Αθηνά Αθανασίου

Η Αθηνά Αθανασίου είναι Ελληνίδα ανθρωπολόγος. Στα ερευνητικά και θεωρητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η σύγχρονη κριτική θεωρία, η κοινωνική και πολιτισμική θεωρία, οι σπουδές φύλου, οι τεχνολογίες σώματος, η βιοπολιτική, οι πολιτικές της μνήμης και τα κοινωνικά κινήματα. Είναι Καθηγήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, στην Αθήνα.

Μερικές από τις πιο σημαντικές της δουλειές περιλαμβάνουν τα Agonistic Mourning: Political Dissidence and the Women in Black (2017), Dispossession: The Performative in the Political (2013), Ζωή στο όριο: Δοκίμια για το σώμα, το φύλο και τη βιοπολιτική (2007).

 Καριέρα 

Έχει διδάξει σε ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, ενώ μέχρι σήμερα διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας. Έχει λάβει το διδακτορικό της δίπλωμα στο New School For Social Research της Νέας Υόρκης.

 Σπουδές 

Αποφοίτησε το 1987 από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με πτυχίο με ειδίκευση στην Ιστορία από το Ιστορικό-Αρχαιολογικό Τμήμα του πανεπιστημίου. Η συνέχεια της ακαδημαϊκής της καριέρας έγινε με δυο μεταπτυχιακά διπλώματα το πρώτο (1990) στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πάνω στην Αρχαιολογία και την Φιλοσοφία ενώ το δεύτερο (1996) πάνω στην Κοινωνική και Πολιτισμική Ανθρωπολογία στο New School For Social Research στην Νέα Υόρκη, από όπου και πήρε και το διδακτορικό της δίπλωμα (Ph.D.) πέντε χρόνια αργότερα (2001). Οι μεταδιδακτορικές της σπουδές έλαβαν χώρα στο Pembroke Center for Teaching and Research on Women του πανεπιστημίου Brown των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ενώ από το 1995 μέχρι και το 2015 έλαβε μια σειρά από υποτροφίες σε διεθνώς αναγνωρισμένα πανεπιστήμια όπως το πανεπιστήμιο Harvard, το πανεπιστήμιο Columbia, το πανεπιστήμιο New York κ.ά.. Διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών από το 2003 μέχρι και σήμερα, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, μαθήματα όπως: Ανθρωπολογία του Φύλου, Ανθρωπολογία της Υγείας, Πολιτικές της Μνήμης, του Τραύματος και της Μαρτυρίας, Φεμινιστική Θεωρία κ.ά.. Παράλληλα έχει διδάξει και σε άλλα, ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, όπως το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αλλά και το πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

 Ακαδημαϊκή πορεία και δράση 

Το 2021 εκλέχτηκε Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Έχει διατελέσει Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου (2015-2017), Διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Κοινωνική και Πολιτισμική Ανθρωπολογία» (2018-2020) και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Ανθρωπολογικής Έρευνας (2020-2023). 

Έχει διατελέσει επιστημονικά υπεύθυνη ή μέλος ερευνητικών ομάδων με τη χρηματοδότηση των: Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ), European Research Council (ERC), Rosa Luxemburg Foundation, International Consortium of Critical Theory Programs (University of California Berkeley and Mellon Foundation), European Commission (Action grants, Seventh Framework Programme, Sixth Framework Programme), Marie Curie Fellowship (academic adviser), Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). 

Έχει διατελέσει επιστημονική συνεργάτιδα (Fellow) του Center for the Study of Social Difference του Πανεπιστημίου Columbia (ΗΠΑ) και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΣΕΚ). Έχει διατελέσει μέλος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και μέλος του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς. Είναι μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής (Editorial Advisory Board) των περιοδικών Critical Times, Feminist Formations, Philosophy and Society, feministiqά, Journal of Modern Greek Studies, Journal of Greek Media and Culture.

Η Αθηνά Αθανασίου έδωσε την κεντρική διάλεξη στο διετές συνέδριο της European Association of Social Anthropologists (EASA) στο Belfast, τον Ιούλιο 2022.

 Ενδιαφέροντα και έργα 
Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται σε τομείς όπως: ανθρωπολογική θεωρία, πολιτισμική θεωρία, σπουδές φύλου, βιοπολιτική, πολιτική της μνήμης και του πένθους, τραύμα και κοινωνική οδύνη, ευαλωτότητα και αντίσταση, φεμινιστική και queer θεωρία, ανθρωπολογία του σώματος, ανθρωπολογία της υγείας και οι σπουδές αναπηρίας. Οι επιστημονικές εργασίες που έχει δημοσιεύσει έχουν ασκήσει μεγάλη επιρροή και αποτελούνται από εξίσου μεγάλη ποικιλία περιλαμβάνοντας μονογραφίες, συλλογικούς τόμους και άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά. Παράλληλα, συνεχίζει και στηρίζει το έργο της μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις, συνεντεύξεις, συμμετοχές σε συνέδρια και ημερίδες, ερευνητικές και καλλιτεχνικές εκθέσεις. Κείμενά της έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπως: differences: A Journal of Feminist Cultural Studies, Redescriptions: Political Thought, Conceptual History and Feminist Theory, European Journal of English Studies, Identities, Cultural Anthropology, Philosophy and Society, Open Democracy, L' Internationale, αλλά και σε συλλογικούς τόμους, όπως: Vulnerability in Resistance (ed. Judith Butler, Zeynep Gambetti, and Leticia Sabsay. Duke University Press, 2016), Impulse to Act: A New Anthropology of Resistance and Social Justice (ed. Othon Alexandrakis. Indiana University Press, 2016), and Former West: Art and the Contemporary after 1989 (ed. Maria Hlavajova and Simon Sheikh. MIT Press, 2017).

 Δημοσιεύσεις 
 Athanasiou, A. 2017. Agonistic Mourning: Political Dissidence and the Women in Black. Edinburgh: University Press.
 Butler, J. & Athanasiou, A. 2013. Dispossession: The Performative in the Political. Cambridge: Polity Press.
 Athanasiou, A. (Co-Ed.). 2010. Rewriting Difference: Luce Irigaray and ‘the Greeks’. State University of New York Press.
 Αθανασίου, Α. 2012. Η Κρίση ως ‘Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης’: Κριτικές και Αντιστάσεις. Αθήνα: Σαββάλας.
 Αθανασίου, Α. (Επιμ.). 2016. Αποδομώντας την Αυτοκρατορία: Θεωρία και Πολιτική της Μετααποικιακής Κριτικής. Αθήνα: Νήσος.
 Αθανασίου, Α. (Επιμ.). 2011. Βιοκοινωνικότητες. Αθήνα: Νήσος.
 Αθανασίου, Α. 2007. Ζωή στο Όριο: Δοκίμια για το Σώμα, το Φύλο και τη Βιοπολιτική. Αθήνα: Εκκρεμές.
 Αθανασίου, Α. (Επιμ.). 2006. Φεμινιστική Θεωρία και Πολιτισμική Κριτική. Αθήνα: Νήσος.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ακαδημαϊκό προφίλ
 https://220.academia.edu/AthenaAthanasiou
 https://www.qub.ac.uk/schools/happ/news/EuropeanAssociationofSocialAnthropologistsConferenceBelfast2022.html

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Έλληνες ανθρωπολόγοι
Κατηγορία:Καθηγητές Παντείου Πανεπιστημίου