Θαλασσινό αλάτι

μικρογραφία| Μια αλυκή στο Ταμίλ Ναντού, Ινδία
Το θαλασσινό αλάτι είναι αλάτι που παράγεται με την εξάτμιση του θαλάσσιου νερού. Χρησιμοποιείται ως καρύκευμα σε τρόφιμα, στη μαγειρική, στα καλλυντικά και στη συντήρηση τροφίμων. Ονομάζεται επίσης κολπικό αλάτι,  ηλιακό αλάτι ή απλά αλάτι. Όπως το ορυκτό αλάτι, η παραγωγή θαλασσινού αλατιού χρονολογείται από τους προϊστορικούς χρόνους.

 Σύνθεση 
μικρογραφία| Εικόνα υψηλής ανάλυσης ενός κόκκου θαλασσινού αλατιού.
Τα εμπορικά διαθέσιμα θαλασσινά άλατα στην αγορά σήμερα διαφέρουν πολύ στη χημική τους σύνθεση. Αν και το κύριο συστατικό είναι το χλωριούχο νάτριο, το υπόλοιπο τμήμα μπορεί να κυμαίνεται από λιγότερο από 0,2 έως 10% άλλων αλάτων. Αυτά είναι κυρίως άλατα ασβεστίου, καλίου και μαγνησίου χλωριούχου και θειικού άλατος με ουσιαστικά μικρότερες ποσότητες πολλών ιχνοστοιχείων που βρίσκονται στο φυσικό θαλασσινό νερό. Αν και η σύνθεση του διαθέσιμου στο εμπόριο άλατος μπορεί να ποικίλει, η ιοντική σύνθεση του φυσικού θαλασσινού νερού είναι σχετικά σταθερή.
+Συγκέντρωση ιόντων σε θαλασσινό νερό χλ/λίτρο Χλωρίδιο 18.980 Νάτριο 10.556 Θειϊκό 2.649 Μαγνήσιο 1.262 Ασβέστιο 400 Κάλιο 380 Διττανθρακικό 140 Βρώμιο 65 Βορικά 26 Στρόντιο 13 Φθορίδιο 1 Πυριτικό άλας 1 Ιωδιούχο <1 Σύνολο διαλυμένων στερεών 34.483

 Ιστορική παραγωγή 
αριστερά|μικρογραφία| Αλυκή θαλασσινού αλατιού στον Κόλπο της Φάλαινας. Οι αλατόφιλοι οργανισμοί του δίνουν κόκκινο χρώμα
Το θαλασσινό αλάτι αναφέρεται στο Vinaya Piṭaka, μια βουδιστική γραφή που καταρτίστηκε στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ.. Η αρχή της παραγωγής είναι η εξάτμιση του νερού από την άρμη της θάλασσας. Σε θερμά και ξηρά κλίματα, αυτό μπορεί να επιτευχθεί εξ ολοκλήρου χρησιμοποιώντας ηλιακή ενέργεια, αλλά σε άλλα κλίματα έχουν χρησιμοποιηθεί πηγές καυσίμου. Η σύγχρονη παραγωγή θαλασσινού αλατιού βρίσκεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στη Μεσόγειο και σε άλλα ζεστά, ξηρά κλίματα.
μικρογραφία| Θαλασσινό αλάτι «Fleur de sel»
Τέτοια μέρη ονομάζονται σήμερα εργοτάξια αλατιού, αντί της παλαιότερης λέξης αλατοποιείο. Ένα αρχαίο ή μεσαιωνικό αλατοποιείο δημιουργούταν όπου υπήρχε:

 Πρόσβαση σε αγορά για το αλάτι
 Μια ακτή με κρηπίδα, προστατευμένη από την έκθεση στην ανοιχτή θάλασσα
 Μια φθηνή και εύχρηστη τροφοδοσία καυσίμου, ή κατά προτίμηση ο ήλιος
 Ένα άλλο εμπόριο, όπως η κτηνοτροφία ή η βυρσοδεψία - που επωφελήθηκε από την εγγύτητα με το αλάτι (παράγοντας δέρμα, αλατισμένο κρέας, κ.λπ.) και παρείχε στο αλατοποιείο μια τοπική αγορά

Με αυτόν τον τρόπο, οι αλυκές, οι βοσκότοποι και τα αλατοποιεία ενισχύουν το ένα το άλλο οικονομικά. Αυτό ήταν το πρότυπο κατά τη Ρωμαϊκή και μεσαιωνική περίοδο γύρω από το The Wash, στην ανατολική Αγγλία.
μικρογραφία| Χειροκίνητη συλλογή αλατιού στη λίμνη Ρέτμπα, Σενεγάλη
μικρογραφία| Αποθέματα αλατιού στις ακτές της Νεκράς Θάλασσας, Ιορδανία
Η αραιή άρμη της θάλασσας εξατμιζόταν σε μεγάλο βαθμό από τον ήλιο. Στις ρωμαϊκές περιοχές, αυτό έγινε χρησιμοποιώντας κεραμικά δοχεία γνωστά ως μπρικέτες. Οι εργάτες έξυναν το συμπυκνωμένο αλάτι και λάσπη και το έπλεναν με καθαρό θαλασσινό νερό για να ξεκαθαρίσουν τις ακαθαρσίες από την πλέον συμπυκνωμένη άρμη. Έχυναν την άρμη σε ρηχά τηγάνια (ελαφρώς ψημένα από τοπικό θαλάσσιο πηλό) και τα έβαζαν σε πήλινες κολόνες μεγέθους γροθιάς πάνω από τύρφη για την τελική εξάτμιση. Στη συνέχεια έξυναν το αποξηραμένο αλάτι και το πούλησαν.
μικρογραφία| Τσουγκράνισμα αλατιού απεικονίζεται σε βρετανικό γραμματόσημο του 1938
Στον αποικιακό Νέο Κόσμο, οι σκλάβοι μεταφέρθηκαν από την Αφρική για να μαζέψουν αλάτι σε διάφορα νησιά στις Δυτικές Ινδίες, στις Μπαχάμες και ιδιαίτερα στα Τερκς και Κέικος.

Σήμερα, το αλάτι που φέρει την ένδειξη «θαλασσινό αλάτι» στις ΗΠΑ ενδέχεται να μην προέρχεται από τη θάλασσα, αρκεί να πληροί τις απαιτήσεις καθαρότητας του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων. Όλα τα αλατωρυχεία ήταν αρχικά από θαλάσσιο αλάτι, καθώς προέρχονταν από μια θαλάσσια πηγή κάποια στιγμή στο μακρινό παρελθόν, συνήθως από μια ρηχή θάλασσα που εξατμίστηκε. 

 Γεύση 
μικρογραφία| Αλάτι μαύρης λάβας
Μερικοί γκουρμέ πιστεύουν ότι το θαλασσινό αλάτι έχει καλύτερη γεύση και έχει καλύτερη υφή από το συνηθισμένο επιτραπέζιο αλάτι."Worth One's Salt" by Dan Crane, Salon, Apr 2005 Σε εφαρμογές που διατηρούν τη χονδροειδή υφή του θαλασσινού αλατιού, μπορεί να προσφέρει διαφορετική αίσθηση στο στόμα και μπορεί να αλλάξει γεύση λόγω του διαφορετικού ρυθμού διάλυσης. Η περιεκτικότητα σε μέταλλα επηρεάζει επίσης τη γεύση. Τα χρώματα και η ποικιλία των γεύσεων οφείλονται σε τοπικούς αργίλους και φύκια που βρίσκονται στα νερά από τα οποία συλλέγεται το αλάτι. Για παράδειγμα, ορισμένα άλατα από την Κορέα και τη Γαλλία είναι ροζ γκρι, μερικά από την Ινδία είναι μαύρα. Μαύρα και κόκκινα άλατα από τη Χαβάη μπορεί ακόμη και να έχουν προσθέσει μαύρη λάβα σε σκόνη και ψημένο κόκκινο πηλό.Wolke, Robert L. What Einstein Told His Cook. (2002) pp. 49–50. Κάποιο θαλασσινό αλάτι περιέχει θειικά άλατα. Μπορεί να είναι δύσκολο να διακριθεί το θαλασσινό αλάτι από άλλα άλατα, όπως το ροζ αλάτι Ιμαλαΐων, το αλάτι Μάρας από τις αρχαίες ιαματικές πηγές των Ίνκα ή το ορυκτό αλάτι (αλίτης).

Το μαύρο αλάτι λάβας είναι ένας όρος εμπορίου για το θαλασσινό αλάτι που συλλέγεται από διάφορα μέρη σε όλο τον κόσμο που έχει αναμειχθεί και χρωματιστεί με ενεργό άνθρακα. Το αλάτι χρησιμοποιείται ως διακοσμητικό καρύκευμα που φαίνεται στο τραπέζι.

 Υγεία 
μικρογραφία| Μύλος αλατιού για θαλασσινό αλάτι
Η θρεπτική αξία του θαλασσινού αλατιού και του επιτραπέζιου αλατιού είναι περίπου η ίδια καθώς και τα δύο είναι κυρίως χλωριούχο νάτριο. Το επιτραπέζιο αλάτι είναι περισσότερο επεξεργασμένο από το θαλασσινό αλάτι για την εξάλειψη των ορυκτών και συνήθως περιέχει ένα πρόσθετο όπως το διοξείδιο του πυριτίου για την αποφυγή συσσώρευσης.

Το ιώδιο, ένα στοιχείο απαραίτητο για την ανθρώπινη υγεία,Fisher, Peter W. F. and Mary L'Abbe. 1980. Iodine in Iodized Table Salt and in Sea Salt. Can. Inst. Food Sci. Technolo. J. Vol. 13. No. 2:103–104. April υπάρχει μόνο σε μικρές ποσότητες στο θαλασσινό αλάτι. Το ιωδιούχο αλάτι είναι επιτραπέζιο αλάτι αναμεμιγμένο με μια λεπτή ποσότητα διαφόρων αλάτων του στοιχείου ιωδίου.

Μελέτες έχουν βρει κάποια μόλυνση με μικροπλαστικά στο θαλασσινό αλάτι από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Κίνα. Το θαλασσινό αλάτι έχει επίσης αποδειχθεί ότι έχει μολυνθεί από μύκητες που μπορούν να προκαλέσουν αλλοίωση των τροφίμων καθώς και μερικούς που μπορεί να είναι μυκοτοξινογόνοι.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χημική ωκεανογραφία
Κατηγορία:Βρώσιμο αλάτι