Ελληνικό Κτηματολόγιο

Το Ελληνικό Κτηματολόγιο είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αρμόδιο για τη σύνταξη, τήρηση και λειτουργία του Εθνικού Κτηματολογίου, τη διαχείριση γεωδαιτικού υλικού και την παροχή υπηρεσιών που αφορούν την ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα. Στόχος του Κτηματολογίου είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, πλήρως ψηφιοποιημένου και ασφαλούς συστήματος που εξυπηρετεί πολίτες, επαγγελματίες και δημόσιους φορείς.

 Ιστορικό 
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ιδρύεται ο Οργανισμός Κτηματογραφήσεων και Χαρτογραφήσεων της Ελλάδας (Ο.Κ.Χ.Ε.) (Ν. 1647/1986) ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με έδρα την Αθήνα, αρμόδιος για τη σύνταξη και τήρηση του Κτηματολογίου.

Αργότερα, με απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Β' 872), κατ’ εξουσιοδότηση της παρ.1 του άρθρου 14 του ν. 2308/1995, συστήνεται η Κτηματολόγιο Α.Ε., με μοναδικό μέτοχο το ελληνικό δημόσιο, με στόχο την καταγραφή των ακινήτων. Έπειτα με τον Ν. 4164/2013, μετονομάζεται σε Εθνικό Κτηματολόγιο & Χαρτογράφηση Α.Ε. (ΕΚΧΑ Α.Ε.) ενώ ταυτόχρονα απορροφά τον (Ο.Κ.Χ.Ε.), ο οποίος καταργείται.

Με τον Ν. 4512/2018 (άρθρο 1) πραγματοποιείται η πιο σημαντική αλλαγή: η ΕΚΧΑ Α.Ε. μετατρέπεται στο σημερινό Ελληνικό Κτηματολόγιο, το οποίο είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).

Με το Π.Δ. 3  του 2021 το ΝΠΔΔ «Ελληνικό Κτηματολόγιο» μεταφέρεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

 Εθνικό Κτηματολόγιο 

Η λειτουργία του μητρώου του Εθνικού Κτηματολογίου ξεκίνησε το 2003, με στόχο την καταγραφή των ακινήτων και των δικαιωμάτων σε αυτά. Μέχρι τον Απρίλιο του 2008 είχαν καταχωρηθεί 8,4 εκατομμύρια στρέμματα και 6 εκατομμύρια δικαιώματα.  Στις 19 Ιανουαρίου 2025 ολοκληρώθηκε η μετάβαση με την κατάργηση όλων των Υποθηκοφυλακείων και την ενσωμάτωσή τους στα Κτηματολογικά Γραφεία. Καθοριστικό ρόλο στη μεταρρύθμιση αυτή είχε ο Υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο οποίος εισήγαγε καινοτομίες όπως η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για νομικούς ελέγχους, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία έγκρισης πράξεων και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη ακρίβεια και διαφάνεια στις συναλλαγές.

 Σκοπός και Λειτουργίες 
Το Εθνικό Κτηματολόγιο αποτελεί ένα ενιαίο, διαρκώς ενημερωμένο σύστημα πληροφοριών που καταγράφει:

 Τη νομική κατάσταση των ακινήτων (ιδιοκτησία, βάρη, κατασχέσεις κ.λπ.).
 Τη γεωγραφική περιγραφή των ακινήτων (θέση, μορφή, μέγεθος).
 Τα δικαιώματα από χρησικτησία και άτυπες μεταβιβάσεις.
 Τη δημόσια και δημοτική ακίνητη περιουσία.

 Καινοτομίες και Οφέλη 
Το Ελληνικό Κτηματολόγιο εισήγαγε πολλές καινοτομίες, συμβάλλοντας σε:

 Ασφάλεια συναλλαγών: Εγγύηση νομιμότητας για κάθε πράξη μετά από ουσιαστικό έλεγχο.
 Διαφάνεια: Ανοικτή πρόσβαση στα δεδομένα για πολίτες και επαγγελματίες.
 Απλούστευση διαδικασιών: Μείωση γραφειοκρατίας και ταχύτερη εξυπηρέτηση.
 Ψηφιοποίηση: Πλήρης ηλεκτρονική διαχείριση εγγράφων και δεδομένων.
 Προστασία περιβάλλοντος: Οριοθέτηση δασών, αιγιαλών και δημόσιων εκτάσεων.
 Οικονομική ανάπτυξη: Ενίσχυση της αξίας των ακινήτων και προσέλκυση επενδύσεων.

 Υπηρεσίες 
Οι υπηρεσίες του Κτηματολογίου περιλαμβάνουν:

 Έκδοση πιστοποιητικών και αντιγράφων.
 Υποβολή δηλώσεων και ενημερώσεις στοιχείων ιδιοκτησίας.
 Ψηφιακές υπηρεσίες μέσω της πλατφόρμας akinita.gov.gr.
 Υποστήριξη επαγγελματιών με τοπογραφικά διαγράμματα και νομική τεκμηρίωση.
 Παροχή γεωχωρικών δεδομένων και χαρτών.

 Νομικό Πλαίσιο 
Η λειτουργία του Εθνικού Κτηματολογίου διέπεται από:

 Ν. 2308/1995: Διαδικασία κτηματογράφησης.
 Ν. 2664/1998: Τήρηση και λειτουργία του Κτηματολογίου.
 Διαδοχικές τροποποιήσεις από νόμους όπως οι Ν. 4164/2013, Ν. 4512/2018, Ν.4821/2021, Ν.5076/2023 και Ν.5142/2024 που προσαρμόζουν τη νομοθεσία στις σύγχρονες απαιτήσεις.

Το Ελληνικό Κτηματολόγιο συνεχίζει να εξελίσσεται, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη και την ορθολογική οργάνωση της χώρας.

Παραπομπές

Κατηγορία:Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου