Ιερά Μητρόπολις Ικονίου

Η Ιερά Μητρόπολις Ικονίου είναι παλαιά Μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως με έδρα το Ικόνιο. Άκμασε κατά τη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή Αυτοκρατορία, συνέχισε κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία έως τις αρχές του 20ού αιώνα και μέχρι την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, η οποία οδήγησε στην εξαφάνιση του τοπικού χριστιανικού πληθυσμού.

Η μητρόπολη, σήμερα και πέραν της ιστορικής της περιόδου είναι ενεργή ως επισκοπικός τίτλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Σήμερα, Μητροπολίτης Ικονίου από το 2000 είναι ο Θεόληπτος.

Ιστορία
Ο Χριστιανισμός έφθασε στο Ικόνιο πολύ νωρίς, από τους αποστολικούς χρόνους. Ο Απόστολος Παύλος κήρυξε στο Ικόνιο κατά την πρώτη αποστολική περιοδεία του, μεταξύ των ετών 44-45 μ.ΧCatalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art (στα αγγλικά) Bastian Van Elderen, Some Archaeological Observations on Paul’s First Missionary Journey, 157-159 .Acts 14:6-21. Κατά την παράδοση ο Παύλος διόρισε επίσκοπους ή πρεσβυτέρους κατά την επίσκεψή του.
μικρογραφία|left|Η ισαπόστολος και πρωτομάρτυς Αγία Θέκλα, η εξ Ικονίου
μικρογραφία|left|Ο Παύλος και η Θέκλα κηρύττουν (τοιχογραφία του 6ου αιώνα που ανακαλύφθηκε σε σπήλαιο της Εφέσου).
μικρογραφία|140px|Οι Άγιοι Κήρυκος και Ιουλίττα οι εξ Ικονίου Μικράς Ασίας (αγιογραφία)
Η Αγία Θέκλα γεννήθηκε στο Ικόνιο. Ήταν νεαρή ευγενούς καταγωγής, η οποία παρακολούθησε το κήρυγμα του Παύλου. Κατά την παράδοση, καθόταν επί τρεις ημέρες στο παράθυρό της ακούγοντας τις διδαχές του Παύλου, καθώς εκείνος κήρυττε από τη γειτονική οικία του Ονησιφόρου. Η Θέκλα ασπάστηκε τον Χριστιανισμό, έγινε ακόλουθος του Αποστόλου και κήρυξε και η ίδια μέχρι το μαρτύριό της, αποτελώντας την πρώτη γυναίκα χριστιανή μάρτυρα. Για τον λόγο αυτό ονομάζεται Ισαπόστολος και ΠρωτομάρτυςDavis, Stephen J. (2002). «The Cult of St. Thecla: An Introduction into Women's Piety in Late Antiquity». The Journal of Religion 82 (4).. Οι Άγιοι Κήρυκος και Ιουλίττα ήταν επίσης από το Ικόνιο και μαρτύρησαν κατά τους διωγμούς. Τον 4ο αιώνα μ.Χ. επίσκοπος στο Ικόνιο ήταν ο Αμφιλόχιος, σημαντικός θεολόγος και εκκλησιαστικός συγγραφέαςΠαναγιώτης Χρήστου, Ελληνική Πατρολογία,τομ Δ, περίοδος θεολογικής ακμής Δ'και Ε' αιώνες, εκδ. Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2006, σελ. 221. Από το 370 περίπου, η επισκοπική έδρα του Ικονίου έγινε Μητρόπολη.

Τον 9ο αι. ιδρύθηκε η ορθόδοξη Μονή Αγίου Χαρίτωνος στη Σύλλη κοντά στο Ικόνιο. Είναι λαξευμένη σχεδόν εξ ολοκλήρου στους βράχους μίας χαράδρας του όρους του Αγίου Φιλίππου (σήμερα Τεκελί-Ντάγ)N Bees, Die Inschriftenaufzeichnungen des Codex Sinaiticus graecus 508 (976) und die Maria Spilaeotissa Klosterkirche bei Sille (Lycaonien) , mit Excursen zur Geschichte der Seldschuken Turken – Texte und Forschungen zur Byzantinisch-Neugriechischen Philologie, I, Berlin 1922.Modern Greek in Asia Minor: A study of dialect of Silly, Cappadocia and Pharasa (Cambridge: Cambridge University Press, 1916), by Richard MacGillivray Dawkins (1871–1955). Η πόλη κατακτήθηκε από τους Σελτζούκους το 1084 και έγινε πρωτεύουσα του Σουλτανάτου του Ρουμ, εκτός από μια σύντομη ανάκτηση από την Πρώτη Σταυροφορία το 1097.

Η τύχη της έδρας στις αρχές της Οθωμανικής περιόδου δεν είναι σαφής. Ο Μητροπολίτης Αμφιλόχιος αναφέρεται ότι κατείχε την έδρα μέχρι το 1488, αλλά δεν είναι σαφές κατά πόσο οι επίσκοποι πράγματι κατοικούσαν στην πόλη, καθώς αυτό δεν μαρτυρείται στα πατριαρχικά διατάγματα (μπεράτια) του 1483 και 1525. Η Μικρασιατικής καταγωγής ιστορικός Ελισάβετ Ζαχαριάδου υποστήριξε ότι η έδρα του μητροπολίτη μεταφέρθηκε εκείνη την περίοδο στο Εγκιρντίρ, αλλά αυτό δεν μπορεί να επαληθευτεί. Η Μητρόπολη αναβίωσε οπωσδήποτε τον 17ο αιώνα, καθώς πατριαρχικό μπεράτι του 1625 αναφέρεται και πάλι στην πόλη ως έδρα μητροπολίτη. Το Ικόνιο παρέμεινε έδρα της μητρόπολης μέχρι τον 19ο αιώνα, οπότε μεταφέρθηκε στη Νίγδη, όπου το ελληνορθόδοξο στοιχείο ήταν ισχυρότερο. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου, ο Μητροπολίτης Ικονίου ανέλαβε επίσης την πρώην μητρόπολη Τυάνων, και έτσι ο πλήρης τίτλος του ήταν «Μητροπολίτης Ικονίου και Τυάνων, υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λυκαονίας και Δευτέρας Καππαδοκίας ».

Κοντά στο Ικόνιο βρισκόταν η Μονή του Αγίου Χαρίτωνος. Πριν την ανταλλαγή πληθυσμών κατοικούσαν στο Ικόνιο 4.000 χριστιανοί ορθόδοξοι, τουρκόφωνοι και ελληνόφωνοι. Η ελληνική κοινότητα αριθμούσε περίπου 2.500 άτομα που διατηρούσαν με δικά τους έξοδα, εκκλησία, σχολείο αρρένων και παρθεναγωγείο.

Το 1911 εξελέγη Μητροπολίτης Ικονίου ο Προκόπιος (Λαζαρίδης), ο οποίος ανέπτυξε πολύπτυχη δράση σε ποιμαντικό, εθνικό και εκπαιδευτικό επίπεδο. Συνέστησε νέες ελληνικές κοινότητες, ίδρυσε πολλά σχολεία και ανήγειρε ναούς. Προασπιζόμενος την ορθή χριστιανική πίστη, πρωτοστάτησε στην αναχαίτιση της προσπάθειας των Νεότουρκων να οργανώσουν τουρκο-ορθόδοξη «Εκκλησία», ανεξάρτητη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η οποία χρησιμοποιούσε αποκλειστικά την τουρκική γλώσσα προς παραπλάνηση των πιστών. Μάλιστα το χριστιανικό ποίμνιο προσπαθούσαν να το παραπλανήσουν ή να το προσεταιριστούν με τη βία. Τελικά, ο Μουσταφά Κεμάλ διέταξε την φυλάκισή του και έτσι στις 20 Σεπτεμβρίου 1920 ο Προκόπιος, μαζί με τον επίσκοπο των Αρμενίων και πάνω από 200 μουσουλμάνους προύχοντες της περιοχής, φυλακίστηκε με την κατηγορία ότι είχε δήθεν υποστηρίξει το αντικεμαλικό κίνημα του Μεχμέτ Ντελημπάς στο Ικόνιο. Ο Προκόπιος ακολούθως εξορίστηκε στο Ερζερούμ από τον Οκτώβριο του 1920 έως τον Μάιο του 1922. Μετά από πολλές έντονες ψυχικές και σωματικές ταλαιπωρίες στις οποίες είχε υποβληθεί, παρέδωσε την ψυχή του απομονωμένος στη Μονή Τιμίου Προδρόμου στο Ζιντζίντερε (Φλαβιανά) κοντά στην Καισάρεια, στις 20 Απριλίου 1923Οι άγιοι Μικρασιάτες Νεομάρτυρες - άρθρο της Ένωσης Μικρασιατών Φοιτητών.

Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών οι χριστιανοί ορθόδοξοι του Ικονίου εγκαταστάθηκαν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας. Επίσης δύο οικισμοί που δημιουργήθηκαν από τους Κονιαλήδες πρόσφυγες έλαβαν το όνομά τους από την πόλη του Ικονίου: το Νέο Ικόνιο Περάματος Αττικής και το Νέο Ικόνιο Καρδίτσας.

 Επισκοπικός κατάλογος 
δεξιά|μικρογραφία|Άγιος Κορνούτος (Coronatus), επίσκοπος Ικονίου, από το Μηνολόγιο του Βασιλείου Β΄
μικρογραφία|Άγιος Αμφιλόχιος, επίσκοπος Ικονίου
+  Όνομα  Έτη  Σημειώσεις Σωσίπατρος   άγιος Τερέντιος   Κορνούτος  ~ 250  μάρτυρας Κέλσος   Νικομάς   Πέτρος   Ευλάλιος   Φαυστίνος  ~ 372  Αμφιλόχιος  ~ 375  άγιος Βαλεριάνος   Αμφιλόχιος  ~ 381The Canons of the First Four General Councils of Nicaea, Constantinople, Ephesus and Chalcedon: With Notes (Clarendon Press, 1892) p.104  Ονησίφορος  ~ 451  άγιος, συμμετείχε στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο Παλλάδιος   Θεόδουλος  ~ 535  Παύλος   Ηλίας   Λέων  ~ 787Πατριάρχου Γερμανού, Ευρισκόμενα πάντα, σελ. 200  Θεοφύλακτος   Θεόφιλος   Λογγίνος  9ος-10ος αιώνας  Βασίλειος  ~ 997  Ιωάννης Β΄  ~ 1027  Ευστάθιος  ~ 1082  Νικήτας   Ιωάννης Γ΄  πριν το 1160 – μετά το 1177  Νικόλαος  ~ 1191  Θεόδωρος Β΄   Ιωάννης  ~ 1294  Αμφιλόχιος  ; – 1488  Χαρίτων  ~ 1541  Λεόντιος  ; – 1625  καθαιρέθηκε Αθανάσιος  1 Οκτωβρίου 1625 – 1630 †  Αβέρκιος  Οκτώβριος 1630 – ;  Παρθένιος  ; – 1638  από τον Δεκέμβριο 1639 Βάρνης Λαυρέντιος  30 Αυγούστου 1638 – ;  από Σηλυβρίας Παρθένιος  ~ 1639  Κλήμης  ; – Σεπτέμβριος 1655  καθαιρέθηκε Σίλβεστρος  15 Σεπτεμβρίου 1655 – ;  Μητροπολίτης Ικονίου και Πισιδίας, κατόπιν συνένωσης με Μητρόπολη Πισιδίας Κλήμης  ; – 1667  κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Άνθιμος  ~ 1706  Σίλβεστρος  ~ 1721  Ιωακείμ  ~ Σεπτέμβριος 1748  Διονύσιος  προ του Ιουλίου 1763  – μετά τον Σεπτέμβριο 1763  Ραφαήλ  Ιούλιος 1780 – Σεπτέμβριος 1803  κατόπιν Λαρίσης Κύριλλος  μετά τον Φεβρουάριο 1804 – Δεκέμβριος 1810  κατόπιν Αδριανουπόλεως, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Νεόφυτος  Δεκέμβριος 1810 – 1825 †  Άνθιμος  Οκτώβριος 1825 – Σεπτέμβριος 1835  κατόπιν Λαρίσης, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Σαμουήλ  Σεπτέμβριος 1835 – 8 Ιανουαρίου 1840  πρώην Πισιδίας Ιωακείμ  Ιανουάριος 1840 – Ιούνιος 1846  από Βοδενών, παραιτήθηκε Μελέτιος  Ιούνιος 1846 – 1849 †  από Δημητριάδος Νεόφυτος  Μαΐου 1849 – Ιανουάριος 1865 †  από Ελασσώνος Σωφρόνιος (Χρηστίδης)  11 Ιανουαρίου 1865 – 1 Μαΐου 1873  κατόπιν Διδυμοτείχου Αγαθάγγελος  1 Μαΐου 1873 – 17 Ιουλίου 1885 †  από Μηθύμνης Δωρόθεος (Χρηστίδης)  26 Αυγούστου 1885 – 22 Ιουλίου 1887  από Κορυτσάς, κατόπιν Βελεγράδων Αμβρόσιος (Χρηστίδης)  22 Ιουλίου 1887 – 20 Μαρτίου 1889 †  από Χίου Αθανάσιος (Ηλιάδης)  23 Μαρτίου 1889 – 10 Ιουνίου 1911 †   Προκόπιος (Λαζαρίδης)  16 Ιουνίου 1911 – 12 Μαρτίου 1923 †  από Φιλαδελφείας, συνελήφθη από τους Τούρκους το 1922, πέθανε στη φυλακή (άγιος) Ιάκωβος (Στεφανίδης)  7 Ιουλίου 1950 – 16 Απριλίου 1965 †   Θεόληπτος (Φενερλής) 10 Σεπτεμβρίου 2000 – σήμερα 

Εικόνες

Παραπομπές

 Πηγές 








Κατηγορία:Λυκαονία
Κατηγορία:Πρώην Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως

Κατηγορία:Ικόνιο