Σάντα Μαρία Μανταλένα

Ο Ναός της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής (ιταλ. Santa Maria Maddalena) είναι χριστιανικός Ρωμαιοκαθολικός ναός στη Ρώμη, αφιερωμένος στην Αγία Μαρία Μαγδαληνή. Βρίσκεται στη συνώνυμη οδό Via della Maddalena, μία από τις οδούς που αρχίζουν από την Πιάτσα ντελλα Ροτόντα στην περιοχή του Κάμπο Μάρτσιο, κοντά στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης.

Ιστορία
Το θρησκευτικό Τάγμα των Καμιλιανών Διακόνων των Ασθενών (ιταλ. Ministri degli Infirmi) είχε στην ίδια θέση έναν ναό από το 1586 και τον 17ο αιώνα ξεκίνησε την ανέγερση του σημερινού ναού, ο οποίος αποπερατώθηκε το έτος 1699 σε αρχιτεκτονικό ρυθμό μπαρόκ.

Στα εβδομήντα περίπου έτη που διήρκεσαν τα έργα, ασχολήθηκαν αρκετοί διαφορετικοί αρχιτέκτονες, ανάμεσα στους οποίους ήταν και οι Κάρλο Κουάντρι (Carlo Quadri), Κάρλο Φοντάνα (που πιστεύεται ότι σχεδίασε τον τρούλο) και Τζοβάννι Αντόνιο ντε Ρόσσι. 

Είναι άγνωστο το ποιος σχεδίασε την καμπυλόγραμμη κύρια πρόσοψη του ναού, η οποία ολοκληρώθηκε περί το 1735 σε ρυθμό ροκοκό, που είναι ασυνήθιστος σε προσόψεις ναών της Ρώμης. Επιπλέον, η πρόσοψη φέρει μοτίβα που θυμίζουν έργα του Μπορρομίνι. Παλαιότερες πηγές αποδίδουν τη σχεδίασή της στον Τζουζέππε Σάρντι (Giuseppe Sardi). Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι μεταξύ του 1732 και του 1734 αρχιτέκτονας του Τάγματος ήταν ο Πορτογάλος αρχιτέκτονας Μανουέλ Ρουντρίγκες ντος Σάντους και ότι υπό αυτή του την ιδιότητα διεύθυνε την ολοκλήρωση των έργων του ναού. Η ιστορικός Αλεσσάντρα Μαρίνο πιστεύει ότι η σχεδίαση της πολύ ασυνήθιστης διακοσμήσεως της προσόψεως πρέπει να αποδοθεί στον ντος Σάντους, και όχι στον Σάρντι.Alessandra Marino: «La decorazione settecentesca della facciata di S. Maria Maddalena: un'occasione per alcune precisazioni sul rococò romano», Quaderni dell'istituto di storia dell'architettura, τεύχη 15-20, έτη 1990-1992 Η ιστορικός της αρχιτεκτονικής Νίνα Μάλορυ επίσης υποστηρίζει ότι ο Σάρντι είναι απίθανο να είναι ο σχεδιαστής.Mallory, N.A.: Rococo Architecture from Clement XI to Benedict XIV, Νέα Υόρκη & Λονδίνο 1977

Στα αριστερά του ναού της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής βρίσκεται η μονή των Καμιλιανών, που ανεγέρθηκε περί το 1678 σε σχέδια του Πάολο Αμάτο από το Παλέρμο και ολοκληρώθηκε πριν από το 1685 από τον Κάρλο Φραντσέσκο Μπιτσακκέρι (Carlo Francesco Bizzaccheri, 1655-1721).<ref>Blunt, Anthony: Guide to Baroque εκδ. Granada, 1982, σελ. 89</ref>

 Το εσωτερικό του ναού 
Το εσωτερικό της Σάντα Μαρία Μανταλένα είναι αρχιτεκτονικώς σύνθετο, με επιμήκη οκταγωνικό κυρίως ναό στο στιλ του Μπορρομίνι, με δύο εσωτερικά παρεκκλήσια στην κάθε πλευρά του.

Το Παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου, του οποίου η κατασκευή χρηματοδοτήθηκε από τον Πάολο Τζιρόλαμο ντελλα Τόρρε, άρχισε να κατασκευάζεται το 1690 από τον αρχιτέκτονα Ματτία ντε Ρόσσι και ολοκληρώθηκε το 1694-1696 από τον Μπιτσακκέρι, του οποίου η επιλογή αποχρώσεων θα καθόριζε το χρωματικό σύστημα όλου του υπόλοιπου εσωτερικού του ναού στα μέσα του 18ου αιώνα.Gerhard Bissell: το λήμμα «Bizzaccheri, Carlo Francesco» στο Allgemeines Künstlerlexikon: Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL), τόμ. 11, εκδ. Saur, Μόναχο 1995, ISBN 3-598-22751-5, σελ. 277Nina A. Mallory: «Carlo Francesco Bizzacheri (1655-1721)» στο Journal of the Society of Architectural Historians, τόμ. 33 (1974), σσ. 27-47 Αυτό το παρεκκλήσιο κοσμείται από τη ζωγραφιά «Ο Χριστός, η Παρθένος και ο Άγιος Νικόλαος» του Τζοβάννι Μπαττίστα Γκαούλλι («Μπατσίτσια»).

Στη δεξιά πλευρά βρίσκεται το Παρεκκλήσιο του Αγίου Καμίλλου, του οποίου ο θόλος κοσμείται από νωπογραφία (1744) του Σεμπαστιάνο Κόνκα. 

Στον ναό υπάρχει επίσης ο ζωγραφικός πίνακας «Ο Άγιος Λαυρέντιος Τζουστινιάνι με το Θείο Βρέφος» του Λούκα Τζορντάνο. Το σκευοφυλάκιο σε ρυθμό ροκοκό είναι περίτεχνα ζωγραφισμένο και διακοσμημένο με πολύχρωμο μάρμαρο.

Παραπομπές

Πηγές
 George Sullivan: Not Built in a Day: Exploring the Architecture of Rome'', εκδ. Carroll & Graf, 2006, ISBN 0-7867-1749-1

Μαρια Μανταλε
Σαντα Μαρια Μανταλε