Ιχθύς (χριστιανισμός)

Οι Ιχθύς ή ichthus (), από τα ελληνικά  1ος αι. μ.Χ. Ελληνιστική Κοινή , "Ψάρι") είναι ένα σύμβολο που αποτελείται από δύο τέμνοντα τόξα, τα άκρα της δεξιάς πλευράς εκτείνονται πέρα από το σημείο συνάντησης έτσι ώστε να μοιάζουν με το προφίλ ενός ψαριού. Το σύμβολο υιοθετήθηκε από τους πρώτους Χριστιανούς ως μυστικό σύμβολο. Τώρα είναι γνωστή συνομιλία ως το «σημάδι του ψαριού» ή «το ψάρι του Ιησού»

Προέλευση
δεξιά|μικρογραφία|375x375εσ|Ένα πρώιμο κυκλικό σύμβολο ιχθύς, που δημιουργήθηκε συνδυάζοντας τα ελληνικά γράμματα ΙΧΘΥΣ, Έφεσος.
Οι πρώτες εμφανίσεις του συμβόλου ichthys στη χριστιανική τέχνη και λογοτεχνία χρονολογούνται στον 2ο αιώνα μ.Χ. Η χρήση του συμβόλου μεταξύ των Χριστιανών είχε γίνει δημοφιλής στα τέλη του 2ου αιώνα και η χρήση του εξαπλώθηκε ευρέως τον 3ο και 4ο αιώνα.Rasimus, T. (2011). "Revisiting the Ichthys: A Suggestion Concerning the Origins of Christological Fish Symbolism". Pp 327-348 in  Mystery and Secrecy in the Nag Hammadi Collection and Other Ancient Literature: Ideas and Practices. Biblical Studies, Ancient Near East and Early Christianity E-Books Online, Collection 2012, 76. Στην αρχή της Εκκλησίας, το σύμβολο ιχθύς είχε την «πιο ιερή σημασία» και οι Χριστιανοί το χρησιμοποιούσαν για να αναγνωρίσουν εκκλησίες και άλλους πιστούς μέσω αυτού του συμβόλου επειδή διώκονταν από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Το σύμβολο ιχθύς είναι επίσης μια αναφορά στην «Θεία Ευχαριστία, με τον οποίο το θαύμα του πολλαπλασιασμού των φραντζολών και των ψαριών είχε τόσο στενή σχέση τόσο σε χρόνο όσο και σε σημασία». Ενώ πολλοί Χριστιανοί κρεμούν ένα σταυρό κολιέ ή ένα ροδάριο μέσα στα οχήματά τους, "το αυτοκόλλητο ψαριού στο αυτοκίνητο είναι ένα πιο συνειδητό σύμβολο ενός μάρτυρα Χριστιανού - σημαντικά, σε αντίθεση με τα πρώτα, είναι στο εξωτερικό του αυτοκινήτου για να το βλέπουν όλοι."

 Συμβολική έννοια 
Ο  (ιχθύς), η επίσης  με ένα lunate sigma, σε ένα backronym η ακροστιχίδα στο "Ἰησοῦς Χριστὸς Θεοῦ Υἱὸς Σωτήρ", contemporary Koine, το οποίο μεταφράζεται ως εξής 'Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, Σωτήρας'.

 Ιώτα (ι), (), Ιησούς
 Χι (χ), (Χριστός), «χρισμένος»
 Θήτα (θ), (), "Θεού", γενική ενικού του , «Θεός»
 Ύψιλον (υ), () «Γιος»
 Σίγμα (ς), (), «Σωτήρας»

Αυτή η εξήγηση δίνεται, μεταξύ άλλων, από τον Αυγουστίνο στο Civitate Dei, όπου σημειώνει ότι η πρόταση ""On the appropriate accent in Christos and Hyios, consult grave accent rule. έχει 27 γράμματα, δηλαδή 3×3×3, το οποίο σε αυτήν την εποχή έδειχνε δύναμη. (Αυτή η πρόταση είναι προφανώς ψευδής καθώς η φράση έχει 26 γράμματα, που προκύπτει από την άγνοια του Αυγουστίνου.) Ο Αυγουστίνος παραθέτει επίσης ένα αρχαίο κείμενο από τους χρησμούςSibylline oracles, Book viii, 284-330 (Greek text, 217-250) του οποίου οι στίχοι είναι ακροστιχίδες της δημιουργικής πρότασης.

Η δήλωση «Ιησούς Χριστός, Υιός του Θεού, Σωτήρας» επιβεβαίωσε την πεποίθηση των πρώτων Χριστιανών στη διττή φύση, ότι ο Ιησούς Χριστός είναι τόσο ανθρώπινος όσο και πλήρως θεϊκός. Η πεποίθηση ότι ο Ιησούς Χριστός είναι αληθινός άνθρωπος και αληθινός Θεός συμπληρώνει την Αγία Τριάδα, αυτό είναι το βασικό άρθρο της χριστιανικής πίστης.

Η υιοθέτηση κατά των 4ο αιωνα του συμβόλου ιχθύς ως τροχού του  επικαλύπτονται έτσι ώστε το αποτέλεσμα να μοιάζει με έναν τροχό οκτώ ακίδων.

Ο Έγκον Φρίντελ εικάζει στην Πολιτιστική Ιστορία της Αρχαιότητας, ότι το σύμβολο των ψαριών μπορεί να αναφέρεται στην αστρολογική εποχή των ιχθύων, η οποία ξεκίνησε περίπου την εποχή της ίδρυσης του Χριστιανισμού. Έτσι, το σύμβολο μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί για να συμβολίσει την έναρξη μιας νέας εποχής.

 Στα Ευαγγέλια 
Τα ψάρια αναφέρονται και έχουν συμβολική σημασία αρκετές φορές στα Ευαγγέλια. Αρκετοί από τους 12 Αποστόλους του Ιησού ήταν ψαράδες. Τους αναθέτει με τις λέξεις "Θα σας κάνω ψαράδες ανθρώπων". (Μάρκος 1: 16-18)

Αφού αναστήθηκε, ο Ιησούς πρόσφερε μερικά ψητά ψάρια στο Λουκά 24:41-43.

Κατά τη σίτιση των πέντε χιλιάδων, ένα αγόρι μεταφέρεται στον Ιησού με "πέντε μικρά ψωμιά και δύο ψάρια". Η ερώτηση τίθεται, "Αλλά τι είναι, μεταξύ πολλών;" Ο Ιησούς πολλαπλασιάζει τα ψωμιά και τα ψάρια για να ταΐσει το πλήθος.

Στο Κατά Ματθαίον 13:47-50, η Παραβολή του Σχεδίου στο Δίκτυο, ο Ιησούς συγκρίνει τους αγγέλους που χωρίζουν τους δίκαιους από τους κακούς στο τέλος αυτού του κόσμου με τους ψαράδες που ταξινομούν τα αλιεύματά τους, διατηρώντας τα καλά ψάρια και ρίχνουν τα κακά ψάρια μακριά.

Στον Ιωάννη 21:11, αναφέρεται ότι οι μαθητές αλιεύαν όλη τη νύχτα αλλά δεν έπιασαν τίποτα. Ο Ιησούς τους έδωσε εντολή να ρίξουν τα δίχτυα στην άλλη πλευρά του σκάφους, και έσυραν 153 ψάρια. Όταν επιστρέφουν στην ακτή με τα αλιεύματά τους, ο Ιησούς τους περιμένει και έχει μαγειρέψει μερικά ψάρια για να φάνε.

Στο Κατά Ματθαίον 17:24-27, όταν ρωτήθηκε αν ο Δάσκαλός τους πληρώνει τον φόρο του ναού (ή δύο δραχμές), ο Σίμων Πέτρος απαντά ναι. Ο Χριστός λέει στον Πέτρο να πάει στο νερό και να ρίξει μια γραμμή, λέγοντας ότι ένα νόμισμα είναι επαρκές και για τους δύο και θα βρεθεί στο στόμα του ψαριού. Ο Πέτρος το κάνει αυτό και βρίσκει το νόμισμα.

Το ψάρι χρησιμοποιείται επίσης από τον Ιησού για να περιγράψει "το σημάδι του Ιωνά". ( Ματθαίος 12:38-45) Αυτό συμβολίζει την ανάσταση του Ιησού, στην οποία βασίζεται ολόκληρη η χριστιανική πίστη. (1 Κορινθίους 15:1-58)
αριστερά|μικρογραφία|230x230εσ|Επιτύμβια στήλη με την επιγραφή  ("ψάρια των ζωντανών"), αρχές 3ου αιώνα, Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο

 Στο βιβλίο του Τωβίτ 
Στο Δευτεροκανονικό Βιβλίο του Τωβίτ, του τάγματος του Αρχάγγελου του Ραφαήλ, ο νεαρός ξάδελφος και ο μελλοντικός σύζυγος της Σάρα πιάνει ένα ψάρι ενώ προσπαθεί να καταπιεί τα πόδια του, πλένοντας στον ποταμό Τίγρη. Στη συνέχεια, καθοδηγείται πώς να το προσφέρει, προκειμένου να σωθεί από τον δαίμονα Ασμοδαίο.

 Πρώιμη εκκλησία 
Σύμφωνα με την παράδοση, οι αρχαίοι Χριστιανοί, κατά τη δίωξή τους από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία τους πρώτους αιώνες μετά τον Χριστό, χρησιμοποίησαν το σύμβολο του ψαριού για να σηματοδοτήσουν τους χώρους συνάντησης και τους τάφους ή για να διακρίνουν τους φίλους από τους εχθρούς:Υπάρχουν πολλές άλλες υποθέσεις για το γιατί επιλέχθηκε το ψάρι. Ορισμένες πηγές δείχνουν ότι οι πρώτες λογοτεχνικές αναφορές προήλθαν από τη σύσταση του Κλήμη της Αλεξάνδρειας στους αναγνώστες του (Paedagogus, III, xi) για να χαράξουν τις σφραγίδες τους με το περιστέρι ή το ψάρι. Ωστόσο, μπορεί να συναχθεί από ρωμαϊκές μνημειώδεις πηγές, όπως η Cappella Greca και τα παρεκκλήσια του μυστηρίου της κατακόμβης του Πάπα Κάλλιστου Α΄, ότι το σύμβολο των ψαριών ήταν γνωστό στους χριστιανούς πολύ νωρίτερα.

 Στη λαϊκή κουλτούρα 
μικρογραφία|Ένα σύμβολο ΙΧΘΥΣ σε ένα αυτοκίνητο
Στη δεκαετία του 1970 το "Ιησούς Ψάρι" άρχισε να χρησιμοποιείται ως εικόνα του σύγχρονου Χριστιανισμού. Το 1973 το σύμβολο και το μήνυμα μεταφέρθηκαν στο Aquarius Rock Festival στο Nimbin της Αυστραλίας. Σήμερα, μπορεί να θεωρηθεί σαν αυτοκόλλητο ή έμβλημα στο πίσω μέρος των αυτοκινήτων ή ως μενταγιόν ή κολιέ ως ένδειξη ότι ο ιδιοκτήτης είναι Χριστιανός. Οι εκδόσεις αυτού περιλαμβάνουν ένα Ιχθύς με "Ιησούς" ή "ΙΧΘΥΣ" στο κέντρο, ή απλά το περίγραμμα Ιχθύς από μόνο του.

Το Ichthus Music Festival είναι ένα ετήσιο μεγάλο υπαίθριο φεστιβάλ χριστιανικής μουσικής που πραγματοποιήθηκε στα μέσα Ιουνίου στο Wilmore του Κεντάκι. Είναι το παλαιότερο φεστιβάλ χριστιανικής μουσικής στις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκινώντας από το 1970.See, Robison, Greg, Christian Rock Festivals, (New York: The Rosen Publishing Co., 2009), p.7

Το 2016, προτάθηκε κωδικός κωδικοποίησης Unicode στο σημείο 1F9XX για το σύμβολο Ιχθύς.

 Δείτε επίσης 
 Χι Ρο και Λάβαρο
 Μάτσγια

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Principal Christian Symbols: The Fish (Ichthus), Cross & Crucifix  Εκτενείς εξηγήσεις σε πολλά δημοφιλή χριστιανικά σύμβολα, συμπεριλαμβανομένου του ιχθύς
 Symbolism of the Fish - Catholic Encyclopedia άρθρο

Κατηγορία:Χριστιανικά σύμβολα