Χακούζι

μικρογραφία| Το άγαλμα Ντεχούα του βουδιστικού μποντισάτβα Κάννον, που χρησιμοποιήθηκε  για τη χριστιανική λατρεία στην Ιαπωνία
μικρογραφία| Σετ Χακούζι σάκε σχεδιασμένο από τον Μασαχίρο Μόρι (1977)
Το Χακούζι (白磁) είναι ένα είδος ιαπωνικής κεραμικής και πορσελάνης, συνήθως λευκής πορσελάνης, το οποίο ξεκίνησε ως μίμηση της κινεζικής πορσελάνης Ντεχούα. Σήμερα ο όρος χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία, για να αναφερθεί κανείς στην απλή λευκή πορσελάνη. 

Είναι πάντα απλό λευκό χωρίς χρωματιστά μοτίβα και συχνά κατασκευάζεται σε διάφορες μορφές όπως μπολ, τσαγιέρες, κύπελλα και άλλα ιαπωνικά επιτραπέζια σκεύη. Χρησιμοποιήθηκε επίσης για μικρά ειδώλια, κυρίως για βουδιστικές και μερικές φορές χριστιανικές θρησκευτικές μορφές και γιαπωνέζικες μορφές. Όπως και άλλα απλά είδη, ήταν κατάλληλο για διάφορους τύπους σκευών για θρησκευτική χρήση. Αρχικά αναπτύχθηκε για την ιαπωνική αγορά, αλλά έγινε μια από τις ιαπωνικές πορσελάνες, που εξάγονται. 

 Ιστορία 
Η λευκή πορσελάνη Ντεχούα είναι παραδοσιακά γνωστή μεταξύ των Ιαπώνων ως χακουγκοράι (hakugorai) ή "Κορεάτικα Λευκά Κεραμικά". Αν και το Κοράι είναι όρος για ένα αρχαίο κορεατικό βασίλειο, ο όρος λειτούργησε επίσης ως ένας ευρέως διαδεδομένος όρος για διάφορα προϊόντα από την κορεατική χερσόνησο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ιστορικά οι Ιάπωνες αγνοούσαν εντελώς την ύπαρξη των κλιβάνων της επαρχίας Φουτσιάν και της πορσελάνης τους, που τώρα είναι γνωστές ως προϊόντα Ντεχούα ή Blanc de Chine (ένας γαλλικός όρος για την κινεζική λευκή πορσελάνη που είναι κοινή χρήση στη Δύση).

Οι κάμινοι Ντεχούα βρίσκονται στην επαρχία Φουτσιάν, απέναντι από το νησί της Ταϊβάν, ήταν παραδοσιακά ένα εμπορικό κέντρο για την κινεζική οικονομία με πολλά λιμάνια και αστικά κέντρα. Τα λευκά είδη Φουτσιάν προορίζονταν για όλη τη θαλάσσια Ασία.

Ωστόσο, μια μεγάλη ποσότητα αυτών των κεραμικών προοριζόταν για την Ιαπωνική αγορά πριν από τους δραστικούς εμπορικούς περιορισμούς στα μέσα του 1600. Τα αντικείμενα ήταν σε μεγάλο βαθμό βουδιστικές εικόνες και τελετουργικά σκεύη που χρησιμοποιήθηκαν για οικογενειακό βωμό. Τα εμπορεύματα, που σχετίζονται με κηδείες και τους νεκρούς ίσως έχουν οδηγήσει σε κάποια αδιαφορία σε αυτό το προϊόν μεταξύ των σημερινών Ιαπώνων, παρά το έντονο ενδιαφέρον για άλλες πτυχές της κινεζικής κεραμικής κουλτούρας και της ιστορίας.

Πολλά παραδείγματα της μεγάλης ομορφιάς αυτού του είδους έχουν φτάσει στις συλλογές στα δυτικά από την Ιαπωνία. Μεταξύ των αμέτρητων βουδιστικών εικόνων, που προορίζονται για την ιαπωνική αγορά είναι εκείνες με έντονα στυλιζαρισμένες ρόμπες, που δείχνουν επιρροή από τη Σχολή ζωγραφικής του Κάνο, που κυριάρχησε στην περίοδο Τοκουγκάβα στην Ιαπωνία. Φαίνεται σίγουρο ότι τα λευκά σκεύη Ντεχούα κατασκευάστηκαν με γνώμονα το Ιαπωνικό γούστο. 

Τα απλά λευκά τρίποδα θυμιάματος και τα σχετικά αντικείμενα για την ιαπωνική θρησκευτική, τελετουργική τήρηση και τις βουδιστικές θεές του Ελέους με τα παιδικά ειδώλια, που μοιάζουν πολύ με τη χριστιανική Παναγία και το Παιδί, έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την Ιαπωνική αγορά. Τέτοια ειδώλια ήταν γνωστά ως Μαρία Κάννον ή «Ευλογημένη Παρθένος, Θεά του Ελέους» και αποτελούσαν μέρος του πολιτισμού των κρυπτοχριστιανών της Τοκουγκάβα Ιαπωνίας, που είχε απαγορεύσει αυστηρά τη θρησκεία.

Το Βουδιστικό αγαλματίδιο λευκής πορσελάνης παραγόταν εκτενώς στην Ιαπωνία στους κλιβάνους Χιράντο και αλλού. Τα δύο είδη μπορούν να διακριθούν εύκολα. Οι Ιαπωνικές φιγούρες είναι συνήθως κλειστές στη βάση και φαίνεται μια μικρή τρύπα για εξαερισμό. Τα είδη Χιράντο εμφανίζουν επίσης μια ελαφρώς πορτοκαλί απόχρωση σε περιοχές χωρίς τζάμια.

Στις αρχές του 1600, ο πολέμαρχος Ναμπεσίμα Ναοσίγκε (1537–1619) του νομού Σάγκα έφερε μια σειρά από Κορεάτες αγγειοπλάστες, συμπεριλαμβανομένου του αγγειοπλάστη Ρι Σαμπέι (Yi Sam Pyong).  Το 1616, ανακάλυψαν έναν ανώτερο λευκό πηλό σε ένα βουνό στην Αρίτα. Αυτός ο πηλός χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή της Ιαπωνικής λευκής πορσελάνης. Η παραγωγή του Χακούζι στην Αρίτα συνεχίστηκε επίσης κατά την εποχή  Μεϊτζί.

Το Χακούζι παράγεται ακόμα σήμερα για διάφορα σκεύη. Ο Μασαχίρο Μόρι έχει σχεδιάσει μια σειρά από μοντέρνα προϊόντα Χακούζι. Ένας άλλος καλλιτέχνης είναι ο Σέιγκο Νακαμούρα, ο οποίος είναι καλλιτέχνης προϊόντων Αρίτα,  και ο Ινούε Μάντζι.  Η εταιρεία λιανικής Μούτζι παρουσίασε τη δική της σειρά οικιακών ειδών Χακούζι, η οποία παράγεται από αλεσμένες ημιδιαφανείς πέτρες Αμακούσα ζυμωμένες σε πηλό, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές τεχνικές. 

Το Χακούζι ανακηρύχθηκε το 1995 από την κυβέρνηση ως άυλη πολιτιστική ιδιοκτησία της Ιαπωνίας.  

 Σεϊχακούζι 
Ένας άλλος τύπος πορσελάνης είναι η σεϊχακούζι (seihakuji), όπου το λούστρο έχει λεπτές χρωματικές διαβαθμίσεις παγωμένου, γαλάζιου λευκού.  Στα κινέζικα αυτός ο τύπος λούστρου είναι γνωστός ως προϊόντα Τσινγκμπάι, το οποίο έχει πιο πράσινο-λευκό χρώμα, και επομένως θεωρείται επίσης μια μορφή σελαντόν (青磁 σεϊτζί).  Η ιστορία του Τσινγκμπάι ανάγεται στη δυναστεία   Σονγκ. Είναι μη εφυαλωμένη κεραμική και βάφεται με ένα σμάλτο, που περιέχει μικρές ποσότητες σιδήρου. Αυτό μετατρέπεται σε ένα μπλε χρώμα, όταν ψηθεί ξανά.

Μερικοί από τους τεχνίτες, που ειδικεύονται στο σεϊχακούζι είναι οι Φουκάμι  Σουεχάρου, https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/156197   Σουζούκι Οσάμου,  και Γιάγκι Ακίρα.   Ο Καϊτζί  Τσουκαμότο (塚本快示) (1912-1990) διορίστηκε ως Ζωντανός Εθνικός Θησαυρός  το 1983 για τα έργα του στο σεϊχακούζι.

 Παραπομπές 


Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ιαπωνικά
Κατηγορία:Τέχνες στην Ιαπωνία
Κατηγορία:Κεραμικά υλικά
Κατηγορία:Κεραμική