Βιβλίο του Χενρίκουφ

μικρογραφία| Μνημείο Βιβλίο του Χενρίκουφ στο Μπρουκαλίτσε.
Το Βιβλίο του Χενρίκουφ (πολωνικά: Księga henrykowska, λατινικά: Liber fundationis claustri Sanctae Mariae Virginis in Heinrichau) είναι λατινικό χρονικό του αβαείου των Κιστερκιανών στο Χενρίκουφ στην Κάτω Σιλεσία. Αρχικά δημιουργήθηκε ως μητρώο λαφύρων κατά τη διάρκεια των μογγολικών επιδρομών του 1241 και με την πάροδο του χρόνου επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει την ιστορία της μονής. Είναι αξιοσημείωτο ως το παλαιότερο έγγραφο που περιλαμβάνει μια πρόταση γραμμένη εξ ολοκλήρου σε αυτό που μπορεί να ερμηνευθεί ως μια Παλαιά Πολωνική γλώσσα.Άλεν Κεντ, Χάρολντ Λανσούρ, Τζέι Ε. Ντέιλι, Encyclopedia of Library and Information Science, CRC Press, 1978, σελ. 3, Barbara i Adam Podgórscy: Słownik gwar śląskich. Katowice: Wydawnictwo KOS, 2008, σελ. 12. . Επί του παρόντος το βιβλίο εκτίθεται στο Αρχιεπισκοπικό Μουσείο του Βρότσουαφ. Στις 9 Οκτωβρίου 2015, το Βιβλίο του Χενρίκουφ καταχωρήθηκε στον κατάλογο «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO.

Το πρώτο μέρος του βιβλίου 100 σελίδων είναι αφιερωμένο στην πρώιμη ιστορία της μονής, από την ίδρυσή της από τον Ερρίκος Α΄ τον Γενειοφόρο το 1227 έως το 1259. Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει την μεταγενέστερη ιστορία έως το 1310. Στο αρχείο για το 1270, ένας έποικος από το κοντινό χωριό αναφέρεται ότι είπε στη σύζυγό του «Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai», το οποίο θα μπορούσε να μεταφραστεί περίπου ως «Αφήστε με, θα αλέσω και εσύ ξεκουράσου».

Οι συνθήκες υπό τις οποίες γράφτηκε αυτή η πρόταση αντικατοπτρίζουν στενά τις πολιτιστικές και λογοτεχνικές συνθήκες στην Πολωνία κατά τους πρώτους αιώνες της εθνικής της ύπαρξης. Εμφανίστηκε σε ένα λατινικό χρονικό, γραμμένο από έναν Γερμανό ηγούμενο. Ο άντρας που φέρεται να εκφώνησε την πρόταση σχεδόν εκατό χρόνια νωρίτερα ήταν ο Μπόγκβαλ, ένας Τσέχος (Bogwalus Boemus) ντόπιος κάτοικος και υπήκοος του Μπολέσλαφ Α΄ του Υψηλού, καθώς ένιωθε συμπόνια για την ντόπια σύζυγό του, η οποία «πολύ συχνά στεκόταν και άλεθε στον πέτρινο χειρόμυλο». Το τοπικό χωριό, Μπρουκαλίτσε, πήρε το όνομά του από αυτόν.

 Η Παλαιά Πολωνική πρόταση 
«Bogwali uxor stabat, ad molam molendo. Cui vir suus idem Bogwalus, compassus dixit: Sine, ut ego etiam molam. Hoc est in polonico: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai.» - Βιβλίο του Χενρίκουφ (Liber fundationis claustri Sanctae Mariae Virginis in Heinrichau) 1270.Digital version Book of HenrykówΟ μεσαιωνικός καταγραφέας αυτής της φράσης, ο Κιστερκιανός μοναχός Πέτρος του μοναστηριού του Χενρίκουφ, σημείωσε ότι «Hoc est in polonico» («Αυτό είναι στα πολωνικά»).Digital version Book of Henryków in latinΜπαρμπάρα και Άνταμ Ποντγκούρστσι: Słownik gwar śląskich. Katowice: Wydawnictwo KOS, 2008, Μπόγκνταν Βάλτσακ: Zarys dziejów języka polskiego. Βρότσουαφ: Εκδοτικός οίκος του Πανεπιστημίου του Βρότσουαφ, 1999, 

 Δείτε επίσης 
 Hortulus Animae

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 (αγγλικά και πολωνικά) 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ψηφιοποιημένο Βιβλίο του Χενρίκουφ

Κατηγορία:Ιστορία της Σιλεσίας
Κατηγορία:Πολωνικά χρονικά
Κατηγορία:Πολωνική γλώσσα
Κατηγορία:Παλαιότερα γνωστά χειρόγραφα ανά γλώσσα
Κατηγορία:Πολωνικά μη λογοτεχνικά βιβλία