Οδός Αγρίππα

μικρογραφία|Οι Ρωμαϊκοί δρόμοι στη Γαλατία.

Η Οδός του Αγρίππα, λατιν.: Via Agrippa, είναι οποιοδήποτε τμήμα του δικτύου των ρωμαϊκών δρόμων στη Γαλατία, που κατασκευάστηκε από τον Μάρκο Βιψάνιο Αγρίππα, στον οποίο ο Οκταβιανός εμπιστεύτηκε την αναδιοργάνωση των Γαλατιών. Συνολικά οι Ρωμαίοι έχτισαν 21000 χλμ. δρόμων στη Γαλατία.

 Το έργο του Αγρίππα 
Το δίκτυο του Αγρίππα ξεκινούσε ακτινωτά από έναν κόμβο στη νέα στρατηγική τοποθεσία του Λουγδούνου (Λυών). Ο Στράβων δείχνει τις κατευθύνσεις,Strabo, Geography IV, 6, 11. που προσδιορίστηκαν από τον Πιέρ Γκρος:Gros, La France gallo-romaine, 1991, p. 54

 μία διαδρομή προς τον Ατλαντικό, από το Λούγδουνον προς το Σαιντ
 μία διαδρομή προς τη Βόρεια Θάλασσα, μέσω Ρενς, Μπωβαί και Αμιένης
 μία διαδρομή προς τον Ρήνο, μέσω Λανγκρ, Tρηρ και Κολωνίας
 και μία διαδρομή προς τα νότια, προς τη Μασσαλία.

Αν και οι λεπτομερείς διαδρομές που ακολουθούν τα διάφορα τμήματα της Οδού Αγρίππα είναι καλά χαραγμένες στο έδαφος, οι ημερομηνίες κατασκευής εξακολουθούν να συζητούνται: το 39-38 π.Χ. σύμφωνα με τους συγγραφείς του Οδηγού της Αρχαίας Ρώμης· George Hacquard, Jean Dautry, O Maisani, Guide romain antique, Hachette, 1952, 50th ed. 2005, p,162 το 22-21 π.Χ. σύμφωνα με τον Πιέρ Γκρος· Gros ή μεταξύ 16-13 π.Χ. σύμφωνα με τον Πωλ Πετί.Paul Petit, La paix romaine, (PUF, collection Nouvelle Clio – l’histoire et ses problèmes) Paris, (1967), 2nd ed. 1971, p. 288

 Η νότια διαδρομή 
Μία αρχαία οδός άλατος υπήρχε ως τις εκβολές του Ροδανού, που περνούσε από τις χαμηλότερες πλαγιές των λόφων, για να αποφεύγεται η μερικές φορές βαλτώδης -μετά από πλημμύρες- πεδιάδα του ποταμού. Με την παρότρυνση του Αυγούστου, ο Αγρίππας άνοιξε μία διαδρομή που βρισκόταν πιο κοντά στον ποταμό, περνώντας από τις σημαντικές Ρωμαϊκές πόλεις Aρλ, Aβινιόν, Oράνζ, Moντελιμάρ, Βαλάνς, Βιέν, που είναι διάσπαρτες από σταθμούς αναμετάδοσης (mutationes), όπου υπήρχε αλλαγή αλόγων για επίσημους ταχυμεταφορείς. Αυτή η διαδρομή αυξήθηκε από τη Οδό Αντωνίου κατά μήκος της δεξιάς όχθης του Ροδανού.

 Ίχνη της Οδού Αγρίππα 
Κοντά στη Βαλάνς, η σύγχρονη εθνική οδός (route national) 7 ακολουθεί τη διαδρομή της Οδού Αγρίππα.Philippe Ravit, "Le paysage valentinois, de la fondation de la colonie de Valentia (Valence) au IIIème siècle ap. J.-C.", Lyon 3, 2007, 202 p. (mémoire)

Στα βόρεια του Iζέρ, η Οδός Αγρίππα, έχοντας περάσει τη διασταύρωση που ονομάζεται ακόμη Sept Chemins ("Επτά Δρόμοι"), ακολουθεί τη γραμμή, που τώρα σηματοδοτείται από τη νομαρχιακή οδό (route départementale) 101 προς το Μπωμόν-Μοντέ. υπάρχει μία επαρχιακή οδός (route communale) και ένα μονοπάτι, που ακολουθούν την ευθεία Rωμαϊκή διαδρομή, η οποία χρησιμεύει ως όριο μεταξύ των κοινοτήτων Μπωμόν-Μοντέ και Πον-ντε-λ'Ιζέρ. Σε κοντινή απόσταση, το τοπωνύμιο Vie Magne καταγράφει το πέρασμα της Via Magna, της «Μεγάλου οδού».

 Ρωμαϊκά ορόσημα 
μικρογραφία|Οδόσημο της Οδού Αγρίππα που επαναχρησιμοποιήθηκε στον καθεδρικό ναό της Βαλάνς, στο Ντρομ.
Τα ενεπίγραφα όρθια οδόσημα που είχαν τοποθετηθεί κατά μήκος της διαδρομής, έδειχναν τα μίλια από το σημείο εκκίνησης (capital viae) με τη Βιέν, τη Βαλάνς ή την Αβινιόν, καθώς και τον αξιωματούχο ή τον Αυτοκράτορα που τα ανέγειρε ή τα συντήρησε.Philippe Ravit, "Le paysage valentinois, de la fondation de la colonie de Valentia (Valence) au IIIème siècle ap. J.-C.", Lyon '3, 2007, p 202 (abstract).

Εκτός από τα 22 σωζόμενα οδόσημα που ανακτήθηκαν κατά μήκος της διαδρομής, ένα από αυτά τού 3ου ή 4ου αι.C.I.L., XII, 5549. επαναχρησιμοποιήθηκε στον χώρο της χορωδίας του καθεδρικού ναού της Βαλάνς, όπου μπορεί να διαβαστεί ακόμη η επιγραφή του:
IMP(ERATOR) CAESAR L(UCIUS) DOMIT[IUS]
AURELIANU[S] P(IUS) [F(ELIX)] INV[I]CT[US]
[AU]G(USTUS) P(ONTIFEX) MA(XIMUS) GER[MANIC(US) MAX(IMUS)]
[GO]THIC(US) MA[X(IMUS) CARPIC(US) MAX(IMUS)] ?
[PAR]THIC(US) MA[X(IMUS) TRIB(UNICIA) POT(ESTATE) VI CO(N)S(UL)] ;
[III] P(ATER) P(ATRIA) PROCO(N)[S(UL) PACATOR ET RES]
[TITUT]OR ORB(IS) [REFECIT ET]
[R]ESTITUIT [HOC VIA SIGNUM]
MILIA [PASSUUM]
III

 Μετάφραση
 «Ο Αυτοκράτορας Καίσαρας Λεύκιος Δομιτιανός / Αυρηλιανός, ευσεβής, ευτυχής, ανίκητος, / αύγουστος, ιερέας μέγιστος, ο μεγαλύτερος κατακτητής Γερμανών, / Γότθων, Καρπίων, / Πάρθων, στο αξίωμα του τριβούνου για [6η] φορά, του υπάτου /για [3η] φορά, πατέρας της πατρίδας, ανθύπατος, ειρηνοποιός και των πραγμάτων / παιδαγωγός του κόσμου, έφτιαξε και / ανόρθωσε [αυτό το οδόσημο] / μίλια απόστασης / 3» From Valence understood.

 Σημειώσεις 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Omnes Viae: Via Agrippa στον χάρτη Peutinger

Αγριππα