Λευκή υπεροχή

Λευκή υπεροχή ονομάζεται η πεποίθηση ότι οι λευκοί άνθρωποι είναι ανώτεροι από εκείνους άλλων φυλών. Η πεποίθηση ευνοεί τη διατήρηση και την υπεράσπιση της κυριαρχίας των λευκών. Η πεποίθηση έχει τις ρίζες της στο δόγμα του επιστημονικού ρατσισμού και ήταν βασική δικαιολογία για την αποικιοκρατία από τις Ευρωπαϊκές δυνάμεις. Βασίζεται σε ένα φάσμα σύγχρονων κινημάτων, συμπεριλαμβανομένου του νεοναζισμού.

Διαφορετικές μορφές του δόγματος προτείνουν διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με το ποιος θεωρείται λευκός (αν και το υπόδειγμα είναι γενικά ανοικτόχρωμο δέρμα, ξανθό μαλλί και γαλάζια μάτια, ή «άρια» χαρακτηριστικά που απαντώνται κυρίως στη βόρεια Ευρώπη).

Ως πολιτική ιδεολογία, επιβάλλει και διατηρεί την κοινωνική, πολιτική, ιστορική ή θεσμική κυριαρχία των λευκών. Το Υπερατλαντικό εμπόριο δούλων, οι νόμοι του Jim Crow στις Ηνωμένες Πολιτείες, και το απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική είναι παραδείγματα εφαρμογής του δόγματος.

Η λευκή υπεροχή υποστηρίζει ένα φάσμα σύγχρονων κινημάτων, όπως ο λευκός εθνικισμός, ο λευκός αποσχιστισμός, ο νεοναζισμός και το κίνημα της Χριστιανικής Ταυτότητας (Christian Identity), το οποίο είναι πιο γνωστό στις αγγλοσαξονικές χώρες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η λευκή υπεροχή συνδέεται κυρίως με οργανώσεις όπως τα Άρια Έθνοι (Aryan Nations),η Λευκή Άρια Αντίσταση (White Aryan Resistance) και η Κου Κλουξ Κλαν. Οι Proud Boys (Περήφανα Αγόρια) θεωρούνται ότι είναι υποστηρικτικοί της λευκή υπεροχής, παρά τους ισχυρισμούς τους ότι δεν σχετίζονται με αυτήν. Τα τελευταία χρόνια, ιστότοποι όπως το Twitter (γνωστό ως X από τον Ιούλιο του 2023), το Reddit και η νεο-ναζιστική ιστοσελίδα Stormfront έχουν συμβάλει σε αυξημένη δραστηριότητα και ενδιαφέρον για τη λευκή υπεροχή.

Δεν έχουν όλες οι οργανώσεις λευκής υπεροχής τους ίδιους στόχους. Ενώ ορισμένες προβάλλουν ένα νορδικιστικό ιδεώδες «λευκότητας», άλλες έχουν πιο ευρεία αντίληψη περί λευκής υπεροχής, περιλαμβάνοντας άτομα νότιας ευρωπαϊκής ή ανατολικοευρωπαϊκής καταγωγής. Διάφορες ομάδες υποστηρικτικών της ιδεολογίας της λευκής υπεροχής αναγνωρίζουν διαφορετικούς φυλετικούς, εθνοτικούς, θρησκευτικούς και άλλους «εχθρούς», με πιο συνηθισμένους τους ανθρώπους υποσαχάριας αφρικανικής καταγωγής, τους ιθαγενείς πληθυσμούς, άτομα ασιατικής καταγωγής, μιγάδες, πληθυσμούς της περιοχής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, τους εβραίους, τους μουσουλμάνους και τα ομοφυλοφιλικά άτομα.

Στην ακαδημαϊκή χρήση, ιδιαίτερα στη θεωρία της κριτικής φυλής (critical race theory) και στη Διατομεακότητα, ο όρος «λευκή υπεροχή» αναφέρεται επίσης σε ένα κοινωνικό σύστημα στο οποίο οι λευκοί απολαμβάνουν δομικά προνόμια έναντι άλλων εθνοτικών ομάδων, τόσο σε συλλογικό όσο και σε ατομικό επίπεδο, παρά την τυπική νομική ισότητα.

Η θεωρία της «λευκής γειτνίασης» (white adjacency) υποστηρίζει ότι ορισμένες ομάδες μη λευκών ανθρώπων είναι πιο κοντά κοινωνικά στους λευκούς από άλλες, γεγονός που τους προσφέρει έναν βαθμό προνομίων που υποτίθεται πως  απολαμβάνουν και οι λευκοί.

Παραπομπές

Δείτε επίσης
Λευκός εθνικισμός

Κατηγορία:Νεοφασισμός
Κατηγορία:Πολιτικές θεωρίες

Κατηγορία:Λευκός εθνικισμός
Κατηγορία:Λευκός πολιτισμός
Κατηγορία:Πολιτική και φυλή
Κατηγορία:Φυλετικός διαχωρισμός
Κατηγορία:Νεοναζιστικές έννοιες
Κατηγορία:Πολιτικά κινήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες