Μάουρο Μπολονίνι

Ο Μάουρο Μπολονίνι () (Πιστόια, 28 Ιουνίου 1922 - Ρώμη, 14 Μαΐου 2001) ήταν Ιταλός σκηνοθέτης του κινηματογράφου και του θεάτρου. Μετέφερε στη μεγάλη οθόνη πολλά έργα Ιταλών λογοτεχνών του 20ού αιώνα και ήταν γνωστό το ταλέντο του στις αναπαραστάσεις έργων εποχής.

 Βιογραφία 
Κινηματογράφος και Τηλεόραση
Ο Μπολονίνι γεννήθηκε στην πόλη Πιστόια της Τοσκάνης το 1922. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και σκηνογραφία στο Πειραματικό Κέντρο Κινηματογράφου της Ρώμης. Προσέγγισε τη σκηνοθεσία το 1948, αρχικά ως βοηθός σκηνοθέτη του Λουίτζι Τζάμπα ενώ στη συνέχεια δούλεψε στο πλευρό των Γάλλων σκηνοθετών Υβ Αλεγκρέ και Ζαν Ντελανουά. Το 1953 κάνει την πρώτη του σκηνοθετική απόπειρα με την ταινία Ένας κορίτσαρος σωστός γενίτσαρος, στην οποία βρίσκουμε και τη Σοφία Λόρεν στον πρώτο της σημαντικό ρόλο. Στα χνάρια του νεορεαλισμού γυρίζει τις ταινίες Οι εραστές το 1956 και Giovani mariti το 1958. 

Η συνάντηση με τον σεναριογράφο Πιέρ Πάολο Παζολίνι στην ταινία Μια νύχτα οργίων του 1959 του άνοιξε το δρόμο για μερικές από τις σπουδαιότερες ταινίες του βασισμένες σε λογοτεχνικά κείμενα, όπως ο Μπελ ΑντόνιοΑπό το ομώνυμο μυθιστόρημα του Βιταλιάνο Μπρανκάτι   και οι Παράνομες σχέσειςΣε σενάριο του Αλμπέρτο Μοράβια του 1960, Όταν η σαρξ υποκύπτειΑπό το ομώνυμο μυθιστόρημα του Ίταλο Σβέβο και Άγουροι πόθοι  του 1962Από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Αλμπέρτο Μοράβια, αλλά και αργότερα με τις ταινίες Μπουμπού, ο ζιγκολό του Μονπαρνάς Από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Σαρλ-Λουί Φιλίπ  του 1971, Κατρακυλώντας στα παλιά σκαλοπάτιαΕμπνευσμένο από το διήγημα Μέσα από τα τείχη του Μάριο Τομπίνο  του 1975 και Οι κληρονόμοιΑπό το ομώνυμο μυθιστόρημα του Γκαετάνο Κάρλο Κέλι  του 1976. Οι ταινίες του Ο δρόμος των κακόφημων σπιτιώνΑπό το ομώνυμο μυθιστόρημα του Μάριο Πρατέζι  και η Εργατική εξέγερσηΑπό το ομώνυμο μυθιστόρημα του Βάσκο Πρατολίνι  εικονογραφούν την ατμόσφαιρα και το κλίμα της Τοσκάνης. Ειδικά στην Εργατική εξέγερση η ιστορικο-κοινωνική δομή του μυθιστορήματος του Βάσκο Πρατολίνι τον καθοδήγησε ώστε να δημιουργήσει ίσως την καλύτερη ταινία του.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του συνεργάστηκε με σπουδαία ονόματα της μεγάλης οθόνης, ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε την Κλάουντια Καρντινάλε, τον Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι, τη Σοφία Λόρεν, τον Αλμπέρτο Σόρντι, την Αντονέλλα Λουάλντι, τον Ρενάτο Σαλβατόρι, την Έλσα Μαρτινέλι, τη Λέα Μασσάρι, τον Ζαν Πολ Μπελμοντό, τη Βίρνα Λίζι, την Τζίνα Λολομπρίτζιτα, την Κατρίν Ντενέβ, τον Τζιανκάρλο Τζιανίνι, τον Άντονι Κουίν, τον Μαξ φον Σίντοφ, την Ιζαμπέλ Υπέρ, τον Μπρούνο Γκαντς, τον Τζιάν Μαρία Βολοντέ και τη Λιβ Ούλμαν.

Ο Μπολονίνι ασχολήθηκε πολύ λίγο με την τηλεόραση, σκηνοθέτησε κυρίως έργα εποχής όπως Οι 3 σωματοφύλακες του 1956, Το Μοναστήρι της Πάρμας του 1982 και την Οικογένεια Ρικόρντι του 1995.

Όπερα και θέατρο
Ο Μπολονίνι, από τα μέσα της δεκαετίας του '60, παράλληλα με τη δουλειά του στον κινηματογράφο ασχολήθηκε και με τη σκηνοθεσία της Όπερας. Το ντεμπούτο του το έκανε με το έργο Ερνάνης του Βέρντι στο Θέατρο Μάσιμο Βιτόριο Εμανουέλε του Παλέρμο το 1964. Την ίδια χρονιά ανέβασε την Τόσκα του Πουτσίνι στην όπερα της Ρώμης με μεγάλη επιτυχία. Ακολούθησαν πολλές ακόμη, όπως η Αντριάνα Λεκουβρέρ που ανέβηκε για πρώτη φορά το 1966 στη Φλωρεντία, η Νόρμα του Βιντσέντζο Μπελίνι στη Σκάλα του Μιλάνου το 1972 και στο θέατρο Μπολσόι το 1975, η Αΐντα του Βέρντι στο θέατρο Λα Φενίτσε της Βενετίας το 1978, η Τουραντότ στην Αρένα της Βερόνας το 1979 και Το κορίτσι της Δύσης  του Πουτσίνι στη Ρώμη το 1980, Η εύθυμη χήρα του Φραντς Λέχαρ στη Νάπολη το 1985, ο Ντον Κάρλο του Βέρντι το 1991 στη Βενετία και πολλές άλλες. Σε αυτήν την πορεία του ο Μπολονίνι συνεργάστηκε με σπουδαίους ερμηνευτές όπως η Μονσεράτ Καμπαγιέ, η Ράινα Καμπάιβανσκα, η Ρενάτα Σκότο, ο Λουτσιάνο Παβαρότι και σημαντικούς μουσικούς όπως ο Ρικάρντο Μούτι και ο Ντάνιελ Όρεν.

Ο Μπολονίνι, εκτός από την όπερα, δούλεψε αρκετά και στο θέατρο, ανεβάζοντας κυρίως έργα του κλασικού ρεπερτορίου όπως έργα των Σαίξπιρ, Πίντερ, Ο' Νηλ, αλλά και Ιταλούς συγγραφείς όπως ο Εντουάρντο Ντε Φιλίππο και κυρίως ο Πιραντέλο του οποίου ανέβασε στα τέλη του '80 με αρχές του '90 τρία έργα: Οι γίγαντες του βουνού, Το καπέλο με τα κουδούνια και το Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε. Οι θεατρικές του σκηνοθεσίες, όπως και εκείνες που πραγματοποίησε για την όπερα, εξακολουθούν να παρουσιάζονται στο κοινό.

Ο Μπολονίνι είχε κληθεί στην Ελλάδα ως θεατρικός σκηνοθέτης σε αρκετές παραστάσεις: η πρώτη φορά ήταν το 1978, όταν σκηνοθέτησε την παράσταση Φιλουμένα Μαρτουράνο με την Έλλη Λαμπέτη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Το 1982 ανέλαβε τη σκηνοθεσία της παράστασης Η κυρία με τις καμέλιες με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Γιώργο Κιμούλη. Επίσης το 1982 σκηνοθέτησε τη Μάρθα Βούρτση στον μονόλογο Η περούκα σε παράσταση στο Θέατρο Αποθήκη. Το 1992 είχε αναλάβει τη σκηνοθετική επιμέλεια των συναυλιών της Χαρούλας Αλεξίου στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη και δυο χρόνια αργότερα στη συναυλία της στο Ηρώδειο.

Ο Μπολονίνι συνέχισε να εργάζεται μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90, οπότε και έμεινε καθηλωμένος στο κρεβάτι από μακροχρόνια ασθένεια. Πέθανε στις 14 Μαΐου 2001 στο σπίτι του στη Ρώμη, σε ηλικία 78 ετών. Η κηδεία του έγινε στις 16 Μαΐου στον ναό Σάντα Μαρία ιν Μοντεσάντο, γνωστό ως «Ο ναός των καλλιτεχνών», στην Πιάτσα ντελ Πόπολο. Η ταφή του έγινε στο Κοιμητήριο της γενέτηράς του, της Πιστόια.

Βραβεία
1960  "Χρυσή Λεοπάρδαλη" στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο για την ταινία Μπελ Αντόνιο
1962 Βραβείο σκηνοθεσίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σαν Σεμπαστιάν για την ταινία Όταν η σαρξ υποκύπτει
1966 Βραβείο σκηνοθεσίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σαν Σεμπαστιάν για την ταινία Madamigella di Maupin
1975 Ειδικό βραβείο επιτροπής στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο για την ταινία Κατρακυλώντας στα παλιά σκαλοπάτια
1987 Βραβείο Διεθνούς επιτροπής στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Μόντρεαλ για την ταινία Mosca addio
1999 Βραβείο Νταβίντ ντι Ντονατέλο για το σύνολο της καριέρας του

 Φιλμογραφία 
+ Βοηθός σκηνοθέτη Έτος Πρωτότυπος τίτλος Ελληνικός τίτλος Σκηνοθέτης 1948 Anni difficili   Λουίτζι Ζάμπα 1949 Campane a martello   Λουίτζι Ζάμπα 1950 Cuori senza frontiere  Πέρα απ' τα σύνορα  Λουίτζι Ζάμπα 1950 È più facile che un cammello...   Λουίτζι Ζάμπα 1951 Signori, in carrozza!   Λουίτζι Τζάμπα 1952 Processo alla città  Κατηγορώ την Πολιτεία  Λουίτζι Τζάμπα 1952 Nez de cuir  Πέτσινη μάσκα  Υβ Αλεγκρέ 1952 La minute de vérité  Όταν η μοίρα προστάζει  Ζαν Ντελανουά 1953 Ho scelto l'amore   Μάριο Τζάμπι 1953 Lasciateci in pace   Μαρίνο Τζιρόλαμι

+ Σκηνοθέτης Έτος Πρωτότυπος τίτλος Ελληνικός τίτλος 1953 Ci troviamo in galleria  Ένας κορίτσαρος σωστός γενίτσαρος 1954 I cavalieri della regina  Τα 4 σπαθιά 1955 La vena d'oro  Συγχώρησέ με, μητέρα μου 1956 Gli innamorati   Οι εραστές 1956 Guardia, guardia scelta, brigadiere e maresciallo   1957 Marisa la civetta  Η μουσίτσα της Ρώμης 1958 Giovani mariti   1959 Arrangiatevi   1959 La notte brava   Μια νύχτα οργίων 1960 Il bell'Antonio  Μπελ Αντόνιο 1960 La giornata balorda  Παράνομες σχέσεις 1961 La viaccia   Ο δρόμος των κακόφημων σπιτιών 1962 Senilità  Όταν η σαρξ υποκύπτει 1962 Agostino   Άγουροι πόθοι 1963 La corruzione  Η διαφθορά 1964 La donna è una cosa meravigliosa   1966 Madamigella di Maupin  1967 Arabella  Αραμπέλλα, η ωραία τυχοδιώκτης 1969 Un bellissimo novembre  Εκείνον τον αξέχαστο Νοέμβρη 1969 L'assoluto naturale  Απολύτως φυσικά 1970 Metello  Εργατική εξέγερση 1971 Bubù  Μπουμπού, ο ζιγκολό του Μονπαρνάς 1972 Imputazione di omicidio per uno studente  1974 Fatti di gente perbene  Το αγγελικό πρόσωπο της υψηλής κοινωνίας 1975 Libera, amore mio!  Μια σφαίρα έγραψε το τέλος 1975 Per le antiche scale  Κατρακυλώντας στα παλιά σκαλοπάτια 1976 L'eredità Ferramonti  Οι κληρονόμοι 1977 Gran bollito  1981 La storia vera della signora dalle camelie  Η αληθινή ιστορία μιας ελεύθερης γυναίκας 1986 La venexiana  Η Βενετσιάνα 1987 Mosca addio  1991 La villa del venerdì 

+ Συνεργασίες σε σπονδυλωτές ταινίες Έτος Πρωτότυπος τίτλος Ελληνικός τίτλος Επεισόδιο 1964 La mia signora   I miei cari και Luciana 1965 Le bambole  Οι κούκλες  Monsignor Cupido 1965 I tre volti   Gli amanti celebri 1966 Le fate  Οι βασίλισσες  Fata Elena 1967 Le streghe  Οι μάγισσες  Senso civico 1967 L'amore attraverso i secoli  Το πιο παλιό επάγγελμα του κόσμου  Notti romane 1968 Capriccio all'italiana   Perché? και La gelosa 1978 Dove vai in vacanza?   Sarò tutta per te

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 Il bell'Antonio –  Η ταινία Μπελ Αντόνιο στο youtube
 La Corruzione - Η ταινία Η διαφθορά στο youtube
 Metello –  Η ταινία Εργατική εξέγερση στο youtube


Κατηγορία:Ιταλοί σκηνοθέτες