Άλφρεντ Ρεντλ

Ο Άλφρεντ Ρέντλ (14 Μαρτίου 1864 - 25 Μαΐου 1913) ήταν Αυστριακός στρατιωτικός αξιωματούχος, ο οποίος ανέλαβε ως επικεφαλής του Evidenzbureau (Εβιντενζμπιούρου), του αντιπληροφοριακού τμήματος του Γενικού Επιτελείου του Αυστροουγγρικού Στρατού. Ο Ρεντλ ήταν μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες της κατασκοπείας του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου. Η θητεία του χαρακτηρίστηκε από ριζοσπαστικές καινοτομίες και τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας για την παγίδευση ξένων κατασκόπων.

Λόγω των καινοτομιών που εισήγαγε, ο διάδοχος του Ρεντλ, ο Ταγματάρχης Μαξιμίλιαν Ρόουντζ, έμαθε τελικά το 1913 ότι ο Ρεντλ ήταν επίσης ένας πολύ αμειβόμενος κατάσκοπος, εργαζόμενος για την υπηρεσία πληροφοριών του Ρωσικού Αυτοκρατορικού Στρατού. Αφού εκτέθηκε ως Ρώσος κατάσκοπος, ο Ρεντλ αυτοκτόνησε.

Αν και τα κίνητρά του να γίνει κατάσκοπος είναι αβέβαια, ορισμένοι ιστορικοί πιστεύουν ότι ο Ρέντλ εκβιάστηκε από τη ρωσική υπηρεσία πληροφοριών, η οποία είχε ανακαλύψει την ομοφυλοφιλία του. Άλλοι πιθανοί λόγοι που έχουν συζητηθεί από τους ιστορικούς ήταν η απληστία, οι απογοητεύσεις σταδιοδρομίας, η δυσαρέσκεια με τη μοναρχία και / ή ο ναρκισσισμός που γεννήθηκε από την επιθυμία να ξεπεράσει τους ανωτέρους και τους υφισταμένους του.

Αν και η αυτοκτονία του σημαίνει ότι το πλήρες εύρος των αποκαλύψεών του στη ρωσική υπηρεσία πληροφοριών παραμένει επίσης άγνωστο, ο συνταγματάρχης Ρεντλ πιστεύεται ότι ήταν σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνος για τις καταστροφικές στρατιωτικές ήττες της Αυστροουγγαρίας και τις καταστροφικές απώλειες μάχης κατά τον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο και την επακόλουθη κατάρρευση της Αυτοκρατορίας το 1918. Για το λόγο αυτό, πολλοί ιστορικοί της Αυστροουγγαρίας, καθώς και ιστορικοί κατασκοπείας, συμπεριλαμβανομένων των Αμερικανών Άλλεν Νταλς και του Σοβιετικού στρατηγού Μικαήλ Μίλσταϊν, συμφωνούν στο να αποκαλλούν τον Ρεντλ «προδότη».

 Πρώιμη καριέρα 
Γεννημένος στην Λεμβέργη, Γαλικία, Αυστριακή Αυτοκρατορία (σημερινή Λβιβ της Ουκρανίας), ο Ρεντλ προήλθε από μια σχετικά φτωχή οικογένεια, ο πατέρας του ήταν υπάλληλος σιδηροδρόμων. Η ικανότητά του επέτρεψε στον Ρεντλ να ανέβει γρήγορα στις τάξεις των αξιωματικών του Αυστροουγγρικού Στρατού, παρά την έλλειψη των πλεονεκτημάτων του πλούτου ή των οικογενειακών σχέσεων. Ο Ρεντλ παρακολούθησε τη Στρατιωτική Σχολή στη Βιέννη, το οποίο συνήθως δεχόταν μόνο 50 συμμετέχοντες το χρόνο από περίπου χίλιους υποψηφίους. Αποκτώντας ένα ειδικό ενδιαφέρον για ρωσικά στρατιωτικά θέματα, ο Ρεντλ προσχώρησε στο Γραφείο Πληροφοριών του Γενικού Επιτελείου της Αυστροουγγαρίας και το 1900 ανατέθηκε στο τμήμα της Ρωσίας.

 Έργο στην αντι-πληροφόρηση 
Μέχρι το 1907 ο Ρεντλ είχε γίνει επικεφαλής του τμήματος αντι-πληροφόρησης του Γραφείου Πληροφοριών. Προωθούμενος στο βαθμό του συνταγματάρχη, ο Ρεντλ βελτίωσε σημαντικά τις μεθόδους που χρησιμοποίησε η Αυστροουγγρική υπηρεσία αντι-κατασκοπείας, εισάγοντας τεχνολογικές καινοτομίες όπως η χρήση φωτογραφικών μηχανών και πρωτόγονων συσκευών εγγραφής, δημιουργώντας ταυτόχρονα μια βάση δεδομένων με αρχεία δακτυλικών αποτυπωμάτων ατόμων σημασίας. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο Ρεντλ έγινε κατάσκοπος για τη Ρωσία και η επακόλουθη έκθεσή του οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις βελτιώσεις που είχε αναπτύξει ο ίδιος.

 Προδοσία 
Τα κίνητρα του Ρεντλ για προδοσία είναι ακόμη ασαφή. Μπορεί να είχε παγιδευτεί σε μια συμβιβαστική θέση από Ρώσους πράκτορες, επειδή ήταν ομοφυλόφιλος και ότι ήταν εκτεθειμένος ως τέτοιος θα ήταν θανατηφόρο για τις προοπτικές σταδιοδρομίας του. Στην πραγματικότητα, η ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, που έδρευε στη Βαρσοβία εκείνη την εποχή, υπό την διοίκηση του συνταγματάρχη Νικολάι Μπατιούσιν, είχε ανακαλύψει την ομοφυλοφιλία του Ρεντλ ήδη από το 1901, πληροφορία που χρησιμοποιήθηκε για να τον εκβιάσουν ώστε να τους αποκαλύψει διαβαθμισμένες πληροφορίες. Το 1902, σύμφωνα με πληροφορίες, παρέδωσε αντίγραφο των Αυστροουγγρικών πολεμικών σχεδίων στους Ρώσους. Ο στρατηγός Άρθουρ Γκιζλ βον Γκισλίνγκεν, επικεφαλής της Αυστροουγγρικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, ανέθεσε στον ίδιο τον Ρεντλ να διερευνήσει την πηγή αυτής της διαρροής. Σε συνεννόηση με τις ρωσικές επαφές του, ο Ρεντλ αναγνώρισε αρκετούς πράκτορες χαμηλού επιπέδου ως ρωσικούς κατάσκοπους, προστατεύοντας έτσι τον εαυτό του και ενισχύοντας τη φήμη του για αποτελεσματικότητα.

Ο Ρεντλ πληρώθηκε καλά από την Αυτοκρατορική Ρωσική κυβέρνηση για τις υπηρεσίες του, και απέκτησε έναν τρόπο ζωής πολύ πέρα από αυτό που μπορούσε να καλύψει ο επίσημος μισθός του. Φαίνεται ότι υπήρχε επίσης ένα ισχυρό στοιχείο ματαιοδοξίας, καθώς και μια επιθυμία για τον κίνδυνο. Μια ρωσική αναφορά του 1907 περιγράφει τον Ρεντλ ως "πιο πολύ πονηρός και ψεύτικος παρά ευφυής και ταλαντούχος", έναν κυνικό "που απολαμβάνει τη διάλυση".

Από το 1903 έως το 1913, ο Ρεντλ ήταν ο κορυφαίος κατάσκοπος της Ρωσίας. Πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρείχε στους Ρώσους πληροφορίες για το Σχέδιο Γ´, ολόκληρο το Αυστριακό σχέδιο εισβολής στη Σερβία. Οι Ρώσοι στη συνέχεια ενημέρωσαν τη Σερβική στρατιωτική διοίκηση για το Σχέδιο Γ´. Ως αποτέλεσμα, όταν ο Αυστροουγγρικός στρατός εισέβαλε στη Σερβία, οι Σέρβοι ήταν καλά προετοιμασμένοι. Ο Ρεντλ όχι μόνο παρείχε πολλά από τα στρατιωτικά μυστικά και τα σχέδια της Αυστρίας, αλλά και έδωσε λανθασμένες εκτιμήσεις της ρωσικής στρατιωτικής δύναμης στις δικές του στρατιωτικές αρχές. Έχει χαρακτηριστεί ως ένας από τους μεγαλύτερους προδότες της ιστορίας, διότι υποτίθεται ότι οι ενέργειές του ήταν υπεύθυνες για τους θανάτους μισού εκατομμυρίου συμπατριωτών του.

Ο Ρεντλ πιστεύεται ότι έχει πουλήσει στη Ρωσία ένα από τα κύρια σχέδια επίθεσης της Αυστρίας, μαζί με τη σειρά της μάχης, τα σχέδια κινητοποίησης (σε μια εποχή που η κινητοποίηση θεωρούνταν ως ένα από τα κρίσιμα κλειδιά για τη νίκη) και λεπτομερή σχέδια Αυστριακών οχυρώσεων που σύντομα κατακλύστηκαν από τη Ρωσία. Είναι αναμφίβολο ότι έστειλε αυστριακούς πράκτορες στη Ρωσία και στη συνέχεια τους πούλησε. Είχε επίσης Αυστριακούς πράκτορες εντός του Ρωσικού Αυτοκρατορικού προσωπικού, αλλά τους πρόδωσε με αποτέλεσμα να τους κρεμάσουν ή να αυτοκτονήσουν. Πιστεύεται επίσης ότι είχε ενημερώσει διάφορους Ρώσους αξιωματικούς που επικοινώνησαν με την Αυστροουγγρική υπηρεσία πληροφοριών.

 Έκθεση 
Το 1912, ο Ρεντλ έγινε επικεφαλής του Όγδοου Σώματος υπό τον παλιό διοικητή του, Άρθουρ Γκιζλ βον Γισλίνγκεν. Όταν έφυγε από την υπηρεσία αντι-πληροφόρησης, τον Ρεντλ διαδέχθηκε ο Ταγματάρχης Μαξιμίλιαν Ρόντζ, ένας άνθρωπος που εκπαιδεύτηκε από τον ίδιο τον Ρεντλ. Ο Ροντζ υποκίνησε την πρακτική του ελέγχου ύποπτων μηνυμάτων. Ένας ύποπτος φάκελος - μια επιστολή poste restante για επιστροφή χωρίς αξίωση - βρέθηκε να περιέχει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό, καθώς και αναφορές σε γνωστές συνοδευτικές διευθύνσεις κατασκοπείας.

Στις 9 Μαΐου 1913, μια διπλή επιστολή με χρήματα δημοσιεύτηκε στο ίδιο συνοδευτικό όνομα, "Νίκον Νιζέτας". Αστυνομικοί ντετέκτιβ ανατέθηκαν να παρακολουθούν το ταχυδρομείο και να παρακολουθούν όποιον το ζητούσε. Όταν η επιστολή ζητήθηκε τελικά στις 25 Μαΐου, η αστυνομία συνέχισε, αλλά έχασε την επαφή όταν το άτομο που είχε πάρει την επιστολή έφυγε με ταξί. Αλλά ενώ οι ντετέκτιβ στάθηκαν αναρωτούμενοι για το τί να κάνουν, το ταξί που είχε πάρει ο ύποπτος επέστρεψε. Οι αστυνομικοί ντετέκτιβ πήραν το ταξί και ζήτησαν να οδηγηθούν στη διεύθυνση στην οποία είχε μεταφερθεί ο προηγούμενος πελάτης. Ο οδηγός ταξί τους πήρε στο ξενοδοχείο Klomser (Κλόμζερ) και κατά τη διάρκεια της διαδρομής εκεί, βρήκαν μια θήκη με στυλό στο ταξί. Φτάνοντας στο ξενοδοχείο, είπαν στη διοίκηση να ρωτήσει τους επισκέπτες εάν κάποιος από αυτούς είχε χάσει το θηκάρι και στη συνέχεια περίμενε στο ισόγειο. Όταν ένας επισκέπτης έφτασε να ζητήσει το στυλό, οι ντετέκτιβ αναγνώρισαν το πρώην αφεντικό τους, τον συνταγματάρχη Άλφρεντ Ρεντλ.

Στη συνέχεια, ο Ρεντλ αντιμετώπισε στο διαμέρισμά του μία ομάδα στρατιωτικών αξιωματικών. Κατά τη διάρκεια μιας σύντομης ανάκρισης, παραδέχτηκε την πώληση στρατιωτικών πληροφοριών σε ξένη δύναμη. Ο Αρχιστράτηγος Φρανζ Κόνραντ βον Χούτζεντορφ, Αρχηγός Επιτελείου του Αυστροουγγρικού Στρατού, διέταξε να μείνει μόνος του ο συνταγματάρχης Ρεντλ με ένα οπλισμένο περίστροφο. Ο Ρέντλ πυροβολήθηκε νωρίς το πρωί της 25ης Μαΐου 1913.

 Κληρονομιά 
Ο θάνατος του Ρεντλ έφερε τύψεις τόσο στον αυτοκράτορα Φρανζ Τζόζεφ, ο οποίος θα προτιμούσε να αποφύγει ο συνταγματάρχης να πεθάνει με θανάσιμο αμάρτημα, και από την αυστριακή υπηρεσία πληροφοριών, η οποία θα προτιμούσε να τον ανακρίνει σε όλη την έκταση των αποκαλύψεών του στους Ρώσους.

Στην πολιτική μετα-αυστροουγγρική εφημερίδα υπόθηκε ότι «η υπόθεση Ρεντλ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ιδιωτική υπόθεση. Ο Ρεντλ δεν ήταν ένα άτομο αλλά ένα σύστημα. Ενώ οι στρατιώτες αλλού διδάσκονται να αγαπούν τις πατρίδες τους, η έλλειψη πατριωτισμού θεωρείται ότι είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική αρετή σε αυτήν την ατυχή μοναρχία. Μαζί μας η στρατιωτική εκπαίδευση καταλήγει σε όλο το εθνικό συναίσθημα που απομακρύνεται από τους στρατιώτες μας... Στην υπόθεση Ρεντλ αυτό το πνεύμα πήρε την εκδίκησή του. Οι Αυστριακοί και οι Ούγγροι στρατιώτες δεν έχουν πατρίδα, έχουν μόνο έναν πολέμαρχο.».

 Στη λαϊκή κουλτούρα 

 Ο ιστορικός Ρόμπερτ Μ. Άσπρεϊ έγραψε το The Panther's Feast για τον Ρεντλ.
 Το θεατρικό έργο του Τζον Όζμπορν του 1965 «A Patriot for Me» είναι βασισμένο στην ιστορία του Ρεντλ.
 Μια περίληψη της καριέρας του Ρεντλ και η επίδρασή της στην πορεία του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου παρέχεται από τον Ντένις Ουίτλι στο ιστορικό μυθιστόρημά του The Second Seal (1950). Ο διάδοχος του Ρεντλ, ο Ροντζ, εμφανίζεται επίσης ως ο ίδιος - επικεφαλής της Αυστροουγγρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Προσπαθεί να αποτρέψει τις προσπάθειες της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών να ανακαλύψει τι σκοπεύει η Αυστρία για τη Σερβία το 1914.

 Ταινίες 

 Colonel Redl (1925)
 The Affair of Colonel Redl (1931)
 Spionage (1955)
 Στην ταινία του 1985 Colonel Redl, ο ντροπιασμένος συνταγματάρχης παίχτηκε από τον Κλάους Μαρία Μπραντάουερ. Η ταινία, ωστόσο, που σκηνοθετήθηκε από τον Ίστβαν Ζαμπό, δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής κυριαρχίας της Ουγγαρίας και ξεφεύγει από το δρόμο της για να δαιμονοποιήσει την Αυτοκρατορία των Αψβούργων. Η ταινία φαντάζεται επίσης τη φιλία του Ρεντλ με τον Αρχιδούκα Φρανζ Φερντινάντ, ο οποίος απεικονίζεται ως υπεύθυνος σε μεγάλο βαθμό για την ντροπή του συνταγματάρχη.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Αυστροούγγροι πρόσωπα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από την Αυστρία
Κατηγορία:Κατάσκοποι