Ναός Αγίου Ιωάννη Θεολόγου (Πλάκα)

Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου είναι βυζαντινός ναός στην Πλάκα της Αθήνας. Ο ναός χρονολογείται στις αρχές του 12ου αιώνα και είναι ένας από τους λίγους βυζαντινούς ναούς της Αθήνας που διασώζεται χωρίς ιδιαίτερες μεταγενέστερες προσθήκες. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες που έχουν χρονολογηθεί στις αρχές του 13ου αιώνα. Αρχιτεκτονικά ανήκει στους σταυροειδής εγγεγραμμένους ναούς με δύο κίονες. Ο τρούλος του είναι αθηναϊκού τύπου.

 Ιστορικά στοιχεία 
Ο ναός δεν αναφέρεται στα ιστορικά αρχεία. Είναι πιθανόν να ήταν μετόχι της Μονής Αγίου Ιωάννη Θεολόγου στην Πάτμο. Στην οροφή του ναού βρέθηκε νόμισμα του Αλέξιου Κομνηνού.Ο ναός τη δεκαετία του 1960 ήταν σε κακή κατάσταση και to 1975 έγιναν εργασίες στερέωσης, αποκατάστασης της οροφής με ανακεράμωση, ανοίχθηκαν τα παράθυρα του τρούλου μέχρι την αρχική τους βάση και τοποθετήθηκαν φεγγίτες. 

 Περιγραφή 
Ο ναός είναι κτισμένος με το πλινθοπερίκτιστο σύστημα, με χρήση λευκών λίθων και πλίνθων. Στο κατώτερο τμήμα της βόρειας πλευράς έχουν χρησιμοποιηθεί μεγαλύτεροι λίθοι. Στη νότια πλευρά και στη δεξιά αψίδα του ιερού η τοιχοποιία είναι από αργολιθοδομή, πιθανόν μετά από εργασίες αποκατάστασης. Στο παρελθόν στη βόρεια πλευρά βρισκόταν είσοδος η οποία αργότερα έγινε παράθυρο. Πάνω από τα ανοίγματα στη βόρεια και δυτική πλευρά βρίσκονται προβάλλοντα πλίνθινα τόξα με αετώματα. Ο ναός ανήκει στους δικίονους σταυροειδείς εγγεγραμμένους ναούς, στους οποίους ο τρούλος υποστηρίζεται από δύο κίονες και δύο πεσσούς. Ο τρούλος είναι αθηναϊκού τύπου, οκτάγωνος, με λευκούς μαρμάρινους ημικίονες στις ακμές. Τα κιονόκρανα του ναού είναι ρωμαϊκά κορινθιακού ρυθμού σε δεύτερη χρήση. Το ξύλινο τέμπλο και το δάπεδο είναι νεότερης εποχής. Στα ανατολικά έχει τρεις ημιεξαγωνικές αψίδες.

Kατά τη διάρκεια εργασιών στον ναό το 1975 αποκαλύφθηκαν τοιχογραφίες των αρχών του 13ού αιώνα, σε επαρχιακό στυλ της αθηναϊκής σχολής. Είναι από τις λίγες τοιχογραφίες εκείνης της περιόδου που σώζονται στην Αθήνα. Στον τρούλο βρίσκεται ο Παντοκράτορας, στην αψίδα του ιερού η ένθρονη Παναγία με το Θείο Βρέφος, στην καμάρα του ιερού η Ανάληψη του Ιησού, στη βόρεια πλευρά του ιερού διακρίνεται έφιππος άγιος, πιθανόν ο Άγιος Γεώργιος και στο νότιο τοίχο ο Άγιος Βασίλειος. Ανάμεσα στα παράθυρα διακρίνονται αμυδρά δύο προφήτες, στο βόρειο τοίχου του νάρθηκα ολόσωμος άγιος με τη μορφή διακόνου που κρατεί κιβώτιο και θυμιατήρι. Στην πρόθεση απεικονίζονται στρατιωτικοί άγιοι και μάρτυρες και οι ισαπόστολοι Κωνσταντίνος και Ελένη. Οι τοιχογραφίες παρουσιάζουν ομοιότητες με αυτές σε ναούς του 13ου αιώνα στον Ωρωπό, το Κρανίδι και την Εύβοια. Στο νότιο τμήμα του ναού βρέθηκαν έξι στρώματα τοιχογραφιών.

Ο ναός σήμερα είναι παρεκκλήσι της ενορίας του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ιωαννης Θεολογος
Κατηγορία:Πλάκα
Πλακα