Μέθοδος σκληρότητας Τζάνκα

Η μέθοδος σκληρότητας Τζάνκα (αγγλ. Janka test), η οποία καθιερώθηκε από τον Αυστριακό Γκάμπριελ Τζάνκαhttps://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Gabriel_Janka (1864–1932) και χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της σκληρότητας του ξύλου. Μ' αυτήν υπολογίζεται η δύναμη (φορτίο), σε Νιούτον (N), που απαιτείται, ώστε μία ανοξείδωτη ατσάλινη σφαίρα (διαμέτρου ακριβώς 11,28 χιλ.) να εισχωρήσει κατά το ήμισυ της διαμέτρου της μέσα στη μάζα ενός δοκιμίου ξύλου. Το δοκίμιο ευρίσκεται σε κατάσταση ξηρή στον αέρα (υγρασία 12%) και έχει ρόζους.https://www.wood-database.com/wood-articles/janka-hardness/ Janka test, πηγή: www.wood-database.com«Ιδιότητες ξύλου» (2022) του δρ. Γεωργίου Ι. Μαντάνη, Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, , σελ. 1-175

Τυπική χρήση αυτής της μεθόδου υπάρχει συνήθως σε παρκέτα, αθλητικά δάπεδα, δάπεδα διαφορετικών χρήσεων, εξωτερικά δάπεδα τύπου ντεκ (deck) στα οποία η σκληρότητα παίζει καθοριστικό ρόλο. Για να μετρηθεί ένα δοκίμιο με αυτή τη μέθοδο, θα πρέπει να έχει πάχος περίπου 6–8 χιλιοστόμετρα, βάσει του Αμερικανικού προτύπου ASTM D1037.

Η σκληρότητα επηρεάζεται από την κατεύθυνση των ινών του ξύλου. Όταν η μέθοδος αυτή μετράει τη σκληρότητα του ξύλου κάθετα στις ίνες του, δηλ. σε κατεύθυνση είτε ακτινική είτε εφαπτομενική, τότε ονομάζεται πλευρική σκληρότητα (αγγλ. side hardness). Σπάνια μετριέται και η σκληρότητα στην εγκάρσια τομή του ξύλου (βλ. σόκορο). Η σκληρότητα πλευρικά μπορεί, ανάλογα, να ονομάζεται είτε ακτινική σκληρότητα είτε εφαπτομενική σκληρότητα, αν και η διαφορά των δύο είναι εντελώς ασήμαντη και πολύ συχνά παραβλέπεται.

Τα αποτελέσματα της μεθόδου Τζάνκα, λόγω σύγχυσης σε πολλές των περιπτώσεων, δύναται να εκφράζονται (σε Φορτίο) με διαφορετικό τρόπο, λ.χ. στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής η μονάδα είναι lbf, στη Σουηδία είναι πάντα σε kgf, ενώ στην Αυστραλία, η μονάδα είναι είτε N, είτε kN.

Παρακάτω παρουσιάζονται τιμές σκληρότητας Τζάνκα για πολλά διαφορετικά είδη ξυλείας, οι οποίες μετρήθηκαν εργαστηριακά με βάση το πρότυπο ASTM 1037-12. Οι κατωτέρω τιμές δεν είναι απόλυτες, είναι γενικότερα «μέσες τιμές», και είναι συγκριτικές μεταξύ των διαφόρων ειδών. 

 Τιμές της πλευρικής σκληρότητας 
+ Τυπική πλευρική σκληρότητα ΤζάνκαΕίδη ξύλου Φορτίο: σε lbf (ή N)Australian Buloke  Schinopsis brasiliensis, Quebracho  Schinopsis balansae, Quebracho Colorado   Lignum vitae, Pockenholz  Anadenanthera colubrine, Piptadenia Macrocarpa, Curupay, Angico Preto, Brazilian Tiger Mahogany  Snakewood  Brazilian Olivewood  Έβενος Βραζιλίας  Ipê, Brazilian Walnut  African Pearwood, Moabi  Grey Ironbark  Κερασιά Βολιβίας  Lapacho  Sucupira, Brazilian Chestnut  Kingwood  Ironwood  Έβενος  Massaranduba, Brazilian Redwood  Pterogyne nitens, Yvyraro  Bamboo floor, Strand Woven Bamboo  Cocobolo  Bloodwood   Boxwood  Eucalyptus resinifera, Red Mahogany  Δρυς Βιρτζίνιας, Live Oak  Καστανιά Νοτ. ΗΠΑ  Spotted Gum  Hymenaea courbaril, Jatoba  Mesquite  Golden Teak  Guatambú, Kyrandy  Μαόνι Ονδούρας, Honduran Rosewood  Pterocarpus macrocarpus, Pradoo  Brazilian Koa  Brushbox  Osage Orange  Karri  Ευκάλυπτος Αυστραλίας, Sydney Blue Gum  Bubinga  Cameron  Tallowwood  Merbau  Amendoim  Jarrah  Purpleheart  Goncalo alves, Tigerwood  Hickory, Ψευδοκαρυδιά  Afzelia, Doussie  Castello boxwood  Bangkirai  Rosewood, Παλίσανδρος  Padauk Αφρικής  Dalbergia melanoxylon, Blackwood  Merbau  Kempas  Robinia, Ψευδοακακία  Οξιά Δασική  Κόκκινη Μουριά  Wenge  Tualang  Zebrawood  Timborana  Peroba  Sapele, Sapelli  Curupixa  Σημύδα (Γλυκιά)  Σκληρό Σφενδάμι  Καρυδιά Καραϊβικής  Kentucky coffee tree  Bamboo  Callitris, Κυπαρίσσι Αυστραλίας  Quercus alba, Λευκή Δρυς  Δρυς Τασμανίας  Ribbon Gum  Φράξος, Δεσποτάκι  Οξιά ΗΠΑ  Κόκκινη Δρυς  Caribbean Heart Pine  Keruing  Iroko  Movingui  Heart pine  Carapa, Brazilian Mesquite  Λάρικα  Bamboo  Teak, Τικ  Ευκάλυπτος Βραζιλίας, Rose Gum  Λευκή Δρυς  Makore  Σιβηρική Λάρικα  Καρυδιά Περού  Boreal   Μαύρη Καρυδιά ΗΠΑ  Κερασιά  Prunus serotina, Μαύρη Κερασιά  Κόκκινο Σφενδάμι.  Boire  Σημύδα  Κόκκινος Κέδρος (Ανατ. ΗΠΑ)  Καρολίνα Πάιν (Πεύκο)  Leopardwood  Αφρικάνικο Μαόνι  Μαόνι Αμερικής, Honduran Mahogany  Araucaria angustifolia, Parana  Κοινό Σφενδάμι  Σφενδάμι negundo  Guibourtia ehie, Shedua  Ακτινωτή πεύκη, Radiata Pine  Σφενδάμι, Silver Maple  Πιτς Πάιν (Loblolly Pine)  Όρεγκον Πάιν, Ψευδοτσούγκα  Άρκευθος (Δυτ. ΗΠΑ)  Κόκκινη κλήθρα  Λάρικα  Καστανιά  Πόπλαρ (Λιριόδενδρο)  Τσούγκα, Hemlock  Λευκό πεύκο, Δυτ. ΗΠΑ  Φλαμούρι  Λευκό πεύκο Αμερικής  Cuipo  Ochroma pyramidale Μπάλσα, Balsa  The record softness of 22 lbf is often falsely ascribed to quipo, but all such reports appear to be a misreading of figures 15 and 16 from this primary source, which makes clear that measurement is of balsa, and the softest quipo measured was 46 lbf tangential, 38 lbf radial. 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Janka Hardness Scale For Wood – Side Hardness Chart of Some Woods
USDA – Wood Handbook – Wood as an Engineering Material 
USDA – Janka Hardness Using Nonstandard Specimens 

Κατηγορία:Ξύλο
Κατηγορία:Ξυλουργική
Κατηγορία:Επιστήμη υλικών