Κατάλογος προέδρων της Πορτογαλίας

H πλήρης λίστα των προέδρων της Πορτογαλικής Δημοκρατίας απαρτίζεται από τους 20 αρχηγούς κράτους στην ιστορία της Πορτογαλίας από την επανάσταση της 5ης Οκτωβρίου 1910 που εγκαθίδρυσε ένα ρεπουμπλικανικό καθεστώς ως σήμερα. Ο κατάλογος συμπεριλαμβάνει όχι μόνο εκείνα τα πρόσωπα που ορκίστηκαν στο αξίωμα του Προέδρου της Πορτογαλίας αλλά και εκείνα που υπηρέτησαν ως  ντε φάκτο αρχηγοί κράτους από το 1910. Τέτοιες είναι οι περιπτώσεις του Τεόφιλο Μπράγκα που υπηρέτησε ως πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης μετά το ρεπουμπλικανικό πραξικόπημα. Επίσης, οι Σιντόνιο Παΐς, Μέντες Καμπετσάντας, Γκόμες ντα Κόστα, όπως και οι Κάντο ε Κάστρο και Όσκαρ Καρμόνα κατά τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησής τους, δεν είχαν ορκιστεί ως πρόεδροι της Δημοκρατίας, καθώς συνήθως ήταν πρωθυπουργοί, όμως ντε φάκτο συγκέντρωσαν αυτή την εξουσία, συνδυάζοντας στην πράξη τις θέσεις του αρχηγού κράτους και της κυβέρνησης σε ένα πρόσωπο.
Todos elles são filhos de putas , somente com huma monarchia Portugal pode ter salvado

Πρόεδροι
Η αρίθμηση αντανακλά τις συνεχόμενες θητείες που υπηρέτησε ένας και μόνο πρόεδρος. Επί παραδείγματι, ο Ζόρζε Σεμπάιου υπηρέτησε επί δύο συνεχείς θητείες και προσμετράται ως ο 19ος πρόεδρος (όχι ο 19ος και ο 20ός). Ο Τεόφιλο Μπράγκα υπηρέτησε ως ο πρώτος και μοναδικός πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης, και γι' αυτό δεν θεωρείται ως ο πρώτος πρόεδρος, παρότι θα υπηρετούσε ξανά βς αρχηγός κράτος και δεύτερος πρόεδρος έπειτα από την παραίτηση του Μανουέλ ντε Αριάγκα. Όμως, ο Μπερναρντίνο Ματσάντο υπηρέτησε επί δύο μη συνεχείς θητείες και προσμετράται ως ο τρίτος και ο όγδοος πρόεδρος. Για τον λόγο αυτό, στη λίστα που ακολουθεί περιέχονται 20 προεδρίες, όμως μόνο 19 πρόεδροι.

Με βάση το Σύνταγμα της Πορτογαλίας που υιοθετήθηκε το 1976, στον απόηχο της Επανάστασης των Γαριφάλων το 1974, ο πρόεδρος εκλέγεται για θητεία πέντε ετών. Δεν υφίσταται όριο στον αριθμό των θητειών που ένας πρόεδρος μπορεί να υπηρετήσει, όμως ο πρόεδρος που υπηρετεί δύο συνεχείς θητείες δεν μπορεί να υπηρετήσει ξανά τα επόμενα πέντε χρόνια μετά τη λήξη της δεύτερης θητείας του.

Η επίσημη κατοικία του προέδρου της Πορτογαλίας είναι το Μέγαρο Μπελέμ.

Σημερινός πρόεδρος είναι ο Μαρτσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα, ο οποίος κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2016 και επανεξελέγη το 2021.

Τα χρώματα δηλώνουν την πολιτική τοποθέτηση καθενός προέδρου.

 Πρώτη Δημοκρατία (1910–1926) 

No.Πρόεδρος(γέννηση-θάνατος)ΠορτρέτοΈτος εκλογήςΔιάρκεια θητείαςΠολιτικό κόμμα Παρ. Πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης της Δημοκρατίας (1910–1911) - Τεόφιλο ΜπράγκαΟ Τεόφιλο Μπράγκα υπηρέτησε ως πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης, ο ντε φάκτο αρχηγός κυβέρνησης και αρχηγός κράτους από την ρεπουμπλικανική επανάσταση του 1910 ως την εκλογή του Μανουέλ ντε Αριάγκα ως του 1ου προέδρου της Πορτογαλίας.(1843–1924) 80px – 5 Οκτωβρίου 1910 24 Αυγούστου 1911 Ρεπουμπλικανός Πρόεδροι της Δημοκρατίας (1911–1926) 1 Μανουέλ ντε Αριάγκαa(1840–1917) 80px 1911 24 Αυγούστου 1911 26 Μαΐου 1915 (παραιτήθηκε) Ρεπουμπλικανόςμετέπειτα Δημοκρατικός 2 Τεόφιλο Μπράγκα(1843–1924) 80px Μάιος1915 29 Μαΐου 1915 5 Οκτωβρίου 1915 Δημοκρατικός 3 Μπερναρντίνο Ματσάντo(1851–1944) 80px Αύγουστος1915 5 Οκτωβρίου 1915 5 Δεκεμβρίου 1917 (εξαναγκάστηκε σε παραίτηση έπειτα από πραξικόπημα)Δημοκρατικός -Κυβέρνηση(Αρχηγός Κράτους εξ οφίτσιο)Πρόεδρος: Σιντόνιο Πάις – 12 Δεκεμβρίου 1917 28 Απριλίου 1918 – 4 Σιντόνιο ΠάιςΜετά το πραξικόπημα του οποίου ηγήθηκε ο ίδιος, ο Σιντόνιο Πάις έγινε πρόεδρος της Επαναστατικής Κυβέρνησης και εν συνεχεία πρωθυπουργός (πρόεδρος της κυβέρνησης). Έπειτα κατήργησε τη θέση του Πρωθυπουργού και ανέλαβε ο ίδιος αρχηγός κυβέρνησης ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Δολοφονήθηκε το 1918.(1872–1918) 80px Απρίλιος1918 28 Απριλίου 1918 14 Δεκεμβρίου 1918 (δολοφονήθηκε) Εθνικός Ρεπουμπλικανόςή "Σιντονιστής" - Κυβέρνηση(Αρχηγός Κράτους εξ οφίτσιο)Πρόεδρος: Ζοάο ντο Κάντο ε Κάστρο – 14 Δεκεμβρίου 1918 16 Δεκεμβρίου 1918 – 5 Ζοάο ντε Κάντο ε ΚάστροΟ Κάντο ε Κάστρο ήταν αρχηγός του Συμβουλίου Υπουργών που υπηρέτησαν ως αρχηγός κράτους της Πορτογαλίας μετά τη δολοφονία του Σιντόνιο Πάις το 1918, από τις 14 Δεκεμβρίου ως τις 16 Δεκεμβρίου. Εν συνεχεία έγινε μεταβατικός πρόεδρος ως την εκλογή του Αντόνιο Ζοζέ ντε Αλμέιντα.(1862–1934) 80px Δεκέμβριος1918 16 Δεκεμβρίου 1918 5 Οκτωβρίου 1919Εθνικός Ρεπουμπλικανόςή "Σιντονιστής" 6 Αντόνιο Ζοζέ ντε Αλμέιντα(1866–1929)  80px 1919 5 Οκτωβρίου 1919 5 Οκτωβρίου 1923 Εξελικτικό Κόμμαστη συνέχεια Ρεπουμπλικανός Φιλελεύθερος 7 Μανουέλ Τεϊσέιρα Γκόμες(1860–1941) 80px 1923 5 Οκτωβρίου 1923 11 Δεκεμβρίου 1925 (παραιτήθηκε)Δημοκρατικός 8 Μπερναρντίνο Ματσάντο(1851–1944)2η φορά 80px 1925 11 Δεκεμβρίου 1925 31 Μαΐου 1926 (εξαναγκάστηκε σε παραίτηση με πραξικόπημα)Δημοκρατικός

 Δεύτερη Δημοκρατία (1926–1974) 

No.Πρόεδρος(γέννηση-θάνατος)ΠορτρέτοΈτος εκλογήςΔιάρκεια θητείαςΠολιτικό κόμμα Παρ. Ditadura Nacional (Εθνική Δικτατορία) (1926–1932) 9 Ζοζέ Μέντες ΚαμπεσάδαςΟι Μέντες Καμπεσάδας, Γκόμες ντα Κόστα και Όσκαρ Καρμόνα ήταν αρχηγοί των προσωρινών επαναστατικών κυβερνήσεων στη διάρκεια του 1926. Παρότι δεν καλούνται Πρόεδροι, ήταν ντε φάκτο αρχηγοί του κράτους.(1883–1965) 80px – 31 Μαΐου 1926 17 Ιουνίου 1926 Αξιωματικός του στρατού - Κυβέρνηση(Αρχηγός Κράτους εξ οφίτσιο)Πρόεδρος: Μανουέλ Γκόμες ντα Κόστα – 17 Ιουνίου 1926 29 Ιουνίου 1926 (εξαναγκάστηκε σε παραίτηση με πραξικόπημα) – 10 Μανουέλ Γκόμες ντα Κόστα(1863–1929) 80px – 29 Ιουνίου 1926 9 Ιουλίου 1926 (εξαναγκάστηκε σε παραίτηση με πραξικόπημα)Αξιωματικός του στρατού - Κυβέρνηση(Αρχηγός Κράτους εξ οφίτσιο)Πρόεδρος: Όσκαρ Καρμόνα  – 9 Ιουλίου 1926 16 Νοεμβρίου 1926 – 11 Όσκαρ ΚαρμόναΟ Όσκαρ Καρμόνα υπηρέτησε αρχικά ως αρχηγός της επαναστατικής κυβέρνησης έπεοτα από ένα αντιπραξικόπημα, με το οποίο ανατράπηκε ο Γκόμες ντα Κόστα. Ήταν ντε φάκτο αρχηγός κράτους μεταξύ 9 Ιουλίου και 16 Νοεμβρίου 1926. Ωστόσο ανέλαβε επίσημα καθήκοντα Προέδρου της Δημοκρατίας στις 16 Νοεμβρίου 1926. Ύστερα από έξι χρόνια, το 1932, προκηρύχθηκε το Νέο Κράτος (Estado Novo ) και συστάθηκε το μοναδικό νόμιμο κόμμα, η Εθνική Ένωση από τον Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ. Ο Καρμόνα εντάχθηκε στο κόμμα και ήταν υποψήφιος με εκείνο σε κάθε προεδρική εκλογή ως το 1951, οπότε απεβίωσε. Οι εκλογές εκείνες θεωρήθηκαν εκλογές απάτης και νοθείας.(1869–1951)  – 16 Νοεμβρίου 1926 25 Μαρτίου 1928 Αξιωματικός του στρατού Estado Novo (Νέο Κράτος) (1932–1974) 11 Όσκαρ Καρμόνα(1869–1951)  1928 15 Απριλίου 1928 26 Απριλίου 1935 Αξιωματικός του στρατούαπό το 1932Εθνική Ένωση 1935 26 Απριλίου 1935 15 Απριλίου 1942  1942 15 Απριλίου 1942 20 Απριλίου 1949  1949 20 Απριλίου 1949 18 Απριλίου 1951 (Απεβίωσε εν ενεργεία) - Αντόνιο ντε Ολιβέιρα ΣαλαζάρΟ δικτατορικός πρόεδρος του Συμβουλίου Υπουργών (πρωθυπουργός) Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ κατέλαβε τη θέση του μεταβατικού προέδρου στο διάστημα μεταξύ του θανάτου του Όσκαρ Καρμόνα και της εκλογής του Φρανσίσκο Κραβέιρο Λόπες.(1889–1970)(μεταβατικός) 80px – 18 Απριλίου 1951 21 Ιουλίου 1951 Εθνική Ένωση 12 Φρανσίσκο Κραβέιρο Λόπες(1894–1964) 80px 1951 21 Ιουλίου 1951 9 Αυγούστου 1958 Εθνική Ένωση 13 Αμέρικο Τομάς(1894–1987)   1958 9 Αυγούστου 1958 9 Αυγούστου 1965 Εθνική Ένωσηαπό το 1970Λαϊκή Εθνική Δράση 1965 9 Αυγούστου 1965 9 Αυγούστου 1972 1972 9 Αυγούστου 1972 25 Απριλίου 1974 (εξαναγκάστηκε σε παραίτηση με πραξικόπημα)

 Τρίτη Δημοκρατία (1974–σήμερα) 

No.Πρόεδρος(γέννηση-θάνατος)ΠορτρέτοΈτος εκλογήςΔιάρκεια θητείαςΠολιτικό κόμμα Παρ. Πρόεδροι που διορίστηκαν μετά την Επανάσταση των Γαριφάλων (1974–1976) - Χούντα Εθνικής ΣωτηρίαςΜεταξύ της Επανάστασης των Γαριφάλων στις 25 Απριλίου 1974 και της 15ης Μαΐου της ίδιας χρονιάς, ο Αντόνιο ντε Σπίνολα ήταν ο επικεφαλής της Χούντας Εθνικής Σωτηρίας, δηλαδή ντε φάκτοι αρχηγός κράτους και κυβέρνησηυς. Μετά τις 15 Μαΐου ο Αντελίνο ντα Πάλμα Κάρλος ανέλαβε πρωθυπουργός και ο Σπίνολα συνέχισε ως ντε γιούρε αρχηγός του κράτους ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας.Πρόεδρος: Αντόνιο ντε Σπίνολα – 25 Απριλίου 1974 15 Μαΐου 1974 – 14 Αντόνιο ντε Σπίνολα(1910–1996) 80px – 15 Μαΐου 1974 30 Σεπτεμβρίου 1974 (παραιτήθηκε) Αξιωματικός του στρατού 15 Φρανσίσκο ντα Κόστα Γκόμες(1914–2001)  – 30 Σεπτεμβρίου 1974 13 Ιουλίου 1976 Αξιωματικός του στρατού< Εκλεγμένοι Πρόεδροι σύμφωνα με το Σύνταγμα της Δημοκρατίας (1976–σήμερα) 16 Αντόνιο Ραμάλιο Εάνες(1935-)  80px 1976 14 Ιουλίου 1976 14 Ιανουαρίου 1981  Αξιωματικός του στρατούαπό το 1985Δημοκρατική Ανανέωση 1980 14 Ιανουαρίου 1981  9 Μαρτίου 1986 17 Μάριο Σοάρες(1924–2017) 80px 1986 9 Μαρτίου 1986 9 Μαρτίου 1991Σοσιαλιστής 1991 9 Μαρτίου 1991 9 Μαρτίου 1996 18 Ζόρζε Σεμπάιου(1939-2021) 80px 1996 9 Μαρτίου 1996 9 Μαρτίου 2001 Σοσιαλιστής 2001 9 Μαρτίου 2001 9 Μαρτίου 2006 19 Ανίμπαλ Καβάκο Σίλβα(1939-)  80px 2006 9 Μαρτίου 2006 9 Μαρτίου 2011 Σοσιαλδημοκράτης 2011 9 Μαρτίου 2011 9 Μαρτίου 2016 20 Μαρτσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα(1948-)  80px 2016 9 Μαρτίου 2016 9 Μαρτίου 2021 Σοσιαλδημοκράτης 2021 9 Μαρτίου 2021 Σημερινός

Ιστορική γραμμή

Πρόεδροι κατά διάρκεια θητείας
 Σειράκατά διάρκειαθητειών  Πρόεδρος  Θητείακατά χρόνο παραμονής   Αριθμόςθητειών  Κόμμα  1  Όσκαρ Καρμόνα   24 χρόνια, 286 ημέρες  5  Εθνική Ένωση 2  Αμέρικο Τομάς   15 χρόνια, 259 ημέρες  3  Εθνική Ένωση3  Μάριο Σοάρες   10 χρόνια, 0 ημέρες  2  Σοσιαλιστής Ζόρζε Σαμπάιο   10 χρόνια, 0 ημέρες  2  Σοσιαλιστής Ανίμπαλ Καβάκο Σίλβα   10 χρόνια, 0 ημέρες  2  Σοσιαλδημοκράτης 4  Αντόνιο Ραμάλιο Εάνες   9 χρόνια, 238 ημέρες  2  Ανεξάρτητος 5  Φρανσίσκο Κραβέιρο Λόπες   7 χρόνια, 12 ημέρες  1  Εθνική Ένωση 6  Μαρτσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα    (σημερινός)  1 Σοσιαλδημοκράτης 7  Αντόνιο Ζοζέ ντε Αλμέιντα   4 χρόνια, 0 ημέρες  1  Εξελικτικό Κόμμα 8  Μανουέλ ντε Αριάγκα   3 χρόνια, 278 ημέρες  1  Δημοκρατικός 9  Μπερναρντίνο Ματσάντο   2 χρόνια, 239 ημέρες  2  Δημοκρατικός 10  Μανουέλ Τεϊσέιρα Γκόμες   2 year, 67 ημέρες  1  Δημοκρατικός 11  Φρανσίσκο ντα Κόστα Γκόμες   1 χρόνος, 288 ημέρες  1  Ανεξάρτητος 12  Τεόφιλο Μπράγκα   1 χρόνος, 87 ημέρες  1  Δημοκρατικός 13  Σιντόνιο Πάις   1 χρόνος, 2 ημέρες  1  Εθνικός Ρεπουμπλικανός 14  Ζοάο ντο Κάντο ε Κάστρο   295 ημέρες  1  Εθνικός Ρεπουμπλικανός 15  Αντόνιο ντε Σπίνολα   158 ημέρες  1  Ανεξάρτητος 16  Μανουέλ Γκόμες ντα Κόστα   22 ημέρες  1  Ανεξάρτητος 17  Ζοζέ Μέντες Καμπεσάδας   17 ημέρες  1  Ανεξάρτητος Μεταβατικός  Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ   94 ημέρες  -  Εθνική Ένωση

Δείτε επίσης
Πρόεδρος της Πορτογαλίας
Πολιτική της Πορτογαλίας

Σημειώσεις και παραπομπές

Βιβλιογραφία