνσταντίνος Τσώπρος ό.π. σ. 36 Μητροπολίτης Μελενίκου από το 1911 διετέλεσε ο Κωνσταντίνος Ασημιάδης, ο οποίος ανέπτυξε πλούσια δράση για την προάσπιση της θρησκευτικής, εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας των Ελλήνων κατοίκων του Μελενίκου και της ευρύτερης περιοχής. Στις 25 Ιουνίου 1913 συνελήφθη, βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από τον βουλγαρικό στρατό κατά την παραμονή του στο Σιδηρόκαστρο (Ντεμίρ Ισάρ).

Το Μελένικο κατελήφθη τον Ιούνιο του 1913 από τον Ελληνικό Στρατό, και ακολούθως παρέμεινε υπό ελληνικό έλεγχο για δυο περίπου μήνες. Μετά την υπογραφή της συνθήκης του Βουκουρεστίου κατακυρώθηκε οριστικά στη Βουλγαρία, με αποτέλεσμα οι Έλληνες της πόλης να μεταναστεύσουν στην ελεύθερη Ελλάδα και η ελληνορθόδοξη Μητρόπολη Μελενίκου να παρακμάσει.Νικολάου Π. Ανδριώτη, Το γλωσσικό ιδίωμα του Μελενίκου, ΕΜΣ, Θεσσαλονίκη 1989, σελ. 6 - 7.

Το τμήμα της που περιήλθε στην επικράτεια της Ελλάδας αποτελεί ως σήμερα την Μητρόπολη Σιδηροκάστρου. Από την 1η Οκτωβρίου 1998, ο τίτλος Μελενίκου αποδίδεται σε τιτουλάριο επίσκοπο, δηλαδή επίσκοπο χωρίς επισκοπή, της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

 Επισκοπικός κατάλογος 
+ Όνομα  Έτη  Σχόλια Θεόδωρος  ~ 1150  Κάλλιστος  ~ 1272  Δωρόθεος  ~ 1285  Μάξιμος  ~ 1294  Μακάριος Α'  ~ 1299  Ιωάννης Α'  1315 – 1318  Μητροφάνης Α'  1347 – 1352 ή 1329 – 1345 ή 1333 – 1354  Κύριλλος Α'  ~ 1355  Σπυρίδων  ~ 1377  Μητροφάνης Β'  1379 – 1386  Αθανάσιος  ~ 1393  Ματθαίος Α'   Μακάριος Β'  1475 – 1480 ή 1460 – 1485 ή 1474 – 1485  Ευστράτιος  ~ 1438  Γεράσιμος  1485 – 1505  Διονύσιος Α'  1505 – 1528  Ματθαίος Β'  1528 – 1555  Θεωνάς  1555 – 1559  από Παροναξίας Νεόφυτος Α'  1559 – 1578 ή 1559 – 1575  Μεθόδιος  6 Φεβρουαρίου 1578 – Μάρτιος 1581  Αναστάσιος  1581 – 1589  Σωφρόνιος Α'  1589 – 1593  Γαβριήλ Α'  1593 – 1598  Σωφρόνιος Β'  1598 – 1621  Γαλακτίων  1621 – 1627 †  Νεόφυτος Β'  1627 – 1628  Χριστοφόρος  28 Ιουνίου 1628 – 1 Νοεμβρίου 1654  παραιτήθηκε υπέρ του ανηψιού του, Θεοφάνη Θεοφάνης  Δεκέμβριος 1654 – 1659  Γρηγόριος Α'  Απρίλιος 1659 – 1661  Σιλβέστρος  9 Μαΐου 1661 – 15 Μαΐου 1667  Ζαχαρίας  1667 – 1677  Διονύσιος Β'  Ιούλιος 1677 – 1683  Κύριλλος Β'  1683 – 1685  Μακάριος Γ'  18 Απριλίου 1689 – 1696  Στέφανος  1696 – 1706  Γρηγόριος Γ'  1706 – 1711  Μελέτιος  1711 – 1716  Άνθιμος Α'  3 Σεπτεμβρίου 1716 – 1737  από Γάνου και Χώρας Κύριλλος Γ'  1737 – 22 Ιανουαρίου 1745  κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωαννίκιος  1745 – 1753  από Αγκύρας Φιλάρετος  Ιούνιος 1753 – Δεκέμβριος 1755  από Σωζοπόλεως Μακάριος Δ'  1755 – 1763  από Μήλου Δαμασκηνός Β'  Οκτώβριος 1763 – Απρίλιος 1769  κατόπιν Θεσσαλονίκης Γαβριήλ Β'  1769  Λεόντιος Α'  Απρίλιος 1769 – Ιούλιος 1796  κατόπιν Καισαρείας Άνθιμος Β' (Μποντανιώτης)  Ιούλιος 1796 – Μάιος 1820 †  αδελφός του Πατριάρχου Καλλινίκου Ε΄ Σαμουήλ  Μάιος 1820 – καλοκαίρι 1830 †  από Δυρραχίου Γρηγόριος Γ΄  Σεπτέμβριος 1830 – Αύγουστος 1837  από πρώην Δεβρών, παραιτήθηκε Διονύσιος Γ΄  2 Σεπτεμβρίου 1837 – 12 Μαΐου 1875  παραιτήθηκε Προκόπιος  12 Μαΐου 1875 – 28 Αυγούστου 1891 †  από Τρίκκης Αλέξανδρος  11 Ιανουαρίου 1892 – 27 Απριλίου 1894 †  από Λαμψάκου Κωνσταντίνος Α΄  30 Απριλίου 1894 – 23 Μαρτίου 1899  παύθηκε  Λεόντιος Β΄  29 Απριλίου 1899 – 15 Φεβρουαρίου 1901  κατόπιν Αίνου Ιωακείμ  11 Μαρτίου 1901 – 18 Οκτωβρίου 1903  κατόπιν Πελαγωνείας Ειρηναίος 2 Νοεμβρίου 1903 – 11 Αυγούστου 1906  κατόπιν Κασσανδρείας Αιμιλιανός  10 Σεπτεμβρίου 1906 – 8 Δεκεμβρίου 1911  κατόπιν ΕλευθερουπόλεωςΚωνσταντίνος Β΄  10 Ιανουαρίου 1912 – 25 Ιουνίου 1913 †  φονεύθηκε από Βούλγαρους στο Ντεμίρ Ισάρ στις 25 Ιουνίου 1913 Παρθένιος  3 Σεπτεμβρίου 1913 – 29 Ιουνίου 1921 †  από Πολυανής (τελευταίος επαρχιούχος μητροπολίτης με έδρα το Μελένικο, υπό τον τίτλο Μελενίκου)

Παραπομπές

Πηγές


Κατηγορία:Μελένικο
Μελενικου