Κατάλογος κυβερνητών της Αμερικανικής Σαμόα

Αυτός είναι ένας κατάλογος κυβερνητών, κ.λπ. του τμήματος των νησιών της Σαμόα (που τώρα αποτελείται από την Αμερικανική Σαμόα ) υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1900.

Από το 1900 έως το 1978 κυβερνήτες διορίστηκαν από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών . Από τότε έχουν εκλεγεί για τετραετή θητεία από τους λαούς της Αμερικανικής Σαμόα.

 Ιστορία 
Όταν το υπουργείο Εσωτερικών έστειλε τέσσερις κυβερνήτες σε μια περίοδο τριών ετών, οι ντόπιοι Σαμοανοί άρχισαν να υποστηρίζουν την επιλογή των δικών τους κυβερνητών. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, ένας κυβερνήτης του Ναυτικού, καθώς και ένας κυβερνήτης Εσωτερικών, είχαν εκφράσει τις πεποιθήσεις τους ότι ο αρχηγός του Ύπατου ρήτορα Τουιασοσόπο (Tuiasosopo) θα ήταν ο κατάλληλος κυβερνήτης. Το 1956 ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ διόρισε τον Πίτερ Ταλί Κόλμαν ως Κυβερνήτη της Αμερικανικής Σαμόα, το πρώτο πρόσωπο με σαμοανή καταγωγή που διορίστηκε στη θέση. Ο Κόλμαν, μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος, ήταν αξιωματικός του Στρατού των ΗΠΑ με πτυχίο νομικής από το Πανεπιστήμιο της Τζωρτζτάουν. Μετά τον προεδρικό του διορισμό, οι κάτοικοι της περιοχής γνώριζαν ολοένα και περισσότερο ότι οι Σαμοανοί μπορούν να είναι εξίσου σωστοί κυβερνήτες όπως η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία μέχρι τώρα είχε διορίσει κυβερνήτες στα νησιά. Σύντομα, τοπικοί νομοθέτες όπως ο κυβερνήτης Όουεν Άσπιναλ και ο Χ. Ρεξ Λι ευνόησαν την ιδέα των ντόπιων να εκλεγούν κυβερνήτες. Από την άλλη πλευρά ήταν ο κυβερνήτης Τζον Μ. Χέιντον ο οποίος αντιτάχθηκε ανοιχτά στην ιδέα. Ένας διοικητικός δικαστής επέκρινε τον Χέιντον και έπειτα από ακρόαση στο Πάγκο Πάγκο, το υπουργείο Εσωτερικών άρχισε να τηρεί αποστάσεις από τις θέσεις του Χέιντον και σύντομα τον αντικατέστησε με νέο κυβερνήτη. Η έννοια ενός εκλεγμένου κυβερνήτη προτάθηκε με το νομοσχέδιο της Γερουσίας αρ. 20 και συστάθηκε μια Κυβερνητική Επιτροπή για να εξεταστούν τρόποι για την εφαρμογή της έννοιας της εκλογής διοικητών. Sunia, Fofō I. F. (1998). The Story of the Legislature of American Samoa: In Commemoration of the Golden Jubilee 1948-1998. Pago Pago, AS: Legislature of American Samoa. Pages 236-237. .

Σε ένα άρθρο του 1977 στους New York Times, περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησε η αντίθεση σε έναν διορισμένο κυβερνήτη με το διορισμό του Ερλ Μπ. Ρουθ. Μέσα σε δεκαοκτώ μήνες, το Κογκρέσο από τη Βόρεια Καρολίνα είχε απομακρύνει πολλούς σαμοανούς σε διοικητικές θέσεις, οι οποίοι διορίστηκαν από τον πρώην Ρεπουμπλικανό Κυβερνήτη Τζον Μορς Χέιντον . Ο κυβερνήτης Ρουθ ανακλήθηκε σύντομα στην Ουάσιγκτον, DC και αργότερα αναφέρθηκε ότι χαρακτήρισε τους Σαμοανούς «τεμπέληδες, κλέφτες και ψεύτες». Αφού απέρριψαν την πρόταση για εκλογή του κυβερνήτη τους σε τρία δημοψηφίσματα, οι Αμερικανοί Σαμοανοί  σε δημοψήφισμα του 1976 ενέκριναν συντριπτικά το μέτρο με το οποίο τους επέτρεψε να εκλέξουν αυτόν τον αξιωματούχο. Ο πρώτος εκλεγμένος από το λαό κυβερνήτης ήταν ο Ρεπουμπλικανός Πίτερ Ταλί Κόλμαν την ίδια χρονιά. “GOVERNOR IS ELECTED IN AMERICAN SAMOA: Peter Coleman Is the First to Be Picked by Ballot - Leaders Were Named By U.S. for 77 Years.” New York Times (Nov. 24, 1977). Page 38.

Ο Ρεπουμπλικανός Τέο Τζ. Φουαβάι ήταν ένας από τους πρώτους υποστηρικτές του κινήματος εκλογής κυβερνητών στην Αμερικανική Σαμόα, σε αντίθεση με το διορισμό κυβερνητών από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση . Ο Φουαβάι χρηματοδότησε ένα ψήφισμα που πρότεινε το υπουργείο Εσωτερικών ώστε να επιτραπούν οι εκλογές. Sunia, Fofō I. F. (1998). The Story of the Legislature of American Samoa: In Commemoration of the Golden Jubilee 1948-1998. Pago Pago, AS: Legislature of American Samoa. Page 271. .

Διορισμένοι κυβερνήτες (1900–1978)

Ναυτικοί διοικητές (1900–1951)
 Θητεία  Πορτρέτο  Κάτοχος  Σημειώσεις17 Φεβρουαρίου 1900 – 27 Νοεμβρίου 190175pxΜπέντζαμιν Φράνκλιν Τίλεϊ , Διοικητής (Commandant)27 Νοεμβρίου 1901 – 16 Δεκεμβρίου 190275pxΓιούριελ Σέμπρι, Διοικητής (Commandant)16 Δεκεμβρίου 1902 – 5 Μαΐου 190375pxΧένρι Μίνετ, υπηρεσιακός Διοικητής5 Μαΐου 1903 – 30 Ιανουαρίου 190575pxΈντμουντ Μπέρντσλι Άντεργουντ, Διοικητής/Κυβερνήτης30 Ιανουαρίου 1905 – 21 Μαΐου 190875pxΤσαρλς Μπρέιναρντ Τέιλορ Μουρ, Κυβερνήτης21 Μαΐου 1908 – 10 Νοεμβρίου 191075pxΤζον Φρέντερικ Πάρκερ, Κυβερνήτης10 Νοεμβρίου 1910 – 14 Μαρτίου 191375pxΓουίλιαμ Μάικλ Κρόουζ, Κυβερνήτης14 Μαρτίου – 14 Ιουλίου 191375pxΝέιθαν Ποστ, υπηρεσιακός ΚυβερνήτηςΠρώτη θητεία14 Ιουλίου 1913 – 2 Οκτωβρίου 191475pxΚλαρκ Ντάνιελ Στερνς, Κυβερνήτης2 Οκτωβρίου 1914 – 6 Δεκεμβρίου 191475pxΝέιθαν Ποστ, υπηρεσιακός Κυβερνήτης Δεύτερη θητεία 6 Δεκεμβρίου 1914 – 1 Μαρτίου 191575pxΤσαρλς Άρμιτζο Γούντραφ, υπηρεσιακός Κυβερνήτης1 Μαρτίου 1915 – 10 Ιουνίου 191975pxΤζον Μάρτιν Πόγιερ, Κυβερνήτης 10 Ιουνίου 1919 – 3 Νοεμβρίου 192075pxΓουόρεν Τερχιούν, Κυβερνήτης  Αυτοκτόνησε11 Νοεμβρίου 1920 – 1 Μαρτίου 192275pxΓουόλντο Α. Έβανς , Κυβερνήτης1 Μαρτίου 1922 – 4 Σεπτεμβρίου 192375pxΈντουιν Τέιλορ Πόλοκ, Κυβερνήτης4 Σεπτεμβρίου 1923 – 17 Μαρτίου 192575pxΈντουαρντ Στάνλεϊ Κέλογκ, Κυβερνήτης17 Μαρτίου 1925 – 9 Σεπτεμβρίου 192775pxΧένρι Φράνσις Μπράιαν, Κυβερνήτης9 Σεπτεμβρίου 1927 – 2 Αυγούστου 192975pxΣτίβεν Βίκτορ Γκράχαμ, Κυβερνήτης2 Αυγούστου 1929 – 24 Μαρτίου 193175pxΓκέιτγουντ Λίνκολν, Κυβερνήτης Πρώτη θητεία24 Μαρτίου – 22 Απριλίου 193175pxΤζέιμς Σάδερλαντ Σπορ, υπηρεσιακός Κυβερνήτης22 Απριλίου – 17 Ιουλίου 193175pxΆρθουρ Έμερσον, υπηρεσιακός Κυβερνήτης17 Ιουλίου 1931 – 12 Μαΐου 193275pxΓκέιτγουντ Λίνκολν, Κυβερνήτης Δεύτερη θητεία12 Μαΐου 1932 – 10 Απριλίου 193475pxΤζορτζ Λάντενμπεργκερ, Κυβερνήτης 10–17 Απριλίου 193475pxΤόμας Κ. Λάτιμορ, υπηρεσιακός Κυβερνήτης17 Απριλίου 1934 – 15 Ιανουαρίου 193675pxΌτο Ντάουλινγκ, Κυβερνήτης15-20 Ιανουαρίου 193675pxΤόμας Μπέντζαμιν Φιτσπάτρικ, υπηρεσιακός Κυβερνήτης20 Ιανουαρίου 1936 – 3 Ιουνίου 193875pxΜακΓκιλιβρέι Μιλν, Κυβερνήτης26 Ιουνίου 1938 – 30 Ιουλίου 194075pxΈντουαρντ Χάνσον, Κυβερνήτης30 Ιουλίου – 8 Αυγούστου 194075pxΤζέσε Γουόλας, υπηρεσιακός Κυβερνήτης8 Αυγούστου 1940 – 5 Ιουνίου 194275pxΛόρενς Γουάιλντ, Κυβερνήτης5 Ιουνίου 1942 – 8 Φεβρουαρίου 194475pxΤζον Γκάουλντ Μόγιερ , Κυβερνήτης8 Φεβρουαρίου 1944 – 27 Ιανουαρίου 194575pxΌλεν Χομπς, Κυβερνήτης27 Ιανουαρίου – 3 Σεπτεμβρίου 194575pxΡαλφ Χάνγκερφορντ, Κυβερνήτης3-10 Σεπτεμβρίου 194575pxΣάμιουελ Κάναν, υπηρεσιακός Κυβερνήτης10 Σεπτεμβρίου 1945 – 22 Απριλίου 194775pxΧάρολντ Χάουζερ, Κυβερνήτης22 Απριλίου 1947 – 15 Ιουνίου 194975pxΒέρνον Χιούμπερ, Κυβερνήτης7 Ιουλίου 1949 – 23 Φεβρουαρίου 195175pxΤόμας Ντάρντεν, Κυβερνήτης

Πολιτικοί διοικητές (1951–1978)
Κυβερνήτης  Από Έως Κόμμα 100px  Φελπς Φελπς 23 Φεβρουαρίου 1951 20 Ιουνίου 1952 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Τζον Κ. Έλιοτ 16 Ιουλίου 1952 23 Νοεμβρίου 1952 Δημοκρατικό Κόμμα 100px  Τζέιμς Άρθουρ Γιούινγκ 28 Νοεμβρίου 1952 4 Μαρτίου 1953 Δημοκρατικό Κόμμα 100px  Λόρενς Μ. Τζαντ 4 Μαρτίου 1953 5 Αυγούστου 1953 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Ρίτσαρντ Μπάρετ Λόου 5 Αυγούστου 1953 15 Οκτωβρίου 1956 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Πίτερ Ταλί Κόλμαν 13 Οκτωβρίου 1956 24 Μαΐου 1961 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Χ. Ρεξ Λι 24 Μαΐου 1961 31 Ιουλίου 1967 Δημοκρατικό Κόμμα 100px  Όουεν Άσπιναλ 1 Αυγούστου 1967 31 Ιουλίου 1969 Δημοκρατικό Κόμμα 100px  Τζον Μορς Χέιντον 1 Αυγούστου 1969 14 Οκτωβρίου 1974 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Φρανκ Μόκλερ    14 Οκτωβρίου 1974 6 Φεβρουαρίου 1975 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Ερλ Μπ. Ρουθ 6 Φεβρουαρίου 1975 30 Σεπτεμβρίου 1976 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Φρανκ Μπάρνετ 1 Οκτωβρίου 1976 27 Μαΐου 1977 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 100px  Χ. Ρεξ Λι 28 Μαΐου 1977 3 Ιανουαρίου 1978 Δημοκρατικό Κόμμα

Εκλεγμένοι κυβερνήτες (1978–σήμερα)
Κυβερνήτης  ΑπόΈωςΠολιτικό κόμμα Έτος εκλογής Αντικυβερνήτης 51 100px Πίτερ Ταλί Κόλμαν 3 Ιανουαρίου 1978–3 Ιανουαρίου 1985 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 19771980 Τουφέλε Λιαματούα 52 100px  Α. Π. Λουτάλι 3 Ιανουαρίου 1985–2 Ιανουαρίου 1989 Δημοκρατικό Κόμμα 1984 Ένι Φαλεομαβαέγκα 53 100px Πίτερ Ταλί Κόλμαν 2 Ιανουαρίου 1989–3 Ιανουαρίου 1993 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 1988 Γκαλεάι Πένι Πουμέλε   Γκαϊόι Τουφέλε Γκαλεάι 54 100px Α. Π. Λουτάλι 3 Ιανουαρίου 1993–3 Ιανουαρίου 1997 Δημοκρατικό Κόμμα 1992 Ταουέζε Σούνια 55 100px Ταουέζε Σούνια 3 Ιανουαρίου 1997–26 Μαρτίου 2003 Δημοκρατικό Κόμμα 1996 2000 Τογκιόλα Τουλαφόνο – 100px  Τογκιόλα Τουλαφόνο 26 Μαρτίου 2003–7 Απριλίου 2003 Δημοκρατικό Κόμμα 20042008Κενή θέση 56 7 Απριλίου 2003–3 Ιανουαρίου 2013  Φαόα Αϊτοφέλε Σούνια 57 100px Λόλο Ματαλάζι Μολίγκα3 Ιανουαρίου 2013–3 Ιανουαρίου 2021 Ανεξάρτητος 20122016 Λεμάνου Πελέτι Μάουγκα Δημοκρατικό Κόμμα 58 100px  Λεμάνου Πελέτι Μάουγκα 3 Ιανουαρίου 2021– Σήμερα Δημοκρατικό Κόμμα 2020 Ελεασάλο Άλε 59 133x133pxΠούλα Νικολάο Πούλα3 Ιανουαρίου 2025 - σήμεραΡεπουμπλικανικό Κόμμα2024Πούλου Άε Άε, τζούνιορ

 Παραπομπές 


Κυβερνητ