Άμπε Λένστρα

Ο Άμπε Μίντερτς Λένστρα (Abe Minderts Lenstra, 27 Νοεμβρίου 1920 – 2 Σεπτεμβρίου 1985) ήταν Ολλανδός ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως επιθετικός. Θεωρείται ως ένας από τους κορυφαίους παίκτες στην ιστορία του αθλήματος της χώρας του και είναι τρίτος σκόρερ των πρωταθλημάτων όλων των εποχών στον κόσμο με τουλάχιστον 683 τέρματα και στους δέκα μεγαλύτερους σκόρερ σε επίσημους αγώνες στην ιστορία.

 Βιογραφία 

Πρώτα χρόνια 
Ο Άμπε ήταν το μεσαίο παιδί μίας οικογένειας με τρία παιδιά. Ο πατέρας ήταν εργάτης αποθήκης και η οικογένεια ζούσε σε φτωχική γειτονιά του Χερενφέιν. Ο μεγαλύτερος αδερφός του ασχολήθηκε και αυτός με το ποδόσφαιρο. Ο Άμπε, εκτός από καλός ποδοσφαιριστής, ήταν επίσης ταλαντούχος σκέιτερ και αθλητής στίβου και τένις. Όταν ήταν 12 ετών, έλαβε το τεχνικό δίπλωμα ποδοσφαίρου από τον Βρετανό προπονητή Σιντ Καστλ. Σε ηλικία 17 ετών έλαβε πρόταση να παίξει για την Χάντερσφιλντ στην Αγγλία. Ωστόσο, αυτό δεν το επέτρεψε ο πατέρας του.

Το ταλέντο του έτσι τον οδήγησε να επιλέξει το ποδόσφαιρο με την διεύθυνση της ΣΚ Χερενφέιν να τον ανακαλύπτει και σύντομα αγωνίστηκε στην ομάδα νέων του συλλόγου μαζί με τον αδερφό του. Ως 15χρονος έκανε το ντεμπούτο του στη θέση του αριστερού εσωτερικού επιθετικού την 1η Μαρτίου 1936 μαζί με τον αδερφό του στην δεύτερη ομάδα της Χερενφέιν σημειώνοντας τρία γκολ στη νίκη με 12–1 με αντίπαλο την Αλσίντες Μέπελ. Αγωνιζόμενος στη δεύτερη κατηγορία του πρωταθλήματος ήταν πρώτος σκόρερ την πρώτη χρονιά με 19 γκολ.

Καριέρα σε συλλόγους
Στις 16 Ιουλίου 1936 ο Λένστρα έκανε το ντεμπούτο του με την πρώτη ομάδα με αντίπαλο την Γκορεντάικ σημειώνοντας και ένα γκολ, το πρώτο της ομάδας στο τελικό 2–2. Την σεζόν 1936–37 καθιερώθηκε στη βασική ενδεκάδα και στο τέλος της χρονιάς η Χερενφέιν ανέβηκε στην πρώτη κατηγορία της περιφέρειας του Βόρειου πρωταθλήματος (το πρωτάθλημα διεξάγονταν τότε σε έξι περιφέρειες). Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος δεν έπαιρνε την ενασχόληση με το ποδόσφαιρο στα σοβαρά, ήδη το 1937 αγωνίστηκε με την επίλεκτη ομάδα Βόρειας Ολλανδίας εναντίον της αντίστοιχης της Βόρειας Γερμανίας σημειώνοντας και τα τέσσερα γκολ σε αυτόν τον αγώνα. Ήταν πρωταθλητής εννέα συνεχόμενες φορές και δύο φορές έφτασε μέχρι τον τελικό του εθνικού πρωταθλήματος (1946–47, 1947–48), χωρίς όμως επιτυχία. Ο Λένστρα ήταν πρώτος σκόρερ σε 17 από τις 18 χρονιές που αγωνίστηκε στο σύλλογο και σχεδόν σε κάθε σεζόν στο περιφερικό πρωτάθλημα, ενώ δύο φορές ήταν πρώτος και στο εθνικό, σημειώνοντας 30 τέρματα στην περιφερειακό (και 46 συνολικά, επίδοση ρεκόρ που δεν έχει καταρριφθεί) το 1947 και 28 το 1948. Αγωνίστηκε στον πιο θρυλικό αγώνα του συλλόγου απέναντι στον Άγιαξ στις 7 Μαΐου 1950 μπροστά σε 69.300 θεατές, αριθμός ρεκόρ στην μέχρι τότε ιστορία του ποδοσφαίρου της χώρας. Μισή ώρα πριν από το τέλος, η ομάδα του Άμστερνταμ ήταν μπροστά με 1–5 με τον Λένστρα να έχει σημειώσει το μοναδικό γκολ. Αλλά η Χερενφέιν κατάφερε να το μετατρέψει σε νίκη με 6–5. Ο Λένστρα σημείωσε και δεύτερο γκολ, ενώ παρείχε και τρεις τελικές πάσες (ασίστ) σε τρία άλλα. 

Απολάμβανε μεγάλη δημοτικότητα πολύ πέρα από την πόλη του. Η ομάδα ονομάστηκε επίσης «Αμπεβίν» (Abeveen) τη δεκαετία του 1950. Επιλέχθηκε το 1951 ως ο καλύτερος αθλητής της χώρας, θεσμός που ξεκίνησε εκείνη τη χρονιά, ενώ την επόμενη χρονιά έλαβε ξανά το βραβείο. Ο Λένστρα ήταν επίσης παίκτης και προπονητής για λίγο, στα έτη 1946 και 1947. Υπό την καθοδήγησή του η ομάδα έγινε πρωταθλήτρια της Βόρειας Περιφέρειας για πέμπτη φορά και ήταν δεύτερη στη μάχη για το εθνικό πρωτάθλημα το 1947. Ήταν πολυπόθητος ως ποδοσφαιριστής από πολλούς συλλόγους και υπήρξε ενδιαφέρον κυρίως από τον Άγιαξ, τη Φιορεντίνα και την Ίντερ αλλά ο ίδιος δεν ήθελε να αφήσει την ιδιαίτερη πατρίδα του, ενώ και οι οικονομικές απολαβές του ήταν από τις υψηλότερες στη χώρα.

Στα τέλη του 1954 άρχισε διαπραγματεύσεις για τη μεταγραφή του και έφυγε από την Χερενφέιν με την εισαγωγή του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Ο ίδιος ήταν αντίθετος με τον επαγγελματισμό και εργαζόταν στην τοπική αυτοδιοίκηση της πόλης του. Από την 1η Ιουλίου 1955 έγινε παίκτης της Σπόρτκλουμπ Ένσχεντε, καθώς η ομάδα του τελικά αρνήθηκε να τον πληρώσει ως επαγγελματία θέλοντας να διατηρηθεί ως ερασιτεχνικός σύλλογος. Προκειμένου να πειστεί στην μεταγραφή που θα τον έκανε ημιεπαγγγελματία, του υποσχέθηκαν τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου σε νεοϊδρυθείσα εταιρεία αθλητικών ειδών. Με το σύλλογο έφτασε χωρίς επιτυχία στον τελικό του πρωταθλήματος το 1958 και σημείωσε συνολικά 99 γκολ σε επίσημους αγώνες. Τη σεζόν 1956–57 η ομάδα κατετάγη τρίτη στο πρωτάθλημα, όμως με τον προπονητή Φράντισεκ Φάντρονκ ο Λένστρα είχε σχεδόν μόνιμη διαφωνία από την αρχή για τη θέση που θα έπαιζε (με τον παίκτη να επιμένει στην αριστερή πλευρά της επίθεσης και τον προπονητή τη δεξιά), ενώ θεωρούσε και το αγωνιστικό στυλ υπερβολικά αμυντικό. Η αντιπαράθεση αυτή συνεχίστηκε σε όλα τα χρόνια της παρουσίας του παίκτη στην ομάδα. Στο πρωτάθλημα του 1957–58 η ομάδα του ισοβάθμισε με την ΝΤΟΣ στην βαθμολογία και χρειάστηκε αγώνας κατάταξης για ανάδειξη του πρωταθλητή, ο οποίος έληξε μετά από τρεις παρατάσεις δίνοντας στη ΝΤΟΣ το μοναδικό τίτλο στην ιστορία της.

Τη σεζόν 1959–60 η διαφωνία παίκτη και προπονητή έφτασε στο αποκορύφωμα με τον Φάντρονκ να υποβιβάζει το Λένστρα στη δεύτερη ομάδα. Οι καλές εμφανίσεις του εκεί με έξι γκολ σε πέντε αγώνες και ο κίνδυνος υποβιβασμού της πρώτης ομάδας, ανάγκασαν τον προπονητή να αναθεωρήσει την απόφασή του και να τον επαναφέρει στην πρώτη ομάδα, με το Λένστρα να σημειώνει εννέα γκολ σε ισάριθμους αγώνες. Η ομάδα σώθηκε κατατασσόμενη στην ένατη θέση στο πρωτάθλημα. Όμως, ήταν ήδη 40 χρονών και η συνέχεια της καριέρας του στην Ενσχέντε δεν ήταν εύκολη. 
Το 1960 ο Λένστρα έκανε τη μετάβαση στην αντίπαλο Ενσχεντένσε Μπόις, ομάδα των εργατών της πόλης, που συμμετείχε στη τρίτη κατηγορία του ολλανδικού πρωταθλήματος, πέτυχε την άνοδο στη δεύτερη κατηγορία στην πρώτη του χρονιά και αγωνίστηκε μέχρι το 1963. Από τον Απρίλιο του 1962 ασκούσε άτυπα και το ρόλο του προπονητή. Συνέχισε την καριέρα του αγωνιζόμενος για λίγο περισσότερο από ένα χρόνο με την De Tubanters 1897 Enschede της τέταρτης κατηγορίας μέχρι το 1965. Το 1966 και σε ηλικία 46 ετών επανήλθε στο τοπικό πρωτάθλημα του Τβέντε αγωνιζόμενος με τη ΣΟΣ Χέλντερουμ για επτά αγώνες σημειώνοντας έξι γκολ.

Διεθνής καριέρα

Στην ηλικία των 19 ετών αγωνίστηκε για πρώτη φορά στην Ολλανδική εθνική ομάδα, κάνοντας το ντεμπούτο του στις 31 Μαρτίου 1940 στο Ρότερνταμ σε αγώνα με αντίπαλο το Λουξεμβούργο. Το ολλανδικό ποδόσφαιρο ήταν ακόμα σε χαμηλό επίπεδο και η εθνική έχασε με 5–4, με το Λένστρα να σημειώνει ένα γκολ. Το παιχνίδι εκείνο έμεινε στην ιστορία ως "Η ντροπή του Ρότερνταμ", με τον Λένστρα να είναι ο μόνος από τους πέντε παίκτες που συνέχισε τη διεθνή καριέρα από αυτούς που έκαναν ντεμπούτο τους σε εκείνη τη συνάντηση. Συνολικά αγωνίστηκε 47 φορές για την  εθνική ομάδα και σημείωσε 33 γκολ, ενώ για μικρό χρονικό διάστημα ήταν κάτοχος του εθνικού ρεκόρ (1958–1959).


Συμμετείχε σε έναν αγώνα στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1948, τη μόνη μεγάλη διοργάνωση που αγωνίστηκε. Ο πιο διάσημος διεθνής αγώνας που συμμετείχε ήταν η νίκη με 1–2 επί της παγκόσμιας πρωταθλήτριας Δυτικής Γερμανίας το 1956, όπου σημείωσε και τα δύο τέρματα. Στην προκριματική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1958 η Ολλανδία έφτασε πολύ κοντά στην πρόκριση: χρειάζονταν μια νίκη επί της Αυστρίας στην έδρα της για να προκριθεί. Στον αγώνα του Άμστερνταμ και μπροστά σε 60.000 θεατές, ο Λένστρα ισοφάρισε το γκολ του Γκέρχαρντ Χάναπι, όμως ήταν αυτός που έχασε μια μεγάλη ευκαιρία στο τέλος της αναμέτρησης, που έληξε με 1–1 δίνοντας την πρόκριση στους Αυστριακούς. Θα είχε αγωνιστεί περισσότερες φορές αλλά συχνά διαφωνούσε με την τεχνική ηγεσία που δεν τον ήθελε να αγωνίζεται στην αγαπημένη του θέση που ήταν στην αριστερή πλευρά της επίθεσης. Ο τελευταίος διεθνής αγώνας που συμμετείχε ήταν απέναντι στο Βέλγιο το 1959 (2–2), όπου και σημείωσε το τελευταίο του γκολ για την Ολλανδία.

Χαρακτηριστικά παιχνιδιού
Ο Λένστρα αγωνίστηκε και στις πέντε θέσεις της επίθεσης, συχνότερα ως εσωτερικός επιθετικός (inside forward). Ήταν ιδιαίτερα γρήγορος (έτρεχε τα 100 μέτρα σε 10,9 δευτερόλεπτα) και είχε εξαιρετική διαίσθηση, που του επέτρεπε να γνωρίζει πώς θα χειριζόταν τη μπάλα πριν ακόμη τη λάβει. Αγωνιζόταν με ευχέρεια σε περισσότερες από μία θέσεις της επίθεσης, ήταν ικανός ντριμπλέρ, χρησιμοποιούσε με ευχέρεια και τα δύο πόδια, ενώ ήταν ικανός και στο ψηλό παιχνίδι. Η μεγάλη ικανότητα στο σκοράρισμα οφείλονταν στην διορατικότητα και εξαιρετική τεχνική: μπορούσε να σουτάρει σχεδόν «εκτός θέσης» σημειώνοντας απρόβλεπτα γκολ και αν και τυπικά δεξιοπόδαρος μπορούσε να τα καταφέρει και με το αριστερό. Ήταν από τους πρώτους μεγάλους παίκτες που προτιμούσε να χειρίζεται τη μπάλα με το εξωτερικό του ποδιού του. Κατά καιρούς κατηγορήθηκε για τεμπελιά εντός αγωνιστικού χώρου - πράγματι θα μπορούσε να είναι εντελώς «αόρατος» για αρκετή ώρα κατά τη διάρκεια ενός αγώνα - αλλά ο Λένστρα χρησιμοποιούσε τις δυνάμεις του με φειδώ και δεν ήθελε να σπαταλήσει ενέργεια: «Κάποιος άλλος έσερνε την μπάλα, εγώ άφησα τη μπάλα να κάνει τη δουλειά της», είχε δηλώσει σε συνέντευξή του το 1964. Εκτός από την εκτελεστική του ικανότητα διέθετε και δημιουργικές:  κατά τη διάρκεια της καριέρας έδωσε τουλάχιστον 290 τελικές πάσες (ασίστ) σε 725 αγώνες που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Από αυτές οι 256 είναι σε 659 αγώνες πρωταθλήματος.

Μετά το ποδόσφαιρο
Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση ανέλαβε για λίγο τη Χερενφέιν ως προπονητής, χωρίς όμως να κάνει καριέρα με αυτή την ιδιότητα διατηρώντας την ερασιτεχνική σχέση με το ποδόσφαιρο προπονώντας μικρές ομάδες. Πέρασε τα τελευταία οκτώ χρόνια της ζωής του σε αναπηρικό καροτσάκι λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου. Απεβίωσε το 1985 από εγκεφαλική αιμορραγία. Στις 15 Μαρτίου 1986 το γήπεδο της Χερενφέιν που ολοκληρώθηκε το 1994, ονομάστηκε στάδιο Άμπε Λένστρα στη μνήμη του καλύτερου ποδοσφαιριστή και πρώτου σκόρερ που έχει γνωρίσει ποτέ ο σύλλογος και ένα άγαλμά του κοσμεί την κύρια είσοδο.

Ο Λένστρα ήταν ο κορυφαίος της πρώτης γενιάς σημαντικών Ολλανδών ποδοσφαιριστών που όμως δεν κατάφερε να έχει διεθνή αναγνώριση και το πρώτο αθλητικό είδωλο στην Ολλανδία.<ref>{{cite web |url =https://www.feanonline.nl/dan-was-hij-en-niet-cruijff-als-beste-voetballer-aller-tijden-gezien/|title ='Dan was hij en niet Cruijff als beste voetballer aller tijden gezien|accessdate =13 Φεβρουαρίου 2024 |archiveurl =https://web.archive.org/web/20240213200335/https://www.feanonline.nl/dan-was-hij-en-niet-cruijff-als-beste-voetballer-aller-tijden-gezien/ |archivedate=13 Φεβρουαρίου 2024}}</ref>
Όταν ο Γιόχαν Κρόιφ κατάρτισε την ομάδα του 20ού αιώνα, ο Λένστρα ήταν ο μόνος παίκτης που επιλέχθηκε παρά τον θάνατό του. Το 2002 σε δημοσκόπηση του περιοδικού Voetbal Magazine ψηφίστηκε τρίτος καλύτερος Ολλανδός ποδοσφαιριστής πίσω από τον Γιόχαν Κρόιφ και το Μάρκο φαν Μπάστεν.

Σύμφωνα με την RSSSF σημείωσε τουλάχιστον 790 τέρματα σε 850 επίσημους αγώνες και συμπεριλαμβανομένων και των φιλικών τουλάχιστον 1.031 γκολ, με εκτιμήσεις για τον αριθμό των γκολ σε επίσημους αγώνες να είναι έως τα 850. Η IFFHS τον αναγνωρίζει ως δεύτερο σκόρερ όλων των εποχών σε επίπεδο πρώτης κατηγορίας πρωταθλήματος στις 25 σεζόν που αγωνίστηκε με 573 γκολ, πίσω μόνο από τον Πελέ. Σε επίσημους αγώνες σημείωσε 65 χατ-τρικ.

Στατιστικά στοιχεία καριέρας

ΟμάδαΠερίοδοςΕπίσημοιαγώνες Φιλικοίαγώνες Σύνολο αγώνες γκολαγώνες γκολαγώνες γκολΣΚ Χερενφέιν ΙΙ19366+8+--6+8+ΣΚ Χερενφέιν 1936—195545053187118537649Σπόρτκλουμπ Ένσχεντε 1955—1960142934027182120Σπόρτκλουμπ Ένσχεντε ΙΙ1959—19605+7+--5+7+Ενσχεντένσε Μπόις1960—1963964618511451ΑΣ Τουμπάντια 18971963—651610522112ΣΟΣ Χέλεντουρν 1966—19677+6+--5+6+Εθνική Ολλανδίας (FIFA)1940—1959 4733--4733Εθνική Ολλανδίας1939—1959312135246645Εθνική Ολλανδίας Νέων 1939113041"Zwaluwen"1938—195265471012Επίλεκτες ομάδες περιφερειών 1937—19612621943525Επίλεκτες ομάδες πόλεων 1953—196130--30Άλλες ομάδες 1936—1964--33463346Ολλανδία βετεράνοι1959—19691481482816 Σύνολα850+790+249+241+1.099+1.031+

Στατιστικά στοιχεία επίσημων αγώνων ανά διοργάνωση

Διοργάνωση Περίοδος Αγώνες Τέρματα  Πρωταθλήματα πρώτης κατηγορίας 1937–60562587Πρωταθλήματα δεύτερης κατηγορίας 1936–37, 1960–6311365Ερασιτεχνικά πρωταθλήματα   1963–64 16+10+Περιφερειακά πρωταθλήματα    1966–677+6+Πρωταθλήματα δεύτερων ομάδων  1936–6011+15+Εθνικό Κύπελλο 1938–621318Εθνική Ολλανδίας 1940—19594733Εθνική Ολλανδίας (εκτός FIFA) 1939—19593121Εθνική Ολλανδίας Νέων 193911Επίλεκτες ομάδες 1937–694934 Σύνολα  850+ 790+ 

Πηγή : Prolific Scorers Data - Abe Lenstra (2025)

Τίτλοι και διακρίσεις

ΣΚ Χερενφέιν
 Βόρειο πρωτάθλημα (9) : 1941–42, 1942–43, 1943–44, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1949–50, 1950–51

Ατομικές διακρίσεις
 Κορυφαίος σκόρερ στο Ολλανδικό πρωτάθλημα (2) : 1946–47, 1947–48
 Κορυφαίος σκόρερ της Ολλανδικής εθνικής ομάδας : 1958–1959
 Αθλητής της χρονιάς (2) : 1951, 1952

 Δείτε επίσης 

 Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ
 Κατάλογος ποδοσφαιριστών με τα περισσότερα τέρματα πρωταθλήματος

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

 Johann Mast: Abe. Het levensverhaal van Nederlands eerste grote sportidool. (Tirion Uitgevers, Baarn 2007) ISBN 978-90-439-0983-9
 Jan Luitzen: Abe Lenstra (1920–1985) - De rechtlijnige dwarserik. In: Mik Schots, Jan Luitzen: Tovenaars in Oranje.'' (A. W. Bruna, Utrecht 2004) ISBN 90-229-8813-9

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Ολλανδοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ολλανδίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΣΚ Χέρενφεν
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Έρεντιβιζι
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1948
Κατηγορία:Ολλανδοί προπονητές ποδοσφαίρου