Ιερά Μητρόπολις Φιλαδελφείας

Η Ιερά Μητρόπολις Φιλαδελφείας είναι μια επισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία ιστορικά ήταν ενεργή από το 325 έως το 1922 με έδρα την Φιλαδέλφεια. 

Από το 1990, τον τίτλο του Μητροπολίτη Φιλαδελφείας, Υπερτίμου και Εξάρχου Λυδίας και Προέδρου Βενετίας φέρει ο Μητροπολίτης Μελίτων (Καράς).

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Φιλαδέλφεια ιδρύθηκε γύρω στο 140 π.Χ. από τον Βασιλιά Άτταλο Β΄ τον Φιλάδελφο. Το 325, η επισκοπή Φιλαδελφείας τέθηκε υπό τη δικαιοδοσία της επισκοπής Σάρδεων. Γύρω στο 1190 η επισκοπή έγινε Μητρόπολη. Η Φιλαδέλφεια ήταν η τελευταία βυζαντινή πόλη της Μικράς Ασίας που έπεσε το 1390, αφού περικυκλώθηκε εντελώς από οθωμανικές κτήσεις ήδη από το 1310. Το 1402 η πόλη αλώθηκε από τον Ταμερλάνο.

Τον Ιούλιο του 1577 η έδρα της μεταφέρθηκε στην Βενετία, με δικαιοδοσία τους Ορθόδοξους στην Ιταλία και την Ευρώπη, πράγμα που επιβεβαιώθηκε το 1644 και το 1651 με αποφάσεις της Πατριαρχικής Συνόδου. Τον Ιούνιο του 1712, ο Μητροπολίτης Φιλαδελφείας Μελέτιος (1685-1712) ασπάστηκε τον Καθολικισμό και η Μητρόπολη χήρευσε. Ωστόσο, ο Ορθόδοξος πληθυσμός στην Βενετία ήθελε δικό του ιεράρχη και τον εξέλεξε ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεση του Πατριαρχείου στα 1762, 1768 και 1772. Το 1780 το Πατριαρχείο αναγνώρισε τη μετεγκατάσταση του Μητροπολίτη Κερκύρας Σωφρονίου στην Βενετία, αλλά μετά το θάνατό του το 1790 δεν εξέλεξε νέο ιεράρχη.

Όσο η έδρα του Φιλαδελφείας βρισκόταν στην Βενετία, η επισκοπή της Μικράς Ασίας είτε αποτελούσε τμήμα της Μητρόπολης Εφέσου, είτε ήταν Εξαρχία, άμεσα υπαγόμενη στον Πατριάρχη. Έτσι, το 1636 υπαγόταν στην Μητρόπολη Εφέσου, έγινε για λίγο Εξαρχία, και το 1642/44 προσαρτήθηκε επισήμως ξανά στην Έφεσο. Το 1717 αναφέρεται ως χηρεύουσα, μέχρι το 1725 πάντως είχε πληρωθεί ξανά.

Η Μητρόπολη συνόρευε βόρεια με τις Μητροπόλεις Κυζίκου και Αγκύρας, ανατολικά με τις Μητροπόλεις Ικονίου και Πισιδίας, νότια με τις Μητροπόλεις Πισιδίας, Ηλιουπόλεως και Σάρδεων, και δυτικά με τις Μητροπόλεις Ηλιουπόλεως και Εφέσου. Κύριες πόλεις της Μητρόπολης ήταν οι Ιρκανίς (Salihli), Τάβαλα (Eşme), Καλόης (Kula), Γόρδεις (Gördes), Ακμονία (Demircan), Συναός (Simav), Τημενοθύραι (Uşak), Ακροϊνόν (Afyonkarahisar), Λαοδίκεια (Denizli).

Μετά την ήττα της Ελλάδας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο και την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1922, δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξο ποίμνιο στο έδαφος της Μητρόπολης.

 Επισκοπικός κατάλογος 
+  Όνομα  Έτη  Σημειώσεις Ευστάθιος  ~ 518  Λύκαστος  ~ 787Πατριάρχου Γερμανού, Ευρισκόμενα πάντα, σελ. 208  Ιωαννίκιος  ~ 1256  Θεόληπτος  πριν το 1283 – μετά τον Ιούνιο 1294  Μακάριος Χρυσοκέφαλος  1336 – 1382  Θεοφάνης  ~ 1467  Γαβριήλ (Σεβήρος)  1577 – 1616  Θεοφάνης (Ξενάκης)  1617 – 1632  Νικόδημος (Μεταξάς)  1632 – 1636  Αθανάσιος (Βαλεριανός)  1636 – 10 Απριλίου 1656 †  από Κυθήρων Μελέτιος (Χορτάκης ή Χορτάτσης)  1657 – 1677  Μεθόδιος (Μορώνης)  1677 – 1679  Γεράσιμος (Βλάχος)  1679 – 1685  Μελέτιος (Τυπάλδος)  1685 – Ιούνιος 1712  ασπάστηκε τον Καθολικισμό και καθαιρέθηκε Γρηγόριος (Φατσέας)  1762 – 1768  Νικηφόρος (Μόρμορης)  1768 – 1772  Νικηφόρος (Θεοτόκης)  1772 – 1775  Σωφρόνιος Κουτούβαλης  1782 – 1790  από Κεφαλληνίας Γεράσιμος (Ζυγούρας)  1790 – ;  Λευκαδίτης, ως εψηφισμένος Ιάκωβος  9 Ιουλίου 1765 – 17 Σεπτεμβρίου 1805  παραλλήλως με τον διαμένοντα στη Βενετία, παραιτήθηκε Δωρόθεος Πρώιος  Δεκέμβριος 1805 – Ιούνιος 1813  κατόπιν Αδριανουπόλεως Γαβριήλ  Ιούνιος 1813 – Σεπτέμβριος 1824  από Αγχιάλου, επαύθη Πανάρετος (Κωνσταντίνου)  Σεπτέμβριος 1824 – Φεβρουάριος 1838  κατόπιν Τυρνόβου Δανιήλ  Φεβρουάριος 1838 – Μάρτιος 1845  από Μαρωνείας, κατόπιν Νύσσης Σωφρόνιος (Σωτηράκης)  Μάρτιος 1845 – Ιανουάριος 1849  από Άρτης Ιωαννίκιος  Ιανουάριος 1849 – 13 Ιουνίου 1860 †  Μελέτιος  15 Οκτωβρίου 1860 – 25 Σεπτεμβρίου 1869 από Αγκύρας, κατόπιν Σμύρνης Διονύσιος  2 Οκτωβρίου 1869 – 1 Οκτωβρίου 1887  από Παραμυθίας Στέφανος (Σουλίδης)  4 Οκτωβρίου 1887 – 13 Φεβρουαρίου 1896  από Μυτιλήνης, κατόπιν Μηθύμνης Λεόντιος (Ελευθεριάδης)  13 Φεβρουαρίου 1896 – 29 Απριλίου 1899  από Παραμυθίας, κατόπιν Μελενίκου Λεόντιος (Παπαδόπουλος-Χουτουριώτης)  29 Απριλίου 1899 – 10 Οκτωβρίου 1906  από Κολωνείας, κατόπιν Ροδοπόλεως Προκόπιος (Λαζαρίδης)  10 Οκτωβρίου 1906 – 16 Ιουνίου 1911  από Δυρραχίου, κατόπιν Ικονίου Λουκάς (Πετρίδης)  23 Ιουνίου 1911 – 19 Δεκεμβρίου 1912 †  από Βεροίας Χρυσόστομος (Χατζησταύρου)  16 Μαρτίου 1913 – 19 Φεβρουαρίου 1922   από Τράλλεων, κατόπιν Εφέσου Ευγένιος (Βακάλης ή Θεολόγου)  19 Φεβρουαρίου 1922 – 20 Μαρτίου 1924  από Αμασείας, κατόπιν Κυδωνιών Φώτιος (Μανιάτης)  20 Μαρτίου 1924 – 17 Ιανουαρίου 1925  από Ειρηνουπόλεως, κατόπιν Δέρκων Κύριλλος (Μουμτζής)  20 Ιανουαρίου 1925 – 1 Απριλίου 1925 †  από Μυτιλήνης Μάξιμος (Βαπορτζής)  9 Μαρτίου 1930 – 28 Ιουνίου 1932  κατόπιν Χαλκηδόνος, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Αιμιλιανός (Παπαδημητρίου)  3 Σεπτεμβρίου 1936 – 6 Δεκεμβρίου 1946 †  από Μιλήτου Αθηναγόρας (Καββάδας)  7 Ιουνίου 1949 – 12 Απριλίου 1951  από Βοστώνης, κατόπιν Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Ιάκωβος (Τζαναβάρης)  8 Αυγούστου 1954 – 12 Αυγούστου 1969  κατόπιν Γερμανίας Βαρθολομαίος (Αρχοντώνης)  25 Δεκεμβρίου 1973 – 9 Ιανουαρίου 1990  κατόπιν Χαλκηδόνος, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Μελίτων (Καράς)  28 Οκτωβρίου 1990 – σήμερα  

 Παραπομπές 

 Πηγές 






Φιλαδελφειας
*
Κατηγορία:Φιλαδέλφεια (Μικρά Ασία)