Ιωάννης Δημάρατος

O Ιωάννης Φ. Δημάρατος (Πρέβεζα, 1893 – Αθήνα, Αύγουστος 1980), ήταν Έλληνας φιλόλογος, λόγιος και δημοσιογράφος.Βλ. Ηλίας Β. Βασιλάς, «Ιωάννης Φ. Δημάρατος (1893-1980)», Ηπειρωτική Εστία, τχ. 349-350, Μάιος-Ιούνιος 1981, σελ. 538-539.

Βιογραφία
Ο Ιωάννης Δημάρατος, γιος του Φίλιππου, γεννήθηκε το 1893 στην Πρέβεζα, όπου ο πατέρας του ήταν καθηγητής φιλολογίας και αργότερα σχολάρχης. Ήταν απόγονος του Κωνσταντίνου Δημάρατου (1760-1838), αρχιγραμματέα του Αλή πασά των Ιωαννίνων, γνωστού και ως Κώστα Γραμματικού, με απώτερη καταγωγή από την Βούρμπιανη, ένα από τα Μαστοροχώρια της Ηπείρου.

Φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών έως το 1917, όταν πήρε το πτυχίο του Φιλολόγου. Ήταν άριστος επιστήμων. Το 1917 στρατεύθηκε και μετέσχε του Μικρασιατικού Αγώνα μέχρι την κατάρρευση, τον Αύγουστο του 1922. Κατά τη διάρκεια 1922-1924 ήταν συντάκτης στις εφημερίδες Βραδυνή και Ελεύθερος Λόγος, στις οποίες δημοσίευσε άρθρα υψηλής λογοτεχνίας, καθώς και φιλολογικές κριτικές στα φιλολογικά και φιλοσοφικά συγγράμματα που εκδίδονταν την εποχή εκείνη, οι οποίες (κριτικές) χαρακτηρίζονται από εμβρίθεια και βαθιά παρατηρητικότητα.Βλ. Ηλίας Β. Βασιλάς, «Πρεβεζάνικες μορφές. Ιωάννης Φ. Δημάρατος, διαπρεπής δημοσιογράφος και λόγιος», εφημερίδα Πρέβεζα, φύλλο 779 της 13ης Μαΐου 1982, σελ. 1 & 4.

Ο ιδρυτής του Ελευθέρου Βήματος, Δημήτριος Λαμπράκης, διέκρινε και εκτίμησε την αξία του δημοσιογράφου Ιωάννη Δημάρατου, την ευρεία και πολύπλευρη μόρφωσή του, καθώς και τις ικανότητές του. Ως εκ τούτου, τον προσέλαβε, το 1925, στο επιτελείο τού προσωπικού της εφημερίδας του, ως φιλολογικό συνεργάτη και σχολιαστή της τότε πολιτικής ζωής.Βλ. Ηλίας Β. Βασιλάς, «Ιωάννης Φ. Δημάρατος (1893-1980)», Ηπειρωτική Εστία, τχ. 349-350, Μάιος-Ιούνιος 1981, σελ. 538.

Όταν άρχισε να συντάσσεται και κυκλοφορεί η Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαιδεία του Δρανδάκη, το 1928, μόνιμοι συνεργάτες και διορθωτές τών προσκομιζόμενων άρθρων προς δημοσίευση ήταν ο Ιωάννης Δημάρατος και ο Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου, συμφοιτητής του στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην εγκυκλοπαίδεια αυτή συνέταξε, μεταξύ άλλων, το λήμμα Πρέβεζα, βασισμένο σε αδημοσίευτη πραγματεία του γιατρού και βουλευτή Πρέβεζας Γεωργίου Γερογιάννη, ο οποίος ήταν εξάδελφός του.Ιωάννης Φ. Δημάρατος, λήμμα Πρέβεζα, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Πυρσού, Αθήνα 1932, τόμ. 20, σελ. 654-660.

Την περίοδο 1932-1936 δούλευε συγχρόνως στο Ελεύθερο Βήμα και εξέδιδε την μηνιαία επιστημονική επιθεώρηση Επιστημολόγος, ένα φιλολογικό επιστημονικό περιοδικό κριτικής των εκδιδομένων επιστημονικών βιβλίων.Βλ. Επιστημολόγος 1932-1934, Μηνιαία επιστημονική επιθεώρησις (πρόσβαση: 21 Μαΐου 2021). Ο Κωστής Παλαμάς το παρακολoυθούσε με ζωηρό ενδιαφέρον και σε κάποιο άρθρο του εγκωμίασε τον εκδότη του, Ιωάννη Δημάρατο.

Είχε δικό του τυπογραφείο στην οδό Κρήτης 19, στην πλατεία Βάθης, όπου και το σπίτι του. Εκεί τύπωνε και τα συγγράμματα των καθηγητών του Πανεπιστημίου, οι οποίοι του είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη στην ακρίβεια και πίστη των τυπογραφικών δοκιμίων.Βλ. Ηλίας Β. Βασιλάς, «Πρεβεζάνικες μορφές. Ιωάννης Φ. Δημάρατος, διαπρεπής δημοσιογράφος και λόγιος», εφημερίδα Πρέβεζα, φύλλο 779 της 13ης Μαΐου 1982, σελ. 4.

Ο Ιωάννης Δημάρατος ήταν τακτικό μέλος της Ηπειρωτικής Εταιρείας και του Τοσίτσειου Κληροδοτήματος, εργαζόμενος με πατριωτική ηπειρώτικη τιμιότητα για τα χρήματα και τις σχολικές δαπάνες του ιδρύματος.

Όταν την περίοδο 1948-1950 εκδόθηκε εκ νέου η Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαιδεία, συμπληρωμένη με τα γεγονότα και πολέμους από το 1932 έως 1950, κυριότερος διορθωτής της νέας έκδοσης των άρθρων και δημοσιευμάτων ήταν ο Ιωάννης Δημάρατος.

Το 1974, εξέδωσε το παρισπούδαστο σύγγραμμα «Φιλοσοφική εξ επόψεως ελληνικής», με έξοδα της Εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας.Βλ. Σελίδα τίτλου του βιβλίου  (πρόσβαση:21 Μαΐου 2021). Σε αυτό εξετάζει και ερμηνεύει πλείστους όσους όρους της φιλοσοφίας και Ελληνικής Γραμματείας χρησιμοποιούνται από τους αρχαίους Έλληνες και Βυζαντινούς και νεότερους συγγραφείς. Για αυτό, ο Ηλίας Βασιλάς θα αναφέρει ότι πρόκειται για «σύγγραμμα πόνου, εμβρίθειας και βαθειάς έρευνας».Βλ. Ηλίας Β. Βασιλάς, Άπαντα, Πρέβεζα, 2012, σελ. 603.

Μερικά από τα έργα του
 Αι λαογραφικαί σπουδαί εν Ελλάδι, Αθήνα, 1925
 Διατί είνε αδύνατος η αλλαγή του αλφαβήτου, Αθήνα, 1929
 Εισαγωγή εις τας ελληνικάς σπουδάς, Αθήνα, 1935-1937
 Γενική εισαγωγή εις τον Θουκυδίδη υπό J.Bury · αρχαίον κείμενον, μετάφρασις και σημειώσεις Ιωάννου Φ. Δημαράτου, Αθήνα, 1939
 Το αυτό εν συνθέσει,  Αθήνα, 1962
 Περί λόγου,  Αθήνα, 1964
 Συγγραφική, ἥτοι συγγραφογνωσία συγγραφολογία καί συγγραφοτεχνικά μετά συγγραφικοῦ λεξικοῦ καί φρασιολογίας,  Αθήνα, 1967
 Φιλοσοφική εξ επόψεως ελληνικής,  Αθήνα, 1974

Συγγενείς
Η μητέρα του ήταν αδελφή της μητρός του Πρεβεζάνου δικηγόρου Σπύρου Δήμα.Αδέλφια του Ιωάννη ήταν ο Δημήτριος Δημάρατος, αξιωματικός του στρατού που έφτασε μέχρι τον βαθμό του ταξιάρχου, και η Ευτέρπη.Ήταν εξάδελφος του Ηλία Β. Βασιλά.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες φιλόλογοι
Κατηγορία:Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών