Ελισάβετ του Βρανδεμβούργου, δούκισσα του Μπζεγκ-Λεγκνίτσα και Τσέσυν

Η Ελισάβετ, γερμ.: Elisabeth von Hohenzollern,  (1η Μαΐου / 29 Σεπτεμβρίου 1403 - 31 Οκτωβρίου 1449) από τον Οίκο των Χοεντσόλερν ήταν κόρη του εκλέκτορα του Βρανδεμβούργου και με τους γάμους της έγινε πρώτα δούκισσα του Μπζεγκ-Λεγκνίτσα και μετά δούκισσα του Τσέσυν.

Βιογραφία
Ήταν η πρώτη κόρη του Φειδερίκου Α΄ εκλέκτορα του Βρανδεμβούργου και της Ελισάβετ, κόρης του Φρειδερίκου δούκα της Βαυαρίας-Λάντσουτ.

Η Ελισάβετ παντρεύτηκε πρώτα τον Λουδοβίκο Β΄ δούκα του Μπζεγκ-Λεγκίτσα στις 9 Απριλίου 1418 στην πόλη της Kωνστάντς, κατά τη διάρκεια Συνόδου, όπου ο πατέρας της, τότε μόνο μπουργράβος της Νυρεμβέργης, ανήλθε στον τίτλο του Εκλέκτορα του Mαργραβάτου του Βρανδεμβούργου. Ascher Sammter: Chronik von Liegnitz, vol. II, ed. by W. Pfingsten, 1864, p. 291. Ο γάμος, που σύμφωνα με τις σύγχρονες πηγές ήταν πολύ ταιριαστός, Johann Samuel Ersch: Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste, vol. VII, parts 13-14, F. A. Brockhaus, 1824, p. 21 (Online) έφερε τέσσερα παιδιά. Από όλα, ο μεγαλύτερος Λουδοβίκος ήταν ο μόνος γιος και έτσι διάδοχος του πατέρα του. Όμως το πρόωρο τέλος του πρίγκιπα Λουδοβίκου το 1435 άλλαξε την πολιτική κατάσταση του Μπζεγκ-Λεγκνίτσα: διάδοχος φαινόταν ότι ήταν ο μόνος ανιψιός του Λουδοβίκου Β', ο Λουδοβίκος Γ΄ δούκας της Ολάβα, αλλά ο δούκας του Μπζεγκ-Λεγκνίτσα δεν ήθελε να του αφήσει όλες τις περιοχές του. Έτσι κανόνισε με τη διαθήκη του, ότι η Ελισάβετ θα τον διαδεχθεί σε όλα τα εδάφη του καθώς αυτά γίνονται δέσμευση για τη χήρα (οprawa wdowia). Ως ένας από τους πλουσιότερους πρίγκιπες της εποχής του, ο Λουδοβίκος Β΄ άφηνε επίσης στη σύζυγό του και τις κόρες του 30.000 γκίλντερς του Ρήνου και 10.000 γκρόσεν της Βοημίας. Georg Anton W. Korn: Schlesische Urkunden zur Geschichte des Gewerberechts insbesondere des Innungswesens aus der Zeit vor 1400, 1867, p. 124. Ο δούκας του Μπζεγκ-Λεγκνίτσα απεβίωσε στις 30 Μαΐου 1436 και η Ελισάβετ ανέλαβε την πλήρη κυριαρχία επί των Μπζεγκ, Λεγκνίτσα και Ζλοτορύγια. Caspar Gottlieb Lindner: Deutsche Gedichte, 1743, p. 54.

Στις 17 Φεβρουαρίου 1439 η Ελισάβετ παντρεύτηκε ξανά τον αρκετά νεότερο Βεντσέσλαο Α΄ δούκα του Τσέσυν. Σύμφωνα με τους όρους της δέσμευσης για τη χήρα, μετά τον νέο γάμο της, είχε χάσει όλα τα δικαιώματά της έναντι του Μπζεγκ-Λεγκνίτσα. Ωστόσο η Ελισάβετ κατάφερε να συνεχίσει την εξουσία της. Αναφέρεται ως δούκισσα του Τσέσυν για πρώτη φορά στις 5 Μαρτίου.

Το 1443 η Ελισάβετ αναγκάστηκε να δώσει το Μπζεγκ στον Ιωάννη Α΄ δούκα του Λούμπιν και τον Ερρίκο Ι΄ του Χόινουφ, γιους του Λουδοβίκου Γ΄ της Ολάβα, ο οποίος είχε αποβιώσει το 1441. Και τα δύο αδέλφια διεκδικούσαν την κληρονομιά του Λουδοβίκου Β΄ ως νόμιμοι άρρενες κληρονόμοι του και διότι η Ελισάβετ διατηρούσε τα δύο δουκάτα παράνομα. Για να δημιουργήσει επιγαμία μαζί τους, η δούκισσα έδωσε τη μικρότερη κόρη της Χέντβιχ σε γάμο με τον Ιωάννη Α΄. Η τελετή πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 1445.

Μέχρι τη στιγμή του γάμου τής κόρης της, η Ελισάβετ και ο Βεντσέσλαος Α΄ είχαν διαζευχθεί επίσημα μετά από έξι χρόνια δυστυχισμένης και άτεκνης ένωσης. Karl Friedrich Pauli: Allgemeine preussische staats-geschichte, samt aller dazu gehörigen königreichs, churfürstenthums, herzogthümer, fürstenthümer, graf- und herrschaften, aus bewährten schriftstellern und urkunden bis auf gegenwärtige regierung, vol. VII-VIII, C. P. Francken, 1767, p. 569. Η Ελισάβετ εγκαταστάθηκε στη Λέγκνιτσα, όπου απεβίωσε 4 χρόνια αργότερα. Ο Βεντσέσλαος Α΄ έζησε άλλα 25 χρόνια, χωρίς να ξαναπαντρευτεί.

Λίγο μετά το τέλος τής Ελισάβετ, η τοπική αριστοκρατία είχε εξεγερθεί εναντίον της διακυβέρνησης των Πιαστ και ζήτησε τη βοήθεια του αυτοκράτορα Σιγισμόνδου, ο οποίος έθεσε τη Λεγκνίτσα υπό την άμεση κυριαρχία τού βασιλείου της Βοημίας. Μόνο το 1454 μπόρεσε ο εγγονός τής Ελισάβετ, ο Φρειδερίκος Α΄, μόνο παιδί του Ιωάννη Α΄ και της Χέντβιχ, να ανακτήσει τη Λεγκνίτσα από τη Βοημία και να γίνει δούκας της Λεγκνίτσα.

 Οικογένεια 
Παντρεύτηκε πρώτα τον Λουδοβίκο Β΄ των Πιαστ-Σιλεσίας δούκα του Μπζεγκ και είχε τέκνα:
 Μαγδαληνή π.1430-14397, παντρεύτηκε τον Νικόλαο Α΄ των Πιαστ-Σιλεσίας-Οπόλε-Στσέλτσε δούκα του Οπόλε-Στέλτσε.
 Χέντβιχ π.1433-1471, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Α΄ των Πιαστ-Σιλεσίας-Οπόλε-Στσέλτσε κυβερνήτη του Λούμπιν (αδελφό του Νικολάου Α΄).
 Λουδοβίκος 1419/20-35 απεβ. 15-16 ετών, Ελισάβετ 1426-1435 απεβ. 9 ετών.

Το 1436 απεβίωσε ο Λουδοβίκος Β΄ και η Ελισάβετ έκανε το 1439 δεύτερο γάμο με τον Βεντσέσλαο Α΄ των Πιαστ-Σιλεσίας-Οπόλε-Τσέσυν δούκα του Τσέσυν (4ο εξάδελφο των Νικολάου Α΄ και Ιωάννη Α΄). Δεν απέκτησαν απογόνους.

 Πρόγονοι 

 Βιβλιογραφικές αναφορές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Γενεαλογική βάση δεδομένων από τον Herbert Stoyan 

Κατηγορία:Οίκος των Πιαστ
Κατηγορία:Οίκος των Χοεντσόλερν
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα πολωνικά