Ιερά Μητρόπολις Γρεβενών

Η Ιερά Μητρόπολις Γρεβενών είναι μια από τις Μητροπόλεις των λεγομένων «Νέων Χωρών». Έδρα της είναι η πόλη των Γρεβενών. Μητροπολίτης από το 2014 είναι ο Δαβίδ Τζιουμάκας.

 Ιστορία 
Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε η Επισκοπή Γρεβενών, πάντως από την ίδρυσή της έως το 1767 υπαγόταν στην Αρχιεπισκοπή Αχριδών. Η επισκοπή δεν είναι στον κατάλογο επισκοπών που υπάρχει στο σιγίλλιο του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ (1020).

Τον 15ο αιώνα η Επισκοπή Γρεβενών προήχθη σε Μητρόπολη και κατέλαβε την έβδομη θέση στην ιεραρχία της Αρχιεπισκοπής Πρώτης Ιουστινιανής και πάσης Βουλγαρίας. Αργότερα, τον 17ο αιώνα, οι Μητροπολίτες της ανέβηκαν στην τέταρτη θέση και έλαβαν τον τίτλο του «Υπερτίμου» και αργότερα και τον τίτλο «Εξάρχου Νότιας Μακεδονίας», τον οποίο εξακολουθούν να φέρουν μέχρι σήμερα.

Ο Μικρασιάτης Μητροπολίτης Γρεβενών Αιμιλιανός Λαζαρίδης (από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας) ανέπτυξε σημαντική δράση για τον Ελληνισμό της περιοχής και μαρτύρησε στις 30 Σεπτεμβρίου 1911 από κομιτατζήδες και ρουμανίζοντες σε ηλικία 34 ετών.Αιμιλιανός Λαζαρίδης: Ο Μικρασιάτης επίσκοπος και μάρτυρας της Μακεδονίας

Επισκοπικός κατάλογος
+ Όνομα  Έτη  ΣημειώσειςΕπίσκοποι Γρεβενών Ιωάννης Καψόχειρος  μεταξύ 1108 – 1120  Κωνσταντίνος  1186 – 1187 ή 1191 – 1192  Νεόφυτος Α΄  ; – 1398  Χρυσόστομος  ; – 1422  Νεόφυτος Βλάχος  ; – 1481 Μητροπολίτες Γρεβενών (Αρχιεπισκοπή Αχριδών) Δωρόθεος  ~ 1528  Συμεών  ~ 1538  Λεόντιος  ~ 1566  Δημήτριος  μετά το 1566  Καλλίστρατος  1592  Σέργιος Α΄  1615 – 1623  Άνθιμος Α΄  1623 – 1624  Ιωάσαφ  1624  Δανιήλ  1628 – 1630  Γαβριήλ Α΄  1630 – 1633  Βησαρίων  ~ 1652  Γρηγόριος Α΄  ~ 1668  Κύριλλος  1670 – 1677;  Παγκράτιος  ~ 1676  Θεοφάνης Α΄  1676 – 1684  Θεοφάνης Β΄  1691 – 1719  Χρύσανθος  ~ 1720 – 1728  Παρθένιος  ~ 1730 – 1743  Πρόχορος  1743 – 1749  Μακάριος  ~ 1749  Σεραφείμ  ~ 1753 και 1756  Γρηγόριος Σιατιστεύς  1767 Μητροπολίτες Γρεβενών Γεννάδιος  αναφέρεται το 1778  Γαβριήλ Β΄ (Γκάγκας)  Δεκέμβριος 1778 – Σεπτέμβριος 1806  από το 1792 διέμενε στα Ιωάννινα και διοικούσε τη Μητρόπολη μέσω βοηθών επισκόπων. Κατόπιν Λαρίσης. Νεόφυτος Β΄  1792  Γρηγόριος (Σταματέλου ή Μπίστης)     Βαρθολομαίος  1803; – 1820  κατόπιν Δημητριάδος Άνθιμος Β΄  Οκτώβριος 1820 – 3 Φεβρουαρίου 1831 †  Γεράσιμος  1831 – 1837 †  Ιωαννίκιος Β΄  Οκτώβριος 1837 – 12 Οκτωβρίου 1849  κατόπιν Σηλυβρίας Αγάπιος  Οκτώβριος 1849 – 4 Αυγούστου 1864Vakalopoulos, Kostandinos A. Modern History of Macedonia (1830-1912), Thessaloniki, 1988, σελ. 29. †  Γεννάδιος (Παπαρούσης)  22 Αυγούστου 1864 – 20 Μαρτίου 1873 †  Κύριλλος Β΄  17 Απριλίου 1873 – 12 Μαΐου 1888 †  Κλήμης (Φολάν)  14 Μαΐου 1888 – 30 Νοεμβρίου 1896 †  από Δρυϊνουπόλεως Δωρόθεος (Μαμμέλης)  7 Δεκεμβρίου 1896 – 18 Σεπτεμβρίου 1901  από Καλλιουπόλεως και Μαδύτου, κατόπιν Νικοπόλεως Αγαθάγγελος (Κωνσταντινίδης) ο Μάγνης  2 Οκτωβρίου 1901 – 13 Μαρτίου 1910  κατόπιν Δράμας Αιμιλιανός Α΄ (Λαζαρίδης)  16 Μαρτίου 1910 – 30 Σεπτεμβρίου 1911 †  μάρτυρας, δολοφονήθηκε από Βούλγαρους κομιτατζήδες και ρουμανίζοντες Αιμιλιανός Β΄ (Δάγγουλας ή Δραγούλης)  8 Δεκεμβρίου 1911 – 13 Μαρτίου 1924  από Μελενίκου, κατόπιν Ελευθερουπόλεως Νικόλαος (Παπανικολάου)  13 Μαρτίου 1924 – 15 Δεκεμβρίου 1933 †  Γερβάσιος (Σουμελίδης)  12 Φεβρουαρίου 1934 – 16 Απριλίου 1943 †  από Σεβαστείας Θεόκλητος (Σφήνας)  13 Ιουνίου 1943 – 24 Σεπτεμβρίου 1950 †  Φίλιππος (Τσορβάς)  30 Σεπτεμβρίου 1951 – 14 Οκτωβρίου 1958  κατόπιν Δράμας Χρυσόστομος (Παπαϊγνατίου)  22 Μαΐου 1960 – 23 Ιουλίου 1975 †  Σέργιος (Σιγάλας)  15 Αυγούστου 1976 – 10 Ιουλίου 2014 †  Δαβίδ (Τζι­ου­μά­κας)  10 Οκτωβρίου 2014 – σήμερα 

 Ιερές Μονές 
 μικρογραφία|215x215εσ|Ιερά Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου στο Σπήλαιο Γρεβενών.Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή του Οσίου Νικάνορα Ζάβορδας
 Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Σπηλαίου
 Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Τορνικίου
 Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ
 Ιερά Μονή Ευαγγελισμού Παναγίας Μπουνάσιας

 Τοπική Αγιολογία 
 Όσιος Νικάνωρ
 Άγιος Γεώργιος ο Νεομάρτυς
 Άγιος Δημήτριος ο εκ Σαμαρίνης
 Εθνοϊερομάρτυρας Μητροπολίτης Γρεβενών Αιμιλιανός

 Ιερά Μνημεία 
 Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου στη Σαρακήνα
 Ιερός Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου Νουμπενίτσας
 Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Παλαιοχωρίου
 Μεταβυζαντινός Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου
 Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου στο Δίπορο

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές


Γρεβενων

Κατηγορία:Περιφερειακή ενότητα Γρεβενών
Κατηγορία:Γρεβενά