Σταύρος Ψυλλάκης

Ο Σταύρος Ψυλλάκης (Χανιά, 30 Ιανουαρίου 1954) είναι Έλληνας σκηνοθέτης και παραγωγός ανθρωποκεντρικών ντοκιμαντέρ που συνήθως εστιάζουν σε οριακές καταστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Έχει τιμηθεί με βραβεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με σπουδαιότερο το 1ο Βραβείο Ταινίας Τεκμηρίωσης της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου το 2010 για το ντοκιμαντέρ Άλλος δρόμος δεν υπήρχε.

Θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους στην Ελλάδα στο ανθρωποκεντρικό ντοκιμαντέρ, με πλούσιο έργο πάνω από 40 ταινιών, στο οποίο ξεχωρίζουν οι ταινίες: Ο άνθρωπος που ενόχλησε το σύμπαν, Άλλος δρόμος δεν υπήρχε, ΜΕΤΑΞΑ ακούγοντας το χρόνο, Μικρές ιστορίες Ρομά, Ολυμπία, Το μέσα φως καθώς και η τριλογία Ωδές στην ύπαρξη που περιλαμβάνει τις ταινίες ΓΙΑ ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟΥΣ συναντήσεις με τον Γιώργο Μανιάτη, Οφειλή, ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ – Η μνήμη του τόπου.

Είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (Ε.Α.Κ.) και της Ένωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (Ε.Ε.Ν)Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (Ε.Ε.Ν)

μικρογραφία|Η αφίσα της ταινίας Άλλος δρόμος δεν υπήρχε.Άλλος δρόμος δεν υπήρχε
μικρογραφία|Η αφίσα του αφιερώματος στον Σταύρο Ψυλλάκη για την τριλογία Ωδές στην ύπαρξη, που έγινε από το Cinobo στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Οκτώβριος 2022).

 Βιογραφία (Χρονολογικά) 
Γεννήθηκε στα Χανιά, στο Παλιό Ενετικό Λιμάνι, ως πρωτότοκος γιός και έχει δύο αδερφές την Παναγιώτα και την Καλλιόπη. Από το 1954 έως και το 1972 ζούσε στα Χανιά και πήγε σχολείο ως μαθητής αρχικά στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων και στην συνέχεια στο 2ο Γυμνάσιο Αρρένων Χανίων, δουλεύοντας παράλληλα στην οικογενειακή ταβέρνα στο Παλιό Λιμάνι. Το 1972 μπήκε στη σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (Ε.Μ.Π.). Αρχές του 1978 πήρε το πτυχίο του Μηχανικού (ειδικότητα Μηχανικός Παραγωγής), επάγγελμα το οποίο ουσιαστικά δεν εξάσκησε.

 1979 - 1980 
Διαμονή στο Παρίσι.

 1983 - 1987 
 Κινηματογραφικές  σπουδές στη Σχολή Κινηματογράφου Χατζίκου.  Δίπλωμα Σκηνοθεσίας.
 Φροντιστής και Βοηθός Παραγωγής στις ταινίες:
 Καπετάν Μεϊντάνος του Δήμου Θέου
 Θεόφιλος του Λάκη ΠαπαστάθηΛάκης Παπαστάθης.
 Ένας ερωδιός για τη Γερμανία του Σταύρου Τορνέ

 1988 - 1990 
 Υπότροφος του Γαλλικού κράτους στο Παρίσι, Ateliers Varan (ιδρυτής Jean Rouch).
 Θεωρητική & πρακτική εκπαίδευση στη σκηνοθεσία Ανθρωπολογικού Ντοκιμαντέρ  (video & film 16mm).
 Παραμονή στο Παρίσι. Συνεργασία με τη σχολή Ateliers Varan.

 1990 - 1997 
 Συνεργασία στην δημιουργία επαγγελματικού Τμήματος Οπτικ/στικών Μέσων στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ι.Τ.Ε. (Κρήτη).
 Σκηνοθεσία ή/και Διευθ. Παραγωγής σε ντοκιμαντέρ του Τμήματος.

Το 1998 παντρεύτηκε με την Κλεοπάτρα Δ. και έχουν έναν γιό. Έκτοτε ζει στην Αθήνα και ασχολείται αδιάλειπτα με τη σκηνοθεσία & παραγωγή ταινιών ντοκιμαντέρ.

 Eπιλεκτική Φιλμογραφία & Διακρίσεις 

ΈτοςΤίτλοςΕίδος  ταινίαςΔιάρκειαΔιακρίσεις2025Σμιλεμένες ψυχέςΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ89min2022ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ – Η μνήμη του τόπουΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ88min2021ΟφειλήΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ76min - 1ο Βραβείο Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους (9ο Φεστιβάλ Κιν/φου Χανίων - Βραβείο Κοινού | Οκτώβριος 2021)
- Βραβείο Σκηνοθεσίας (15ου Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας | Νοέμβριος 2021)

- Υποψήφια για το βραβείο ΙΡΙΣ ταινίας τεκμηρίωσης της Ελληνικής Ακαδημίας Κιν/φου (Iris Awards 2022, Nominated For Best Feature Documentary)

- Best European Documentary Stanley Film Awards (fourth edition June 2022)

- Best Feature Documentary Stockholm Gold Awards International Film Festival  (May-Aug 2022)2019ΓΙΑ ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟΥΣ συναντήσεις με τον Γιώργο ΜανιάτηΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ98min - 2o  Βραβείο (13o Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας  2019)

- Τελική  υποψηφιότητα για βραβείο Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου2015Το μέσα φωςΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ92min- Τιμητική Διάκριση (9 Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας 2015)

- Ειδικό Βραβείο Κριτικής Επιτροπής (2ο Διεθνές  Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας 2015)

- Best Feature Documentary 2016 στο ARFF (Around Films Intern. Film Festival)

- Best Documentary & Best Music στο  L.G.F.F.

(London Greek Film Festival) 2016   2015ΟλυμπίαΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ45minΒραβείο Kοινού (17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2015)2014Μικρές ιστορίες ΡομάΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ67min1o Βραβείο Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους (3ο Διεθνές  Φεστιβάλ Ντοκ.  Ιεράπετρας 2016)

2ο Βραβείο (2ο Διεθνές Φεστ. Πέρα από τα σύνορα, Καστελόριζο 2017)2012ΜΕΤΑΞΑ ακούγοντας το χρόνοΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ87min2o  Βραβείο (6ο Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας  2012)2009Άλλος δρόμος δεν υπήρχεΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ87min1o Βραβείο (Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου 2010)

1o Βραβείο (3ο Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας  2009)

Βραβείο Κοινού (2Ο Διεθνές  Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λευκωσίας 2009)2000Ο άνθρωπος που ενόχλησε το σύμπανΑνθρωποκεντρικό Ντοκιμαντέρ52minΒραβείο Καλύτερου Ελληνικού Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ

(2o Διεθνές  Φεστιβάλ  Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας 2000)

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί Σύνδεσμοι και Επιπλέον Βιβλιογραφία 
 Άρθρο στους New York Times τον καιρό της καραντίνας (2020) για την ταινία μικρού μήκους "Η φωτογραφία μου" του Σταύρου Ψυλλάκης  
 Μικρές Υιοθεσίες"Αφιέρωμα στο Έργο του Σταύρου Ψυλλάκη" εκδόσεις Chania Film Festival-Πυξίδα 2016
 Συνέντευξη του Σταύρου Ψυλλάκη στον Στράτο Κερσανίδη (ΕΠΟΧΗ, 13-03-2022 - "Σταύρος Ψυλλάκης: Ο άνθρωπος, ο τόπος, η μνήμη..."))
 Ένα υπαρξιακό δοκίμιο με τη γλώσσα του κινηματογράφου - Ένα κείμενο του Στρατή Μπουρνάζου (ΕΠΟΧΗ, 30-10-2022)
 Ο Σταύρος Ψυλλάκης είναι δημιουργός και δημιούργημα των ηρώων του - Συνέντευξη του Σταύρου Ψυλλάκη στον Μανώλη Κρανάκη (FLIX, 25-10-2022)

Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες
Κατηγορία:Σκηνοθέτες κινηματογράφου
Κατηγορία:Έλληνες παραγωγοί ντοκιμαντέρ
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου