Οφρύς η κίτρινη

Η Οφρύς η κίτρινη (επιστ. ονομ. Ophrys lutea), με κοινή ονομασία Κίτρινη ορχιδέα ή Μελισσάκι ανήκει στην οικογένεια Ορχεοειδή (Orchidaceae) στην οποία ανήκουν οι γνωστές μας ορχιδέες, οι οποίες με μεγάλο αριθμό ειδών, ίσως 20000, παρουσιάζουν ευρύτατη εξάπλωση στις εύκρατες και θερμές περιοχές της γης, και κατά κύριο λόγο στα δάση των τροπικών χωρών. Το άνθος στις ορχιδέες αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της οικογένειας αφού ένα από τα τρία πέταλα είναι μεγαλύτερο και διαφορετικό από τα υπόλοιπα και εκτείνεται εμπρός σχηματίζοντας αυτό που ονομάζεται χείλος, το οποίο πολλές φορές παρουσιάζει διάφορα σχέδια για να προσελκύει τα έντομα. Στην Ελλάδα οι αυτοφυείς (άγριες) ορχιδέες αριθμούν περίπου 200 είδη. Στο γένος Ophrys, τα άνθη μιμούνται θηλυκές αγριομέλισσες τόσο οπτικά όσο και οσφρητικά με αποτέλεσμα τα αρσενικά έντομα να παραπλανώνται και προσπαθώντας να έρθουν σε σεξουαλική επαφή μαζί τους, τα γυρεομάγματα να προσκολώνται επάνω τους και να μεταφέρονται έτσι σ’ άλλα άνθη. 

 Γεωγραφική κατανομή 
Είδος με στενομεσογειακή κατανομή που απαντά σ’ όλη την Ελλάδα.

 Οικολογία 
Απαντά σε φρυγανότοπους, θαμνώνες (μακί), αραιά δάση κωνοφόρων, εγκαταλελειμμένους ελαιώνες και παραθαλάσσιες αμμοθίνες. Προτιμά ασβεστολιθικά εδάφη (αλκαλικά). Εξαπλώνεται από το επίπεδο της θάλασσας έως και τα 1.000 - 1.200 μέτρα.

 Περιγραφή Φυτού 
Το χείλος είναι τρίλοβο, με τους πλάγιους λοβούς, κίτρινους και ελαφρά τριχωτούς, ενώ ο μεσαίος μεγαλύτερος λοβός καλύπτεται από ένα έντονο, καφεκόκκινο γράφημα που μοιάζει με ουρά χελιδονιού. Ανθίζει από Φεβρουάριο έως Απρίλιο. 

 Υποείδη 
Στην Ελλάδα απαντούν τρία υποείδη: Ophrys lutea subsp. galilaea, Ophrys lutea subsp. lutea, Ophrys lutea subsp. melena.

 Προστασία 
Όπως όλες οι άγριες ορχιδέες στην Ελλάδα, η Ophrys lutea προστατεύεται από τη νομοθεσία (Προεδρικό Διάταγμα 67/1981). Απαγορεύεται η συλλογή, η εκρίζωση ή η καταστροφή της.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
Πέτρου Ν., Πέτρου Μ. & Γιαννακούλας Μ. 2009, Ορχιδέες της Ελλάδας, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης.

Φυτολογία, 2006, Εκδοτική Αθηνών

Lafranchis T. & Sfikas G. 2001, Flowers of Greece (Vol. IΙ)

Pignatti S. 1982, Flora d’ Italia (Vol. IΙI). Vol. 1–3. Bologna: Edagricole

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
http://euromed.luomus.fi/euromed_map.php?taxon=506431&size=medium

http://www.greekorchidsociety.org/greekorchids/g/ophrys 

https://savvastryfonosplants.com/ophrys-lutea-subsp-galilaea/

Κατηγορία:Ελληνική χλωρίδα
Κατηγορία:Ορχεοειδή